Egypta ara-panahy

TAM1897 Q1 26.25Toriteny natao ny Zoma hariva, 5 Martsa 1897 Navoaka tao amin’ny General Conference Bulletin, Telovolana Voalohany, 1897, Boky faha-2, Laharana faha-1, pejy 26-33.

TAM1897 Q1 26.26Hadinoko ka tsy voalazako tamin’ny lesona teo aloha fa ny tantara nolazalazaina dia ao avokoa ao amin’ny “Empires of the Bible.” Manomboka amin’ny pejy 77 ka hatramin’ny pejy 150, dia hita ao ny tantaran’i Egypta, sy ny fototra izay voaresaka tamin’ilay famintinana nataoko omaly alina.

TAM1897 Q1 26.27Ny andininy ho an’ity alina ity dia Apokalypsy 11:8.

TAM1897 Q1 27.1Ary ny fatiny hiampatra eny an-dalambe amin'ny tanàna lehibe, izay atao, araka ny hevi-panahy, hoe Sodoma sy Egypta, sady tao koa no nanomboana ny Tompony tamin'ny hazo fijaliana.

TAM1897 Q1 27.2Novakiako ity andininy ity noho ny antony tokana dia ny mba hahitanao fa misy tokoa ny Egypta ara-panahy, ary mampahafantatra ny tenin’Andriamanitra an’izay “antsoina ara-panahy hoe Egypta.”

TAM1897 Q1 27.3Ny Egypta ara-panahy dia tokoa ilay Egypta ara-bakiteny, satria ny zavatra ara-panahy no tena ara-bakiteny indrindra amin’ny zavatra rehetra. Misy, tahaka ny efa nisy hatrizay, Egypta ara-batana any avaratr’i Afrika, izay ikorianan’ny reniranon’i Nila; saingy tsy ilay Egypta ara-bakiteny izany; ny Egypta ara-bakiteny dia ilay Egypta ara-panahy.

TAM1897 Q1 27.4Ankehitriny, raha hiverintsika amin’ireo lesona omaly alina momba ny famonjena an’i Israely tamin’i Egypta, dia hanaraka indray ny dian’izy ireo isika manomboka amin’ny teboka nihirana ny hiran’i Mosesy. Rehefa avy niampita ny Ranomasina Mena tamin’ny tany maina izy ireo, teo anelanelan’ny rindrina ranomandry, ary nijoro teo amoron-dranomasina tamim-pandresena noho ny fahapotehan’ny Ejipsiana, izay maty an-drano rehefa nanandrana nanaraka azy ireo, dia voavonjy ara-batana, ara-nofo, tamin’i Egypta ara-batana izy ireo; saingy nisy Egypta lalindalina kokoa noho izany, izay mbola tsy nanafahana azy ireo.

TAM1897 Q1 27.5Fantatrao fa tsikelikely teo amin’ny niainany, dia tany Egypta ny fon’izy ireo; ary isaky ny nisy zavatra nahadiso fanantenana azy ireo, dia niantsoantso izy ireo hoe: “Andeha isika hiverina any Egypta!” Rehefa tonga teo amin’ny sisin-tanin’i Kanaana izy ireo, ary tian’ny Tompo hiditra izy ireo, dia niantsoantso izy ireo hoe: “Andeha isika hanendry mpitarika ka hiverina any Egypta!” Aiza ho aiza ny fon’izy ireo tamin’izay?—Tany Egypta. Ny zavatra voalohany tao an-tsain’izy ireo dia Egypta foana.

TAM1897 Q1 27.6Rehefa nijoro teo am-pototry ny tendrombohitra Sinay izy ireo, rehefa avy nandre ny feon’ny Tompo, niandry an’i Mosesy hiverina avy eny an-tampon’ny tendrombohitra nitondra ny lalàn’Andriamanitra, dia nanao sarivongana ho an’ny tenany izy ireo ka niankohoka taminy; ary sarivongana inona izany?—Ny zanak’ombin’i Egypta. Dia, rehefa avy nihaino ny feon’ny Tompo avy eny an-tampon’i Sinay izy ireo, nanambara ny tenin’ny lalàny, ary nandre ny feon’ny trompetra nihamafy hatrany, ary nahita ny tampon’ny tendrombohitra feno setroka tanteraka—rehefa avy tamin’izany rehetra izany, dia hita mazava fa tao am-pony fatratra i Egypta ka nitodika tamin’ny fanompoan-tsampy Ejipsiana izy ireo fa tsy niandry an’i Mosesy hiverina avy eny an-tampon’i Sinay miaraka amin’ny hafatr’Andriamanitra. Ary rehefa naverina avy teo amin’ny sisin-tanin’ny tany izy ireo, ka voatery nivezivezy tany an-efitra, dia hitanao fa noho io fanandevozana Ejipsiana io ihany no nitazona azy ireo, ka tsy afaka tamin’izany izy ireo. Marihinao fa rehefa nampivelona azy ireo isan’andro tamin’ny mofo avy any an-danitra ny Tompo,—sakafon’ny anjely,—dia lavitra Azy tokoa izy ireo ary variana tanteraka tamin’i Egypta, ka niteny hoe: “Raha mba tafaverina any Egypta izahay, tany nanananay tongolo maitso sy tongolo sy tongolo gasy!”

TAM1897 Q1 27.7Tsy ilaina ny manonona tranga hafa; ampy ity mba hampitandremana anao fa tsy nivoaka tanteraka an’i Egypta i Israely rehefa nijoro teo amoron’ny Ranomasina Mena izy ireo ka nihira ny hiran’i Mosesy. Ara-batana dia nivoaka an’i Egypta izy ireo, fa ara-panahy kosa tsy nivoaka. Voavonjy tamin’ny fanandevozana ara-batana tany Egypta izy ireo, saingy voafatotra tamin’ny fanandevozana ara-panahy tany Egypta; ary ny mampalahelo dia tsy nivoaka tamin’ny fanandevozana tany Egypta mihitsy izy ireo. Maty tao anatin’ny fanandevozana tany Egypta izy ireo. Rehefa niteny ny lalàny avy tany Sinay ny Tompo, dia nilaza tamin’izy ireo i Mosesy fa ny tsy hanaovan’izy ireo ota no tanjona. Ankehitriny, vakio indray ny Hebreo 11:25, “nifidy mantsy hiara-mitondra fahoriana amin'ny olon'Andriamanitra toy izay hanana fifaliana vetivety amin'ny fahotana.” Saingy hitantsika tamin’ny lesona teo aloha fa ny fahafinaretan’ny fahotana voalaza teo dia tsy afa-tsy ny fahafinaretan’i Egypta ihany. Koa satria i Mosesy mpandova ny seza fiandrianan’i Egypta, dia vonona hirotsaka an-tànany avokoa ny harenan’i Egypta rehetra, ny voninahitr’i Egypta rehetra, ary ny herin’i Egypta rehetra, satria tsy nila afa-tsy ny hipetraka eo amin’ny seza fiandrianana sy hankafy izany izy. Ireo no fahafinaretan’i Egypta; nefa milaza ny Soratra Masina fa fahafinaretan’ny ota izy ireo. Koa inona àry no fanandevozana ara-panahin’i Egypta? ary inona no Egypta ara-panahy?—Ny fanandevozan’ny ota.

TAM1897 Q1 27.8Misy fomba hafa ahafahantsika mahatratra izany, amin’ny alalan’ny sary tsotsotra fotsiny. Niantso an’i Abrama Andriamanitra, tadidinao, hiala avy tany Kaldea ho any amin’ny tany izay hasehony azy. Tsy mbola nomeny azy ilay tany; nisy mosary tany amin’ny tany izay nonenany, ka nidina tany Egypta izy, ary tany no nahazoan’i Sarai mpanompovavy Ejipsiana iray antsoina hoe Hagar. Nampanantena an’i Abrama Andriamanitra fa ho toy ny kintan’ny lanitra ny taranany. Noho ny tsy finoana, tsy tanteraka avy hatrany araka ny nantenainy ilay fampanantenana, ka niteny tamin’i Abrama i Sarai hoe: “Ny Tompo no nanakana ahy tsy hiteraka; tsy tanteraka ilay fampanantenana; indro ilay mpanompovaviko Ejipsianina; raiso izy, fa angamba hanome taranaka ho antsika amin’ny alalany ny Tompo.” Natao izany; teraka i Ismaely; ary niteny tamin’i Abrama ny Tompo fa tena hanana zanaka tokoa i Sarai, hiteraka zazalahy, ka i Isaaka no anarany. Dia namaly i Abrama hoe: “Enga anie ka Isimaela no ho velona eo anatrehanao!”

TAM1897 Q1 27.9Ilay mpanompo vavy Ejipsiana dia andevo vavy; ary ny zanany lahy dia zanaky ny andevo, andevo. Ankehitriny, rehefa niteny i Abrama hoe: “Enga anie ka Isimaela no ho velona eo anatrehanao”, dia nivavaka izy mba ho raisin’Andriamanitra ho taranaka nampanantenaina i Ishmaely, izay hitondra famonjena sy fahafahana ho an’ny zanak’olona sy ny zanak’Andriamanitra rehetra. Kanefa, moa ve mety hahazo fahafahana ny olona amin’ny alalan’ny andevo? Afaka i Abrama tenany. Tsy maintsy avotana amin’ny alalan’ny taranaka nampanantenaina izy. Raha toa ka ny zanany, amin’ny maha-zanaky ny andevo azy, no horaisina ho taranaka nampanantenaina, dia ho lasa andevo kosa i Abrama, fa tsy hovonjena amin’ny fanandevozana. Ary izay rehetra hanaiky ho eo ambany fahefan’i Ismaela dia ho lasa andevo ihany koa. Fa fanandevozana inona?—Ny fanandevozan’ny ota. Fa ny reniny dia andevo vehivavy Ejipsianina. Ary satria i Ismaela dia zanaky ny andevo, dia fanandevozana Ejipsianina izany. Koa tsy hitanao ve àry fa nisy fanandevozana Ejipsiana—Egypta ara-panahy—teo amin’ny fianakavian’i Abrama?

TAM1897 Q1 28.1Jereo ny Galatiana, dia ho hitantsika mazava fa asongadin’ny Tompo io hevitra io. Tsaroanao ilay andininy ao amin’ny Galatiana 4:22-24:—

TAM1897 Q1 28.2fa voasoratra hoe: Abrahama nanana zanaka roa lahy, ny anankiray tamin'ny andevovavy, ary ny anankiray tamin'ny tsy andevo. Kanefa ilay tamin'ny andevovavy dia nateraka araka ny nofo; fa ilay tamin'ny tsy andevo kosa dia nateraka tamin'ny teny fikasana. Ary izany dia azo atao fanoharana; fa izy roa vavy ireo dia fanekena roa; ny anankiray avy tamin'ny tendrombohitra Sinay ka miteraka ho amin'ny fahandevozana, dia Hagara izany.

TAM1897 Q1 28.3Izany, hitanao, dia manondro mivantana ny fianakavian’i Abrama, sy an’i Hagar, ilay Ejipsiana. Izany fanekena izany, hoy izy, dia miteraka fanandevozana, dia i Hagar. I Hagar, ao anatin’ny fianakavian’i Abrama, dia misolo tena, ao anatin’ilay fanoharana, ny fanekena avy any Sinaia. Izany fanekena izany dia nitera-panandevozana. Ejipsiana i Hagar. Koa fanandevozana inona no aseho amin’ny fanekena tany Sinaia?—Ny fanandevozana Ejipsiana. Fa fanandevozana ara-panahy izany. Noho izany dia nisy Egypta ara-panahy tamin’izany fotoana izany. Vakio ny andininy faha-25 sy faha-26:—

TAM1897 Q1 28.4Ary ny hoe Hagara dia ny tendrombohitra Sinay any Arabia ka mifamaly amin'i Jerosalema ankehitriny; fa andevo izy mbamin'ny zanany. Fa Jerosalema any ambony kosa, izay renintsika, dia tsy mba andevo.

TAM1897 Q1 28.5Koa rehefa niteny i Abrama hoe: “Enga anie ka Isimaela no ho velona eo anatrehanao”, dia nangataka izy mba horaisina ho taranaka nampanantenaina ny andevo. Nangataka izy mba hiditra amin’ny fanandevozana Ejipsiana ao amin’i Egypta ara-panahy Andriamanitra, sy ny olombelona rehetra, ary ny zavaboary manontolo. Egypta dia mariky ny haizina, ary koa mariky ny fahotana, araka ny efa hitantsika. Ny fahotana koa dia ny haizina ihany. Noho izany, i Egypta, izay misolo tena ny fahotana sy ny haizina, dia mazava fa ny fahotana sy ny haizina no Egypta ara-panahy.

TAM1897 Q1 28.6Tsy mety hanaiky andevo ho taranaka nampanantenaina mihitsy ny Tompo. Koa namaly an’i Abrahama tamin’ireto teny ireto ny Tompo:—

TAM1897 Q1 28.7Saraha vadinao hiteraka zazalahy aminao; ary ny anarany dia hataonao hoe Isaka; ary ny fanekeko haoriko aminy ho fanekena mandrakizay ho an'ny taranany mandimby azy. Ary ny amin'Isimaela, dia efa nihaino anao Aho; indro, efa nitahy azy Aho ka hahamaro ny taranany sy hampitombo azy indrindra; hiteraka andriana roa ambin'ny folo izy, satria efa notendreko ho firenena lehibe. Nefa ny fanekeko haoriko amin'Isaka. izay haterak'i Saraha aminao raha avy ny taona toy izao.

TAM1897 Q1 28.8Izaoka no taranaka nampanantenaina. Ary eritrereto kely! Tsy mbola tonga tany Egypta mihitsy i Izaoka. Tsaroanao izany. Nisy mosary tany Egypta, ary nanomboka nankany izy, saingy hoy ny Tompo taminy, Aza miditra any Egypta. Tany Egypta i Abrahama; tany Egypta i Sara; tany Egypta i Israely, fa i Izaoka kosa tsy mbola tany Egypta mihitsy. Zaza nampanantenaina izy, teraka tamin’ny alalan’ny fanahy, hatrany am-boalohany. Mbola mamaky isika hoe:—

TAM1897 Q1 28.9Abrahama nanana zanaka roa lahy, ny anankiray tamin'ny andevovavy, ary ny anankiray tamin'ny tsy andevo. Kanefa ilay tamin'ny andevovavy dia nateraka araka ny nofo; fa ilay tamin'ny tsy andevo kosa dia nateraka tamin'ny teny fikasana. Ary izany dia azo atao fanoharana; fa izy roa vavy ireo dia fanekena roa; ny anankiray avy tamin'ny tendrombohitra Sinay ka miteraka ho amin'ny fahandevozana, dia Hagara izany. Ary ny hoe Hagara dia ny tendrombohitra Sinay any Arabia ka mifamaly amin'i Jerosalema ankehitriny; fa andevo izy mbamin'ny zanany. Fa Jerosalema any ambony kosa, izay renintsika, dia tsy mba andevo. Fa voasoratra hoe: Mifalia, ramomba, izay tsy miteraka; Miantsoa sy minanananà, ianao izay tsy mbola mihetsi-jaza; Fa ny zanaky ny mpitondratena dia maro noho ny an'ny manana-bady. Fa isika, ry rahalahy, dia zanaky ny teny fikasana tahaka an'isaka.

TAM1897 Q1 28.10Ary iza moa isika?—“raha an'i Kristy ianareo, dia taranak'i Abrahama sy mpandova araka ny teny fikasana.” Zanak’i Abrahama i Isaaka,—zaza nateraky ny fampanantenana. Ary rehefa tonga taranak’i Abrahama isika amin’ny alalan’ny finoana an’i Kristy, ka afaka amin’ny fanandevozan’ny ota,—avy amin’i Egypta ara-panahy,—dia tahaka an’i Isaaka isika; ary tsy mbola tany Egypta mihitsy izy.

TAM1897 Q1 28.11Koa hitanareo fa tao anatin’ny fianakavian’i Abrahama ny fanandevozana Ejipsiana sy ny fahafahana Kristiana. Teraka araka ny nofo i Ismaela, ary naneho ny fanandevozana Ejipsiana. Teraka araka ny Fanahy kosa i Isaaka, ary naneho ny zanak’Andriamanitra amin’ny alalan’ny finoan’i Jesosy.

TAM1897 Q1 28.12Teraka i Josefa, ary tamin’ny fahatanorany dia nandeha nijery ny rahalahiny izy, ka tonga ireo Ismaelita ary nividy an’i Josefa ka nentiny nidina tany Egypta ary namidiny tany. Ary taty aoriana dia nidina tany Egypta ny an-tranon’i Jakoba, ary tamin’ny farany dia afaka tamin’ny fanandevozana Ejiptiana izy ireo. Ampy izany mba hahafahanao mahita ny lalana nodiaviny manontolo, nanomboka tamin’ny fiantsoana an’i Abrahama ka hatramin’ny fotoana nahatongavan’izy ireo teo amin’ny sisin-tanin’ny tany nampanantenaina. Hitanao fa nisy Egypta ara-panahy ary koa Egypta ara-batana; ary rehefa afaka ara-batana tamin’i Egypta ny olona, dia nisy Egypta lalindalina kokoa izay tsy maintsy nanafahana azy ireo raha toa ka ho zanak’Andriamanitra izy ireo.

TAM1897 Q1 28.13Ankehitriny dia vakiko ilay andininy nolazaiko omaly alina. Ao amin’ny Great Controversy, Boky faha-4, pejy faha-457, amin’ity fanontana lehibe ity izy io:—

TAM1897 Q1 28.14Ny tantaran’ ny Isiraely fahizay dia sary manaitra mampiseho ny fanandramana nataon’ ny mpino advantista tamin’ ny lasa. Andriamanitra no nitarika ny vahoakany ho amin’ ny fihetsehana advantista, tahaka ny nitarihany ny zanak’ Isiraely nivoaka avy tany Egypta. Nosedraina tao anatin’ ny fahadisoam-panantenana lehibe ny finoany tahaka ny nisedrana ny an’ ny Hebreo teo amin’ ny Ranomasina Mena.

TAM1897 Q1 28.15Avy eo, tamin’ny fahadisoam-panantenana lehibe niainan’ny mpino Advantista, aiza amin’ny tantaran’i Israely no toerana nitsanganan’izy ireo?

TAM1897 Q1 28.16(Feo) Tamin’ny Ranomasina Mena.

TAM1897 Q1 28.17Tian’Andriamanitra tamin’izany fotoana izany, araka ny novakintsika omaly alina, ny handehanan’i Israely mivantana ho any amin’ny tany nampanantenainy an’i Abrahama—ho any amin’ny fonenany masina, ilay toerana nataony ho an’ny tenany honenany; ao amin’ny lovany; ao amin’ny fitoerana masina natsangan’ny tanany. Ary dia iraika ambin’ny folo andro monja ny dia avy any Egypta ho any amin’io tany io. Nefa naharitra efapolo taona izany tamin’izy ireo. Ary efatra monja tamin’ireo niainga no tonga tany.

TAM1897 Q1 28.18(Feo) Efatra, sa roa?

TAM1897 Q1 29.1Efatra. Tsy fantatrao ve fa efatra izy ireo? Tao i Kaleba sy Josua, ary ireo mpisorona roa, zanak’i Arona—Elazar sy Itamara. Mazava ho azy fa resahina ho roa foana izy ireo,—i Kaleba sy i Josua,—fa niditra ihany koa ireo mpisorona roa.

TAM1897 Q1 29.2(Feo) Mety tsy feno roapolo taona ny taonany.

TAM1897 Q1 29.3Eny; telopolo taona izy ireo; satria nohosorana ho amin’ny andraikitry ny fisoronana izy ireo. Koa, tamin’ny fahadisoam-panantenana lehibe, dia toy ny nitsangana teo amin’ny Ranomasina Mena ny vahoaka Advantista.

TAM1897 Q1 29.4Raha naharitra nahatoky ilay tanana nitaridalana azy tamin’ ireo fanandramana nataony teo aloha izy, dia ho nahita ny famonjen’ Andriamanitra. Raha ireo rehetra niray hina teo amin’ ny asa tamin’ ny 1844 no nandray ny hafatry ny anjely fahatelo ka nitory izany tamin’ ny herin’ ny Fanahy Masina, dia ho niasa tamin-kery ny Tompo nanampy ny fiezahany. Ho nitosaka tamin’ izao tontolo izao ny fahazavana. Efa ho an-taonany maro no nandrenesan’ ny mponina an-tany ny hafatra fampitandremana, ho efa vita ny asa famaranana, ary efa niverina i Kristy hanavotra ny vahoakany.

TAM1897 Q1 29.5Rahoviana?

TAM1897 Q1 29.6(Feo) Taona maro lasa izay.

TAM1897 Q1 29.7Ka aiza no misy ireo olona ireo hatramin’ny fahadisoam-panantenana?

TAM1897 Q1 29.8(Feo) Tany an-efitra.

TAM1897 Q1 29.9Tahaka ny nisian’i Israely tany tokoa taloha. Fa nahoana no notazonina tany an-efitra i Israely taloha?—Noho ny tsy finoana. Tsy hitan’izy ireo izay efa nomanin’ny Tompo ho azy ireo. Ary ny antony tsy nahitan’izy ireo izany dia satria tsy nino an’Andriamanitra izy ireo. Raha nino an’Andriamanitra izy ireo, dia ho hitan’izy ireo izay tsy hitany. Ary izay no olana amin’ity vahoaka eto ity. Tsy nino ireo zavatra nolazaina tamin’ny Isiraely taloha isika. Nolazaina tamintsika tahaka ny tamin’izy ireo izany. Ilay filazantsara mitovy tanteraka no notoriana amintsika tahaka ny notoriana tamin’izy ireo.

TAM1897 Q1 29.10Koa na dia mbola misy teny fikasana fa hiditra any amin'ny fitsaharany aza isika, dia aoka isika hatahotra, fandrao mba misy eo aminareo toa tsy mahatratra izany. Fa isika koa dia nitoriana filazantsara tahaka ireny ihany; kanefa ny teny izay efa reny dia tsy nahasoa azy, satria tsy niharo finoana tao amin'izay nandre. Fa isika izay nino no miditra amin'izany fitsaharana izany.

TAM1897 Q1 29.11Noho izany, ny zavatra nanakana azy ireo tsy hiditra tany amin’ny tany no tena manakana antsika tsy hiditra any koa. Ary, araka ny nolazaiko omaly alina, tsy manana antony hitoerana eto mihitsy isika araka ny rariny, satria tsy tokony ho eto amin’izao tontolo izao isika. Tahaka ny tsy nananan’i Israely antony hitoerana tany an-efitra nandritra ny efapolo taona, dia tsy manana antony hitoerana eto amin’ity efitra ity koa isika. Henoy:—

TAM1897 Q1 29.12Tsy sitrapon’ Andriamanitra ny hampirenireny an’ Isiraely nandritra ny efa-polo taona tany an’ efitra ; niriny ny hitaridalana azy mivantana ho any amin’ ny tany Kanana ka hampitoetra azy ao ho vahoaka masina sady sambatra. «Nefa tsy nahazo niditra izy ireo noho ny tsy finoany». Noho ny fivadihany sy ny fihemorany dia maty tany an’ efitra izy ireo, ary hafa no natsangana hiditra ao amin’ ilay tany nampanantenaina. Araka izany, dia tsy sitrapon’ Andriamanitra ny maha-ela toy izany ny fiavian’ ny Tompo sy ny ijanonan’ ny vahoakany taona maro toy izao eto amin’ ity izao tontolo izao feno fahoriana ity. Fa nampisaraka azy tamin’ Andriamanitra ny tsy finoana. Raha nolaviny ny hanao ny asa voatendry hataony, dia hafa no natsangana hitory ny hafatra. Famindrampony ho an’ izao tontolo izao no mahatonga an’ i Jesosy hampihemotra ny fiaviany, mba hisian’ ny fotoana mety handrenesan’ ny mpanota ny hafatra fampitandremana ka hahitany fialofana ao Aminy alohan’ ny hirotsahan’ ny fahatezeran’ Andriamanitra.

TAM1897 Q1 29.13Tsy sitrapon’ Andriamanitra ny maha-ela toy izany ny fiavian’ ny Tompo sy ny ijanonan’ ny vahoakany taona maro toy izao eto amin’ ity izao tontolo izao feno fahoriana ity. Eny, isika no tompon’antoka amin’izany. Tsy izany ve? Aiza no misy ny andraikitra? Amin’ny zavatra inona no nahameloka antsika?—Ny tsy finoana. Fa inona no tao am-pon’ny Isiraelita nahatonga ny tsy finoan’izy ireo?—I Ejipta, Ejipta, Ejipta. Inona àry no tao am-pon’ireo olona ireo ka nahatonga ity tsy finoana ity sy ity fisakanana tena tsy hanatona an’Andriamanitra ity?—I Ejipta, tahaka ny nataon’i Ejipta tany tokoa. Amin’ny lafiny ara-panahy, izay i Ejipta dia—izao tontolo izao, ny fivavahana amin’ny sampy, ny haizina, dia ny tsy finoana. Ny teny hoe “tsy finoana” no mamintina izany rehetra izany. Fantatrao fa ny teny hoe “Ejipta” mihitsy dia mariky ny haizina.

TAM1897 Q1 29.14Jereo indray ity andininy ity:

TAM1897 Q1 29.15Raha ireo rehetra niray hina teo amin’ ny asa tamin’ ny 1844 no nandray ny hafatry ny anjely fahatelo ka nitory izany tamin’ ny herin’ ny Fanahy Masina, dia ho niasa tamin-kery ny Tompo nanampy ny fiezahany.

TAM1897 Q1 29.16Araka ny niasan’ny Tompo tamim-hery niaraka tamin’ny ezaka nataon’izy ireo tany am-piandohan’ny asa, inona no anton’ny tsy fahampiana?—Ny tsy fahampian’ny Fanahy Masina. Ny tsy fahampiana tokana dia ny herin’ny Fanahy Masina. Izany no manome antsika hery, ary izany no manao ireo asa lehibe. Ny Fanahy Masina izany; ary raha noraisina izany, dia “Ho nitosaka tamin’ izao tontolo izao ny fahazavana.”

TAM1897 Q1 29.17Izany no voalaza ao amin’ny Apokalypsy, toko faha-18; “nisy anjely izay koa nidina avy tany an-danitra, nanana fahefana lehibe; ary ny tany nohazavain'ny voninahiny.” Izany indrindra no asongadina eto. Inona no mitazona an’io tondra-pahazavana io? Moa ve io tondra-pahazavana io niandry ny hipoaka eo amin’izao tontolo izao hatramin’izany fotoana izany?—Eny. Inona no nitazona azy taorian’ny 1844?—Ny tsy finoana. Inona no nanakana azy hatramin’izay?—Ny tsy finoana. Tsy mbola tonga ny fotoana ve àry, mba hahazoantsika famonjena avy amin’ny fanandevozana Ejiptiana? O, eritrereto izany! Efa ho nambara tamin’ny herin’ny Fanahy Masina ny hafatra; dia ho niasa tamin-kery ny Tompo nanampy ny fiezahany. Ho nitosaka tamin’ izao tontolo izao ny fahazavana. Efa ho an-taonany maro no nandrenesan’ ny mponina an-tany ny hafatra fampitandremana, ho efa vita ny asa famaranana, ary efa niverina i Kristy hanavotra ny vahoakany! Koa aza avela hisy fahatarana intsony àry! Nahoana moa no tsy hahazo famonjena avy any Ejipta isika, sy amin’izay rehetra voalaza amin’ny teny,—ilay Ejipta ara-panahy? Aoka homena ny Fanahy Masina ka hitondra izany hery lehibe izany hiasa ho an’ny mpanota; mba hanazava izao tontolo izao izany tondra-pahazavana izany; mba hampitandremana izao tontolo izao; mba ho avy i Kristy; mba ho voavonjy amin’ity tontolon’ny fahotana sy ny alahelo ity isika.

TAM1897 Q1 30.1Ankehitriny dia hitanareo ny zava-misy hatreto. Ny haizina sy ny fanandevozan’i Egypta no nanarona antsika nandritra izay taona maro izay, tahaka ny nanarona an’i Israely tokoa taorian’ny niampitan’izy ireo ny Ranomasina Mena, sy fony izy ireo tany an-tany efitra. Ary nanolotra koa Andriamanitra ny hamahana ity vahoaka ity amin’ny mofo avy any an-danitra—mofo izay ankasitrahany, mofo izay hatolony azy ireo ka hitondra toe-javatra ahafahany manome azy ireo fitahiana ara-panahy rehetra. Kanefa maro na dia ankehitriny aza no mbola miteny hoe: O, mankahala ity mofo maivana ity ny fanahinay. Andeha isika hiverina any Egypta izay ahazoantsika tongolo sy tongolo maitso ary tongolo gasy. Raha fanavaozana ny fahasalamana izany, dia tsy tiako mihitsy. Aiza no efa nisy antsika? Hamela ny Tompo hampivelona antsika ve isika? Hanaiky ny sakafo natolotr’Andriamanitra ve isika? Sa haniry fatratra ny tongolo sy ny tongolo maitso ary ny tongolo gasy, ary ny vilany hena any Egypta? Izany no fanontaniana.

TAM1897 Q1 30.2Nanaiky ianareo ankehitriny fa izany no zava-misy, fa ny fanandevozana Ejipsiana no anton’izany rehetra izany, ary ny tsy finoana no anton’ny fanandevozana Ejipsiana. Nanaiky ianareo fa tsy ilaintsika intsony, tahaka ny tsy nilain’ireo hafa, ny miandry ela kokoa vao ho afaka amin’ny fanandevozana Ejiptiana. Ankehitriny isika dia handinika kely ny fomba hisian’izany famonjena izany; ary ny fanalahidy amin’izany dia hita ato amin’ireto teny ireto: “Indreto ireo izay mitandrina ny didin'Andriamanitra sy ny finoan'i Jesosy” (dikan-teny ara-bakiteny avy amin'ny KJV).

TAM1897 Q1 30.3Andao isika hitodika amin’ny didin’Andriamanitra, ary hijery azy ireo vetivety, ao amin’ny toko faha-roapolo amin’ny Eksodosy. Raha toa ka mbola nilaina porofo fanampiny fa mbola eo ambany herin’ny fanandevozana Ejipsiana isika, dia ity zavatra ity tokoa no mamaritra tanteraka ny porofo. Hatramin’ny vao tsy ela akory izay, ianao sy izaho dia tsy mbola nahita na dia iray aza tamin’ireo dika mitovy amin’ny didy folo, navoakan’ny Advantista mitandrina ny andro fahafito, izay nahitana ny didy folo rehetra. Izaho manokana tsy mbola nahita hatramin’ny vao haingana. Kanefa, niresaka momba ny fanarahana ny didy isika; nitoriteny tamin’ny olon-kafa momba ny didy isika; nanondro isika fa nanova ny didy i Roma ka nanala ny fahefatra sy nizara ny faha-folo, nefa isika tenantsika, tamin’ireo dika navoakantsika momba ny didy, na ireo novidintsika izay navoakan’ny hafa, dia samy nanala ampahany tamin’ny didy ihany koa.

TAM1897 Q1 30.4Niteny ny lalàny avy any an-danitra Andriamanitra. Niteny zavatra mihoatra noho izay tokony ho an’ny didy ve Izy? Niteny be loatra ve Izy? Niteny mihoatra noho izay nilaina ve Izy?—Tsia; fa lavorary izany, ary tsy nisy na inona na inona azo nampiana rehefa nitsahatra niteny Izy. Koa raha tsy nisy na inona na inona azo nampiana rehefa nitsahatra niteny Izy, nanomboka ve Izy talohan’ny nilàna izany? Koa raha tsy nisy na inona na inona azo nampiana rehefa nitsahatra niteny Izy, nisy zavatra ve talohan’ny nanombohany niteny mivantana tamintsika ho an’ny soa ho antsika? Raha lazaina amin’ny teny hafa, niteny teny iray be loatra ve Izy sa teny iray kely loatra?—Tsia! tsia! tsia!

TAM1897 Q1 30.5Andao hojerentsika àry izay nolazainy. Izao izany: “Dia nilaza izao teny rehetra izao Andriamanitra ka nanao hoe: ... Aza manana andriamani-kafa, fa Izaho ihany.” Ao ve no anombohany? Manomboka miteny amin’ny hoe: “Aza manana andriamani-kafa, fa Izaho ihany” ve Izy?—Tsia. Ianao ve nanomboka tamin’izany? Fantatrao fa eny. Eny ary, raha tsy tamin’izany no nanombohan’Andriamanitra, nefa isika manomboka amin’izany, tsy manilika zavatra nolazainy ve isika, izay tena ilaina ho an’ny soa ho antsika ihany koa? Aiza no nanombohany? Vakio. “Dia nilaza izao teny rehetra izao Andriamanitra ka nanao hoe: Izaho no Jehovah Andriamanitrao, Izay nitondra anao nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta, tamin'ny trano nahandevozana. Aza manana andriamani-kafa, fa Izaho ihany.”

TAM1897 Q1 30.6Tsy hitanao ve fa ilay zavatra mampiseho ny famonjena amin’ny fanandevozana Ejipsiana no navelantsika? Ary nahoana isika no nandao izany? O, satria nihevitra isika fa tsy mbola voavonjy avy any Ejipta,—ary marina izany. Nihevitra isika fa tsy mbola nivoaka tamin’ny tanin’i Ejipta mihitsy,—ary noho ny tsy finoantsika dia marina izany. Nihevitra isika hoe, “Taranak'i Abrahama izahay, fa tsy mba andevon'olona hatrizay ela izay.” Nefa andevo tokoa isika. Voageja tamin’ny tenantsika isika, tamin’ny herin’ny fahotana—tamin’i Ejipta ara-panahy. Saingy misy ny famonjena amin’ny fanandevozana Ejipsiana anio alina, ary miantso anao sy ahy Andriamanitra ho amin’izany famonjena izany. Ary hoy Izy amintsika amin’ity alina ity, amin’ny feo mikotroka toy ny tany Sinay, izay misy ny famonjen’i Jesosy Kristy ao anatiny, “Izaho no Jehovah Andriamanitrao, Izay nitondra anao nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta, tamin'ny trano nahandevozana.” Hivoaka ve ianao? Ekenao ve fa nanafaka anao avy any amin’ny tanin’i Ejipta Izy? Avy amin’ny tranon’ny fanandevozana? Raha tsy izany, nahoana?

TAM1897 Q1 30.7Ny fahavalontsika dia manome tsiny antsika hoe: “O, tsy ho ahy ireny didy ireny. Tsy mbola nivoaka avy tany Egypta mihitsy aho.” Ny fahavalon’ny lalàn’Andriamanitra, ny fahavalon’ny famonjen’Andriamanitra, no manome tsiny anao amin’izany. Efa nilaza tamiko izany izy ireo—tamintsika rehetra—fa ilay lalàna dia tsy manan-kery amin’ny olona afa-tsy ny Jiosy, satria tsy nisy na iza na iza na oviana na oviana nafahana tamin’ny fanandevozana tany Egypta afa-tsy ny Jiosy. Hoy izy ireo, O, tsy mila mitory izany amiko ianao, tsy mbola nivoaka avy tany Egypta mihitsy aho. Marina tokoa izany, mazava ho azy; saingy tsy voninahitra ho azy ireo izany. Ianao sy izaho dia tokony hijoro toy ireo navotana tamin’ny fanandevozana tany Egypta, ary hamaly an’izany amin’ny hoe, Misaora ny Tompo, fa efa navoaka avy tany Egypta aho; ary, ry rahalahiko mahantra sy ory, raha tsy afaka avy any Egypta ianao, dia ho faty ao anatin’ny fandotoan’i Egypta.

TAM1897 Q1 30.8Mazava ho azy fa tsy misy olona afaka mitandrina izany lalàna izany raha mbola any Ejipta izy. Tsy vitan’izy ireo izany. Nanafaka azy ireo tamin’i Ejipta Andriamanitra mba hahafahan’izy ireo mitandrina ny lalàna. Ny fitoerana any Ejipta dia fitoerana ao anatin’ny fahotana, ary tsy misy olona afaka mitandrina ny lalàn’Andriamanitra ao anatin’ny fahotana; satria ny fahotana mihitsy no fandikana ny lalàna. Mazava ho azy fa tsy afaka mitandrina ny didy ianao raha mbola any Ejipta. Tsy vitanao; tsy vitako. Fa avelao ny Tompo hamonjy antsika, dia ho voatandrina ny didy, fa tsy mialoha izany. Fantatr’Andriamanitra tsara izany; noho izany, rehefa tiany halefan’i Faraona ny zanak’Israely, dia hoy Izy: “Alefaso ny oloko hanompo Ahy.” Mazava ho azy fa tsy afaka nanompo an’Andriamanitra tany Ejipta izy ireo. Nila ny famonjena azy Izy, tsy ara-batana fotsiny, fa ara-panahy ihany koa. Ary avy eo, rehefa nomeny azy ireo ny lalàny hotandremana, ny zavatra voalohany nolazainy tamin’izy ireo dia hoe: “Izaho no Jehovah Andriamanitrao, Izay nitondra anao nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta, tamin'ny trano nahandevozana”, mba hahafahan’izy ireo mitandrina izany.

TAM1897 Q1 31.1Karazana lalàna manao ahoana moa ity?—Lalàna ara-panahy. “fantatsika fa araka ny fanahy ny lalàna.” Iza moa ilay Egypta, raha izany, ao amin’ny andininy voalohany amin’ny lalàna?—Egypta ara-panahy izany. “araka ny fanahy ny lalàna.” Ilay Egypta voatonona ao amin’ny lalàna àry dia Egypta ara-panahy, ary midika ho anao sy ho ahy izany hoe famonjena avy amin’ny Egypta ara-panahy, izay famonjena avy amin’ny fanandevozan’ny ota.

TAM1897 Q1 31.2S. H. Lane.—Mihevitra ve ianao fa efa nivoaka ara-panahy avy tany Egypta izy ireo nandritra ny fotoana kelikely?

TAM1897 Q1 31.3Sarotra ny milaza. Mazava ho azy fa toy izany hatrany i Mosesy; i Kaleba koa; i Josoa koa.

TAM1897 Q1 31.4E. J. Waggoner.—Nahita an’Andriamanitra ireo loholona fito-polo.

TAM1897 Q1 31.5Eny; nahita an’Andriamanitra izy ireo. Sarotra anefa ny milaza momba ny olona hoe efa nivoaka an’i Egypta ara-panahy. I Mosesy kosa dia efa nivoaka foana. Na dia mbola tany Egypta ara-batana aza izy, dia efa nivoaka tamin’izany ara-panahy. I Kaleba sy Josua kosa dia ara-panahy tany ivelan’i Egypta foana. Tao amin’ilay hira fandresena teo amin’ny Ranomasina Mena, ny vahoaka manontolo, araka ny eritreritro, dia ara-panahy tany ivelan’i Egypta, raha toa ka nifikitra tamin’izany izy ireo. Araka ny nitenenan’ny Tompo hoe: “O, raha nihaino ny feoko ny oloko ka nandeha tamin’ny lalàko, dia ho resiko haingana teo ambany tongotr’izy ireo ny fahavalony.” Fa rehefa voasedra ny finoan’izy ireo, teo amin’ny dingana voalohany indrindra nataon’izy ireo, rehefa tany Mara izy ireo, izay nisy rano mangidy, dia nandao ny finoany izy ireo, ary nirary ny hiverina any Egypta indray. Rehefa sendra traikefa mangidy isika, hanjary ve isika handray izany ho porofo fa nandao antsika ny Tompo?—Tsia; misaora ny Tompo fa izany traikefa mangidy izany dia ho an’ny soa ho antsika, ary Andriamanitra dia afaka manova ny mangidy ho mamy.

TAM1897 Q1 31.6(Feo) Azafady, ry Rahalahy Jones, fa indro misy andininy—ny andininy faha-27 amin’ny toko faha-11 amin’ny Epistily ho an’ny Hebreo—izay mampiseho fa i Mosesy dia nitodika niala tamin’i Egypta teo Egypta ihany.

TAM1897 Q1 31.7Marina tokoa. Koa raha mbola tany Egypta ara-batana izy, dia efa niala tamin’i Egypta ara-panahy.

TAM1897 Q1 31.8E. J. Waggoner.—ny navotan'i Jehovah hiverina ka hankany Ziona amin'ny fihobiana.

TAM1897 Q1 31.9Eny: ary raha nitohy nihira ny hiran’i Mosesy izy ireo, sy tamin’ny finoana izay nanaovany azy tamin’izany, dia ho nitohy nihira hatrany izy ireo mandra-pidirany tao amin’ilay tany. Ary izany no tian’Andriamanitra hotazonintsika ao an-tsaintsika. Tiany hapetrantsika ny fontsika any amin’izany tany tsara izany; ary avy eo, rehefa any ny fontsika, dia ho any koa ny fanirian’ny fiainantsika. Ary dia afaka mameno haingana ny fiainantsika amin’ny hafaliana avy amin’izany tany voatahy izany Andriamanitra. Ary izany no hoe, Andriamanitra miaraka amintsika.

TAM1897 Q1 31.10Fantatrareo tsara fa na dia ankehitriny aza, tsy any amin’ilay tany no misy ny fo, fa eto amin’ity tany ity. Ho an’ny sasany amin’ny olontsika, ny mangataka olona hisaraka amin’ity firenena ity dia toa famadihana. Ny mangataka olona hisaraka amin’ity firenena ity, ka handeha ho any amin’ilay tany, ary hamela ny andraikitra sy ny politika eto amin’ity firenena ity, dia saiky toa fanerena amin’izy ireo. Any Egypta ireo olona ireo, saingy nantsoin’Andriamanitra hiala avy any Egypta izy ireo, mba hametraka ny fon’izy ireo amin’ny tany tsara kokoa, hametraka ny fitiavany rehetra any, ary hiasa ho an’izany tany izany amin’ny heriny rehetra; mba hikoriana ao am-pony ny reniranon’ny fifaliana sy ny voninahitra avy amin’izany tany izany; mba hahafantaran’izao tontolo izao sy ny zavaboary rehetra fa Andriamanitra no Andriamanitr’izy ireo marina tokoa. Rehefa vita izany, dia tsy ho ela dia ho tanteraka ny asa, ary ho avy ny Tompo.

TAM1897 Q1 31.11Rehefa teo amin’ny Ranomasina Mena ny zanak’Israely, dia niseho teo ny herin’Andriamanitra, ka nahagaga ny firenena, ka rehefa niditra tao amin’ny tany ireo mpitsikilo, dia hoy i Rahaba: Ny tahotra sy ny fahatahorana anareo no eo ambonin’ny tany rehetra, satria renay izay nataon’Andriamanitra ho anareo, ary levona ny fon’ny olona. Marina izany. Hevitra iray hafa momba an’i Ejipta ara-panahy: Voasoratra momba an’i Jesosy hoe: “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.” Nahoana no voasoratra izany momba an’i Jesosy? Nahoana i Jesosy no nankany Ejipta? Nahoana izy no nentina tany Ejipta? Afaka nandositra ny famonoana ny zaza novonoina tany Betelehema izy, raha niala kely tamin’ilay toerana, ka tsy voatery ho lasa lavitra be toy ny tany Ejipta. Tsy novonoina daholo ny zaza kely rehetra tany Palestina rehefa nivoaka ny didin’i Heroda. Tany Betelehema sy ny manodidina azy ihany no voakasika. Enina maily monja miala an’i Jerosalema i Betelehema, ary tsy novonoina ny zaza tany Jerosalema; koa afaka nandositra ny Tompo raha toa ka nentina nankany amin’ny toerana folo na roa ambin’ny folo maily miala tany.

TAM1897 Q1 31.12Koa nahoana izy no nentina tany Ejipta?—Mba hahatanteraka izay voasoratra hoe: “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.” Izy no isika; ianao sy izaho. Izy no isika; ary tahaka ny nihaonan’Andriamanitra tamin’ny olony tany Ejipta sy nitondrany azy ireo hivoaka, dia toy izany koa ny Mpamonjy antsika no tonga tany amin’izay misy antsika, ary nitovy tamin’ny toetrantsika, ary nantsoina hivoaka avy tany Ejipta, ka mampiseho izany fa izay rehetra te-hitovy aminy dia tsy maintsy mivoaka avy any Ejipta ihany koa. Izy no Zanak’Andriamanitra, ary nantsoina hivoaka avy any Ejipta, ka mampiseho izany fa izay rehetra ho zanak’Andriamanitra dia tsy maintsy mivoaka avy any Ejipta ihany koa; fa voasoratra momba ny rehetra tahaka ny momba Azy hoe: “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.” Zanak’Andriamanitra ve ianao? “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.”

TAM1897 Q1 31.13Vao haingana isika no nahita fa tsy maintsy entina hivoaka avy any Egypta isika, mba hitandremana ny didin’Andriamanitra. Ankehitriny isika mahita fa mba hanaraka an’i Jesosy, dia tsy maintsy antsoina hivoaka avy any Egypta isika. Ny fitandremana ny didin’Andriamanitra dia mitaky ny hivoahantsika avy any Egypta; ny finoana an’i Jesosy koa dia mitaky ny hivoahantsika avy any Egypta. Ary samy voalaza ao amin’ny Apokalypsy 14:12 izy roa ireo: “Indreto ireo izay mitandrina ny didin'Andriamanitra sy ny finoan'i Jesosy” (dikan-teny ara-bakiteny avy amin'ny KJV).

TAM1897 Q1 32.1Koa hitanareo fa manomboka hatrany am-boalohany ka hatramin’ny farany dia misy Egypta ara-panahy; ary ny drafitry ny fanavotana manontolo dia famonjena fotsiny avy amin’ny fanandevozana Ejipsiana amin’ny alalan’ny herin’Andriamanitra; dia ny fiantsoana hivoaka avy any Egypta ho amin’ny fahafahana be voninahitra an’ny zanak’Andriamanitra. Koa hivoaka avy any Egypta ve isika, mba hanompo marina ny Tompo? Hataontsika ve izany mba hanarahantsika marina ny didin’Andriamanitra sy ny finoan’i Jesosy? Inona no hataontsika? Hiala amin’ity Fihaonambe ity ka mbola ao Egypta ihany ve isika? Hijanona amin’ity Fihaonambe ity sy hijanona ao Egypta ve isika? O, tsy ho afaka tanteraka amin’i Egypta sy amin’izay rehetra voarakitra ao anatin’ilay teny ve isika?

TAM1897 Q1 32.2Maimaim-poana ho antsika ny famonjena, nomena antsika izany. Koa, enga anie ka hisokatra ny fo rehetra, hihodina amin’Andriamanitra ny fanahy rehetra, ary hitady Azy amin’ny alalan’ny fiaikena fahotana, mba ho afaka amin’ny haizina isika; ary mba ho tafavoaka ao anatin’ny fahazavana sy ny fahafahana be voninahitra an’ny zanak’Andriamanitra isika, alohan’ny hifaranan’ity Fihaonambe ity; fa, “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.” Izany no andrasany. Hampiandry Azy ela ve isika? Ary rehefa tonga izany, dia ho tanteraka ity teny ity; ny Hafatra navelan’ny Anjely Fahatelo dia hambara amin’ny herin’ny Fanahy Masina; ny Tompo dia hiasa mahery vaika miaraka amin’ny ezaka ataontsika; hisy tondra-pahazavana handriaka manerana izao tontolo izao; tsy ho ela dia hampitandremana ny mponina eto an-tany; ho vita ny asa famaranana; ary ho avy i Kristy hamonjy ny olony. O, heveriko fa akaiky kokoa ny fotoana hamonjin’Andriamanitra antsika noho izay efa nofinofisintsika mihitsy. Akaiky antsika tokoa ny famonjen’Andriamanitra! Hidirantsika ve ny tany? Tsy nahomby i Israely satria tsy nino. Tsy nahita zava-mahagaga tamin’ireo fampanantenany izy ireo. Ireo fampanantenana ireo dia ho antsika ankehitriny. Tokony ho tena izy ho anao sy ho ahy izy ireo, tahaka ny naha-tena izy ho Azy tamin’ny nanomezany azy ho an’i Israely, izay tsy nahita izany ho tena izy.

TAM1897 Q1 32.3Fantatrareo fa voasoratra hoe:—

TAM1897 Q1 32.4Ary nahita aho fa, indro, toa ranomasina fitaratra miharo afo, ary izay naharesy ka afaka tamin'ny bibi-dia sy ny sariny ary ny isan'ny anarany dia nitsangana teo amoron'ny ranomasina fitaratra, nitana lokangan'Andriamanitra. Ary mihira ny fihiran'i Mosesy, mpanompon'Andriamanitra.

TAM1897 Q1 32.5Eny, fa ny hiran’i Mosesy, mpanompon’Andriamanitra, dia ilay hira momba ny famonjena tamin’ny fanandevozana tany Egypta; ary ireo izay mandresy ilay biby sy ny anarany sy ny sariny ary ny isan’ny anarany,—amin’ny inona no namonjena azy ireo?—Voavonjy amin’ny fanandevozana tany Egypta izy ireo, tahaka an’i Mosesy tokoa. Ary mihira ny hiran’i Mosesy izy ireo, satria izy ireo koa dia voavonjy amin’ny fanandevozana tany Egypta. Feno izany ny Baiboly. Ara-panahy dia tao Egypta isika, ary enga anie Andriamanitra hamonjy antsika hiala ao. Dia hihira ity hira ity ho an’ny Tompo isika:—

TAM1897 Q1 32.6Hihira ho an'i Jehovah aho, fa avo indrindra Izy; ny soavaly sy ny mpitaingina azy efa nariany ao amin'ny ranomasina. Jehovah no heriko sy hirako, ary Izy no tonga famonjena ahy: Izy no Andriamanitro, ary hanomana fonenana ho Azy aho. (15:2: dikan-teny ara-bakiteny avy amin'ny KJV)

TAM1897 Q1 32.7Hanao izany ve ianareo? Hanao izany ve ianareo? Honina eo aminy sy handeha eo aminy Aho; izy ho oloko, ary Izaho ho Andriamaniny (dikan-teny ara-bakiteny avy amin'ny KJV).

TAM1897 Q1 32.8Koa mivoaha eo aminy ianareo, ka misaraha aminy, hoy Jehovah, Ary aza manendry izay zavatra tsy madio; Ary Izaho handray anareo. Ary ho Rainareo Aho, ary ianareo ho zanako-lahy sy ho zanako-vavy, hoy Jehovah Tsitoha.

TAM1897 Q1 32.9Fa, “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.”

TAM1897 Q1 32.10[Izy no] Andriamanitry ny razako, ka hanandratra Azy aho. Jehovah dia mpiady mahery, Jehovah no anarany. Ny kalesin'i Farao sy ny miaramilany natsipiny ao amin'ny ranomasina; ary ny kapiteny voafantina nasitrika ao amin'ny Ranomasina Mena. Ny lalina nanarona azy: Nilentika tany ambany indrindra tahaka ny vato izy. Ny tananao ankavanana, Jehovah ô, efa malaza amin'ny hery; ny tananao ankavanana, Jehovah ô, manorotoro ny fahavalo. Amin'ny halehiben'ny voninahitrao no andringananao izay nitsangana hanohitra Anao; alefanao ny fahatezeranao mirehitra, izay mandevona azy toy ny mololo. Ary ny fofonain'ny vavoronao no nanangonanao ny rano; nivongovongo toy ny antontan-javatra ny rano maria; nandry teo afovoan'ny ranomasina ny lalina. Hoy ny fahavalo: Hanenjika aho, hahatratra aho, hizara babo aho ka hanao izay sitraky ny foko aminy, hotsoahako ny sabatra, ka hamongotra azy ny tanako. Ny fofonainao no nitsofanao, dia nanarona azy ny ranomasina: nilentika tahaka ny firaka ao amin'ny rano mahery izy. Jehovah ô, iza moa no tahaka Anao amin'izay andriamanitra? Iza moa no tahaka Anao, Izay ankalazaina amin'ny fahamasinana, deraina amin'ny fahatahorana, Mpanao fahagagana? Nahinjitrao ny tananao ankavanana, dia nitelina ireo ny tany. Tarihinao amin'ny famindram-ponao ny firenena izay navotanao.

TAM1897 Q1 32.11Izany no voalaza: “Tarihinao … ny firenena izay navotanao.” Efa novonjeny ve ianao? Novonjena avy amin’ny inona?—Novonjena tamin’ny fahotana. Ary ny fahotana dia i Egypta ara-panahy.

TAM1897 Q1 32.12entinao amin'ny herinao ho any amin'ny fonenanao masina izy. [Aoka hanao izany Izy.] Mandre ny firenena ka raiki-tahotra.

TAM1897 Q1 32.13Tonga ny fotoana hihirana ny hiran’i Mosesy. Hihira azy ve isika? Saingy tsy hihira azy any Egypta isika. Tsy afaka hihira azy ianao raha mbola any Egypta, satria tsy afaka nihira azy izy ireo raha tsy efa tafavoaka avy tany Egypta.

TAM1897 Q1 32.14Mandre ny firenena ka raiki-tahotra; Hovitra no mahazo ny mponina any Filistia; Toran-kovitra ny loham-pirenen'i Edoma; azon-korohoro ny lehilahy maherin'i Moaba; reraka ny fon'izay rehetra monina any Kanana. Mahazo azy ny tahotra sy ny hovitra; Noho ny halehiben'ny sandrinao dia mangina tahaka ny vato izy. mandra-pandalon'ny olonao, Jehovah ô, mandra-pandalon'ny olona izay navotanao. Dia hampiditra azy Hianao.

TAM1897 Q1 32.15Iza no hampidiriny? Inona no lazainao? Iza no hampidirin’ny Tompo ho ao amin’ny fonenany? Ianao ve? Efa nivoaka avy tany Ejipta ve ianao? “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.” “hamponina azy ao amin'ny tendrombohitra lovanao, ao amin'ny fitoerana nataonao hitoeranao, Jehovah ô.” Dia honina ao miaraka amin’ny Tompo isika, ka ho eo anatrehan’ny Tompo mandrakizay.

TAM1897 Q1 33.1ao amin'ny fitoerana masina naorin'ny tananao, Tompo ô. Jehovah hanjaka mandrakizay doria. Fa niditra teo amin'ny ranomasina ny soavalin'i Farao sy ny kalesiny ary ny mpitaingin-tsoavaliny, ary Jehovah nampikatona ny ranomasina taminy; fa ny Zanak'Isiraely kosa nandeha tamin'ny tany maina teo afovoan'ny ranomasina. Ary Miriama mpaminanivavy, anabavin'i Arona, dia nitondra ny ampongatapaka teny an-tànany; ary nivoaka nanaraka azy ny vehivavy rehetra nitondra ampongatapaka sady nandihy. Ary Miriama namaly ireo lehilahy ireo ka nihira hoe: Mihira ho an'i Jehovah, fa avo indrindra Izy; ny soavaly sy ny mpitaingina azy nariany ao amin'ny ranomasina.

TAM1897 Q1 33.2“Avy tany Ejipta no niantsoako anareo,” hoy ny Tompo, ary efa nivoaka avy tany Ejipta tokoa isika. Ankehitriny izy manao hoe: Izaho no Andriamanitrareo, ary ianareo no oloko. “Izaho no Jehovah Andriamanitrao, Izay nitondra anao nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta, tamin'ny trano nahandevozana.” Ary, “Nantsoiko hiala tany Egypta ny zanako.” Ary izao no dikan’izany anio rehefa milaza hoe: Ireto izy ireo, ireto izy ireo “IRETO IZY IREO izay mitandrina ny didin’Andriamanitra sy ny finoan’i Jesosy.”

TAM1897 Q1 33.3Mihira ny fiangonana:—