Lo Primièr Grand Comandament

TAM1897 D 279.2Sermon prononciat lo dimars al ser, 2 de març de 1897 Imprimit dins lo Bolletièr Quotidian de la Conferéncia Generala, 5 de març de 1897, Vol. 1, N° 16, pp. 279-285.

TAM1897 D 279.3Sabètz que lo Senhor a dich d’aqueste temps e del pòble que viu en aqueste temps, que « vaquí los que gardan los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus. » Vosautres e ieu, professam a bon drech d’èsser aquel pòble, e nos tenèm ont professam que se pòt dire de nosautres pel Senhor, a l’univèrs: «Aquí son los que gardan los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus.» E serà un fach, non pas solament perque o ditz, mas o dirà perque es un fach.

TAM1897 D 279.4Aqueste tèxte s’aplica plenament a vos e a ieu que sèm aicí dins aquesta ostal; e lo Senhor vòl que venga un fach ara e que demòre un fach de contunh, per que lo pòsca proclamar a tot lo mond e a tot l’univèrs de contunh: «Aquí son los que gardan los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus.»

TAM1897 D 279.5Aquò es çò que devèm estudiar. Devèm estudiar dins aquelas leiçons, per saber se gardam los comandaments de Dieu o non; per que lo Senhor pòsca dire de nosautres: «Vaquí los que gardan los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus.»

TAM1897 D 279.6En gardant los comandaments de Dieu, de segur, lo primièr ven, e es aquel que devèm de segur gardar. E vaquí sa paraula: « Lo primièr de totes los comandaments es: Escota, Israèl; lo Senhor, nòstre Dieu, es un sol Senhor; e amaràs lo Senhor, ton Dieu, de tot ton còr, e de tota ton arma, e de tot ton esperit, e de tota ta fòrça; aquò es lo primièr comandament. »

TAM1897 D 279.7Ara, pòt lo Senhor dire de vos e ieu a prepaus d’aquel comandament: «Vaquí los que lo gardan»?

TAM1897 D 279.8Lo Sénher ten tot vòstre còr, de tal biais qu’avètz pas de còr per res d’autre que per el e çò qu’es a el?

TAM1897 D 279.9Lo Sénher ten tota vòstra arma dins un amor devot, de tal biais que i a pas cap de sentiment de vòstre èsser que siá pas d’el?

TAM1897 D 279.10A lo Sénher tota vòstra ment, de sòrta que i aja pas cap de pensada de vòstra ment, cap d’òbra de vòstra ment, cap de partida de vòstra ment que siá pas la sieuna, — dedicada a son servici? Car es amb la ment que servissèm lo Sénher nòstre Dieu. Pas amb una partida, pas amb una part, mas amb tota entièra. De sòrta qu’ajatz pas cap de ment a dedicar, o a pausar, sus quicòm que siá pas de Dieu.

TAM1897 D 279.11Es tota ta fòrça la sieuna, de tal biais que n’as pas cap d’autra a metre en res que siá pas de Dieu, e pas que dins son servici?

TAM1897 D 279.12Se tot aquò es vertat per vos, alara es vertadièrament dich de vos: «Aquí son los que gardan los comandaments.»

TAM1897 D 279.13« Lo segond es semblable al primièr : Aimaràs ton pròche coma tu meteis. » Quand l’amor de Dieu es dins nòstres còrs, coma dins lo primièr comandament, serà pro aisit d’aimar nòstres pròches coma nosautres meteisses.

TAM1897 D 279.14Coma o metèt en evidéncia la paraula del fraire Kellogg l’autre jorn, a prepaus d’aquel dròlle a Chicago que s’aprochèt d’un òme, un complet desconegut, e li diguèt: «Sabètz que sètz lo pecador mai grand del mond?» E quand l’òme, susprés, demandèt cossí aquò podiá èsser, disent qu’aviá jamai tuat degun, qu’aviá jamai comés cap de grand crime, lo dròlle li diguèt: «Lo mai grand dels comandaments es: Aimaràs lo Senhor ton Dieu de tot ton còr, de tota ton arma, de tot ton esperit e de tota ta fòrça. Fas aquò?» Respondèt: «Non, o fau pas. Pòdi pas dire que o faga ges.” “Bon,” diguèt lo dròlle, “aquò es lo mai grand dels comandaments. Violas lo mai grand comandament; doncas siás lo pecador mai grand.” L’òme o admetèt, e foguèt menat a Dieu e al salut complet. Aquò es pro clar: coma aquò es lo mai grand comandament, aquel que lo viola es lo pecador mai grand. Es aquò tu?

TAM1897 D 279.15Tu e ieu professam de gardar los comandaments de Dieu, e la fe de Jèsus. Violam lo primièr de totes los comandaments de Dieu? Se gardam pas lo mai grand, lo primièr, de totes los comandaments, lo violam. Se violam aqueste, gardam pas los comandaments; aquò es establit. Tu e ieu devèm decidir ara, e devèm decidir per totjorn, se servirèm lo Senhor de tot còr, e de tota l’arma, e de tot l’esperit, e de tota la fòrça.

TAM1897 D 279.16Es escrich: «Lo reialme de Dieu es en vosautres». Lo reialme qu’es en nosautres es lo reialme de Dieu; èra aital quand l’òme foguèt creat, mas l’enemic usurpèt la plaça de Dieu; e lo Senhor tornèt liberar l’òme per que causiguèsse se Dieu auriá sa pròpria plaça dins son pròpri reialme, o se l’usurpator auriá la plaça de Dieu dins lo reialme de Dieu. Lo reialme qu’es en vos es al Senhor. Vosautres devètz dire se lo Senhor i regnarà, o se l’enemic i regnarà. E se causissètz pas que lo Senhor i regne, causissètz que l’enemic i regne. Tot depend de la causida de l’òme per saber qui regnarà.

TAM1897 D 280.1Qualqu’un deu regnar. L’òme foguèt pas fach per se governar el meteis, independent de Dieu. Foguèt fach per èsser el meteis amb Dieu, e pòt pas èsser el meteis sens Dieu. L’òme foguèt fach per se téner amb Dieu. Lo reialme de Dieu èra en el. Dieu regnava en el. Mas comencèt de voler far a son biais en seguissent Satanàs. Mas un òme pòt aver son biais solament en seguissent Dieu. Lo reialme de Dieu es en vosautres. Devèm causir que Dieu prenga sa pròpria plaça en nosautres, dins son pròpri reialme dins nòstres còrs. Prendrà sa plaça ailà, e regnarà ailà quand poirà aver sa pròpria plaça dins son pròpri reialme.

TAM1897 D 280.2Sabètz que per çò qu’es del reialme de Dieu sus tèrra, serà d’una mar a l’autra, e del flume als extrems de la tèrra. Lo reialme de Dieu, aqueste reialme que deu venir quand lo Senhor vendrà, sabètz qu’es per cobrir cada centimètre, cada particula de terren qu’i a dins aqueste mond. Ara, lo reialme de Dieu es en vosautres. Aquel reialme en vosautres ont Dieu regna — son règne cobrís cada espaci, cada particula de terren dins vòstre còr? Es aquò? Es la question, e aquelas questions son per nosautres de mai d’un biais.

TAM1897 D 280.3Legissi simplament lo comandament, e vos atiri l’atencion sus çò que ditz lo comandament. E aquò per que vos e ieu agam l’esperit e lo còr totjorn dobèrts a la question: es vertat per nosautres, «Aicí son los que gardan los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus» amb tot lo còr, l’arma, l’esperit e la fòrça?

TAM1897 D 280.4Çò sus qué se pausa vòstre esperit, çò qu’estudiatz, çò a qué trabalhatz — es Dieu dins aquela causa? Es per la glòria de Dieu? La recèrca que fasètz, los estudis que seguissètz, tota la pensada de vòstre esperit — es per que l’imatge de Dieu i siá estampada? Es per trobar Dieu mai largament dins l’esperit? Es per lo glorificar mai? Es el lo primièr e tot en tot, dins vòstres esfòrces intellectuals? L’aimatz, lo servissètz amb tot vòstre esperit?

TAM1897 D 280.5E amb tota ta fòrça. Lo camp que lauras, lo lauras per Dieu? La plana que passes per alisar una planca, o fas per Dieu, de sòrta que tot çò que recebes siá a Dieu e pas brica a tu? Ta fòrça es ela tan entièrament dedicada a Dieu que trabalhas dins la causa de Dieu ont que metas la man?

TAM1897 D 280.6Es estada una idèa correnta qu’una persona deu arrestar de trabalhar a son mestièr, o a quina que siá sa trabalh manual, abans de poder èsser un trabalhador de la causa. Fòrça dison : « Vòli sortir d’aquò que fau. M’agradariá de poder me’n anar. M’agradariá de poder sortir d’aquesta botiga. M’agradariá d’èsser un trabalhador de la causa. » Se siás pas un trabalhador de la causa ont siás, seràs pas un trabalhador de la causa quand arribaràs ont vòls èsser. Se siás pas un trabalhador de la causa mentre lauras lo camp, seràs pas un trabalhador de la causa se temptavas de predicar en cadièra. Se sètz forgièr, e a l’enclòsca jorn aprèp jorn — se sètz pas un obrièr de la causa tan a fons, tan de tot còr, tan de tot còr e de tota arma coma ieu o soi a la cadièra, alara seriatz pas un obrièr de la causa se distribuissiatz de prospectús endacòm.

TAM1897 D 280.7Avèm un exemple davant nosautres de çò que l’umanitat pòt èsser, e de çò que cada cresent en Jèsus deu èsser. Lo Filh de Dieu venguèt dins aqueste mond per nos mostrar a vos e a ieu çò qu’es exactament de gardar los comandaments, e cossí se fa. E trabalhèt a un mestièr aperaquí sièis còps mai de temps que non pas predicèt. A partir de l’edat de dotze ans, quand poguèt començar de trabalhar amb Josèp al mestièr de fustièr, quand podiá far un brave pauc de causas — car un dròlle de dotze ans pòt far un fum de causas en ajudant un fustièr. Començant doncas a l’edat de dotze ans, foguèt batejat e comencèt de predicar a l’entorn de trenta ans; aquò fa dètz-e-uèch ans. Aquestes ans, trabalhava coma fustièr. De l’edat de trenta a trenta-tres ans e mièg, los passèt dins lo ministèri public, a predicar. Alara, vesètz qu’a trabalhar coma fustièr passèt gaireben sièis còps mai de temps qu’a predicar.

TAM1897 D 280.8Ara, èra el tan Filh de Dieu pendent aqueles dètz-e-uèch ans que trabalhèt coma fustièr, coma o foguèt pendent los tres ans e mièg que passèt a predicar? — Sabètz qu’o èra. Èra mon Salvador e lo vòstre Salvador quand èra ailà a segar una pòst, e a far un banc e a li metre de pès, — èra tant mon Salvador e lo vòstre Salvador alara, coma quand èra sus la crotz? — Sabètz qu’o èra. «Car sèm salvats per sa vida.»

TAM1897 D 281.1Oblidetz pas qu’a la fin d’aquestes dètz ans e uèch ans, quand venguèt se far baptizar, e foguèt baptizat, al començament de son ministèri, e a la fin de son mestièr de fustièr, — foguèt alara que Dieu diguèt: «Aqueste es mon Filh benaimat, en qui ai pres ma plénia de gau.». Èra pas, alara, un trabalhador de la causa tanplan pendent aqueles dètz ans e uèch ans, coma o foguèt pendent los tres ans e mièg darrièrs? — Sabètz que o foguèt. Alara, se sètz un fustièr, e un cresent professat en Jèsus Crist, podètz pas èsser un seguidor d’el? Devètz pas èsser son seguidor e un trabalhador de la causa justament aicí, tan vertadièrament coma se foguèssetz a la cadièra? Disi pas que siatz obligat de demorar totjorn un fustièr. El o faguèt pas. Disi pas que siatz obligat de demorar totjorn forgièr o agricultor; mas disi e insistissi que mentre que siatz fustièr, mentre que siatz forgièr, mentre que siatz agricultor, devètz èsser un trabalhador de la causa tan vertadièrament coma o poiretz jamai èsser, ont que siatz.

TAM1897 D 281.2Aital, Jèsus a mostrat a cadun de nosautres çò qu’es d’èsser crestian, e quina deu èsser nòstra vida, quina que siá l’òbra de nòstre esperit, de nòstre còr o de nòstras mans. Aimava Dieu de tot son còr, de tota son arma, de tot son esperit e de tota sa fòrça, quand èra fustièr. Quand sciava de pòsts, quand fasiá de taulas, quand fasiá de pòrtas e las metiá en plaça, èra per la glòria de Dieu. Dieu èra tot per el. Quand un òme venguèt a el coma fustièr, en lo vesent solament coma un fustièr; sens lo veire coma lo Salvator del mond coma tal, — quand un òme venguèt a el solament coma fustièr, e s’assetèt amb el e diguèt: «Vòli una taula facha. Me la faràs?” e respondèt: “Quin tipe de taula vòls?” e l’òme la li descriguèt, e Jèsus diguèt: “Òc, te la farai;” quand Jèsus aguèt fach la taula e l’aviá portada sus son esquena fins a l’ostal de l’òme, e l’aviá menada dedins, e l’aviá pausada per que l’òme ne faguèsse son usatge — dins tota aquela transaccion, Jèsus èra entièrament a Dieu. Dieu èra dins totas sas accions. A cada juntura qu’aviá facha dins aquela taula i aviá pas de fendas, cap èra pas cobèrta de posca, res èra pas amagat, èra una taula onèsta. Èra d’un cap a l’autre una taula que Dieu podiá aprovar.

TAM1897 D 281.3E quand faguèt l’acòrdi per far la taula, faguèt un acòrdi onèst, un d’aqueles que Dieu podiá agachar e dire: “Aquò’s un acòrdi onèst”. Demandèt pas a l’òme de pagar mai que çò qu’èra just per un tal trabalh. L’òme li demandèt: “Me faràs una taula tala e tala?” “Òc.” « Quant me ne demandaretz ? — quant costarà ? » Calculariá, e diriá a l’òme : « La fusta costarà tant, e caldrà tant de temps per la far, e mon trabalh val tant. Pensatz pas ? Pensatz pas que mon trabalh per lo temps que prendrà, valdrà tant ? » E l’òme disiá: «Òc, soi d’acòrdi. Pensi que ne val tot aquò. Aquò es onèst. Es un acòrdi clar.» E quand preniá la taula sus son esquena, la portava e la pausava ailà, l’òme li pagava çò que s’èran meses d’acòrdi, e Dieu podiá agachar tota aquela transaccion e dire: «Aquò es onèst. Es tot çò que degun pòt far.»

TAM1897 D 281.4Es aquò lo tipe de fustièr que sètz? Afirmatz èsser crestian. Es aquò lo tipe d’obrièr que sètz, qué que faguetz?

TAM1897 D 281.5Amas tu Dieu amb tot ton còr, tota ta anima, tot ton esperit e tota ta fòrça? Qué que fagatz, o que siatz apelats a far; quina que siá l’afar que menatz amb vòstre vesin, pagà o crestian, es fach d’un biais que Dieu lo pòt regardar e dire: «Aquò es pro bon pel reialme de Dieu», pr’amor que tot vòstre còr, tota vòstra arma, tot vòstre esperit e tota vòstra fòrça i son, per la glòria de Dieu.

TAM1897 D 281.6Sèm gardians dels comandaments, o non? Aquò es la question. E es ora que o sapiam tan a fons que lo Sénher pòsca certificar dins lo messatge que parla: «Vaquí los que gardan los comandaments de Dieu.»

TAM1897 D 281.7Ara, podètz veire qu’aqueste comandament cobrís tot lo domeni de tot, e que podèm pas tocar un sol pensament dins tot lo reialme de la pensada que siá pas concernit per aqueste tèxte amb lo qual avèm començat. Doncas, devèm examinar tot dins nòstra pensada, devèm examinar tot çò a qué nòstre esperit es apelat, a la lutz d’aquela Escritura, la primièra de totas las comandaments.

TAM1897 D 281.8Tot çò a qué sèm cridats a metre la man, o devèm considerar a la lutz d’aquel mai grand de totes los comandaments. Es una causa que, dins la crenta de Dieu, i pòdi intrar amb tot mon còr, mon arma, mon esperit e ma fòrça? Se non, alara, vòli i tocar? — Non. Se es una causa a la quala pòdi pas me donar amb tot mon còr, mon esperit, mon arma e ma fòrça, e amb Dieu, alara qué ai-ieu a far amb ela? Se Dieu pòt pas anar amb ieu, alara rompi los comandaments. Me consacri pas tot a el. Tota ma fòrça val pas res se es emplegada dins quicòm que el pòt pas intrar, o que pòt pas tocar ni aprovar, o que pòt pas acceptar.

TAM1897 D 282.1Sabi qu’aquò es dirècte, mas es lo Cristianisme. Es lo Cristianisme, e vos e ieu nos devèm pas contentar d’una setzena partida de qué que siá de mens qu’aquò exactament. Nos cal pas nos permetre d’èsser contents, quitament per l’ombra d’un moment, de res dins aqueste mond, de mens que tot çò que fasèm, o fagam amb Dieu amb nosautres, e puèi i intrar amb tot lo còr, tota l’arma, tot l’esperit e tota la fòrça. E vos o disi, quand arribarem a aquò, totes, se totes dins aquesta ostal se rendon a el ara meteis, e i demòran fermes, podèm pas imaginar quin poder de Dieu se manifestarà dins lo mond.

TAM1897 D 282.2La granda dificultat dempuèi lo començament es estada que los òmes an pas volgut daissar a Dieu la plaça dins lors còrs que li aparten. Dieu creèt l’òme aital, e el se virèt vèrs tot autre causa, e barrèt Dieu completament. Dieu lo liberèt d’aquela tenèbra, lo liberèt per causir, e l’apelèt a causir, se aimariá Dieu de tot son còr, de tota son arma, de tota sa ment, e de tota sa fòrça. Foguèt liberat per causir de daissar Dieu tornar prene sa plaça; mas tant nombroses causiguèron que lo Senhor deuriá pas aver sa pròpria plaça, que lo deluvi los escampilhèt de la fàcia de la tèrra.

TAM1897 D 282.3Alara, lo Senhor tornèt començar la linhada. E la sola causa que demandèt a cadun foguèt qu’aimèsse lo Senhor Dieu de tot son còr, de tota son arma, de tot son esperit, e de tota sa fòrça, e son vesin coma el meteis. Es tot çò que demandèt als uèch que dintrèron dins l’arca, e que ne sortiguèron. Se lo primièr òme aviá aimat Dieu de tot son còr, de tota son arma, de tot son esperit e de tota sa fòrça, cap de pecat jamai seriá intrat.

TAM1897 D 282.4Après qu’aguèt pecat, e que lo Senhor l’aguèt liberat d’aquela servitud, se Adam e totes sos enfants aguèsson aimat Dieu de tot còr, de tota arma, de tota poténcia, de tot esperit e de tota fòrça, quina seriá estada la condicion del mond? — Aurián gardat los comandaments de Dieu, e la fe de Jèsus, e la justícia auriá cobèrt la tèrra coma las aigas cobrisson la mar. Es impossible qu’aquela causa se pòsca complir dins l’òme jos l’esclavatge de la malediccion, jos l’esclavatge de la carn pecadriça? Pòt Dieu liberar aital lo pecador del poder del pecat dins la carn, que pòsca amar Dieu de tot son còr, de tota son arma, amb tota sa fòrça, tot son esperit e tota sa fòrça? — Òc. Lo pecat auriá pas pogut maudir la tèrra, tala coma es, quitament amb d’òmes jos l’esclavatge de la carn pecadrièra, s’aguèsson cregut en Dieu, e gardat los comandaments de Dieu, e la fe de Jèsus. Aquò es la vertat, perque aquò es lo Cristianisme. Alara, vesètz que tot çò que lo Senhor a jamai volgut en nosautres, tot çò que voliá en l’òme dempuèi qu’Adam pecèt, foguèt e es que gardèsse los comandaments de Dieu e la fe de Jèsus. E lo primièr de totes los comandaments es: «Aimaràs lo Senhor ton Dieu de tot ton còr, de tota ta arma, de tot ton esperit e de tota ta fòrça.»

TAM1897 D 282.5Dins Romans 1:21, se ditz qu’al començament «coneissián Dieu». Agachatz aquò: l’òme al començament de sa carrièra coneissiá Dieu. Adam coneissiá Dieu al començament, mas retenguèt pas aquela coneissença. Quand Adam pecèt e foguèt tornat començar, coneissiá Dieu. Quand la raça tornèt començar après lo deluvi, coneissiá Dieu al començament; doncas, l’umanitat s’es totjorn alonhada de Dieu. Lo mond èra tan pecador, es tan pecador, e serà tan pecador, perque coneguèt Dieu e lo rebuta, e non pas perque coneguèt pas Dieu. Atal, lo mond es pas dins la malícia a causa de l’escuritat; lo mond es dins l’escuritat a causa de la malícia.

TAM1897 D 282.6Lo mond comencèt amb la lutz; e aquela tenèbra es venguda per la causida dels òmes; «quand conoguèron Dieu, lo glorificèron pas coma Dieu, ni foguèron reconeissents; mas venguèron vana dins lors imaginacions, e lor còr nèci s’escuriguèt. Se professant sages, venguèron fòls, e cambièron la glòria del Dieu incorruptible en una imatge facha coma l’òme corruptible, e als aucèls, e als animals de quatre pès, e als rampants.”

TAM1897 D 282.7Ara, remarcatz; que primièr? — Coneguèron Dieu; mas lo glorificèron pas coma Dieu; li donèron pas en eles la plaça que li aparten. Glorificèron pas Dieu, — lo revelèron pas a l’òme, lo faguèron pas manifest sus la tèrra; perque Jèsus diguèt: «T’ai glorificat sus la tèrra», e el èra Dieu manifest en carn. Aquestes òmes que coneissián Dieu, volguèron pas que Dieu se manifestèsse dins la carn. Èran pas reconeissents. Puèi venguèron vains dins lors imaginacions; puèi lor còr nèci s’escuriguèt; puèi dins lor escuritat professèron d’èsser savis. Aquela saviesa èra de la neciá, e puèi faguèron d’imatges.

TAM1897 D 282.8Aital vesètz que l’imatge que se pausa davant los uèlhs dels òmes, dins lor idolatria, es sonque la manifestacion exteriora de l’idolatria, sa representacion visibla. L’idolatria es ja plan al fons del còr, e a ja fach mantun pas per se manifestar. Pensatz-i. Ont comença l’idolatria? — Dins lo còr. Ont dins aqueste camin comença l’idolatria? — Quand coneguèron Dieu, lo glorificèron pas coma Dieu; es aicí que tot comença. Alara, ont i a un terren mejan entre la coneissença de Dieu e l’idolatria?

TAM1897 D 283.1Pensatz-i ben ara. Coneguèron Dieu, e, «Aquò es la vida eterna, que te conèiscan». La coneissença de Dieu es la vida eterna; aquò es establit. Coneguèron Dieu; avián la vida eterna dins la coneissença de Dieu. Aquò es escrich. Mas se son meses a l’idolatria. Quants passes faguèron eles dempuèi la coneissença de Dieu per arribar a l’idolatria? — Sonque un. Alara, quants passes cal far dempuèi l’amor de Dieu amb tot lo còr, tota la fòrça, tot l’esperit e tota la fòrça, per arribar a l’idolatria? — Sonque un. Alara, se aimi pas Dieu amb tot mon còr, tota mon arma, tot mon esperit e tota ma fòrça, qué soi? — Un idolatra.

TAM1897 D 283.2Benlèu ai pas d’imatge talhada davant ieu. Aquela gent n’aviá pas al començament. Mas avián una imatge, una concepcion, formada dins l’esperit, e quand faguèron lor imatge talhada, foguèt simplament una representacion per se presentar als uèlhs, de çò qu’avián ja dins l’esperit. Lo primièr òme que faguèt una imatge aviá una concepcion d’aquò dins son esperit abans de la far. Lo primièr òme que faguèt una imatge aviá la concepcion que deviá èsser son dieu, e aquela concepcion èra ja aquí abans que faguèsse l’imatge de fusta o de pèira. Alara, aquela imatge de pèira, que metèt davant sos uèlhs, èra solament la forma exteriora que faguèt per li representar dins aquela aparéncia çò que lo dieu èra, que ja aviá dins son esperit. Alara, aviá pas un dieu abans que faguèsse aquela imatge de talla? — Òc. Ont èra? — Dins son còr.

TAM1897 D 283.3Son venguts vains dins lors imaginacions. Las de qui? — Las lors. Vaquí aquel òme qu’imagina quicòm; fa una imatge de son imaginacion, e la plaça davant sos uèlhs en defòra d’el. L’imaginacion es simplament la formacion d’imatges mentalas. E l’imatge de pèira es pas que la forma tangibla de l’imaginacion del còr. Ont foguèt fach l’imatge pel primièr còp? — Dins son esperit; dins son imaginacion pròpria, dins sa pròpria pensada. Mas qui i èra quand s’èra separat de Dieu? — Pas que Satan e el meteis. Alara, d’ont pòdon venir sas pensadas? — Sonque d’el meteis e de Satan.

TAM1897 D 283.4Alara, vesètz pro clarament que l’idolatria es dins lo còr; la concepcion, l’imatge, i es ja abans que l’imatge pòsca aparéisser defòra. E mai se son dieu siá lo solelh, la luna o las estelas, aquela concepcion, son idèa, son imaginacion, i es abans que la metèsca en forma exteriora dins lo solelh, la luna e las estelas.

TAM1897 D 283.5Tot çò qu’apareis dins l’idolatria es simplament lo rebat de çò qu’es dins lo còr. E Dieu deu èsser dins lo còr, amb tot lo còr, tota l’arma, tot l’esperit, e tota la fòrça, senon l’idolatria i es. I a pas de mejan.

TAM1897 D 283.6De fach, après lo deluvi, quand los òmes daissèron pel primièr còp lo verai Dieu e anèron aver de dieus pròpris — permetèron a aquestes dieus d’ocupar la plaça de Dieu per eles, çò que mòstra que quand coneissián Dieu lo reconeissián coma lor sol sobeiran. Quand aimi Dieu de tot mon còr, de tota mon arma, de tot mon esperit, e de totas mas fòrças, qual serà mon sol Dieu? — Dieu. Qual serà ma sola autoritat? — Dieu. Qual sol aurà autoritat sus ieu? — Dieu. Es capable d’exercir l’autoritat justa? — Òc. Es capable de manténer l’òme drech? — Òc. Quand un òme aima Dieu de tot son còr, de tota son arma, de tot son esperit e de totas sas fòrças, a pas besonh de cap d’autra lei o autoritat per lo manténer drech dins lo mond. Qual es son governador? — Dieu. E Dieu es capable de governar quand l’aimam supremament? — Òc. Mas, quand l’òme daissa Dieu, e se met a l’idolatria, es capable de se governar el meteis? — Non.

TAM1897 D 283.7Ara, après lo deluvi, mentre que coneissián encara Dieu, lo reconeguèron coma lor unic Rei e Governador. Avián pas cap d’autre sobeiran. Quand s’alonhèron de Dieu pel primièr còp, e metèron d’autres dieus a sa plaça — vòli dire al començament, quand s’alonhèron de Dieu e metèron d’autres dieus a la plaça de Dieu — permetèron a aqueles autres dieus d’ocupar la plaça de sobeirans. Professèron qu’aqueles dieus èran lors sobeirans. Avián pas de reis; los òmes professavan pas encara de s’establir coma governants. Los òmes professavan que los dieus èran los reis; e los òmes qu’èran a l’autoritat èran solament los representants dels dieus, mentre que los dieus èran los reis vertadièrs.

TAM1897 D 283.8La pròva d’aquò la trobaretz dins « Empèris de la Bíblia », pagina 50. Aquí son los primièrs archius que se trobèron en Babilònia, ont la raça comencèt, e ont aguèt luòc la confusion de las lengas — ont la raça doblidèt Dieu. Legissi :—

TAM1897 D 284.1A Ninridu, son Rei, per la preservacion d’Idadu, Vicerèi de Ridu, lo servidor, la delícia de Ninridu.

TAM1897 D 284.2Aicí, lo dirigent, Idadu, en escrivent una inscripcion a son dieu, professèt qu’èra simplament lo vicerei de son dieu. Reclamèt pas d’èsser un rei. Aital vesètz que lo dieu èra lo rei d’aqueste òme. Lo dieu èra considerat coma lo rei del pòble, e aqueste òme qu’aviá l’autoritat, èra solament lo vicerei o lo luòctenent del dieu.

TAM1897 D 284.3Aquò mòstra que la coneissença de Dieu coma lo Sòuveran legitim èra tan recenta que cap d’òme aviá pas encara lo coratge de s’autoproclamar rei. O vesètz? Pensatz-i ben. Quand Dieu èra lo sol sòuveran, èra, de segur, lor sol rei; mas quand se virèron d’El e prenguèron d’autres dieus, lor coneissença del Dieu verai èra tan recenta, sa relacion èra tan recenta dins lor coneissença, que quand metèron d’autres dieus a la plaça de Dieu, e establiguèron aquestes dieus fausses coma lor rei — un òme en autoritat demest los òmes aguèt pas lo coratge de prene lo títol de rei; mas causiguèt d’èsser conegut coma lo vicerei del dieu que deviá èsser lo rei vertadièr. O repeti. La coneissença del Dieu vertadièr coma l’unic Rei èra tan recenta dins l’esperit d’aqueles òmes que cap d’òme aviá pas encara lo coratge de prene lo títol de rei. Lor remembrança de Dieu coma l’unic Rei e Mèstre èra encara tan clara que seriá estat tròp semblable a una temptativa de destronar Dieu que cap d’òme prenguèsse lo títol de rei.

TAM1897 D 284.4Legirai una autra inscripcion d’aquesta meteissa tèrra, de la meteissa epòca:—

TAM1897 D 284.8Aquí un òme que bastiguèt un ostal en onor de son dieu. Aqueste òme ditz qu’es vicerei d’aqueste dieu, que es rei. Aqueste òme Gudèa professa pas d’èsser rei. A l’autoritat, mas professa pas d’èsser rei. Qual es lo rei ? — Son dieu. Aquò vos mòstra tornarmai que la coneissença del Dieu vertadièr coma l’unic Rei èra tan recenta dins lors esperits, qu’èran pas anats tan entièrament luènh de Dieu e de l’idèa de Dieu coma unic Rei e Sòuveran, coma per voler metre de caire l’idèa de la reialtat de Dieu, e permetre a un òme de prene lo títol de rei.

TAM1897 D 284.9A. F. Ballenger. — L’òme en plaça d’autoritat, doncas, pretendava èsser lo vicerei de son dieu, e non pas un rei?

TAM1897 D 284.10Òc. I aviá pas encara de reis. Parlam pas de l’òme coma rei. I aviá pas encara de reis demest los òmes. I aviá d’òmes en plaça d’autoritat. Un òme governava los autres. Aviá lo poder, mas se disiá pas rei. Èra pas conegut coma rei, e se permetiá pas encara de prene lo títol de rei. Perqué ? — Perque s’èra pas encara tant alunhat de l’idèa del Dieu vertadièr, coma unic Rei legitim, per èsser pro ardit, per aver pro de coratge malvat, per metre de caire tota idèa de quina que siá divinitat coma rei, e s’establir rei.

TAM1897 D 284.11Aqueles son los primièrs documents que se son trobats dins aquela tèrra. Podètz veire que son demest los mai ancians. Son de documents de l’epòca d’abans que los òmes prenguèsson lo títol de rei, e quand avián l’idèa del Dieu verai coma Rei.

TAM1897 D 284.12Mas aquí avètz un document un pauc mai ancian, que parla de la confusion de las lengas a la tor de Babel. A la quatrena pagina d’« Empèris de la Bíblia » avètz lo raconte biblic de la confusion de las lengas. Aquò es lo raconte que escriguèron las gents entre las qualas se debanèt la confusion de las lengas. Dins la Bíblia avètz lo raconte del Senhor. Dins aquesta inscripcion sus las bricas que foguèron enterradas dins las roïnas de Babilònia e que son estadas descobèrtas, avètz lor version dels faches. Podètz la metre a costat de la version de la Bíblia, dins l’onzen capítol de la Genèsi, e veiretz que las doas causas son exactament parièras. Vaquí çò que ne diguèron:—

TAM1897 D 284.14Aqueste es un dels primièrs racontes qu’i a. Los autres son a costat d’aqueste. Mas aqueles autres mòstran qu’i aguèt un temps qu’encara i aviá pas de rei demest los òmes; que l’òme en autoritat voliá pas prene lo títol de rei; que son dieu èra son rei; e que l’idèa que lo Dieu vertadièr èra rei èra tan recenta que aviá pas pro de coratge per dire qu’èra rei. A l’epòca, aquò èra usurpar tròp d’autoritat fàcia a son idèa del Dieu vertadièr.

TAM1897 D 285.1Aquò èra abans Nimrod. Nimrod foguèt lo primièr òme qu’aguèt lo coratge de prene lo títol de rei fàcia a l’idèa que Dieu èra lo rei. Alara legissi a la pagina cinquanta de “Empèris de la Bíblia:”—

TAM1897 D 285.2Nimrod èra aquel òme audaciós. Lo nom que pòrta significa rebelion, mesprètz arrogant, e, segon Gesenius, es equivalent a l’« extremament impiós rebel ». E « comencèt d’èsser poderós sus la tèrra ». O, coma o dona una autra traduccion, foguèt « lo primièr poderós sus la tèrra ».

TAM1897 D 285.3Nimrod foguèt lo primièr òme que jamai se donèt lo títol de rei; lo primièr a detenir l’autoritat reiala e a portar dobèrtament lo títol de rei. E son nom significa exactament çò que aquela causa significava per lo pòble que se metèt a cap.

TAM1897 D 285.4Ara, non pas ma declaracion, mas la declaracion d’una autoritat sus aquel subjècte, ditz aquò:—

TAM1897 D 285.5Amb l’establiment del reialme de Nimrod, lo mond ancian tot entièr intrèt dins una fasa istorica novèla. La tradicion orientala que fa d’aquel guerrièr lo primièr òme que portèt una corona reiala, soslinha un fach mai significatiu que l’adopcion d’un novèl ornament de vestit, o quitament la conquista d’una província. Son règne introduguèt al mond un sistèma novèl de relacions entre lo governant e los governats. L’autoritat dels governants ancians se fondava sul sentiment de parentatge, e la primautat del cap èra l’imatge del contraròtle parental. Nimrod, al contrari, èra un sobeiran d’un territòri, e d’òmes sonque dins la mesura que n’èran los abitants, e sens téner compte dels ligams personals. Fins ara i aviá agut de tribús — de familhas alargadas — la Societat; ara i aviá una nacion, una comunautat politica — l’Estat. D’ara enlà, l’istòria politica e sociala del mond son distintas, se non divergentas. — Empèris de la Bíblia, p. 51.

TAM1897 D 285.6Quina foguèt, doncas, l’origina de l’Estat?