Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
31 / 31
31 / 31

28 වන පරිච්ඡේදය — කිසිම මිනිසෙකුට වසා දැමිය නොහැකි දොර

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“මම නුඹ ඉදිරියෙහි විවෘත දොරක් තැබීමි; කිසි මිනිසෙකුට එය වසා දැමිය නොහැකිය. මක්නිසාද නුඹට ස්වල්ප බලයක් ඇති නමුත්, නුඹ මාගේ වචනය රක්ෂා කළෙහිය, මාගේ නාමය ප්‍රතික්ෂේප නොකළෙහිය.”1

GSAM 462.2ශුභාරංචි සභාවේ පිලදෙල්පියා අවස්ථාවේ සිටින්නන්ට පවසනු ලබන්නේ මෙවැනි වචනයි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ආගමනය ළඟ බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් බිහි වූ සභාව මෙයයි; නැතහොත්, ඒ පිළිබඳව තමන් ඇසූ දේ තදින් අල්ලාගෙන සිටි අයයි. මක්නිසාද උන්වහන්සේ සර්දිස් සභාව ගැන (පිලදෙල්පියා සභාවට වහාම පෙර පැවති සභාව ගැන) මෙසේ කියනසේක: “එබැවින් නුඹ ලබාගත්තේත් ඇසුවේත් කෙසේදැයි සිහි කර, එය තදින් අල්ලාගෙන පසුතැවිලි වෙන්න. එබැවින් නුඹ අවදිව නොසිටින්නෙහි නම්, මම සොරෙකු මෙන් නුඹ වෙත එන්නෙමි; මා නුඹ වෙත එන්නේ කිනම් පැයේදීදැයි නුඹ නොදන්නෙහිය.”2

GSAM 462.3එසේ නම්, ස්වාමීන්වහන්සේ ඉක්මනින් පැමිණෙන බවට වූ ඉගැන්වීම සර්දිස් සභාව අසා තිබිණි. තමන් ඇසූ දේ තදින් අල්ලාගෙන සිටි අය, “පහන් රුක” ඉවත් කරනු ලැබූ විට සත්‍යයෙහි ඉදිරියට ගොස් පිලදෙල්පියා සභාව බවට පත් වූහ. උන්වහන්සේ ඔවුන්ට මෙසේ කීසේක: “නුඹ මාගේ ඉවසීමේ වචනය රක්ෂා කළ බැවින්, පොළොවෙහි වසන්නන් පරීක්ෂා කරන පිණිස මුළු ලෝකය පිටට පැමිණෙන පරීක්ෂාවේ පැයෙන් මමත් නුඹ ආරක්ෂා කරන්නෙමි. බලව, මම ඉක්මනින් එමි. කිසිවෙකු නුඹේ ඔටුන්න නොගන්නා පිණිස නුඹට ඇති දේ තදින් අල්ලාගන්න.”3 එසේ නම්, උන්වහන්සේ “මම නුඹ ඉදිරියෙහි විවෘත දොරක් තැබීමි; කිසි මිනිසෙකුට එය වසා දැමිය නොහැකිය.” යයි කියන්නේ මේ පිලදෙල්පියා සභාවටය.

GSAM 462.4එබැවින්, දෙවියන්වහන්සේගේ මඟපෙන්වීම අනුව, ස්වාමීන්වහන්සේගේ පැමිණීම ගැන ලෝකයට අනතුරු ඇඟවීමටත්, දෙවියන්වහන්සේ හමුවීමට සූදානම් වන ලෙස ජනතාවට ආයාචනා කිරීමටත් පිටත්ව යන අයට, ඔවුන්ගේ සේවයේදී දෙවියන්වහන්සේගේ විශේෂ අනුග්‍රහය ලැබෙන බවට ශුද්ධ ලියවිල්ලේ අවධාරණයෙන් කළ ප්‍රකාශය මෙයයි. මිනිසුන් ඔවුන්ට බාධා කිරීමටත්, ඔවුන්ගේ කටයුතු පරාජය කිරීමටත්, “වචනය ප්‍රකාශ කිරීමේ දොර” වසා දැමීමටත් උත්සාහ කළ හැකිය. එහෙත් සියලු ඝෝෂාවන් ඉක්මවා දෙවියන්වහන්සේගේ හඬ තවමත් මෙසේ ඇසෙයි: “මම නුඹ ඉදිරියෙහි විවෘත දොරක් තැබීමි.”

GSAM 463හැත්තෑහතර වසරක ප්‍රගතිය

GSAM 463.1මෙම පොතේ මෙතෙක් වූ පිටුවල, ආගමන පණිවුඩවලත් විශේෂයෙන් තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩයේත් ආරම්භය හා ප්‍රගතිය සොයා බලමින්, 1831 සිට 1905 දක්වා හැත්තෑහතර වසරක කාලය අපි කෙටියෙන් විමසා බැලුවෙමු. අප්‍රසිද්ධභාවයෙන් හා දිළිඳුකමින් ඇරඹුණු මේ පණිවුඩය, වසරින් වසර වැඩිවන වේගයෙන් හා බලයෙන් ඉදිරියට ගොස්, ලොව වටා මිෂනාරි සේවා පිහිටුවා ඇති ආකාරය අපි පෙන්වා දුන්නෙමු. එය මෙසේ සමෘද්ධිමත් වී ඇත්තේ මාංසික සිත්වලට ප්‍රිය වන පණිවුඩයක් නිසා නම් නොවේ. මක්නිසාද එය ප්‍රමුඛ කොට දක්වන්නේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ සබත් දිනයයි. එය පැවැත්වීම මහත් කුරුසියක් උසුලා යාමකි; සතියේ ලෞකික වැඩ බහුලම දිනයෙහි ලෝකයා සමඟ කරන ව්‍යාපාර කටයුතුවලින් වෙන්වීම එයින් ඉල්ලා සිටියි. එය ඉදිරියට ගියේ විරුද්ධවාදිකම් නොතිබූ නිසාද නොවේ. මුල සිටම පිටස්තරයන්ගෙන් ඉතා දරුණු විරුද්ධවාදිකම්වලට එය මුහුණ දුන් අතර, කලකට එහි පිරිස අතරට ඇතුළු වූ, දෙවියන්වහන්සේට කැප නොවූ අය නිසා හටගත් වියවුල්වලටද මුහුණ දුන්නේය. පිටස්තර සතුරන්ගේ කුමන්ත්‍රණ හා ප්‍රයත්න නිසා ඇති වූ තත්ත්වය ගැන, ගීතිකාකාර දාවිත්ගේ වචනවලින් අපට මෙසේ කිව හැකිය: “ස්වාමීන්වහන්සේ අපේ පක්ෂයේ නොසිටිසේක් නම්—දැන් ඉශ්‍රායෙල් මෙසේ කියත්වා—මිනිසුන් අපට විරුද්ධව නැඟී සිටි විට, ස්වාමීන්වහන්සේ අපේ පක්ෂයේ නොසිටිසේක් නම්, ඔවුන්ගේ උදහස අපට විරුද්ධව ඇවිළුණු කල ඔවුහු අප පණපිටින් ගිලගන්නෝය. එවිට ජලය අප යට කරන්නේය, දිය පහර අපේ ප්‍රාණය උඩින් ගලා යන්නේය. එවිට උදම් ජලය අපේ ප්‍රාණය උඩින් ගලා යන්නේය. ඔවුන්ගේ දත්වලට අප ගොදුරු කොට නොදුන් ස්වාමීන්වහන්සේට ප්‍රශංසා වේවා. කුරුලු දඩයක්කරුවන්ගේ මලපතෙන් කුරුල්ලෙකු මෙන් අපේ ප්‍රාණය ගැලවුණේය. මලපත බිඳුණේය, අපි ගැලවුණෙමු. අපේ උපකාරය ඇත්තේ අහසත් පොළොවත් මැවූ ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමයෙහිය.”4

GSAM 464ස්වාමීන්වහන්සේ තුළ උපකාරය

GSAM 464.1ස්වාමීන්වහන්සේ තම සෙනඟ ඉදිරියෙහි “විවෘත දොරක් තබා ඇති බවත්, කිසි මිනිසෙකුට එය වසා දැමිය නොහැකි බවත්” ප්‍රකාශ කරනසේක. එසේ නම් පණිවුඩය නොකඩවා ඉදිරියට ගොස් තිබීම පුදුමයක් නොවේ. එය ජනතාවට වූ දෙවියන්වහන්සේගේ පණිවුඩයයි; එය සාර්ථක විය යුතුමය. එළිදරව්ව 7:2 හි, දෙවියන්වහන්සේගේ උදහසේ මහත් දවස පැමිණෙන විට ස්ථිරව සිටීමට සෙනඟක් සූදානම් කිරීමේ කාර්යය, “නැගෙනහිරින් නැඟී එන” දේවදූතයෙකුගෙන් සංකේතවත් කර ඇත. ඇතැමුන් එය පරිවර්තනය කරන්නේ “සූර්යයාගේ උදාව මෙන්” යනුවෙනි. දවස උදාවන අයුරු බලන්න. පළමුව නැගෙනහිරින් ආලෝක කිරණ දිස්වෙයි; ඒවා එක්ව වඩ වඩා පැහැදිලි වී, අවසානයේ සූර්යයාගේ පුළුල්, පැහැදිලි මඬල පෙනෙයි. “දිවා රජු” මුදුන් අහස කරා නැඟෙත්ම, එහි ආලෝකයත් උණුසුමත් බලයත් වඩ වඩා තීව්‍ර වෙයි.

GSAM 464.2තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩය සමන්විත වූ සත්‍යයන් පැහැදිලි ස්වරූපයකට ගෙන එනු ලැබූ 1848 සිට එහි ප්‍රගතිය සැබවින්ම එසේ විය. එතැන් පටන් විස්මයජනක වූත්, කැපී පෙනෙන වූත්, ස්ථාවර වූත් වර්ධනයක් අපි පෙන්වා දී ඇත්තෙමු. අපට මෙය පැහැදිලි කළ හැක්කේ ස්වාමීන්වහන්සේ තම වචනය ඉටු කරමින් සිටින බවෙන් පමණි. උන්වහන්සේගේ ගැලවීම පැමිණීමට ආසන්න මේ කාලයේ “සබත් දිනය කෙලෙසීමෙන් වැළකී එය රක්ෂා කරන”5 අයටත්, දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධ දිනයේදී තමන් කැමති දේ කිරීමෙන් තම පාදය වළක්වා ගන්නා අයටත් උන්වහන්සේ එසේ කරනසේක. මෙසේ ඔවුහු එළිදරව්ව 14 හි තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩයේ ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි, “යේසුස්ගේ ඇදහිල්ල” තුළින් “දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා” සියල්ල පවත්වති. එවැන්නන් ගැන ස්වාමීන්වහන්සේ යෙසායා අනාගතවක්තෘවරයා මඟින් මෙසේ කීසේක: “එවිට නුඹේ ආලෝකය අලුයම මෙන් උදාවන්නේය, නුඹේ සුවය ඉක්මනින් හටගන්නේය. නුඹේ ධර්මිෂ්ඨකම [“අපේ ධර්මිෂ්ඨකම වූ ස්වාමීන්වහන්සේ.” යෙරෙමියා 23:6] නුඹට පෙරටුව යන්නේය; ස්වාමීන්වහන්සේගේ තේජස නුඹේ පසුපස රැකවරණය වන්නේය.”6 මෙවැනි සහතික ඇති කල, මේ කාර්යය සාර්ථක වීම හැර වෙන කුමක් අපට අපේක්ෂා කළ හැකිද? “දෙවියන්වහන්සේ අපේ පක්ෂයට නම්, අපට විරුද්ධ විය හැක්කේ කාටද?”

GSAM 464මොවුන්ට සමෘද්ධිමත් විය හැක්කේ කෙසේද?

GSAM 464.31846 දී වැඩිහිටි ජෝසෆ් බේට්ස් ඒ මුල් පොත ලිවීමට පටන්ගත් අවස්ථාවේ තත්ත්වය සලකා බලන්න. සබත් ප්‍රශ්නය පිළිබඳව සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරු විසින් පළ කළ ප්‍රථම පොත එයයි. එවිට ලොව ඔහු සතුව තිබූ මුළු මුදල සත දොළහහමාරක් පමණක් වූ අතර, ලිවීමට ගත් පළමු දවස අවසන් වීමටත් පෙර එය වියදම් කිරීමට ඔහුට සිදු විය. නැවතත්, වැඩිහිටි ජේම්ස් වයිට් පිදුරු කෙතේ තණ කැපීමෙන් උපයාගත් මුදලින් තම මුල් කුඩා පත්‍රය වූ වර්තමාන සත්‍යය මුද්‍රණය කර, කියවීමට කැමති සියල්ලන්ට එය නොමිලේ යවමින්, එය පොළොවේ කෙළවර දක්වා යා යුතු පණිවුඩයක් බව පැවසූ අයුරු සලකා බලන්න. මේ සුළු ආරම්භයන් දෙස බලා, ආමොස්ගේ දවස්වල ජනතාවගේ වචනවලින් යමෙකුට මෙසේ ඇසිය හැකිය: “යාකොබ් නැඟී සිටින්නේ කාගේ උපකාරයෙන්ද? මක්නිසාද ඔහු කුඩාය.”7 ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල පිහිටි ප්‍රකාශන ආයතන විස්සකින් පණිවුඩයේ සත්‍යයන් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන 1905 තත්ත්වය සමඟ එය සසඳන්න. කියවීමට අවශ්‍ය පොත්පත් ඉල්ලුම සපුරාලීමට ඒවාට බොහෝවිට තම උපරිම හැකියාවෙන් වැඩ කිරීමට සිදුව ඇත. එවිට අපට සැබවින්ම මෙසේ කිව හැකිය: බලන්න, මේ දක්වා කිසි මිනිසෙකු වසා නොදැමූ “විවෘත දොරක්”.

GSAM 465.1මේ කාර්යය කිසිදා සාර්ථක විය නොහැකි යයි මුල් කාලයේ සිතූ අය ගැන, යෙරුසලම නැවත ගොඩනැඟීමේදී දෙවියන්වහන්සේගේ කාර්යයට බාධා කරන්නට සිතූ අයට සෙකරියා අනාගතවක්තෘවරයා තරවටු කළ වචනවලින් අපට මෙසේ කිව හැකිය: “සුළු දේවල දවස හෙළා දුටුවේ කවුද?”8 ඔවුන්ගේ මඟෙහි දුෂ්කරතා කඳු සේ පෙනුණු දේවල් ගැන ස්වාමීන්වහන්සේ අනාගතවක්තෘවරයා මඟින් මෙසේ කීසේක:—

GSAM 465කන්ද තැනිතලාවක් වීම

GSAM 465.2“මහා කන්ද, නුඹ කවුද? සෙරුබ්බාබෙල් ඉදිරියෙහි නුඹ තැනිතලාවක් වන්නෙහිය. ‘එයට අනුග්‍රහය වේවා, අනුග්‍රහය වේවා’ යයි මොරගසන හඬ මැද ඔහු එහි මුදුන් ගල පිටතට ගෙන එන්නේය.”9 තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩයේ කාර්යය තුළ එසේ සිදුවී ඇත; “මුදුන් ගල” ගෙන එන තුරු, නැතහොත් වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, කාර්යය සම්පූර්ණ වන තුරු එසේ සිදුවනු ඇත.

GSAM 465.31846 දී සිටි ඒ ස්වල්ප දෙනා දෙස බලන්න. දෙවියන්වහන්සේ කෙරෙහි ඇදහිල්ලත් සත්‍යයේ සම්භාරයත් හැර, මුදලින්ද අන් සියලු ආකාරයෙන්ද ඔවුහු දුප්පත් වූහ. ඔවුන්ගේ කාර්යය කෙතරම් විශාල වී ඇත්දැයි බලන්න. දැන් අතේ ඇති පහසුකම් ගැනත්, පොළොවේ විවිධ භාෂාවලින් සකස් කර, පරිවර්තනය කර, මුද්‍රණය කර ඇති පොත් ගැනත් සිතන්න. වාර්ෂිකව $400,000 ක් වටිනා එම පොත් ජනතාවගේ නිවෙස්වලට ගෙන යන පොත් ප්‍රචාරකයන් සිය ගණන ගැනත් සිතන්න. කාර්යය මත දෙවියන්වහන්සේගේ ආශීර්වාදය නොකඩවා පවතින විට, අපට සාර්ථකත්වය දෙස බලා සිටිය හැකිය. මාසයෙන් මාසයට වැඩිවන මේ පහසුකම් හා සේවා මාර්ග ඇතිව, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාසය තබමින්, සලමොන් දෙවියන්වහන්සේගේ සභාව ගැන ගැයූ දේ හැර අන් කිසිවක් අප අපේක්ෂා කළ යුතු නැත. ඇය තම පාළුකර තත්ත්වයෙන් “තම ප්‍රේමවන්තයාගේ බාහුව මත රඳාගෙන” පිටතට එද්දී, ඇය “සඳ මෙන් රුවැතිවද, හිරු මෙන් දීප්තිමත්වද, කොඩි රැගත් සේනාවක් මෙන් භයංකරවද” දිස්වන බව ඔහු දැක්වීය.10

GSAM 466අනාවැකියේ දීමනාවෙන් ලැබුණු උපකාරය

GSAM 466.1ස්වාමීන්වහන්සේගේ මඟපෙන්වීම සත්‍යය පැතිරීමට මඟ විවර කළ බවත්, ඒ මඟපෙන්වීම අනුව යාමට දැරූ ප්‍රයත්නවලට උන්වහන්සේගේ විශේෂ ආශීර්වාදය ලැබුණු බවත් අපි දැක ඇත්තෙමු; එපමණක් නොව, තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩයේ ආරම්භය හා ප්‍රගතිය තුළ, උන්වහන්සේ අනාවැකියේ දීමනාව තුළින් තම සෙනඟ සමඟ කථා කර ඇති බවද අපි දැක ඇත්තෙමු. මෙය බයිබලයේ තැන ගැනීමට වූ නව එළිදරව්වක ස්වරූපයෙන්වත්, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ ඉගැන්වීම් විකෘති කරන ආකාරයෙන්වත් සිදු වූයේ නැත. එහෙත් මේ යුගයේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ශුභාරංචියේ සරලකමෙන් ඉවතට යාමේ අවදානම ඇත්තේ කොතැනද යන්න පෙන්වීමට එය දෙන ලදි. බලය නැති දේවභක්තියේ බාහිර ස්වරූපයකින් සෑහීමට පත්වී, යුගයේ ප්‍රවණතාවට යටත් වීමේ අවදානම සෙනඟට ඇත්තේ කොතැනද යන්න එයින් පෙන්වනු ලැබීය.

GSAM 466.2මෙවැනි ප්‍රකාශ වීම් පරීක්ෂා කළ යුතු නීතිවලින් එකක් ලෙස ස්වාමීන්වහන්සේ අපට දී ඇති, පුරාණ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ආදර්ශය11 ඇසුරෙන් මේ විෂය සලකා බලන විට, එදා මෙන්ම අදත් මෙවැනි ප්‍රකාශ වීම් අවශ්‍ය වීමට එකම හේතු ඇති බව පෙනේ. එනම්, එක් එක් යුගයේ ප්‍රචලිතව පවතින, ඒ යුගයට විශේෂ වූ ඉගැන්වීම් හා චාරිත්‍ර මඟින් සත්‍යයේ මාර්ගයෙන් ඉවතට ඇදී යාමේ අවදානමයි. ස්වාමීන්වහන්සේ සභාව තුළ තබා ඇති දීමනාවල ප්‍රකාශ වීම ගැන කථා කරමින් ප්‍රේරිත පාවුල් පවසන්නේ, ඒවා “ශුද්ධවන්තයන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිසත්, දේවසේවයේ කාර්යය පිණිසත්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ශරීරය ගොඩනැඟීම පිණිසත් දෙන ලද බවය. අප සියල්ලන් ඇදහිල්ලේත් දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන් පිළිබඳ දැනගැන්මේත් එකමුතුකමට පැමිණ, පරිපූර්ණ මනුෂ්‍යයෙකුගේ තත්ත්වයටද, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ පූර්ණත්වයේ උස මහතේ ප්‍රමාණයටද පැමිණෙන තුරු ඒවා පවතින්නේය. එසේ වන්නේ අප තවදුරටත් ළදරුවන් මෙන් ඒ මේ අත ගසාගෙන යනු නොලබන පිණිසත්, මිනිසුන්ගේ ප්‍රයෝගයෙන්ද රැවටීමට බලා සිටින කපටි උපායෙන්ද උපදවන සෑම ඉගැන්වීමේ සුළඟකින්ම ගෙනයනු නොලබන පිණිසත්ය. එහෙත් ප්‍රේමයෙන් සත්‍යය කථා කරමින්, හිස වන ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ තුළ සියලු දේවලින් වැඩෙන පිණිසය. උන්වහන්සේගෙන් මුළු ශරීරය සුදුසු ලෙස එක්ව බැඳී, සෑම සන්ධියකින්ම ලැබෙන ආධාරයෙන් එකට සවි වී, එක් එක් අවයවය තම ප්‍රමාණයට අනුව බලවත් ලෙස ක්‍රියා කිරීමෙන්, ප්‍රේමයෙන් තමන්ම ගොඩනඟාගන්නා පිණිස ශරීරයේ වර්ධනය සිදු කරයි.”12

GSAM 467.1වර්තමානයේ අනාවැකියේ දීමනාව ප්‍රකාශ වීමට විරුද්ධව නඟන විරෝධතාම, පුරාණ කාලයේත් ඒ බලයෙන්ම ඉදිරිපත් කළ හැකිව තිබිණි. එනම්, අපට ශුද්ධ ලියවිලි ඇති නිසා මෙවැනි දීමනා අපට අවශ්‍ය නැත යන්නය. එහෙත් මේ ශුද්ධ ලියවිලිම අපට කියන්නේ, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ මේ දීමනා සභාව තුළ තබා ඇත්තේ “සම්පූර්ණ දේ [සම්පූර්ණ තත්ත්වය] පැමිණෙන” තුරු තම කාර්යය ඉටු කිරීමට බවත්, සභාව “අපගේ ස්වාමීන් වන යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ පැමිණීම බලා සිටිමින් කිසි දීමනාවකින් අඩු නොවී සිටිය යුතු බවත්ය.”13

GSAM 467අපට අනාගතවක්තෘවරුන් අවශ්‍ය වන්නේ මන්ද?

GSAM 467.2දෙවියන්වහන්සේගේම ඇඟිල්ලෙන් ගල් පුවරු මත ලියන ලද උන්වහන්සේගේ සදාචාර ව්‍යවස්ථාව තමන්ට ඇති බවත්, දෙවියන්වහන්සේගේ මුවින් මෝසෙස්ට පවසන ලදුව ප්‍රවේශමෙන් ලියා තබා ඇති පනත්, විනිශ්චයන් හා උපදෙස් තමන්ට ඇති බවත් පුරාණ සෙනඟ තර්ක කරන්නට තිබිණි. තව කුමක් අවශ්‍යද? එහෙත් ඔවුන් සතුව ඒ සියලු උතුම් සත්‍යයන් තිබියදීත්, “විවිධ කාලවලදීත් විවිධ ආකාරවලිනුත් තම ශුද්ධ අනාගතවක්තෘවරුන් මඟින්” ඔවුන්ට කථා කිරීමට දෙවියන්වහන්සේ කැමති වූසේක.

GSAM 467.3යෙසායා, යෙරෙමියා, එසකියෙල්, දානියෙල්, හොෂෙයා සහ තවත් අනාගතවක්තෘවරුන් දුන් සාක්ෂි සලකා බලන විට, සෑම අවස්ථාවකදීම දෙවියන්වහන්සේට කීකරු වීම පිළිබඳ එකම මහත් ප්‍රතිපත්තිය ඉගැන්වූ බව අපට පෙනේ. එහෙත් එක් එක් අනාගතවක්තෘවරයාට තම කාලයේ සෙනඟ සඳහා විශේෂ තරවටු තිබිණි. ඒවා දෙන ලද්දේ, අනාවැකිය දෙනු ලැබූ යුගයේ ප්‍රචලිත චාරිත්‍ර මඟින්, හරි දේ පිළිබඳ පූජනීය හා ශුද්ධ ප්‍රතිපත්තිවලින් ඉවතට ඇදී යාමට ඔවුන් තුළ තිබූ නැඹුරුව නිසාය.

GSAM 468දීමනාවල අවශ්‍යතාව

GSAM 468.1අපට පරණ ගිවිසුමේ ශුද්ධ ලියවිලිවල උතුම් උපදෙස් පමණක් නොව, අපගේ ගැලවුම්කාරයාණන්ගේම වචනද ප්‍රේරිතයන්ගේ වචනද ඇති බැවින්, තවත් ආලෝකයක් අපට කුමටදැයි තර්ක කළ හැකිය. එහෙත් “අන්තරාදායක කාලවල් පැමිණෙන්නේය” යනුවෙන්ද, මිනිසුන් “දේවභක්තියේ බාහිර ස්වරූපයක් ඇතිව සිටියත් එහි බලය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෝය” යනුවෙන්ද ඒ ශුද්ධ ප්‍රේරිතයන්ම අවසාන දවස් දෙසට යොමු කර තිබීම සත්‍යයකි. එසේම, “සමහරු මුළා කරන ආත්මයන්ටත් යක්ෂයන්ගේ ඉගැන්වීම්වලටත් ඇහුම්කන් දී ඇදහිල්ලෙන් ඉවත්ව යන්නෝය” යයිද ඔවුහු අපට පවසති.

GSAM 468.2මේ සියල්ල සලකා බලන කල, පාවුල් තෙසලෝනිකවරුන්ට ලියද්දී සඳහන් කරන සෙනඟට—ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දවස සොරෙකු මෙන් තමන් පිටට පැමිණෙන ලෙස අන්ධකාරයේ නොසිටින, ආලෝකයේ දරුවන් වන සෙනඟට—“අනාවැකි කීම්” පිළිබඳව “සියල්ල සෝදිසි කර බලන්න” යනුවෙන්ද, “යහපත් දේ තදින් අල්ලාගන්න” යනුවෙන්ද අවවාද කර ඇත.14 මෙයින් කියැවෙන්නේ ස්වාමීන් වන යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ පැමිණීම බලා සිටින, අවසානයේ ඒ දවසට සූදානම්ව සිටින බව දක්නට ලැබෙන සෙනඟ අතර අනාවැකියේ දීමනාවේ “යහපත්”, සත්‍ය ප්‍රකාශ වීම් පවතිනු ඇති බවය.

GSAM 468අවසානයේ සලකුණු

GSAM 468.3ස්වාමීන්වහන්සේගේ දවස ඉතා ළඟ බවට සලකුණු සෑම පැත්තෙන්ම බහුලව පෙනෙන කාලයක අපි සිටිමු. සියලු ආඥා රක්ෂා කරන, එසේම “යේසුස්වහන්සේගේ සාක්ෂිය ඇතිව සිටින”15—එනම් “අනාවැකියේ ආත්මය”16 ඇති සෙනඟක් බිහි විය යුතු වූ කාල පරිච්ඡේදයෙහිම අපි සිටිමු. අපට දක්නට ලැබෙන්නේ කුමක්ද? ගෙවී ගිය හැට වසර තුළ, එවැනිම පණිවුඩයක් දරන එවැනි සෙනඟක් බිහි වී ඇති බවත්, ඔවුන් අතර අනාවැකියේ දීමනාව ප්‍රකාශ වී ඇති බවත්ය. ඊ. ජී. වයිට් මහත්මිය තුළින් ප්‍රකාශ වූ ඒ දීමනාව බයිබලයේ නීති අනුව පරීක්ෂා කර බලන විට, එය සෑම කරුණකදීම පරීක්ෂණයට ඔරොත්තු දෙන බව අපි දැක ඇත්තෙමු. මුල සිට අග දක්වා වයිට් මහත්මියගේ සියලු ලියවිලිවල, පාපයට ඉතා සුළු හෝ ඉඩක් දෙන, නැතහොත් දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙන් අංශුමාත්‍රයක් හෝ ඉවත්වීම ඉවසන එක පේළියක්වත් සොයාගෙන නැත. මේ ලියවිලි කිසිදා බයිබලයට ඉහළින් තමන් තබාගෙන නැත. එහෙත් අවසාන විනිශ්චයේදී අපේ කාරණා විමසනු ලබන මහත් ප්‍රමිතිය දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය බව පෙන්වා දෙමින්, ඒ වචනය ඉතා ප්‍රවේශමෙන් අධ්‍යයනය කිරීමට ඒවා නිරන්තරයෙන් අවවාද කරයි. අප අනුගමනය කළ යුතු එකම ආදර්ශය ලෙස ඇගේ ලියවිලිවල ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ අප ඉදිරියෙහි උසස් කොට දක්වා ඇත. මෙහිදී ජය ලැබීමට අපගේ එකම බලාපොරොත්තුවද, පැමිණෙන්නට තිබෙන උදහසින් ගැලවීමට අපගේ එකම රැකවරණයද, අපට ගැලවීම ලැබිය හැකි එකම නාමය හා මාර්ගයද උන්වහන්සේ බව ඉතා පැහැදිලි ලෙස ප්‍රකාශ කර ඇත.

GSAM 469පෞද්ගලික ගෞරව ප්‍රකාශයක්

GSAM 469.1වයිට් මහත්මියත් ඇගේ කාර්යයේ ස්වභාවයත් පිළිබඳව පහත දැක්වෙන ප්‍රකාශය ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. එය ලියා ඇත්තේ ඇය හඳුනන, වසර ගණනාවක් ඇගේ කාර්යය අධ්‍යයනය කළ අයෙකු විසින් 1877 දීය. පනස්තුන් වසරක් පමණ වූ පරීක්ෂණ කාලයකින්ද, ප්‍රවේශමෙන් නිරීක්ෂණය කළ ඒ වසරවලින්ද පසු, එහි පළ කර ඇති සෑම අදහසක්ම මම කිසිදු කොන්දේසියකින් තොරව අනුමත කරමි:—

GSAM 469.2“වයිට් සහෝදරියගේ ක්‍රිස්තියානි චරිතය ගැන යමක් මා දන්නා බව සිතන බව පැවසීමට මට අවසර දෙන්න. මම ඇය වසර දහඅටක් තිස්සේ හඳුනමි. ඒ කාලය අපේ සෙනඟගේ ඉතිහාසයෙන් අඩකටත් වැඩිය. මම නැවත නැවත ඔවුන්ගේ පවුල සමඟ සිට ඇත්තෙමි; සමහරවිට එක වරකට සති ගණනක් සිටියෙමි. ඔවුන්ද බොහෝ වාරයක් අපේ නිවසේ අපේ පවුල සමඟ සිට ඇත. මම ඔවුන් සමඟ සෑම තැනකම වාගේ ගමන් කර ඇත්තෙමි. පෞද්ගලිකවද ප්‍රසිද්ධියේද, රැස්වීම්වලදීද ඒවායින් පිටතදීද මම ඔවුන් සමඟ සිට ඇත්තෙමි. වයිට් සහෝදරයාගේත් සහෝදරියගේත් ජීවිතය, චරිතය හා ආත්ම ස්වභාවය ගැන යමක් දැනගැනීමට මට ඉතා හොඳ අවස්ථා ලැබී ඇත. දේවගැතිවරයෙකු ලෙස, සියලු වර්ගවල පුද්ගලයන් හා සියලු ආකාරයේ චරිත සමඟ කටයුතු කිරීමට මට සිදු වී ඇත. එබැවින් අඩුම තරමින් වසර ගණනක සමීප ඇසුරකින් පසුවවත්, පුද්ගලයෙකු කෙබඳු අයෙකුදැයි මට තරමක් විනිශ්චය කළ හැකි යයි මම සිතමි.

GSAM 470.1“වයිට් සහෝදරිය ආඩම්බර නැති, නිහතමානී, කරුණාවන්ත සිතක් ඇති උදාර කාන්තාවක් බව මම දනිමි. ඇගේ චරිතයේ මේ ගුණාංග හුදෙක් පිටතින් පෙන්වන, වගා කරගත් දේවල් නොවේ. ඒවා ඇගේ සහජ ස්වභාවයෙන් සොඳුරු ලෙසත් නිරායාසයෙනුත් මතු වෙයි. අන්තවාදීන් නිරතුරුව සිටින ආකාරයට ඇය තමන් ගැන අධිමානයෙන්, තමන් ධර්මිෂ්ඨ යයි සිතමින්, තමන්ම මහත් කොට සලකමින් සිටින්නියක් නොවේ. මම අන්තවාදී පුද්ගලයන් බොහෝවිට ඇසුරු කර ඇත්තෙමි. ඔවුන් මවාපෑම්වලින් හා උඩඟුකමින් පිරුණු, තම මතය පැවසීමට ඉක්මන් වන, තමන්ගේ ශුද්ධකම ගැන පුරසාරම් දොඩන අය බව මට සැමවිටම පෙනී ගොස් ඇත. එහෙත් වයිට් සහෝදරිය මේ සියල්ලට හාත්පසින්ම වෙනස් බව මම සැමවිටම දැක ඇත්තෙමි.

GSAM 470දිළිඳුන්ගේ මිතුරියක්

GSAM 470.2“ඉතාම දිළිඳු, ඉතාම පහත් තත්ත්වයේ සිටින අයෙකුට වුවද, ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීමකින් තොරව, උපදෙස් හා සැනසීම සඳහා නිදහසේ ඇය වෙත යා හැකිය. ඇය සැමවිටම අගහිඟ ඇති අයද, කිසි පිළිසරණක් නැති අයද, දුක් විඳින අයද ගැන සොයා බලමින්, ඔවුන්ට අවශ්‍ය දේ සපයා, ඔවුන් වෙනුවෙන් ඉල්ලා සිටින්නීය.

GSAM 470.3“මෙතරම් නිරන්තරයෙන් දෙවියන්වහන්සේ කෙරෙහි භය ඇතිව ජීවත් වන වෙනත් කිසිවෙකු මම හඳුනාගෙන නැත්තෙමි. දෙවියන්වහන්සේට ඕනෑකමින් යාච්ඤා නොකර ඇය කිසිවක් අරඹන්නේ නැත. ඇය දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය ප්‍රවේශමෙන් හා නිරන්තරයෙන් අධ්‍යයනය කරන්නීය. වයිට් සහෝදරිය කථා කරනවා මම සිය ගණන් වාර අසා ඇත්තෙමි. ඇගේ සියලු සාක්ෂි මුල සිට අග දක්වා කියවා ඇත්තෙමි; ඒවායින් බොහොමයක් බොහෝ වාර කියවා ඇත්තෙමි. එහෙත් ඒ සියල්ලෙහි එකම අනාචාර වාක්‍යයක්වත්, දැඩි ලෙස පවිත්‍ර හා ක්‍රිස්තියානි නොවන කිසිවක්වත් සොයාගැනීමට මට කිසිදා හැකිවී නැත. බයිබලයෙන් හා ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගෙන් ඉවතට ගෙන යන කිසිවක් එහි නැත. ඒ වෙනුවට, දෙවියන්වහන්සේට කීකරු වීමටත්, යේසුස්වහන්සේට ප්‍රේම කිරීමටත්, ශුද්ධ ලියවිලි විශ්වාස කිරීමටත්, ඒවා නිරන්තරයෙන් විමසා බැලීමටත් ඉතා ඕනෑකමින් කරන ආයාචනා එහි මට හමු වෙයි. ගණන් කළ නොහැකි වාරවල ඒ සාක්ෂිවලින් මම මහත් ආත්මික ප්‍රයෝජන ලැබුවෙමි. ඇත්තෙන්ම, දෙවියන්වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ ඇදහිල්ලේ අඩුවත්, භක්තියේ අඩුවත්, ආත්ම ගලවාගැනීමට මා තුළ ඇති ඕනෑකමේ අඩුවත් ගැන මට තරවටුවක් දැනීමකින් තොරව මම ඒවා කිසිදා කියවා නැත්තෙමි. මට යම් විනිශ්චය කිරීමේ හැකියාවක් හෝ ආත්මික විචාර බුද්ධියක් ඇත්නම්, මේ සාක්ෂි ශුද්ධ ලියවිලිවලට සමාන ආත්මයකින් හා සමාන ස්වරූපයකින් යුතු බව මම ප්‍රකාශ කරමි.

GSAM 470.4“වසර තිහක් තිස්සේ [දැන් අපට වසර හැටක් යයි කිව හැකිය] අපේ සෙනඟ මේ සාක්ෂි විශ්වාස කර කියවා ඇත. එයින් ඔවුන්ට ඇති වී තිබෙන බලපෑම කුමක්ද? එය ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාවෙන් ඉවතට ගෙන ගොස් තිබේද? ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ කෙරෙහි ඇදහිල්ල අත්හැරීමට ඔවුන්ට මඟ පෙන්වා තිබේද? බයිබලය ඉවත දැමීමට ඔවුන්ට මඟ පෙන්වා තිබේද? ඔවුන් දූෂිත, අනාචාර සෙනඟක් වීමට මඟ පෙන්වා තිබේද? වෙනත් ඕනෑම ක්‍රිස්තියානි නිකායක් සමඟ සැසඳූ විට ඔවුන් යහපත් ලෙස පෙනී සිටින බව මම දනිමි.

GSAM 471.1“මම එක් දෙයක් නිරීක්ෂණය කර ඇත්තෙමි. එනම්, වයිට් සහෝදරියගේ දර්ශනවලට ඉතාම දැඩි ලෙස විරුද්ධ වන අය පවා ඇය ක්‍රිස්තියානි කාන්තාවක් බව පිළිගන්නා බවය. ඔවුන්ට මෙය පිළිගත හැක්කේ කෙසේදැයි මට තේරුම්ගත නොහැකිය. ඇය රැවටී සිටින බව කියා ඔවුහු එය ගැළපීමට උත්සාහ කරති. ඇගේ මුළු ජීවිතයේ එකම කැළලක්වත්, ඇගේ සියලු ලියවිලිවල එකම අනාචාර වාක්‍යයක්වත් පෙන්වා දීමට ඔවුන්ට නොහැකිය. ඇගේ ලියවිලිවල බොහෝ දේ ඉතා උතුම් බවත්, ඇය කියන සියල්ල අනුව ජීවත් වන ඕනෑම අයෙකු ස්වර්ගය නිසැක වූ යහපත් ක්‍රිස්තියානියෙකු වන බවත් ඔවුන්ට පිළිගැනීමට සිදුවෙයි. ඇය යක්ෂයාගේ මෙවලමක්, සාතන්ගේ ආනුභාවය ලැබූ තැනැත්තියක් නම්, නැතහොත් ඇගේ ලියවිලි අනාචාරවත් නම් හෝ ඇගේම සිතේ විකාර කල්පනා නම්, මෙය අතිශයින් පුදුම සහගතය.”

GSAM 471ලියවිලි ගැන නාඳුනන අයගේ සාක්ෂි

GSAM 471.2වයිට් මහත්මියගේ ලියවිලි ඇතුළත් අපගේ වාර සඟරා පිටතට යවනු ලබන විට, ඉතා නිහතමානී, දේවභය ඇති, භක්තිමත් අය ඒවා සොයා ගනිති. තමන් කියවන දේ ගැන දන්වමින් ඔවුහු මෙසේ කියති: “අපි විශේෂයෙන් වයිට් මහත්මියගේ ලියවිලි ගැන උනන්දු වෙමු. ඒවා එතරම් ප්‍රායෝගිකය; කෙනෙකු ස්වාමීන්වහන්සේට වඩාත් සමීප කිරීමටත්, ඔහු වඩාත් නිහතමානී, දේවභය ඇති, භක්තිමත් අයෙකු කිරීමටත් සුදුසු උපදෙස්වලින් එතරම් පිරී ඇත. මේ ලියවිලි ශුද්ධ ලියවිල්ලේ රටාවට කෙතරම් සමානද යත්, අප කියවන විට වයිට් මහත්මිය මේ අයුරින් ලියන්නේ දේවානුභාවයෙන් විය යුතු යයි අපට හැඟේ.” අපේ මිෂනාරි සේවකයන් සමඟ ලිපි හුවමාරු කරන අයගෙන් බොහෝ දස ගණන් අවස්ථාවල ලැබෙන සාක්ෂිය මෙයයි. ඔවුන් වයිට් මහත්මියගේ අදහස් ශුද්ධ දර්ශන තුළින් ලැබෙන බවට අංශුමාත්‍ර දැනුමක්වත් නැති අයද වෙති.

GSAM 471විරුද්ධවාදිකමේ මූලය

GSAM 471.3මේ දීමනාවෙන් ඇති වී තිබෙන බලපෑම අප ඉදිරියෙහි තිබියදී, මේ දීමනාවේ ප්‍රකාශ වීමට විරුද්ධවාදිකම් ඇති වූයේ කොතැනින්ද, කුමක් නිසාද යන ප්‍රශ්නය මතු වෙයි. එසේම විරුද්ධ වූ අයගේ අවසාන ප්‍රතිඵලය කුමක් වීද? 1852 සිට මේ කරුණ ප්‍රවේශමෙන් නිරීක්ෂණය කළ මට පෙනී ගොස් ඇත්තේ, මේ ප්‍රකාශ වීමට විරුද්ධවාදිකම් බොහෝ දුරට ඇති වී ඇත්තේ චරිත දුර්වලතා, වැරදි පුරුදු, නැතහොත් තම ජීවන රටාවේ යම් වැරදි ක්‍රියාමාර්ගයක් නිසා තරවටු ලැබූ අයගෙන් බවය. තරවටු ලැබූ බොහෝ දෙනා, සාක්ෂියෙහි තමන් දක්වා ඇති තරම් තමන් නරක නැතැයි විරෝධය පළ කරති. තමන්ට දෙන ලද තරවටුවට විරුද්ධව ගියත් සත්‍යය තදින් අල්ලාගෙන සිටිය හැකි බව ඔවුහු පෙන්වන්නට උත්සාහ කරති. එවැනි අයගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් තම ඇදහිල්ල ප්‍රතික්ෂේප කර, පිරිසෙන් මුළුමනින්ම ඉවත්ව යන බව කාලය විසින් පෙන්වා දී ඇත. සමහරු තම වරද දැක, සත්‍යය වඩාත් තදින් අල්ලාගත්හ. මේ දීමනාවට විරුද්ධ වන අය ස්වාමීන්වහන්සේ විසින් මඟ පෙන්වනු ලබන්නෝ නම්, ඔවුන්ගේ ආත්මික ජීවිතය පිරිහී, දෙවියන්වහන්සේගෙන් පසුබට වන්නේ මන්ද යන ප්‍රශ්නය මතු වෙයි. අපගේ ගැලවුම්කාරයාණන්ගේ නීතිය වන්නේ ගසක් එහි ඵලවලින් හඳුනාගත යුතු බවය. “නරක ගසකට යහපත් ඵල දරන්නට බැරිය” යයි උන්වහන්සේ ඉතා දැඩි ලෙස ප්‍රකාශ කරනසේක.

GSAM 472විරුද්ධවාදීන්ගේ අසාර්ථකත්වය

GSAM 472.1වයිට් මහත්මියගේ සාක්ෂිවලට විරුද්ධව සංවිධානාත්මක විරුද්ධවාදිකම් නැඟුණු අවස්ථා අපට මතකය. සාක්ෂිවලින් නිදහස් වූ වහාම තම කාර්යයට මහත් සාර්ථකත්වයක් ලැබෙනු ඇතැයි ඔවුහු ප්‍රකාශ කළහ. එහෙත් ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු ඉටු කරගැනීම මුළුමනින්ම අසාර්ථක වී ඇත. වසර ගණනාවක් සටන් කළ පසුවත්, හතළිස්නව වසරකට පෙර ඔවුන් වැනි අය ලෝකය ඉදිරියෙහි සබත් සත්‍යය පැතිරවූ බවට දුන් සාක්ෂියට වඩා වැඩි සාක්ෂියක් ඔවුන් දී නැත. ඔවුන්ගේ කාර්යය ස්වාමීන්වහන්සේගේ විශේෂ කාර්යය වූයේ නම්, ඔවුන්ගේ පණිවුඩයට ඊට වඩා සමෘද්ධියක් ලැබී නැත්තේ මන්ද?

GSAM 472සාර්ථකත්වය කොතැනද?

GSAM 472.2අනෙක් අතට, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා සහ යේසුස්ගේ ඇදහිල්ල ලෝකයට ප්‍රකාශ කරනු ලබන ඒ පණිවුඩය දෙස බලන විට—තම අවවාද, උපදෙස් හා තරවටු සමඟ අනාවැකියේ දීමනාවේ මේ ප්‍රකාශ වීම සම්බන්ධ වූ පණිවුඩය දෙස බලන විට—එය ආරම්භයේ පටන් වර්තමානය දක්වාම නිසැක හා ස්ථාවර ප්‍රගතියක් ලබා ඇති බව අපට පෙනේ. ඒ දීමනාව තුළින් දෙනු ලබන ස්වාමීන්වහන්සේගේ අවවාද පිළිපදිමින්ද, ස්වාමීන්වහන්සේගේ ශක්තියෙන් ඉදිරියට යමින්ද, පණිවුඩය අප පෙන්වා දුන් පරිදි පොළොව වටා පැතිර ගොස්, “සෑම ජාතියක්ද, ගෝත්‍රයක්ද, භාෂාවක්ද, ජනතාවක්ද” වෙත වේගයෙන් ළඟා වෙමින් පවතී.

GSAM 473.1අතීතයේ එහි ප්‍රගතිය ගැන අපට කිව හැක්කේ, “නුඹට විරුද්ධව සාදන කිසි ආයුධයක් සාර්ථක නොවන්නේය” යයි දෙවියන්වහන්සේ පැවසූ වචනය සැබෑ වී ඇති බවය. සැබවින්ම මේ මහත් ආගමන ව්‍යාපාරයේ ආරම්භය හා ප්‍රගතිය තුළ මේ දක්වා ලැබුණු සාර්ථකත්වයෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ හස්තය ප්‍රකාශ වී ඇත. අනාගතය සඳහා අප රඳා සිටින්නේ, “මම නුඹ ඉදිරියෙහි විවෘත දොරක් තැබීමි; කිසි මිනිසෙකුට එය වසා දැමිය නොහැකිය” යන උන්වහන්සේගේ වචනය නිසැකවම ඉටු වීම මතය. මේ විශ්වාසයෙන් යුතුව අපට පූර්ණ සහතිකයකින් මෙසේ ගැයිය හැකිය:—

GSAM 473.2“මක්නිසාද උන්වහන්සේ අප සමඟ සිටිසේක, තවමත් උන්වහන්සේ අප සමඟ සිටිනසේක, අවසානය දක්වා අප සමඟ සිටින බවට උන්වහන්සේ පොරොන්දු වී ඇතිසේක.”

Notes

  1. එළිදරව්ව 3:8. ↩
  2. එළිදරව්ව 3:3. ↩
  3. එළිදරව්ව 3:10, 11. ↩
  4. ගීතාවලිය 124:1-8. ↩
  5. යෙසායා 56:1, 2. ↩
  6. යෙසායා 58:8, 13. ↩
  7. ආමොස් 7:2. ↩
  8. සෙකරියා 4:10. ↩
  9. සෙකරියා 4:7. ↩
  10. සලමොන්ගේ ගීතිකාව 6:10. ↩
  11. යාකොබ් 5:10. ↩
  12. එපීස 4:12-16. ↩
  13. 1 කොරින්ති 1:6, 7. ↩
  14. 1 තෙසලෝනික 5:5, 20, 21. ↩
  15. එළිදරව්ව 12:17. ↩
  16. එළිදරව්ව 19:10. ↩

Note

Back