Xjenza tas-Salvazzjoni. – Nru. 2

TAM1897 D 59.2Serma mogħtija filgħaxija ta’ Ħadd, 14 ta’ Frar, 1897 Imprintat fil-Bulletins Ġenerali ta’ Kuljum tal-Konferenza ta’ nhar it-17 ta’ Frar 1897, Vol. 1, Nru. 4, paġni 59-64 u ta’ nhar it-18 ta’ Frar 1897, Vol. 1, Nru. 5, paġni 65-66.

TAM1897 D 59.3Kliem ieħor wieħed jew tnejn ta’ spjegazzjoni qabel ma nibdew l-istudju illejla: Bla dubju, ħafna setgħu kienu qed jistaqsu jekk dak kollu li ngħad il-lejl l-ieħor kienx se jgħaddi mill-prova. Se jgħaddi. Ma kontx qed nitkellem bla ħsieb. Huwa veru li ma segwejtx kollox fid-dettall, imma jekk taħsbu f’dak li kont qed ngħid meta ssibuh bil-miktub, se taraw li hu veru. Meta għidt li l-fjura tas-silġ kienet bilanċjata mal-art, u l-art bilanċjata mal-fjura tas-silġ, imbagħad jekk meteor ta’ diversi tunnellati jaqa’ fuq l-art, ma tkunx il-gravità akbar minn qabel? u dan ma jħassarx il-bilanċ tal-fjura mal-art? — Le; għax mhux biss l-art hi bilanċjata ma’ dik il-fjura, iżda l-univers kollu. Tiftakar li, meta tistudja l-liġi tal-gravità, id-dikjarazzjoni xjentifika hi li kull partiċella ta’ materja fl-univers tiġi attirata minn kull partiċella oħra, u għalhekk mhux biss l-art, iżda l-univers kollu, hu bilanċjat mal-bżonnijiet tal-fjuri; għalhekk il-waqgħa tal-meteorita ma żżidx il-gravità tal-univers.

TAM1897 D 59.4Ftit kliem ta’ spjegazzjoni fil-bidu: Kieku kont qed nitkellem, fil-lezzjoni ta’ qabel, dwar is-suġġett “Xjenza fil-Bibbja,” jew “Xjenza u l-Bibbja,” kont niddiskuti b’mod aktar sħiħ x’inhi l-gravità, u x’mhix, skont l-idea xjentifika tal-kelma. Imma ma kontx qed nitkellem dwar dan; dak kollu li kelli f’moħħi dik il-lejl kien biss li niddikjara l-fatt tad-diskoperta tal-liġi tal-gravità, u t-teorija tagħha bħala liġi. Hemm bidliet fil-fehmiet minn żmien Newton rigward it-teorija ta’ dik il-liġi; imma dan ma jaffettwax il-liġi.

TAM1897 D 60.1Fil-verità stretta, il-gravità mhix liġi xejn, iżda sempliċement il-qawwa ta’ Alla. Fil-fatt m’hemmx verament “liġijiet tan-natura.” Il-liġijiet tan-natura huma biss l-abitudnijiet ta’ Alla. Dak kollu li hu l-liġi tal-gravità huwa abitudni ta’ Alla; il-manifestazzjoni tal-qawwa ta’ Alla. Imma peress li ma kontx qed niddiskuti x’inhu verament, użajt it-termini fis-sens aċċettat b’mod komuni, u biss biex niddeskrivih bħala dak li bih il-bilanċ tal-univers jinżamm.

TAM1897 D 60.2Illum filgħaxija se naqra definizzjoni oħra tax-xjenza. Din ukoll hija meħuda minn wieħed mill-ikbar xjentisti rikonoxxuti fid-dinja: “Ix-xjenza hija l-iktar għarfien eżatt li għandna dwar kwalunkwe suġġett.” Il-kelma “xjenza” tfisser letteralment għarfien. Id-definizzjoni li kellna il-lejla l-oħra hija korretta. Hija l-prodott tal-ħsieb. Ukoll, huwa biżżejjed li niddeskrivuh bħala l-iktar għarfien eżatt li għandna dwar is-suġġett.

TAM1897 D 60.3Issa nerġgħu lura għaż-żewġ punti li kellna fil-lezzjoni preċedenti. Fejn kienet tinsab l-iktar għarfien eżatt dwar id-differenza fid-dawl tal-istilel, għal elf u seba’ mitt sena qabel ma skopriha x-xjenza? — Fil-Bibbja. Allura fejn kienet tinsab ix-xjenza vera ta’ dak is-suġġett? — Fil-Bibbja. — Fejn kienet tinsab l-iktar għarfien eżatt dwar il-bilanċ tal-univers għal elfejn u ħames mitt sena qabel ma ġie skopert? — Fil-Bibbja. Allura, x’kien l-iktar ktieb xjentifiku fid-dinja, dwar is-suġġett ta’ dik ix-xjenza? — Il-Bibbja. Żomm f’moħħok li m’iniex qed nitkellem dwar ix-xjenza u l-Bibbja. Qed nitkellem dwar ix-xjenza tas-salvazzjoni. U għalkemm xjenzi oħra jistgħu jiġu msemmija, dan ikun biss f’konnessjoni inseparabbli ma’ din ix-xjenza prinċipali. Huwa biex int u jien nitgħallmu permezz tal-evidenzi kollha li nistgħu niġbru f’dawn iż-żewġ sigħat ta’ studju, li s-salvazzjoni hija xjenza, li hija l-ogħla xjenza fl-univers, li hija l-iktar xjenza li jistħoqqilha l-istudju tagħna, u li qed naġixxu b’mod xjentifiku meta nagħtuha l-istudju prinċipali u sħiħ tagħna.

TAM1897 D 60.4Issa, il-Bibbja mhix trattat dwar xjenza oħra ħlief x-xjenza tas-salvazzjoni. Hija trattat stabbilit dwar dak is-suġġett. Il-Bibbja tirreferi għal xjenzi oħra; imma m’hemm l-ebda trattat fil-Bibbja dwar xjenza oħra. Xjenzi oħra huma msemmija, bħal dawk li rajna fil-Korintin u f’Isaija; għaliex huma msemmija f’dawn il-postijiet — biex jitressaq punt xjentifiku? — Le; iżda biex tintuża biex tispjega aħjar għas-fehim tagħna x-xjenza tas-salvazzjoni. Għaliex dik il-verità astronomika ġiet imressqa fl-1 Korintin 15:41? X’inhu l-għan li jingħad, “Stilla tiddifferixxi minn stilla oħra fil-glorja?” Imbagħad tkompli tgħid, “U hekk hi r-risurrezzjoni tal-mejtin. Tinħawwel f’diżonur, tiġi mqajma fil-glorja. Tinħawwel fid-dgħufija, tiġi mqajma fil-qawwa.” Bħalma stilla tiddifferixxi minn oħra fil-glorja, hekk ukoll hi r-riżurrezzjoni. Għalhekk tara li l-għan li jitressaq dak il-punt xjentifiku hu biex jiġi illustrat punt fix-xjenza tas-salvazzjoni, biex jgħinna naraw aħjar verità fix-xjenza tas-salvazzjoni.

TAM1897 D 60.5Għaliex Isaija daħħal fid-diskors tiegħu dik id-dikjarazzjoni dwar il-fatt tal-gravità? Ejja nħarsu ftit iktar fil-kapitlu, u naraw. Se naqra dak il-vers u mbagħad ieħor fl-aħħar tal-ħsieb li qed isegwi. “Min kejjel l-ilmijiet fil-ħofra ta’ idu?” “Lil min, mela, se tqabblu lili, jew se nkun ugwali? jgħid il-Qaddis. Erfgħu għajnejkom ‘il fuq, u ara min ħalaq dawn l-affarijiet, li joħroġ l-armata tagħhom b’numru: isejjaħhom kollha bil-ismijiet minħabba l-kobor tal-qawwa tiegħu, għax hu qawwi fil-poter; ma jonqosx wieħed.” Isaija 40:25, 26.

TAM1897 D 60.6Ma hemm ħadd li jaħrab mill-attenzjoni tiegħu, u kollha huma bilanċjati skont il-bżonnijiet ta’ kull fjura żgħira li tikber fil-qasam. Imma għaliex jiġbed l-attenzjoni tagħna għal dan, u jinkludih fid-diskors tiegħu f’dan il-post? — Mhux biex jiddikjara l-fatt xjentifiku; imma biex jiġbed l-attenzjoni tan-nies kollha għax-xjenza tas-salvazzjoni. X’jagħmel minnu? Għandna nikkunsidraw dan kollu, u nikkunsidraw x’inhu dak li għamel dan kollu? U mbagħad naqra aktar, “Għaliex tgħid, o Ġakob, u titkellem, o Iżrael, li t-triq tiegħi moħbija mill-Mulej, u l-ġudizzju tiegħi għadda minn għand Alla tiegħi?” Isaija 40:27.

TAM1897 D 60.7Meta Alla juri daqshekk kura għall-fjura li tikber f’saqajna, din mhix moħbija u lanqas mneshija; kif tistgħu tgħidu allura li intom moħbija mill-Mulej, u li l-ġudizzju tagħkom għadda, u li m’għadux jieħu ħsieb fikom? B’hekk tara li f’kull każ, il-verità xjentifika tiġi introdotta kompletament biex turi lilek u lili x-xjenza tas-salvazzjoni.

TAM1897 D 61.1Ħsieb ieħor: Meta dawn il-kittieba qabdu dan, kien permezz tar-rivelazzjoni. Naturalment, dawn l-affarijiet ma kisbuhomx minn ebda studju xjentifiku li kien jeżisti f’din id-dinja. Il-Mulej kien qed jirrivela x-xjenza ewlenija tiegħu, ix-xjenza tas-salvazzjoni; u uża x-xjenzi l-oħra biex dan jiġi illustrat. Allura, liema minn dawn ix-xjenzi kollha hija l-iktar importanti għand il-Mulej? — Is-salvazzjoni, żgur. Meta l-Mulej uża x-xjenzi l-oħra biss biex jillustra din, huwa ċar kompletament li hu jqis din ix-xjenza iktar importanti mill-oħrajn.

TAM1897 D 61.2Madankollu, dan mhux kollox. Raġel wieħed imsejjaħ fil-Bibbja kien għaref ħafna fix-xjenzi universali — fix-xjenzi naturali kollha ta’ din id-dinja. Nixtieqkom taraw li kien hemm raġel għaref ħafna fix-xjenzi li issa jagħtu daqshekk importanza fid-dinja. U nixtieqkom taraw x’jgħid hu fid-dawl ta’ dan kollu. Hawnhekk hu l-versett:—

TAM1897 D 61.3U Alla tah lil Sulomon għerf u fehim kbar ħafna, u qalb wiesgħa, bħal ramel li hemm fuq ix-xatt tal-baħar. U l-għerf ta’ Sulomon kien akbar mill-għerf ta’ kulħadd fl-art tal-Lvant, u mill-għerf kollu ta’ l-Eġittu. Għax kien iktar għaref minn kulħadd; minn Ethan l-Ezraħi, u Heman, u Kalkol, u Darda, ulied Mahol; u l-fama tiegħu kienet f’kull nazzjon madwar. U tkellem tliet eluf proverbi; u l-kanzunetti tiegħu kienu elf u ħamsa. U tkellem dwar is-siġar, miċ-ċedru li hemm fil-Libanu sa l-issop li joħroġ mill-ħajt; tkellem ukoll dwar l-annimali, u dwar l-għasafar, u dwar il-ħlejjaq li jitkaxkru, u dwar il-ħut. 1 Rġiel 4:29-33.

TAM1897 D 61.4Tkellem dwar is-siġar miċ-ċedru li hemm fil-Libanu sal-issop li joħroġ mill-ħajt. X’jissejjaħ dan fix-xjenza? — Botanika. Hu fehem il-botanika aħjar minn kull ħaddieħor fid-dinja.

TAM1897 D 61.5Tkellem ukoll dwar l-annimali. X’inhi l-kelma xjentifika jekk tkun imdaħħla llum? — Żooloġija. Sulomon fehem iż-żooloġija aħjar minn kull bniedem li jgħix fid-dinja llum. Huwa għallemha; għax jgħid li tkellem dwar dawn l-affarijiet kollha. Huwa għallem dawn ix-xjenzi.

TAM1897 D 61.6“U tal-għasafar.” X’inhi dik ix-xjenza?—Ornitoloġija. Allura Sulomon għallem fix-xjenzi tal-botanika, iż-żooloġija, u l-ornitoloġija.

TAM1897 D 61.7X’inhu wara? — “U mill-ħlejjaq li jitkaxkru.” Liema xjenza hi dik? — Entomoloġija.

TAM1897 D 61.8“U dwar il-ħut.” X’inhi dik ix-xjenza? — L-iktjoloġija.

TAM1897 D 61.9In-nies li jaqraw dan il-passaġġ tal-Iskrittura, normalment ma jaħsbux f’Sulomon bħala xjentist universali. Imma kieku kien ġie msemmi li Sulomon tkellem dwar il-botanika, iż-żooloġija, l-ornitoloġija, l-entomoloġija u l-iktjoloġija, kienu jkunu lesti jgħidu: “X’raġel mill-isbaħ kien Sulomon!” Imma mbagħad ma kienx ikun ftit iktar mill-isbaħ milli hu; għax tassew jgħid dan kollu.

TAM1897 D 61.10Qrajt dan biex tara li Sulomon kien jaf xi ħaġa xjentifika, mhux biss xi ħaġa xjentifika, iżda aktar dwar dawn ix-xjenzi kollha milli qatt kien jaf xi bniedem ieħor dwar xi waħda minnhom.

TAM1897 D 61.11Madankollu, għalkemm kien jifhem dawn ix-xjenzi kollha b’mod sħiħ, u wara li għallem fihom kollha, dan hu dak li jgħid: “Ejjew nisimgħu l-konklużjoni tal-materja kollha;” is-somma ta’ dak kollu li ntqal hu dan: “Ibżgħu minn Alla u żommu l-kmandamenti tiegħu, għax dan hu d-dover kollu tal-bniedem: għax Alla se jġib kull xogħol fil-ġudizzju, flimkien ma’ kull ħaġa moħbija, kemm jekk hi tajba, kemm jekk hi ħażina.”

TAM1897 D 61.12Fil-valutazzjoni tiegħu, x’kien jingħata prijorità fuq il-bqija tax-xjenzi kollha flimkien? — Is-salvazzjoni ta’ Alla.

TAM1897 D 61.13L-anġli jifhmu x-xjenzi kollha, iżda jħarsu lejn is-salvazzjoni bħala aktar meritevoli għall-istudju tagħhom mix-xjenzi l-oħra kollha flimkien. Il-profeti wkoll ħasbu li kienet aktar meritevoli; u użaw l-oħrajn bħala mezz biex jifhmu aħjar is-salvazzjoni. U hawn raġel li fehem ix-xjenzi l-oħra, u jgħid li x-xjenza tas-salvazzjoni taqbeż lilhom kollha. Issa nixtieqkom taraw li Alla nnifsu, min-naħa tiegħu, separat minn dawn kollha, iqis dan eżatt hekk.

TAM1897 D 61.14Ara hawn: Aħna għadna kemm qrajna li Sulomon għallem dawn ix-xjenzi kollha. Kemm minn dawk it-tagħlimiet ktibna għall-istudju tagħna? — Xejn. Alla ma ġabx għalina ebda rekord jew rapport tat-tagħlim ta’ Sulomon fil-botanika. Ma ġabx għalina, jew ma rreġistrax, lezzjoni waħda biss li Sulomon qatt għallem fiż-żooloġija, jew f’xi waħda minn dawn ix-xjenzi l-oħra. Imma ġab, darba wara l-oħra, lezzjonijiet għalina mingħand Sulomon, kif ukoll mingħand il-bqija, dwar ix-xjenza tas-salvazzjoni. Imbagħad, jekk ngħoddu lill-anġli bħala dawk li jagħtu biss l-opinjoni ta’ anġlu; ngħoddu lill-profeti bħala dawk li jagħtu biss l-opinjoni ta’ profeta, u lil Sulomon bħala dak li jagħti biss l-opinjoni ta’ xjentist universali; x’inhi l-opinjoni ta’ Alla? — Hija li s-salvazzjoni tiswa aktar għalik u għalija, u hija aktar meritevoli tal-istudju tagħna, minn dawn l-oħrajn xjenzi kollha, din il-għarfien li hu stess ta.

TAM1897 D 61.15Din ix-xjenza li Sulomon fehem u għallem ma kinitx xjenza bħal dik ta’ Huxley, Darwin, u x-xjentisti l-oħra ta’ din il-ġenerazzjoni. Bil-moħħ naturali, il-bniedem jista’ jidħol fix-xjenzi naturali, u jagħmel ħafna skoperti. U għalkemm mhux dejjem korretti, madankollu jistgħu jiskopru xi punti li huma veri. Imma dik ma kinitx it-triq ta’ Sulomon. Alla tah lil Sulomon għerf, sabiex ra dan kollu bid-dawl ta’ Alla. Hu tkellem dwar dan kollu bil-għerf ta’ Alla. Għalhekk, ix-xjenza li Sulomon għallem kienet ix-xjenza ta’ Alla. Il-botanika li għallem kienet botanika ġenwina, divina. Iż-żooloġija li għallem kienet żooloġija divina. Kienet il-fehmiet ta’ Alla, il-verità ta’ Alla, ix-xjenza ta’ Alla f’dawn l-affarijiet kollha. Ma kinitx xjenza falzament imsejħa hekk.

TAM1897 D 62.1U allura, billi dik kienet ix-xjenza ta’ Alla, u billi kienet divina fiha nnifisha, għaliex il-Mulej ma tahilniex kollox? Għaliex ma tahx lid-dinja it-trattat ta’ Sulomon dwar il-botanika, u dwar dawn is-suġġetti l-oħra kollha? — Hemm raġuni għal dan; u hi li dak mhux dak li d-dinja teħtieġ l-ewwel u qabel kollox.

TAM1897 D 62.2Raġel jista’ jkollu dak kollu, jista’ jifhem dak kollu, bħalma għamel Sulomon. Imma x’ġid kien jagħmellu dan, jekk ma kellux l-ewwel u qabel kollox ix-xjenza tas-salvazzjoni? Sulomon kellu kollox; imma meta biddel qalbu minn Alla, mix-xjenza tas-salvazzjoni, u mill-istudju ta’ din bil-qalb kollha tiegħu, x’ġid għamellu l-għarfien tiegħu tax-xjenzi l-oħra? Kemm seta’ jżommh lura mid-dnub? Kemm seta’ jżommh lura min-natura tiegħu, u mid-diavolija u l-korruzzjoni li kien hemm fih?

TAM1897 D 62.3Taf li meta biddel qalbu mix-xjenza ta’ Alla, mix-xjenza tas-salvazzjoni, għalkemm kellu l-bqija kollha, kien daqshekk ħażin, daqshekk ħażin, mgħarraq kompletament fl-idolatrija u f’kull ħaġa profan, bħallikieku ma kienx jaf l-A B C ta’ xejn.

TAM1897 D 62.4B’hekk nistgħu naraw għaliex il-Mulej ma ppreservax għall-bniedem dak kollu li hu x-xjenza. Immaġina kieku kellhom kollox, bħalma kellu Sulomon, u setgħu jgħallmuh bħalma għallmu Sulomon. Bil-qalb mhux mogħtija lil Alla, u r-ruħ mhix salvata, x’ġid kienet tagħmelilhom ix-xjenza? Ma setgħetx iżżommhom lura minn kull tip ta’ ħażen u korruzzjoni li hemm fil-qalb tal-bniedem.

TAM1897 D 62.5Dawn ix-xjenzi mhumiex dak li għandu bżonn id-dinja llum, l-ewwelnett. Il-qalb għandha bżonn tkun imnaddfa, ir-ruħ għandha bżonn tkun salvata, il-karattru kollu għandu jiġi mibni mill-ġdid, il-moħħ għandu jiġi trasformat fl-immaġni u l-glorja ta’ Alla, sabiex il-ħajja tirrifletti l-ġustizzja tiegħu, biex tagħmel manifest l-għarfien ta’ Alla biss lid-dinja kollha. Anki jekk ikollna dak kollu li x-xjenzi kollha jistgħu jagħtu, dan ma jkun ta’ ebda profitt mingħajr is-salvazzjoni; għax ftit żmien ieħor u ma jkollniex xejn minnu. Dan hu ta’ min naħsbu fuqu illum, fl-istudji, fil-qari u fir-riċerki tagħna kollha.

TAM1897 D 62.6Hemm ħaġa oħra: Alla jrid li int u jien, il-bnedmin kollha, naħsbu b’mod korrett fuq kull suġġett li għandu x’jaqsam miegħu. Hemm nies illum li qed jaħsbu fuq dawn is-suġġetti xjentifiċi kollha, imma ma jaħsbux b’mod korrett. Jaslu daqshekk ‘il quddiem li ma jsibux post għal Alla xejn. U l-bniedem mingħajr Alla, mingħajr il-gwida tal-ħsieb, il-moħħ ta’ Alla, ma jistax jaħseb b’mod korrett fuq dawn is-suġġetti l-oħra. Imma l-moħħ mhux korrett sakemm ma jiġix imġedded fl-immaġni ta’ Dak li ħoloqh. Il-moħħ għandu jiġi trasformat, imġedded. Għandna jkollna moħħ kompletament differenti. Kull ħsieb għandu jiġi mġiegħel fl-ubbidjenza, fis-sottomissjoni, lil Kristu.

TAM1897 D 62.7Dak hu x-xogħol tas-salvazzjoni. Huwa li jerġa’ jistabbilixxi l-immaġni ta’ Alla fir-ruħ; biex iġib il-moħħ fejn ikun biss ir-riflessjoni, id-dawl, tal-ġustizzja, il-ħsieb, tal-Alla ħaj. Meta dan isir, u x-xogħol ta’ Alla jkun lest f’din id-dinja, billi jkun magħruf l-għarfien ta’ Alla lill-bqija tan-nies, imbagħad il-Mulej jiftaħ l-univers u l-eternità għalina. Imbagħad dawn is-suġġetti l-oħra kollha jkunu miftuħa għall-istudju tagħna, u l-Mulej jista’ jgħidilna, Mur fejn trid, nista’ nafdak. L-univers wiesa’ hu miftuħ għalik. M’hemm xejn miżmum lura mingħandek. Kollox hu tiegħek. Huwa tiegħek. Mur fejn tixtieq, ibqa’ fejn tixtieq, agħmel dak li tixtieq; nista’ nafdak. Aħseb fuq kwalunkwe suġġett li tixtieq, daħħal fil-fond fih kemm tixtieq, tagħmilha b’mod korrett.

TAM1897 D 62.8Issa, jien mhux qed ngħid li l-bnedmin għandhom jinjoraw kompletament ix-xjenzi l-oħra kollha sakemm naslu fid-dinja l-oħra. Qed ngħid biss li x-xjenza tas-salvazzjoni għandha tmexxi fl-istudju tagħhom kollha. Ma ħallilniex il-Mulej eżempju dwar l-attenzjoni li għandna npoġġu f’dawn l-affarijiet, u dwar l-użu li għandna nagħmlu minnhom? X’inhu l-għan tal-qari u l-istudju ta’ dawn il-kotba l-oħra? — Sabiex dawn jgħinuna nifhmu u ngħallmu aħjar l-affarijiet tax-xjenza tas-salvazzjoni, aktar milli kieku ma kellniex dik il-għarfien. Dan hu l-użu li jsir minnhom fil-Bibbja. Hu jibgħatna nippriedkaw dak l-Evanġelju li dawn l-oħrajn kellhom x’jaqsmu miegħu, u b’eżempju wera lilna kif nużawh. B’dan il-Mulej juri lilna li x-xjenza tas-salvazzjoni trid tkun fil-quċċata ta’ kull xjenza oħra magħrufa fl-univers.

TAM1897 D 62.9Għandha tieħu t-tmexxija fuq dawk l-oħrajn kollha f’din id-dinja, u meta nidħlu f’dik id-dinja l-oħra għadha se tkun il-mexxejja. Meta l-eternità tkun miftuħa quddiemna, u meta mmorru kullimkien nixtiequ, u naħsbu fuq kwalunkwe suġġett nixtiequ, se nagħtu daharna lis-salvazzjoni dakinhar, u ngħidu, “Jiena gradwajt f’dak?” — Le. Nafu li hu miktub li “is-salib ta’ Kristu se jkun ix-xjenza u l-kanzunetta tal-mifdija matul iż-żminijiet bla waqfien tal-eternità.” Imbagħad, meta nlestu l-kors tagħna hawnhekk, meta nkunu gradwajna, u jasal iż-żmien għal bidu kbir, u nidħlu f’eternità ta’ studju, se nkunu aktar kapaċi nifhmu din l-akbar minn kull xjenza milli meta konna f’din id-dinja.

TAM1897 D 63.1Fil-lezzjoni l-oħra semmejna li mhix użu ħażin tal-kliem “xjenza” u “xjentifiku” li napplikawhom għas-salvazzjoni. Is-salvazzjoni hija xjenza, hija xjentifika. Il-ħidma tal-Ispirtu t’Alla fuq il-moħħ, li tbiddel il-moħħ u l-ħajja kollha fl-immaġni ta’ Ġesù Kristu, mid-dnub għall-ġustizzja — dan hu ħaġa xjentifika. Għalhekk meta tistudjah, żomm f’moħħok li aħna nkunu għalkollox xjentifiċi meta nagħmluh il-prinċipali u kollox f’kull suġġett, kull ħin. Dawn li jridu jkunu xjentisti huma mhux xjentifiċi billi jinjoraw dan, l-akbar minn kull xjenza.

TAM1897 D 63.2Hemm ħaġa oħra li ġiet dimostrata; u ġiet dimostrata fit-tliet nazzjonijiet li huma l-eżempji fl-istudju tad-dinja. Ir-rekord tan-nies tal-Bibbja, in-nies Lhud, in-nies ta’ Alla kif huma fil-Bibbja, huwa professatament l-eżempju u s-sors ta’ studju għal dawk kollha li jipproponu li jservu lil Alla. Il-Greċja u r-Ruma, bil-filosofija tagħhom, il-letteratura tagħhom, u l-liġijiet tagħhom, huma l-eżempji ta’ ħafna minn dawk li jipprofessaw li jsegwu l-Bibbja, u ta’ kulħadd ieħor.

TAM1897 D 63.3Issa rajna li fost in-nies ta’ Alla kien hemm raġel li kien proverbjalist universali, kif ukoll poeta universali u xjentist universali. Il-kanzunetti tiegħu kienu elf u ħamsa, u l-proverbji tiegħu kienu tliet elef. Hawnhekk tara moħħ kbir; u madankollu dak li kellu fehim u għerf bħal dan f’dawn l-affarijiet kollha, wera f’ħajtu li kull għarfien bħal dan huwa assolutament impotenti għal kull ġid f’bniedem jew għal bniedem, mingħajr ix-xjenza tas-salvazzjoni li tkun hemm biex tikkontrolla u żżomm b’mod ġust il-bilanċ fuq kollox.

TAM1897 D 63.4Ftit ilu ġibtilkom l-attenzjoni għall-fatt li Alla ma ġabx għalina xejn minn dik it-tagħlim xjentifiku. Issa niġbed l-attenzjoni tagħkom għall-fatt li ġab għalina rekord tal-ħajja ta’ dak il-bniedem meta dawwar dahru lil Alla. Huwa ġab għalina rekord tal-falliment enormi li dak il-bniedem għamel minkejja din il-għarfien kollha, meta nesa x-xjenza tas-salvazzjoni. Għaliex, allura, Alla ikkunsidraha aktar importanti għalina biex nirreġistraw il-ħajja kollha ta’ dak ir-raġel wara li tbiegħed minn Alla, milli biex iġib għalina rekord tal-istruzzjoni xjentifika kollha li hu ta? Fil-moħħ tal-bnedmin, liema minnhom hija l-iktar prezzjuża għall-umanità? Ir-rekord tal-falliment, il-falliment enormi, li għamel Sulomon, għandu iktar valur għall-bniedem milli kieku kien hemm ktieb għall-umanità llum li fih kien miktub it-tagħlim xjentifiku kollu li qatt tkellem bih; għax f’dan il-falliment ġie muri lid-dinja kollha kemm hi kollox vojt u inqas minn xejn, il-għarfien kollu ta’ kull ħaġa mingħajr il-għarfien tas-salvazzjoni ta’ Alla.

TAM1897 D 63.5Eżempju kbir ieħor jidher fil-Griegi. Il-moħħ naturali qatt ma jista’ jilħaq ħsieb ogħla, iktar qrib u iktar perfett minn dak tal-moħħ Grieg. F’dan jintwera l-perfezzjoni tal-ħsieb uman mingħajr Alla.

TAM1897 D 63.6Imma x’għenithom dan? Dik hi l-mistoqsija. X’għenithom il-letteratura tagħhom? X’għenithom il-filosofija tagħhom? X’għenithom l-arti tagħhom? X’għenithom ir-reliġjon tagħhom? Filosofija, philo sophia — l-imħabba għall-għerf. X’kien dak l-għerf? — Kienet stupidità assoluta. Alla jgħid hekk. X’kienet ir-reliġjon tagħhom? — Kienet biss mitoloġija. X’kienet l-arti tagħhom? — Alla jgħid li kienet idolatrija. Tiftakar ir-rekord?

TAM1897 D 63.7Il-Kelma t’Alla ma tgħidx li meta Pawlu kien jimxi fost dawk l-istatwi u ra l-arti tagħhom, hu ammiraha. Le, tgħid: “Ruħu ġiet imqanqla fih meta ra l-belt kollha mogħtija għall-idolatrija.” Allura x’kien? — Idolatrija.

TAM1897 D 63.8Madankollu, anke llum irġiel, nisa u tfal jieħdu l-fdalijiet ta’ dak li kien biss idolatrija, u jqimuha, u jsejħulha arti, u jikkopjawha. Il-moħħ tagħhom jibqa’ jaħseb fiha, jippreparaw kotba dwarha, u jgħallmuha u jistudjawha fl-iskejjel tal-pajjiż. Imma x’jista’ joħroġ minn dan kollu? X’ġara minnha fost il-Griegi stess? Taf x’għamlet magħhom. M’għandix għalfejn nerġa’ nsemmi — letteratura, arti, liġi, filosofija, dawn il-ħwejjeġ kollha. Ruma kopjat il-filosofija tagħha mill-Greċja aktar milli oriġinat minnha nnifisha, imma l-letteratura teżisti. U x’għamlet għall-Rumani? — Xi affarijiet għamlet għall-oħrajn, imma, jekk jista’ jkun, għamlithom agħar minn kif kienu l-oħrajn. Fil-Greċja kollha, sa fejn osservajt jien, rajt kullimkien li l-Griegi kellhom biżżejjed rispett lejn in-nisa biex jilbsu b’mod xieraq kull figura tagħhom li kienu jagħmlu. Raġel, ovvjament, dejjem ikun mikxuf; imma meta naslu fl-Italja dak ir-rispett jisparixxi, u lkoll huma mingħajr l-ebda libsa. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet il-libsa tkun nieqsa kompletament; u, bilħaqq, il-perfezzjoni tal-arti llum li tiġi adorata minn dawk li jmorru Ruma u jistudjaw hemm fl-arti, hija biss il-figuri femminili mingħajr libsa, u dik mhix arti xejn meta ssir; u madankollu waslet għall-perfezzjoni tal-arti, u tiġi kkopjata kullimkien, u l-imperfezzjonijiet tagħha jiġu kkopjati kull darba.

TAM1897 D 64.1Nixtieq nistaqsi mistoqsija. Min minnkom qatt ra par ta’ saqajn tal-bniedem mill-irkopptejn ‘l isfel? Filwaqt li qiegħed bilwieqfa hawnhekk, il-piż tal-ġisem tiegħi huwa fuq is-sieq tax-xellug. Dan jibbilanċja kompletament il-piż tal-ġisem tiegħi. Is-sieq tal-lemin tistrieħ bil-ponta tas-swaba’ fuq l-art. Il-muskoli tas-sieq tal-lemin tiegħi se jkunu eżattament l-istess bħal dawk tax-xellug? — Le. Imma dik hi x-xogħol tal-arti mill-isbaħ. Hemm biss dik id-differenza. It-tnejn huma eżattament l-istess, u ma nistgħux insibu differenza saħansitra daqs xagħra. U għalhekk naraw li mhix arti xejn. Hemm ħafna x’ngħidu dwar dan, imma jien mhux qed nagħti lezzjoni dwar l-arti illejla. Qed nitkellem dwar x’inhu l-valur tas-salvazzjoni, u x’inhu l-ġid ta’ kull ħaġa mingħajrha. X’ġid kellha Ruma mingħajrha? — L-iniqwitajiet tagħha għerquha. X’ġid kellha l-Greċja mingħajrha? — L-iniqwitajiet tagħha għerquha.

TAM1897 D 65.1Allura, meta dan il-fatt jiġi ppruvat b’mod triplu quddiem id-dinja, dwar l-impotenza assoluta ta’ kull sforz tal-moħħ tal-bniedem fil-perfezzjoni tiegħu biex jilħaq xi ġid meta l-qalb tkun imdawra minn Alla, x’jista’ jagħmel il-Mulej għad-dinja jekk dawn it-tliet lezzjonijiet tad-dinja ma jgħallmux lin-nies? X’jista’ jagħmel għall-bnedmin jekk huma jkomplu f’dik it-triq, minkejja dawn it-tliet eżempji ta’ twissija solenni? Alla rreġistra dawn it-tliet eżempji biex jgħallimna l-impotenza tal-ogħla sforz tal-moħħ f’kull fergħa tax-xjenza, tal-arti u tal-letteratura, biex jagħmel xi ġid lin-nies, biex iżommhom lura mid-dnub, biex imexxihom lejn kull tip ta’ ġid, meta jinsew is-salvazzjoni ta’ Alla u x-xjenza tas-salvazzjoni, li hu tahom lil qalb in-nies.

TAM1897 D 65.2Għalhekk nistaqsi: Għandna nimitaw l-idiotizzmu tal-Griegi u r-Rumani? Għandna nkunu affaxxunati mill-idolatrija tagħhom, u naħsbu li hija arti? Għandna nkunu interessati fir-reliġjon tagħhom, meta hija kompletament enormità? Mhux biżżejjed li ngħidu li hija mitoloġija; hija enormità.

TAM1897 D 65.3Imma xi ħadd jgħid, “Ma hijiex il-letteratura tagħhom ta’ valur kbir?” Ejja naraw x’ħaseb Alla li kienet tiswa. Fil-ħin meta permezz tal-lingwa Griega kien qed jintroduċi x-xjenza tas-salvazzjoni madwar id-dinja, il-Mulej kellu quddiemu d-dinja kollha tal-letteratura Griega, u dik Rumana wkoll. Madankollu, sab biss tliet sentenzi qosra fis-saltna kollha li kienu jiswew biex jitqiegħdu f’dan it-trattat dwar ix-xjenza tas-salvazzjoni. Se nagħtukomhom. Wieħed minnhom jinsab fil-kapitlu sbatax tal-Atti. Huwa kkwotat minn kittieb Grieg jismu Aratus, u hu dan. Naqra mill-vers it-28. Pawlu qed jitkellem, u jgħid:—

TAM1897 D 65.4“Ċerti wkoll mill-poeti tagħkom stess qalu: ‘Għax aħna wkoll nisel tiegħu’.” Kittieb Grieg qal li l-bniedem hu nisel ta’ Alla. Il-Mulej ħa dik il-frażi u qal, ‘Dak hu veru.’

TAM1897 D 65.5Wieħed ieħor jinsab fil-kapitlu ħmistax tal-Ewwel Ittra lil Korintin, fil-vers tletin u tlieta. L-ewwel parti tal-vers hi, “La titqarrqux.” Dawn huma kliem il-Mulej. Il-bqija tal-vers hija miċ-ċitata minn kittieb Grieg jismu Menander: “Il-komunikazzjonijiet ħżiena jniġġsu l-imġieba tajba.”

TAM1897 D 65.6L-ieħor jinsab f’Titu, fil-kapitlu wieħed u vers tnax, u huwa minn Epimenides, kif ġej: “Il-Kretani huma dejjem giddieba, bestji ħżiena, żquq għażżiena.”

TAM1897 D 65.7Dawk it-tliet passi kienu kollox li l-Mulej seta’ jsib fil-qasam kollu tal-letteratura Griega li kienu jistħoqqilhom jingħataw attenzjoni u jingħataw l-approvazzjoni tiegħu.

TAM1897 D 65.8Ukoll, allura, ma ngħidx li dan hu kollox li xi ħadd jista’ juża biex jirbaħ. Hemm fatti storiċi fil-lingwa Griega li għandhom valur. Imma Alla qed jgħallem l-affarijiet li huma l-iktar ta’ valur għall-bniedem kollu; qed jgħallem il-prinċipji tal-ġustizzja u l-verità, mhux sempliċiment jippreżenta quddiem id-dinja serje ta’ fatti. U dak kollu li seta’ jsib fil-qasam kollu tal-letteratura Griega li seta’ jintuża fl-interessi tal-verità jew tal-ġustizzja bħala prinċipji biex jiggwidaw lill-bniedem, kienu biss dawn it-tliet stqarrijiet: “Aħna wkoll nisel tiegħu;” “Il-komunikazzjonijiet ħżiena jniġġsu l-imġieba tajba;” u “il-Kretani huma dejjem giddieba.” Min ieħor jista’ jsib aktar minn hekk, li jagħmellu xi ġid fit-triq tal-ġustizzja u l-verità, il-purità u l-integrità?

TAM1897 D 66.1Issa, tinsiex. Il-Griegi u r-Rumani ma kinux pagani baxxi, degradati, mċarrtin u ignoranti; kienu aristokratiċi, kultivati u edukati ħafna. Kif seta’ jkun mod ieħor meta l-affarijiet li kienu jafu u jgħallmu huma l-quċċata li għaliha jaspira l-għalliema tal-lum? Ġulju Ċeżar kien wieħed mill-aktar irġiel kompluti li qatt għexu — fil-ġentilezza, fl-etiketta, fl-estetika u fid-drawwiet ġenerali. Imma x’kien il-karattru tiegħu? Id-deskrizzjoni l-aktar kawta tiegħu, biex tkun kemm kemm sħiħa jew ġusta, ma tkunx xierqa biex tiġi ppubblikata.

TAM1897 D 66.2Meta l-Mulej juri kemm hi assolutament bla sens kull xjenza, kull tagħlim ta’ kull tip mingħajr is-salvazzjoni tiegħu, imbagħad ngħid mill-ġdid, X’jista’ jagħmel għall-bnedmin jekk dawn l-affarijiet li hu ppreżenta lid-dinja ma jgħallmuhomx li dik mhix it-triq li għandhom jieħdu? Jekk in-nies ma jitgħallmux minn dawn l-affarijiet biex jieħdu t-triq it-tajba, biex jaċċettaw li x-xjenza ta’ Alla hija l-ewwel waħda, u li dak li jaf hu l-aħjar, allura kif tista’ l-umanità tittama li tevita l-ħażen li ġie fuq dawk kollha li marru qabel?

TAM1897 D 66.3Ix-xjenza tas-salvazzjoni ta’ Alla hija l-unika ħaġa li l-bniedem għandu jaf, qabel kollox; u li tmexxina, tiggwidana, tibbilanċjana, iżżommina kullimkien f’kull ħaġa u kontra kull ħaġa ħażina. U se tagħmel dan kollu. Dik hi l-verità mberkija. Qrajt lbieraħ filgħaxija, u nerġa’ naqra:—

TAM1897 D 66.4Lili, li jien inqas mill-inqas fost il-qaddisin kollha, ngħatat din il-grazzja, li nippreka fost il-Gentili l-ġidijiet ta’ Kristu li ma jistgħux jiġu mistħarrġa; u biex nuri lil kulħadd x’inhi x-xirka tal-misteru, li mill-bidu tad-dinja kien moħbi f’Alla, li ħoloq kollox permezz ta’ Ġesù Kristu. Efesin 3:8, 9.

TAM1897 D 66.5X’inhu dak il-misteru ta’ Alla? — “Kristu fikom, it-tama tal-glorja.” Kristu, il-qawwa ta’ Alla, u l-għerf ta’ Alla, l-Evanġelju, il-qawwa ta’ Alla għas-salvazzjoni — dak hu l-misteru ta’ Alla; dik hi x-xjenza tas-salvazzjoni. Dik hi l-verità xjentifika, madwarha ddur kull xjenza oħra. Dik il-qawwa ta’ Alla għas-salvazzjoni kull bniedem irid ikollha biex iżżommh lura mill-ħażen li hemm fih. Il-ħażen li jitwieled f’kull bniedem se jwasslu għall-qerda, minkejja x-xjenza kollha, il-letteratura kollha, l-arti kollha, ir-reliġjon kollha, kollox li d-dinja tista’ toffri, jew li qatt setgħet toffri, sakemm ma jżommx il-qawwa ta’ Alla għas-salvazzjoni, li tiġi lill-bniedem bil-fidi ta’ Ġesù Kristu.

TAM1897 D 66.6Bla dik il-qawwa fil-qalb, anki x-xjenza li Alla għallem — biex ma nitkellmux dwar il-letteratura, l-arti, ir-reliġjon, u dak kollu li għallmu n-nies pagani — hija impotenti biex iżżomm lill-bniedem milli jidneb. Bla dik, kull traċċa ta’ ħażen li tinsab fil-bniedem se turi ruħha, minkejja dawn l-affarijiet l-oħra kollha. Għalhekk hi l-qawwa ta’ Alla għas-salvazzjoni: hi ssalva lill-bniedem minn kull ħażen.

TAM1897 D 66.7Il-misteru ta’ Alla, li hu Kristu fik, it-tama tal-glorja; Kristu l-qawwa ta’ Alla, u l-għerf ta’ Alla; Kristu u hu msaleb; dak biss, dak kollu f’kollox, dak fuq kollox, f’kollox, permezz ta’ kollox, issa u matul l-eternità, — dik hi x-xjenza tas-salvazzjoni, l-ogħla mix-xjenzi kollha; dik li tmexxi x-xjenzi kollha, tieħu l-ewwel post fuq kollha, u tiggwida fl-istudju ta’ kollha. Ħa jkun hekk għal kulħadd għal dejjem.

TAM1897 D 66.8Imbagħad ħa jiġbedna l-Mulej lejnu permezz tal-Ispirtu tiegħu; ħa jinfetaħ il-qalb għal dik il-qawwa, għas-sehem f’dak is-sigriet, għall-Ispirtu ta’ Alla, biex hemm jista’ jimpjanta lil Ġesù Kristu, il-grazzja u l-virtù tiegħu. U hekk kif inżommu qalbna miftuħa għalih dejjem, u għal ħadd ħlief hu, bħal-fjura lejn ix-xemx, niksbu fil-milja kollha, il-ġustizzja tiegħu, il-qawwa tiegħu, is-salvazzjoni tiegħu, ir-raħma tiegħu, il-verità tiegħu, il-ferħ tiegħu, il-hena tiegħu, il-paċi tiegħu — O, u l-ħajja ta’ dejjem tiegħu!