Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
05 / 12Sermuni dû 1897

La Scienza dâ Salvezza. – N. 2

Alonzo Trevier Jones

TAM1897 D 59.2Sermuni datu la sira di Dumìnica, 14 di Frivaru 1897 Stampatu ntê Bullettini Ginirali di la Cunferenza dû 17 di frivaru 1897, Vol. 1, N. 4, pp. 59-64 e dû 18 di frivaru 1897, Vol. 1, N. 5, pp. 65-66.

TAM1897 D 59.3ANCORA na para di palori di spiegazioni prima di principiari lu studiu stasira: Senza dubbiu assai genti si sunnu chiestu si tuttu chiddu ca fu dittu l’autra sira putissi superari la prova. Superarà. Nun parravu a casu. È veru ca nun aghiu sviluppatu ogni cosa in dettagghiu, ma si pinzati a chiddu ca stava dicennu quannu lu leggeti stampatu, viditi ca è veru. Quannu dissi ca lu bucanivi era equilibratu cu la terra, e la terra cu lu bucanivi, allura, si un meteoritu di diversi tunnillati pigghia terra, la gravità nun è cchiù granni di prima? E chistu nun distruggissi l’equilibriu dû fiuri cu la terra? — No; picchì nun è sulu la terra ca è equilibratu cu chiddu fiuri, ma l’universu. Ti ricordi ca, quannu si studia la liggi di gravità, la dichjarazzioni scentìfica è: ogni particedda di materia ntô universu veni attratta di ogni àutra particedda, accussì ca nun sulu la terra, ma puru l’universu, è equilibratu ê nicissità dê ciuri; quinni la caduta dû meteoritu nun aumentassi la gravità dû universu.

TAM1897 D 59.4Picca paroli di spiegazioni pi cuminciari: Si avissi parratu, nta la lezzioni passata, dû sugettu “Scienza nta la Bibbia,” o “Scienza e la Bibbia,” avissi discurrutu cchiù a funnu di chiddu ca è la gravità e di chiddu ca nun è, secunnu l’idea scentìfica dû terminu. Ma nun stava parrannu di chissu; tuttu chiddu ca vulìa fari l’àutra sira era di affirmari u fattu dâ scuperta dâ liggi di gravitati e dâ teoria di chista comu liggi. Ci sunnu stati cambiamenti di vista di poi di Newton, rispettu â teoria di dda liggi; ma chissu nun affetta la liggi.

TAM1897 D 60.1Nta la stritta virità, la gravitazioni nun è nenti na liggi, ma sulu la putenza di Diu. In fatti nun ci sunnu veramenti “liggi di natura.” Li liggi di la natura sunnu sulu l’abbitùdini di Diu. Tuttu chiddu ca è la liggi di gravitati è sulu n’abbitùdini di Diu; la manifestazzioni dû putiri di Diu. Ma comu nun stava discutennu di chiddu ca è veramenti, usai li termini ntô sensu giniralmenti accittatu, e sulu pi diri ca è chiddu ca manteni l’equilibriu di l’universu.

TAM1897 D 60.2Stasira leggirò n’àutra difinizzioni di scienza. Pur’ chista veni di unu di li cchiù rinumati scentìstichi dû munnu: “La scienza è la cunniscenza cchiù esatta ca avemu di ogni sugettu.” La parola “scienza” a litirali significa cunniscenza. La difinizzioni ca avemu datu l’àutra sira è curretta. È lu prudottu dû pinsamentu. È puru bonu difinirla comu la cunniscenza cchiù esatta ca avemu dû sugettu.

TAM1897 D 60.3Ora turnannu a li dui punti ca avemu trattatu nta la lezzioni passata. Unni si putìa truvari la cunniscenza cchiù precisa supra la diffirenza di luci dî stiddi, pi milla e settecentu anni prima ca la scienza la scoprissi? — Nta la Bibbia. Allura unni si putìa truvari la vera scienza di chissu sugettu? — Nta la Bibbia. — Unni si putìa truvari la cchiù esatta canuscenza dû bilanciu dû universu pi vinticinqui centu anni prima ca fussi scupruta? — Ntâ Bibbia. Allura, quali era lu libbru cchiù scentìficu dû munnu, supra stu sugettu di scienza? — La Bibbia. Ricurdativi sempri ca nun staju parrannu di scienza e Bibbia. Staju parrannu dâ scienza dâ salvezza. E puru si si pò rifiriri a àutri scienzi, chistu succedi sulu ‘n ligami inseparàbbili cu sta scienza principali. È chidda ca tu e iu canusciremu, cu tutti l’evidenzi ca putemu raccugghiri ‘n sti dui uri di studiu, ca la salvezza è scienza, ca è la scienza cchiù àuta di l’universu, ca è chidda cchiù digna dû nostru studiu, e ca stamu agennu scientificamenti quannu ci dunamu u nostru studiu principali e cu tuttu u cori.

TAM1897 D 60.4Ora, la Bibbia nun è un trattatu supra a nudda scienza eccettu la scienza dâ salvezza. È un trattatu dedicatu a chissu sugettu. La Bibbia fa rifirimentu a àutri scienzi; ma nun ci sunnu trattati ntâ Bibbia supra àutra scienza. Àutri scienzi sunnu citati, comu chiddi ca avemu nutatu ntê Corinti e ntô Isaia; picchì sunnu citati nti sti posti — pi statuiri un puntu scentìficu? — No; ma pi èssiri usata pi illustrari megghiu a nostra capiscenza la scienza dâ salvezza. Picchì chista virità astronomica veni purtata ntô 1 Corintî 15:41? Chi scopu c’è a diri: “Na stidda si diffirisci di n’autra stidda ntâ gloria?” Poi cuntinua: “Accussì è puru la risurrezzioni dî morti. Veni seminata ntâ disonuri, veni susuta ntâ gloria. È semata ‘n debbulezza, è risuscitata ‘n putenza.” Propriu comu na stidda si diffirisci di n’autra ‘n gloria, accussì è puru la risurrezzioni. Accussì viditi ca lu scopu di chiamari chissu puntu scentìficu è di illustra’ un puntu dâ scienza dâ salvezza, pi aiutàrini a vidiri megghiu na virità ‘ntra la scienza dâ salvezza.

TAM1897 D 60.5Picchì Isaia nserìu ntô sò discursu chidda dichjarazzioni dû fattu dâ gravità? Guardamu cchiù avanti ntô capitulu, e videmu. Leggirò chissu versu e poi n’autru â fini dû pinsamentu ca sta sèguennu. “Cu ha misuratu l’àcqua ntâ conca dâ sò manu?” “A cu allura mi pariati, o sarò uguali? dici lu Santu. Alzati l’occhi a l’autu, e taliati cu criò sti cosi, ca nni fa nesciri l’esèrcitu a unu a unu: li chiama tutti pi nomu pi la grannizza dâ so putenza, picchì iddu è forti di putiri; unu mancu manca.” Isaia 40:25, 26.

TAM1897 D 60.6Nuddu ci scappa, e sunnu tutti bilanciati pi li nicissità di ogni picculu ciuri ca crisci ntô campu. Ma picchì iddu nni fa notari chistu, e lu porta ntô sò discursu propriu ccà? — Nun pi spiegari un fattu scentìficu; ma pi attirari l’attenzioni di tutti a la scienza dâ salvezza. Chi nni fa? Avemu a cunsidirari tuttu chistu, e a cunsidirari chi è chiddu ca ha fattu tuttu chistu? E poi leggiu cchiù avanti: “Picchì dici, o Giacobe, e parri, o Israele: La me via è ncùpita davanti ô Signuri, e lu me ghjudiziu è trascuratu dû me Diu?” Isaia 40:27.

TAM1897 D 60.7Quannu Diu havi tantu cura dû ciuri ca crisci a nostri pedi, nun è ncuppiatu né scurdatu; comu allura poi diri ca si ncuppiatu dû Signuri, e ca u tò ghjudiziu è passatu, e ca iddu nun si nni cura cchiù di tia? Accussì viri ca in ogni casu, a virità scentìfica veni purtata sulu pi illustra a tia e a mia a scienza dâ salvezza.

TAM1897 D 61.1N’autru pinzamentu: Quannu chisti scritturi caperu chistu, fu pi rivelazioni. Naturalmenti nun pigghiaru sti cosi di nuddu studiu scentificu ca stu munnu avia. U Signuri stava rivilannu a so scienza cchiù mpurtanti, a scienza dâ salvezza; e chiamau l’autri scenzi pi illustrailla. Allura, quali di tutti li scenzi è chidda cchiù mpurtanti pi lu Signuri? — A salvezza, di sicuru. Quannu lu Signuri usau l’autri scenzi sulu pi illustrailla, è perfettamenti chiaru ca iddu cunsidira sta scienza cchiù mpurtanti di l’autri.

TAM1897 D 61.2Ma nun è tuttu chistu. Un omu nominatu nta la Bibbia era assai versatu nta la scienza universali — tutti li scinzi naturali di stu munnu. Vogghiu ca viditi ca c’era un omu assai versatu nta li scinzi ca ora sunnu tantu apprezzati nta lu munnu. E vogghiu ca viditi chiddu ca iddu dici a propositu di tuttu chistu. Eccu la scrittura:—

TAM1897 D 61.3E Diu detti a Salomuni sapienza e capiscenza assai granni, e larghezza di cori, comu a rena ca sta supra a riva dû mari. E a sapienza di Salomuni superau a sapienza di tutti i figghi di l’orienti e tutta a sapienza di l’Eggittu. Pirchì era cchiù sàggiu di tutti l’omini; di Etan l’Ezraitu, e di Emman, e di Calcol, e di Darda, figghi di Mahol; e a so fama era ‘n tutti li nazioni d’attornu. E parrò tri mila pruvèrbi: e li sò canzuni foru mìlia e cincu. E parrò di l’arburi dû cedru ca sta ‘n Libanu finu all’issòpu ca spunta fora dâ mura: parrò puru di besti, di aceddi, di criaturi striscianti e di pisci. 1 Rè 4:29-33.

TAM1897 D 61.4Parrau di l’arburi dû cedru ca sta ‘n Libanu finu all’issòpu ca spunta fora dâ mura. Comu si chiama chistu ‘n scienza? — Botanica. Capìa la botanica megghiu di ogni àutru ‘n munnu.

TAM1897 D 61.5Parrau puru di bestii. Chi parola scentifica saria si fussi messa oggi? — Zooluggìa. Salomone capìa la zooluggìa megghiu di ogni omu ca campa oggi ntô munnu. L’insignau; picchì dici ca parrò di tutti sti cosi. Insignau sti scienzi.

TAM1897 D 61.6“E di l’aceddi.” Chi scienza è chista? — Ornitoluggìa. Allura Salomuni insignau li scienzi di botanica, zooluggìa, ornitoluggìa.

TAM1897 D 61.7Chi c’è dopu? — “E di li cosi ca striscianu.” Chi scienza è chissa? — Entomuluggìa.

TAM1897 D 61.8“E di pisci.” Chi scienza è chista? — Ictiuluggìa.

TAM1897 D 61.9Li pirsuni ca legginu stu passaggiu di la Scrittura nun pinsanu di solitu a Salomone comu un scentìficu universali. Ma si avissiru dittu ca Salomone parrava di botanica, zoologia, ornitologia, entomologia e ictiologia, sarìanu pronti a diri: “Chi omu maravigghiusu era Salomone!”. Ma allura nun sarìa mancu na particedda cchiù maravigghiusu di quantu già è; picchì dici propriu tuttu chistu.

TAM1897 D 61.10Leggu chistu accussì ca viditi ca Salomone canuscìa quarchi cosa di scienza, e non sulu quarchi cosa di scienza, ma cchiù di tutti sti scienzi di quantu nuddu omu n’ha mai canusciutu di ognuna di iddi.

TAM1897 D 61.11Eppuru, puru avendu caputu a funnu tutti sti scienzi, e avendu insignatu ntra tutti, chistu è chiddu ca dici: «Ascutamu la cunclusioni di tutta la facenna;» la summa di tuttu chiddu ca s’ha dittu è: «Temiti Diu e osservati li so cummannamenti, picchì chistu è u duviri tutali di l’omu: picchì Diu purtarrà ogni opera a ghjudiziu, cu ogni cosa sicreta, sia ca fussi bona, sia ca fussi mala.»

TAM1897 D 61.12Secunnu a iddu, chi avia precedenza supra tutti l’àutri scenzi nzemi? — La salvezza di Diu.

TAM1897 D 61.13L’angili capiscinu tutti li scienzi, eppuri cunsidiranu la salvezza cchiù digna di lu so studiu di tutti l’àutri scienzi nzemi. Pur’i prufeti la cunsidiraru cchiù digna; e adupraru l’àutri comu un mezzu pi capiri megghiu la salvezza. E ccà c’è un omu ca capiva l’àutri scienzi, e iddu dici ca la scienza di la salvezza li supiri tutti. Ora vogghiu ca viditi ca Diu stissu, di so parti, separatu di tutti chisti, la cunsidira propriu accussì.

TAM1897 D 61.14Talìa ccà: Avemu appena lettu ca Salomone insignau tutti sti scienzi. Quanti di chissi insignamenti avemu scrivutu pi lu nostru studiu? — Mancu unu. Diu nun nni purtau nuddu registru o rapportu di l’insignamentu di Salomone ntâ botanica. Nun nni purtau, o misi a registru, mancu na lezzioni ca Salomone avia mai insignatu ntâ zooluggìa, o n’autra di chisti scienzi. Ma iddu, nveci, nni purtau spissu lezzioni di Salomone, comu puru di tutti l’autri, supra a scienza dâ salvezza. Allura, cuntannu l’angili comu si dessiru sulu l’opinioni di n’angilu; cuntannu i prufeti comu si dessiru sulu l’opinioni di nu prufeta, e Salomuni comu si dessi sulu l’opinioni di nu scentìficu universali; qual è l’opinioni di Diu? — È ca la salvezza vali cchiù pi tia e pi mia, e vali cchiù la pena di essiri studiata di nuatri di tutti chisti àutri scienzi, di cui iddu stissu nni detti la canuscenza.

TAM1897 D 61.15Chista scienza ca Salomone capìu e nzignau nun era comu chidda di Huxley, Darwin e l’àutri scentìstichi di sta epuca. Cu la menti naturali l’omu pò scavari nta li scienzi naturali e fari assai scuperti. E puru si nun su sempri curretti, ponnu scopriri quarchi puntu ca è veru. Ma chiddu nun era lu modu di Salomone. Diu detti a Salomuni sapienza, accussì iddu vidìu tuttu chistu cu la luci di Diu. Parrò di tuttu chistu cu la sapienza di Diu. Accussì la scienza ca Salomuni insignau era la scienza di Diu. La botanica ca iddu insignau era botanica genuina, divina. La zooluggìa ca iddu insignau era zooluggìa divina. Eranu li pareri di Diu, la virità di Diu, la scienza di Diu in tutti sti cosi. Nun era scienza falsamenti chiamata tali.

TAM1897 D 62.1Bonu, allura, essennu chista la scienza di Diu, e essennu divina di per idda stissa, picchì lu Signuri nun ni detti tuttu chistu? Picchì nun detti ô munnu lu trattatu di Salomuni supra la botanica, e supra tutti l’àutri argumenti? — C’è na raggiuni pi chistu; e chista è ca nun è chiddu ca lu munnu avi bisognu prima di tuttu.

TAM1897 D 62.2Un omu putissi aviri tuttu chistu, putissi capiri tuttu chistu, comu fici Salomone. Ma chi beni ci facissi, si nun avissi prima di tuttu la scienza dâ salvezza? Salomone avia tuttu; ma quannu girau lu so cori di Diu, dâ scienza dâ salvezza, e di lu studiu di chissa cu tuttu lu so cori, chi beni ci fici la so canuscenza di l’àutri scienzi? Quantu putìa firmallu dû peccatu? Quantu putiri avìa pi firmallu dû so istintu naturali e di li malizii e di la curruzzioni ca c’era ‘n iddu?

TAM1897 D 62.3Sapiti ca quannu iddu girau lu so cori di la scienza di Diu, di la scienza di la salvezza, puru avendu tutti l’àutri, era tantu mali, tantu malvagiu, nni fu nniatu complitamenti nta l’idolatria e ogni cosa prufana, comu si nun canuscìa mancu l’ABC di nenti.

TAM1897 D 62.4Accussì putemu vidiri pirchì lu Signuri nun prisirvau a l’omu tutta la scienza ca esisti. Pinzati si avissiru avutu tuttu, comu Salomone, e putissiru insignari comu insignau iddu. Cu lu cori nun cunzignatu a Diu, cu l’anima nun sarvata, chi beni ci facissi la scienza? Nun putissi frinari nuddu tipu di malvagità e curruzzioni ca c’è ntô cori umanu.

TAM1897 D 62.5Chisti scienzi nun sunnu chiddu ca u munnu avi bisognu oggi, prima di tuttu. U cori avi bisognu di essiri purificatu, l’anima avi bisognu di essiri sarvata, tuttu u caràttiri riedificatu, a menti trasfurmata nta l’istissa mmàggini e glòria di Diu, accussì ca a vita rifletterà a so ghjustìzzia, pi manifestari a canuscenza sulu di Diu a tuttu u munnu. Anchi si avemu tuttu chiddu ca tutti li scienzi ponnu dari, nun ci prufitta a nenti senza la salvezza; picchì tra pocu nun n’avemu cchiù nenti. Chistu vali la pena di pinsari pi nuàutri stissu oggi, in tutti li nostri studî, letturi e ricerchi.

TAM1897 D 62.6C’è n’autra cosa: Diu voli ca tu e iu, tutti l’omini, pinsamu giustu supra ogni argumentu ca havi a chi fari cu iddu. Oggi ci sunnu omini ca pinsanu a tutti sti argumenti scentifici, ma nun pinsanu giustu. Arrivanu a tali puntu ca nun ci trovanu postu pi Diu. E l’omu senza Diu, senza la guida dû pinsamentu, dâ menti di Diu, nun è capaci di pinsari giustu supra sti àutri argumenti. Ma la menti nun è giusta finu a quannu nun è rinnuvata a l’immàggini di Cu l’ha criata. La menti havi a trasfurmàrisi, rinnuvàrisi. Avemu a aviri na menti tutta nova. Ogni pinsamentu havi a èssiri purtatu a l’ubbidienza, a la suttupusizzioni, a Cristu.

TAM1897 D 62.7Chissu è l’opira dâ salvezza. È risturari l’immàggini di Diu ntâ ànima; purtari la menti unni addivintarà sulu lu riflessu, lu risplenniri, dâ ghjustìzzia, dû pinsamentu, dû Diu vivu. Quannu chissu sarà fattu, e l’opira di Diu sarà finuta ntô stu munnu, ntô fari canùsciri a canuscenza di Diu a tutti l’àutri pirsuni, allura lu Signuri ni aprirà l’universu e l’eternità. Allura tutti chisti àutri sugetti sarannu àperti pi lu nostru studiu, e lu Signuri ni pò diri: “Jiti unni vuliti, mi fido di vui. L’universu vastu è àpertu pi vui. Nenti vi è ristinutu. È tuttu vostru. Apparteni a vui. Jiti unni vi piaci, stativi unni vi piaci, faciti chiddu ca vi piaci; mi fido di vui. Pinzati a qualunqui sugettu vi piaci, scavati ‘ntra iddu quantu vuliti, lu fariti giustamenti.”

TAM1897 D 62.8Ora, nun staju dicennu ca l’omini hannu a ignorari cumplitamenti tutti l’àutri scienzi finu a quannu arrivamu all’àutru munnu. Dicu sulu ca la scienza dâ salvezza havi a guidari ntô studiu di tutti quanti. Nun n’ha forsi lu Signuri datu l’esempiu di comu avemu a dari attenzioni a sti cosi, e di comu avemu a usalli? Chi scopu c’è a leggiri e studiari sti àutri libbra? — Accussì chisti nni ponnu aiutari a capiri e nzignari megghiu li cosi dâ scienza dâ salvezza, cchiù di quantu si nun avissimu chistu canuscimentu. Chistu è l’usu ca si fa di iddi ntâ Bibbia. Iddu nni manna a prichitari chiddu vangeliu cu cui chisti àutri avianu a fari, e cu l’esempiu nni ha mustratu comu aduprallu. Cu chistu lu Signuri nni fa vidiri ca la scienza dâ salvezza avi a pigghiari lu primu postu tra tutti l’àutri scienzi canusciuti ntô universu.

TAM1897 D 62.9Ha a pigghiari lu primu postu supra tutti l’àutri n stu munnu, e quannu trasemu nta chidda àutra vita, pigghiarà sempri lu primu postu. Quannu l’eternità sarà aperta davanti a nuatri, e putemu jiri unni vulissimu e pinsari supra ogni sugettu ca ni piaci, gireremu la schina a la salvezza allura, e diremu: «N’haiu già graduatu n chissu»? — No. Sapemu ca è scrittu ca «la crùci di Cristu sarà la scienza e la canzuna di li riscattati pi tutti li sèculi senza fini di l’eternità». Allura, quannu avemu finutu u nostru cursu ccà, quannu nni semu laureati, e veni lu mumentu pi na granni cerimonia di cunclusioni, e trasemu nta n’eternità di studiu, allura putemu capiri megghiu sta scienza cchiù granni di tutti di quantu putiamu quannu stavamu n stu munnu.

TAM1897 D 63.1Ntâ lezzioni passata avemu dittu ca nun è nu sbagghiu usari li paroli “scienza” e “scientificu” pi parrari di salvezza. La salvezza è scienza, è scientifica. Lu travagghiu dû Spiritu di Diu supra la menti, ca trasforma la menti e tutta la vita nta l’immàggini di Gesù Cristu, dû peccatu â ghjustìzzia — chistu è na cosa scientifica. Pirciò, quannu lu studi, tènini a menti ca nun semu pi nenti anti-scientifici quannu facemu di chissu lu principali e tuttu di ogni sugettu, sempri. Chisti ca vonnu pariri scienziati sunnu anti-scientifici pirchì trascuranu chissu, lu principali di tutti li scienzi.

TAM1897 D 63.2C’è n’autra cosa ca è stata dimustrata; e fu dimustrata nti tri nazioni ca sunnu l’esempi pi l’apprendimentu dû munnu. Lu registru dû pòpulu dâ Bibbia, lu pòpulu giudeu, lu pòpulu di Diu comu nta la Bibbia, è prufissatamenti l’esempiu e la surgenti di studiu pi tutti chiddi ca prupununu di sirviri a Diu. Grecia e Roma, cu la so filusufìa, la so littiratura e li so liggi, sunnu l’esempi pi assai di chiddi ca prufissanu di sèguiri la Bibbia, e pi tutti l’àutri.

TAM1897 D 63.3Ora avemu vistu ca tra lu pòpulu di Diu c’era un omu ca era un proverbista universali, comu puru un pueta universali e un scentìficu universali. Li sò canzuni eranu milla e cincu, e li sò pruvèrbi tri mila. Ddà viditi na menti maestra; eppuri chiddu ca avia tantu capiri, tanta sapienza, in tutti sti cosi, dimustrò cu la so vita ca tutta chista canuscenza è assulutamenti impotenti pi ogni beni n’omu o pi n’omu, senza ca ci sia la scienza di la salvezza pi cuntrullari e tiniri ‘n giustizzia l’equilibriu supra a tuttu.

TAM1897 D 63.4Vi fici notari un pocu fa ca Diu nun ni purtau nudda di chidda nsegnata scentifica. Ora vi fazzu notari ca ni purtau un registru dâ vita di chiddu omu quannu si nni girau di Diu. Ni purtau un registru dû fallimentu enormi ca chiddu omu fici malgradu tutta sta canuscenza, quannu scurdau la scienza dâ salvezza. Picchì, allura, Diu cunsidirau cchiù mpurtanti pi tia e pi mia di registrari tutta a vita di chissu omu doppu ca si nni girau di Diu, inveci di purtari a nuatri un registru di tutti l’insignamenti scentìfichi ca iddu detti? Nta la menti di l’omini, quali è chiddu cchiù preziosu pi l’umanità? U registru dû fiascu, dû fiascu enormi, fattu di Salomuni, vali cchiù pi l’umanità di quantu avissi valutu tutti l’insignamenti scentìfici ca Salomuni mai parrò, misi ‘n un libbru pi l’umanità d’oggi; picchì ‘n chiddu fiascu fu dimustratu a tuttu u munnu comu è cumplitamenti vanu e menu di nenti, ogni canuscenza di tutti i cosi senza a canuscenza dâ salvezza di Diu.

TAM1897 D 63.5Un autru granni esempiu si vidi nti li Grèchi. La menti naturali nun pò mai arrivari a un pinsamentu cchiù àutu, cchiù rigorusu e cchiù perfettu di chiddu ca fici la menti grèca. Ntô chissu si rapprisenta la perfezzioni dû pinsamentu umanu senza Diu.

TAM1897 D 63.6Ma chi ci fici guadagnari? Chista è la quistioni. Chi ci fici la so littiratura? Chi ci fici la so filusufìa? Chi ci fici la so arti? Chi ci fici la so religgiuni? Filusufìa, philo sophia — l’amuri di sapienza. Chi era chista sapienza? — Era pazzìa assoluta. Diu lu dici. Chi era la so religgiuni? — Era sulu mituluggìa. Chi era la so arti? — Diu dici ca era idolatria. Ti ricordi lu registru?

TAM1897 D 63.7La Parola di Diu nun dici ca, mentri Paulu caminava tra chiddi statui e vidìa la so arti, iddu ammirava la so arti. No, dici: “Lu so spiritu si mosse ‘n iddu quannu vidìu la cità tutta data all’idolatria.” Allura chi era? — Idolatria.

TAM1897 D 63.8E puru oggi l’omini, li fimmini e li picciriddi pigghianu li resti di chiddu ca era sulu idolatria, e lu veneranu, e lu chiamanu arti, e lu copianu. Li so menti ci si fermunu supra, preparanu libri supra, e l’insignanu e la studianu nti li scoli dâ patria. Ma chi pò nasciri di tuttu chistu? Chi n’è vinutu tra li Grèchi stissi? Sai già chiddu ca fici pi iddi. Nun c’è bisognu di ripitiri — littiratura, arti, liggi, filusufìa, tutti chisti cosi. Roma copiò la so filusufìa di la Grecia cchiù di quantu n’avìa origginata di sè stissa, ma la littiratura c’è. E chi fici pi li Rumani? — Certi cosi li fici puru pi l’àutri, sulu ca, si pussìbbili, li fici peggiu di quantu eranu l’àutri. Nta tutta la Grecia, pi quantu haiu pututu vidiri, haiu vistu unni vulivi ca li Grèchi avìanu abbastanti rispettu pi la fimmina pi vèstiri comu si devi ogni sò figura ca scultavanu. Un masculu, di sicuru, è sempri nudu; ma quannu arrivamu n’Italia chissu rispettu sparìu, e tutti sunnu senza nuddu vèstitu. Nâ maiuranza dî casi, la vesta è sparuta tutta; e, tra l’autru, la perfezzioni di l’arti d’oggi, ca veni adorata di cu va a Roma e studia ddà l’arti, sunnu sulu li figure fimminili senza vesta, e chiddu nun è arte, comu si fa; eppuri si dici ca è la perfezzioni di l’arti, e veni copiata ‘n ogni locu, e li sò imperfezzioni vennu copiati ogni vota.

TAM1897 D 64.1Vogghiu fari na dumanna. Cu di vui ha mai vistu na para di gammi umani di li ginocchia ‘n giù? Mentri staju ccà, u pisu dû me corpu è supra u me pedi mancinu. Chistu equilibra tuttu u pisu dû me corpu. U pedi drittu riposa cu li diti ‘n terra. Li musculi dâ me gamba dritta si cunfurmanu esattamenti a chiddi dâ manca? — No. Ma chistu è u maravigghiusu pezzu d’arti. C’è giustu chissa diffirenza. I dui gammi sunnu precisamenti uguali, e nun si pò truvari mancu na capedda di diffirenza. E accussì videmu ca nun è arte, a ogni modu. Ci saria assai a diri supra chistu, ma stasira nun fazzu na lezzioni d’arte. Staju parrannu di chiddu ca è lu valuri dâ salvezza, e di chiddu ca è lu beni di tutti li cosi senza idda. Chi beni avia Roma senza idda? — Li sò iniquitati l’affunnaru. Chi beni avia la Grecia senza idda? — Li sò iniquitati l’affunnaru.

TAM1897 D 65.1Allura, quannu stu fattu è dimustratu accussì cu tri misuri davanti a lu munnu, di l’imputenza assuluta di ogni sforzu di la menti umana, puru nta la so cchiù àuta perfezzioni, pi ghjunghiri a quarsiasi beni quannu lu cori si stacca di Diu, chi pò fari lu Signuri pi lu munnu si sti tri lezioni mundiali nun insignanu a la genti? Chi pò fari pi l’omini si iddi vannu avanti pi chidda strata, malgradu sti tri esempi di sulenni avvirtimentu? Diu ha scrittu sti tri esempi pi insignarici l’imputenza dû cchiù àutu sforzu dâ menti nta tutti li rami dâ scienza, dâ arti e dâ littiratura, pi fari quarchi beni a l’omu, pi fermarlu dû peccatu, pi purtallu versu ogni beni di ogni tipu, quannu si scorda dâ salvezza di Diu e dâ scienza dâ salvezza, ca iddu ha datu a li cori dî umani.

TAM1897 D 65.2Allura, dumannu: avemu a copiari la pazzìa di li Grèchi e di li Rumani? Avemu a essiri ammaliati di la so idulatria e pinsari ca è arti? Avemu a ntirissarici di la so religgiuni, quannu è tutta n’enormità? Nun basta diri ca è mituluggìa; è n’enormità.

TAM1897 D 65.3Ma quarcunu dirà: «La so littiratura nun è forsi di prezzu inestimabbili?». Videmu quantu la stimau Diu. A chiddu tempu, mentri attraversu la lingua greca stava ntruducennu la scienza di la salvezza ntô munnu sanu, lu Signuri avia davanti tuttu lu munnu di littiratura greca, e puru chidda rumana. Eppuri, truvau sulu tri curti frasi ntô regnu sanu ca valianu la pena di pigghiari e mittiri nta stu trattatu supra la scienza di la salvezza. Ti li fazzu vidiri. Una di iddi si trova ntô diciassettesimu capitulu di l’Atti. È citata di un scritturi grecu chiamatu Aratu, e dici accussì. Leggu dû virsu vintottu. Paulu sta parrannu e dici:—

TAM1897 D 65.4“Anchi certi dî vostri pueti hannu dittu: Picchì puru nuatri semu sò discinnenti.” Un scritturi grecu dissi ca l’omu è lu discinnenti di Diu. Lu Signuri pigghiò chistu e dissi: Chistu è veru.

TAM1897 D 65.5N’autra si trova ntô capitulu quindicesimu di la prima epistula a li Corintî, versu trenta tri. La prima parti dû versu è: «Nun vi nni ingannati». Chisti sunnu li palori dû Signuri. Lu restu dû versu è citatu di un scritturi grecu chiamatu Menandro: «Li cattivi cumunicazzioni corrompunu li boni maneri».

TAM1897 D 65.6L’autra si trova nta Titu, capitulu primu versu dodesimu, ed è di Epimenidi, accussì: “Li Cretisi sunnu sempri bugiardi, bestii mali, panzoni lagnusi.”

TAM1897 D 65.7Chiddi tri passaggi eranu tuttu chiddu ca lu Signuri putìa truvari ntô tuttu lu munnu dâ littiratura greca ca valìa a pena pigghiari e appruvà.

TAM1897 D 65.8Bonu, allura, nun dicu ca chistu è tuttu chiddu ca unu pò usari pi prufittu. Ci sunnu fatti stòrichi nta lingua greca ca hannu valuri. Ma Diu sta insignannu li cosi cchiù preziosi pi tuttu l’umanità; iddu sta insignannu li principî di giustìzzia e virità, e nun sulu mettendu davanti ô munnu na seria di fatti. E tuttu chiddu ca iddu putìa truvari ntô campu di tutta la littiratura greca ca putìa èssiri usatu pi l’interessi dâ virità o dâ ghjustìzzia comu principî pi guidari l’omu, eranu sulu sti tri frasi: “Anchi nuatri semu dâ so stirpe;” “Li cattivi cumunicazzioni currompunu li boni maneri;” e “li Cretisi sunnu sempri bugiardi.” Cu autru pò truvari cchiù di chissu, ca ci servi a quarchi cosa pi la ghjustìzzia e la virità, la purità e l’integrità?

TAM1897 D 66.1Ora nun ti scurdari. I Grèchi e i Rumani nun eranu pagani vili, degradati, stracciati e ignoranti; eranu aristocratici, cultivati e assai istruiti. Comu putìa essiri diversamenti quannu i cosi ca sapìanu e insignàvanu sunnu u pinnàculu a cui aspiranu l’insignanti d’oggi? Giulio Cesare era unu di l’omini cchiù compiuti ca mai vissiru — nta la cortesia, l’etichetta, l’estetica e i maneri ‘n ginirali. Ma comu era u so caràttiri? La discrizzioni cchiù cauta di iddu, pi essiri mancu un pocu cumpleta o ghjusta, nun saria adatta a essiri stampata.

TAM1897 D 66.2Quannu lu Signuri ha mustratu quantu è assulutamenti vana tutta la scienza, tuttu l’imparari di ogni sorta senza la so salvezza, allura iu dicu n’autra vota: Chi pò fari pi l’omu si chisti cosi ca iddu ha misi davanti a lu munnu nun l’insignanu ca chidda nun è la strata giusta? Si l’omini nun si lassanu istruiri di sti cosi pi pigghiari la strata giusta, pi ricunnòsciri ca la scienza di Diu è la cchiù mpurtanti e ca chiddu ca iddu sapi è lu megghiu, allura comu pò l’umanità sperari di scappari dû mali ca è vinutu supra a tutti chiddi ca su passati prima?

TAM1897 D 66.3La scienza dâ salvezza di Diu è l’unica cosa ca l’omu avi a canusciri, prima di tuttu; e fari ca chissa ni guida, ni cunduci, ni equilibra, ni susteni ‘n ogni locu e ‘n ogni cosa, e contru a ogni cosa mali. E chistu lu farà. Chista è la virità benedetta. Ieri sira lessi, e leggiu n’autra vota:—

TAM1897 D 66.4A mia, ca sugnu menu dû cchiù nicu di tutti li santi, mi fu data sta grazia, di prichari tra li Genti li ricchizzi incunuscìbbili di Cristu; e di fari capiri a tutti l’omu chi è la cumunità dû misteru, ca di l’iniziu dû munnu fu ammucciatu ‘n Diu, ca criò ogni cosa pi Gesù Cristu. Efesini 3:8, 9.

TAM1897 D 66.5Chi è chistu misteru di Diu? — “Cristu ‘ntra vui, la spiranza dâ glòria.” Cristu, la putenza di Diu e la sapienza di Diu, lu Vangelu, la putenza di Diu pi la salvezza — chistu è lu misteru di Diu; chista è la scienza dâ salvezza. Chista è la virità scentìfica, attornu a cui tutti l’àutri scienzi si cuncentranu. Chista putenza di Diu pi la salvezza ogni omu avi a aviri pi firmàrisi dû mali ca c’è ‘ntra iddu. U mali ca nasci ‘n ogni omu lu purterà a perdizioni, malgradu ogni scienza, ogni littiratura, ogni arti, ogni religgiuni, ogni cosa ca stu munnu pò offriri o ca mai putissi offriri, a menu ca nun s’afferra a la putenza di Diu pi la salvezza, ca veni a l’omu pi la fidi ‘n Gesù Cristu.

TAM1897 D 66.6Senza chiddu putiri ‘n cori, puru la scienza ca Diu ‘mparau — pi nun parrari di littiratura, d’arti, di religgiuni, e di tuttu chiddu ca ‘mpararu li pagani — è ‘mputenti a firmari l’omu di peccari. Senza chiddu, ogni traccia di mali ca c’è ‘ntra l’omu si manifesterà, a dispettu di tutti sti àutri cosi. È pi chissu ca è lu putiri di Diu pi la salvezza: salva l’omu di ogni mali.

TAM1897 D 66.7U misteru di Diu, ca è Cristu ‘ntra vui, la spiranza di glòria; Cristu, la putenza di Diu e la sapienza di Diu; Cristu e iddu crucifissu; sulu chissu, tuttu ‘ntra tutti, supra tutti, ‘ntra tutti, attraversu tutti, ora e pi l’eternità, — chissu è la scienza di la salvezza, la cchiù granni di tutti li scenzi; chidda ca guida tutti li scenzi, veni prima di tutti, e guida ‘ntra lu studiu di tutti. Accussì sia pi tutti pi sempri.

TAM1897 D 66.8Allura, lu Signuri, cu lu so Spiritu, ni attragga a iddu stissu; lu cori sia accussì apertu a chidda putenza, a la cumunioni di chiddu misteru, a lu Spiritu di Diu, accussì ca iddu ci pò mpiantari Gesù Cristu, la so grazia e la so virtù. E mentri tinemu li nostri cori aperti a iddu sempri, e a nuddu autru ca iddu, comu un ciuri ô suli, ottinemu in tutta la so pienezza, la so ghjustìzzia, la so putenza, la so salvezza, la so misiricòrdia, la so virità, la so gioia, la so letizia, la so paci — O, e la so vita eterna!

Note

Back