Scientia Salutis. – N. I

TAM1897 D 46.2Sermo habitus vesperi diei Veneris, 12 Februarii, 1897 Impressum in Nuntiis Diurnis Conventus Generalis diei 16 Februarii 1897, Vol. I, N. 3, pp. 46-47 et diei 17 Februarii 1897, Vol. I, N. 4, pp. 49-53.

TAM1897 D 46.3OMNES sciunt hoc esse aetatem valde scientificam, saltem nomine, professione, et studio. Deus vult populum suum semper cum aetate esse. Quin etiam: vult populum suum semper aetatem praecurrere. Praesertim vult populum suum semper reformatores esse, et ut quis reformator sit, oportet eum aetatem praecurrere. Itaque, cum hoc sit aetas praecipue scientifica, et professione et re, causa Dei, populus eius, debet esse scientificus ut postulationibus aetatis satisfaciat. Haec est propositio cuius studium vobis hac nocte commendo. Dominus vult ut vos et ego illam propositionem accipiamus, eam studeamus, et in eam aedificemus, donec in nobis coram mundo demonstretur illam propositionem scientifice rectam esse. Si tu et ego, si omnes qui nomen Christi profitentur, hoc fecerimus, tunc illud a Domino fiet. Mundus id videbit, et videbit sive tu et ego partem in eo habuerimus sive non. Nam si tu et ego partem non habuerimus, illi partem habebunt qui Domino permiserint ut per se illam demonstrationem faciat; et si tu et ego ei hoc facere non permiserimus, nos id amittimus.

TAM1897 D 46.4Sed tu dicis, “Salus est opus populi Dei.” Salus est unica causa Domini. Hoc est quod hi fratres alii dixerunt. Hoc est quod habuimus in lectione huius postmeridianae, et quod in omnibus lectionibus Epistulae ad Hebraeos habuimus. Est lectio quam in aliis locis Scripturae habuimus. Et Scriptura dicit nos nescire debere quidquam nisi Iesum Christum et eum crucifixum. Tu dicis; ita, et ego dico. Dico opus populi Dei — omnia quae causa Dei in mundo sunt — opus salutis esse. Et hoc prorsus congruit cum iis quae iam diximus. Ergo salus est scientia.

TAM1897 D 46.5Quin etiam: Salus non est simpliciter scientia, non est simpliciter disciplina; est princeps, clavis, centrum omnium scientiarum. Est res omnium maxime scientifica, quae a mentibus hominum in hoc mundo tractantur. Itaque cum populus Dei salutem Dei sicut in Deo est suscipiat; cum eius causa salutis in mundo pro veris eius notionibus salutis steterit, tunc scientia quae super omnes alias scientias est mundo revelabitur. Tunc populus Dei coram ipsis regibus scientiae stare poterit, nec confundetur in aetate scientifica.

TAM1897 D 47.1Nunc ego illi veritati penitus deditus sum. Et volo ut videatis quam omnino veritas sit. Vos et ego saluti Dei dediti sumus. Et volo ut videatis per Biblia — librum omnis veritatis — salutem scientiam esse. Tunc vos, una mecum, illi veritati dediti eritis.

TAM1897 D 47.2Primum igitur, volo vos sobrie cogitare, et ipsi videre non solum salutem scientiam esse; sed eam summam omnium scientiarum esse.

TAM1897 D 47.3Verbum “scientia” litteraliter “notitiam” significat. Scientia botaniae est notitia botaniae. Scientia astronomiae est notitia astronomiae. Itaque quidam scientista scientiam definivit esse “productum cogitationis.” Omnis notitia — scientia — quam mundus de astronomia habet, est productum cogitationis mundi de re astronomica.

TAM1897 D 47.4Nunc salus est cognitio Dei: “Haec est vita aeterna, ut cognoscant te, unum Deum verum, et quem misisti Iesum Christum.” Est igitur scientia. Sed haec cognitio non est effectus cogitationis humanae: est effectus cogitationis divinae. Nam “oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus iis qui diligunt eum. Deus autem revelavit ea nobis per Spiritum suum; Spiritus enim omnia scrutatur, etiam profunda Dei.” Ergo salus, cum sit effectus divini consilii, non solum scientia est, sed est omnium scientiarum summa.

TAM1897 D 47.5Iterum: Illud quod a mundo pro scientia habetur — scilicet scientiae naturales — est productum cogitationis humanae. Hominibus enim mente cogitantibus, mente quoque omnes has scientias tractant. Salus autem ipsam mentem tractat. Quae igitur superior est? Quae superior est — illa quae de omnibus aliis rebus tractat, an illa quae de ea re tractat quae de omnibus aliis rebus tractat? — Illa posterior, profecto. Ergo, cum homines mente omnes alias scientias tractent, salus autem ipsam mentem tractet, plane patet, non solum salutem scientiam esse tam certam quam ullam aliam, sed etiam scientiam esse altiorem omnibus aliis. Est summa scientia quae menti humanae notari potest.

TAM1897 D 47.6Iterum: Salus ad mentem pertinet. Sed quis est qui in salute et per salutem mentem tractat? — Deus ipse est. Ergo, cum Deus ipse hanc scientiam et efficiat et notam faciat; et cum haec scientia sit effectus cogitationis Dei; sequitur ut scientia salutis sit summa, profundissima, latissima scientia quae notetur, non solum menti hominis, sed toti universo.

TAM1897 D 47.7Legamus pauca ex Scripturis. “Nolite conformari huic saeculo: sed mutamini, renovando sensu vestro.” (Ad Romanos 12:2). “Itaque ipse mente servio legi Dei.” (Ad Romanos 7:25). “Scimus quia Filius Dei venit, et dedit nobis sensum.” “Habemus sensum Christi.” Unicus modus quo Dominus ad nos pervenire potest est per sensum. Nobiscum agit solum per sensum. Nos regit solum per sensus nostros. Ecce: “Mente ipse servio legi Dei, carne autem legi peccati.” Et primum omnium mandatorum hoc est: “Audi, Israel; Dominus Deus noster, Dominus unus est: et diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omni mente tua.” “Mens enim carnalis inimicitia est contra Deum; non enim subdita est legi Dei, nec enim potest.” MENS CARNALIS, QUAE LEGI DEI SUBICI NON POTEST — NEC SUBICI POTEST — MUTANDA EST, CUM ALIA MENTE COMMUTARI DEBET, QUAE SEMPER LEGI DEI SERVIT. ILLA MENTIS MUTATIO SALUS EST. ILLA MENTIS RENOVATIO A DEO IN OPERE SALUTIS SUAE EFFICITUR, ET NULLO ALIO FIERI POTEST. Itaque est summa omnium scientiarum — summa quae menti humanae nota est, summa quae universo nota est.

TAM1897 D 47.8Nonne incipis intellegere cur Testimonia de “scientia salutis” loquantur?

TAM1897 D 49.1Nunc volo ut videatis alios quoque ita sentire. Volo ut videatis me in hoc non solum esse. Volo ut videatis nos in hac sententia auctoritate uti — auctoritate scientifica — id est, auctoritate eorum qui scientiam intellegunt.

TAM1897 D 49.2Si tibi nocte hac proferre possem testimonium eorum qui omnes alias scientias in hoc orbe terrarum optime intellegunt, testantium se huic scientiae magis studere quam omnibus aliis simul, plus in ea dignum suo consilio cernere quam in omnibus aliis simul, nonne diceres igitur me tutum esse, ex ratione scientifica, sic loqui? Bene, ego habeo talem gregem — gregem qui omnes alias scientias intellegit, et habeo testimonium vere dictum eos in hanc magis studere quam in omnes alias simul.

TAM1897 D 49.3In Epistula I Petri 1:10-12, apostolus de salute loquitur, et ibi sic legitur:—

TAM1897 D 49.4De qua salute prophetae diligenter inquisiverunt et scrutati sunt, qui de gratia quae ad vos ventura erat prophetaverunt, investigantes quid et quale esset illud tempus, quod Spiritus Christi qui in eis erat significabat, cum futurorum Christi passiones et gloriam quae sequebatur testaretur. Quibus revelatum est, non sibi, sed nobis ministrare ea, quae nunc nuntiata sunt vobis per eos, qui evangelium vobis praedicaverunt in Spiritu Sancto misso de caelo; in quae ANGELI INVESTIGARE DESIDERANT.

TAM1897 D 49.5Quae sunt illa quae angeli desiderant inspicere? — Salutem Dei, cum praedicatur cum Spiritu Sancto de caelo misso. Verbum Graecum quod “desiderare” significat, hic significat “aliquid magnopere cupere.” Et Graecum verbum quod “inspicere” significat, hoc significat: “ad rem se demittere ut eam spectet; capite prorsum demisso spectare; corpore curvo inspicere; diligenter inspicere, curiose perscrutari — de eo qui aliquid cognoscere vult.” Talis est angelorum habitus erga rem salutis.

TAM1897 D 49.6Nunc, num angeli alias scientias intellegunt — biologiam, geologiam, ichthyologiam, astronomiam — omnes alias scientias? Scitis eos scire. Omnes sciunt angelos omnes alias scientias penitus intellegere. Omnes sciunt tutissimum esse dicere omnes angelos omnes alias scientias infinitis modis penitius intellegere quam ullus homo unam quandam scientiam intellegit, aut umquam intellexit. Sed angeli de re salutis magis student quam de omnibus aliis scientiis. Qui omnium aliorum plurimum sciunt, de hac una maxime student. Age, paulo ante mecum consensisti, si tale auctoritatis pondus afferre possem, te dicturum esse nos tuto hoc sentire. Age igitur, tuti sumus. In optima societate versamur — ita vero, in optima societate scientifica. Est auctoritas de hac re decretoria, auctoritas scientifica.

TAM1897 D 49.7Nunc, non ludificor verbis de scientia hac nocte. Verba “scientia” et “scientificus” adhibeo de salute, ut de re omnino vera. Salus Dei est res vere scientifica, non falso sic dicta, sed vere et summe scientifica. Itaque ne putetis me ludere verbis “scientia” aut “scientificus.” Ea vere adhibeo, quia in hoc contextu recta sunt.

TAM1897 D 49.8Sed non hoc solum: non solum enim angeli hanc inspicere cupiunt, quasi aliquid cognituri; sed etiam aliquid cognoscunt. Discunt enim inspiciendo et studiose investigando. Converte ad Epistulam ad Ephesios 3:8-11, et hanc sententiam expressam videbis:—

TAM1897 D 50.1Mihi, qui minus sum quam minimus omnium sanctorum, data est haec gratia, ut evangelizem gentibus inaestimabiles divitias Christi; et ad illuminandum omnes [Verbum “homines” omitto, quia suppletur] quid sit communio mysterii, quod a saeculis in Deo latuit, qui omnia creavit per Iesum Christum: ad hoc finem [Ecce, mihi, qui minus sum quam minimus omnium sanctorum, data est haec gratia, ut evangelizem gentibus inenarrabiles divitias Christi; et ut manifestem omnibus quae sit communio mysterii, quod a saeculis in Deo latuit, qui omnia per Iesum Christum creavit: ad hoc finem, ut nunc principatibus et potestatibus in caelestibus habitationibus per ecclesiam cognoscatur multiplex sapientia Dei, secundum propositum aeternum quod in Christo Iesu Domino nostro proposuit.]

TAM1897 D 50.2Quis est finis huius rei, ut homines hoc videant? — Ut principatibus et potestatibus in caelestibus locis (vel in caelo, ut alii vertunt; quod rectum est) cognoscatur multiplex sapientia Dei. Angeli, principatus, et potestates, magnopere cupiunt inspicere hoc evangelium salutis, cum praedicatur cum Spiritu Sancto ex caelo misso. Inspiciunt et student. Et dum student, novas revelationes sapientiae Dei discunt — sapientiae Dei multiplicis — secundum propositum eius aeternum quod in Christo Iesu Domino nostro proposuit. Scitis ex aliis scripturis hoc mysterium Dei, hoc propositum aeternum, in evangelio revelari. Scitis principatus et potestates in caelis non esse aeternas uno modo — non sunt ab aeternitate ad aeternitatem. Sunt a certo puncto ad aeternitatem, sicut tu et ego sumus. Gabriel ad aeternitatem tantum est a puncto quo creatus est. Non est ab aeternitate ad aeternitatem.

TAM1897 D 50.3Sed Deus est ab aeternitate ad aeternitatem. Nunc, ab aeternitate ad aeternitatem fuit, est, consilium — eius consilium aeternum quod in Christo Iesu Domino nostro propositum est. Quamdiu angelis opus erit ad profunditatem illius consilii aeterni perveniendum, ad studium eius exhauriendum? — Ad aeternitatem. Hoc satis manifestum est. Itaque, cum illud consilium in evangelio revelatur, per mysterium Dei notum fit, quod est “Christus in vobis, spes gloriae,” satis manifestum est angelos id investigare. Et dum id inspiciunt, ibi revelatam vident sapientiam Dei variam, secundum consilium eius aeternum. Illud inspicere cupiunt. Id faciunt, et sic discunt.

TAM1897 D 50.4Itaque, cum omnes alias scientias plus quam quisquam unam intellegant, et in hanc plus quam in omnes alias incumbant, et ex hac discant; nonne hoc est factum, cui et tu et ego tuto confidere possumus? Nonne et haec res est, quae dignior sit cogitatione nostra, summa nostra mente, quam omnes aliae una? Num non possumus in hoc animum intendere, totamque animam huic dedere, sine scientiae dedecore? O, possumus, possumus! Faciamus.

TAM1897 D 50.5Nunc, ne me male intellegatis. Non alias scientias oppugno. Non dico omnes alias scientias neglegendas esse, et pro umbris fallacibus habendas, et nullius curae dignas. Immo; dico hanc maiorem esse quam omnes; et quidquid in illis discimus, sub hac, quae maior est, discendum esse. Hoc solum dico, omnes alias, si scientifici esse volumus, huic uni saltem secundarium locum cedere debere.

TAM1897 D 50.6Cogita modo! Sume nostras ipsas mentes naturales quibus alias scientias tractamus. Num ego, num quisquam, omnino scientificus esset, si optimam et altissimam suam cogitationem in scientiam impenderet, cum altissimam quae esse posset auctoritatem haberet quod superior alia in promptu esset? Num id scientificum esset? — Minime. Bene, ergo, hucusque videmus hanc scientiam esse; eamque esse scientiam omnium altissimam. Ergo quisquis non imprimit in hanc scientiam potissimum cogitationem suam altissimam optimamque et vires omnes, nec sinit eam ceteras omnes scientias ducere, is, natura rerum, non est scientificus.

TAM1897 D 50.7Nec sapiens est. Quid est enim haec scientia? — Salus. Optime. Et est vita aeterna. Pone me omnem vitam, omnes vires meas in alias scientias impendere, hanc neglegens aut inferiorem ducens; num eam consequar? — Minime. Quamdiu igitur alias scientias studebo? — Summa paucis annis. Tunc labor meus in his scientiis in aeternum finietur, et mihi numquam ultra facultas erit eas studendi.

TAM1897 D 50.8Sed si hunc primum omnium suscipiam, ceteris inferiorem locum relinquens, donec hunc firmiter habeam, tuncne mihi licebit ceteros quoque perscrutari? — Ita. Quamdiu? — In aeternum. Ah, nonne haec est via sapiens? Nonne haec est ratio una sapiens? Et nonne haec est ratio una scientifica et rationabilis? — Profecto est. Age igitur, simus scientifici, stricte ita, summe ita.

TAM1897 D 50.9Nunc paulo longius spectemus. In illo primo loco quem de angelis inspeximus, sic incipit de prophetis: “De qua salute prophetae exquisiverunt et investigaverunt diligenter, qui de gratia quae ad vos ventura erat prophetaverunt,” cum praedicerent passiones Christi et gloriam quae sequebatur.

TAM1897 D 51.1Nunc per prophetas haec scientia salutis, hoc opus Dei de salute cogitantis, in scriptis prolata est, sicut hic habemus. Hic liber scientiae, haec scientia salutis, per prophetas venit. Numquid de aliis scientiis sciebant? — Ita.

TAM1897 D 51.2Hoc in compluribus locis invenire possumus — plures quam ut hac nocte notare tempus habeamus. Sed duo aut tria puncta inspiciemus, ut menti nostrae imprimatur eos de his rebus scientiam habuisse.

TAM1897 D 51.3In capite quintodecimo Epistulae ad Corinthios primae est propositio scientifica facta fere mille septingentis annis antequam a scientia inventa est. Ibi per omnes has aetates fuit, sed astronomi, in cuius provincia erat, eam per processum cogitationis suae non cognoverunt. Est propositio veritatis in astronomia. Quisquis illi affirmationi in Sacris Scripturis fidem habuit, eam semper sciebat, sane, etiamsi numquam verbum “astronomia” audivisset; sed scientia humana eam nesciebat, et tantis temporibus elapsis demum invenit.

TAM1897 D 51.4Alia cogitatio: cum ille Scripturae auctor illam sententiam scientificam proferret, quam mille septingentis annis post viri docti veram esse compererunt, num ea non aeque vera sententia scientifica erat per tot annos ac postea, postquam inventa est? — Profecto. Ergo num non erat cum auctor eam scripsit? — Certe. Locus est in Epistula I ad Corinthios, capite XV, versu XLI:—

TAM1897 D 51.5Est gloria solis, et alia gloria lunae, et alia gloria stellarum. Stella enim a stella differt in gloria.

TAM1897 D 51.6Id non sciebatur centum annis abhinc, quia circiter eo tempore vir, qui se astronomum non mediocrem existimabat et inter pares ita habebatur, illam sententiam improbavit, eamque et falsam et ignorantiae scriptorum Bibliorum argumentum esse dixit; quod putabat (id est, scriptor Bibliorum putabat) unam stellam ab alia stella in gloria, in splendore differre, non in distantia. Haec est huius critici sententia de ea re. Opinio eius erat, et pro scientia astronomiae loquebatur, unam stellam nobis alteri clariorem pulchrioremque esse solum quia altera nobis propior quam altera sit, ita ut plus lucis eius accipiamus. Hodie autem in omnibus regnis scientiae notum est verum esse tantum discrimen in stellis, in magnitudine et pulchritudine et coloribus, quantum in floribus terrae. Itaque si omnes flores terrae in uno agro magnifico ante nos positos cum omni gloria et varietate colorum videre possemus, deinde stellas caeli tam clare quam hos videre, unam prorsus tam variatam et pulchram quam alteram videremus. Hoc nunc notum est, sed tunc non notum erat, cum ille locus ad Corinthios scriptus est.

TAM1897 D 51.7Nunc, quaero, num illa sententia non fuit scientifica, num non fuit sententia veritatis in scientia, eo die quo Paulus eam scripsit et Corinthum misit, tam certe quam nunc est? Inventio scientiae, eam veritatem esse demonstrans, eam veritatem non fecit, neque unum quidem atomum ponderi eius ut veritatis addidit. Inventio eorum simpliciter ostendit se aliquid verum invenisse, quod antea nesciebant, quia Biblia non credebant. Si modo illud in Bibliis legissent, et credidissent et accepissent, illud punctum scientiae multo antequam ullus scientiarum peritus id invenisset, scivissent.

TAM1897 D 51.8Est alia scientia: Dominus Isaac Newtonius quondam sub malo sedebat. Malum de ramo prope eum decidit. Saepe antea mala de arboribus ceciderant. Viderat mala de arboribus cadere antea. Sed illo die animus eius meditabundus erat, et cogitare coepit. Cur illa mala cecidit? Debet esse quod terra aliquam vim in eam habuit ut eam ad se traheret. Terra, cum maior esset malo, eam ad se traxisset cum a arbore disiuncta esset. Dixit, “Si illud malum sumam, et quam altissime coniciam, iterum in terram cadit.” Ergo si vis terrae fuit quae hucusque id attraxit, cum ego id quam altissime coniciam et rursus redit, hoc est argumentum quod vis terrae tam procul a terra pertinet, et illi rei adhaeret et eam reducit. Si eam mille passus in altum iacere possem, et illa reverteretur, tunc manifestum esset illam vim mille passus procul pertingere ut rem illam reduceret. Tunc, inquit, si hoc verum est, illa vis ad lunam usque pertingere debet. Miror num ad lunam pertineat? Ibo et videbo. Ivit domum et ibi consedit, calculationes astronomicas de orbita lunae in locum suum posuit, et longam seriem numerorum computavit. Sed non congruebant. Iterum atque iterum conatus est, sed non congruebant; efficere non poterat ut ille influxus ad lunam pertineret.

TAM1897 D 52.1Rem circiter decem annos intermisit, si bene memini, priusquam eam denuo susciperet. Quodam die nova calculatio orbitae lunae edita est, quae nonnullas in priore serie numerorum inconstantias corrigeret. Qua edita, Newtonius dixit: “Miror num haec id quod mihi opus est praebeat.” Numeris acceptis, ad opus se contulit, et longam seriem numerorum tractavit, qua et tu et ego, utique, stuperemus. Sed tandem ad duas aut tres figuras a fine decessit, et vidit eam congruere. Tam factum mirabile eum obruit ut numeros suos perficere non posset. Stilus e manu eius decidit, et necesse habuit amicum rogare ut eos pro se perficeret. Amicus ita fecit, et Dominus Isaac Newtonius factum scientificum demonstraverat, vel potius, novam scientiam. Quae gravitatio appellatur. Et ex eo tempore immortalis factus est.

TAM1897 D 52.2Id quidem res magna fuit. Tamen hoc in Bibliis scriptum erat duo milia quingentosque annos antequam Dominus Isaac Newtonius id in natura inveniret. Gravitatio est simpliciter aequilibrium universi. Est illud principium, illa lex, ut physici dicerent, qua aequilibrium universi conservatur. Id est, unumquodque corpus in universo alterum omne corpus afficit, et cum eo aequilibratur. Non solum unumquodque corpus, sed unaquaeque materiae particula in universo omnem aliam particulam materiae in universo attrahit et afficit.

TAM1897 D 52.3In mundo physico, id est simpliciter factum correspondens ei quod hodie post meridiem in schola Biblica de vita tractavimus. Invenimus neminem aut nihil tangi posse quin id per totum universum cognoscatur. Passer non cadit quin Pater tuus id animadvertat, et ille passer non cadit quin casus eius per totum universum sentiatur. Hoc est simpliciter factum illi correspondens.

TAM1897 D 52.4Est ibi etiam factum spirituale his duobus respondens.

TAM1897 D 52.5Quo abibo a spiritu tuo? aut quo a conspectu tuo fugiam? Si ascendero in caelum, ades; si stratum mihi fecero in inferno, ecce ades. Si sumpsero pennas matutinas, et habitavero in extremis partibus maris, et ibi me manus tua ducet, et dextera tua tenebit me. Psalmus 139:7-10.

TAM1897 D 52.6Quando tu et ego rectum cogitamus, num alicubi alibi discernitur? Falsum cogitamus. Quid est falsum cogitatum? — Peccatum. Ubi ergo incipit peccatum? — In cogitatione. Num peccatum meum alicubi alibi in universo praeter me ipsum discernitur? Quis id discernit? — Deus, per Spiritum suum. O, ergo, estne in universo nostro res spiritualis quae non discernitur? non sentitur? an cogitatio bona aut mala quae non sentitur? Nonne gravitationem tunc tamquam scientiam vides? Dominus Isaac Newtonius veritatem in universo invenit quae aliis veritatibus universi respondet.

TAM1897 D 52.7Lex quam Newtonius invenit est, ut dixi, ea per quam aequilibrium universi conservatur. Nunc legam scripturam quae ostendit hoc notum fuisse duobus milibus et quingentis annis antequam Newtonius id inveniret. Isaiae 40:12:—

TAM1897 D 52.8Quis mensus est aquas in concavo manus suae, et metitus est caelum palmo, et comprehendit pulverem terrae in mensura, et ponderavit montes in lancibus, et colles in libra?

TAM1897 D 52.9Cum montes et colles constituerentur, inter se aequilibrati sunt. Num Deus ita constituit ut aequilibrium eorum servaretur? Quod est nomen scientificum legis qua aequilibrium rerum servatur? — Gravitatio. De qua igitur re Isaias locutus est? — De gravitatione. Profecto.

TAM1897 D 52.10Scientista hoc factum illustrat parvo flore qui “nivula” appellatur. Cogita de duobus generibus florum qui ex semine se generant. Unum est flos erectus, alterum flos procumbens. In floribus animadvertisti parvos fusos circum unum centralem stare. Nunc, in flore erecto qui ex semine gignitur, fusiformis centralis semper brevior est quam circumstantes. Si autem flos est procumbens, fusiformis centralis longior est quam circumstantes. Ratio huius est quod pollen, quod in circumstantibus est, in centralem cadere debet, alioquin nulla generatio floris fieri potest.

TAM1897 D 52.11Nunc, in flore erecto qui ex semine gignitur, hic fusus medius brevior esse debet quam ceteri, ut pollen ceterorum in eum cadere possit. Si longior esset, videtis pulverem deorsum cadere et eum fallere, atque ita semen formari non posset. Si autem flos est pendulus, et hic fusus brevior est quam ceteri, pulvis abigetur et iterum semen formari non potest. Itaque, in omni flore erecto qui ex semine gignitur, fusus medius brevior est quam circumstantes. In omni flore pendulo qui ex semine gignitur, medius longior est.

TAM1897 D 53.1Galanthus ex semine se generat. Et quamquam est flos erectus, tamen fusus medius longior est quam circumstantes. Quomodo hoc fieri potest? Rursus dicam ut rem clarius intellegas: Galanthus est flos vere erectus, et ex semine se generat. Fusus medius igitur brevior esse debet quam ceteri. Sed longior est. Quomodo igitur ex semine se generat? Dominus huic rei providit. Disposuit enim ut, quamquam sit flos erectus, tamen flectatur et pendeat. Quam ob rem fusus medius longior aliis fit, in hoc flore erecto. Crescit et rectus stat, donec floreat et maturescat et ad gignendum paratus sit. Tunc demum caput demittit, et cum pollen in locum suum cecidit, flosculus iterum surgit et stat.

TAM1897 D 53.2Nunc, hoc per se pulchrum est; sed hic exemplum legis gravitationis adhibetur. Hic scientista mihi dicit id quod florem inclinari et caput demittere facit, attractionem terrae esse. Recte. Quid malum cadere facit? — Pondus. Sed pondus nihil aliud est quam gravitas — a Latino verbo “gravus”, quod pondus significat. Quid facit ut ille flos stans caput demittat? — Pondus terrae. Sed cur non facit pondus terrae ut ille flos caput suum ante demittat? — Ah, cum Deus illum parvum florem creavit, terram libravit, immo universum, ad eius necessitates. Cum Deus illam modestam parvamque nivalem creavit, universum in libra tenuit et ad necessitatem illius parvi floris aptavit! Et si Deus de illo parvo flore cogitavit, non multo magis de vobis cogitabit, o modicae fidei?

TAM1897 D 53.3Nunc hic vir doctus mihi dicit, si terra — et sane universum — una libra, vel una uncia gravior quam est facta esset, eam flosculum nivis ante tempus aptum deorsum flexuram fuisse; quia, gravior, maiorem in eum vim habuisset. Et in eo casu, primus flosculus nivis ultimus fuisset. Sed ut ille parvus Galanthus viveret et genus humanum usque ad finem mundi delectaret, Deus universum ad necessitates illius floris tam accurate constituit, ut cum tempus eius necessitatis exactum advenit, pondus ad eum deorsum flectendum prorsus sufficiat. Deinde, dum pendet ut generatio fiat, alia vis ex radicibus accedit, et cauliculus paulo rigidior fit, et flos gravitatem superat, et stat sicut antea.

TAM1897 D 53.4Quis mensus est aquas in concavo manus suae, et caelum palmo finivit, et pulverem terrae mensura comprehendit, et ponderavit montes in libra, et colles in statera?

TAM1897 D 53.5Quis posuit libramentum universi? — Deus. Isaias hoc affirmavit fere duo milia quingentis annis antequam Dominus Isaac Newtonius id invenit. Nonne factum scientificum erat cum Isaias id scripsit? — Ita. Nonne per omnes illas aetates in monumentis scriptum erat? — Ita. Num non semper veritas scientifica fuit? — Fuit. Num magis veritas scientifica facta est cum Newtonius eam invenit? — Minime; docti aliquid quod antea nesciebant didicerunt, sed ibi in Sacris Scripturis semper steterat.

TAM1897 D 53.6De his rebus cogitate. Deus vult. Vult ut tu et ego videamus salutem, Verbum quod nobis dedit, ad quod summam nostram cogitationem vocat, non esse aliquam parvam angustamque rem lateralem; sed rem maximam quam mundus umquam nosse potest. Maxima est res quam scientia mundi umquam nosse potest. Maxima est scientia quam mundus umquam nosse potest.

TAM1897 D 53.7Tamen non studemus ut scientifici simus, sed ut salvi fiamus; salvi autem fieri est scientificum.