Primum Magnum Mandatum

TAM1897 D 279.2Sermo habitus vesperi diei Martis, II Martii, MDCCCXCVII Impressum in Nuntiis Diurnis Conventus Generalis, die V Martii, MDCCCXCVII, Vol. I, N. XVI, pp. 279-285.

TAM1897 D 279.3SCITIS Dominum dixisse de hoc tempore et de populo qui hoc tempore vivit, “Ecce qui servant mandata Dei et fidem Iesu.” Nos, tu et ego, recte profitemur nos esse illum populum, et sic stamus ut dicatur de nobis a Domino ad universum: “Ecce qui servant mandata Dei et fidem Iesu.” Et hoc verum erit, non solum quia ipse dicit, sed dicet quia verum est.

TAM1897 D 279.4Illud verbum plene pertinet ad te et me, qui in hac domo sumus; et Dominus vult hoc nunc fieri et in perpetuum manere, ut id continenter per orbem terrarum et per universum proclamare possit: “Ecce qui custodiunt mandata Dei et fidem Iesu.”

TAM1897 D 279.5Hoc est quod nobis studendum est. In his lectionibus studendum est nobis, ut sciamus num mandata Dei custodiamus an non; ut Dominus de nobis dicere possit: “Ecce qui custodiunt mandata Dei et fidem Iesu.”

TAM1897 D 279.6In mandatis Dei servandis, profecto primum omnium venit, quod nobis servandum est. Et ecce verbum eius: “Primum omnium mandatum est: Audi, Israel; Dominus Deus noster, Dominus unus est. Et diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omni mente tua, et ex omni virtute tua. Hoc est primum mandatum.”

TAM1897 D 279.7Nunc, potestne Dominus de te et de me, quod ad illud mandatum attinet, dicere: “Ecce qui servant mandatum?”

TAM1897 D 279.8Habetne Dominus totum cor tuum, ita ut cor non habeas nisi pro eo et pro iis quae eius sunt?

TAM1897 D 279.9Habetne Dominus totam animam tuam in amore devoto, ita ut nullus animi tui sensus sit qui non sit eius?

TAM1897 D 279.10Num Dominus totam mentem tuam possidet, ita ut nullus cogitatus mentis tuae, nullum opus mentis tuae, nulla pars mentis tuae sit quae non eius sit, — ei serviens? Nam mente Dominum Deum nostrum servimus. Non ex parte eius, non ex parte eius, sed tota. Ita ut nullam mentem habeas quam devotes, aut ponas, in ulla re quae non sit Dei.

TAM1897 D 279.11Estne omnis virtus tua eius, ita ut nullam habeas quam non in ea re quae Dei est et in eius servitio ponas?

TAM1897 D 279.12Si haec omnia de te vera sunt, tum vere de te dicitur: “Ecce qui servant mandata.”

TAM1897 D 279.13“Secundum simile est: ‘Diliges proximum tuum sicut teipsum.’” Cum amor Dei in cordibus nostris est, sicut in primo praecepto, satis facile erit proximos nostros sicut nos ipsos diligere.

TAM1897 D 279.14Sicut in sermone Fratris Kellogg nuper illustratum est, de illo puerulo Chicagiensi qui ad virum, prorsus ignotum, accessit et ei dixit, “Scisne te esse maximum peccatorem in orbe terrarum?” Et cum vir, mirans quomodo id fieri posset, rogaret, dicens se neminem umquam interfecisse, nullum magnum crimen commisisse, puerulus ei dixit: “Mandatum maximum est: ‘Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omni mente tua, et ex omni virtute tua.’ Facisne tu illud?” Respondit: “Minime, non facio. Non possum dicere me id omnino facere.” “Bene,” inquit puerulus, “illud est maximum mandamentum. Tu maximum mandamentum frangis; ergo tu maximus peccator es.” Vir id confessus est, et ad Deum et salutem plenam ductus est. Res satis aperta est: quoniam hoc est maximum mandamentum, qui id frangit maximus peccator est. Num tu es ille?

TAM1897 D 279.15Tu et ego profitemur nos mandata Dei et fidem Iesu servare. Num primum omnium mandatorum Dei violamus? Si maximum, primum omnium mandatorum non servamus, id violamus. Si hoc unum violamus, mandata non servamus; hoc constat. Tu et ego nunc et in aeternum constituere debemus, utrum Domino serviemus toto corde, et tota anima, et tota mente, et tota virtute.

TAM1897 D 279.16Scriptum est: “Regnum Dei in vobis est.” Regnum quod in nobis est, regnum Dei est; ita erat cum homo creabatur, sed inimicus locum Dei usurpavit; et Dominus hominem iterum liberum fecit ut eligeret utrum Deus suum locum in suo regno habiturus esset, an usurpator locum Dei in regno Dei habiturus esset. Regnum quod in te est, Domini est. Tibi est dicendum utrum Dominus ibi regnet, an inimicus ibi regnet. Et si non eligis Dominum ibi regnare, eligis inimicum ibi regnare. Omnino in hominis electione est quis regnet.

TAM1897 D 280.1Aliquis regnare debet. Homo non factus est ut seipsum regeret, a Deo seiunctus. Factus est ut cum Deo ipse esset, et sine Deo ipse esse non potest. Homo factus est ut cum Deo staret. Regnum Dei in eo erat. Deus in eo regnabat. Sed coepit suam voluntatem facere, Satanam sequendo. Sed homo suam voluntatem facere potest solum Deum sequendo. Regnum Dei in vobis est. Eligendum est nobis ut Deus suum locum in nobis, in suo regno in cordibus nostris, capiat. Suum locum ibi capiet, et ibi regnabit cum suum locum in suo regno habere potuerit.

TAM1897 D 280.2Scitis de regno Dei in terris illud esse a mari usque ad mare, et a flumine usque ad fines terrae. Regnum Dei, hoc regnum quod venturum est cum Dominus venerit, scitis omnem unciam, omnem particulam soli huius mundi tecturum esse. Nunc regnum Dei intra vos est. Num illud regnum, quod intus est ubi Deus regnat, num eius dominatus omnem locum, omnem particulam soli in corde tuo complectitur? Num? Haec est quaestio, et hae quaestiones nobis sunt pluribus modis.

TAM1897 D 280.3Mandatum simpliciter lego, et animum vestrum ad id quod mandatum dicit converto. Et hoc ut mentibus cordibusque nostris semper pateat quaestio: “Estne de nobis verum, ‘Ecce qui servant mandata Dei et fidem Iesu,’ cum omni corde, anima, mente, et viribus?”

TAM1897 D 280.4In quo mens tua quiescit, quod studet, quod agit — num Deus in illo est? Num ad gloriam Dei? Investigatio quam facis, studia quae sequeris, omnis cogitatio mentis tuae — num eo spectant ut imago Dei ibi imprimatur? Num ut Deum in mente latius invenias? Num ut eum magis glorifices? Estne ille primus et omnia in omnibus in conatibus tuis intellectualibus? Amasne eum, servisne ei tota mente?

TAM1897 D 280.5Et omni vi tua. Agrum quem aras, Deo arasne? Runcinam quam impellis, ut tabulam polias, Deo impellisne, ita ut quidquid accipis Dei sit et omnino non tuum? Estne vis tua tam omnino Deo dedicata ut in causa Dei labores, ubicumque manum tuam mittis?

TAM1897 D 280.6Opinio invaluit hominem debere desinere a negotio suo, vel quidquid est in labore manuali quod agit, antequam operarius in causa fieri possit. Multi dicunt: “Exire ex eo quod ago volo. Utinam exitum videre possem. Utinam ex hac officina exire possem. Vellem operarius in causa esse.” Si non es operarius in causa ubi es, non eris operarius in causa cum perveneris quo esse cupis. Si non es operarius in causa dum aras, non eris operarius in causa si in pulpito praedicare conareris. Si faber es ferrarius, et ad incudinem cottidie — si non es operarius in causa tam penitus, tam ex animo, tam toto corde, quam ego in pulpito sum, tunc non esses operarius in causa, si libellos alicubi distribueres.

TAM1897 D 280.7Exemplum propositum est nobis quid genus humanum esse possit; et quid omnis credens in Iesum esse debeat. Filius Dei in hunc mundum venit ut tibi et mihi ostenderet quid sit mandata servare, et quomodo id fiat. Et in arte fabrili operatus est fere sexies longius quam praedicavit. Incipiens a duodecim annis, cum Iosepho in opere fabri lignarii laborare posset, cum multum facere posset, — nam puer duodecim annos natus multa adiuvando fabrum lignarium facere potest. Itaque, aetatis suae duodecim annis coepit, baptizatus est, et circa tricesimum annum praedicare coepit; quae sunt duodeviginti anni. Quos annos in opere fabri lignarii versatus est. A tricesimo autem anno usque ad tricesimum tertium et dimidium, in ministerio publico praedicando fuit. Vides igitur eum fere sexies longius tempus in opere fabri lignarii quam in praedicatione laboravisse.

TAM1897 D 280.8Nunc, num aeque Filius Dei erat illis duodeviginti annis, quibus faber lignarius erat, ac tribus annis et dimidio, quibus praedicationi se dederat? — Scitis eum fuisse. Fuitne Salvator meus et vester cum ibi tabulam serraret, et scamnum faceret et pedes ei insereret, — fuitne tunc aeque Salvator meus et vester ac cum in cruce erat? — Scitis eum fuisse. “Nam per vitam eius salvamur.”

TAM1897 D 281.1Nolite oblivisci quod expletis duodeviginti annis, cum ad baptismum veniret et baptizaretur, in initio ministerii sui et in fine artis fabrilis, tunc Deus dixit: “Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui.” Nonne igitur operarius in causa illis duodeviginti annis aeque fuit ac per illa tria et dimidium annorum posteriora? — Scitis eum fuisse. Ergo, si faber es, et professus credens in Iesum Christum, nonne potes esse eius discipulus? Nonne eius discipulus et operarius in causa illic esse debes, tam vere quam si in pulpito esses? Non dico te semper fabrum manere debere. Ille non mansit. Non dico te semper fabrum ferrarium aut agricolam manere debere; sed dico et confirmo, dum faber es, dum faber ferrarius es, dum agricola es, operarius in causa esse te debere tam vere quam umquam eris, ubicumque eris.

TAM1897 D 281.2Ita Iesus uniuscuique nostrum ostendit quid sit Christianum esse, et qualis vita nostra esse debeat, in quibuscumque mens nostra, cor nostrum, aut manus nostrae versentur. Deum dilexit ex toto corde suo, ex tota anima sua, ex omni mente sua, et ex omni virtute sua, cum faber esset. Cum tabulas serraret, cum mensas faceret, cum ianuas faceret et poneret, ad gloriam Dei faciebat. Deus ei erat omnia in omnibus. Cum vir quidam ad eum ut fabrum lignarium veniret, eumque solum ut fabrum, non ut Salvatorem mundi agnosceret, — cum vir ad eum ut fabrum tantum veniret, et cum eo consedisset, et diceret, “Mihi mensa facienda est. Facisne mihi?” et ille respondit, “Quam mensam vis?” et vir ei descripsit, et Iesus dixit, “Ita, faciam tibi;” cum Iesus mensam fecisset et eam in tergum tulisset ad domum viri, et intulisset in domum viri, et collocavisset ibi ut vir ea uteretur — in omni illa actione Iesus omnino Dei erat. Deus in omnibus actionibus eius aderat. In omni compage illius mensae nullae rimae erant, nullae pulvere obductae, nihil omnino tegebatur; mensa proba erat. Erat omnino mensa qualem Deus probare posset.

TAM1897 D 281.3Et cum pactum de mensa facienda fecisset, pactum honestum fecit, tale quale Deus aspicere et dicere posset: “Hoc est pactum honestum.” Non petivit ab homine plus quam iuste debebatur pro tali opere. Rogavit eum homo: “Visne talem et talem mensam facere?” “Volo.” “Quid pro eo petes? — quanti constabit?” Rationem eius duceret, et homini diceret, “Materia tanti constabit, et ad faciendum id tanto tempore opus erit, et opus meum tanti est. Nonne ita censes? Nonne censes opus meum pro tempore quod requiret tanti esse?” Et vir dicebat, “Ita est. Puto id totum valere. Hoc aequum est. Haec est pactio manifesta.” Et cum mensam in tergum suum sustulisset et illuc tulisset et deposuisset, vir ei pretium pactum solvit, et Deus totam illam actionem desuper spectare poterat et dicere, “Hoc aequum est. Hoc est summum quod quisquam facere potest.”

TAM1897 D 281.4Talisne faber lignarius es? Profiteris te Christianum esse. Talisne operarius es, quidquid agis?

TAM1897 D 281.5Amasne Deum ex toto corde tuo, ex tota anima tua, ex omni mente tua, et ex tota virtute tua? Quidquid agis, aut ad agendum vocaris; quidquid negotii geris cum proximo tuo, sive gentili sive Christiano, idne ita agis ut Deus id inspicere possit et dicere, “Hoc satis est regno Dei?” quia omne cor tuum, omnem animam tuam, omnem sensum tuum, omnes vires tuas in eo ad gloriam Dei ponis.

TAM1897 D 281.6Num mandata custodimus, an non? Haec est quaestio. Et tempus est ut hoc tam penitus cognoscamus, ut Dominus in verbo quod loquitur testari possit: “Ecce qui mandata Dei custodiunt.”

TAM1897 D 281.7Nunc videtis hoc praeceptum omnem campum omnium rerum complecti, et nos unam quidem cogitationem in toto regno cogitationis tangere non posse, quae non in hunc textum, quo incepimus, perveniat. Itaque, omnia in cogitationibus nostris, omnia ad quae mens nostra vocatur, in lumine illius scripturae, primi omnium mandatorum, spectanda sunt.

TAM1897 D 281.8Omnem rem, ad quam nos manus admovere vocamur, sub luce illius maximi omnium mandatorum spectare debemus. Estne res, in timore Dei, in quam cum omni corde et anima et mente et viribus me immiscere possim? Si non est, cur eam tangam? — Minime. Si est res quam inire non possum toto corde, tota mente, tota anima, totaque virtute, et cum Deo, quid mihi tum cum ea negotii est? Si Deus mecum ire non potest, ecce ego mandata frango. Non omnia ei dedico. Omnis mea virtus nihil est, si in ea re impenditur quam inire non potest, aut quam tangere aut approbare non potest, aut quam accipere non potest.

TAM1897 D 282.1Scio hoc rectum esse, sed haec est Christianitas. Haec est Christianitas, et tu et ego non debemus esse contenti ulla re quae vel sexta decima parte ab illo ipso deficiat. Non debemus nos sinere vel umquam vel momento ulla re in hoc mundo contenti esse, nisi ea, ut in quidquid aggredimur, Deum nobiscum habeamus, et deinde id aggrediamur toto corde, tota anima, toto sensu, totaque virtute. Et vobis dico, cum ad id pervenerimus, si omnes in hac domo se ei nunc tradiderint et in eo firmiter haeserint, vix imaginari posse quantum potentiae Dei in mundo manifestum fiet.

TAM1897 D 282.2Magnum impedimentum ab initio fuit quod homines Deo locum in cordibus suis, qui ei debetur, non tribuerunt. Deus ita hominem creavit, qui autem ad omnia alia se convertit, Deumque omnino exclusit. Deus eum ex illis tenebris liberavit, liberum fecit eligendi, et vocavit eum ut eligeret, utrum Deum amaret toto corde, tota anima, tota mente, et tota virtute. Liberatus est ut Deum iterum locum suum habere sineret; sed tot multi elegerunt Dominum locum suum non habere, ut diluvium eos de facie terrae aboleret.

TAM1897 D 282.3Tum Dominus genus humanum denuo instituit. Et unumquemque hominem hoc tantum rogavit, ut Dominum Deum suum amaret ex toto corde et ex tota anima et ex omni mente et ex omni virtute, et proximum suum sicut seipsum. Hoc unum rogavit octo qui in arcam intraverunt et ex ea exierunt. Si primus homo Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex omni mente, et ex omni virtute sua dilexisset, peccatum numquam intravisset.

TAM1897 D 282.4Postquam peccavit, et Dominus eum ex illa servitute liberavit, si Adam et omnes filii eius Deum ex toto corde, ex tota anima, ex omni virtute, ex omni mente, et ex totis viribus dilexissent, qualis fuisset condicio mundi? — Mandata Dei et fidem Iesu servavissent, et iustitia terram operuisset sicut aquae mare operiunt. Numquid impossibile est illud in homine impleri posse, sub servitute maledictionis, sub servitute carnis peccaminosae? Potestne Deus ita liberare peccatorem a potestate peccati in carne, ut Deum amare possit ex toto corde et ex tota anima et ex omni virtute et ex omni mente et ex totis viribus? — Ita. Peccatum terram, ut nunc est, maledixisse non potuisset, etiam cum hominibus sub servitute carnis peccaminosae, si in Deum credidissent, et mandata Dei et fidem Iesu custodivissent. Haec est veritas, quia haec est Christianitas. Itaque, vides omnia quae Dominus umquam in nobis voluit, omnia quae umquam in homine voluit ex quo Adam peccavit, fuisse et esse, ut mandata Dei et fidem Iesu custodiat. Et primum omnium mandatorum est: “Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omni mente tua, et ex omni virtute tua.”

TAM1897 D 282.5In Epistula ad Romanos I, versu XXI, narratur eos ab initio “Deum scivisse.” Vide hoc: homo in initio curriculi sui Deum sciebat. Adam ab initio Deum sciebat, sed hanc cognitionem non retinuit. Cum Adam peccavit et denuo coepit, Deum sciebat. Cum genus humanum post diluvium denuo coepit, Deum ab initio sciebat; ita ut genus humanum semper a Deo recesserit. Mundus tam peccaminosus fuit, tam peccaminosus est, et tam peccaminosus erit, quia Deum cognovit et eum reicit, et non quia Deum non cognovit. Itaque mundus non in malitia est propter tenebras; mundus in tenebris est propter malitiam.

TAM1897 D 282.6Mundus cum luce coepit; et quod tenebrae intraverunt, ex hominum electione est; “cum cognovissent Deum, non glorificaverunt eum ut Deum, neque gratias egerunt; sed vani facti sunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum.” Firmantes se sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et avium et quadrupedum et serpentium.”

TAM1897 D 282.7Nunc attende: quid primum? — Deum cognoverunt; sed ei, ut Deo, gloriam non dederunt; ei non dederunt locum in se qui ei est. Deum non glorificaverunt, — eum homini non revelaverunt, eum in terra non manifestaverunt; nam Iesus dixit: “Ego te glorificavi in terra,” et ipse erat Deus in carne manifestatus. Hi homines qui Deum noverant, non passi sunt Deum in carne manifestari. Grati non fuerunt. Deinde in cogitationibus suis vani facti sunt; deinde stultum cor eorum obscuratum est; deinde in tenebris suis se sapientes esse professi sunt. Illa sapientia stultitia erat, et deinde simulacra fecerunt.

TAM1897 D 282.8Itaque videtis imaginem quae hominibus proponitur, in idololatria sua, nonnisi esse manifestationem exteriorem idololatriae, repraesentationem eius exteriorem. Idololatria iam penitus in corde est, et iam aliquot gradus foras egreditur. Cogita. Ubi idololatria incipit? — In corde. Ubi in hoc cursu idololatria incipit? — Cum cognovissent Deum, non honoraverunt eum sicut Deum; ibi prorsus omnia incipiunt. Ubi est igitur ullum medium inter cognitionem Dei et idololatriam?

TAM1897 D 283.1Nunc diligenter cogita. Deum noverant, et, “Hoc est vita aeterna, ut cognoscant te.” Cognitio Dei vita aeterna est; hoc statutum est. Deum noverant; vitam aeternam in cognitione Dei habebant. Hoc scriptum est. Sed in idololatriam inciderunt. Quot gradus a cognitione Dei ad idololatriam progressi sunt? — Unum tantum. Ergo, quot gradus a Deo amando ex toto corde, ex omnibus viribus, ex omni mente, et ex tota virtute, ad idololatriam attingendam necesse est? — Unus modo. Ergo, si Deum non amo ex toto corde, et ex tota anima, et ex omni mente, et ex tota virtute mea, quid sum? — Idololatra.

TAM1897 D 283.2Fieri potest ut nullam imaginem sculptam ante me habeam. Hi homines in principio non habebant. Sed imaginem habebant, notionem in mente formatam, et cum imaginem suam sculptam fecerunt, erat simpliciter repraesentatio ad oculos spectanda, eius quod iam in mente habebant. Primus homo qui imaginem fecit, notionem eius in mente habuit antequam eam faceret. Primus homo qui simulacrum fecit, notionem habuit illud deum suum futurum esse, et illa notio ibi erat antequam simulacrum ex ligno aut saxo faceret. Ergo illud simulacrum saxum, quod ante oculos suos posuit, nonnisi forma externa erat, quam fecit ut sibi repraesentaret illum deum quem iam in animo habebat. An non habebat deum antequam illam imaginem sculptam faceret? — Ita. Ubi erat? — In corde suo.

TAM1897 D 283.3Facti sunt vani in cogitationibus suis. Quorum cogitationibus? — Suis. Ecce homo qui aliquid fingit; imaginem fingit, et eam extra se coram oculis suis ponit. Imaginari nihil aliud est quam imaginem in mente formare. Et imago in lapide nihil est nisi forma tangibilis illius imaginandi quod in corde est. Ubi primum imago facta est? — In mente eius; in sua imaginatione, in suo cogitatu. Sed quis ibi aderat cum a Deo seiunctus esset? — Nemo nisi Satanas et ipse. Ergo, unde cogitationes eius venire possunt? — Ex ipso et Satana tantum.

TAM1897 D 283.4Itaque, satis plane vides idololatriam in corde esse; conceptionem, imaginem, iam ibi esse, antequam imago foris appareat. Quamquam deus eius sol, luna, aut stellae sit, haec conceptio, haec notio, haec imaginatio eius, ibi est, antequam eam in formam externam in sole, luna, et stellis redigat.

TAM1897 D 283.5Omnia quae in idololatria apparent, nihil aliud sunt quam imago eius quod in corde est. Et Deus in corde esse debet, toto corde, tota anima, toto sensu, et tota virtute, alioquin idololatria ibi est. Nullum est medium.

TAM1897 D 283.6Re vera, post diluvium, cum homines primum Deum verum reliquissent et discessissent et deos suos habuissent — his diis locum Dei apud se obtinere permiserunt, ita ostendentes quod, cum Deum cognovissent, eum ut unicum suum dominum agnoverunt. Cum Deum ex toto corde, ex tota anima, ex toto sensu, et ex tota virtute diligam, quis solus Deus meus erit? — Deus. Quis erit mea unica auctoritas? — Deus. Quis solus potestatem super me habebit? — Deus. Potestne iustam auctoritatem exercere? — Ita. Potestne hominem recte regere? — Ita. Cum homo Deum amat toto corde, tota anima, toto sensu, et tota virtute, non eget ulla alia lege aut auctoritate ut recte in mundo vivat. Quis est eius gubernator? — Deus. Et num Deus regere potest, cum eum summe diligimus? — Ita. Sed, cum homo Deum relinquit et idololatriam sequitur, num se ipsum regere potest? — Non.

TAM1897 D 283.7Nunc post diluvium, dum Deum adhuc noverant, eum unicum Regem et Gubernatorem suum agnoverunt. Alium rectorem non habebant. Cum primum a Deo defecerunt, et alios deos in eius locum posuerunt — id est, in principio, cum a Deo discessissent et alios deos pro Deo statuissent — illis aliis diis permiserunt ut locum rectorum obtinerent. Fateri solebant hos deos rectores suos esse. Reges non habebant; homines se magistratus creari nondum profitebantur. Homines profitebantur deos reges esse; et homines qui imperabant nihil aliud erant quam vicarii deorum, dum di veri reges erant.

TAM1897 D 283.8Testimonium huius rei invenies in opere “Imperia Bibliorum,” pagina quinquagesima. Haec sunt prima monumenta quae in Babylonia reperta sunt, ubi genus humanum ortum est, et ubi confusio linguarum accidit — ubi genus humanum Deum oblitum est. Lego:—

TAM1897 D 284.1Ninrido regi suo, pro salute Idadu viceregis Ridu, servi, deliciae Ninridi.

TAM1897 D 284.2Hic rector, Idadu, in inscriptione ad deum suum scribenda, professus est se merum vicarium dei sui esse. Regem se non professus est. Itaque videtis deum huius viri regem fuisse. Deus rex populi habebatur, et hic vir qui imperio praeerat, solum vicarius aut legatus dei erat.

TAM1897 D 284.3Hoc ostendit scientiam Dei ut recti Rectoris tam novam fuisse ut nemo homo adhuc auderet se regem facere. Videsne? Diligenter cogita. Cum Deus solus rector esset, ipse, utique, rex eorum solus erat; sed cum ab eo aversi essent et deos alienos accepissent, cognitio Dei veri tam recens erat, necessitudo eius tam recens in cognitione eorum, ut cum deos falsos pro Deo statuerent et hos reges sibi facerent — vir auctoritate inter homines non ausus est titulum regis sumere; sed maluit notus esse pro praeside Dei, qui verus rex futurus erat. Iterum dico. Cognitio veri Dei ut unici Regis tam recens in mentibus horum hominum erat ut nemo adhuc titulum regis sumere auderet. Memoria Dei ut unici Regis et Domini adhuc tam clara erat ut nimis simile conatui Deum deiciendi videretur, si quis titulum regis sumeret.

TAM1897 D 284.4Alteram inscriptionem ex eadem terra, ex eodem tempore, legam:—

TAM1897 D 284.8Ecce vir qui domum in honorem dei sui aedificavit. Hic vir dicit se esse vicarium huius dei, qui rex est. Hic vir Gudea se regem esse non profitetur. Potestatem habet, sed se regem esse non profitetur. Quis est rex? — Deus eius. Hoc tibi iterum ostendit scientiam veri Dei, ut unius Regis, tam recentem in mentibus eorum fuisse, ut non ita omnino a Deo et a notione Dei ut unius Regis et Domini discessissent, ut velint notionem regnantis Dei abrogare et homini titulum regis concedere.

TAM1897 D 284.9A. F. Ballenger. — Vir igitur auctoritate praeditus vicarius dei sui esse se affirmabat, non rex?

TAM1897 D 284.10Ita. Reges nondum erant. De homine ut rege non loquimur. Nondum erant reges inter homines. Erant homines auctoritate praepositi. Homo alios regebat. Potestatem habebat, sed se regem non vocabat. Rex non habebatur, nec sibi adhuc permittebat ut titulum regis acciperet. Quare? — Quia nondum tam longe a notione veri Dei, Regis solius et iusti, discesserat, ut satis audax, satis nequam audacia, esset ad omnem notionem regnantis dei reiiciendam et se ipsum regem constituendum.

TAM1897 D 284.11Haec sunt monumenta antiquissima quae in illa terra reperta sunt. Vides ea inter antiquissima esse. Sunt monumenta ex tempore quo homines titulum regis omnino non acceperant, et cum notionem veri Dei ut Regis haberent.

TAM1897 D 284.12Sed hic est monumentum paulo antiquius, quod de confusione linguarum ad turrem Babel narrat. In pagina quarta libri “Imperia Bibliorum” habes narrationem biblicam de confusione linguarum. Haec est narratio populi inter quem confusio linguarum accidit. In Biblia habes narrationem Domini de ea re. In hac inscriptione in lateribus qui in ruinis Babylonis conditi et inventi sunt, habes narrationem eorum. Eam iuxta narrationem in Bibliis Sacris, in undecimo capite Genesis, ponere potes, et videbis duas res omnino similes esse. Haec sunt quae de ea re dixerunt:—

TAM1897 D 284.14Haec est una ex primis narrationibus quae exstant. Ceteri post hanc sunt. Sed haec alia demonstrant fuisse tempus quo nullus rex adhuc inter homines esset; quo vir in potestate titulum regis accipere nolebat; quo deus eius rex eius esset; et opinionem de vero Deo rege tam novam fuisse ut non satis auderet dicere se regem esse. Adhuc nimiam auctoritatem usurpabat contra suam de vero Deo notionem.

TAM1897 D 285.1Id fuit ante Nimrodum. Nimrodus fuit primus vir qui ausus est titulum regis suscipere contra opinionem Deum regem esse. Itaque in pagina quinquagesima libri “Imperia Bibliae” lego—

TAM1897 D 285.2Nimrodus hic vir audax erat. Nomen quod gerit significat rebellionem, superbam contumeliam, et, secundum Gesenium, idem valet ac rebellis impius valde. Et “coepit esse potens in terra.” Aut, ut alia versio habet, “fuit primus potens in terra.”

TAM1897 D 285.3Nimrodus primus omnium fuit qui sibi titulum regis adsumpsit; primus qui potestatem regiam gessit et palam titulum regis gessit. Et nomen eius significat prorsus id quod illa res significabat apud populum quem sibi subegit.

TAM1897 D 285.4Nunc, non mea sententia, sed sententia auctoritatis in hac re peritissimae, hoc dicit:—

TAM1897 D 285.5Statuto Regno Nimrodis, totus orbis antiquus novam aetatem historicam ingressus est. Traditio orientalis, quae illum bellatorem primum hominem regium diadema gestavisse affirmat, ad rem maioris momenti indicat quam novi ornamenti vestitus assumptionem, vel etiam provinciae expugnationem. Regnum eius novum systema necessitudinum inter rectorem et rectos orbi terrarum introduxit. Auctoritas priorum rectorum in sensu cognationis nitebatur, et principatus ducis imago erat potestatis parentalis. Nimrodus autem rex erat territorii et hominum, sed eo tantum quod incolae eius erant, et sine vinculis personalibus. Hucusque fuerant tribus — familiae amplificatae — societas; nunc erat natio, communitas politica — Civitas. Historia politica et socialis orbis terrarum ex eo tempore distinctae sunt, si non etiam in diversas vias discedunt. — Ex “Imperiis Bibliorum”, p. 51.

TAM1897 D 285.6Quae igitur fuit origo Rei Publicae?