Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
04 / 12Sermuni dû 1897

La Scienza dâ Salvezza. – N. 1

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 D 46.2Sermuni datu la sira di Venniri, 12 di Frivaru 1897 Stampatu ntê Bullettini Ginirali di la Cunferenza di lu 16 di frivaru 1897, Vol. 1, N. 3, pp. 46-47 e di lu 17 di frivaru 1897, Vol. 1, N. 4, pp. 49-53.

TAM1897 D 46.3OGNI PERSUNA sapi ca chista è na epuca assai scentìfica, almancu di nomu, di prufissioni e di aspirazioni. Diu voli ca lu so pòpulu sia sempri a lu passu cu l’epuca. Cchiù di chissu: voli ca lu so pòpulu sia sempri avanti a l’epuca. N particulari, voli ca lu so pòpulu sia sempri riformaturi, e pi essiri riformaturi, na pirsuna avi a essiri avanti a l’epuca. Allura, siccomu chista è n’epuca particularmenti scentìfica, sia ntâ prufissioni sia n’àutri campi, la causa di Diu, lu so pòpulu, avi a èssiri scentìficu pi rispùnniri ê richiesti di l’epuca. Chista è la dichjarazzioni dâ pruposta a studiari la quali vi nvitu stasira. Lu Signuri voli ca tu e iu accittamu sta pruposta, ca la studiamu e ci custruemu supra, finu a quannu nun sarà dimustrata nta nuatri davanti ô munnu ca sta pruposta è scentìficamenti curretta. Si tu e iu, si tutti chiddi ca prufessanu lu nomu di Cristu, facemu chistu, allura chidda cosa sarà fatta dû Signuri. Lu munnu la virrà, e lu munnu la virrà sia ca tu e iu nni avemu parti sia ca no. Picchì si tu e iu nun avemu parti, chiddi ca ci avrannu parti sunnu chiddi ca permettunu ô Signuri di fari chidda dimustrazioni attraversu iddi; e si tu e iu nun ci permettemu, nni perdemu.

TAM1897 D 46.4Ma tu dici: «La Salvezza è l’opira dû pòpulu di Diu». La Salvezza è l’unica causa dû Signuri. Chistu è chiddu ca sti àutri frati hannu statu dicennu. Chistu è chiddu ca avemu avutu nta la lezioni di stu dopu menziornu, e chiddu ca avemu avutu nta tutti li lezioni di l’Epistula ê Ebrei. È la lezioni ca avemu avutu n’àutri posti dâ Scrittura. E la Scrittura dici ca nun avemu a canusciri nenti àutru ca Gesù Cristu e iddu crucifissu. Tu dici chissu; iè, e iu lu dicu puru. Iu dicu ca l’opira dû pòpulu di Diu — tuttu chiddu ca è la causa di Diu ntô munnu — è l’opira dâ salvezza. E chissu currispondi precisamenti a chiddu ca avemu già dittu. Dunca, la salvezza è scienza.

TAM1897 D 46.5Chiù di chissu: la Salvezza nun è sulu scienza, nun è sulu na scienza; è la cchiù mpurtanti, la chiavi, lu centru di tutti li scienzi. È la cchiù scentìfica di tutti li cosi ca l’intelletti di l’omini trattanu ‘n stu munnu. Accussì, quannu u pòpulu di Diu pigghia a salvezza di Diu comu è ‘n Diu; quannu a so causa di salvezza ‘n munnu starià comu rapprisintanti veramenti i so idei di salvezza, allura sarà rivilata ô munnu a scienza ca è supra a tutti l’àutri scienzi. Allura u pòpulu di Diu pò stari davanti ê stissi rè di la scienza, e nun aviri vergogna, ‘n un’età scentìfica.

TAM1897 D 47.1Ora, iu sugnu cumplitamenti ‘mpignatu a dda virità. E vogghiu ca viditi quantu è virità a tutti l’effetti. Iu e vui semu ‘mpignati pi la salvezza di Diu. E vogghiu ca viditi di la Bibbia — lu libbru di tutta la virità — ca la salvezza è scienza. Allura, cu mia, vi ‘mpigneriti puru vui a dda virità.

TAM1897 D 47.2Prima, allura, vogghiu ca pinsati cu giudizziu, e viditi pi cuntu vostru nun sulu ca la salvezza è scienza; ma puru ca è la cchiù àuta di tutti li scienzi.

TAM1897 D 47.3La parola “scienza” significa, letteralmenti, canuscenza. La scienza di botanica è la canuscenza di botanica. La scienza di astronomia è la canuscenza di astronomia. Accussì, un scentìficu ha difinitu la scienza comu “u prudottu dû pinsamentu.” Tutta la canuscenza — la scienza — ca u munnu havi di astronomia, è u prudottu dû pinsamentu dû munnu supra l’argumentu di astronomia.

TAM1897 D 47.4Ora la salvezza è la cunniscenza di Diu: “Chista è la vita eterna, ca ponnu canusciri a tia, l’unicu Diu veru, e Gesù Cristu ca tu hai mannatu.” È, dunca, scienza. Ma sta cunniscenza nun è lu prudottu dû pinsamentu di l’omu: è lu prudottu dû pinsamentu di Diu. Pirchì «occhi nun hannu vistu, né recchi hannu sintutu, né traseru ‘nto cori di l’omu li cosi ca Diu ha priparatu pi cu lu ama. Ma Diu li nni rivelau pi mezu dû so Spiritu; pirchì lu Spiritu scruta ogni cosa, e puru li cosi prufunni di Diu.» Allura la salvezza, essennu lu prudottu dû pinsamentu di Diu, nun è sulu scienza, ma è la cchiù àuta di tutti li scienzi.

TAM1897 D 47.5Ancora: chiddu ca u munnu ricunosci comu scienza — li scienzi naturali — è u prudottu dû pinsamentu dî òmini. Cu la menti l’òmini pinsanu. È cu la menti, allura, ca l’òmini si nni occupanu di tutti sti scienzi. Ma la salvezza tratta dâ menti stissa. Quale, allura, è chidda cchiù àuta? Quale è chidda cchiù àuta — chidda ca tratta di tutti l’àutri cosi, o chidda ca tratta dâ menti ca tratta di tutti l’àutri cosi? — Chistu sicuru. Allura, comu cu la menti l’omu tratta tutti l’àutri scienzi, e la salvezza tratta la menti stissa, è perfettamenti chiaru, non sulu ca la salvezza è scienza comu ogni àutra scienza, ma ca è scienza cchiù àuta di tutti l’àutri scienzi. È la scienza cchiù àuta ca la menti di l’omu pò canusciri.

TAM1897 D 47.6Ancora: A Salvezza tratta dâ menti. Ma cu è chiddu ca ntâ salvezza e pi miezzu dâ salvezza tratta dâ menti? — È Diu stissu. Allura, comu è Diu stissu ca travagghia, ca fa canùsciri sta scienza; e comu sta scienza è lu prudottu dû pinsamentu di Diu; ne veni ca la scienza dâ salvezza è la scienza cchiù àuta, cchiù prufunna, cchiù vasta ca si canùsci, non sulu â menti di l’omu, ma a tuttu l’universu.

TAM1897 D 47.7Leggiamu quarchi versetti dî Scritturi. «Un vi cunfurmàti a stu munnu, ma trasfurmàtivi rinnuvannu la menti.» Rumani 12:2. «Allura, cu la menti iu stissu servu la liggi di Diu.» Rumani 7:25. “Sapemu ca u Figghiu di Diu è vinutu, e nni ha datu na menti.” “Avemu la menti di Cristu.” L’unicu modu ca u Signuri pò ghjunghiri a nuatri è attraversu la menti. Iddu tratta cu nuatri sulu attraversu la menti. Iddu ni guverna sulu attraversu li nostri menti. Talìati: “Cu la menti iu stissu servu la liggi di Diu, ma cu la carni la liggi dû peccatu.” E u primu di tutti i cummannamenti è chistu: «Ascuta, Israele: U Signuri nostru Diu è un sulu Signuri: e amarai u Signuri tò Diu cu tuttu u tò cori, e cu tutta a tò anima, e cu tutta a tò menti.» «A menti carnali è nimicizia contru Diu: picchì nun si suttumetti a la liggi di Diu, e mancu pò.» La menti carnali ca nun si pò sottumettiri â liggi di Diu — nun si pò — avi a canciari, avi a essiri scambiata cu n’autra menti ca sempri servi â liggi di Diu. Chistu cambiamentu di menti è la salvezza. Stu rinnuvamentu di la menti è fattu di Diu ntô so’ opira di salvezza, e nuddu autru lu pò fari. Pirciò è la cchiù àuta di tutti li scienzi — la cchiù àuta ca è canusciuta a la menti di l’omu, la cchiù àuta ca è canusciuta a l’universu.

TAM1897 D 47.8Nun accumincìati a vidiri pirchì li Testimonianzi parranu di “la scienza dâ salvezza”?

TAM1897 D 49.1Ora vogghiu ca viditi ca puru l’àutri pinsanu accussì. Vogghiu ca viditi ca nun sugnu sulu in chistu. Vogghiu ca viditi ca pi sta pusizioni avemu autorità — autorità scentìfica — cioè, l’autorità di pirsuni ca capiscinu la scienza.

TAM1897 D 49.2Si stasira ti putissi purtari la prova ca chiddi ca capiscinu tutti l’àutri scienzi megghiu di chiunqui àutru n stu munnu testimunianu ca sunnu cchiù nteressati a sta scienza ca a tutti l’àutri scienzi nzemi, ca vidunu cchiù cosi digni di la so cunsidirazzioni ntra chista ca ntra tutti l’àutri scienzi nzemi, nun dirissi allura ca sugnu sicuru quannu parru comu fazzu — di un puntu di vista scentificu? Ebbè, haiu propriu na cumpagnia accussì — na cumpagnia ca capisci tutti l’àutri scienzi, e haiu li pruovi chiaramenti esposti ca sunnu cchiù nteressati a chista ca a tutti l’àutri nzemi.

TAM1897 D 49.3Ntâ Prima Pietru 1:10-12, l’apostulu parra di salvezza, e ddà leggiu accussì:—

TAM1897 D 49.4Di sta salvezza i prufeti nquireru e circaru cu diligenza, chiddi ca prufetizzaru dâ grazia ca avissi a viniri a vui: circannu chi, o di chi tempu lu Spiritu di Cristu ca era ‘ntra iddi significava, quannu testimoniava anticipatamenti li suffirenzi di Cristu e la gloria ca avissi a viniri doppu. A cui fu rivilatu ca nun pi iddi stissi, ma pi nuatri ministraru li cosi ca ora vi sunnu annunziati di chiddi ca vi pridicaru lu Vangelu cu lu Spiritu Santu mannatu di lu celu; cosi ca l’ANGELI DISIDERANU DI GUARDARI DENTRU.

TAM1897 D 49.5Chi cosi disìanu l’angili di taliari? — La salvezza di Diu quannu è pridicata cu lu Spiritu Santu mannatu di lu celu. La parola greca pi “disìanu” ccà significa “mettiri lu cori supra”. E la parola greca pi “guardari” significa, “chinàrisi supra a na cosa pi taliàrila; taliàrila cu la testa china ‘n avanti; taliàrila cu lu corpu china; taliàrila cu cura, ispezziunari cu curiosità — di cu voli canusciri megghiu na cosa.” Chistu è l’atteggiamentu di l’angili versu lu sugettu di la salvezza.

TAM1897 D 49.6Ora, capiscinu l’angili l’àutri scienzi — bioluggìa, gioluggìa, ictioluggìa, astrunomìa — tutti l’àutri scienzi? Sapiti ca sì. Tutti sannu ca l’angili capiscinu a funnu tutti l’àutri scienzi. Tutti sannu ca si pò diri senza risicu ca tutti l’angili capiscinu tutti l’àutri scienzi nfinitamenti cchiù a funnu di quantu ogni omu capisci, o ha mai caputu, ogni scienza sula. Ma l’angili sunnu cchiù nterissati ô sugettu dâ salvezza ca a tutti l’àutri scienzi. Chiddi ca sannu cchiù di tutti l’àutri, sunnu chiddi cchiù nterissati a chista. Ebbè, vi siti accòrdati cu mia nanticchia fa ca, si putissi citari n’auturità comu chidda, aviti a diri ca semu al sicuru a pigghiari sta pusizioni. Allura, avanti, semu al sicuru. Semu ‘nta la cchiù bona cumpagnia — sì, la cchiù bona cumpagnia scentìfica. C’è n’auturità ca è cunclusiva supra stu sugettu, n’auturità scentìfica.

TAM1897 D 49.7Ora, nun fazzu nu jocu di palori cu la parola scienza stasira. Usu li palori “scienza” e “scientificu” cu rifirimentu â salvezza comu na parola assulutamenti viritiera. La salvezza di Diu è veramenti na cosa scentifica, nun chiamata accussì a tortu, ma veramenti, supremamenti scentifica. Allura nun vi faciti mancu l’idea ca staju facennu un jocu di palori cu la parola “scienza” o “scientificu.” L’usu in modu sinceru, picchì è giustu in stu cuntestu.

TAM1897 D 49.8Ma nun è tuttu: nun sulu l’angili disìanu di talìari ‘ntra chistu, comu cu vulissiru canùsciri quarchi cosa; ma iddi canùscinu quarchi cosa. Imparanu taliannu e studiànnulu. Girati a Efesini 3:8-11, e viditi stu pinsamentu spressu:—

TAM1897 D 50.1A mia, ca sugnu cchiù nicu dû cchiù nicu di tutti li santi, mi fu datu stu gràzzia, di prichari tra li Genti li ricchizzi incunuscìbbili di Cristu; e di fari vidiri a tutti [lassu fora la parola omini, picchì è sottintisa] chi è la cumunioni dû misteru, ca di lu principiu dû munnu fu ammucciatu ntô Diu, ca criò tutti li cosi pi Gesù Cristu: pi lu scopu [Talìa, ora, haiu a prichari li ricchizzi incunuscìbbili di Cristu pi fari vidiri a tutti chi è la cumunioni dû misteru ca fu ammucciatu ‘n Diu, e chistu è pi lu scopu, pi lu fini] ca ora ê principati e ê putenzi ‘n li lochi celesti pònnu canùsciri pi menzu dâ chiesa la sapienza variata di Diu, secunnu lu prupòsitu eternu ca iddu prupusìu ‘n Cristu Gesù nostru Signuri.

TAM1897 D 50.2Chi è lu scopu di fari vidiri chistu a l’omini? — Accussì ca a li principati e a li putenzi “nni li lochi celesti” (“n celu” comu dicinu àutri traduzzioni; e chistu è giustu) si canusca la sapienza multipla di Diu. L’angili, li principati e li putenzi disìanu ardintamenti di taliari stu vangeliu di salvezza quannu veni pridicatu cu lu Spiritu Santu mannatu di lu celu. E taliunu e studianu. E mentri studiunu, amparanu novi rivelazzioni dâ sapienza di Diu — la sapienza multipla di Diu — secunnu lu so scopu eternu ca iddu prupusìu ‘n Cristu Gesù nostru Signuri. Sai di àutri scritturi ca stu misteru di Diu, stu scopu eternu, è rivelatu ntô Vangelu. Sapiti ca li principati e li putenzi ‘n celu nun su eterni ‘n un sensu — nun su di eternità ‘n eternità. Vennu di un certu puntu a l’eternità, comu vui e iu. Gabriele è pi l’eternità sulu di lu puntu unni fu criatu. Iddu nun è di eternità ‘n eternità.

TAM1897 D 50.3Ma Diu è di eternità ‘n eternità. Ora, di eternità ‘n eternità c’era, e c’è, un prupòsitu — lu so prupòsitu eternu ca è statu stabilutu ‘n Cristu Gesù nostru Signuri. Quant’è ca ci vurrà ê àngili pi ghjunghiri â prufundità, pi esauriri lu studiu, di chissu prupòsitu eternu? — Pi l’eternità. Chistu è chiaru abbastanti. Allura, quannu chistu scopu veni rivilatu ntô Vangelu, veni canusciutu attraversu u misteru di Diu, ca è «Cristu ‘ntra vui, a spiranza dâ glòria», è chiaru abbastanti ca l’angili lu stannu studiannu. E mentri ci talìanu, vidunu rivilata la sapienza multipla di Diu, secunnu u so scopu eternu. Iddi disìanu di talìari ‘ntra iddu. Accussì fannu, e accussì ‘mparanu.

TAM1897 D 50.4Allura, comu capiscinu tutti l’àutri scienzi cchiù di quantu ogni omu n’capisci una sula, quannu sunnu cchiù nterissati a chista ca a tutti l’àutri, e n’amparanu; nun è chistu un fattu supra cui tu e iu putemu affidarinni cu sicurizza? Allura, nun è puru chista na materia cchiù digna di pinsamentu nostru, di lu nostru pinsamentu cchiù àutu, di tutti l’àutri nzemi? E nun putemu fissari u nostru cori supra chistu, e dari tutta l’anima nostra a iddu senza essiri anti-scientifici? O, putemu, putemu! Facemu chistu.

TAM1897 D 50.5Ora, nun mi fraintinìti. Un fazzu n’attaccu contru l’àutri scienzi. Un dicu ca tutti l’àutri scienzi avissiru a èssiri ignorati, e cuntiati comu luci fuggitivi, e nun digni di nudda attenzioni. No; dicu ca chista è cchiù granni di tutti iddi; e ca tuttu chiddu ca studiamu nta iddi havi a èssiri studiatu sutta a chista ca è cchiù granni di iddi. Dicu sulu ca tutti l’àutri hannu a pigghiari un postu sicunnariu, almancu, rispettu a chista, si vulemu èssiri scentìfici.

TAM1897 D 50.6Pinzaci! Pigghiamu li nostri menti naturali cu cui trattamu l’àutri scienzi. Fussi iu, fussi quarsiasi omu, strittamenti scentìficu a mettiri lu so megghiu e cchiù àutu pinsamentu supra na scienza, quannu avissi l’auturità cchiù àuta ca n’esisti na cchiù àuta a manu? Chistu fussi scentìficu? — No. Bonu, allura, finu a ora videmu ca chista è na scienza; ca è la scienza cchiù àuta. Allura, ogni omu ca nun ci metti lu so pinsamentu cchiù àutu, lu so megghiu pinsamentu, e tutti li so putenzi, prima di tuttu supra sta scienza, e nun la fa guidari a tutti l’àutri scienzi, pi natura di cosi nun è scentìficu.

TAM1897 D 50.7E mancu è saggiu. Pirchì chi è sta scienza? — A Salvezza. Ottimu. E è a vita eterna. Pinzamu ca ci mettu tutta a me vita, tutti i me puteri, nta l’autri scienzi, trascurannu chista, o tinennula comu inferiuri, l’ottenu? — No. Allura, quantu tempu avissi pi studiari l’autri scienzi? — A cchiù, sulu quarchi annu. Allura u me travagghiu supra sti scienzi sarà finutu pi sempri, e nun avissi cchiù nudda pussibilità di studiàrili.

TAM1897 D 50.8Ma si pigghiu chistu prima di tutti, e lassu l’àutri a un postu inferiuri finu a quannu nun l’haju assicuratu, allura avrò la pussibilità di studiari l’àutri? — Sì. Pi quantu tempu? — Pi l’eternità. Ah, nun è chista la via saggia allura? Nun è chistu l’unicu cursu saggiu? E nun è chistu l’unicu cursu scentìficu e sensatu? — Certu ca è. Allura, vinìti, siamu scentìfici, strettamenti, supremamenti.

TAM1897 D 50.9Ora guardamu cchiù luntanu. Ntô primu passaggiu ca avemu taliatu supra l’angili, accuminciau cu li prufeti accussì: “Di sta salvezza li prufeti nquireru e circaru cu diligenza, chiddi ca prufetizzaru dâ grazia ca avissi a viniri a vui,” quannu testimuniaru anticipatamenti li suffrimenti di Cristu e la gloria ca avissi a viniri doppu.

TAM1897 D 51.1Ora, pi mmenzu di li prufeti fu purtata a scrittura, comu l’avemu ccà, sta scienza di la salvezza, stu fruttu di li pinseri di Diu supra lu sugettu di la salvezza. Stu libbru di scienza, sta scienza di la salvezza, vinni pi mmenzu di li prufeti. Sapìanu quarchi cosa di l’àutri scienzi? — Sì.

TAM1897 D 51.2Putemu truvari chistu in diversi posti — cchiù di quantu avissimu tempu pi nutari stasira. Ma taliamu dui o tri punti, accussì ni putemu fari n’idea ca iddi avianu canuscenza di chisti cosi.

TAM1897 D 51.3Ntô quindicesimu capitulu dâ prima epistula a li Corintî c’è na dichjarazzioni scentìfica ca fu fatta circa millesettecentu anni prima ca fussi scupruta dâ scienza. Era ddà pi tutti sti epuchi, ma li scentìfici ntô cui campu appartenìa nun l’hannu canusciuta cu lu so prucessu di pinzamentu. È la dichjarazzioni di na virità n’astronomia. Cu cridia a dda dichjarazzioni nta la Bibbia la sapìa sempri, di sicuru, puru si nun avìa mai sintutu la parola astronomia; ma la scienza di l’omu nun la canuscìa, e la scoprì sulu dopu tantu tempu.

TAM1897 D 51.4N’autru pinzamentu: Quannu chiddu ca scrissi la Bibbia fici chidda dichjarazzioni scentifica ca diciassettecentu anni dopu li scentìfici truvaru ca era scentificamenti curretta, nun era forsi na dichjarazzioni scentifica veramenti tutta la vita quantu fu doppu ca fu scupruta? — Di sicuru. Allura nun era accussì quannu lu scritturi la scrissi? — Certu. Lu passaggiu è 1 Corintî 15:41:—

TAM1897 D 51.5C’è na gloria dû suli, e n’autra gloria dâ luna, e n’autra gloria dî stiddi: picchì na stidda si diffirisci di n’autra stidda ‘n gloria.

TAM1897 D 51.6Chistu nun si sapìa cent’anni fa, picchì circa tantu tempu fa un omu ca si cunsidirava e era cunsidiratu un astronomu di certu livellu, criticò chista dichjarazzioni comu sbagghiata e comu prova di l’ignuranza di l’auturi dâ Bibbia; picchì iddu pinsava (cioè, l’auturi dâ Bibbia pinsava) ca na stidda si diffirisci di n’àutra stidda ‘n gloria, ‘n luminosità, inveci di ‘n distanza. Chista è la dichjarazzioni di stu criticu a propositu. La sò idea era, e parrava pi la scienza di l’astronomia, ca l’unica raggiuni pirchì na stidda è cchiù lucenti e bedda pi nuatri di n’autra, è ca una è cchiù vicina a nuatri di l’autra, accussì ricivemu cchiù di la sò luci. Ma oggi, nti tutti li regni di la scienza, si sapi ca è veru ca c’è tanta diffirenza tra li stiddi, nta la sò grandezza, bedda e culura, quantu nta li ciuri supra la terra. Accussì, si putissimu vidiri tutti i ciuri dâ terra misi davanti a nuatri ‘n un campu maestusu, cu tutta a so gloria e varietà di culura, e poi putissimu vidiri li stiddi dû celu accussì chiaru comu videmu chisti, vidissimu unu giustu quantu variatu e beddu comu l’autru. Chistu ora si sapi, ma nun si sapìa quannu chiddu passaggiu fu scrittu ê Corintî.

TAM1897 D 51.7Ora, dumannu: nun era chidda na dichjarazzioni scentìfica, nun era la dichjarazzioni di na virità nta la scienza, lu jornu ca Paulu la scrissi e la mannò a Corintiu, giustu comu è sicuru ora? La scuperta ca la scienza fici ca era la virità nun la fici addivintari virità, e mancu ci aggiunsi un graneddu di pisu comu virità. A so scuperta mustrò sulu ca avianu scupertu quarchi cosa ca era vera, ma ca nun canuscianu prima, picchì nun cridevanu a Bibbia. Si avissiru sulu liggiutu chissu nta Bibbia, e cridutu e accittatu, chiddu puntu di scienza l’avissiru canusciutu assai prima ca quarsiasi scentìficu l’avissi scupertu.

TAM1897 D 51.8C’è n’autra scienza: Sir Isaac Newton un jornu stava assettatu sutta un arvulu di pomi. Un pumu cascò di na frasca vicinu a iddu. Assai voti i pomi avìanu già cascatu di l’arvuli prima. Iddu avìa già vistu i pomi cascari di l’arvuli prima. Ma chiddu jornu era di umuri meditabundu, e accuminciau a pinsari. Picchì chidda mela cascò? Avissi a essiri pirchì la terra avia quarchi influenza supra idda pi tiralla a idda stissa. La terra, essennu cchiù granni dâ mela, l’avissi tirata a idda stissa quannu si stacò dâ pianta. Iddu dissi: “Si pigghiu chidda mela e la jettu cchiù àutu ca pozzu, idda torna a cascari nterra.” Allura, si era l’influenza dâ terra ca l’avìa purtata a sta picca distanza, quannu l’arrùcciu quantu cchiù àutu pozzu e idda torna arreri, chistu è la pruva ca l’influenza dâ terra arriva finu a ddà di distanza dâ terra, e si teni a dda cosa e la fa turnari arreri. Si putissi jittari un migghiu d’àutu, e turnassi arreri, allura saria chiaru ca chidda influenza arriva finu a un migghiu pi purtari arreri chidda cosa. Allura, dissi iddu, si chistu è veru, chidda influenza avissi a arrivari finu â luna. Mi dumannu si arriva finu â luna? Iu ci vaju a taliari. Iddu si nni jiu a casa so’ e s’assittau, pigghiò li calculi astronomichi supra l’orbita dâ luna e ci travagghiò na longa seria di cifri. Ma nun currispunnìanu. Ci pruvò n’autra vota e n’autra vota, ma nun currispunnìanu; nun putìa fari arrivari chidda influenza finu â luna.

TAM1897 D 52.1Lu lassau di latu pi circa deci anni, si mi ricordu bonu, prima di ripigghiarlu. Un jornu fu pubblicata na nova calculazzioni di l’orbita di la luna, ca curreggìa certi sbagghi nti li cifri di prima. Quannu chistu fu publicatu, Newton dissi: «Mi dumannu si chistu mi darà chiddu ca mi servi». Pigghiò li cifri, si misi a travagghiari e facìu na longa seria di cunti ca tu e iu ristariamu stupiti, naturalmenti. Ma a la fini arrivau a dui o tri cifri dû risultatu, e capiu ca ci avissi a currispunniri. Ristau talmenti sbalurdutu di stu fattu miravigghiusu ca nun putìa cchiù finiri i so càlculi. A penna ci cascau di manu, e avìa a dumannari a n’amicu di finiri u travagghiu pi iddu. L’amicu accussì fici, e Sir Isaac Newton avìa dimustratu un fattu scentìficu, o megghiu, na scienza nova. Si chiama gravitati. E di dda vota è statu immortalatu.

TAM1897 D 52.2Chissa fu veramenti na cosa granni. Eppuru chistu era già nta la Bibbia duemila cinquecentu anni prima ca Sir Isaac Newton lu scoprì nta la natura. A gravitazioni è semplicimenti l’equilibriu di l’universu. È chiddu principiu, chidda liggi, comu dicerìanu li scentìfici, cu cui si manteni l’equilibriu di l’universu. Chistu voli diri ca ogni corpu nta l’universu influenza ogni àutru corpu, e ci sta ‘n equilibriu. Non sulu ogni corpu, ma ogni particedda di materia nta l’universu, attira e influenza ogni àutra particedda di materia nta l’universu.

TAM1897 D 52.3Ntô munnu fìsicu chistu è semplicimenti lu fattu currispunnenti a chiddu ca avemu vistu ntâ classi dâ Bibbia stu dopu-menziornu, ntâ quistioni dâ vita. Avemu scupertu ca nun si pò tuccari nuddu o nenti senza ca chistu si sapi nta tuttu l’universu. Un pàssaru nun cadi senza ca tò Patri lu sapi, e chiddu pàssaru nun cadi senza ca la so caduta si senti nta tuttu l’universu. Chistu è semplicimenti un fattu currispunnenti a chiddu.

TAM1897 D 52.4C’è puru un fattu spirituali ca currispondi a sti dui.

TAM1897 D 52.5Unni pozzu jiri di lu tò spiritu? O unni pozzu fujiri di la tò prisenza? Si salu ‘n celu, ci sì puru tu; si mi fazzu lu lettu ‘n nfernu, eccu, ci sì puru tu. Si pigghiu li ali di l’alba e mi staju ‘n li parti cchiù luntani di lu mari, puru ddà la tò manu mi cunducirà, e la tò manu dritta mi sustinirà. Salmu 139:7-10.

TAM1897 D 52.6Quannu tu e iu pinsamu un pinsamentu giustu, è discirnutu n’àutra parti? Pinsamu un pinsamentu sbagghiatu. Chi è un pinsamentu sbagghiatu? — Peccatu. Unni accumencia allura u peccatu? — Ntô pinsamentu. U me peccatu è discirnutu n’àutra parti ntô universu a parti di mia? Cu lu discirni? — Diu, cu lu so Spiritu. O, allura, c’è un fattu spirituali ntô nostru universu ca nun veni discirnutu? nun veni sintutu? o un pinsamentu, pi beni o pi mali, ca nun veni sintutu? Nun viditi allura la gravitati comu na scienza? Sir Isaac Newton scoprì na virità ntô universu ca currispondi a àutri virità dû universu.

TAM1897 D 52.7La liggi ca Newton scoprì è, comu haiu dittu, chidda cu cui si manteni l’equilibriu di l’universu. Ora vi leggiu la Scrittura ca mustra ca chistu era canusciutu vinticinqui sèculi prima ca Newton lu scoprì. Isaia 40:12:—

TAM1897 D 52.8Cu ha misuratu l’acqui nta la conca dâ so manu, e misuratu lu celu cu lu parmu dâ manu, e cuntenutu la polvera dâ terra nta na misura, e pisatu li muntagni supra na bilancia, e li cullini supra na stadera?

TAM1897 D 52.9Quannu i muntagni e i cullini foru misi, eranu bilanciati unu cu l’autru. Diu fissau la cosa accussì ca u so equilibriu fussi mantinutu? Comu si chiama scientificamenti la liggi cu cui si manteni l’equilibriu di li cosi? — Gravità. Di chi, allura, parrò Isaia? — Di gravità. Certu ca sì.

TAM1897 D 52.10Un scentìficu illustra stu fattu cu lu picculu ciuri chiamatu galantò. Pensa a dui tipi di ciuri ca si riprudùcinu di semenza. Unu è un ciuri erettu, l’autru è un ciuri pendenti. Hai nutatu nti li ciuri picculi fusi ca stannu attornu a unu centrali. Ora, nta na ciuri arrizzuta ca si riproduci di semenza, lu filu centru è sempri cchiù curtu di chiddi attornu. Si è na ciuri cascanti, lu filu centru è cchiù longu di chiddi attornu. La raggiuni di chistu è ca la polvera di ciuri — lu polline — ca sta supra chiddi attornu avi a cadiri supra chiddu centru, sinnò nun ci pò essiri riproduzzioni di la ciuri.

TAM1897 D 52.11Ora, nta na ciuri arrizzuta ca si riproduci di semenza, stu filu centru avissi a essiri cchiù curtu di chiddi attornu, accussì ca u polline di chiddi attornu poi cascarici supra. Si fussi cchiù longu, viditi, a polvera cascarìa cchiù vasciu e ci mancassi, e accussì nudda semenza si putissi furmari. Si è na ciuri pendenti, e stu filu è cchiù curtu di chiddi attornu, a polvera cascarìa luntanu e ancora nudda semenza si putissi furmari. Allura, in ogni ciuri erettu ca si riproduci di semenza, lu filu medianu è cchiù curtu di chiddi attornu. In ogni ciuri pendenti ca si riproduci di semenza, chiddu medianu è cchiù longu.

TAM1897 D 53.1U bucaneve si riproduci di semenza. E puru essennu un ciuri arrizzutu, u filu centru è cchiù longu di chiddi attornu. Comu pò essiri? U spiegu n’autra vota accussì capisci megghiu: U bucaneve è un ciuri arrizzutu, a modu giustu, e si riproduci di semenza. Allura, u filu centru avissi a essiri cchiù curtu di l’àutri. Ma è cchiù longu. Comu, allura, pò riproducirisi di semenza? U Signuri ci ha pinsatu. L’ha sistematu accussì ca, puru essennu un fiuri erettu, si piega e si china. Pi chissu, u fìlu medianu è cchiù longu di l’àutri, nta stu fiuri erettu. Crisci e sta drittu finu a quannu sboccia e addiventa maturu e prontu pi riprudùciri. Propriu allura china la testa, e quannu u polline casca unni havi a jiri, u fiuriceddu si rialza e torna a stari drittu.

TAM1897 D 53.2Ora, chistu è beddu di per iddu stissu; ma ccà trasi l’esempiu dâ liggi di gravitati. Stu scentìficu mi dici ca chiddu ca fa calari u ciuri, ca fa chinari a testa, è l’attrazzioni dâ terra. Giustu. Chi fa cascari na puma? — U pisu. Ma u pisu è sulu gravitati — dû latinu gravus, ca significa pisu. Chi fa chinari a testa a chiddu ciuri ca sta drittu? — U pisu dâ terra. Ma pirchì u pisu dâ terra nun fa chinari chidda ciura prima? — Ah, quannu Diu criò chidda ciuricedda, iddu bilanciò a terra, e puru l’universu, pi li so nicissità. Quannu Diu criò chidda modesta ciuricedda di nivi, iddu tinni l’universu ‘n bilanciu, e l’adattò a la nicissità di chidda ciuricedda picciridda! E si Diu pinsau a chidda ciuricedda picciridda, nun pinsarà assai cchiù pi vui, o voi di picca fidi?

TAM1897 D 53.3Ora stu scentìficu mi dici ca si la terra — e di cursu l’universu — fussi stata fatta na libbra, o puru na unza, cchiù pisanti di quantu è, avissi fattu calari la testa a la campanula di nivi prima dû tempu giustu; picchì, essennu cchiù pisanti, avissi avutu cchiù influenza supra idda. E in chissu casu, la prima campanula di nivi avissi statu l’ùrtima. Ma pi fari campà chidda campanula di nivi e alligrari l’umanità finu a la fini dû munnu, Diu fissau l’universu giustu giustu pi li nicissità di chiddu ciuri, accussì ca quannu arriva lu mumentu esattu di lu so bisognu, lu pisu è precisamenti abbastanti pi tirallu versu terra. Allura, mentri penni, pi fari succediri la ripruduzzioni, n’autra forza veni di li radichi, e lu stoccu addiventa cchiù rigidu, e lu ciuri supira la gravità, e si riponi comu prima.

TAM1897 D 53.4Cu ha misuratu l’acqui nta la conca dâ so manu, e misuratu lu celu cu lu parmu, e cuntenutu la polvera dâ terra nta na misura, e pisatu li muntagni nta na bilancia, e li cullini nta na stadera?

TAM1897 D 53.5Cu fissau l’equilibriu di l’universu? — Diu. Isaia lu dissi quasi dumila cincucentu anni prima ca Sir Isaac Newton lu scuprissi. Nun era un fattu scentìficu quannu Isaia lu scrissi? — Sì. Nun era forsi scrittu pi tutti chiddi sèculi? — Sì. Nun era sempri na virità scentìfica? — Era. Era cchiù na virità scentìfica quannu Newton l’ha scupruta? — No; li scentìfici ‘mpararu quarchi cosa ca nun sapìanu prima, ma idda stava sempri nta la Bibbia.

TAM1897 D 53.6Pinzati a sti cosi. Diu voli ca facemu. Voli ca tu e iu capemu ca la salvezza, la Parola ca ni detti, e a cui ni chiama cu lu nostru pinsamentu cchiù àutu, nun è na quistioni nicaredda e stritta a latu; ma la cosa cchiù granni ca lu munnu pò mai canusciri. È la cosa cchiù granni ca la scienza dû munnu pò mai canusciri. È la scienza cchiù mpurtanti ca lu munnu pò mai canusciri.

TAM1897 D 53.7Eppuru nun avemu a studiari pi essiri scentìfichi. Avemu a studiari pi èssiri sarvati; e èssiri sarvati è scentìficu.

Note

Back