Foeura de Babilonia e de l’Egitt
TAM1897 Q1 45.8Sermon tegnuu Lunedì sira, 15 de Marz del 1897 Stampaa in sul Bollettin de la Conferenza General, Prim Trimester, 1897, Vol. 2, N. 1, pp. 45-54.
TAM1897 Q1 45.9In la nostra lezion de iera sira sem rivaa a on pont de la storia de Giuda indove i guai de l’Assiria impieniven la terra come on’inondazion. Lor i voreven scapà, e ‘l Signor el je ciamava a cercàll con tutt el coeur, inscì che ‘l podess liberài. Lor i eren dree a provà, con combinazion, confederazion e alleanza con l’Egitt, a liberàss deperlor.
TAM1897 Q1 45.10L’è andada inscì fin a rivà a un pont de la vita de Ezechìa indove ogni ajut de l’Egitt l’era staa del tutt tajà via, minga perchè lù el voreva inscì, ma perchè l’era inscì. El re d’Assiria l’era passaa in tra Gerusalemm e ‘l Mar Mediterrani e ‘l s’era miss in mezz ai esercit de l’Egitt e de Gerusalemm, per impedì che i forz de Giuda e quej de l’Egitt se mettessen insema. Alora el podeva sconfiggh vun o l’alter deperluu.
TAM1897 Q1 45.11La prima völta che Sennacherib el vegnì contra Gerusalemm, l’ha faa l’istessa roba, e l’Ezechìa l’ha sbajaa inscì tant che l’è scrivuu in di Scrittur che l’è andaa dal re d’Assiria e l’ha dii: “Hoo ofenduu; torna indree de mi: quell che te me mettet adoss, mi el porteroo.” E ‘l re d’Assiria el ghe metett sora trent talent d’or e trecent talent d’argent, e l’Ezechìa el gh’ha dovud svaligià la cà de Dio per pagà el tribut.
TAM1897 Q1 45.12La causa de ‘sto guai l’era che la gent de Ecron la s’era ribellada contra la gent de l’Assiria; ma el re de Ecron l’era fedel al re de l’Assiria, e ‘l s’è minga unii a la gent in de la soa ribellion. Alora la gent la l’ha ciapaa de forza e l’ha menaa a Gerusalemm, e l’ha consegnaa a Ezechìa per tegnìll al segur. E Ezechìa l’ha acettaa. Ezechìa l’era inscì d’acordi con la soa ribellion contra el re d’Assiria che l’era anca pront a partecipàgh un poo.
TAM1897 Q1 45.13El re d’Assiria l’è vegnuu su e l’ha ciapaa el controll de Ecron. Poeu l’è andaa a Gerusalemm per ciapà el re de Ecron e metel ancamò in sul sò trono a Ecron. Ezechia l’ha fortifegaa la cità, e l’ha faa su di baluard e tucc i difes che gh’era de besogn; ma l’è servii a nagott, quell lì el i avaria minga salvaa; perchè Dio el podeva minga salvài in quella manera lì. Mi leggerò el resocont de Sennacherib de quella campagna, e anca quel de la Bibbia. ‘Sti duu resocont hinn intessuu insema in “Empires of the Bible”, a la pagina 322, e per i tre pagin che vegnen dopo. Comenzi a legg del paragraf 15. Sennacherib el cunta su come la gent de Ecron la s’era ribellada, e ‘l so re l’aveven ciapaa e faa presonee. El dis:—
TAM1897 Q1 46.1I gran sacerdott, i nobili e la gent de Ecron, che Padiah, el so re (che ‘l tegniva la fed e ‘l cult de l’Assiria), l’aveven metud in caden de ferr; e a Ezechìa, re de Giuda, l’aveven consegnad; e s’eren comportad con ostilità vers la divinità; ‘sti omen chì adess eren terrorizad in del coeur.
TAM1897 Q1 46.2E l’ha ciapaa possess de la cità, e ‘l va inanz a dì: “Ezechìa, re de Giuda, el s’è minga sometuu al mè giugh.” Poeu la Bibia la dis: Donca “Sennacherib, re d’Assiria, l’è vegnuu su contra tucc i città fortifegaa de Giuda, e i ha ciapaa.” Poeu Sennacherib el dis:—
TAM1897 Q1 46.3Quarantasè de ‘sti cità, fortales fort, e i cità del sò territori che eren senza numer, con machinari de guera, i hoo assediad, ciapad, sacchegiad e contad ‘me preda.... Duescentmila centcinquanta personn, piscinin e grand, omen e donn, cavai, cavalle, asen, camell, bu e pecor senza numer, del mezz de lor i hoo portad via e spartid ‘me preda.
TAM1897 Q1 46.4Poeu la Bibia la dis:—
TAM1897 Q1 46.5E quand Ezechìa l’ha vist che Sennacherib l’era rivàa, e che ‘l gh’aveva in ment de fà la guera contra Gerusalemm, l’ha consultàa i sò prinzip e i sò omen fort per stancà i aqu di font che eren foeura de la cità: e l’han dàa una man. Inscì se radunà una gran folla de gent, e blocchen tucc i fontan e ‘l riai che ‘l passava in mezz a la terra, disend: “Perchè i re de l’Assiria i gh’avarien de vegnì e trovà tanta aqua?”. El se fortifegà anca, e l’ha tirà su tucc i mur che eren s’ceppaa, e l’ha levaa su fin ai torr, e l’ha faa su un alter mur de foeura, e l’ha sistemaa el Millo in de la cità del David, e l’ha faa dard e scud in gran quantità.
TAM1897 Q1 46.6Adess Sennacherib el dis:—
TAM1897 Q1 46.7Lù [Ezechìa] medemm, come on usei in de la gabbia, dent a Gerusalemm, la soa città real, l’hoo saraa su: contra de lù hoo tiraa su di torr de assedi (perchè l’eva daa l’orden de renovà i fortificazion de la porta granda de la soa città).
TAM1897 Q1 46.8E adess la Bibia la dis:—
TAM1897 Q1 46.9E l’ha metud di cap de guera sora el popol, e i ha radunad tucc intorna a lù in de la strada de la porta de la cità, e i ha incoragiad, disend: “Sié fort e coragius, abie no pagura e stee no descuragiad per el re de l’Assiria e per tuta la sò gent: perchè gh’è pussee de part nostra che de la soa; de la soa part gh’è domà un brasc de carn; ma cun numm gh’è el Signor, el noster Dio, per vutàss e per fà i noster bataj. E la gent la se fidaa di paroll del Ezechia, re de Giuda.
TAM1897 Q1 46.10Tutt quest l’era assee ver, se domà l’avess staa innocent in ‘sta faccenda; ma cont el Padiah, re de Ecron, che in quell moment l’era in preson a Gerusalemm, el Signor el podeva no dà el sò avall a Ezechìa per la strada che l’aveva ciapaa in del difend la cità. De conseguenza el Sennacherib el dis:—
TAM1897 Q1 46.11El Ezechia medem l’è staa travolt de la pagura del disprezz de la mia maestà; e l’Urbi, e i so soldaa, e i alter soldaa che l’aveva faa entrà a Gerusalemm, la soa cità reala.
TAM1897 Q1 46.12Poeu la Bibia la dis:—
TAM1897 Q1 46.13E ‘l re d’Assiria el ghe ordinò al re Ezechia de Giuda trecént talent d’argent e trent talent d’or. E l’Ezechia el ghe dè tüt l’argent che se trovava in de la cà del Signor, e in di tesor de la cà del re. In quell temp Ezechia el tajò via l’or di port del tempio del Signor, e di colonn che ‘l re Ezechia de Giuda l’eva rivestii, e ‘l ghe ‘l dee al re d’Assiria.
TAM1897 Q1 46.14E de quest Sennacherib el dis:—
TAM1897 Q1 46.15Al tribüt precedent, pagaa ogni ann, g’ho giontaa el tribüt d’alleanza de la mia signoria e ghe l’ho miss sü de lü.... I operai, i soldaa e i muradur che lü, per la fortificazion de Gerusalem, la soa cità reggia, gh’aveva radunaa dent, adess portaven el tribüt. Con trenta talent d’or, vottcent talent d’argent; tessuu lavoraa, scarlatt, ricamaa; prei prezios de granda dimension; divan de avori, trònn portatil de avori, pell de bufal, legn de dan, legn de ku, un gran tesor de ogni sort; e i soe tosann, eunuchch del so palazz, musicant mas’c e musicant femina; a Ninive, la mia cità real, dopo de mi i ha mandaa. E per pagà el tribüt e rendegh omagg l’ha mandaa el sò messaggéer. I sò cità che hoo sacchegiaa, hoo tajaa via del sò regn, e i hoo daa a Mitinti, re de Asdod, a Padiah, re de Ecron, e a Zilli-Bel, re de Gaza. Hoo sminüii el sò regn.
TAM1897 Q1 46.16Questa l’è la storia intrega de quell verset lì in di Scritur, indove se dis che l’Ezechìa l’ha mandaa al re de l’Assiria e l’ha dii: “Hoo sbaliaa; torna indree de mi: quell che te me mettet adoss, mi el porteroo.”
TAM1897 Q1 46.17On poo de temp dopo de quest, Ezechìa l’ha mandaa di ambassador in Egitt, e l’Egitt l’ha faa on’alleanza con Ezechìa e l’ha mandaa su on esercit. Sennacherib l’ha sentii in temp per piazzà el so esercit in tra l’Egitt e Gerusalemm. Alora l’ha mandaa prima de tutt on mandaa a Gerusalemm a Ezechìa de rendes, e de spetà fin che lù el tornava de l’Egitt, e che lù el saria vegnuu a portàj via tucc in catene in d’on paes compagn del sò, che ‘l saria staa istess de bell ‘me el sò. Ma Ezechìa el gh’ha dii de respond no del tutt, e l’om l’è tornaa a Lachis, e l’ha trovaa che ‘l re l’era andaa a Libna, e lì gh’hann faa rapport.
TAM1897 Q1 46.18Alora Sennacherib l’ha sentii che i esercit de l’Egitt eren dree a rivà, e l’ha mandaa anmò una letera a Gerusalemm, per dì quell che lù el podeva fà e quell che ‘l Signor el podeva no fà; e che l’Ezechia el gh’aveva no de fidàss del Signor, perchè el Signor el podeva no liberài de i sò man; e che quand che l’avaria finii cont el re de l’Egitt, lù el saria vegnuu su, e Gerusalemm la gh’avaria avuu de pagà el prezzi.
TAM1897 Q1 46.19A quell punt lì, Ezechia l’aveva imparaa a fidàss del Signor; perchè el gh’aveva nissun olter de cui fidàss. A la fin l’è staa costrett a fidàss del Signor. Per quest l’è andaa su al tempio, l’ha mettuu quella letera de Sennacherib denanz al Signor, e gh’ha dii: “Eco, la gh’è adess; podom fà nagott.” Signor, tœuv in man ti per numm. E ‘l Signor l’ha faa inscì. Quella nocc lì, i esercit del Sennacherib hinn staa mazzaa, e lù l’è tornaa a Ninive. Donca a la fin, dopo tucc ‘sti moment de tribulazion, ‘sti mal che gh’eren adoss, e che i aveven saraa su inscì del tutt che podeven minga avègh aiutt de l’Egitt o de nissuna altra part, hinn staa menaa indove che ‘l Signor el voreva che i fussen fin de l’inizzi—indove che lù el podeva liberài.
TAM1897 Q1 47.1Se i avessen domà cuntàa sü in del Signur semper, cume hann faa alura, el Signur l’avaria semper faa quell che l’ha faa per lur alura. I sarissen mai staa metüü sota la sogiugazion de l’Assiria, e i avarien avüü nagott de fà cunt l’Egitt. I sarissen mai staa robaa e purtaa via in cattività. I sarissen restaa el popol del Signur e ‘l so regn per semper, a viv de per lur, senza vess cuntaa in mezz ai nazion.
TAM1897 Q1 47.2Gh’hoo no besogn de andà adree in di detali a la storia de Giuda. L’è la storia di des tribù ancamò ‘na volta. El saria domà ripet la storia che emm vist ier sira, finchè rivemm al pont che ‘l Signor l’ha mandaa el so profeta a Sedecìa, l’ultim re, e ‘l gh’ha dii: “Tira via el diadema, e cava via la corona: la roba la sarà no la stessa: alza quell che l’è bass, e sbassa quell che l’è alt. Mì la ribalterò, la ribalterò, la ribalterò: e la sarà pù nò, finchè ‘l riva quell che ghe n’ha el diritt; e la ghe darò a lù.”
TAM1897 Q1 47.3Poch dopo, tutt el popol l’è staa menaa in catif in Babilonia,—fœura che i pussee pover de la terra che gh’aveven nagott. I hinn staa lassaa in de la terra, per possedèlla come che voreven lor. Donca, a quell temp lì, l’era un benefizzi vess pover e avègh nagott; e quest l’è staa scrivuu per la comprension de tucc i omen che viven adess in su la terra. Adess l’è minga una benedizion vess sciur e avègh di gran proprietà. E i dì i vegnaran prest quand che quej che hinn pover e gh’hann nagott i starann mej in ‘sto mond. L’è staa inscì quand che Gerusalemm l’è stada destrugada in quell dì, e hinn staa portaa via in catene a Babilonia o mazzaa.
TAM1897 Q1 47.4In quell temp, quei che gh’aveven nagott podeven avègh una cà depertutt in de la terra; perchè gh’aveven tutta la terra per lor. Tucc i alter hinn staa menaa via in catifia. E l’è inscì che ‘l sarà ancamò. Quei che se strengen ai ben de ‘sto mond, quei che voeulen vess scior, sarann menaa via in catifia di sò richezz, e perirann insema a tutt el mond. Alora quei che hinn pover in di ben de ‘sto mond, e gh’hann nagott, perchè hann miss tutt in de la causa de Dio,—lor starann in de la terra del Signor, quand che tucc quei che stann in di terr de la terra sarann portaa via in cattività, e tutta la terra la sarà destrugguda.
TAM1897 Q1 47.5Questa descrizion de l’apostasia de Israel e de la soa distruzion l’è minga stada scrivuda per nagott. Osea e i profezij de che s’è parlaa ier sira hinn minga staa scrivuu per nagott. El vott capitol de Isaia l’è minga staa scrivuu per nagott. ‘Sti paroll hinn staa scrivuu per numm, e gh’emm de fàgh cas in del noster temp.
TAM1897 Q1 47.6Adess rivom ai dì de la fin de Giuda. Leggì i liber de Geremia e Ezechiel. Hinn la verità del dì d’incoeu per i Adventista del Setim Dì, pròppi tant ‘me ‘l liber de l’Apocaliss. Geremìa e Ezechiel hinn scrivuu per numm, che semm rivaa a la fin del mond, perchè ‘sti liber hinn staa scrivuu in di dì quand che la fin de Giuda l’era rivada; e la distruzion de Gerusalemm, e i temp che gh’hinn andaa adree, hinn domà registraa per fà vedè a tutta la gent del mond i temp quand che la fin del mond e la soa distruzion hinn vesin, e per avertì de i event che ghe vegnarann adree, e di tribulazion che ghe vegnarann insema.
TAM1897 Q1 47.7Israel l’ha scernii un re contra la protesta del Signor. Quand che hinn staa separaa, i des tribù hinn rivaa al pont de vess costrett a dì: “Gh’emm minga un re”; e ‘l Signor l’ha dii: “Mi saroo el voster re”. Ancamò hann dii: “No; gh’emm de avègh un re”. E hann avuu un alter, e quell lì l’è staa l’ultim. Alora gh’hann pu avuu né re né regn; ma hinn staa portaa in cattività e perduu per semper, perchè hann minga vorsuu avègh el Signor ‘me re.
TAM1897 Q1 47.8Giuda l’è restada anmò on poo, e poeu l’è rivada quella che em leggiuu on moment fa: «Tira via el diadema, e cava via la corona». Giuda la pò pu avègh on re. L’è costretta a dì: «Gh’emm pu on re». La gh’ha de andà in captivitaa a Babilonia. La gent e i tribù, inscì, i gh’hann pu avuu di re fin a quand l’è rivaa el sò ver Re, che ‘l gh’ha el diritt de regnà e de comandà; e anca alora i eren inscì testard, inscì pien del medemm spirit che l’aveva refudaa Dio ai temp del Saul, che i voeuriven no che ‘l Signor el comandass sora de lor; i l’hann refudaa, e hann scernii un re de ‘sto mond—“Gh’emm no re se non Cesar.”
TAM1897 Q1 47.9L’è semper l’istessa storia. Quand che hann refudad Dio, l’hann fad contra la soa protesta, e hann scernid un re che ‘l se ciamava Saul. El Signor l’ha vedud in quell el so refud de Gesù, el so re, e la scerna de Cesar e de Barabbas. El so refud del Crist e la scerna de Cesar l’era domà la logica conseguenza del so refud de Dio e de la scerna del Saul. Quand che l’hann refudad e hann scernid el Saul, el Signor el saveva che l’avarien refudad e scernid Cesar. E l’ultim pass l’era giamò in del prim.
TAM1897 Q1 47.10L’è per quest che ‘l Signor l’ha dii: “Samuee, hinn no ti che refuden, ma hinn mi che refuden, perchè mi governa no pussee; e quest el voeur dì per i Adventista del Setim Dì. El Signor el voeur vess el Governador del so popol, el voeur vess el Re del so popol. El sarà? El so regn el sarà assee? El sò govern el sarà assee per el sò popol? L’è questa la domanda adess, come la l’era la domanda alora. L’era minga assee per lor alora; perchè i se voeuriven minga piegà a lù con tutt el coeur. I hinn andaa in del formalism, e hinn deventaa inscì compagn del mond che hinn finii in de l’idolatria del mond. I gh’aveven de avègh on re, come i alter pagàn. E l’è l’istessa storia anca incoeu. Se Dio l’è no un governant assee per i Adventista del Setim Dì, l’è perchè i ghe creden no con tutt el coeur. L’è perchè hinn inscì compagn di pagàn, che i gh’hann de ‘vègh un govern pagàn e un poder pagàn per protegges de lor medemm, e per governàss. O, che i Adventista del Setim Dì d’incoeu scutten la parolla del Signor d’incoeu: Mi saroo el tò Re.
TAM1897 Q1 48.1Giuda, come hoo dìi on moment fa, l’è staa portaa in cattività a Babilonia, e on quai di pussee pover l’è restaa in de la terra. Lì i gh’avarien dovud restà. Ma i hinn andaa in Egitt de soa volontà. Ancamò contra la protesta del Signor, i hinn andaa in Egitt. Inscì tutt el popol del Signor l’è staa spantegaa in mezz ai pagann, a Babilonia e in Egitt. E donca, de quell moment lì, i Scrittur parlen semper del so popol che ‘l vegn portaa via de Babilonia e de l’Egitt; e l’è inscì anmò incoeu.
TAM1897 Q1 48.2Incoeu, la paròla l’è: “Vegnì foeura de lee, o mè pòpol, per minga vesser soci di sò pecaa, e per minga ricev di sò flagèll.” Quella l’è Babilonia. E in del capitol vundes del liber de l’Apocaliss, se parla de quell che l’è “ciamaa spirituelment Egitt”; e quei che gh’hann la vitoria sora la bestia, e sora la soa imagin, e sora el so segn, e sora el numer del so nomm “canten la canzon de Mosè”—minga on quaicoss de compagn—ma “la canzon de Mosè, el servitor de Dio”. Cossa l’era el cant de Mosè?—El cant de la liberazion de l’Egitt. Donca, quand che quej che gh’hann la vitoria sora la bestia, e la soa imagin, e la soa marca, e ‘l numer del so nom, canten el cant de Mosè, l’è perchè hinn liberaa de l’Egitt. Perchè, incoeu, e fin a la fin del mond, “De l’Egitt hoo ciamaa el mè fioeu.” Incoeu a gh’è una Babilonia e un Egitt. Incoeu a gh’è la gent de Dio in Babilonia e in Egitt. E incoeu el Signor el ciama: “Vegnì foeura de lee, la mia gent;” e, “De l’Egitt hoo ciamaa el mè fioeu.”
TAM1897 Q1 48.3Varda anmò: Indove l’era el Nimrod?—L’era a Babilonia, e ‘l governava el regn de Babilonia. Indove l’era l’Abraham?—L’era in del paes governad del regn fad su del Nimrod. Ma el Signor el l’ha ciamad foeura de quell paes. Quell paes lì l’era Babilonia, sia spiritualment che fisicament. E anmò de pussee: Nimrod l’era el fioeu del Cush, e ‘l Cush l’era el fioeu del Ham, e l’Egit l’è la terra del Ham. Donca in del Nimrod gh’era sia l’Egit che Babilonia. E quand che Dio l’ha ciamaa l’Abraham, el l’ha ciamaa foeura sia de l’Egit che de Babilonia. E “se vialter sii del Crist, alora sii de la somenza de l’Abraham, e eredi segond la promessa.” E vialter sii ciamaa foeura sia de l’Egit che de Babilonia.
TAM1897 Q1 48.4O, metemoss tucc a studià la Bibia, e a legèla per quell che la dis, per i significaa spirituai che la gh’ha dent. Alora la Bibia intrega, del prim versett fin a l’ultim, la sarà una roba viva e sberlusenta per ognidun de numm.
TAM1897 Q1 48.5Poeu em trovaa Israell in Egitt, e ‘l Signor el gh’ha ciamaa foeura de l’Egitt anmò ‘na voeulta. Poeu hann refudaa el Signor, e la fin l’è stada che hinn andaa in captivitaa a Babilonia, e hinn tornaa anmò in Egitt. E quand che l’è vegnuu el Gesù, l’hann refudaa, e hann scernii el Cesar. Poeu l’è rivada la Gesa Cristiana, e gh’è stada l’apostasia de la Gesa che l’ha faa ‘n’altra Babilonia, e Dio l’ha ciamaa la gent foeura de quella Babilonia. Al temp de la Riforma, lù el gh’ha ciamaa a vegnì foeura de quella Babilonia. Poeu l’è rivaa el Protestantism, el Cristianesim reformaa, e quest el fa apostasia, e adess el fa un’imagin a la bestia, che la porta ancamò Babilonia, mader e tosann, unida ai govern del mond. E anmò Dio el ciama: Vegnì foeura de Babilonia, “Vegni foeura de lee, popol mè.”
TAM1897 Q1 48.6La filosofia che l’ha faa l’apostasia in de la Gesa Cristiana; l’insegnament fals e pagan che l’era staa portaa dent in di scoeul cristian e che l’ha menaa a l’apostasia, el vegneva de l’Egit. Quella filosofia egiziana lì l’ha pervertì i scoeul cristian, l’ha faa l’apostasia e l’ha faa su la Gesa de Roma, che incoeu l’è sia Babilonia che l’Egit. E donca, in de la verità viva del dì d’incoeu, el Signor l’è dree a ciamà foeura el so popol sia de Babilonia che de l’Egit.
TAM1897 Q1 48.7Ma el Signor el voeur tusscoss. El voeur regnà su tusscoss. El voeur el so regn su tusscoss. El voeur che ‘l sia inscì in de la gesa; el voeur che ‘l sia inscì in de la scoeula; el voeur che ‘l sia inscì in di istituzion editoriai; el voeur che ‘l sia inscì depertutt, indove ‘l so nomm l’è nomenad. Ghe lassarii che ‘l sia inscì?
TAM1897 Q1 48.8Se l’è inscì, violter, vun per vun, gh’avii de scomincià a lassà che ‘l Signor el ciapa tutt el post in del voster coeur. Lassii che ‘sto Re el regna là in del sò regn, in del sò regn de Spirit. ‘Sta Regalità e ‘sto regn gh’hann de vess inscì pien e assolut che recognossarii nissun re, nissun governador, foeura che Dio, e nissuna legg, foeura che quella de Dio.
TAM1897 Q1 48.9Alora, e minga prima, saremm liberaa de l’Egitt e de Babilonia. E poeu, vess staa inscì liberaa de l’Egitt e de Babilonia, se podarà dì de veras, e el Signor el disarà a tutt l’univers: “Chì a gh’è quij che tegnen i comandament de Dio, e la fed de Gesù,”—minga quij che gh’hann provaa con tucc i forz,—ma el sarà el certificaa de Dio denanz a l’univers, che ‘l pontarà a un popol in su la terra che ‘l tegn i comandament de Dio, e la fed de Gesù. Che ‘l temp l’è vesin, e Dio l’è dree a ciamà foeura un popol de Babilonia e de l’Egitt, inscì che ‘l se faga, e che ‘l possa certificà: “Chì gh’è un popol che ‘l me lassarà regnà, e che ‘l gh’ha minga besogn de nissun alter governant, de nissuna altra legg, e de nissun alter govern che quell de Dio.”
TAM1897 Q1 48.10Adess, dàgh on’oggiada anmò. El Signor l’ha daa a l’omm el prim de tucc i comandament, che l’era present in lù e ‘l viveva in lù: “Te amaret el Signor, tò Dio, con tutt el tò coeur, e con tutta la toa anema, e con tutta la toa ment, e con tutta la toa forza.” L’omm l’ha ciapaa on’altra strada, l’ha scoltaa on alter che ‘l parlava, e inscì l’ha perduu tutt. El Signor l’ha faa tornà in pee l’omm, e gh’ha daa anmò el privilegi de amà el Signor con tutt el coeur, l’anima, la ment e la forza. In poch temp i sò discendent s’eren slontanà inscì tant de Dio che ‘l Signor el gh’aveva pu de post in de la soa vita, e la gent l’è stada spazzada via de la terra con on diluvi. Gh’eren domà vott anim che voreven avègh el Signor in de la soa vita.
TAM1897 Q1 49.1El Signor l’ha scominciaa anmò el sò lavorà in su la terra con vott personn. Per lor, el primm de tucc i comandament l’è staa: “Te amarè el Signor, tò Dio, con tutt el tò coeur, e con tutta la toa anema, e con tutta la toa ment, e con tutta la toa forza.” Ma lor se n’è andaa via de quell, hann avuu di alter dii, e de l’idolatria hinn passaa a la monarchia. L’è staa organizzaa on staa—el primm staa del mond. L’è staa el frutt de l’apostasia.
TAM1897 Q1 49.2Foeura de quell stat malvagg, Dio l’ha ciamaa ancamò el so popol, e l’ha daa el via a una noeuva razza de vesser. Dio l’ha ciamaa l’Abraham del so paes, de la soa parentela, e de la cà de so pader, vers una terra che ghe avaria faa vedè. E gh’ha minga daa nanca un post indove poggià el pee in su la terra; ma l’ha promiss che la ghe avaria dada a lù e a la soa somenza dopo de lù, quand che anmò el gh’aveva nissun fioeu. Inscì el Signor el l’ha ciamaa foeura de quella terra indove el stava de cà, e gh’ha minga daa una patria in del mond. Donca l’Abraham, l’amis de Dio, la gesa de Dio, l’è restaa senza una patria in ‘sto mond, e “se vialter sii de Crist, alora sii la somenza de l’Abraham, e eredi segond la promessa.”
TAM1897 Q1 49.3Nunch gh’emm de caminà in sui pass de la fed del noster pader Abraham, che l’aveva anca quand che l’era anmò minga circonciduu. Gh’avii no un paes in ‘sto mond? El Signor el ve ciama foeura del voster paes, vers la terra che ‘l ve fa vedè. L’è el paes del ciel. Voeurii ciapàll?
TAM1897 Q1 49.4I discendent de l’Abraham hinn andaa in Egitt, e ‘l Signor i ha separaa de quel paes. El Mosè l’è staa el grand esempi de quell’epoca. L’era l’erede del trono. Ma l’ha voltaa i spall, e l’è andaa cont el Signor; e l’ha dovuu fàll per podè andàgh adree.
TAM1897 Q1 49.5El Signor l’ha liberad el so popol, e ‘l gh’ha dit: “El popol el starà de per lù, e ‘l sarà minga cuntad in mezz ai nazion.” Ma lor s’hinn apostasiad de Dio, e s’hann metud su un re e un stat compagn di pagàn intorna a lor; e cossa n’è vegnud foeura? El gh’ha purtad un quai ben? El Signor i ha minga bandonaa; ma quella roba lì la gh’ha portaa on quai ben? L’è staa on andà giò de continov, semper pussee giò, finchè hinn staa dividuu, e poeu tucc e duu hinn andaa a nient; e de quell dì lì fin a incoeu hinn staa “vagabond in mezz ai nazion”. Hinn minga staa cuntaa in mezz ai nazion, anca se hann provaa.
TAM1897 Q1 49.6Donca, quand che l’è vegnuu el Crist, l’ha faa su ancamò ‘na fameja spirituala. Ma ancamò l’è rivada l’apostasia, e la gesa la s’è volzada a l’idolatria e al paganesim, e l’ha mettuu su on governa — gesa e stat ancamò. L’è staa el papad; e cossa ghe capitarà? — El savii che la “andarà in perdizion”. Alora Dio l’ha faa su ancamò una fameja spirituala in del Cristianesim Protestante. Ma anca quell lì l’è apostasià, e ‘l s’è unii a la mader di meretris, e ‘l mett su l’imagin de la bestia,—un stat in su la terra che ‘l dis de vess el regn de Dio; e cossa ‘l vegnarà de tutt quest?—El savii che ‘l sarà destrugaa con una destrüzion eterna.
TAM1897 Q1 49.7Cossa l’è deventaa del regn de Nimrod?—L’è staa destrugaa. Cossa l’è deventaa del regn de l’Egitt?—L’è staa destrugaa. Cossa l’è deventaa del regn de l’Assiria?—L’è staa destrugaa. Cossa l’è deventaa del regn di des tribù?—L’è staa destrugaa. Cossa l’è deventaa del regn de Giuda?—L’è staa destrugaa. Cossa l’è deventaa del regn de Babilonia?—L’è staa destrugaa. Cossa l’è sucedud al regn de la Media-Persia?—L’è stad destrugad. Cossa l’è sucedud al regn de la Grecia?—L’è stad destrugad. Cossa l’è sucedud al regn de Roma?—L’è stad destrugad. Cossa l’è sucedud ai des che gh’hann ciapad el post?—I saran destrugad. Cossa l’è sucedud al papad che ‘l s’è metud su in sui rovin de Roma?—El gh’ha de vesser destrugad. Cossa ‘l ghe capitarà al regn che l’è faa a soa imagin, in di Statt Unii?—El sarà destrugaa.
TAM1897 Q1 49.8El Signor el ne vöraria fà vedè che ‘l vör no che ‘l sò pòpol el se liga a ‘ste ròbb chì. L’è minga questa la lezion? El voeur che la soa gent la fissi i soeu afett a quell che ‘l periss? De l’Adam fin adess, el Signor l’ha semper ciamaa i omen a lassàll regnà, perchè el sia el so re; che la gent la vegna via del so paes, de la soa parentela, de la cà del so pader, e la viva deperlee, e la vegna minga cuntada in mezz ai nazion. El trovarà mai un popol che ‘l ghe lassarà fà a so moeud?
TAM1897 Q1 49.9(Vus) Sì.
TAM1897 Q1 49.10Sì; savom che ‘l g’avarà una gent inscì, perchè la Parolla de Dio la dis inscì. Ma el g’avarà ‘sta gent in mezz a quej che adess disen de vess la soa gent? L’è questa la question. Te saret vun de quest chi? Te saret vun de quest chi?—Ti te diset de sì. Alora te ‘ndaret via del tò paes, e de la toa parentela, e de la cà de tò pader? Te staret de per ti, e te saret minga cuntaa in mezz ai nazion? Te gh’avaret Dio per tò re, e nissun alter re? Te gh’avaret el govern de Dio per el tò govern, e te gh’avaret minga besogn de nissun alter govern?
TAM1897 Q1 49.11Minga che te se ribeleret contra on quaj alter goveren; te gh’heet domà nissun besogn de nissun alter perchè te gh’heet el goveren pussee bon—el goveren che l’è perfett. Se ‘sto goveren el gh’è in de la toa vita, te gh’avareet minga besogn de nissun goveren in su la terra per governàt, e lor i gh’avaran nissun problema o difficoltà con tì. L’è domà quest che ‘l Signor el domanda. Te ghe lassareet avèll in de la toa vita?
TAM1897 Q1 50.1L’è propri in del messagg del terz angioeul, che con quell, e a travers de quell, Dio el propon de “stabilì el Cristianesim su ‘na bas eterna.” Donca, inscì de segur come in del messagg del terz angel, Dio el met in pee el Cristianesim su ‘na bas eterna, el sarà un Cristianesim che ‘l sarà minga conligaa a nagott de ‘sto mond. El sarà conligaa domà con Dio; domà con la soa parola eterna; illuminad del so Spirit etern; insegnad de Quell che ‘l vegn de la eternità; e inscì el sarà guidad al Dio etern, perchè el possa regnà, e de sota ghe sarà i brasc etern.
TAM1897 Q1 50.2Mi soo, e vialter savii, che gh’è di fradei che pensen no che ‘sta roba chì la sia giusta. Duu agn fa l’è stada predicaa, e l’è stada publicada in sul BULLETIN. De tanti l’è minga stada acetàda. De un quai la vegn ancamò minga acetàda. Se pensa che la sia del tutt sbagliada. Ma in de la Conferenza Generala passada, gh’è staa leggiuu duu testimonianz,—scrivuu aposta per ‘sta Conferenza, e vuna de lor, vedi, l’è stampada in sul BULLETIN N. 4; l’altra l’è minga ancamò stampada, ma la vegnarà, me sa, de lì a poch,—che riprenden i Adventista del Setim Dì per impegnàss in di faccend politegh. Chì leggi un passagg che ‘l ve farà capì l’idea:—
TAM1897 Q1 50.3El Signor Gesù l’è delus del so popol. Lù l’è el Capitan, lor gh’hann de schieràss sota la soa bandera. Gh’hann minga temp, saviezza o forza de spend in del toeu part con i partii politegh. I omen hinn smuuvuu de ‘na granda atività de sota, e i fioeu e i tosann de Dio gh’hann no de dà el so influenz a ‘sta lota politega. Ma che spirit l’è che ‘l se impadroniss de la nostra gent, quand che quej che creden che semm adess sota el messagg del terz angei, l’ultim messagg de misericordia per el mond, fradej de la stessa fed, se veden in gir con i distintiv di partii politegh opost, proclamand sentiment contrari e deciarand i so opinion dividuu?
TAM1897 Q1 50.4Adess fò ‘sta domanda sòtta forma de proposizion: Se quell che l’è staa predicaa duu agn fa in su ‘sto argoment del governa e de la gesa, el fuss staa acettaa e seguii de tucc i Adventista del Setim Dì, ghe saria poduu vess on post per quell testimonià? — Ciàr, nò. Donca, quei lezion chì domandaven la ròbba sbagliada, quand che ciamaven el pòpol de Dio a ‘na posizion indove che lù el podaria nò trovàggh de difett? Vöri dì in ‘sto punt particolar. Vöri dì che quand che una ligna de verità la ven presentada de la Parola de Dio, che, se ‘l so pòpol el la acetàss denanz a Dio e al mond, la i metarìa in d’una posizion inscì che ‘l Signor el podarìa nò trovàgh de difett in di ròbb ligaa a quella ligna de verità, l’è nò segur acetàlla ‘me la verità? Comè la podarìa mai vess sbagliada?
TAM1897 Q1 50.5Ma quest chì l’è domà vun di testimonianz. L’altra testimonianza la gh’ha pagina dopo pagina de ripròv de l’istess tipo, per el so pòpol, per avè partecipaa ai discussion politegh de la campagna passada; inscì che in dò testimonianz de fila el Signor l’è staa costrett a mandà ripròv al so pòpol per avè faa proppi la ròbba de la qual i se sarissen salvaa, se i avessen acettaa el messagg daa a lor desdòtt mes prima che la campagna la scominciass. Perchè, donca, el Signor l’ha mandaa quell messagg al so popol desdot mes prima che ghe füss on’ocasion per lor de ciapà la strada sbagliada? El voreva minga che el so popol el füss preparaa per quand che quel temp de confusion e discussion el saria rivaa, inscì che lor avarien savuu la strada giusta, e sarien minga staa confüü insema ai alter che eren confüü, e donca avarien minga tolt part ai robb che lü l’è costrett a riprövà?
TAM1897 Q1 50.6Adess no domandi che quajun l’accetta domà perchè l’è lì. Domandi che i l’accetten, che ghe studien sora, che ghe preen sora, che ghe dann on’oggiada, e che la accetten perchè l’è la verità, e la liberarà el popol de Dio de la possibilità che on dì el vegna ciamaa a riprend o a correggej su on quaicoss del gener. Però so che gh’è di fradej che anmò pensen che l’è propri töt sbaglià; e disen che l’ha ciamà i nòster a tegnì ona pusiziun estrem, e che l’era ona pusiziun estrem. Pö vess ona pusiziun estrem quela che la mett i gent de Diu indò che lü ‘l voeuri che i stess, inscì che i restin propri liber da töt quij ròbb confüs che confüden el mond?
TAM1897 Q1 50.7Quest ann la medema linea de penser l’è rivada in d’un’altra manera. I Scrittur che eren staa citaa duu ann fa hinn minga staa menzionaa per nagott in di lezion de quest ann. L’era el Vangeli alora; l’è el Vangeli adess; perchè l’è domà el Vangeli che ‘l se spantega per tuta la Bibia, e te podet minga toccà la Bibia de nissuna part senza che la diga quest.
TAM1897 Q1 50.8A gh’è un’altra roba che gh’emm de considerà. Se toeum part ai afari politegh e ai discussion politegh, di personn diferent i ciaparann di part diferent, in di partii politegh opost, proclamand sentiment opost e deciarand i so opinion dividud, intant che disen de vess fradei. Qual l’è l’ultim pass in del lavorà politegh?—La guera, naturalment. E alora, cossa gh’è dent, a l’inizzi?—Propri quell che gh’è dent a la fin: la guera. L’è quell spirit lì, del principi a la fin. I fradei in Crist, che hinn vun in Crist, poden impegnàss in de quaicoss che ‘l ghe farà vegnì la division, in del spirit de antagonism? Poden?—No; minga e restà vun in Crist. Gh’hann de cercà l’unità, de cercà l’unità del Spirit, “sforzàss de tegnì l’unità del Spirit in del ligamm de la pas.”
TAM1897 Q1 50.9Gh’è chi che l’è staa dispost a seguì la soa logica, e a amett che a la fin l’è permettuu anca ai cristian, a qualsessia cristian, ai Adventista del Setim Dì o a di alter, de combatt. Minga de combatt tra de lor, naturalment, ma de combatt per el so paes, e de partecipà a la guera per mantegnì el governa civil. Ma indove l’è el paes del cristian? Indove l’è el governa del cristian? Podii dill?
TAM1897 Q1 50.10(Vus) “Minga de ‘sto mond.”
TAM1897 Q1 50.11L’è minga de ‘sto paes, e minga de ‘sto mond. El noster regn e la nostra patria hinn minga de ‘sto mond. Ma i cristian poden combatt per la soa patria con i arm de la guera carnala? El Re de quell paes el s’è lassaa crucifiss, mett in mort, e soterrà foeura de la vista, putost che levà su la man per combatt per la soa patria. Alora, on quaicoss che la soa logica la va fin a quell punt, la poeul vess vera a l’inizzi?
TAM1897 Q1 51.1Ma l’è minga tutt. Se num, come Adventista del Setim Dì, gh’emm de predicà ‘sti principi e de tegnìghen ferm, gh’è un pass important che ‘l gh’ha de vess faa, per giüstizia al govern di Statt Unii, al Stat del Michigan e a divers alter Statt, inscì de podè presentàss in de la giusta lus.
TAM1897 Q1 51.2El disi ancamò, inscì che capii de cosa l’è che son dree a parlà. Se l’è che gh’avaremm de accettà el principi che i cristian poden combatt, poden tirà su el sò brasc dester per difend el paes e ‘l governa e tutt el rest, alora la denominazion, per giustizia vers de lee medema, e soratutt per giustizia vers el governa di Statt Unii e vers divers Statt, la gh’ha de proclamàll publegament, e de repudià e invertì la strada che la denominazion, come tale, l’aveva ciappaa una volta.
TAM1897 Q1 51.3Gh’hoo chì duu ducüment piscinitt stampaa in del 1865, ma quell che gh’è scrivüü dent l’è sücess in del 1864. Vün de lur el gh’ha per titol “Punt de vista di Adventista del Setim Dì in merit al portà i arm, come presentaa ai Governadur de divers Stat e al Maresciall General [cioè, di Stat Ünii], insema a una part de la Legg de Leva.”
TAM1897 Q1 51.4In quell temp i Adventista del Setim Dì, per mezz del Comitaa de la Conferenza Generala, hann representaa al governa di Statt Unii, al governa del Stat de l’Illinois, del Michigan, de la Pennsylvania, del Wisconsin, e de vun o duu alter Statt, che i Adventista del Setim Dì, come cristian, e perchè i eren cristian, podeven no permett che i cristian podessen, in nissuna circostanza, portà i arm o combatt. L’alter document l’è faa su de estratt di scritt e di pubblicazion di Adventista del Setim Dì, per giustificà el govern in del accettà de la denominazion quella scusa lì come genuina.
TAM1897 Q1 51.5Adess, se quell orden chì el gh’ha de vess reversaa, e se gh’emm de accettà l’idea che i cristian i poden combatt in qualsessia circostanza, per el governa o per qualsessia altra reson, alora gh’emm el dover vers el governa di Statt Unii de fà in manera che el Comitaa de la Conferenza General, che ‘l representa la denominazion, el vaga denanz al governa di Statt Unii e ‘l ghe diga che emm cambiaa i noster opinion; e ‘ndà dai governador de ‘sti Stat e dìgh che em cambiaa i noster opinion; inscì che i verbai resten in acordi cont i noster opinion noeuv e revisaa su ‘sta question.
TAM1897 Q1 51.6Adess, mi a credi no per nagott che gh’emm de tegnì a on quaicoss che l’è staa faa, domà perchè l’è staa faa. Ma se la roba che l’è stada faa l’era giusta, alora tegnìghela. E adess disi che, se i noster opinion i cambien in su ‘sta roba, gh’emm el dover de informà ‘sti govern del fatt, inscì che i pensen no che semm divers de quell che semm debon. L’è domà giust vers i govern; perchè come denominazion, s’emm mettuu ofizialment in sui register a sostegn de la posizion contraria.
TAM1897 Q1 51.7Duu agn fa, quand che ‘sti lezion hinn staa tegnuu, mi savevi no che ‘sti document esistessen. L’hoo savuu domà vers el principi del 1897. Vun me i ha mandaa in d’ona busta, e l’è tutt quell che soo. Hinn staa stampaa in del 1865 de la “Steam Press of the Seventh-day Adventist Publishing Association, Battle Creek, Mich.” I nòmm del Comitaa de la Conferenza Generala hinn firmàa lì sota i ducüment presentaa al guvern di Stat Ünii, e i nòmm di Comitaa de la Conferenza di Stat hinn firmàa lì sota i ducüment presentaa ai guvernadur di Stat.
TAM1897 Q1 51.8Adess ve legi di estratt che alora hinn staa stampaa di document, pubblicazion e scritt di Adventista del Setim Dì, come proeuva al govern di Statt Unii e ai governador di Statt, che quella posizion tegnuda del Comitaa de la Conferenza General de la denominazion l’era la soa posizion capida, e minga vuna fada su per l’ocasion, per scappà de la leva militar o di conseguenz che vegneven in sul paes per via de la guerra. Questa question chì l’è stada presentada ‘me proeuva a ‘sti govern che l’era un principi per i Adventista del Setim Dì, e che i ghe restaven fedel perchè l’era Cristianesim.
TAM1897 Q1 51.9Mi lesarò un quai estratt de quest chì, e vedarii quell che hoo vist subit che l’hoo leggiuu,—che se gh’avessi avuu ‘sto document denanz duu agn fa in ‘sto Tabernacol, saria minga staa bon de insegnà i principi che gh’è dent in manera pussee ciara de come hoo faa in di lezion che hoo tegnuu, e che hinn staa publicaa in sul BULLETIN. Chì gh’è on estratt de on quaicoss scrivuu in sul Signs of the Times, del pastor James White, in del 1853:—
TAM1897 Q1 51.10La gesa professada de Crist l’ha lassaa el brasc del sò ver marì, e adess la se reggiss sul brasc fort de la legg. La cerca protezion e de vess nutrida di govern corrott del mond, e l’è representada a dover de le puttane fiœule de la veggia mader, che l’è on simbol de la Gesa Catolega. Come la dona la gh’ha de stà unida al sò marì, inscì la gesa la gh’ha de stà unida al Crist, e inveci de cercà protezion del brasc de la legg, la gh’ha de pogiàss domà sul brasc potent del sò Car. La gesa l’è maridada illegalment cont el mond. Quest se pò vedè in di vari dipartiment del govern civil. Anca in del dipartiment de guerra se ved el minister profess de Gesù Crist che ‘l se fa beff del Dio de la pas cont i sò preghier per el sucess in bataja.
TAM1897 Q1 51.11Anmò, on estratt citàa del Review and Herald del 9 de Masg del 1854:—
TAM1897 Q1 52.1Sia che ‘sti robb chì i sien arent o no [a l’è de la vegnuda del Signor], el fatt el resta; gh’è in gir on spirit de guerra, on spirit de oeudi e de ingann. L’è la soa influenza contaminanta che ne fa pagura,—l’è l’influenza che la demoraliza de la familiarità con i idej de guerra e de spargiment de sangh, l’è l’emozion malsana, el spirit de partii amar, che l’è el mal, e ‘l fa spantegà el mal.
TAM1897 Q1 52.2Se dises no che gh’è nissun pericol per i discepoi del Crist per ‘sti reson chì. El pericol el gh’è; perchè quand che “l’iniquità la sarà granda, l’amor de tanti el se infredigarà.” Quij a hinn i simpatij misterius e inesplicabil che lighen l’omm a l’omm, che proibissen un interess separaa e isolaa, che ciapom senza rendes cunt el ton che ‘l prevala, e capissom minga finchè la ment l’è storta e sbilenzada; e inscì, trovandoss in d’un staa minga san, l’è pronta a ricev e a concepì el mal. La piaga moral l’è anmò pussee destrutiva de la pestilenza.
TAM1897 Q1 52.3On alter estratt riproduu del Review and Herald del 31 de luj del 1856:—
TAM1897 Q1 52.4El Gesù l’ha dii: “Vègn dree a mì”. Cossa l’è, car fradell, cara sorella, el voster standard de fed? L’è minga la Bibbia? Vù disii de sì. Alora, a quell se riva, per capì se sem dree a seguì el Gesù o nò. Mi ve vegni denanz in del voster camin, e discuti con vù; e ‘sto camin l’è ògni noster azion de la vita. Prima de tutt, faremm on bell gir d’orizzont e domandaremm: Vù agii come el mond? Ma vialter domandii: “Cossa vöret dì?” Provarò a spiegàvel. Vialter stee de la part del mond in di sò massim e in di sò legg? Se l’è inscì, la vostra strada l’è minga quella che l’ha calcaa el Gesù. El Gesù l’ha dii: “Lor (i discepoi) hinn no del mond, pròppi come mi son no del mond”. Quand l’è che avii vist el Gesù in del tribunal del Cesar?—Mai, domà quand l’è staa menaa ‘me on agnèll a la macellazion.
TAM1897 Q1 52.5Ma a num ne serven di bon legg, e l’è el noster dover de trovà di bon omen che i fann e i metten in pratega.
TAM1897 Q1 52.6De veras, a vörum di legi bon; e ‘l Gesù el n’ha minga lassaa a seguìll senza. El dis: “La parola che sentii l’è minga mia, ma del Pader che m’ha mandaa.” Gioann 14:24.
TAM1897 Q1 52.7El salmista el dis: “La legg del Signor l’è perfetta, la convertiss l’anima.” Salm 19:7. Paol el dis: “Tuta la Scrittura l’è dada per ispirazion de Dio, e l’è util per la dottrina, per la ripròva, per la correzion, per l’istruzion in la giustizia: inscì che l’omm de Dio el sia perfett, ben preparaa per ogni bon oper.” 2 Timoteo 3:16, 17. Cössa vöret de püssee? o cössa vöret de men, car fradèl?
TAM1897 Q1 52.8El pass che dopo te ghe domandet al tò agent l’è de fà su di legg, che, se vegnen minga respetaa, vegnen faa respetà con la spada, un’arma minga cristiana. ‘Sti legg chì hinn l’essenzial, el vital, el vess de ‘sto govern de che lù l’è una part, che ‘l pò mantegnì la soa nazionalità domà con di arsenaj o di strument de mort, di grand marine e di militar dotaa di sò arm mortaj. Poeu te metet el tò bon fradell cristian, seguidor del Prins de la Pas, de fianch al patibul, per infligg la mort; o a la testa d’on corp de militar, cont on mandad de ‘habeas corpus’ per rimet in s’ciavituu on pover fradell, per el crimen de vorè respirà l’aria libera del ciel. O, se l’è el voster magistrà principal de la nazion, vialter metii el voster bon vescov su un cavall de guera, armaa de coo ai pee, general in cap de tucc i forz de la mort in de la nazion.
TAM1897 Q1 52.9A voria domandà, car seguidor del Gesù, se l’omm el pò rend giust el massà, quand che Dio l’ha dii: “Ti no massà”? Tuta la strutura del governa uman la se fonda no sora la spada? Gh’hann no de vess s’cepà in toch quand che ‘l riva Quell che ‘l gh’ha el dirit de regnà in de la giustizia?
TAM1897 Q1 52.10Ma mì son minga in guera contra i govern uman. No, no. El David el dis in d’on inno de loda a Dio: “De segur la rabbia de l’omm la te loderà: el rest de la rabbia ti te ‘l tegnarèet a fren.” Salm 76:10. “Perchè i governant hinn minga on terror per i bon oper, ma per i cativ. Te gh’avareet donca minga de pagura del poder? Fà el ben, e te gh’avareet lodi del medemm. Perchè lù l’è el ministr de Dio per tì [Cristian] per el ben.” Roman 13:3, 4.
TAM1897 Q1 52.11Se, fradei mee, tegnì a ment che i cristian hinn una cumpagnia a part, un grettin piscinin, separaa, scernii foeura del mond, per vess di lus in del mond, o per el mond, inscì che ‘l mond, cont el vardà i so bon oper (la lus), el vegna menaa a uniss al grettin, cuntaa tucc i dì per el massaa, e inscì a glorificà el voster Pader Celestial, alura podarii capì di scrittur ‘me Roman 13, e 1 Timoteo 1; 2, che podarò notà pussee innanz. “El vas de creta el se metta a disputà cont i vas de creta de la tera” [Isaia 45:9]; ma, se i cristian i gh’avessen la ment de Gesù, alora i seguirissen Gesù.
TAM1897 Q1 52.12Gh’emm vist on quai resultaa di cristian professant che vann adree al mond? Che ‘l ne prepari donca a rivà a on’eminenza come l’ha faa Balaam, quand che Balak el l’ha ciamaa per maledì Israel, quand che l’ha dii la soa parabola e l’ha ditt: “Com’è che podi maledì quell che Dio l’ha minga maledi? o com’è che podi sfidà quell che ‘l Signor l’ha minga sfidaa? Perchè de la cima di sass el vedi, e di colm el contempli: varda, el popol el starà deperlü, e ‘l sarà minga cuntaa in mezz ai nazion.” Numer 23:8, 9.
TAM1897 Q1 52.13Adess leggi un alter passagg, ristampaa de la “Review”, del 14 de Agost del 1856:—
TAM1897 Q1 52.14El Vangeli de Gesù el t’ha daa el diritt de doperà la spada, de armatt con di arm carnaj, de ciapà la spada per “provved per la toa fameja”, de liberà i oprimuu del poder de l’oppressor, in del romp el sest comandament de Dio, “Ti no mazzà”? Gesù el dis: “Voeura ben ai to nemis.”
TAM1897 Q1 52.15Te penset che ti, come cristian che ‘l viv sota el Vangeli, te gh’heet el permess de la Bibia de messedàss in di litigh politegh in qualsessia manera? Sia in del fà i legg, o in del fàgh respetà i legg del goveren uman? Se l’è inscì, mi pensi che te seet ben sbalià.
TAM1897 Q1 52.16L’è quell che la denominazion l’ha dii in del 1864. Hann presentaa quell al governa di Statt Unii, ‘me proeuva che lor credeven no in de la guerra, e che podeven no ciapà part a portà i arm, e che se fussen staa ciamaa a fà el soldà, se podeva no spettàss che combattessen. E ‘l governa di Stat Unii l’ha scultaa i sò representanz, e l’ha preveduu che i podessen andà in di ospedai indove i podeven fà el lavorà de minister de l’evangeli, e curà i malaa, e portà la salvezza a quej che moriven. Adess, se questa roba chì la ven revocada, gh’avaremm de stàgh denanz al governa con lealtà e dìgh che l’è stada revocada.
TAM1897 Q1 52.17Continuu a legg:—
TAM1897 Q1 52.18Ògni test che te podet cità, o reson plausibila che te podet dà, la gh’ha de vesser provada de la Scrittura ciara e letterala. El podaria vess che a temp e mòd esaminerem tucc i scritt o i reson che te portet; ma prima de tutt, scoltaremm el Vangeli. Per i cristian che hinn dispost a seguì el Gesù, quest el gh’avaria de bastà.
TAM1897 Q1 52.19El Gesü el dis: “Se qualchedün el me serviss, el vegna adree a mi.” Gioann 12:26. Ma ti te diset: “Quest chì podi fàll, e servì ‘me un cittadin fedel del mè paes, in di sò politegh e govern nazionai?” Fermet. El Gesü el dis: “Nissün el pò servì du padron.” Matee 6:24. “Se füssiv del mond, el mond l’amariss i sò: ma perchè sii no del mond, ma perchè v’hoo scernii foeura del mond, per quela reson el mond el ve odia.” Gioann 15:19.
TAM1897 Q1 52.20Che part podii ciapà in di politegh del mond, se “vù sii no del mond”, ma sii odià del mond, e sii staa scernii “foeura del mond”? Ma gh’emm de dà el comand in di man di cativ? disii vù. Podii no fà a men. I omm malvagg e i sedutor deventarann semper pesg; e in del temp de la fin del mond, i malvagg farann el mal, e nissun di malvagg capirà. Daniel 12:10. La reson l’è perchè el mond el voeur no obedì a Dio, o seguì Gesù, perchè el recognoss no che gh’è un sol Legislator. Giacom 4:12.
TAM1897 Q1 53.1“Per quela reson el Signor l’ha dii: ‘Vist che ‘sto popol el me ven visin con la boca, e cont i so laver el me onora; ma l’ha slontanà el so coeur de mi, e ‘l so timor de mi l’è insegnà cont i precett di omen: donca, vardee, mi faroo un’opera meravejosa in mezz a ‘sto popol, anca un’opera meravejosa e una meraviglia; perchè la sapienza di so savi la perirà, e la comprension di so prudent la sarà sconduda.’” Isaia 29:13, 14. Quant a l’è meravejosament esemplificad quest in del cors di tanti grand professor de divinità, che, domà un quai temp indree, eren a la guida de risvegg religios, de reform morai e de società per la pas: menand innanz la gesa del Crist, armada del vangeli che ‘l porta a la lus la vita e l’imortalità; adoperand suplic, preghier e lagrim; adess, propi denanz al vangeli, quand che ‘l Gesù l’ha dit, “Vüü avii sentii che l’è staa dì: ‘Ameret el tò prossim e odiet el tò nemìgh.’ Ma mì ve disi: Amée i vòster nemis, benedì quij che ve maledissen, fee del ben a quij che ve odien, e preghee per quij che ve maltraten e ve perseguiten; inscì sarìi i fioeu del vòster Pader che l’è in di cèi: perchè lù el fa sù el sò sô anca sui cativ e sui bon, e ‘l manda la pioeuva sui giust e sui ingiust.” “Sii donca misericordios, inscì come el voster Pader l’è misericordios.” Matee 5:43-45; Luca 6:36. Nonostant ‘sti scrittur, a vedom el stat deplorabel di ges cristian intant che i svilupen la soa casada moral e la soa conformità al mond. Per fà on quai esempi tra i tanti, a citàss.
TAM1897 Q1 53.2Chì a seguissen divers deciarazion de predicador impurtant, che respiren de “arm”, “cumbaat”, “bataja”, “guerra”, ecc. Pö el cuntinua inscì:—
TAM1897 Q1 53.3Vist di fat compagn de quest, che demòstren el passagg del òr püssee fin a quajcòss de pesg de la scòria, la negligenza totala di testimoniànz del Crist e de la soa vegia professiùn, gh’emm de esclamà: “I èn andaa per la strada de Cain, e i èn curüü avarament adree a l’error de Balaam.”
TAM1897 Q1 53.4Sti omm chì i vann adree al Gesù? I armen lor medemm e i so seguas con i arm del Vangeli? I mostren una fiducia assoluta in de la legg perfetta de Dio? I recognossen che gh’è domà un Legislator per el cristian? I senten el Paol a dì: “I arm de la nostra guera hinn minga carnaj, ma potent per mezz de Dio per tirà giò i fortezz”? 2 Corinzi 10:4. A la fin, i dann retta ai Scrittur che disen de insegnà?
TAM1897 Q1 53.5Mettev sü tüta l’armadura de Dio, inscì de podé resist a l’astücia del diavol. Perchè?—“Perchè la nostra lota l’è no contra la carna e ‘l sangh.” No; questa l’è no la ciamada di seguasor de Gesù. Ma la nostra lota l’è “contra i principaa, contra i podér, contra i prinzip de la scurità de ‘sto mond, contra la malvagità spiritual [spirit malign, in del margin] in di sit alt.” “Per quela reson, ciapé sü tüta l’armadura de Diu, inscì de podé resist in del dì del mal, e, avend faa tüsscoss, tegnì ferm.” Efesin 6:11-13.
TAM1897 Q1 53.6El Paol el fa l’elenc di arm cristian in Efes 6:14-18, e ‘l dis: Ciapé “la spada del Spirit [minga de azzal], che l’è la parolla de Dio; pregand semper con ogni preghiera e supplica in del Spirit;” cont adoss ‘sta armadura del ciel, e i pee scarpad con la preparazion del vangeli de la pas, a sforzàss de god de la benedizion del Crist,—“Beati i misericordios: parchè i riceveran misericordia.... Beati i pacificator [minga quei che rompen la pas]: parchè i saran ciamaa fioeu de Dio.” Matieu 5:7, 9. Scoltée Gioann quand che ‘l parla ai soldaa, quand che ghe domanden cossa gh’hann de fà. Lü el respond: “fà no violenza a nissun.” Luca 3:14.
TAM1897 Q1 53.7Regordev che Gesü l’ha dii a Peder, quand che l’è stada insegnada la granda dotrina pratega per tucc i cristian, in su cossa fà con la spada: “Remet la toa spada in del so post: perchè tucc quei che ciapen la spada, periran con la spada.” Matee 26:52.
TAM1897 Q1 53.8Fa che i cristian i caminen in de la lüs de ‘ste verità, e sariss domà poch general o soldaa cristian per doprà i vinticinch fucil Sharp del reverend signor Beecher, anca se ona Bibbia la fuss santimoniosamente tacada al cul de ognün.
TAM1897 Q1 53.9I senten Gesü dì: “El me regn l’è minga de sto mond; se el me regn füss de sto mond, i me servitor i combateressen.” Giovann 18:36. I cristian, inscì armaa con ‘sti arm del Vangeli e del tutt desarmaa de quej carnaj, e del tutt separaa di governa del mond, poden lassà che ‘l mond, armaa fin ai dent con arm de mort, el cora giò per la strada larga, e ‘l imponga i so legg minga cristian con la pena de mort.
TAM1897 Q1 53.10L’è el privilegi ineffabil del rest de la gesa, intant che i varden la storia passada, e i veden, anca se i discepoi del Crist hann, compagn del Paol, vusàa, “Per amor tò sem mazzaa tutt el dì; sem contaa come pecor per el macell [Roman 8:36];” intant che la soa strada l’è stada bagnada de lagrim, saturada del so sangh, e quatada di so carni s’cepade e di so oss sbiancaa;—l’è el so privilegi de esclamà insema al Balaam, quand che veden che el popol de Dio “el starà deperluu, e ‘l sarà minga contaa in mezz ai nazion,” “Famm morì la mort di giust, e ‘l mè fin sia come ‘l sò!” Numer 23:9, 10.
TAM1897 Q1 53.11Gh’è anmò un bell poo de roba in ‘sto volantin, ma gh’hoo no besogn de legg anmò. Leggi un pass o duu anmò del Signor, che l’è chichinscì per numm in del noster dì. Quest chì el ne l’ha daa el Spirit de la profezia quatter agn fa, e l’è staa leggiuu a numm in ‘sto Tabernacol:—
TAM1897 Q1 53.12“El Signor l’ha scernii Giacob per lù, e Israel per sò tesor particolar. Perchè mi so che ‘l Signor l’è grand, e che ‘l noster Signor l’è sora tucc i dii.” Considerii, fradei e sorell, che ‘l Signor el gh’ha un popol, un popol scernii, la soa Gesa, che la sia la soa, la soa fortalesa, che lù el tegn in d’un mond colpii del peccaa e revoltaa; e l’ha intenduu che nissuna autorità la dovess vess cognossuda dedent, nissuna legg recognossuda de lee, se non i soeu.
TAM1897 Q1 53.13Un’altra l’è rivada a numm in de la Conferenza Generala de ‘sto ann. Quest el ne porta indree propi a indove l’è scominciada l’apostasia, e el ne mett de front a Dio, e a la soa verità, e a tut ‘sto argoment inscì ‘me l’è del Signor; inscì ‘me lù el voeur vess cont el so popol anca incoeu.
TAM1897 Q1 53.14La ligna de demarcazion tra el popol professant de Dio che ‘l tegn i comandament e ‘l mond, l’è pu inscì ciara come l’era una volta. Quei che vann in armonia con Dio se troeuven no a toeu part a di radun politich. Quei che fann inscì dann la prœuva de vess no di servitor fedel de Gesù. Hann manegiad el foeugh comun per inscì tant temp che ‘l so discerniment l’è andad perdud. Gh’è un popol che s’è enrolaa per stà sota la bandera de Gesù. L’è l’esercit del Crist. Hann promess de vegnì foeura del mond e de stà separaa. Hann promess de doperà la spada del Spirit, la parola de Dio, per fà una guera agressiva contra el peccaa e ogni iniquità. Gh’emm de mostrà la nostra lealtà.
TAM1897 Q1 53.15Gh’è on termin de govern; gh’è on termin che ‘l se aplica a la cittadinanza. Gh’emm de mostrà la nostra lealtà a che ròba? L’è questa la domanda.
TAM1897 Q1 53.16A gh’emm de mostrà la nostra lealtà al noster Re, el Signor Gesù Crist. L’apòstol Giacom el deciara: “Donca, chi che ‘l vorarà vess amis del mond, el deventa nemis de Dio.” E ‘l car Gioann, el discepol in spirit pussee compagn de Gesù, l’ha daa l’avertiment: “Voeuree no ben al mond, e nanca ai ròbb che gh’è in del mond. Se un quajvun el voeur ben al mond, l’amor del Pader el gh’è no in de lù.” Nissun omm el trovarà la felicità a seguì l’esempi de l’Adam, e a perdess del sò Fator.
TAM1897 Q1 54.1Donca, ‘sti lezion chì se serren propri indove em scominciaa—con l’Adam e ‘l so Fatur, e ‘l prim de tucc i comandament de l’univers—“Ti te amarè el Signor to Dio con tutt el to coeur, e con tutta la toa anema, e con tutta la toa ment, e con tutta la toa forza.” Alora te vagarè no del tò Fatur. Alora la ghe sarà no apostasia. Alora la ghe sarà no idolatria. Alora la ghe sarà no on govern metud su a l’esempi di pagàn che hinn andad via de Dio; ma Dio el sarà tut in tut, e ‘l menarà el sò popol a quella terra gloriosa che l’ha mostrad al noster pader Abraham quand che l’ha separad de tucc i govern del mond, e l’ha tegnud separad intant che ‘l viveva in del mond.
TAM1897 Q1 54.2Quell che ‘l ne ciama a seguìll e a caminà in sui pass de quella fed che ‘l noster pader Abraham el gh’aveva, anmò prima de vess circonciduu, el ne menarà alora in quella terra che l’è la gloria de tucc i terr; e là staremm in de la presensa del Signor, e sota i gloriós al de l’Onnipotent, per semper—amand Dio con tutt el coeur, con tutta l’anima, con tutta la ment, e con tutta la forza; e lù el podarà indicànn adess, alora, e per semper in de la presensa de l’univers, e dì: “Chì a hinn quij che tegnen i comandament de Dio, e la fed de Gesù.”
TAM1897 Q1 54.3E che tücc el pòpol el diga: “Amen e Amen.”