Préntah Agung Kapisan

TAM1897 D 279.2Khotbah sing diwenehake ing Selasa bengi, 2 Maret 1897 Dicetak ing General Conference Daily Bulletin, 5 Maret 1897, Vol. 1, No. 16, kaca 279-285.

TAM1897 D 279.3Sampeyan wis ngerti yèn Gusti wis ngendika bab jaman iki lan bab wong-wong sing urip ing jaman iki, yèn “iki wong-wong sing netepi préntah-préntahé Gusti lan pracaya marang pracayané Yésus.” Sampeyan lan aku kanthi bener ngakoni yèn kita iku wong-wong mau, lan kita ngadeg ing panggonan sing ngakoni yèn Gusti bisa ngendika bab kita marang jagad raya, “Iki wong-wong sing netepi préntahé Gusti Allah lan pracaya marang Yesus.” Lan iki bakal dadi kasunyatan, ora mung amarga Panjenengané ngendika, nanging Panjenengané bakal ngendika amarga pancèn iku kasunyatan.

TAM1897 D 279.4Teks mau cocog tenan kanggo kowe lan aku sing ana ing omah iki; lan Gusti kepéngin supaya iki dadi kasunyatan saiki lan tetep dadi kasunyatan terus-terusan, supaya Panjenengané bisa ngumumaké marang sak donya lan sak jagad raya terus-terusan: “Iki wong-wong sing netepi paugeran Gusti Allah lan pracaya marang Yesus.”

TAM1897 D 279.5Kuwi sing kudu kita sinau. Kita kudu sinau ing pelajaran-pelajaran iki, kanggo ngerti apa kita netepi paugeran-paugeran Gusti Allah utawa ora; supaya Gusti bisa ngendika bab kita, “Iki wong-wong sing netepi paugeran-paugeran Gusti Allah lan pracaya marang Yesus.”

TAM1897 D 279.6Nalika netepi paugeran-paugeran Gusti Allah, mesthi sing kapisan iku kalebu, lan kuwi mesthi kudu kita netepi. Lan iki pangandikane: “Paugeran sing sepisanan saka kabèh paugeran yaiku, Rungokna, he Israel; Gusti Allah kita iku siji Gusti; lan kowe kudu tresna marang Gusti Allahmu kanthi kabèh atimu, lan kanthi kabèh jiwamu, lan kanthi kabèh pikiranmu, lan kanthi kabèh kekuwatanmu; iki paugeran sing sepisanan.”

TAM1897 D 279.7Saiki, apa Gusti bisa ngendika bab kowe lan aku babagan prentah kuwi, “Iki wong-wong sing netepi prentah iki?”

TAM1897 D 279.8Apa Gusti nduwèni kabèh atimu, nganti atimu ora ana kanggo liya kajaba Panjenengané lan kabèh sing kagungané?

TAM1897 D 279.9Apa Gusti wis nduwé kabèh nyawamu, kanthi katresnan sing setya, nganti ora ana rasa ing atimu sing dudu kagungané?

TAM1897 D 279.10Apa Pangeran wis nguwasani kabèh pikiranmu, nganti ora ana siji pamikiran utawa pakaryan pikiranmu, ora ana pérangan pikiranmu kajaba sing kagungané Panjenengané — sing kaparingaké kanggo ngabdi marang Panjenengané? Amarga nganggo pikiran kita ngabdi marang Pangeran Gusti Allah kita. Ora nganggo sapérangané, ora nganggo pérangané waé, nanging nganggo kabèh. Supaya kowe ora duwé pikiran sing kaparingaké utawa dipasrahaké marang apa waé sing dudu saka Gusti Allah.

TAM1897 D 279.11Apa kabèh kekuwatanmu kagungané Gusti, nganti kowe ora duwé kekuwatan kanggo nempataké ing ngendi waé kajaba kanggo sing kagungané Gusti lan kanggo pangabdian marang Panjenengané?

TAM1897 D 279.12Yen kabèh iki bener ana ing kowe, mula pancèn bisa diomongaké bab kowe, “Iki wong-wong sing netepi paugeran.”

TAM1897 D 279.13“Sing kapindho padha karo iku, Kowe kudu tresna marang sesamamu kaya kowe tresna marang awakmu dhewe.” Nalika katresnané Gusti ana ing atiné kita, kaya ing dhawuh kapisan, bakal gampang tresna marang sesamamu kaya kowe tresna marang awakmu dhewe.

TAM1897 D 279.14Kaya sing diungkapake ing ceramahé Mas Kellogg sawetara dina kepungkur, babagan bocah cilik ing Chicago sing nyedhaki wong sing pancen ora dikenal, banjur kandha, “Apa kowe ngerti yèn kowe iku wong sing paling akeh dosa ing donya?” Lan nalika wong iku kaget lan takon kepiye kuwi bisa, kandha yèn dhèwèké ora tau matèni sapa waé, ora tau nindakake kejahatan gedhé, bocah cilik kuwi kandha marang dhèwèké, “Paugeran paling gedhé iku, Kowe kudu tresna marang Gusti Allahmu karo kabèh atimu, karo kabèh nyawamu, karo kabèh pikiranmu, lan karo kabèh kekuwatanmu. Apa kowe nindakake kuwi?” Dhèwèké mangsuli, “Ora, aku ora nindakake. Aku ora bisa ngomong yen aku nindakake iku babar pisan.” “Ya,” kandha bocah cilik mau, “iku paugeran sing paling ageng. Kowé nglanggar paugeran sing paling ageng; mula kowé wong sing paling dosa.” Wong lanang iku ngakoni, banjur digawa marang Gusti Allah lan nampa kaslametan kang sampurna. Iku cetha tenan: amarga iki paugeran sing paling ageng, sapa waé sing nglanggar iku wong sing paling dosa. Apa kowé?

TAM1897 D 279.15Sampeyan lan aku padha ngakoni manawa netepi paugeran Gusti Allah lan pracaya marang Gusti Yesus. Apa kita padha nglanggar paugeran sing paling utama saka kabèh paugeran Gusti Allah? Yen kita ora netepi paugeran sing paling gedhé, ya iku paugeran sing kapisan saka kabèh paugeran, tegese kita padha nglanggar. Yen kita nglanggar paugeran iki, kita ora netepi paugeran; kuwi wis cetha. Sampeyan lan aku kudu mutusaké saiki, lan mutusaké salawas-lawase, apa kita bakal ngabdi marang Gusti kanthi kabèh atiné, kabèh nyawane, kabèh pikirane, lan kabèh kekuwatane.

TAM1897 D 279.16Kanggo kita sing ana ing njero kita iku karajané Gusti Allah. Karajan sing ana ing njero kita iku karajané Gusti Allah; mangkono nalika manungsa digawé, nanging mungsuh nyerobot panggonané Gusti Allah; lan Gusti maringi manungsa kamardikan manèh kanggo milih apa Gusti Allah bakal nduwèni panggonané dhéwé ing karajané dhéwé, utawa apa sing nyerobot bakal nduwèni panggonané Gusti Allah ing karajané Gusti Allah. Karajan sing ana ing kowe iku kagungané Gusti. Kowe sing kudu milih apa Gusti sing bakal mréntah ing kana, utawa mungsuh sing bakal mréntah ing kana. Lan yèn kowe ora milih supaya Gusti sing mréntah ing kana, tegese kowe milih supaya mungsuh sing mréntah ing kana. Kabeh mau gumantung marang pilihané manungsa sapa sing bakal mréntah.

TAM1897 D 280.1Ana sing kudu mrentah. Manungsa ora digawe kanggo mrentah awake dhewe, mandhiri saka Gusti. Dheweke digawe supaya dadi awake dhewe bareng Gusti, lan ora bisa dadi awake dhewe tanpa Gusti. Manungsa digawe kanggo ngadeg bareng Gusti. Karajaning Gusti ana ing jerone dheweke. Gusti mrentah ing jerone dheweke. Nanging dheweke miwiti nglakoni karsa dhewe kanthi manut marang Setan. Nanging manungsa mung bisa nglakoni karsa dhewe kanthi manut marang Gusti. Karajaning Gusti ana ing jerone kowe. Kita kudu milih supaya Gusti njupuk panggonané dhéwé ing kita, ing kratoné dhéwé ing atiné kita. Panjenengané bakal njupuk panggonané ing kana, lan bakal mrentah ing kana nalika Panjenengané bisa nduwé panggonané dhéwé ing kratoné dhéwé.

TAM1897 D 280.2Kowe ngerti babagan kratoné Gusti Allah ing bumi yèn iku bakal saka segara nganti segara, lan saka kali nganti pucuking bumi. Kratoné Gusti Allah, kraton iki sing bakal teka nalika Gusti rawuh, kowe ngerti, bakal nutupi saben inci, saben partikel lemah sing ana ing donya iki. Saiki kratoné Gusti Allah ana ing jeronmu. Apa kraton ing jeronmu sing dipimpin Gusti Allah kuwi — apa panguwasané nyakup saben papan, saben partikel lemah ing atimu? Apa ngono? Kuwi pitakonané, lan pitakon-pitakon iki kanggo kita kanthi pirang-pirang cara.

TAM1897 D 280.3Aku mung maca paugeran, lan ngajak kowe merhatiin apa sing diomongake paugeran kuwi. Lan iki supaya kowe lan aku tansah mbukak pikiran lan atine marang pitakon, apa pancen bener bab kita, “Iki wong-wong sing netepi paugeran Gusti Allah lan pracaya marang Yesus” kanthi sakabehe ati, nyawa, pikiran, lan kakuwatan?

TAM1897 D 280.4Apa sing dadi tumpuan pikiranmu, apa sing kok sinau, apa sing kok garap — apa Gusti ana ing kono? Apa iku kanggo kamulyaning Gusti? Panlitèn sing kowe lakoni, sinau sing kowe tindakaké, kabèh pamikiranmu — apa iku supaya citra Gusti kapacak ing kono? Apa iku kanggo nemokaké Gusti luwih jembar ing pikiran? Apa iku kanggo ngluhuraké Panjenengané luwih? Apa Panjenengané dadi kang sepisanan lan kang nyakup kabèh ing upaya intelektualmu? Apa kowe tresna marang Panjenengané, ngabdi marang Panjenengané kanthi kabèh pikiranmu?

TAM1897 D 280.5Lan kanthi kabèh kekuwatanmu. Ladang sing kok garap, apa kowe nggarap iku kanggo Gusti? Pasah sing kok surung kanggo nghalusake papan, apa kowe nindakake iku kanggo Gusti, supaya apa waé sing kok tampi iku kagungan Gusti lan ora kagunganmu dhéwé? Apa kekuwatanmu pancèn kabèh kowe pasrahaké marang Gusti nganti ing endi waé kowe nyambut gawe, kowe nyambut gawe kanggo perjuangan Gusti?

TAM1897 D 280.6Ana gagasan sing lumrah manawa wong kudu mandheg makarya ing pakaryané, utawa apa waé pakaryan manual sing ditindakake, sadurungé dhèwèké bisa dadi pekerja ing perjuangan. Akeh wong kandha, “Aku péngin metu saka apa sing tak lakoni saiki. Aku péngin bisa weruh dalan metu. Aku péngin metu saka bengkel iki. Aku péngin dadi pekerja ing perjuangan.” Yen kowe ora dadi pekerja ing perjuangan ing panggonanmu saiki, kowe ora bakal dadi pekerja ing perjuangan nalika kowe tekan panggonan sing kowe kepengin. Yen kowe ora dadi pekerja ing perjuangan nalika kowe lagi ngolah sawah, kowe ora bakal dadi pekerja ing perjuangan yen kowe nyoba khotbah ing mimbar. Yen kowe tukang besi, saben dina ing landasan besi — yen kowe ora dadi pekerja ing perjuangan iki kanthi tuntas, kanthi tulus, kanthi sakabehe atimu kaya aku ing mimbar, mula kowe ora bakal dadi pekerja ing perjuangan iki sanajan kowe nyebarake pamflet ing endi wae.

TAM1897 D 280.7Ana tuladha sing diparingake marang kita babagan manungsa bisa dadi apa; lan saben wong pracaya marang Yesus kudu dadi apa. Putraning Allah rawuh ing donya iki kanggo nuduhake marang kowe lan aku apa tegese netepi paugeran, lan kepiye carane ditindakake. Lan piyambakipun makarya ing pakaryan watara enem kaping luwih suwe tinimbang nyebarake warta kabungahan. Wiwit umur rolas taun, nalika piyambakipun bisa miwiti makarya bareng Yusuf ing pakaryan tukang kayu, nalika piyambakipun bisa nindakake akèh bab — kaya bocah rolas taun sing bisa nindakake akèh bab nalika mbantu tukang kayu. Mula wiwit umur rolas taun, Panjenengané dibaptis lan miwiti mberitakan Injil watara umur telung puluh taun; dadi suwéné wolulas taun. Ing taun-taun kuwi Panjenengané makarya dadi tukang kayu. Saka umur telung puluh nganti telung puluh telu setengah taun, Panjenengané nglampahi pelayanan umum kanthi mberitakan Injil. Dadi kowe weruh yèn suwéné Panjenengané makarya dadi tukang kayu meh enem kaping luwih dawa tinimbang wektu Panjenengané mberitakan Injil.

TAM1897 D 280.8Saiki apa Panjenengané padha dadi Putraning Allah sajrone wolulas taun makarya dadi tukang kayu, kaya nalika telung setengah taun Panjenengané nginjil? — Sampeyan wis ngerti yèn Panjenengané pancèn. Apa Panjenengané Juruwilaha lan Juruwilaha panjenengan nalika Panjenengané lagi motong papan, nggawe bangku lan masang sikilé, — apa Panjenengané nalika semana padha dadi Juruwilaha kula lan panjenengan kaya nalika Panjenengané ana ing salib? — Sampeyan wis ngerti yèn pancèn. “Amarga kita padha kaslamet amarga gesangé.”

TAM1897 D 281.1Aja lali menawa ing pungkasan wolulas taun iku, nalika Panjenengané teka lan dibaptis ing wiwitan pelayanané, lan sawisé rampung makarya minangka tukang kayu, Gusti Allah ngendika, “Iki Putra kawahyu, kang dadi rening atiku.” Mula, apa Panjenengané ora padha makarya kanggo perjuangan sajrone wolulas taun mau, kaya nalika telung setengah taun pungkasané? — Sampeyan wis ngerti yèn dhèwèké mangkono. Mula yèn sampeyan tukang kayu lan ngakoni pracaya marang Yesus Kristus, apa sampeyan ora bisa dadi pandhèrèké? Apa sampeyan ora kudu dadi pandhèrèké lan pekerja ing perjuangan ing kono, saktenané kaya yèn sampeyan ana ing mimbar? Aku ora ngomong yèn sampeyan kudu tetep dadi tukang kayu salawas-lawase. Dhèwèké uga ora. Aku ora ngomong kowe bakal kapeksa tansah dadi pandhe besi utawa petani; nanging aku ngomong lan negesake manawa nalika kowe dadi tukang kayu, nalika kowe dadi pandhe besi, nalika kowe dadi petani, kowe kudu dadi pekerja ing perjuangan iki kanthi sejati kaya sing bakal kowe lakoni ing endi wae kowe ana.

TAM1897 D 281.2Mangkono Gusti Yesus wis paring pratondho marang saben kita, apa tegese dadi wong Kristen, lan kepiye urip kita kudune, apa wae sing digarap pikiran, atine, utawa tangan kita. Panjenengané tresna marang Gusti Allah kanthi sakabehe atine, sakabehe nyawane, sakabehe pikirane, lan sakabehe kekuwatane, nalika panjenengané dadi tukang kayu. Nalika panjenengané motong papan, nalika panjenengané nggawe meja, nalika panjenengané nggawe lawang lan masang, iku kabeh kanggo kamulyaning Gusti Allah. Gusti Allah iku kabèh tumrap dhèwèké. Nalika ana wong teka marang dhèwèké minangka tukang kayu, mung ndeleng dhèwèké minangka tukang kayu; ora ndeleng dhèwèké minangka Juruwilujeng donya kaya ngono, — nalika ana wong teka marang dhèwèké mung minangka tukang kayu, banjur lungguh bareng dhèwèké lan kandha, “Aku péngin digawèkaké meja. Kowe gelem nggawe kanggo aku?” lan dhèwèké mangsuli, “Méja kaya apa sing kowe karepake?” lan wong kuwi nerangaké marang dhèwèké, lan Yésus kandha, “Ya, aku bakal nggawe kanggo kowe;” nalika Yésus wis nggawe méja kuwi lan nggawa ing punggungé menyang omahé wong kuwi, lan mlebuaké ing omahé wong kuwi, lan nyelehaké ing kono kanggo digunakaké wong kuwi — ing kabèh urusan kuwi Yésus sakabèhé kagungané Gusti Allah. Gusti Allah ana ing saben tumindaké. Ing saben sambungan sing digawé ing meja kuwi ora ana retak, ora ana sing ketutup bledug, ora ana sing disamaraké, iku meja sing jujur. Sakabèhé iku meja sing Gusti Allah bisa nyetujoni.

TAM1897 D 281.3Lan nalika piyambakipun nggawe prajanji kanggo nggawe meja, piyambakipun nggawe prajanji sing jujur, prajanji sing saged dipun tingali Gusti Allah lan ngendika, “Iku prajanji sing jujur.” Piyambakipun ora njaluk wong kuwi mbayar luwih saka sing pantes kanggo pakaryan kaya ngono. Wong kuwi takon, “Kowe gelem nggawe meja kaya ngene?” “Kula gelem.” “Pira regane? — pira ongkosé?” Dhèwèké bakal ngétung, banjur kandha marang wong kuwi, “Ongkos kayu bakal seméné, lan butuh wektu sak suwéné iki kanggo gawé, lan gawéan aku regané seméné. Sampeyan ora mikir ngono? Sampeyan ora mikir gawéan aku sajrone wektu sing dibutuhaké, regané bakal seméné?” Lan wong iku bakal kandha, “Inggih, kula sarujuk. Kula mikir regane pantes kados mekaten. Menika jujur. Menika prajanjen sing cetha.” Lan nalika tukang kayu iku ngusung meja mau ing punggungé, nggawa menyang kana lan nyelehaké, wong iku mbayar miturut prajanjen sing wis disepakati, lan Gusti Allah bisa ndelok sakabèhé transaksi kuwi lan kandha, “Iku jujur. Iku kabèh sing bisa ditindakake sapa waé.”

TAM1897 D 281.4Apa kowe tukang kayu kaya ngono? Kowe ngakoni dadi wong Kristen. Apa kowe buruh kaya ngono, apa wae sing kowe lakoni?

TAM1897 D 281.5Apa kowe tresna marang Gusti Allah kanthi sakabehe atimu, sakabehe nyawamu, sakabehe pikiranmu, lan sakabehe kekuwatanmu? Apa waé sing kok lakoni, utawa sing kowe diundang kanggo nindakake; apa waé urusan sing kok lakoni karo tangga teparo, apa dhèwèké wong kafir utawa Kristen; apa kuwi dilakoni kanthi cara sing nganti Gusti bisa ndelok lan ngendika, “Iku wis cukup kanggo kratoné Gusti Allah;” amarga kabèh atimu, kabèh nyawamu, kabèh pikiranmu, kabèh kekuwatanmu ana ing kono kanggo kamulyané Gusti Allah.

TAM1897 D 281.6Apa kita sing netepi paugeran, utawa ora? Kuwi pitakonané. Lan wis wayahe kita ngerteni iki kanthi tuntas supaya Gusti bisa nekseni ing pangandikane, “Iki wong-wong sing netepi paugeran Gusti Allah.”

TAM1897 D 281.7Saiki, panjenengan saged ndeleng menawa dhawuh punika ngemot sakabehing bab, lan kita boten saged nyentuh sanadyan satunggaling pikiran ing sakabehing jagad pikiran ingkang boten cocog kaliyan teks ingkang sampun kita wiwiti. Mula, kita kedah ndeleng saben bab ing pikiran kita, kita kedah ndeleng saben bab ingkang dipunundang dening pikiran kita, kanthi pangerten Kitab Suci punika, dhawuh ingkang sepisanan saking sakabehing dhawuh.

TAM1897 D 281.8Kabeh sing kita diundang kanggo nindakake, kita kudu ndeleng saka pepadhanging paugeran paling ageng saka kabeh paugeran. Apa iku bab sing kanthi ajrih marang Gusti aku bisa mlebu kanthi sakabehing atiku, nyawaku, pikiranku, lan kekuwatanku? Yen ora, apa aku kepengin nyentuh iku? — Ora. Yen iku prakara sing aku ora bisa mlebu kanthi sakabehe atiku, pikiranku, nyawaku, lan kekuwatanku, lan bebarengan karo Gusti, apa urusanku karo iku? Yen Gusti ora bisa mèlu aku, tegese aku nglanggar dhawuh. Aku ora nyawisake kabeh kanggo Panjenengané. Kabeh kekuwatanku ora ana gunane yen digunakake kanggo prakara sing Panjenengané ora bisa mlebu, utawa ora bisa nyentuh utawa nyetujoni, utawa sing Panjenengané ora bisa nampa.

TAM1897 D 282.1Aku ngerti menawa iki lurus, nanging iki Kristen. Iki Kristen, lan kowe lan aku ora kena wareg mung karo siji per-enam belas saka apa wae sing kurang saka persis kaya ngono. Kita ora kena wareg sanadyan mung sedhela, karo apa wae ing donya iki, kajaba kita mlebu ing saben bab kanthi Gusti ana ing sisih kita, banjur mlebu kanthi sakabehe ati, sakabehe jiwa, sakabehe pikiran, lan sakabehe kekuwatan. Lan aku kandha marang kowe, nalika kita tekan kana, kita kabeh, yen kabeh wong ing omah iki nyerah marang Panjenengane saiki, lan tetep nyekel kono, kita ora bisa mbayangake sepira kuwasa Gusti bakal kawujud ing donya.

TAM1897 D 282.2Kasulitan gedhé wiwitane yaiku manungsa ora gelem maringi panggonan marang Gusti ing atiné sing saktenané dadi kagungané. Gusti nyipta manungsa kaya ngono, nanging manungsa banjur milih kabèh liyané lan nutup lawang kanggo Gusti sakabèhé. Gusti Allah maringi kamardikan saka pepeteng kuwi, maringi kamardikan kanggo milih, lan ngajak milih apa dheweke bakal tresna marang Gusti Allah kanthi sakabehe ati, sakabehe nyawa, sakabehe pikiran, lan sakabehe kekuwatan. Dheweke diparingi kamardikan kanggo milih supaya Gusti Allah maneh nduweni panggonan; nanging akèh sing milih supaya Gusti Allah ora nduweni panggonan, nganti banjir mbasuk ngusir saka lumahing bumi.

TAM1897 D 282.3Banjur Gusti miwiti maneh umat manungsa. Lan siji-sijine sing dijaluk marang saben wong yaiku supaya padha tresna marang Gusti Allah kanthi sakabehe ati, sakabehe nyawa, sakabehe pikiran, lan sakabehe kekuwatan, lan marang sesamane kaya marang awake dhewe. Mung kuwi sing dijaluk marang wolu wong sing mlebu ing prau lan sing metu saka kono. Yen manungsa pisanan wis tresna marang Gusti kanthi sakabehing atine, sakabehing nyawane, sakabehing pikirane, lan sakabehing kekuwatane, ora ana dosa sing bakal tau mlebu.

TAM1897 D 282.4Sawisé dhèwèké dosa, lan Gusti wis mbébasaké dhèwèké saka perbudakan kuwi, yèn Adam lan kabèh keturunane padha tresna marang Gusti kanthi sakabèhing atiné, nyawane, kakuwatane, pikirane, lan kekuwatane, kepiyé kahanané donya? — Padha bakal netepi dhawuh Gusti lan pracaya marang Gusti Yesus, lan kabeneran bakal nutupi bumi kaya banyu nutupi segara. Apa ora mungkin yèn kuwi bisa kawujud ing manungsa sing ana ing sangisoré perbudakan kutukan, ing sangisoré perbudakan daging sing dosa? Apa Gusti bisa nylametake wong dosa saka kakuwatan dosa ing daging nganti bisa tresna marang Gusti kanthi sakabehe ati, nyawa, kakuwatan, pikiran, lan tenaga? — Inggih. Dosa ora bakal bisa ngutuk bumi kaya saiki, sanajan manungsa ana ing sangisoré panguwasa daging sing dosa, yen padha pracaya marang Gusti, lan netepi dhawuhe Gusti, lan pracaya marang Gusti Yesus. Kuwi sejatine, amarga kuwi sejatine Kristen. Mangkono, sampeyan weruh menawa kabèh sing Gusti kepéngin ana ing kita, kabèh sing tau dipun kepéngini ing manungsa wiwit Adam nindakake dosa, yaiku supaya manungsa netepi paugeran Gusti Allah lan pracaya marang Yesus. Lan paugeran sing paling utama yaiku: Kowe kudu tresna marang Gusti Allahmu kanthi kabèh atimu, kabèh nyawamu, kabèh pikiranmu, lan kabèh kakuwatanmu.

TAM1897 D 282.5Ing Roma 1:21, diterangake yen ing wiwitan “padha ngerti Gusti.” Delengen iki: manungsa nalika miwiti uripe wis ngerti Gusti. Adam wis ngerti Gusti wiwitane, nanging ora njaga kawruh iku. Nalika Adam dosa lan diparingi wiwitan anyar, dheweke ngerti Gusti. Nalika keturunan manungsa miwiti maneh sawise banjir, padha ngerti Gusti wiwitane; mula manungsa tansah adoh saka Gusti. Donya biyèn kebak dosa, saiki uga dosa, lan bakal tetep dosa, amarga wis kenal Gusti nanging nolak Panjenengané, dudu amarga ora kenal Gusti. Mula donya ora ana ing piala amarga pepeteng; donya ana ing pepeteng amarga ala.

TAM1897 D 282.6Donya diwiwiti karo pepadhang; lan pepeteng mlebu amarga pilihan manungsa; “nalika padha ngerti Gusti, padha ora ngluhurake Panjenengané minangka Gusti, lan ora padha matur nuwun; nanging malah dadi sia-sia ing pikirane, lan atiné sing bodho dadi peteng. Ngakoni yèn dhèwèké wicaksana, malah dadi bodho, lan ngganti kamulyané Gusti Allah sing ora bisa rusak dadi patung sing digawé kaya manungsa sing bisa rusak, manuk-manuk, kéwan papat sikil, lan kéwan sing merayap.”

TAM1897 D 282.7Saiki perhatikna; apa sing sepisanan? — Padha ngerti Gusti; nanging padha ora ngluhurake Panjenengané minangka Gusti; padha ora maringi Panjenengané panggonan ing sajroning atiné sing pantes. Padha ora ngluhurake Gusti, — ora nampilake Panjenengané marang manungsa, ora ngetokake Panjenengané ing bumi; amarga Gusti Yesus ngandika, “Aku wis ngluhurake kowe ing bumi,” lan Panjenengané iku Gusti sing kawujud ing daging. Wong-wong sing ngerti Gusti Allah kuwi ora gelem ngidini Gusti Allah kawujud ing daging. Padha ora matur nuwun. Banjur pikirané dadi sia-sia; atiné sing bodho dadi peteng; banjur ing pepetengé padha ngakoni yèn dhèwèké wicaksana. Kawicaksanan kuwi sejatiné kabodhoan, banjur padha nggawe arca-arca.

TAM1897 D 282.8Mangkono kowe weruh yèn gambar sing diselehake ing ngarepé manungsa, ing pamujané, mung pratandha njaba saka pamujan, gambaran njaba saka iku. Pamujan kuwi wis ana ing jeroné ati, lan wis makarya pirang-pirang langkah metu. Pikirna. Saka ngendi wiwitan panyembahan berhala? — Ing ati. Ing tahap apa ing proses iki panyembahan berhala diwiwiti? — Nalika padha ngerti Gusti, padha ora ngluhurake Panjenengané minangka Gusti; saka kono kabèh mau diwiwiti. Banjur, ana papan tengah apa antara pangertosan marang Gusti lan panyembahan berhala?

TAM1897 D 283.1Pikirna kanthi tliti saiki. Padha wis ngerti Gusti, lan, “Iki urip langgeng, supaya padha bisa ngerti kowe.” Pangertosan marang Gusti iku urip langgeng; kuwi wis pasti. Padha pancen ngerti Gusti; padha nduwé urip langgeng ing pangertosan marang Gusti. Kuwi wis kacathet. Nanging padha mlebu ing panyembahan berhala. Pira langkah saka pangerten marang Gusti sing ditindakake kanggo mlebu ing panyembahan berhala? — Mung siji. Banjur, pira langkah saka tresna marang Gusti kanthi sakabehing ati, tenaga, pikiran, lan kakuwatan sing kudu ditindakake kanggo tekan panyembahan berhala? — Mung siji. Banjur yen aku ora tresna marang Gusti kanthi sakabehing ati, lan sakabehing nyawa, lan sakabehing pikiran, lan sakabehing kakuwatan, apa aku iki? — Wong sing nyembah berhala.

TAM1897 D 283.2Bisa uga aku ora nduwé arca sing diukir ing ngarepku. Wong-wong kuwi ing wiwitané uga ora nduwé. Nanging padha nduwé gambaran, sawijining pamanggih sing kabentuk ing pikiran, lan nalika padha nggawe arca sing diukir, iku mung minangka wujud sing katon ing ngarepé, saka apa sing wis ana ing pikirané. Wong pisanan sing nggawe arca wis nduwé pamanggih bab iku ing pikirane sadurunge nggawe. Wong pisanan sing nggawe arca wis nduwé pamanggih yèn arca kuwi bakal dadi déwané, lan pamanggih kuwi wis ana sadurungé dhèwèké nggawe arca saka kayu utawa watu. Mula arca watu sing diselehaké ing ngarep mripaté kuwi mung wujud njaba sing digawé kanggo makili déwa sing wis ana ing pikirane. Banjur apa dhèwèké ora nduwèni déwa sadurungé gawé arca sing diukir kuwi? — Ya. Ing endi? — Ing atiné.

TAM1897 D 283.3Padha dadi sia-sia ing khayalane. Khayalan sapa? — Khayalané dhéwé. Iki ana wong sing lagi mbayangaké soko-soko; dhèwèké nggawe gambar saka khayalané, banjur nyelehaké ing ngarep mripaté ing njaba dhèwèké. Imajinasi iku mung nggawé gambar ing pikiran. Lan gambar ing watu iku mung wujud nyata saka imajinasi ing ati. Ing endi gambar iku digawe pisanan? — Ing pikirane; ing imajinasine dhéwé, ing pamikirane dhéwé. Nanging sapa sing ana nalika dhèwèké pisah saka Gusti Allah? — Ora ana liya kajaba Setan lan dhèwèké dhéwé. Mula, saka ngendi pikirane bisa teka? — Mung saka dhèwèké dhéwé lan Setan.

TAM1897 D 283.4Mula saka iku, kowe weruh cetha manawa panyembahan berhala ana ing ati; gagasan, gambarane, wis ana dhisik sadurunge gambarane bisa katon ing njaba. Sanajan dewané srengéngé, rembulan, utawa lintang, gagasan iki, idhèné, imajinasiné, wis ana sadurunge dhèwèké ngwujudaké ing wangun nyata ing srengéngé, rembulan, lan lintang.

TAM1897 D 283.5Kabeh sing katon ing pemujaan berhala iku mung pantulan saka apa sing ana ing ati. Lan Gusti kudu ana ing ati, kanthi sakabehe ati, sakabehe nyawa, sakabehe pikiran, lan sakabehe kekuwatan, yen ora, pemujaan berhala bakal ana. Ora ana tengah-tengah.

TAM1897 D 283.6Sejatine, sawisé banjir bandang, nalika manungsa pisanan ninggalaké Gusti sing sejati lan lunga mbangun dewa-dewa dhéwé — padha ngidini dewa-dewa kuwi njupuk panggonan Gusti ing uripé, sing nuduhaké yèn nalika padha ngerti Gusti, padha ngakoni Panjenengané minangka panguwasané siji-sijiné. Nalika aku tresna marang Gusti kanthi kabèh atiku, kabèh nyawaku, kabèh pikiranku, lan kabèh kekuatanku, sapa siji-sijiné sing bakal dadi Gustiku? — Gusti. Sapa sing bakal dadi wewenangku siji-sijine? — Gusti Allah. Sapa siji-sijine sing duwé wewenang marang aku? — Gusti Allah. Apa Panjenengané bisa ngleksanani wewenang sing bener? — Inggih. Apa Panjenengané bisa njaga manungsa supaya tetep lurus? — Inggih. Nalika manungsa tresna marang Gusti Allah kanthi sakabehing atiné, nyawane, pikirane, lan kekuwatane, dhèwèké ora butuh undang-undang utawa wewenang liya kanggo njaga supaya tetep lurus ing donya. Sapa panguasane? — Gusti Allah. Lan apa Gusti Allah bisa mréntah nalika kita tresna marang Panjenengané kanthi sampurna? — Inggih. Nanging, nalika manungsa ninggalaké Gusti Allah lan mlebu ing panyembahan berhala, apa dhèwèké bisa mréntah dhiri dhéwé? — Ora.

TAM1897 D 283.7Saiki sawisé banjir bandang, nalika padha isih ngerti Gusti, padha ngakoni Panjenengané minangka Raja lan Panguwasa siji-sijiné. Padha ora nduwé panguwasa liya. Nalika pisanan padha mbelakangi Gusti, lan nggantèkaké Gusti karo déwa-déwa liya — tegesé ing wiwitan, nalika padha adoh saka Gusti, lan nggawé déwa-déwa liya nggantèkaké Gusti — padha maringi idin marang déwa-déwa kuwi kanggo njabat dadi panguwasa. Padha ngakoni yèn déwa-déwa kuwi iku panguasané. Padha ora nduwé raja; manungsa durung ngakoni arep ngadeg dadi panguwasa. Manungsa ngakoni yèn déwa-déwa iku raja; lan wong-wong sing nduwé wewenang mung dadi wakil déwa-déwa, déné déwa-déwa iku raja sejati.

TAM1897 D 283.8Bukti iki bakal sampeyan temokake ing “Empires of the Bible,” kaca 50. Ing kéné ana cathetan pisanan sing ditemokake ing Babilonia, ing ngendi umat manungsa diwiwiti, lan ing ngendi kacau basa kelakon — ing ngendi umat manungsa lali marang Gusti. Aku maca:—

TAM1897 D 284.1Kanggo Ninridu, rajané, kanggo pangayoman Idadu, Wakil Raja Ridu, abdi, kabungahané Ninridu.

TAM1897 D 284.2Ing kéné panguwasa, Idadu, nalika nulis prasasti marang déwané, ngakoni yèn dhèwèké mung wakil déwané. Dhèwèké ora ngaku dadi raja. Mangkono kowé weruh yèn déwa iku rajané wong iki. Déwa dianggep raja wong-wong, lan wong iki sing nduwèni wewenang mung wakil déwa utawa letnané.

TAM1897 D 284.3Iki nuduhaké yèn kawruh bab Gusti minangka Panguwasa sing sah isih anyar banget, nganti durung ana siji waé manungsa sing wani ngangkat awaké dhéwé dadi raja. Kowé weruh kuwi? Pikirna kanthi tliti. Nalika Gusti dadi siji-sijiné panguwasa, mesthi waé Panjenengané dadi raja siji-sijiné; nanging nalika padha mbelakangi Panjenengané lan nyembah déwa liya, kawruh marang Gusti sing sejati isih anyar banget, sesambungané isih anyar ing kawruh mau, nganti nalika padha nggantèkaké déwa liya minangka panggantosé Gusti lan ngangkat déwa palsu mau dadi rajané — ora ana siji waé wong sing nduwé kuwasa ing antarané manungsa sing wani njupuk gelar raja; nanging milih dikenal minangka wakilé déwa sing sejatine bakal dadi raja. Aku mbaleni. Pangerten babagan Gusti sing sejati minangka Raja siji-sijine durung suwé ana ing pikiran para wong iki nganti durung ana siji waé sing wani njupuk gelar raja. Elengé marang Gusti minangka Raja lan Panguwasa siji-sijine isih cetha banget nganti kakehan kaya nyoba nyopot Gusti saka panguwasa, mula ora ana siji waé sing wani njupuk gelar raja.

TAM1897 D 284.4Aku bakal maca prasasti liyane saka tanah iki, saka jaman sing padha:—

TAM1897 D 284.8Iki ana wong sing mbangun omah kanggo ngajeni dewané. Wong iki kandha yèn dhèwèké iku wakil sang déwa, kang dadi raja. Wong iki, Gudea, ora ngakoni yèn dhèwèké raja. Dhèwèké nduwèni wewenang, nanging ora ngakoni yèn dhèwèké raja. Sapa raja iku? — Dewané. Iku nuduhake manawa kawruh babagan Gusti Allah sing sejati minangka siji-sijine Raja isih anyar ing pikirané wong-wong mau; padha durung nganti adoh banget saka Gusti Allah lan saka gagasan yèn Gusti Allah iku siji-sijine Raja lan Panguwasa, nganti gelem mbuwang gagasan babagan karajané Gusti Allah lan ngidini manungsa njupuk gelar raja.

TAM1897 D 284.9A. F. Ballenger. — Wong sing ana ing panggonan panguwasa kuwi, banjur, ngaku dadi wakil rajané déwané, dudu raja?

TAM1897 D 284.10Ya. Durung ana raja. Kita ora ngomong bab manungsa minangka raja. Durung ana raja ing antarané manungsa. Ana manungsa sing nyekel panguwasa. Ana sawijining wong sing mrentah wong liya. Dhèwèké nduwèni kuwasa, nanging ora nyebut awaké dhéwé raja. Dhèwèké ora dikenal minangka raja, lan durung gelem mènèhi gelar raja marang awaké dhéwé. Napa? — Amarga dhèwèké durung adoh banget saka gagasan babagan Gusti Allah sing sejati minangka Raja siji-sijiné sing sah, nganti cukup wani, malah cukup wani sing ala, kanggo nglirwakaké kabèh gagasan babagan panguwasa ilahi minangka raja, lan ngangkat awaké dhéwé dadi raja.

TAM1897 D 284.11Iki cathetan paling awal sing ditemokake ing tanah kuwi. Sampeyan bisa weruh manawa iku kalebu sing paling wiwitan. Iku cathetan saka jaman sadurunge manungsa njupuk gelar raja, nalika padha nduwé gagasan babagan Gusti Allah sejati minangka Raja.

TAM1897 D 284.12Nanging iki ana cathetan sing luwih awal tinimbang kuwi, sing nyritakaké bab bingungé basa ing menara Babel. Ing kaca kapapat buku “Empires of the Bible” kowe bakal nemokaké crita saka Kitab Suci bab bingungé basa. Iki crita sing ditulis déning wong-wong sing dadi korban bingungé basa mau. Ing Kitab Suci kowe uga nduwé cathetan saka Gusti babagan kuwi. Ing tulisan ing bata-bata sing dikubur ing reruntuhan Babilon lan wis ditemokake, ana cathetané. Sampeyan bisa mbandhingaké karo cathetan ing Kitab Suci, ing pasal sewelas Kitab Kejadian, lan sampeyan bakal weruh loro-loroné persis padha. Iki sing padha kandha bab kuwi:—

TAM1897 D 284.14Iki salah siji cathetan paling awal sing ana. Cathetan liyane saka wektu sawisé iku. Nanging cathetan-cathetan liyane nuduhake yen ana jaman nalika durung ana raja ing antaraning manungsa; yen wong sing nduweni panguwasa ora gelem njupuk gelar raja; yen dewané iku rajané; lan gagasan yen Gusti Allah sejati iku raja isih anyar banget nganti dhèwèké ora cukup wani ngakoni yen dhèwèké raja. Isih kakehan nyerobot panguwasa miturut pamikirane bab Gusti Allah sejati.

TAM1897 D 285.1Kuwi sadurungé Nimrod. Nimrod iku wong pisanan sing nduwéni kawani njupuk gelar raja ing ngarsané gagasan yèn Gusti Allah iku raja. Mula aku maca ing kaca lima puluh saka “Empires of the Bible:”—

TAM1897 D 285.2Nimrod iku wong sing wani. Asmane sing digawa iku tegesé mbrontak, ngremehake, lan miturut Gesenius padha karo wong mbrontak sing banget ora sujud marang Gusti. Lan “dhèwèké wiwit dadi wong kang kuwasa ing bumi.” Utawa, miturut terjemahan liya, dhèwèké “wong kang sepisanan kuwasa ing bumi.”

TAM1897 D 285.3Nimrod iku wong pisanan sing tau njupuk gelar raja kanggo awake dhewe; sing pisanan nduwèni wewenang karajaan lan kanthi terang-terangan nganggo gelar raja. Lan jenengé tegesé persis kaya tegesé tumindak mau tumrap wong-wong sing dikuwasani déning dhèwèké.

TAM1897 D 285.4Saiki, dudu panemuku, nanging panemune sawijining pakar babagan prakara iki, kandha mangkene:—

TAM1897 D 285.5Kanthi diadegaké kratoné Nimrod, kabèh donya kuna mlebu ing fase sajarah anyar. Tradisi wétan sing nganggep yèn prajurit kuwi minangka wong pisanan sing nganggo mahkota karajaan, nunjukaké kasunyatan sing luwih wigati tinimbang mung nganggo rerenggan anyar kanggo busana, utawa malah ngrebut sawijining provinsi. Pamrentahané ngenalaké marang donya sawijining sistem anyar babagan hubungan antarané panguwasa lan sing dipimpin. Kewibawaan para panguwasa biyen adhedhasar rasa sedulur, lan kalungguhané pamimpin iku dadi gambaran panguwasa wong tuwa. Nimrod, kosok baliné, iku sawijining panguwasa wilayah, lan marang manungsa mung amarga padha manggon ing kono, tanpa nggatekake ikatan pribadhi. Nganti saiki ana suku-suku — kulawarga gedhé — Masyarakat; saiki ana bangsa, komunitas politik — Negara. Sajarah politik lan sosial donya wiwit saiki kapisah, malah bisa uga béda arah. — Empires of the Bible, kaca 51.

TAM1897 D 285.6Apa, mula, asal-usulé Nagara?