Eġittu u Iżrael
TAM1897 Q1 20.8Serma mogħtija nhar il-Ħamis filgħaxija, 4 ta’ Marzu 1897 Imprimat fil-Bulletin tal-Konferenza Ġenerali, L-Ewwel Kwart, 1897, Vol. 2, Nru. 1, paġni 20-26.
TAM1897 Q1 20.9L-ewwel lezzjoni tagħna tatna l-oriġini tal-istat; l-istabbiliment tal-ewwel wieħed fl-istorja. It-tieni lezzjoni tagħna tatna l-ewwel eżempju ta’ separazzjoni bejn il-knisja u l-istat fl-istorja. F’dak iż-żmien bikri il-Mulej wera b’mod ċar kemm għandha tkun kompluta s-separazzjoni bejn il-knisja u l-istat. Se nsegwu dawn it-tnejn illejla, sakemm jerġgħu jiltaqgħu fl-istess art.
TAM1897 Q1 20.10Nimrod kien iben Kus; Kus kien jgħix fl-Etjopja; Kus kien iben Cam; u l-Eġittu kien art ta’ Cam. B’hekk nsegwu l-ġenealoġija ta’ Nimrod direttament sal-Eġittu; u nistgħu nsegwu wkoll l-eżempju tiegħu sal-Eġittu. Għalkemm Nimrod kien l-ewwel raġel li libes il-kuruna rjali, l-ewwel wieħed li ġarr it-titlu u afferma d-dominju tar-re, fl-Eġittu dak l-eżempju ta’ Nimrod f’kull fażi tiegħu ġie segwit b’mod l-aktar komplut, u ġie stabbilit b’mod l-aktar sħiħ.
TAM1897 Q1 20.11Fl-Eġittu ma kien hemm ebda re sa wara ż-żmien ta’ Nimrod; mhux sa wara li hu usurpa l-post u l-awtorità tar-re. Għax, tiftakru, meta Nimrod għamel dan, kien kontra Alla, kontra l-idea tan-nies dwar Alla, u kontra l-għarfien tagħhom fuqu. F’dak iż-żmien in-nies kienu jafu li f’dan, Nimrod kien qed jieħu post Alla; u l-isem tiegħu jindika l-fehmiet li kienu prevalenti dak iż-żmien dwar dik l-azzjoni. Fl-Eġittu segwew l-istess proċedura. Ir-rekords Eġizzjani jikkonfermaw li l-ewwel gvernanti fl-Eġittu kienu l-allat, imbagħad kienu d-demigħallat, jiġifieri nofs-allat; wara dawn kienu r-rejiet stess li kienu bnedmin.
TAM1897 Q1 20.12Għalhekk tara li f’dik l-art il-proċedura kienet identika għal dik f’Sinar. Fl-Eġittu ir-re, b’intenzjoni u b’mod professat, min-naħa tiegħu, kien jieħu post Alla għall-poplu. In-nies kienu jarawh hekk. Ix-xemx kienet l-alla; ir-re ta’ l-Eġittu kien iben ix-xemx. Hu kien Alla għall-poplu. In-nies kienu jgħixu bil-nifs tiegħu. Hu kien in-nifs tal-ħajja tagħhom. Huma kienu jirċievu l-ispirti tagħhom minnu. Għalihom kien “dak li jagħti l-ħajja, bħax-xemx eternali.” (Ara “Empires of the Bible,” kapitlu 7, par. 27, 38, 43, 44, 49, 64, 71-83, 96, 102; kapitlu 14, par. 15, 16.) Għalhekk fl-Eġittu ir-re ma kienx sempliċiment ir-rappreżentant, il-viceré tal-alla; kien l-inkarnazzjoni ta’ Alla. Il-ħajja ta’ Alla kienet tgħix fir-re, u kienet tasal permezz tar-re għan-nies. Għalhekk ir-re kien il-ħajja għan-nies, għax fih kien rappreżentat l-alla kbir li jinfirex f’kollox, ix-xemx. Ma kien hemm l-ebda attribut ta’ Alla li r-re ma kienx jirrappreżenta għan-nies. Dan kien is-sistema tar-renju u tal-gvern fl-Eġittu antik.
TAM1897 Q1 21.1Issa erġa’ lura għall-Kaldea meta Alla separa l-knisja mill-istat, kif naqraw fil-lezzjoni preċedenti, meta qal lil Abraham, “Oħroġ minn pajjiżek, u minn qrabatek, u mid-dar ta’ missierek, għal art li se nurik.” U żomm f’moħħok li ma kienx sakemm Abraham separa mill-aħħar mill-qraba tiegħu li l-Mulej wrieh l-art. Abraham separa l-ewwel mill-pajjiż tiegħu; it-tieni, mid-dar ta’ missieru; u t-tielet, mill-qraba tiegħu. Ma kienx sakemm Lot mar fil-wied ta’ Sodom li Alla wera lil Abraham l-art. Ġenesi 13:14, 15. Meta l-sejħa ta’ Alla saret lil Abraham, u hu kien separah ruħu minn pajjiżu—bil-qalb u r-ruħ kollha—u mid-dar ta’ missieru, u minn kull qraba tiegħu, u waqaf fejn il-Mulej ried li jkun, imbagħad il-Mulej qal miegħu, “Issa għoll għajnejk u ara minn dan il-post fejn inti lejn it-tramuntana, lejn in-nofsinhar, lejn il-lvant u lejn il-punent; għax l-art kollha li tara, nagħtiha lilek u lil nislek għal dejjem.” Nagħtiha bħala possessjoni ta’ dejjem.
TAM1897 Q1 21.2Issa nistaqsik, meta Alla qal lil Abraham biex jerfa’ għajnejh ‘il fuq u jħares, ra Abraham aktar milli kien se jara kieku refa’ għajnejh ‘il fuq mingħajr ma Alla kien qallu?
TAM1897 Q1 21.3(Il-kongregazzjoni) Iva.
TAM1897 Q1 21.4Allura ra xi ħaġa li ma kienx ikun jista’ jara kieku Alla ma qallux biex iħares. U meta Alla qallu biex jerfa’ għajnejh ‘il fuq u jħares, dak li ra kien l-art li Alla kien wiegħdu. F’dak iż-żmien Alla wrieh l-art mwiegħda, u dik kienet il-pajjiż li lejha l-Mulej sejjaħlu. Ma tahiex f’dak iż-żmien, “Le, mhux anki biex iqiegħed siequ fuqha: madankollu wiegħed li kien se jagħtihielu bħala proprjetà, u lil nislu warajh.” U hu ħares għal dejjem lejn dik il-pajjiż tas-sema; dik il-pajjiż li għandha belt b’fondazzjonijiet, li l-bennej u l-ħallieq tagħha hu Alla. Kien hemm “il-wegħda li kellu jkun eredi tad-dinja;” u Abraham irċieva dan “permezz tal-ġustizzja tal-fidi.” Imbagħad, meta Alla qal lil Abraham biex iħares lejha, u li kien se jagħtiha lilu u lil nislu bħala proprjetà ta’ dejjem, x’ra? id-dinja?
TAM1897 Q1 21.5(Ilħna) Ra d-dinja li ġejja.
TAM1897 Q1 21.6U dik hi l-pajjiż li kien tiegħu minn dakinhar ‘il quddiem. “U jekk intom ta’ Kristu, allura intom nisel ta’ Abraham, u eredi skont il-wegħda.” U dik hi l-pajjiż tagħkom, u tiegħi. U oh! biex taħseb kemm huma ristretti, kemm huma kompletament mhux xierqa l-ideat li jkollu min ikun kuntent b’kull pajjiż ieħor, jew li jkollu xi tendenza lejn kull pajjiż ieħor, jew li jkollu xi affezzjoni kemm hi żgħira għal kull pajjiż ieħor. Kif jista’ xi ħadd jagħmel hekk, meta jkollu għajnejh fuq dik il-pajjiż li Alla wera lilu, u lejha sejjaħlu!
TAM1897 Q1 21.7Abraham miet. Iżakk għex u miet. Ġakob u l-familja tiegħu ġew mexxija fl-Eġittu, kif qal il-Mulej lil Abraham, “In-nisel tiegħek se jkun barrani f’pajjiż li mhux tagħhom,” u dak kien l-Eġittu. Issa aħsbu bir-reqqa. Tinsa xejn din l-espressjoni li l-Mulej jagħtina dwar l-Eġittu, għax se tkun ta’ użu fil-lezzjonijiet li ġejjin. L-art fejn kellhom ikunu barranin u jservu lill-Mulej kienet l-Eġittu. Għexu hemm għal mijiet ta’ snin—f’art li ma kinitx tagħhom. U ftakar li kienet l-Eġittu li skizzajna, fejn ir-re kien fil-post ta’ Alla, u kien Alla għall-poplu.
TAM1897 Q1 21.8Ejja nħarsu aktar lejn din il-knisja għal mument, u naraw x’kien qed jagħmel il-Mulej magħha. Għandna mappa quddiemna illejla li turi l-pajjiż. Hawnhekk hemm il-Kaldea minn fejn Abram ġie msejjaħ; u hu tela’ hawn għall-Mesopotamja, f’Ħaran, fejn miet missieru. Hemmhekk ġie separat mid-dar ta’ missieru, u mbagħad daħal fil-pajjiż fejn inqasam minn Lot.
TAM1897 Q1 21.9Filwaqt li Abram kien f’din l-art, saret l-istorja, meta n-nazzjonijiet tal-Lvant rebħu lejn il-punent, sa fruntieri l-Eġittu. Imma meta Iżrael mar fl-Eġittu, jew ftit qabel dik iż-żmien, l-Imperu Eġizzjan kien mifrux fuq din il-pajjiż kollha tal-Lvant. Wasal madwar l-Eġittu kollu, ‘l isfel fl-Etjopja, u inkluda l-fruntieri kollha tan-nofsinhar u tal-punent ta’ Asja Minuri sa Armenia, l-Assirja u Sinar; tant li l-Imperu Eġizzjan kkopra r-reġjun kollu tal-lvant, id-dinja magħrufa dak iż-żmien. L-Imperu Eġizzjan, f’żmienu, kien universali daqs kemm kien dak Rumani f’żmienu, jew kwalunkwe nazzjon ieħor li ġie wara.
TAM1897 Q1 21.10Issa, filwaqt li l-istorja kienet qed issir mill-Lvant, u r-rejiet ta’ dawn il-pajjiżi kienu qed jegħlbu madwar ir-reġjun tal-punent, sa fruntieri l-Eġittu, Alla waqqaf il-knisja tiegħu fl-art ta’ Kana’an biex iżomm ħajja l-għarfien tal-vera Alla fost in-nazzjonijiet li kienu qed jgħaddu u jerġgħu jgħaddu minn hemm. U meta r-renju Eġizzjan kien mifrux madwar dan il-pajjiż, u s-sede tal-imperu tad-dinja kienet il-kapitali ta’ l-Eġittu nnifsu, Alla ħa l-poplu tiegħu fl-Eġittu, sabiex l-ambaxxaturi u l-gvernaturi ta’ l-popli kollha, li kienu jgħaddu minn dawn il-pajjiżi kollha lejn ir-ras tal-gvern tagħhom, li kienet l-Eġittu, ikunu f’kuntatt mal-poplu ta’ Alla.
TAM1897 Q1 21.11Fl-Eġittu, il-Mulej poġġa l-poplu tiegħu f’Gosjen, fit-triq bejn dawn in-nazzjonijiet pagani u l-kapitali tal-Eġittu, sabiex in-nies, l-ambaxxaturi u l-gvernaturi tagħhom, jgħaddu minn Gosjen, l-art abitata mill-poplu ta’ Alla, u l-attenzjoni tagħhom tiġi msejħa lejn Alla l-veru.
TAM1897 Q1 22.1Fl-Eġittu, Ġużepp kien ukoll ħdejn it-tron, sabiex l-ambaxxaturi li jaslu fl-Eġittu kellhom jiltaqgħu ma’ Ġużepp, li kien jagħtihom il-għarfien tal-vera Alla. Wara mewt Ġużepp, il-memorja ta’ Ġużepp u l-influwenza tiegħu baqgħu fil-kapitali tal-Eġittu sa żmien Mosè. Imbagħad Mosè kien fil-palazz u ħdejn it-tron. Mhux biss ħdejh bħalma kien Ġużepp; iżda Mosè kien fuq l-ewwel pass lejn it-tron, għax kien iben bint il-Farawn. Il-bint ta’ Faraon kienet mart Faraon; u Mosè, billi kien iben bint Faraon, kien eredi leġittimu doppju għat-tron. Kieku mart Faraon ma kinitx bintu, l-ewwel iben adottat tagħha kien ikun eredi għat-tron. Barra minn hekk, kieku l-Farawn kellu mara oħra u ebda ulied oħra, bintu kienet tkun l-eredi tat-tron. Imma meta bintu kienet ukoll mart il-Farawn, binha adottat kien eredi doppju tat-tron. Ma kien hemm l-ebda dubju dwar id-dritt tiegħu ta’ eredi għat-tron ta’ l-Eġittu, li dak iż-żmien kien it-tron tad-dinja.
TAM1897 Q1 22.2F’dak iż-żmien ir-re ta’ l-Eġittu kellu madwar tmenin sena, u għalhekk kien hemm biss ftit żmien bejn Mosè u l-post leġittimu doppju tiegħu fuq it-tron, u l-possessjoni ta’ l-awtorità kollha tal-Imperu Eġizzjan li kien jkopri d-dinja. U f’dak iż-żmien ukoll, wasal qrib iż-żmien tal-wegħda li Alla kien ħalef lil Abraham, u Mosè emmenha, u għalhekk b’mod deliberat u totali rrifjuta t-tron u l-qawwa u l-glorja kollha ta’ l-Eġittu—hu “rrifjuta li jissejjaħ iben bint il-Farawn.”
TAM1897 Q1 22.3Mosè emmen li qorob iż-żmien tal-wegħda li Alla kien ħalef lil Abraham. U, min-naħa l-oħra, ikun aħjar jekk niddeċiedu jekk nemmnuh; għax jekk inkunu ċerti li nemmnuh, naraw aktar fil-fidi ta’ Mosè fiha. Mur f’Atti 7:17:—
TAM1897 Q1 22.4Meta qorob iż-żmien tal-wegħda li Alla kien ħalef lil Abraham, in-nies kibru u żdiedu fl-Eġittu.
TAM1897 Q1 22.5Meta twieled Mosè, Faraon ħaseb li jeqred in-nies, biex ma jkomplux jikbru u jsiru daqshekk b’saħħithom li jkunu jistgħu joħorġu mill-art. Il-punt hu li l-Eġittu mhux biss kellu lill-Lhud bħala barranin, iżda kellu wkoll massa kbira ta’ nies barranin — priġunieri meħuda minn pajjiżi oħra fl-Eġittu. Għalhekk f’dak iż-żmien kien hemm madwar terz tal-popolazzjoni tal-Eġittu li kienu barranin. Il-kelma Ebrajka li tfisser li n-nies imultiplikaw tfisser li “għammew” bħall-naħal jew il-ħut. Meta Faraon ra n-nies imultiplikaw b’abbundanza kbira, u l-pajjiż kien diġà mimli barranin, beda jibża’ li jieħdu l-art f’rivoluzzjoni biex jitilqu mill-pajjiż.
TAM1897 Q1 22.6Ħaġa oħra li wasslet għal dan kienet li, waqt li Iżrael kien fl-Eġittu; waqt li l-Imperu Eġizzjan kien jkopri l-Lvant kollu, kien hemm tentattiv ċar mill-poter tal-istat biex jimponi fuq l-imperu kollu li jqimu biss ix-xemx. F’dik l-imperu kien hemm forom differenti ta’ adorazzjoni tax-xemx, iżda saret sforz mill-poter kollu tal-imperu biex jitneħħew kull forma ta’ adorazzjoni tax-xemx ħlief id-diska skoperta tax-xemx fis-sema, jew immaġni quddiemhom ta’ diska tax-xemx. Iżrael, ovvjament, ma obdewx dak l-editt. Ma riedux jadoraw ix-xemx. Huma waqfu għall-verità ta’ Alla, u l-fatt li għamlu hekk kien punt li għadu kien quddiem moħħ dan ir-re. Kien re ieħor li ppruvat jimponi l-adorazzjoni tax-xemx; imma meta dan ir-re wasal, dik il-kwistjoni kienet f’moħħu, u kienet il-bażi fuqha seta’ jirraġuna li kieku dawn in-nies kellhom ċans, kienu jieħdu l-inizjattiva biex joħorġu mill-pajjiż.
TAM1897 Q1 22.7Issa, minn dak iż-żmien, ir-rekord mhux biss jgħid li “in-nies kibru u żdiedu,” iżda wkoll li “l-ħin tal-wegħda qrib wasal, li Alla kien ħalef lil Abraham.” Liema wegħda kien ħalef Alla lil Abraham? X’kienet il-wegħda ta’ Alla lil Abraham?—Li jagħtih l-art li ra. Liema art kienet dik?
TAM1897 Q1 22.8(Ilħna) Id-dinja.
TAM1897 Q1 22.9Liema dinja?
TAM1897 Q1 22.10Id-dinja li ġejja.
TAM1897 Q1 22.11Dak hu l-kelma ta’ Stefen: “Il-ħin tal-wegħda wasal qrib, li Alla kien ħalef lil Abraham.” Kien hekk? Temmen f’dan? Temmen li kien qrib iż-żmien biex Alla jagħti lil Abraham dik l-art li kien wera lilu? Jgħid, “Lil Abraham.” Oħrajn kienu se jkunu hemm, imma kienet lil Abraham. Mhux xi ħaddieħor mingħajr Abraham; imma Abraham u n-nisla tiegħu. “Ma jgħidx, ‘U lin-nisliet,’ bħal ta’ ħafna; imma bħal ta’ wieħed, ‘U lin-nisel tiegħek, li hu Kristu.’”
TAM1897 Q1 22.12Kien il-ħin tal-wegħda qrib, allura, meta Alla kien se jagħti lil Abraham u lil Kristu dik l-art li Alla wera lil Abraham? Ma nistaqsix jekk qatt ħsibt dwar dan qabel jew le. Nistaqsi jekk temmenx dak li jgħid. Ma se nipprova nispjegaha. M’hemmx bżonn li tiġi spjegata meta nemmnuh darba, għax jgħid hekk. Intom tafu biżżejjed, mingħajr ma tirreferu għall-versetti, mill-għarfien tagħkom tal-Bibbja, li Alla għamel din il-wegħda kull darba lil Abraham u lil nislu. Qatt mhux lin-nisel mingħajr Abraham. Qatt mhux lil Abraham mingħajr in-nisel,—u “mhux għal nisliet,” imma għan-nisel tiegħek. Imbagħad, meta ż-żmien tal-wegħda wasal qrib biex jagħti dan lil Abraham, lil min ieħor waslet?—Lil Kristu. Kif kellha tasal lil Abraham?—Permezz ta’ Kristu.
TAM1897 Q1 22.13S. H. Lane.—Meta l-wegħda ġiet ripetuta lil Iżakk u Ġakob, ma kinitx l-istess il-lingwaġġ?
TAM1897 Q1 22.14Iva. Dejjem kien l-istess.
TAM1897 Q1 22.15S. H. Lane.—Allura l-mistoqsija tkun, Kien hemm bżonn li Abraham ikun hemm biex jissodisfa d-dikjarazzjoni ta’ Stefen?
TAM1897 Q1 23.1Iva, għax dejjem jgħid, “Lilek, u għaż-żerriegħa tiegħek.” Imma se jiġu versetti oħra li jagħmluh pożittiv.
TAM1897 Q1 23.2Kelma waħda issa. Ġakob miet fl-Eġittu, u ġie meħud fil-pajjiż, u ġie midfun hemmhekk. Ġużeppi miet fl-Eġittu, imma qal, “La tidfnunix; lanqas fil-pajjiż.” Ġużeppi ma riedx li jieħduh lejn il-Palestina fejn kien meħud Ġakob, u hemmhekk ġie midfun. Ġużeppi qal, “Alla se jżurkom.” Żommu l-ġisem tiegħi, u meta Alla jżurkom, ħu lili miegħek. Ħu l-għadam tiegħi miegħek. U hekk għamlu. U meta jaslu fl-art, liema art kienet dik li Alla kien qed jirreferi għaliha fil-wegħda lil Abraham?
TAM1897 Q1 23.3(Il-kongregazzjoni) Id-dinja li ġejja.
TAM1897 Q1 23.4Ma tarax li Ġużepp qatt ma kien jistenna li jkun midfun f’din id-dinja?
TAM1897 Q1 23.5Ħares lejn dan b’mod ieħor. Il-kelma hi, li “l-ħin tal-wegħda wasal qrib, li Alla kien ħalef lil Abraham.” Alla kien ħalef li jagħti lil Abraham l-art li wera lilu, bħala possessjoni għal dejjem. Imma Abraham issa kien mejjet, u kien ilu mejjet għal mijiet ta’ snin. Kif, allura, seta’ Alla jagħti l-art lil Abraham meta kien mejjet? B’mod ċar ma setax. Allura, peress li Alla kien ħalef li jagħti l-art lil Abraham; peress li ż-żmien li Alla kien ħalef lil Abraham kien issa qrib; u peress li Abraham kien issa mejjet, huwa ċert li l-art ma setgħetx tingħata lil Abraham waqt li kien mejjet; u huwa daqshekk ċert li ż-żmien kien qrib meta Abraham kien se jiġi mqajjem mill-imwiet, biex Alla seta’ jagħtih l-art li kien ħalef li jagħtih bħala possessjoni eternali. Minħabba dan, mela, ma tarax għaliex Ġużeppi ma ħalliex il-ġisem tiegħu jitqabar—anke fl-art ta’ Kana’an, bħalma ġara ma’ Ġakob? Il-verità hi li Ġużeppi emmen li kien qrib iż-żmien li Alla kien ħalef lil Abraham li jagħtih l-art, u Ġużeppi kien jistenna li jidħol fl-eredità flimkien ma’ Abraham.
TAM1897 Q1 23.6(Leħen) Dik il-wegħda ma kinitx tirreferi għall-wegħda li Alla għamel lil Abraham, imsemmija fil-kapitlu ħmistax tal-Genesi?
TAM1897 Q1 23.7Iva, hu eżattament hekk, grazzi lill-Mulej. Allura, Ġużepp miet, u ġie imbalsmat fl-Eġittu, u tqiegħed f’tebut, u meta Iżrael ħalla l-Eġittu, l-għadam ta’ Ġużepp ġie meħud magħhom għal erbgħin sena fid-deżert; u matul dak iż-żmien kollu il-korp ta’ Ġużepp kien magħhom, hemm quddiem għajnejhom, jum wara jum, u kien rimprott għall-inkredulità tagħhom.
TAM1897 Q1 23.8Ħafna nies, sibt, meta jaqraw dak il-vers mid-diskors ta’ Stefan, jispjegawh b’dan il-mod, u b’dak il-mod, u b’mod ieħor, minflok jemmnu f’dak li jgħid, minflok jaraw il-wegħda li Alla għamel lil Abraham, u li ħalef lil Abraham, li jagħtih l-art li wera lilu. Imma intom qbiltu li l-art li Alla wera lil Abraham kienet id-dinja, u mhux din id-dinja, iżda d-dinja li ġejja? Dik hi l-pajjiż li Alla ħalef li jagħtih; u dik hi l-pajjiż li kien qed ifittex. Dik hi l-pajjiż li kellha belt li kien qed ifittex, li l-bennej u l-ħallieq tagħha hu Alla. U ma kienx jaħseb f’opportunità biex jerġa’ lura fil-pajjiż l-ieħor, minn fejn kien ħareġ.
TAM1897 Q1 23.9Il-ħin kollu il-ġurament ta’ Alla kien li jagħti dik l-art lil Abraham u lil nislu. Tpoġġix “nisliet” fuqu, meta Alla neħħieh; tpoġġix “s” fuqu meta Alla neħħieh. “Ma jgħidx, ‘U lin-nisliet,’ bħalma jkun ta’ ħafna; imma bħalma jkun ta’ wieħed, ‘U lin-nisel tiegħek, li hu Kristu.’” Kienu ħafna minnhom, dan hu veru. Tliet miljun ħarġu mill-Eġittu, imma dawn mhumiex dawk li Alla kien qed jitkellem dwarhom meta qal, “Lilek, u lil nislek,” li kien “bħal wieħed,” u “li hu Kristu.” Tara dan? Tħallix il-multitudni ta’ Iżrael tidħol f’moħħok meta taqra l-kliem, “Lilek, u lil żerriegħtek.” Meta Alla jaqta’ l-’s’, m’għandniex il-permess li npoġġuh hemmhekk xejn. Ma nistgħux ninkluduh hemm anki fil-ħsibijiet tagħna. Min kien iż-żerriegħa?—Kristu. Meta jgħid, “Lilek, u lil iż-żerriegħa tiegħek,” int u jien m’għandniex naqrawha b’mod ieħor ħlief lilek u lil Kristu se nagħtiha, għal possessjoni ta’ dejjem. Ma nistgħux ninkludu ħaddieħor ħlief lil Kristu hemm, ħlief permezz ta’ Kristu. Lilek u lil Kristu se nagħtiha.
TAM1897 Q1 23.10Stefan jgħid li “qorob iż-żmien tal-wegħda li Alla kien ħalef lil Abraham.” Stefan kiseb dan mill-Bibbja. Nixtieqkom taraw li dik ma kinitx ispirazzjoni speċjali tal-Ispirtu s-Santu mogħtija lil Stefan f’dak il-mument, iżda kollox kien diġà fil-Bibbja qabel, u l-Ispirtu s-Santu tah lil dawn l-oħrajn permezz ta’ Stefan, billi fakkru fl-affarijiet li kien qara qabel fil-Bibbja. Jekk jogħġbok, iftaħ għall-kapitlu s-sitt tal-Eżodu. Dan hu daqshekk ċar fis-skrittura li m’hemm l-ebda possibbiltà li jiġi mwarrab bi spjegazzjoni. Dan hu ż-żmien tal-liberazzjoni ta’ Iżrael, u l-Mulej kien se jagħmel dan. Eżodu 6:1-5:—
TAM1897 Q1 23.11Imbagħad il-Mulej qal lil Mosè: ‘Issa se tara x’għandi nagħmel lil Faraon: għax b’id qawwija se jħallihom imorru, u b’id qawwija se jkeċċihom minn arthu.’ U Alla tkellem ma’ Mosè u qallu: ‘Jien il-Mulej: u dehert lil Abraham, lil Iżakk, u lil Ġakob, bil-isem ta’ Alla li Jista’ Kollox, imma bil-isem tiegħi Ġeħova ma kontx magħruf għalihom.’ U jien ukoll waqqaft il-patt tiegħi magħhom, biex nagħtihom l-art ta’ Kana’an, l-art tal-vjaġġ tagħhom, fejn kienu barranin. U jien ukoll smajt il-għajjat tal-ulied ta’ Iżrael, li l-Eġizzjani iżommuhom fis-sklavitudni; u ftakart fil-patt tiegħi.
TAM1897 Q1 23.12X’kien il-patt tiegħu?—Li jagħtihom l-art. X’irrappreżentat l-art? X’kienet?—L-art, id-dinja, li l-Mulej wera lil Abraham, u ħalef li jagħtiha lilu bħala possessjoni ta’ dejjem.
TAM1897 Q1 24.1(Ilħna) Id-dinja li ġejja.
TAM1897 Q1 24.2Issa jgħid, “Ftakart fil-patt tiegħi.” X’ifisser dan? “Ftakart fil-patt tiegħi.” Kien insejh?—Le; iżda li issa wasal iż-żmien biex jagħmel dak li kien wiegħed. Tiftakru li fit-tmintax-il kapitlu tar-Rivelazzjoni jgħid:—
TAM1897 Q1 24.3U smajt leħen ieħor mis-sema jgħid: “Oħorġu minnha, poplu tiegħi, biex ma tkunux parteċipi fid-dnubiet tagħha, u biex ma tirċievux mill-plagi tagħha. Għax id-dnubiet tagħha laħqu s-sema, u Alla ftakar fl-iniqitajiet tagħha. Agħtuhielha kif hi għamlet magħkom, u agħtuhielha darbtejn darbtejn skont l-opri tagħha: fil-kikkra li hi mliet, imluluha darbtejn. Daqs kemm glorifikat lilha nnifisha u għexet b’lussu, agħtuha tant torturi u dwejjaq: għax tgħid f’qalbha, ‘Jiena ninsab bħal reġina, u mhux vedwa, u ma narax dwejjaq.’ Għalhekk il-plagi tagħha se jaslu f’jum wieħed: mewt, u luttu, u ġuħ; u se tinħaraq kompletament bin-nar: għax qawwi hu l-Mulej Alla li jiġġudikaha.
TAM1897 Q1 24.4Meta Alla ftakar fl-iniqwitajiet tagħha, wasal iż-żmien li tiġi ġudikata. Meta ftakar fil-patt tiegħu, x’żmien kien wasal?—Kien wasal iż-żmien biex jitwettaq il-ġurament. Imma x’kien il-patt ma’ Abraham, Iżakk u Ġakob?—Kien biex jagħtihom dik l-art bħala possessjoni eternali, u biex jagħtiha lilhom u lil niselhom. Min kien in-nisel?—Kristu.
TAM1897 Q1 24.5Għalhekk għid lil ulied Iżrael: ‘Jien il-Mulej, u se nħollkom minn taħt it-tagħbija tal-Eġizzjani, u se neħleskom mis-sklavija tagħhom, u se nifdikom bi driegħ mifrux u b’ġudizzji kbar: u nieħdokom għandi bħala poplu, u nkun għalikom Alla; u tkunu tafu li jien il-Mulej, Alla tagħkom, li joħroġkom minn taħt it-tagħbijiet tal-Eġizzjani.
TAM1897 Q1 24.6Kieku Iżrael emmnu f’dan, kienu qatt ikollhom bżonn jidħlu f’dak il-ftehim fis-Sinaj? Qabel ma beda magħhom mill-Eġittu, qal: “Jien inkun Alla tagħkom, intom tkunu n-nies tiegħi. Tkunu tafu li jien il-Mulej.”
TAM1897 Q1 24.7U jien se nġiblek fil-pajjiż li għalih ħlift li nagħtih lil Abraham, lil Iżakk u lil Ġakob, u nagħtihielek bħala wirt. Jien il-Mulej.
TAM1897 Q1 24.8“Il-ħin tal-wegħda wasal qrib, dik li Alla kien ħalef lil Abraham.” Se nġiblek fil-pajjiż li naħlef li nagħtik. X’inhi din il-wegħda, allura? F’liema pajjiż ried Alla jġib lil Iżrael? Liema pajjiż kien hemm għalihom?—Id-dinja li ġejja. Issa, ma tippruvax tispjega dan kollu. Ma għandi l-ebda spjegazzjoni għalih. Hemm dak li tgħid il-kelma, u nemmenha. M’hemmx bżonn li tiġi spjegata. Trid biss titwemmen. Le, ma tippruvax tispjegaha anki lilek innifsek. Jekk hi ġdida għalik, jekk kellek ideat oħra dwarha, ma tippruvax taqbelhom ma’ dan. Ħallihom kollha, u ara x’jgħid dan.
TAM1897 Q1 24.9Erġa’ nistaqsi. Liema art kienet dik li Alla ħalef li jagħti lil Abraham, lil Iżakk u lil Ġakob?
TAM1897 Q1 24.10(Il-kongregazzjoni) Id-dinja li ġejja.
TAM1897 Q1 24.11Se tibqa’ magħha? Qbilt ftit ilu li dik kienet korretta. Ejja ma nerġgħux lura minnha issa għall-ġid tar-ruħ tagħna.
TAM1897 Q1 24.12(Leħen) Kienet tasal ir-redenzjoni għalihom?
TAM1897 Q1 24.13Iva; ir-redenzjoni kienet tasal għandhom. Ir-redenzjoni kienet tasal fid-dinja. Dak kollu kien jasal. Imma kien jasal b’mod differenti minn dak li ġara. Id-dinja kienet se jkollha esperjenza differenti minn dik li kellha. Nitilfuh meta nħarsu lejn l-esperjenza li kellhom, u naħsbu li dak hu dak li Alla sejjaħhom għalih. Kellhom dik l-esperjenza terribbli għax ma emmnux f’dak li Alla sejjaħhom għalih. U, aħwa, jekk int u jien illum nħarsu lejn dawn l-affarijiet li kienu quddiem Iżrael dakinhar, kif kienu jarawhom huma, se nagħmlu issa bħalma għamel Iżrael dakinhar. Iżrael ma ra dak iż-żmien x’kellu għalihom Alla, u għalhekk ma kisbux dak li kellu għalihom. Issa, jekk int u jien ma narawx aktar f’dawk l-affarijiet milli ra Iżrael, ma niksbux aktar milli kiseb Iżrael. Bħalma nħarsu lejn dawn l-affarijiet bħalma għamel Iżrael, hekk nagħmlu llum bħalma għamel Iżrael dak iż-żmien.
TAM1897 Q1 24.14Lilna l-Evanġelju ġie mħabbar, bħalma ġie mħabbar lilhom; imma l-kelma mħabbra ma għenithomx, għax ma kienetx imħallta mal-fidi f’dawk li semgħuha. Għalhekk ejja nibżgħu, biex, għalkemm għandna wegħda li nidħlu fil-mistrieħ tiegħu, xi wieħed minnkom ma jidhirx li jibqa’ lura.
TAM1897 Q1 24.15Se dan issa jkun ta’ profitt għalina billi jkun imħallat bil-fidi fina li nisimgħu? Alla ma jridx li l-esperjenza ta’ Iżrael terġa’ tiġi ripetuta fina. Dan hu ppreżentat quddiemna biex insalvaw.
TAM1897 Q1 24.16Ejjew naraw dak li ma rawx għax ma emmnux f’Alla. Ejjew naraw x’kellu għalihom Alla, u niksbuh, minflok ma nħarsu lejn l-affarijiet bħalma għamlu huma, u ma niksbuhx bħalma ma rnexxilhomx.
TAM1897 Q1 24.17Mur għall-kapitlu ħmistax tal-Eżodu, u ssibha miktuba b’mod ċar ħafna. Meta Iżrael ħareġ mill-Eġittu u għadda mill-Baħar Aħmar, ssib dawn il-kliem fil-versett tlettax:—
TAM1897 Q1 24.18Int fil-ħniena tiegħek ħriġt in-nies li fdejt: immexxejthom bil-qawwa tiegħek sal-post qaddis tiegħek.
TAM1897 Q1 24.19Dan il-kapitlu huwa l-għanja ta’ Mosè. Dawk li jqomu fuq il-Muntanja Sijon, u jirbħu l-vittorja fuq il-bhima u fuq l-immaġni tagħha u fuq in-numru ta’ isimha, jkantaw l-għanja ta’ Mosè. Mhux għanja bbażata fuq dik. Mhux għanja simili għaliha. Imma jkantaw l-għanja ta’ Mosè. Dak il-kapitlu ħmistax tal-Eżodu huwa l-għanja tagħna.
TAM1897 Q1 24.20Fejn kien Alla jrid iwassalhom?—Għal “post qaddis fejn jgħammar.” Fejn kien dak il-post qaddis fejn jgħammar?
TAM1897 Q1 24.21(Il-kongregazzjoni) “Belt li għandha fondazzjonijiet, li l-bennej u l-ħallieq tagħha huwa Alla.”
TAM1897 Q1 24.22Aktar. “In-nies se jisimgħu, u jibżgħu: id-diqa se tieħu l-abitanti tal-Palestina.”
TAM1897 Q1 24.23E. J. Waggoner.—U hekk ġara.
TAM1897 Q1 24.24Naturalment li għamel hekk. Meta marru lejn dik il-fruntiera, id-duki ta’ Edom inkwetaw. “Irġiel qawwija ta’ Moab, il-biża’ se jaqbadhom; l-abitanti kollha ta’ Kana’an se jdubu.” X’kien se jiġri lill-abitanti?
TAM1897 Q1 25.1(Ilħna) Kienu se jdubu.
TAM1897 Q1 25.2E. J. Waggoner.—Diġà kienu għamluh.
TAM1897 Q1 25.3Eżatt meta waslu hemmhekk, Iżrael staqsa, “Tħalluna ngħaddu minn pajjiżkom?” X’qalu?—’Le, sur.’ Ma kienx permessilhom jpoġġu sieqhom fuq art tagħhom. Imma kieku marru direttament mill-Baħar Aħmar sal-fruntieri ta’ Edom, l-Edom kollha kienet tkun waqfet siekta bil-għaġeb sakemm jgħaddu. O Iżrael, sa llum għadek ma skoprejtx x’kien dak li Iżrael dakinhar tilef. Aħwa, meta nsibu x’kien dak li Iżrael tilef hemmhekk, se tagħtina ispirazzjoni li ġġib il-qawwa ta’ Alla, u aħna nemmnuh.
TAM1897 Q1 25.4Biża’ u tbeżżiegħ jaqa’ fuqhom; bil-kobor ta’ driegħek ikunu siekta bħal ġebla; sakemm in-nies tiegħek jgħaddu, o Mulej, sakemm jgħaddu n-nies li xtrajt.
TAM1897 Q1 25.5X’se jagħmel magħhom? “Int se ddaħħalhom, u tħawwilhom fil-muntanja tal-wirt tiegħek.” Wirt ta’ min?—Tal-Mulej. Imma “Alla, li f’ħinijiet differenti u b’modi varji tkellem fil-passat mal-missirijiet permezz tal-profeti, f’dawn l-aħħar jiem tkellem magħna permezz ta’ Ibnu, li hu għażlu eredi ta’ kollox.” Min kien qed imexxi lil Iżrael?—Alla. Għal xiex?—“L-eredità tiegħek;” mhux tagħna—tiegħek. “U jekk intom ta’ Kristu, allura intom żerriegħa ta’ Abraham, u eredi skont il-wegħda.” “L-eredità tiegħek, O Mulej.” Dan mhux kollox. “Int se ddaħħalhom, u tħawwilhom fil-muntanja tal-wirt tiegħek, fil-post, O Mulej, li int għamilt biex tgħix fih.” Dan mhux kollox. “Fil-Santwarju, O Mulej, li idejk waqqfu.” Liema santwarju hu dak li idejn il-Mulej waqqfu?
TAM1897 Q1 25.6(Ilħna) Is-santwarju veru.
TAM1897 Q1 25.7Naturalment li hu. “Dwar il-ħwejjeġ li tkellimna dwarhom, dan hu s-sommarju: Għandna qassis il-kbir bħal dan, li qiegħed fuq il-lemin tat-tron tal-Majestà fis-smewwiet; ministru tas-santwarju, u tat-tabernaklu veru, li l-Mulej waqqaf, u mhux il-bniedem.” Dan hu s-sommarju ta’ dak li tkellimna dwaru illejla, mhux hekk? Dak hu l-post fejn Alla ried jieħu lil Iżrael. Imma ma rawx. Tara? Dak hu l-post fejn hu jrid jieħu lilna.
TAM1897 Q1 25.8Tara li dak hu l-post fejn Alla ried jieħu lil Iżrael dakinhar? Jekk iva, allura tkun lest li tmur fil-post li Iżrael tilef. Imma jekk taħseb li dak kien xi santwarju terrestri li bniedem waqqaf, dak hu kollox li Iżrael ra, u dak hu kollox li se tara int ukoll. U Iżrael ma daħalx fl-art, u lanqas intom. Għandna naraw aktar minn dak li ra Iżrael, inkella qatt ma naslu aktar ‘il bogħod minn fejn wasal Iżrael. Imma għaliex Iżrael ma rawx aktar minn dak li raw?—Huma ma emmnux. Imma int u jien irridu nemmnu issa dak li Iżrael ma emminx dakinhar, inkella qatt ma nirċievu dak li Iżrael tilef. Imma jekk nemmnu dak li Iżrael ma emminx, allura se nittieħdu fil-wirt li Iżrael ma ttieħedx fih, fit-tabernaklu li Iżrael ma daħalx fih, il-post qaddis fejn jgħammar Alla, fil-belt li għandha fondazzjonijiet, li l-bennej u l-ħallieq tagħha hu Alla.
TAM1897 Q1 25.9L-versett tmintax: “Il-Mulej se jmexxi għal dejjem u għal dejjem.” Huwa jrid jmexxi fuqhom hu stess; mhux Farawn aktar; mhux Nimrod aktar; mhux dawn l-idolatri aktar; mhux dawn in-nies ribelli aktar. Alla ried imexxi lil Iżrael fil-pajjiż mberrek, u jmexxihom hemm għal dejjem u għal dejjem, imma huma ma kinux jafu. O dak li tilfu billi ma emmnux fil-Mulej! O dak li tlifna aħna dawn is-snin kollha! Għax, kif se naqra għalikom għada filgħaxija, konna nkunu hemm minn żmien twil ilu, kieku emminna fil-Mulej biss. Alla jgħid hekk, u hekk hu. Ma għandniex x’nagħmlu f’dan it-tabernaklu illejla. M’għandniex x’nagħmlu hawnhekk, skont id-dritt, għax m’għandniex x’nagħmlu fid-dinja. Madankollu, billi qegħdin fid-dinja, dan hu l-post għalina. Imma m’għandniex inkunu fid-dinja xejn. Kien suppost inkunu fis-saltna t’Alla minn żmien twil ilu. Dan hu fatt, aħwa. Hemm aktar fil-Bibbja milli nistgħu nressqu f’siegħa oħra hawnhekk, fuq dik il-ħsieb waħda biss.
TAM1897 Q1 25.10Issa Mosè emmen dan kollu. Hu emmen li ż-żmien għall-twettiq tal-wegħda kien qrib. Imma dalwaqt kien se jokkupa t-tron ta’ l-Eġittu. Kien se jkun re. Kien se jmexxi; ikollu uffiċċju ogħla minn dak tas-sindku jew tal-klerku ta’ kwalunkwe belt. Kien se jmexxi mhux biss renju, iżda imperu; l-imperu tad-dinja, u kien dritt tiegħu. B’dritt doppju kien tiegħu. Ma kellux bżonn jikkontesta għall-kariga. Kien se jaqa’ f’idejh, u ma kien hemm ħadd li seta’ jiddubita d-dritt tiegħu. Kien biss pass wieħed sal-tron; biss sakemm dan il-Faraon imut, u kien kważi għaxar snin ilu. Imbagħad dan Mosè kien se jsir re tad-dinja, għax l-Imperu Eġizzjan kien jkopri d-dinja kollha.
TAM1897 Q1 25.11Anke f’dak iż-żmien, Iżrael kien qed jgħaddi minn żmien iebes. Iżrael kien oppressat, persegwit u mġiegħel jaħdem fil-fornijiet tal-briks. Mosè seta’ jgħid: “Issa n-nies tagħna qed jiġu oppressati; qed jiġu persegwiti; qed jbatu minħabba l-fidi tagħhom f’Alla; imma mhux se jdum wisq, għax il-Farawn għandu kważi mija sena u ma jistax jgħix ħafna iktar. Imbagħad se nintroduċi riforma.” Se npoġġi dan il-gvern fuq il-mogħdija t-tajba. Se nmexxi b’mod ġust. Mhux bħal dawn il-Farawni ħżiena. Nemmen f’Alla. Jien Nisrani, u għalhekk għandi iktar kwalifiki biex immexxi għax jien Nisrani. U mhux biss seta’ neħħa l-piżijiet tagħhom, iżda seta’ wkoll jagħtihom uffiċċji, u jmexxi d-dinja permezz tal-poplu ta’ Alla. Ma kienx il-mod miftuħ? Kien biss pass sal-tron, u dak il-pass kellu jittieħed dalwaqt. Imma ejja naraw x’għamel dak il-Kristjan f’ċirkostanzi bħal dawn. Mur għall-kapitlu ħdax tal-Ittra lill-Ebrej. Ħares b’attenzjoni, aqraha bir-reqqa, u ara x’tgħid. Il-vers erbgħa u għoxrin:—
TAM1897 Q1 26.1Bil-fidi Mosè, meta laħaq l-età adulta, irrifjuta li jissejjaħ iben bint Farawn.
TAM1897 Q1 26.2X’kien ifisser li tirrifjuta li jissejjaħ iben bint Farawn?—Li tirrifjuta li tkun re. It-tronu kien hemm. Kien pass biss lejh. Imma minflok ma tella’ ruħu hemm u joqgħod fuq it-tron, hu niżel. Huwa dawwar dahru lit-tron ta’ l-Eġittu, u lil kull il-ġid u l-pjaċirijiet ta’ l-Eġittu, u dawwar wiċċu lejn pajjiż ieħor; għax wasal iż-żmien meta Alla kien se jsejjaħ lil-poplu tiegħu minn dak il-pajjiż għal dan il-pajjiż ieħor. Mosè emmen f’Ġesù Kristu, u għalhekk emmen fis-separazzjoni bejn il-knisja u l-istat. Għalhekk hu separah ruħu mill-istat u waqaf b’qalb sħiħa mal-knisja. Alla sejjaħlu minn din il-pajjiż, bħalma sejjaħ lil missieru Abraham minn pajjiżu fl-ewwel lok. Imma dan mhux kollox. Isma: “Għażel li jbati flimkien mal-poplu ta’ Alla milli jgawdi l-pjaċiri ta’ l-Eġittu għal żmien qasir?”
TAM1897 Q1 26.3(Il-kongregazzjoni) dnub.
TAM1897 Q1 26.4Dnub? Kien eredi tat-tron. X’kien, allura, biex ipoġġi moħħu fuq it-tron ta’ l-Eġittu, fuq il-qawwa u l-pjaċiri tad-dinja, u tal-gvernijiet tad-dinja? X’kien?—Dnub. Jgħid hekk?
TAM1897 Q1 26.5(Ilħna) Iva.
TAM1897 Q1 26.6Temmen dan?
TAM1897 Q1 26.7(Ilħna) Iva.
TAM1897 Q1 26.8Kien dnub għal Iżrael imbagħad?
TAM1897 Q1 26.9(Ilħna) Iva.
TAM1897 Q1 26.10X’inhu issa?
TAM1897 Q1 26.11(Ilħna) dnub.
TAM1897 Q1 26.12Aħwa, hemm xi affarijiet fil-Bibbja li għandna naħsbu dwarhom. “Għażel li jbati l-afflizzjoni mal-poplu ta’ Alla, milli jgawdi l-pjaċiri tad-dnub għal żmien.” Imma tinsawx li l-pjaċiri hawnhekk, li qed nirreferu għalihom — il-pjaċiri tad-dnub — huma fil-fatt il-pjaċiri ta’ l-Eġittu; il-pjaċiri li tkun re ta’ l-Eġittu, li jkollok kariga fil-gvern terrestri, li tirrenja fuq nies oħra. Dan kollu kien se jiġi għalih b’nisla vera, b’dritt ta’ wirt. Ma kellux bżonn jpoġġi ruħu bħala kandidat, jew jitlob voti. Kien qed jasal għalih b’mod naturali. Ir-rekord jgħid li kieku hu aċċetta u gawda dawn il-pjaċiri kollha, kien ikun qed igawdi l-pjaċiri tad-dnub. Imma hu ċaħad dan. Għaliex?—“Għax ħaseb l-għajb ta’ Kristu bħala ġid akbar mill-teżori fl-Eġittu.”
TAM1897 Q1 26.13Fejn kien Kristu fir-rigward tal-gvern u t-tron Eġizzjan? Kien Kristu wieħed mal-Eġittu?—Le. Seta’ Mosè jkollu kemm lil Kristu kif ukoll it-tron tal-Eġittu?
TAM1897 Q1 26.14(Ilħna) Le.
TAM1897 Q1 26.15Imma it-tronu tal-Eġittu kien qed jaqa’ għalih b’mod naturali, bħalma l-weraq jaqgħu mis-siġar. Ma kellux għalfejn jiġġieled għall-kariga. Anke mhux biex jinnominawh.
TAM1897 Q1 26.16A. F. Ballenger.—Jew biex jorganizza petizzjoni.
TAM1897 Q1 26.17Le. Ma kellux bżonn saħansitra jsib rappreżentant biex jippreżenta l-petizzjoni tiegħu lill-president.
TAM1897 Q1 26.18Ħares mill-ġdid fis-sitwazzjoni. Kien hemm l-Eġittu b’tronu tiegħu, il-pjaċiri u t-teżori tiegħu, li kienu qed jaqgħu għalih b’mod naturali daqs il-weraq li jaqgħu mis-siġra, mingħajr ebda sforz personali min-naħa tiegħu. Dak kollu li kellu jagħmel kien li joqgħod bil-idejn mitwija, sakemm il-mexxej jmut minħabba l-anzjanità, u mbagħad kollox kien tiegħu. Madankollu, kien jippreferi jkun ma’ Kristu, u jbati t-tgħajjir tiegħu, milli jkun hemm fuq it-tron ta’ l-Eġittu. U żomm f’moħħok b’mod partikolari li biex ikun ma’ Kristu kellu jdawwar dahru lit-tron u lill-għana kollha u l-pjaċiri kollha ta’ l-Eġittu.
TAM1897 Q1 26.19Issa, ma tgħidx li jien żidt dan, li ħloqtu jien. Innota x’tgħid il-kelma, u tara li kollox hemm. Mhux hekk?
TAM1897 Q1 26.20(Leħen) Iva.
TAM1897 Q1 26.21Ejjew naqrawha mill-ġdid, u jkun wasal iż-żmien li nispiċċaw għal din il-lejla; imbagħad għada filgħaxija se nistudjaw lil Iżrael mill-ġdid:—
TAM1897 Q1 26.22Bil-fidi Mosè, meta laħaq l-età adulta, ċaħad li jissejjaħ iben bint il-Farawn; għażel li jbati ma’ poplu Alla milli jgawdi l-pjaċiri tad-dnub għal żmien qasir; u qies l-għajb ta’ Kristu bħala ġid akbar mill-teżori fl-Eġittu: għax kellu għajnejh fuq il-premju.
TAM1897 Q1 26.23“Il-ħin tal-wegħda wasal qrib, li Alla kien ħalef lil Abraham” biex jagħtih il-premju mbarakat. Mosè emmen dan, u separa ruħu mill-istat, dar lura mit-tron, u għażel l-irridiklu ta’ Kristu minflok il-qawwa, il-pjaċir u l-glorja kollha ta’ l-Eġittu. U tinsiex li kellu jdawwar lura minn dan kollu, biex ikun parteċipant fl-irridiklu ta’ Kristu.