21 වන පරිච්ඡේදය — කාර්යයේ මඟපෙන්වන හස්තය
GSAM 322.1“මම නුඹට උගන්වා, නුඹ යා යුතු මාර්ගය නුඹට පෙන්වා දෙන්නෙමි.”1
GSAM 322.2ස්වාමීන්වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාසය තබන තැනැත්තාට උන්වහන්සේගේ රැකවරණය නිරතුරුව ප්රකාශ වේ. එහෙත්, පෙනෙන හා නොපෙනෙන උවදුරු සහ අන්තරායන්ගෙන් විශේෂ ලෙස මුදාගනු ලැබීමේදීත්, උන්වහන්සේගේ සත්යය ව්යාප්ත කිරීම සඳහා දිව්ය සැලැස්මෙන් කෙළින්ම මාර්ග විවෘත වන විටත් වැනි අවස්ථාවලදී, මේ රැකවරණය වඩාත් විශේෂයෙන් දැනේ. මේ පරිච්ඡේදයෙහි සලකා බලන්නේ එවැනි කරුණුය.
GSAM 322මිෂිගන්හි පළමු දර්ශනය
GSAM 322.31853 මැයි මාසයේදී වැඩිහිටි වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳ මිෂිගන් වෙත ගියහ. ඔවුන් නිව් යෝර්ක්හි බෆලෝ නගරයෙන් බටහිරට ගිය පළමු වතාව එය විය. මැයි මාසයේ අවසාන සබත් දින ඔවුහු ටයිරෝන්හි සිටියහ. එහිදී ප්රාන්තයේ සබත් පවත්වන්නන්ගේ විවිධ කණ්ඩායම්ද, ඔවුන්ට විරුද්ධව ක්රියා කළ හැකි බලපෑම් පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම්ද වයිට් මහත්මියට දර්ශනයකින් පෙන්වන ලදි. ජූනි 2 වන දින, ජැක්සන්හිදී, තමාට පෙන්වා දුන් සමහර කරුණු ඇය ෆූල්ස්කැප් ප්රමාණයේ කඩදාසි පිටු අටක ලියා තැබුවාය. පෑනෙන් සහ තීන්තෙන් ලියූ පැහැදිලි පිටපතක් මා ඇයට ලබාදෙන කොන්දේසිය පිට, ඇය පැන්සලෙන් ලියූ දර්ශනයේ පිටපතක් මට දුන්නාය.
GSAM 322ශුද්ධකමට හිමිකම් කියූ කාන්තාවක්
GSAM 322.4පෙන්වා දෙන ලද අනෙක් කරුණු අතර, අපගේ ජනතාව අතරට බලෙන් ඇතුළු වීමට උත්සාහ කරමින් සිටි කාන්තාවකගේ සිද්ධියක් විස්තර කරන ලදි. මේ කාන්තාව මහත් ශුද්ධකමකට හිමිකම් කියන බව ඇය කීවාය. වයිට් මහත්මිය කිසි කලෙක ඇය හමුවී නොතිබූ අතර, මේ දර්ශනයෙන් ඇයට දන්වන ලද දේ හැර ඒ කාන්තාව ගැන කිසිවක් දැන සිටියේ නැත. ඇය ඒ කාන්තාව ක්රියා කරන ආකාරය පැවසුවා පමණක් නොව, ඇයට තරවටු කළ විට ඇය භක්තිවන්ත පෙනුමක් මවාගෙන, “ස්වාමීන්වහන්සේ—මාගේ—හදවත—දන්නාසේක” යයි කියනු ඇති බවද කීවාය. මේ කාන්තාව තරුණයෙකු සමඟ රට පුරා ගමන් කරන බවත්, ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා වූ මහලු මිනිසා ඔවුන්ගේ දුෂ්ට ජීවිතයට අවශ්ය වියදම් සැපයීමට නිවසේ වැඩ කරන බවත් ඇය කීවාය. “ඒ කාන්තාව ශුද්ධකමට හිමිකම් කීවත්, ඇය සහ ඒ තරුණයා හත්වන ආඥාව කඩ කිරීමේ වරදට වැරදිකරුවන්ය” යන්න ස්වාමීන්වහන්සේ තමාට පෙන්වූ බව වයිට් මහත්මිය කීවාය. මේ සිද්ධිය පිළිබඳ ලිඛිත විස්තරය සාක්කුවේ තබාගෙන, කරුණු කෙසේ සිදුවේදැයි බැලීමට මම තරමක නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටියෙමි.
GSAM 323මිෂිගන්හි වර්ජෙන්ස්හි රැස්වීම
GSAM 323.1අපි ජැක්සන්, බැට්ල් ක්රීක්, බෙඩ්ෆර්ඩ් සහ හේස්ටිංස් යන ස්ථානවල රැස්වීම් පවත්වා, ඉන්පසු කෙන්ට් කෝරළයේ වර්ජෙන්ස් වෙත පැමිණියෙමු. එය ඒ කාන්තාව ජීවත් වූ ස්ථානය බව පසුව පෙනී ගියේය. ජූනි 11 වන දින, සබත් ආරම්භ වීමට මඳ වේලාවකට පෙර, එදින රාත්රිය ගත කිරීමට නියමිත ස්ථානයට අපි පැමිණියෙමු. අප නවාතැන් ගත්තේ, පෙර ක්රිස්තියානි නමැති සභා නිකායේ දේවගැතිවරයෙකුව සිටි වැඩිහිටි වයිට් නම් අයෙකුගේ නිවසෙහිය. මේ ප්රදේශය මෑතකදී ජනාවාස වූ එකක් බැවින්, තවත් සැතපුම් තුනක් ඉදිරියෙහි අලුතින් ඉදි කළ විශාල ගබඩා මඩුවක අපගේ රැස්වීම් පැවැත්වීමට සූදානම් කර තිබුණි. දර්ශනයෙහි දක්නා ලද කාන්තාව ජීවත් වූයේ රැස්වීම් ස්ථානයටත් එහා තවත් සැතපුම් දෙකක දුරින් බව පසුව හෙළි විය.
GSAM 323අන්ධභක්තික කාන්තාවට සාක්ෂිය
GSAM 323.2ජූනි 12 වන දින පෙරවරු 10:30ට අපි රැස්වීම සඳහා ගබඩා මඩුවට එක්රැස් වීමු. වයිට් මහත්මිය වේදිකාවේ වම් කෙළවර අසුන් ගත්තාය. මම ඇය අසලත්, වැඩිහිටි කොර්නෙල් මා අසලත් අසුන් ගත්තෙමු. වැඩිහිටි වයිට් වේදිකාවේ දකුණු පැත්තේ සිට කතා කරමින් සිටියේය. ඔහු විනාඩි පහළොවක් පමණ කතා කළ පසු මහලු මිනිසෙකු සහ තරුණයෙකු එකට ඇතුළු වී, වේදිකාව අසල ඉදිරිපස අසුනේ හිඳගත්හ. ඔවුන් සමඟ පැමිණි උස, සිහින්, තද පැහැති සමක් ඇති කාන්තාවක් දොර අසල අසුන් ගත්තාය. වැඩිහිටි වයිට්ගේ කෙටි දේශනයෙන් පසු, වයිට් මහත්මිය නැඟී සිට, “ස්වාමීන්වහන්සේගේ භාජන උසුලන්නෙනි, පවිත්රව සිටින්න.” යන ශුද්ධ ලියවිලි පාඨය යොදාගනිමින්, දේවගැතිවරුන් තමන්ට භාර දී ඇති කාර්යය නරක් නොකිරීමට පරෙස්සම් විය යුතු බව පවසා ඇගේ කතාව ආරම්භ කළාය. කාන්තාවකට තම ස්වාමිපුරුෂයා හැර වෙනත් පුරුෂයෙකු සමඟ රට පුරා ගමන් කිරීමට කැඳවීම දෙවියන්වහන්සේගේ නියමය නොවන බව ඇය කීවාය. අවසානයේදී ඇය පැහැදිලිව මෙසේ කීවාය:
GSAM 323.2“මඳ වේලාවකට පෙර දොර අසල හිඳගත් ඒ කාන්තාව, දේශනා කිරීමට දෙවියන්වහන්සේ තමා කැඳවූ බව කියා සිටියි. ඇය ගමන් කරන්නේ මේ දැන් මේසය ඉදිරිපිට හිඳගත් මේ තරුණයා සමඟය. ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා වන මේ මහලු මිනිසා—දෙවියන්වහන්සේ ඔහුට අනුකම්පා කරනසේක්වා!—ඔවුන්ගේ අධර්මය දිගටම කරගෙන යෑමට ඔවුන් වැය කරන මුදල් උපයාගැනීමට නිවසේ වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කරයි. තමා ඉතා ශුද්ධ බවත්, විශුද්ධ කරනු ලැබූ බවත් ඇය කියා සිටියි. එහෙත් ශුද්ධකම පිළිබඳ ඇගේ සියලු මවාපෑම් තිබියදීත්, ඇයත් මේ තරුණයාත් හත්වන ආඥාව කඩ කිරීමේ වරදට වැරදිකරුවන් බව දෙවියන්වහන්සේ මට පෙන්වා දී තිබේ.”
GSAM 324.1මේ පුද්ගලයන් ගබඩා මඩුවට ඇතුළු වන තෙක් වයිට් මහත්මිය ඔවුන් කිසිදා දැක නොතිබූ බව එහි සිටි සියල්ලෝ දැන සිටියහ. ඇය කළ ආකාරයෙන් ඔවුන් වෙන් කොට හඳුනාගෙන ඔවුන්ගේ චරිතය විස්තර කිරීම, පැමිණ සිටි අයගේ සිත්වලට බලපෑවේය. එයින් ඔවුන්ගේ විශ්වාසය වැඩි වී, දර්ශන කෙරෙහි ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල තහවුරු විය.
GSAM 324පෙර කී ලෙසම පැවසූ වචන
GSAM 324.2වයිට් මහත්මිය ඇගේ සාක්ෂිය දරන අතර, තරවටු ලැබූ කාන්තාව වන ඇල්කොට් මහත්මිය කියන ලද දේ කෙසේ පිළිගනීද, ඇය කුමක් කරනු ඇත්ද, කුමක් කියනු ඇත්ද යන්න බැලීමට සියල්ලෝ උනන්දුවෙන් ඇය දෙස බැලූහ. ඇයට විරුද්ධව නැඟූ චෝදනාව සම්බන්ධයෙන් ඇය නිර්දෝෂී වූයේ නම්, නැඟී සිට ඒ සියල්ල ප්රතික්ෂේප කිරීම ස්වාභාවිකවම ඇගෙන් බලාපොරොත්තු විය හැකිව තිබුණි. ඇය වැරදිකාරියක හා ඉතා දූෂිත තැනැත්තියක වූයේ නම්, එය සත්ය බව දැන සිටියත් සියල්ල ප්රතික්ෂේප කිරීමට තරම් පහත් විය හැකිව තිබුණි. එහෙත් ඒ වෙනුවට, තරවටු ලැබූ විට ඇය කරනු ඇතැයි සාක්ෂියේ කියා තිබූ දෙයම ඇය කළාය. සියලු දෙනාගේ නෙත් ඇය වෙත යොමුව තිබියදී, ඇය සෙමෙන් නැඟී සිට, භක්තිවන්ත පෙනුමක් මවාගෙන, “ස්වාමීන්වහන්සේ—මාගේ—හදවත—දන්නාසේක” යයි සෙමෙන් කියා, තවත් එක වචනයක්වත් නොකියා හිඳගත්තාය. ඇය කියනු ඇතැයි සාක්ෂියේ කියා තිබූ දෙයම, ඒ ආකාරයෙන්ම ඇය කියා තිබුණි.
GSAM 325වරද පිළිගැනීම
GSAM 325.1සැබවින්ම දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ගේ හදවත් දැන සිටිසේක. තමන් චෝදනාවට වැරදිකරුවන් බව ඔවුහුද දැන සිටියහ. මන්ද පසුව ඒ තරුණයා, මේ කාරණය ගැන ඔහුගෙන් දැඩි ලෙස ප්රශ්න කළ, එම ස්ථානයේම පදිංචි ගාඩ්නර් මහතාට මෙසේ කීවේය: “ගාඩ්නර් මහතාණෙනි, වයිට් මහත්මිය අප ගැන කී දේ මුළුමනින්ම සත්යය.” ඒ කාන්තාවද, 1862දී ග්රීන්විල්හි විල්සන් මහත්මියට, “දෙවියන්වහන්සේට විරුද්ධව සටන් කරන තැනැත්තියක බවට පත්වේය යන බියෙන්, වයිට් සහෝදරියට විරුද්ධව එක වචනයක්වත් කීමට තමා එඩිතර නොවන” බව පැවසූ පසු, තමා සහ ඒ තරුණයා පිළිබඳව පෙන්වා දුන් දෙය සත්ය බව පිළිගත්තාය.
GSAM 325පණිවුඩකරු පාර්ශ්වය
GSAM 325.21853 සරත් සමයේදී මිෂිගන්හි අසතුටට පත් කිහිපදෙනෙක් එක්වී, ‘සත්යයේ පණිවුඩකරු’ නමැති පුවත්පතක් පළ කිරීමට පටන්ගත්හ. මේ පුවත්පතේත් එය මෙහෙයවූවන්ගේත් අරමුණ, ගොඩනැඟීම වෙනුවට බිඳහෙළීම හා අපකීර්තියට පත් කිරීම බව පෙනුණි. එහි පිටුවල බොහෝ බොරු ඇතුළත් කර තිබූ අතර, ඒවා පණිවුඩය උදෙසා කළ අපගේ කාර්යයට බාධා විය. මෙවැනි ප්රසිද්ධ ප්රහාරයක් අපට අත්විඳීමට සිදුවූ පළමු වතාව එය බැවින්, ඔවුන්ගේ අපහාසාත්මක ප්රකාශවලට පිළිතුරු දී ඒවා බිඳහෙළීම අපගේ යුතුකම යයි අපි සිතුවෙමු. එසේ කිරීමෙන්, අපට භාර දී ඇති සත්යය ඉදිරියට ගෙන යෑමට යෙදවිය යුතුව තිබූ කාලය වැය විය. මේ විරුද්ධත්වය ඇති කළ තැනැත්තා වූයේ සැකයකින් තොරව සාතන්ය; මෙය ඔහුගේ අරමුණුවලට හොඳින් ගැළපුණි. 1855 ජූනි 20 වන දින සවස් වන තුරු මේ තත්ත්වය එසේම පැවතිණි. එදින වැඩිහිටි වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳත්, වැඩිහිටි කොට්රෙල් සහ මාත් නිව් යෝර්ක්හි ඔස්වීගෝ නගරයේ රැස්වීමක් නිම කළා පමණි. ලිලිස් නම් අයෙකු පැමිණ, ඒ අපහාසාත්මක ලියවිලි ජනතාව අතර බෙදා දීමෙන් අපගේ රැස්වීමට බාධා කර තිබුණි. මේ කාරණයේදී අපගේ යුතුකම කුමක්ද යන ප්රශ්නය නැවතත් මතු විය. ඔවුන්ගේ බොරුවලට පිළිතුරු දීමට ඊට පෙර කළ සියලු උත්සාහවල එකම ප්රතිඵලය වූයේ ඔවුන් තවත් බොරු ගොතන්නට පටන්ගැනීමය.
GSAM 325උපදෙස් සහ අනාවැකිය
GSAM 325.3එදින සවස ඔස්වීගෝ නගරයේ ජෝන් ප්ලේස්ගේ නිවසෙහි පැවති යාච්ඤා රැස්වීමකදී වයිට් මහත්මියට දර්ශනයක් දෙන ලදි. ‘පණිවුඩකරු පාර්ශ්වය’ වැනි අය නොසලකා, අප සත්යය දේශනා කරමින් අපගේ කාර්යයේ දිගටම යෙදුණොත්, ඔවුන් එකිනෙකා සමඟ සටනට එළඹෙන බවත්, ඔවුන්ගේ පුවත්පත බිඳවැටෙන බවත් එහිදී ඇයට පෙන්වන ලදි. එය සිදුවන විට අපගේ පිරිස දෙගුණ වී ඇති බව අපට පෙනෙනු ඇතැයිද පෙන්වන ලදි. මේ සාක්ෂිය ස්වාමීන්වහන්සේගෙන් පැමිණි බව විශ්වාස කළ අපි, වහාම එයට එකඟව ක්රියා කිරීමට පටන්ගත්තෙමු.
GSAM 326පණිවුඩකරු පාර්ශ්වය සහ පුවත්පත බිඳවැටීම
GSAM 326.1සත්යයේ කාර්යය වේගයෙන් ඉදිරියට ගිය අතර, ‘පණිවුඩකරු පාර්ශ්වය’ තමන් අතරම ගැටලුවලට පැටලුණි. කෙටි කලකින් ඒ පාර්ශ්වය විසිර ගියේය. ඔවුන්ගේ නායකයන් බොහෝදෙනෙකු සබත් පැවැත්වීම අත්හැර තිබුණි. ආධාර නොමැතිකම නිසා ඔවුන්ගේ පුවත්පත ඉක්මනින්ම නතර විය. කලක් එහි සංස්කාරක ලෙස කටයුතු කළ තැනැත්තා පාසලක ඉගැන්වීම වෙත අවධානය යොමු කළේය. එහෙත් පළමුව තමා පාලනය කරගැනීමට ඉගෙනගෙන නොතිබූ බැවින්, තම සිසුන් පාලනය කිරීමේදී ඔහු මුළුමනින්ම අසාර්ථක විය. තම පාසලේ එක් පිරිමි ළමයෙකුට දඬුවම් කිරීමට උත්සාහ කරන විට ඔහු රිවෝල්වරයක් ඇදගත්තේය. එහි කොකා ගැස්සී හඬ නැඟුණත් වෙඩිල්ල පිට වූයේ නැත. කෝපයට පත් පිරිසක් අතින් නීතියෙන් පිටත මරාදමනු ලැබීමෙන් ගැලවීමට, රාත්රියේම කැනඩාවට පලා යෑමට ඔහුට සිදු විය.
GSAM 326දෙවන ආගමන කාර්යයට ඇති වූ බලපෑම
GSAM 326.2මේ කාලයේදී අපගේ ජනතාව අතර පෙර කවරදාකටත් වඩා එකඟතාවක් හා එක්සත්කමක් පැවතිණි. පණිවුඩය රැගෙන තවදුරටත් ඉදිරියට යෑමට උත්සාහ කළ විට සෑම දිශාවකින්ම මාර්ග විවෘත විය.
GSAM 326.31858 ජනවාරි 14 දිනැති ‘සමාලෝචනය’ පුවත්පතේ 11 වන වෙළුමේ අංක 10හි, පණිවුඩකරු පාර්ශ්වයේ කටයුතුවල ප්රතිඵල ගැන කතා කරමින් සංස්කාරක මෙසේ කීවේය: “අසතුට ඇති වූ කාලයේදී, ‘සමාලෝචනය’ බිඳහෙළීමට උත්සාහ කරන විට, කාර්යාලයේ තිබූ සභාවට අයත් දේපළවල වටිනාකම වූයේ $700ක් පමණි. එතැන් සිට එය $5,000 දක්වා වැඩි වී ඇත. එදා මුදල් ගෙවා පුවත්පත ලබාගන්නා දායකයන් දහසක් පමණ සිටි අතර, දැන් දෙදහසක් සිටිති. ඊට අමතරව, ‘නොමිලේ’ පිටපත් ලබන සෑහෙන පිරිසකගේ ලැයිස්තුවක්ද තිබේ.”
GSAM 326.4‘පණිවුඩකරු පාර්ශ්වය’ බෙදී විසිරී ගොස් ‘පණිවුඩකරු’ පුවත්පත නැති වී ගිය කාලයට (1858) අප දැන් පැමිණ ඇති බැවින්, ඉහත සංඛ්යා වැදගත්ය. ‘සමාලෝචනය’ සඳහා මුදල් ගෙවන දායකයන් ගණන හරියටම දෙගුණ වූවා සේම, විශ්වාසිකයන්ගේ ගණන දෙගුණයටත් වඩා වැඩි වී තිබුණි. මෙසේ 1855 ජූනි මාසයේදී වයිට් මහත්මිය මඟින් දෙන ලද අනාවැකිය ඉටු විය.
GSAM 327කූඩාරම් රැස්වීම් මුලින්ම යෝජනා කිරීම
GSAM 327.1පණිවුඩයේ මුල් දවස්වල, වඩා හොඳ ස්ථානයක් ලබාගත නොහැකි විට පාසල් ගොඩනැඟිලිවල රැස්වීම් පැවැත්වීම අපගේ සිරිත විය. එක් අවස්ථාවක එවැනි ගොඩනැඟිල්ලකට රැස් වූ පිරිස කොතරම් විශාල වීද යත්, ඒ ප්රමාණයේ පාසල් ගොඩනැඟිලි දෙකකවත් ඔවුන්ට ඉඩ නොතිබෙන්නට තිබුණි. සියල්ලන්ටම ඇසෙන පිණිස කථිකයා විවෘත කවුළුවක සිටගෙන, ගොඩනැඟිල්ල තුළ සිටි අයටත්, පිටත තම කරත්තවල හා තණ බිම මත අසුන්ගෙන සිටි ඊටත් වඩා විශාල පිරිසටත් කතා කළේය. මේ විශාල ජන සමූහය දැකීම නිසා කූඩාරම් රැස්වීම් පැවැත්වීම ගැන සලකා බැලීමට යොමු විය.
GSAM 327මිෂිගන්හි බැට්ල් ක්රීක්හි පළමු කූඩාරම් රැස්වීම
GSAM 327.2එබැවින් 1854 මැයි 22 වන දින වැඩිහිටි ජේම්ස් වයිට් සහ තවත් අය උපදේශන සභාවකදී, රැස්වීම් සඳහා කූඩාරම් යොදාගැනීම ක්රියාත්මක කළ හැකි සැලැස්මක් බව තීරණය කළහ. ඒ කාලයේ විශාල කූඩාරම් සර්කස්, සතුන් ප්රදර්ශනය කිරීම සහ විවිධ සංදර්ශන හැර වෙනත් කටයුතු සඳහා යොදාගත්තේ ඉතා කලාතුරකිනි. සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරු මේ ආකාරයේ සේවයකට මුලින්ම පිවිසි ප්රාන්තය මිෂිගන් විය. පළමු කූඩාරම් රැස්වීම 1854 ජූනි 10 වන දින බැට්ල් ක්රීක්හි ආරම්භ විය. වර්තමානය වන විට ගිම්හාන කාලයේ මෙසේ රැස්වීම් පැවැත්වීම ඉතා විශාල ලෙස වර්ධනය වී ඇත.
GSAM 327කඳවුරු රැස්වීම් යෝජනා කිරීම
GSAM 327.31868 වර්ෂයේදී ඉදිරියට යෑම සඳහා තවත් නිර්භීත පියවරක් ගන්නා ලදි. කඳවුරු රැස්වීම් පැවැත්වීමේ යෝග්යතාව නිසි ලෙස සලකා බලන ලද අතර, පොදු රැස්වීම්වලට පැමිණෙන අපගේ විශාල ජන සමූහයන්ට ඉඩ පහසුකම් සැලසීමට මෙය ඉතා හොඳ ක්රමයක් බව තීරණය විය. පොදු දේවමෙහෙයන් සඳහා විශාල කූඩාරමක් සහ පවුල් සඳහා කුඩා කූඩාරම් තිබීමෙන් ජනතාවට සුවපහසුව සැලසෙනු ඇත. එසේ දින ගණනාවක් උපදෙස් සාකච්ඡා කිරීමෙහි හා නමස්කාරයෙහි ඵලදායී ලෙස ගත කළ හැකි වනු ඇත.
GSAM 328මිෂිගන්හි රයිට්හි පළමු කඳවුරු රැස්වීම
GSAM 328.1පළමු කඳවුරු රැස්වීම 1868 සැප්තැම්බර් 1-7 දිනවල මිෂිගන්හි රයිට්හි පවත්වන ලදි. අපගේ ජනතාවගේ මේ වැදගත් පොදු එක්රැස්වීම් කොතරම් වර්ධනය වී ඇත්ද යත්, දැන් සෑම වසරකම සේවා ක්ෂේත්රයේ විවිධ ප්රදේශවල කඳවුරු රැස්වීම් පනහකට වඩා පැවැත්වේ. මේ කඳවුරු රැස්වීම් පවත්වන්නේ ඇමරිකාවේ පමණක් නොව, යුරෝපයේත්, ඕස්ට්රේලියාවේත්, නවසීලන්තයේත්, දකුණු අප්රිකාවේත්ය.
GSAM 328.2අපගේ ජනතාව විසින් මෙතෙක් පවත්වන ලද මෙවැනි විශාලතම එක්රැස්වීම 1893 වර්ෂයේදී මිෂිගන්හි ලැන්සිංහි පැවැත්විණි. ඒ විශාල එක්රැස්වීමේදී පවුල් කූඩාරම් 500කට වැඩි ගණනක 3,400දෙනෙක් නවාතැන් ගෙන සිටියහ. කඳවුරේ විවිධ කූඩාරම් සෑදීම සඳහා කැන්වස් රෙදි යාර 150,000කට වඩා යොදාගෙන තිබුණි.
GSAM 328දුම්රිය විපතකින් මුදාගැනීම
GSAM 328.3අපගේ පළමු අඩි 60 කූඩාරම මිලදී ගැනීමට තීරණය කළ දිනට පසු දින, එනම් 1854 මැයි 23 වන දින, එවකට මිෂිගන්හි ජැක්සන් නගරයේ සිටි වැඩිහිටි වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳ විස්කොන්සින් බලා ගමන ආරම්භ කිරීමට නියමිතව සිටියහ. ඔවුන් එහි කලක් සේවය කිරීමට නියමිත විය. දුම්රිය ස්ථානයට ඉතා මඳ දුරකින් පිහිටි ඩී. ආර්. පාමර්ගේ නිවසෙහි අපි එදින පස්වරුව ගත කළෙමු. පස්වරුවේ කිහිප වතාවක්ම වැඩිහිටි වයිට් මෙසේ කීවේය: “මේ ගමන පිටත්වීම ගැන මට අමුතු හැඟීමක් දැනෙනවා. එහෙත්, එලන්, එහි යෑමට අපි පොරොන්දු වී සිටින නිසා අප යා යුතුයි. එසේ නියම කරගත් හමුවක් නොතිබුණා නම්, මම අද රාත්රියේ යන්නේ නැහැ.”
GSAM 328.4රාත්රිය එළඹ, දුම්රිය පැමිණෙන වේලාව ළං වූ විට අපි ටික වේලාවක් යාච්ඤා කළෙමු. මේ ගමනේදී වැඩිහිටි වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳගේ ආරක්ෂාව උදෙසා යාච්ඤා කිරීමට සියල්ලන්ම පෙලඹුණු බව පෙනුණි. අප නැඟී සිටි විට, ස්වාමීන්වහන්සේ ඔවුන් රැකබලාගෙන ආරක්ෂා කරන බවට තම ඇදහිල්ල වැඩිහිටි වයිට් ප්රකාශ කළේය.
GSAM 328.5අටට පමණ, ඔවුන්ට අසුන් ලබාගැනීමටත් ඔවුන්ගේ පොට්ටනි සකස් කරගැනීමටත් උපකාර කිරීමට මම ඔවුන් සමඟ දුම්රිය වෙත ගියෙමි. අපි උස පිටුපස ඇඳි සහිත අසුන් තිබූ මැදිරියකට ඇතුළු වීමු. ඒ දවස්වල එය ‘නිදන මැදිරියක්’ ලෙස හැඳින්විණි. වයිට් මහත්මිය, “ජේම්ස්, මට මේ මැදිරියේ ඉන්න බැහැ. මම මෙතැනින් පිටවෙන්න ඕනෑ” යයි කීවාය. ඊළඟ මැදිරියේ මැද හරියේ අසුනක් ලබාගැනීමට මම ඔවුන්ට උදව් කළෙමි. වයිට් මහත්මිය ඇගේ පොට්ටනි උකුලේ තබාගෙන හිඳගත් නමුත්, “මේ දුම්රියේ මට සැනසිලිදායක බවක් දැනෙන්නේ නැහැ” යයි කීවාය. සීනුව නාද වූ විට මම ඉක්මනින් ඔවුන්ගෙන් සමුගෙන, රාත්රිය ගත කිරීමට සයිරීනියස් ස්මිත්ගේ නිවස බලා පිටත් වීමි.
GSAM 329.1රාත්රී දහයට පමණ, මේ වන විට චිකාගෝ බලා යන ගමනේ බොහෝ දුර ගොස් ඇතැයි අප සිතූ වැඩිහිටි වයිට්, ඇතුළු වීමට දොරට තට්ටු කරනු ඇසීමෙන් අපි සියල්ලෝ මහත් පුදුමයට පත් වීමු. ජැක්සන් නගරයට සැතපුම් තුනක් බටහිරින් දුම්රිය පීලි පැන ඇති බවත්, එන්ජිම ඇතුළුව දුම්රියේ වැඩි කොටස මුළුමනින්ම සුන්බුන් වී ඇති බවත් ඔහු කීවේය. කිහිපදෙනෙකු මිය ගොස් තිබුණත්, තමා සහ වයිට් මහත්මිය තුවාල නොලබා බේරුණු බවද ඔහු පැවසීය. ඔහු ඉක්මනින් අශ්වයෙකු හා කරත්තයක් ලබාගෙන, ඒබ්රම් ඩොජ් සමඟ වයිට් මහත්මිය කැඳවාගෙන ඒමට ගියේය. වැඩිහිටි වයිට් ඇය තම දෑතෙහි ඔසවාගෙන, තෙත් වගුරු බිමක් හරහාත් කුඩා දිය පහරක් හරහාත් යම් දුරක් ගෙන ගොස්, විපත සිදුවූ ස්ථානයෙන් ඈත ආරක්ෂිත තැනක තබා තිබුණි.
GSAM 329.2පසු දින උදෑසනම මම ඩොජ් මහතා සමඟ සුන්බුන් බැලීමට ගියෙමි. මාර්ගය දුම්රිය පීලි හරහා ඇලයට වැටී ඇති ස්ථානයක, ගවයෙකු විවේක ගැනීමට පීලි මතම වැතිර සිට තිබුණි. එන්ජිමේ ඉදිරිපස සතුන් ඉවතට තල්ලු කරන රාමුවක් නොතිබූ බැවින්, සතාගේ ගැටුණු විට එය පීලිවලින් වම් පැත්තට විසි වී තිබුණි. එන්ජිම බිම ගැටීමේ පළමු කම්පනයේදී, වැඩිහිටි වයිට්ගේ පොත් පෙට්ටිය තිබූ බඩු මැදිරිය පීලිවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවතට පැන, හානියක් නොලැබී තිබුණි. ඒ සමඟම දුම්රියේ පිටුපස තිබූ මගී මැදිරිය, මිනිස් උපකාරයක් නොමැතිව දුම්රියේ ඉතිරි කොටසින් ගැලවී, පීලි මත සෙමෙන් නතර විය. එන්ජිම සහ ඉන්ධන හා ජල මැදිරිය පීලිවලින් පිටත බිම දිගේ රොඩ් හයක් හෝ අටක් පමණ ගිය පසු, එන්ජිම අඩි තුනක් පමණ විෂ්කම්භය ඇති ඕක් ගස් කොටයක ගැටිණි. දුම්රියේ වේග බලය කොතරම් වීද යත්, එන්ජිම යටිකුරු වී පෙරළුණු අතර, ඉන්ධන හා ජල මැදිරියේ පිටුපස කොටස කැරකී පීලි හරහා වැටුණි. දුම්රියේ ප්රධාන කොටස පූර්ණ වේගයෙන් පැමිණ, මෙසේ සුන්බුන් වූ එන්ජිමේ ගැටී දෙවන කම්පනයක් ඇති කළේය. එන්ජිමේ මුලින්ම ගැටුණු මැදිරිය සීඝ්ර භාණ්ඩ ප්රවාහන මැදිරියක් වූ අතර, එය දර කැබලි මෙන් පොඩි වී ගියේය. එයත් එහි තිබූ දේත් සුන්බුන් ගොඩක් වී ඉන්ධන හා ජල මැදිරිය මතත් එය වටාත් ගොඩගැසිණි. ඊළඟට තිබුණේ මගීන් දහඅටදෙනෙකු සිටි දෙවන පන්තියේ මැදිරියකි. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු මිය ගිය අතර, අනෙක් සියල්ලෝ අඩු වැඩි වශයෙන් තුවාල ලැබූහ. නිදන මැදිරිය ඒ මැදිරිය තුළින් කඩාගෙන යෑම නිසා එය දෙකට පැළී ගියේය. නිදන මැදිරියේ ඉදිරිපස කොටස කැබලිවලට කැඩී ගිය අතර, වයිට් මහත්මියට රැඳී සිටීමට සිත නොදුන් අසුන මුළුමනින්ම තැළී පොඩි වී තිබුණි.
GSAM 330දිව්ය ගැලවීම පිළිබඳ සාක්ෂි
GSAM 330.1අප ඒ සුන්බුන් දෙසත්, අනතුර සිදුවන විට වැඩිහිටි වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳ ගමන් කරමින් සිටි මැදිරිය සුන්බුන්වලින් රොඩ් පහළොවක් පමණ ඈතින් තනිව නිසලව තිබෙන අයුරුත් බැලූ විට, දෙවියන්වහන්සේ යාච්ඤාවට සවන් දුන් බව අපගේ හදවත්වලින් පැවසීමට අපට සිතුණි. උන්වහන්සේගේ සේවකයන් තුවාල නොලබා බේරෙන පිණිස, ඒ මැදිරිය වෙන් කිරීමට උන්වහන්සේ තම දේවදූතයා එවූවා විය නොහැකිද? තමා එය වෙන් නොකළ බවත්, එය සිදුවන විට මැදිරි වේදිකාව මත කිසිවෙකු නොසිටි බවත් තිරිංග භාර සේවකයා පැවසූ විට, මේ අදහස විශේෂයෙන්ම අපගේ සිත්හි තදින් රැඳුණි. එය සිදුවූ ආකාරය තමාටත් දුම්රියේ සියලු සේවකයන්ටත් අබිරහසක් බව ඔහු තවදුරටත් කීවේය. ඔවුන්ට ඊටත් වඩා අබිරහසක් වූයේ, සම්බන්ධක පුරුකත් ඇණයත් දෙකම නොකැඩී තිබීමත්, ඇණය එහි දම්වැල සමඟ, සැලකිලිමත් අතකින් තබන ලද්දාක් මෙන්, අනතුරට පත් මැදිරියේ වේදිකාව මත වැටී තිබීමත්ය.
GSAM 330.224 වන දින සවස් වන විට, දුම්රිය සුපුරුදු පරිදි ධාවනය කළ හැකි තරමට පීලි මත තිබූ සුන්බුන් ඉවත් කර තිබුණි. වැඩිහිටි වයිට් සහ වයිට් මහත්මිය නැවත දුම්රියට නැඟී, විස්කොන්සින්හි ඔවුන් යෑමට නියම කරගෙන සිටි ස්ථානයට නිරුපද්රිතව ගමන් කළහ.
GSAM 330විරුද්ධවාදීන්ට තරවටු කිරීම
GSAM 330.3පුරාණ ඊශ්රායෙල් ජනතාවට සියල්ල බාධාවකින් තොරව සිදු වූයේ නැත. ඔවුන් තබන සෑම පියවරකදීම ඔවුන්ගේ ප්රගතියට බාධා කිරීමට උත්සාහ කළ පිටස්තර සතුරෝ සිටියහ. කඳවුර තුළ සිටි ‘මිශ්ර සමූහයා’ සහ කැප නොවූ අය සාතන්ට සූදානම් උපකරණ වූහ; ඔවුන් මඟින් අසතුට, කලහය, මැසිවිලි සහ කැරලි ඇති කිරීමට සාතන් උත්සාහ කළේය. දෙවියන්වහන්සේගේ සමෘද්ධිය දෙන හස්තය උන්වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාසය තැබූ අය සමඟ තිබීමත්, ඔවුන්ගේ උත්සාහයන්ට ජයග්රහණය ලැබීමත්, මේ ජනතාවට උන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි කරුණාව ලැබී තිබූ බවට සාක්ෂියක් විය. එය ස්වාමීන්වහන්සේගේ හස්තය ඔවුන්ට මඟපෙන්වමින් තිබූ බවට සාක්ෂියක් විය.
GSAM 331.1තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩයේ ආරම්භය හා ප්රගතිය සම්බන්ධයෙන්ද එසේමය. එය ඉදිරියට ගොස් ඇත්තේ ඉදිරිපත් කළ සත්යයන් මිනිසාගේ ස්වාභාවික හදවතට ප්රිය වූ නිසා නොවේ. එයට ප්රතිවිරුද්ධව, පණිවුඩයේ කේන්ද්රීය සත්යයම වන ස්වාමීන්වහන්සේගේ සබත්, ආත්මාර්ථකාමී ලෞකික අවශ්යතා සමඟ ගැටෙයි. එයට කීකරු වන අය සතියකට දින දෙකක් ලෝකයේ ව්යාපාර කටයුතුවලින් වෙන් කරයි. වර්තමාන සත්යයේ කාර්යය බිඳහෙළීමට අධිෂ්ඨානශීලීව හා නොකඩවා උත්සාහ කළ බාහිර සතුරෝ එයට සිටියහ. ඔවුන් ගැන ගීතිකාකරුගේ වචනවලින් මෙසේ පැවසිය හැකිය: “ස්වාමීන්වහන්සේ අපගේ පැත්තෙහි නොසිටිසේක් නම්—දැන් ඊශ්රායෙල් මෙසේ කියත්වා—මනුෂ්යයන් අපට විරුද්ධව නැඟී සිටි විට ස්වාමීන්වහන්සේ අපගේ පැත්තෙහි නොසිටිසේක් නම්, ඔවුන්ගේ උදහස අපට විරුද්ධව ඇවිළුණු කල ඔවුන් අප පණපිටින් ගිලගන්නට තිබුණේය.”2
GSAM 331.2කලින් කල අප අතරින් ආත්මාර්ථකාමී හා අසතුටු පුද්ගලයෝ නැඟී සිට, තම අරමුණු ඉටු වූ විට කොතරම් මහත් දේවල් සිදුවනු ඇත්දැයි පැවසූහ. එහෙත් වගුරු බිම්වල පෙනී නැති වී යන ආලෝකයක් මෙන්, ඔවුන්ගේ ආලෝක බොහෝ කලකට පෙරම නිවී ගොස් ඇත. ඒ අතර වර්තමාන සත්යයේ කාර්යය නිසැකව හා ස්ථිරව ලොව වටා ඉදිරියට ගමන් කරමින්, ඉදිරියට තැබූ සෑම පියවරකදීම ස්ථාවරත්වයෙන් හා ශක්තියෙන් වැඩී ඇත.
GSAM 331වැඩිහිටි ස්ටීවන්සන් සහ හෝල්
GSAM 331.31855 ගිම්හානයේදී, ස්ටීවන්සන් සහ හෝල් යන වැඩිහිටිවරු විස්කොන්සින් ප්රාන්තයේ කැරැල්ලක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කළහ. අපගේ ප්රධාන සහෝදරයන් හොඳින් දැන සිටියේ, ඔවුන්ගේ “ඉදිරියේදී එන යුගය” යන ධර්මයෙන් අපගේ ඇදහිල්ලේ අනෙකුත් සියලු කරුණු පරීක්ෂා කිරීමට ඔවුන් කැමති වූ බවත්, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන ආගමනයෙන් පසු පරිවාස කාලය පිළිබඳ ධර්මය සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන්ට උගන්වනු ලැබීම ගැන ඔවුන් ඉතා ආශාවෙන් සිටි බවත්ය.
GSAM 331ඔවුන් පිළිබඳ අනාවැකිය
GSAM 331.41855 නොවැම්බර් 20 දින, වයිට් මහත්මියට ඔවුන්ගේ ක්රියාමාර්ගය පිළිබඳ දර්ශනයක් දෙන ලද අතර, එහි අවසාන ප්රතිඵලය ගැන මෙසේ අනාවැකි කියන ලදී: “දුර්වල මිනිසා, දෙවියන්වහන්සේගේ කාර්යය නවත්වන්නට ඔබට හැකි යැයි ඔබ සිතනවාද? දුර්වල මිනිසා, උන්වහන්සේගේ ඇඟිල්ලේ එක් ස්පර්ශයකින් ඔබව බිම හෙළිය හැක. උන්වහන්සේ ඔබව ටික කලකට පමණක් ඉවසනු ඇත.”
GSAM 332.1අපගේ විරුද්ධකරුවන් කියා සිටියේ, මෙම මිනිසුන් ඉක්මනින් මිය යන බව මෙම දර්ශනයෙන් ප්රකාශ වූ බවත්, ඔවුන් වසර ගණනාවක් ජීවත් වූ බැවින් දර්ශනය ඉටු නොවූ බවත්ය. එහෙත් දර්ශනයේ ඔවුන්ගේ මරණය ගැන කිසිවක් නැත. තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩයේ කාර්යය නවත්වන්නට උත්සාහ කරන මිනිසුන් ලෙස ඔවුන් පෙන්වන ලදී. දෙවියන්වහන්සේට ඔවුන්ව නවත්වන්න කොතරම් පහසුදැයි ඔවුන්ට දන්වා, “උන්වහන්සේ ඔබව ටික කලකට පමණක් ඉවසනු ඇත” යනුවෙන්ද කියන ලදී. ඔවුන් කළේ කුමක්ද?—තමන් බලාපොරොත්තු වූ පරිදි සටනේ ජයග්රහණය නොලැබ, අඳුරේ මඟ සොයමින් යාමට ඔවුන් අතහැර දමා ඇති බවක් පෙනුණි. සති කිහිපයකින් ඔවුන් සබත් සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හැර එයට විරුද්ධ වීමට හැරුණහ. තමන් නායකයන්ව සිට “ඉදිරියේදී එන යුගය” පක්ෂයක් පිහිටුවීමට ඔවුහු බලාපොරොත්තු වූහ. එය සාර්ථක කරගැනීම වෙනුවට, සබත් අත්හැරීමෙන් අපගේ ජනතාව කෙරෙහි තිබූ බලය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති කරගත්හ. එසේ තමන්ගේම ක්රියාමාර්ගයෙන් ඔවුන් මුලින් සැලසුම් කළ දේ සම්පූර්ණයෙන්ම පරාජය කළහ. අපගේ ජනතාව මෙසේ කීහ: “ඇත්තෙන්ම, දෙවියන්වහන්සේ ‘ඔවුන්ව ටික කලකට පමණක් ඉවසූ සේක.’”
GSAM 332ජීවිතයේ දුක්බර අවසානයක්
GSAM 332.2මෙම මිනිසුන් දෙදෙනාගේ අවසාන තත්ත්වය ගැන, සබත් අත්හැරීමෙන් පසු ඔවුන් සමඟ සම්බන්ධව සිටි “ඉදිරියේදී එන යුගය” විශ්වාස කළ ඔවුන්ගේම සහෝදරයන් විසින් ප්රකාශ කළ ඔවුන්ගේ දුක්බර ඉරණම පිළිබඳ කරුණු කිහිපයක් සඳහන් කිරීම යෝග්ය වේ. වසර තිස්හතකට පෙර හෝල් මහතා යම් තරමකට මානසිකව විකෘති විය (මොළය මෘදු වීම නිසාය); එයට හේතුව වූයේ අන්යයන්ගේ වංචාවෙන් ඔහුගේ දේපළෙන් සෑහෙන කොටසක් අහිමි වීමයි. එළියට ගියහොත් තමා පැතලි වී හෝ පොළොවටම වැටෙනු ඇතැයි යන මෝහයකින් ඔහු පීඩා වින්දේය. ඔහු අහිංසකයෙකි; එහෙත්, මේ දිගු වසර ගණනාව පුරා කිසිදු ආකාරයක දේවසේවා කාර්යයකට සම්පූර්ණයෙන්ම අසුදුසු විය.3
GSAM 332.3වැඩිහිටි ස්ටීවන්සන් මිය ගොස් වසර දහසයක් පමණ වී ඇත. ඔහුගේ මරණයට පෙර වසර කිහිපයක් ඔහුගේ මනස සුවදායී නොවීය (පිස්සු විය), නමුත් අන්යයන්ට අනතුරුදායක නොවීය. මෙසේ වීමට පෙර, තමා පිළිගත් නීතියක් නැත යන මතයෙන් තමාට ඇතැයි සිතූ නිදහස යටතේ, කිසිදු සදාචාර දෝෂයක් පිළිබඳ චෝදනාවක් නොතිබූ තම බිරිඳ අතහැර (වංචනික නීතිඥයෙකු යොදාගැනීමෙන් පමණක් දික්කසාදය ලබාගත හැකිව තිබුණි), තම පෙර බිරිඳට වඩා බොහෝ බාල තවත් කාන්තාවක් විවාහ කරගත්තේය. මෙම ක්රියාව සදාචාරය දැඩි ලෙස උල්ලංඝනය කළ බැවින්, ඔහුගේම “ඉදිරියේදී එන යුගය” සහෝදරයෝ ඔහුගේ ක්රියාමාර්ගය අනුමත නොකළ අතර, ඔවුන් වෙනුවෙන් තවදුරටත් දේශනා කිරීමට ඔහුට ඉඩ නොදුන්හ.
GSAM 333.1මෙම මිනිසුන්ගේ අවසාන දින ගැන ඔවුන්ගේම සහෝදරයන් කළ ප්රකාශ ගැඹුරු අනුකම්පාවක් පළ කරයි; එහෙත් ඒවා ද්වේෂයකින් හෝ පක්ෂපාතයකින් තොරව දෙන ලද, අලංකාර නොකළ සත්ය කරුණුය. මෙයින් පසු, සාක්ෂියේ භෞතික යෙදුම පිළිබඳ තමන්ගේම නිගමනයක් ගන්නට අපගේ පාඨකයන්ට අපි ඉඩ දෙමු.
GSAM 333වැඩිහිටි J. H. වැගනර් පණිවුඩය පිළිගනී
GSAM 333.21852 දී විස්කොන්සින්හි කවුන්ටියක පුවත්පතක් පවත්වාගෙන ගිය වැඩිහිටි J. H. වැගනර් වර්තමාන සත්යය පිළිගත් අතර, ඊළඟ වසරේදී දේවසේවා කාර්යයට සම්පූර්ණයෙන්ම කැප විය. 1857 දී ඔහු පිටු දෙසියයක් පමණ බැගින් වූ ඉතා වැදගත් පොත්පත් දෙකක් ලිවීය. පළමුවැන්න “නූතන ආත්මවාදයේ ස්වභාවය සහ ප්රවණතාව” යන නාමයෙන්ද, දෙවැන්න “ඉදිරියේදී එන යුගය ප්රතික්ෂේප කිරීමක්” යන නාමයෙන්ද විය. පළමුවැන්න බොහෝ දෙනෙකු සාතන්ගේ එම උගුලට වැටීමෙන් ගලවා ගැනීමට උපකාර වූවා පමණක් නොව, දෙවියන්වහන්සේගේ ආශීර්වාදයෙන්, මෙම නූතන ප්රකාශනයන් ගැන කුමක් සිතන්නදැයි නොදැන සිටි බොහෝ දෙනෙකුගේ ඇස් විවෘත කළේය.
GSAM 333.3ඔහුගේ “ඉදිරියේදී එන යුගය ප්රතික්ෂේප කිරීම” යනු අපගේ ස්වාමීන්ගේ දෙවන ආගමනයෙන් පසු පව්කාරයන් සඳහා පරිවාස කාලයක් ඇතැයි කියන බොරු මතවාද පිළිබඳ ඉතා සම්පූර්ණ හෙළිදරව්වකි. එය එම ධර්මය පිළිබඳ කොතරම් සම්පූර්ණ ප්රතික්ෂේප කිරීමක්ද යත්, එයට පිළිතුරු දී නැතිවා පමණක් නොව, අපගේ දැනුමට අනුව කිසිදු ප්රතිචාරයක් දීමට උත්සාහයක්වත් සිදු වී නැත. වර්තමාන යුගය තුළ ක්රිස්තුස්වහන්සේ තම පියාගේ සිංහාසනය මත පූජකයෙකු ලෙස සිටින ස්ථානය (උන්වහන්සේගේ මෙල්කීසදෙක් පූජකත්වය) සහ අනාගත සදාකාලික රාජ්යයේ තමන්ගේම සිංහාසනය මත දරන ස්ථානය එම පොත ඉතා පැහැදිලි හා සංක්ෂිප්ත ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කරයි—මැදිහත්කාර පූජකත්වයක් කිසිසේත් සම්බන්ධ නොවන සිංහාසනයකි.
GSAM 334.1පසුව වැඩිහිටි වැගනර් එම ප්රමාණයටම සමාන තුන්වන පොත්පතක් ලිවීය; එය “තාර්කිකත්වයේ සහ එළිදරව්වේ ආලෝකයෙන් ප්රායශ්චිත්තය” යන නාමයෙන් විය. 1884 පමණදී එය සංශෝධනය කර පිටු 400ක් පමණ වූ පොතක් ලෙස විශාල කරන ලදී. එහි නාමයෙන් පෙන්වන විෂය පිළිබඳ පැහැදිලි හා සංක්ෂිප්ත ග්රන්ථයකි.
GSAM 334.2එතැන් සිට ඔහු ලේඛකයෙකු හා සංස්කාරකයෙකු ලෙස ප්රකාශන කාර්යයට සමීපව සම්බන්ධ විය. ඔහු දේවසේවා කාර්යයද දිගටම කළ අතර, ඔහුගේ අවසාන වසර කිහිපය යුරෝපයේ ගත විය.
GSAM 334.31889 අප්රේල් 17 දින, ඔහු තම අවසාන පොත වූ “ඒදන් සිට ඒදන් දක්වා” සම්පූර්ණ කළ වහාම, ස්විට්සර්ලන්තයේ බාසල්හිදී හදිසියේ මිය ගියේය. 16 දින ඔහු මුළු දවසම ලිවීමේ කාර්යය කළ අතර, තම දිනපොතේ “අද දැඩි දවසක වැඩක් කළෙමි” යන සටහන තැබීය. යුරෝපීය සහෝදරයන් විසින් සකස් කළ ඔහුගේ සිද්ධිය පිළිබඳ වාර්තාවෙන් පහත විස්තර ලැබේ:—
GSAM 334.4“17 වන දින උදෑසන, පහමාරට පමණ, කිසිදු අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව, හෘද පක්ෂාඝාතයකින් ඔහු තම මුළුතැන්ගෙයෙහි මිය වැටුණේය. ඔහු තම නව පොතේ ඉංග්රීසි සංස්කරණය අවසන් කිරීමට ඉතා දැඩි ලෙස වැඩ කරමින් සිටි අතර, එළඹෙන ගිම්හානයේදී ඇමරිකාවට ආපසු යාමට පෙර, එහි කාර්යයට සම්බන්ධව සේවය කිරීම සඳහා ඊළඟ ඉරිදා ලන්ඩනය බලා පිටත්වීමට බලාපොරොත්තු විය.”
GSAM 334.51854 සිට වැඩිහිටි වැගනර් සත්යය ආරක්ෂා කරමින්, දේශනා මණ්ඩපයේද මුද්රණාලයේද නිරන්තරයෙන් හා ප්රමුඛ ලෙස මහජනයා ඉදිරියේ සිටියේය. ඔහු මිය යන විට වයස අවුරුදු හැටනවයකට ආසන්න විය. අප්රේල් 20 දින ඔහුව බාසල්හි භූමදාන කරන ලදී. මෙසේ තම යුතුකමේ ස්ථානයේදී, මෙම කාර්යයේ මුල් සේවකයන්ගෙන් තවත් කෙනෙක් වැටුණේය.
GSAM 334ඇදහිල්ලෙන් සුව කිරීම
GSAM 334.61858 මුල් වසන්තයේදී වයිට් මහත්මිය දින ගණනාවක් දැඩි ලෙස පීඩා විඳිමින්, මුළුමනින්ම පාහේ අසරණ තත්ත්වයකින් ඇඳට සීමා වී සිටියාය. එක් සවසක් මධ්යම රාත්රියට ආසන්නව ඇය සිහි නැතිව වැටුණාය; පවුලේ අය ඇයව සිහියට ගෙන ඒම සඳහා තමන් දන්නා සියලු ක්රම උත්සාහ කළත් අසාර්ථක වූහ. පැය භාගයකට වැඩි කාලයක් ඇය එම තත්ත්වයේ සිටි පසු, වැඩිහිටි ඇන්ඩෲස් සහ මාව වැඩිහිටි වයිට් විසින් ඉක්මනින් කැඳවා යාච්ඤා කාලයකට එක් කරන ලදී. ඇගේ ඇඳ අසල ඉදිරිපත් කළ උද්යෝගිමත් ඉල්ලීම්වලට පිළිතුරු ලෙස, ස්වාමීන්වහන්සේ කරුණාවෙන් ඇයව සිහියට ගෙන, සාමාන්ය සෞඛ්යයට නැගිටුවා සේක. දෙවියන්වහන්සේට ප්රශංසා කරමින් සිටියදී, ඇඳේම සිටියදී ඇයව දර්ශනයකට ගෙන යන ලදී. එම දර්ශනයේ ඇයට පෙන්වන ලද සමහර දේවල් “සභාව සඳහා සාක්ෂි” අංක 5 හි කියවිය හැකිය.
GSAM 335අසාමාන්ය ශාරීරික ප්රකාශනයක්
GSAM 335.1මෙම දර්ශනයට සම්බන්ධ වූ විශේෂ ශාරීරික ප්රකාශනයක් තිබූ බැවින් ඒ වෙත විශේෂ අවධානය යොමු කරමු. වැඩිහිටි වයිට් සහ මම ඇඳේ එක් පැත්තකද වැඩිහිටි ඇන්ඩෲස් අනෙක් පැත්තේද වාඩි වී සිටියෙමු. ඇය දකින විවිධ දර්ශන දෙසට, ඇගේ දෑත් වරින්වර පපුව මත බැඳගත් අතර, නැතහොත් ඇගේ සාමාන්ය නිදහස් හා සුන්දර ආකාරයෙන් බාහු සමඟ චලනය කළාය. ඇගේ ශරීරයේ ඉහළ කොටස ඇඳෙන් ඔසවා තිබූ අතර, උරහිස් සහ කොට්ටය අතර අඟල් අටක් හෝ නවයක් පමණ ඉඩක් තිබුණි. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, නිතඹවලින් ඉහළ කොටස අංශක තිහක පමණ කෝණයකට වංගුවී තිබුණි. විනාඩි තිහක් පැවති දර්ශනය පුරා ඇය එම ඉරියව්වෙහිම සිටියාය. කිසිම කෙනෙකුට දෑත් හා බාහුවල ආධාරයකින් තොරව ස්වභාවිකව එවැනි ඉරියව්වක් ගත නොහැකි අතර, එතරම් වේලාවක් එහි රැඳී සිටීම තවත් අසීරුය. මෙහිදීද, ඇයට කිසිදු පාලනයක් නොතිබූ යම් බලයක් දර්ශනය සමඟ සම්බන්ධ වූ බවට සාක්ෂියක් තිබුණි.
GSAM 335තවත් අනාවැකියක්
GSAM 335.21858 ඔක්තෝබර් පළමුවැනි දින, වැඩිහිටි වයිට්, වයිට් මහත්මිය සහ ලේඛකයා විසින් නිව් යෝර්ක්හි රොචෙස්ටර් නුවරදී සාමාන්ය රැස්වීමක් පවත්වන ලදී. එම රැස්වීමෙන් පසු ලේඛකයා ඔවුන් සමඟ නිව් යෝර්ක් ප්රාන්තය සහ නව එංගලන්ත ප්රාන්ත හරහා සංචාරයකට එක් විය. එක් සබත් දිනක වයිට් මහත්මියට දර්ශනයක් දෙන ලද අතර, අප සැලසුම් කළ ගමනේ යම් ස්ථානයක සාතන් ඇයට බලවත් ප්රහාරයක් එල්ල කරන බවත්, වැඩිහිටි වයිට් සහ මා ඇදහිල්ලෙන් ඇය වෙනුවෙන් තදින් රැඳී සිටිය යුතු බවත්, ස්වාමීන්වහන්සේ ගලවා දෙන බවත් ඇයට පෙන්වන ලදී.
GSAM 336වයිට් මහත්මියගේ පීඩාව
GSAM 336.1මෙහිදීද සිදුවීමට නියමිත දෙය පිළිබඳ අනාවැකියක් තිබුණි. එය කොතරම් නිවැරදිව ඉටු වූයේද යන්න පසුකාලීන සිදුවීම් පෙන්වනු ඇත. රොචෙස්ටර් රැස්වීමෙන් පසු පළමු සබත් දින අපි රූස්වෙල්ට්හි සිටියෙමු; ඊළඟ සබත් දින මැඩිසන් කවුන්ටියේ බෘක්ෆීල්ඩ්හි සිටියෙමු. ඊළඟ සතියේ ජෙෆර්සන් කවුන්ටියේ මෑන්ස්විල්හි බැලූ මහතාගේ විශාල මුළුතැන්ගෙයෙහි රැස්වීම් පැවැත්වුවෙමු. බෘක්ෆීල්ඩ් සිට මෑන්ස්විල් දක්වා දුම්රියෙන් යන අතරතුර, වයිට් මහත්මියගේ ඇස් යට මුහුණ දැවිල්ලට පත් විය. එය කොතරම් වේදනාකාරී වූයේද යත්, මෑන්ස්විල් වෙත ළඟා වන විට ඇයට ඇඳට යාමට සිදු විය. දින දෙකක් පුරා දැවිල්ල වැඩි වී, ඇයට නින්ද අහිමි කළ අතර රැස්වීම්වලට කිසිදු සහභාගිත්වයක් ගැනීමටද නොහැකි කළේය. ඇගේ හිස ඉදිමී ඇස් දෙකම වැසී ගිය අතර, මුහුණ මිනිස් මුහුණක් ලෙස තවදුරටත් හඳුනාගත නොහැකි තරම් විකෘති විය. නින්ද අහිමි වීමෙන් ඇති වූ මෙම සියලු කම්පාකාරී වේදනාව හා අතිශය ස්නායු උද්වේගය මධ්යයේ, ඇය දෙවියන්වහන්සේට විරුද්ධව මැසිවිලි නැඟීමට සතුරා දැඩි ලෙස උත්සාහ කළේය. නියමිත රැස්වීම් අවසන් වන තුරු තත්ත්වය මෙසේම පැවතුණි.
GSAM 336.2රැස්වීම් අවසන් වූ පසු වැඩිහිටි වයිට් මට මෙසේ කීවේය,
GSAM 336.2“සහෝදර ජෝන්, රොචෙස්ටර්හිදී අපට අනතුරු ඇඟවූයේ මගේ බිරිඳට එල්ල වන සාතන්ගේ මේ ප්රහාරයමය. අරගලය පැමිණි විට මොහොතකටවත් අත නොහැර, එක්ව ඇයව ඇදහිල්ලෙන් උසුලාගෙන සිටියහොත්, සතුරාගේ බලය බිඳී ඇය ගලවා ගනු ලබන බවට එහිදී පොරොන්දුවක් දුන් බව ඔබට මතක ඇති. අපි වහාම ඇතුළට ගොස් යාච්ඤා කාලයක් පවත්වමු.”
GSAM 336අනාවැකිය පරිදි ගැලවීම
GSAM 336.3අපි වහාම වයිට් මහත්මිය ඇඳට සීමා වී සිටි කාමරයට ගොස්, ඇය වෙනුවෙන් උද්යෝගිමත් ලෙස යාච්ඤා කළෙමු; අප රැස්වීම් පැවැත්වූ කාමරයේ සිටි සහෝදරයෝ නිශ්ශබ්දව යාච්ඤා කරමින් සිටියහ. අප යාච්ඤා කිරීමට පටන් ගත් පසු විනාඩි දහයකින් පමණ ස්වාමීන්වහන්සේගේ බලය පැමිණ කාමරය පිරවීය. වයිට් මහත්මියගේ සියලු වේදනාව ක්ෂණිකව පහව ගිය අතර, ඇය වහාම ආහාර ඉල්ලා සිටියාය. ඒ සවස පහ පමණ විය. හත වන විට ඇගේ මුහුණේ තිබූ ඉදිමීම සම්පූර්ණයෙන්ම අතුරුදහන් වූ අතර, එදින සවස රැස්වීමට සහභාගි වූ ඇය පෙනුමෙන් පෙර මෙන්ම සුවයෙන් සිටියාය.
GSAM 337.1පුරවැසියන්ගේ ඉල්ලීමකට අනුව සවස “සාන්තයන්ගේ උරුමය” පිළිබඳ දේශනයක් පැවැත්වූ අතර, එහි අවසානයේ වයිට් මහත්මිය අවවාදයක් දුන්නාය. වැඩිහිටි වයිට් තම කුඩා පුත් W. C. සමඟ එළියේ සිටියදී, එම විශාල සභාව ඉදිරියේ ඇයව දර්ශනයකට ගෙන යන ලදී. එවිට ඇයට පෙන්වන ලද සමහර දේවල් 1858 ඔක්තෝබර් 21 දින මෑන්ස්විල්, N.Y. ලෙස දිනැති “සාක්ෂි” අංක 5 හි අවසාන ලිපියේ කියවිය හැකිය.
GSAM 337.2ඉහත සඳහන් අවස්ථාවේ වයිට් මහත්මියට ලැබුණු සහනය, රොචෙස්ටර්හිදී දෙන ලද දර්ශනයේ අනාවැකි කියූ පරිදිම සම්පූර්ණ විය. එම ගමනේදී එවැනි අපහසුවක් නැවත ඇති නොවූ අතර, සෑම ස්ථානයකදීම සත්යය වෙනුවෙන් අපට මහිමාන්විත ජයග්රහණයක් ලැබුණි.
GSAM 337ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය පිළිබඳ අනාවැකිය
GSAM 337.31861 ජනවාරි 12 වන සබත් දින, ෆෝට් සම්ටර්හි පළමු වෙඩිල්ල තැබීමට හරියටම මාස තුනකට පෙර (ඇමරිකාවේ අප්රිකානු වහලුන් 4,000,000ක් නිදහස් කිරීමට හේතු වූ යුද්ධයේ සැබෑ ආරම්භය එය විය), මිචිගන්හි පාක්විල්හි සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් රැස්වීම් ශාලාව කැප කරන ලදී. එම සේවයට වැඩිහිටි වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳ, වැඩිහිටි වැගනර්, වැඩිහිටි ස්මිත් සහ ලේඛකයා සහභාගි වූහ. වැඩිහිටි වයිට්ගේ දේශනය අවසානයේ වයිට් මහත්මිය උද්යෝගිමත් අවවාදයක් දුන් පසු පුටුවක වාඩි විය. එම ඉරියව්වේදී ඇයව දර්ශනයකට ගෙන යන ලදී. මිනිසුන්ගෙන් පිරී තිබූ එම ගෘහය සැබවින්ම ගාම්භීර ස්ථානයක් විය. දර්ශනයෙන් පිටතට පැමිණි පසු ඇය නැගිට, ගෘහය වටා බලමින් මෙසේ කීවාය:—
GSAM 338.1“මෙම ගෘහයේ සිටින කිසිම කෙනෙකුට මේ දේශය මත පැමිණෙන කරදරය ගැන සිහිනයකින්වත් සිතා නැත. දකුණු කැරොලයිනාහි වෙන්වීමේ නියෝගය ගැන මිනිසුන් විහිළු කරමින් සිටිති; නමුත් එම ප්රාන්තයට ප්රාන්ත විශාල සංඛ්යාවක් එක්වන බවත්, අතිශය භයානක යුද්ධයක් ඇතිවන බවත් මට දැන් පෙන්වා ඇත. මෙම දර්ශනයේදී දෙපාර්ශ්වයේම විශාල හමුදා යුධ පිටියේ රැස්ව සිටිනු මම දැකියෙමි. කාලතුවක්කු ගර්ජනා කිරීම අසා, සෑම පැත්තකම මියගිය සහ මියයමින් සිටින අය දුටුවෙමි. පසුව ඔවුන් එකිනෙකාට ළංවී අතින් අතට සටන් කරනවා [එකිනෙකාට බයනෙට් පහර දෙනවා] දුටුවෙමි. පසුව සටනින් පසු මියගිය හා මියයමින් සිටින අයගෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී තිබූ පිටිය දුටුවෙමි. පසුව මාව සිරගෙවල් වෙත ගෙන ගොස්, අවශ්යතාවයෙන් පීඩා විඳිමින් ක්ෂය වෙමින් සිටි අයගේ දුක් දුටුවෙමි. ඉන්පසු යුද්ධයේදී ස්වාමිපුරුෂයන්, පුතුන් හෝ සහෝදරයන් අහිමි වූ අයගේ නිවෙස් වෙත මාව ගෙන ගියහ. ඔවුන්ගේ දුක් වේදනාව සහ කනස්සල්ල මම දුටුවෙමි.”
GSAM 338.2ඉන්පසු ගෘහය වටා සෙමින් බලමින් ඇය මෙසේ කීවාය: “මෙම ගෘහයේ සිටින ඇතැම් අය එම යුද්ධයේදී පුතුන් අහිමි කරගනු ඇත.”
GSAM 338දර්ශන පිළිබඳ එන්සයින් මහත්මියගේ සාක්ෂිය
GSAM 338.3ඉහත කරුණ තහවුරු කිරීමටත්, අනාවැකිය සඳහන් කළ දිනයේම දෙන ලද බව පෙන්වීමටත්, සභාව එය තේරුම්ගෙන ප්රචාරය කළ ආකාරය දැක්වීමටත්, පහත සාක්ෂිය දෙනු ලැබේ:—
GSAM 338.4“1861 ජනවාරියේදී මම පාක්විල් සිට සැතපුම් හයක් පමණ දුරින් මිචිගන්හි ශාන්ත ජෝසෆ් කවුන්ටියේ ජීවත් වූ බව මෙයින් සහතික කරමි. මම ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරියක නොවීමි. එම මාසයේ 12 වන දින මගේ අසල්වැසියන් කිහිපදෙනෙක් රැස්වීම්වලට සහභාගි වීම සඳහා පාක්විල් වෙත ගියහ. ඔවුන් ගෙදර පැමිණි විට, රැස්වීමේදී බාහිර පරිසරය පිළිබඳ සිහියෙන් තොර තත්ත්වයක සිටි කාන්තාවක් සිටි බවත්, එක්සත් ජනපදයට භයානක යුද්ධයක් පැමිණෙන බව ඇය පැවසූ බවත්, දකුණේද උතුරේද දෙපාර්ශ්වයේ විශාල හමුදා රැස්කරන බවත්, සිරගෙවල්වල බොහෝ දෙනෙක් පීඩා විඳින බවත්, යුද්ධයේදී ස්වාමිපුරුෂයන්, පුතුන් හා සහෝදරයන් අහිමි වීම නිසා බොහෝ පවුල්වල දැඩි හිඟයක් ඇතිවන බවත්, එම ගෘහයේ සිටින මිනිසුන්ට එම යුද්ධයේදී පුතුන් අහිමි වන බවත් මට පැවසූහ.” අත්සන් කළේ, “මාර්තා V. එන්සයින්, වයිල්ඩ් ෆ්ලවර්, ෆ්රෙස්නෝ කවුන්ටිය, කැලිෆෝනියා, 1891 ජනවාරි 30.”
GSAM 339.1එම භයානක යුද්ධය පිළිබඳ අනාවැකියට සම්බන්ධව, වයිට් මහත්මිය තවදුරටත් ප්රකාශ කළේ, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් “යුද්ධය නිසා දුෂ්කර තත්ත්වයන්ට පත් වන බවත්, ඉදිරියේ ඇති පරීක්ෂාකාරී කාලවලදී කුමක් කළ යුතුදැයි දැනගැනීමට ප්රඥාව ලබා දෙන ලෙස සියලු දෙනා උනන්දුවෙන් යාච්ඤා කිරීම ඔවුන්ගේ යුතුකම බවත්ය.”
GSAM 339සිවිල් යුද්ධයේ විශාලත්වය
GSAM 339.2දර්ශනය දෙන ලද කාලයේ උතුරේ ජනතාවට සාමාන්යයෙන් ආසන්න යුද්ධය පිළිබඳ අවබෝධයක් තිබුණේ ඉතා අල්ප වශයෙනි. ප්රාන්ත කිහිපයක් දකුණු කැරොලයිනා සමඟ වෙන්වීමේ නියෝගයට එක්ව, ෆෝට් සම්ටර්හි පළමු වෙඩිල්ල තැබූ විට, මාස තුනකට පසු (1861 අප්රේල් 12) පවා ජනාධිපති ලින්කන් කැඳවූයේ මිනිසුන් 75,000ක් පමණක් වන අතර, ඔවුන්ගේ සේවා කාලය මාස තුනකට සීමා විය.
GSAM 339.3යුද්ධය පුරා සංගමය පැත්තේ ලියාපදිංචි කළ සෙබළුන්ගේ මුළු සංඛ්යාව 2,859,132කි. “1863 ආරම්භයේදී කොන්ෆෙඩරේට් හමුදාවේ මිනිසුන් 700,000ක් පමණ සිටි” බව එන්සයික්ලොපීඩියා බ්රිටැනිකා කියයි; එහෙත් ඔවුන් මුළු වශයෙන් කොපමණ දෙනෙකු ලියාපදිංචි කළාදැයි නිශ්චිතව දැනගැනීම අපහසුය. ඔවුන්ගේ මරණ සංඛ්යාව “මිනිසුන් 300,000ක් පමණ” ලෙස එම විශ්වකෝෂය ඇස්තමේන්තු කරයි. නවතම විශ්වකෝෂ කිහිපයක් සංගමය පැත්තේ අහිමිවීම (සටනේදී මියගිය අය හෝ තුවාලවලින් හෝ යුධ පිටියේදී හෝ සිරගෙවල්වලදී වැළඳුණු රෝගවලින් මියගිය අය) 359,528ක් ලෙස දක්වයි. සංගමය පැත්තේ ණය ගැන බ්රිටැනිකා මෙසේ කියයි:—
GSAM 339.4“ණය 1865 අගෝස්තු 31 දින උපරිමයට ළඟා වී, $2,845,907,626.56ක් විය. ආදායමෙන් $800,000,000ක් පමණද ප්රධාන වශයෙන් යුද්ධය සඳහා වැය කරන ලදී; ප්රාන්ත, නගර, කවුන්ටි සහ නගර සභා යුද්ධ අරමුණු සඳහා තමන්ගේ බදු මුදල් වැය කර තමන්ගේම ණය එකතු කරගෙන තිබුණි; විශ්රාම වැටුප් ගෙවීම් අවසානයේ $1,500,000,000ක් පමණ වනු ඇත. කොන්ෆෙඩරසියේ වියදම කිසිදා දැනගත නොහැකි අතර, ෆෙඩරල් හමුදා සහ කොන්ෆෙඩරේට් හමුදා විසින් විනාශ කළ දේපළ තක්සේරු කිරීම දුෂ්කරය; දකුණේ වහලුන්ගේ මුදල් වටිනාකම ($2,000,000,000) යුද්ධයෙන් අහෝසි විය. සමස්තයක් ලෙස, යුද්ධයේ පිරිවැය නිශ්චිතව ගණනය කළ නොහැකි වුවත්, $8,000,000,000ක් මධ්යස්ථ ඇස්තමේන්තුවකි.”4
GSAM 340දර්ශනය තවත් තහවුරු කිරීමක්
GSAM 340.1පාක්විල් රැස්වීම් ගෘහයේ සිටි මිනිසුන්ට යුද්ධයේදී පුතුන් අහිමි වන බවට වූ අනාවැකිය ගැන, 1883 සරත් සමයේදී මට පාක්විල් සභාවේ වැඩිහිටියා හමුවූ බව පමණක් සඳහන් කරමි. දර්ශනය දෙන ලද 1861 ජනවාරියේදීද ඔහු එම වැඩිහිටියා විය. යුද්ධය පිළිබඳ දර්ශනය කියද්දී වයිට් මහත්මිය කළ ප්රකාශය ඔහුට මතකදැයි මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. “ඔව්,” ඔහු කීවේය, “මට මතකයි.” “එදින ගෘහයේ සිටි, යුද්ධයේදී පුතුන් අහිමි වූ කී දෙනෙකු ඔබ දන්නවාදැයි කියන්න පුළුවන්ද?” ඔහු වහාම පස්දෙනෙකුගේ නම් මතකයට ගෙන, “ඔවුන් එහි සිටි බවත්, යුද්ධයේදී පුතුන් අහිමි වූ බවත් මම දනිමි; මම ගෙදර සිටියේ නම්, මගේ ජනතාව සමඟ කතා කළ හැකිව තිබුණා නම්, තවත් නම් ඔබට දිය හැකියි. මම සිතන්නේ,” ඔහු තවදුරටත් කීවේය, “මා සඳහන් කළ අය හැර තවත් පස්දෙනෙකු සිටි බවයි.”
GSAM 340.2දකුණේ පාර්ශ්වයේ අවුරුදු හතරකට වැඩි අඛණ්ඩ සටන්, රැස්කරගත් සියලු හමුදා බලකායෙන් අඩකට ආසන්න ප්රමාණයක් සටනේදී හෝ රෝගයෙන් මියගොස් අහිමි වීම දක්වා පැවතීම, ඉහත අනාවැකියේ කැපී පෙනෙන ඉටුවීමක් පෙන්වයි.
GSAM 340වහල්භාවය සහ යුද්ධය
GSAM 340.31862 ජනවාරි 4 දින තමාට දෙන ලද දර්ශනයක් විස්තර කරමින් වයිට් මහත්මිය මෙසේ කීවාය:—
GSAM 340.4“මෙම යුද්ධය වහල්භාවය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති කිරීමට වන බවට වූ අවබෝධයෙන් දහස් ගණනක් ලියාපදිංචි වීමට පෙළඹවූහ; නමුත් දැන් ඔවුන් ස්ථිරව සිටින විට, තමන් රවටා ඇති බවත්, මෙම යුද්ධයේ අරමුණ වහල්භාවය අහෝසි කිරීම නොව එය තිබෙන ආකාරයෙන්ම පවත්වා ගැනීම බවත් ඔවුහු දකිති.”
GSAM 341.1ඉහත දේ දෙන ලද්දේ, සංගමයේ සීමාවන්ට පලා ගිය සියලු වහලුන් ඔවුන්ගේ ස්වාමිවරුන් වෙත ආපසු යැවීමේ කාර්යයට සෙබළුන්ට උපකාර කිරීමට නියම කළ කාලයකදීය. සෙබළුන් මෙසේ කියන බව නිරූපණය කර ඇත: “මෙම කැරැල්ල මර්දනය කිරීමට අපි සාර්ථක වුවහොත්, ලබාගත්තේ කුමක්ද?” ඔවුහු අධෛර්යයෙන් පිළිතුරු දෙති: “කිසිවක් නැත. කැරැල්ලට හේතු වූ දෙය ඉවත් කර නැත. අපගේ ජාතිය විනාශ කළ වහල්භාවයේ ක්රමය තවම ජීවත්ව තවත් කැරැල්ලක් ඇති කිරීමට ඉතිරි කර ඇත.” යුද්ධය පිළිබඳ උද්වේගකර විස්තරයක් “වහල්භාවය සහ යුද්ධය” යන ශීර්ෂය යටතේ සම්පූර්ණයෙන් දෙන “සාක්ෂි” අංක 7 වෙතින් ගත් මෙම වචන, වහල්භාවය කිසිදා අහෝසි නොවන බව නොකියයි; එම කාලයේ සෙබළුන් තත්ත්වය දුටු ආකාරය පමණක් නිරූපණය කරයි. එම සාක්ෂියේ තව ටිකක් ඉදිරියට පහත අනාවැකිය දක්වා ඇත:—
GSAM 341උතුරේ සාර්ථකත්වය පිළිබඳ අනාවැකිය
GSAM 341.2“එසේ තිබියදීත් ජාතික උපවාසයක් ප්රකාශ කර ඇත! ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: ‘මා තෝරාගත් උපවාසය මෙය නොවේද—දුෂ්ටකමේ බැඳීම් ලිහිල් කිරීම, බරපතළ බර ලිහිල් කිරීම, පීඩිතයන් නිදහස් කර යැවීම, සහ සෑම වියගහක්ම බිඳ දැමීම?’ අපගේ ජාතිය දෙවියන්වහන්සේ තෝරාගත් උපවාසය පවත්වන විට, යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ යාච්ඤා උන්වහන්සේ පිළිගනු ඇත; නමුත් දැන් ඒවා උන්වහන්සේගේ කනට නොපැමිණේ.”
GSAM 341.3යුද්ධයේ ඉතිහාසය දන්නා අය, 1863 ජනවාරි 1 දින නිදහස් කිරීමේ ප්රකාශය කරන තුරු දකුණේ හමුදා ජයගැනීමට උතුර දැරූ උත්සාහයන් හා සම්බන්ධ පරාජයන්, විපත්, ප්රමාදයන් ආදිය දනිති. එතැන් සිට යුද්ධය අවසන් වන තුරු ජයග්රහණ කොතරම් වේගවත් වූවාද! කාර්යයේ ප්රගතිය නිරීක්ෂණය කළ අයට 1862 ජනවාරි 4 දින දෙන ලද අනාවැකිය ඉටු වූ බව කොතරම් පැහැදිලිද! බර ඉවත් කළ පසු බැඳීම ලිහිල් වී, වහලුන්ගෙන් වියගහ බිඳ දමන ලදී. තම ජනතාවගේ යාච්ඤා දෙවියන්වහන්සේ අසා, උන්වහන්සේට ප්රිය උපවාසය තෝරාගත් විට යුද්ධය අවසන් කිරීමට දැරූ උත්සාහයට අනුග්රහ කළ බව කොතරම් පැහැදිලිද!
GSAM 342හිටපු ආණ්ඩුකාර සේන්ට් ජෝන්ගේ සාක්ෂිය
GSAM 342.1කැන්සාස්හි හිටපු ආණ්ඩුකාර ජෝන් P. සේන්ට් ජෝන් විසින් ඉලිනොයිස්හි ඔටාවා නුවරදී කළ කතාවකට මම 1891 ජූනි 29 දින සවස සවන් දුනිමි. ඔහු එහිදී පහත ප්රකාශය කළේය:—
GSAM 342.2“බුල් රන්හිදී [කොන්ෆෙඩරේට්වරු] අපව පරාජය කළ විට මම කිසිදා එතරම් කලකිරී නොසිටියෙමි. නමුත් එය දෙවියන්වහන්සේගේ සැලැස්මේ කොටසක් විය. අපි [කොන්ෆෙඩරේට්වරුන්] පරාජය කළේ නම්, දේශපාලනඥයෝ සාමයක් සකස් කර, වහල්භාවය සමඟ සංගමය පවත්වාගෙන යනු ඇත; එය අදත් අපට තිබෙනු ඇත. අවුරුදු දෙකක් පුරා [කොන්ෆෙඩරේට්වරුන්ට] වාසිය තිබුණි; නමුත් ලින්කන් ප්රසිද්ධ නිදහස් කිරීමේ ප්රකාශය නිකුත් කළ පසු අපි දෙවියන්වහන්සේගේ පැත්තට හැරී සිටියෙමු, එබැවින් අපට පරාජය විය නොහැකි විය.”