Shkenca e Shpëtimit. – Nr. 2
TAM1897 D 59.2Predikimi i mbajtur të dielën në mbrëmje, më 14 shkurt 1897 Botuar në Buletinet Ditore të Konferencës së Përgjithshme të datës 17 shkurt 1897, Vëll. 1, Nr. 4, fq. 59-64 dhe të datës 18 shkurt 1897, Vëll. 1, Nr. 5, fq. 65-66.
TAM1897 D 59.3Një apo dy fjalë të tjera shpjegimi para se të fillojmë studimin sonte: Pa dyshim, shumë prej jush mund të kenë pyetur nëse gjithçka që u tha mbrëmë do t’i përballonte provën. Do t’i përballojë. Nuk po flisja pa mendim. Është e vërtetë që nuk ndoqa gjithçka në detaje, por nëse do të mendoni për atë që po thoja kur ta lexoni të shtypur, do të shihni që është e vërtetë. Kur thashë se lulebora ishte në ekuilibër me tokën, dhe toka në ekuilibër me luleborën, atëherë, nëse një meteor me peshë disa tonësh bie mbi tokë, a nuk është gravitacioni më i madh se më parë? Dhe a nuk do ta shkatërronte këtë ekuilibër të lulës me tokën? — Jo; sepse nuk është vetëm toka ajo që është në ekuilibër me atë lule, por universi. A e mban mend që, kur studiohet ligji i gravitetit, pohimi shkencor është: Çdo grimcë materie në univers tërhiqet nga çdo grimcë tjetër, kështu që jo vetëm toka, por edhe universi, është në ekuilibër me nevojat e luleve; prandaj rënia e meteorit nuk do të rrisë gravitetin e universit.
TAM1897 D 59.4Vetëm disa fjalë shpjegimi në fillim: Sikur të kisha folur, në mësimin e mëparshëm, mbi temën “Shkenca në Bibël”, ose “Shkenca dhe Bibla”, do të kisha diskutuar më plotësisht se çfarë është gravitacioni, dhe çfarë nuk është, sipas idesë shkencore të këtij termi. Por unë nuk po flisja për këtë; gjithçka që kisha për qëllim atë natë ishte të shprehja faktin e zbulimit të ligjit të gravitetit, dhe teorinë e tij si një ligj. Ka ndryshime pikëpamjesh që nga koha e Njutonit, në lidhje me teorinë e atij ligji; por kjo nuk ndikon në ligjin.
TAM1897 D 60.1Në të vërtetën më të rreptë, gravitacioni nuk është aspak një ligj, por thjesht fuqia e Perëndisë. Në të vërtetë nuk ekzistojnë “ligje të natyrës.” Ligjet e natyrës janë vetëm zakonet e Perëndisë. E gjithë ajo që është ligji i gravitetit, është një zakon i Perëndisë; manifestimi i fuqisë së Perëndisë. Por, meqë nuk po diskutoja se çfarë është në të vërtetë, unë përdora termat në kuptimin e pranuar përgjithësisht, dhe vetëm për ta përshkruar atë si atë që mban në ekuilibër universin.
TAM1897 D 60.2Sonte do të lexoj një përkufizim tjetër të shkencës. Ky, gjithashtu, është marrë nga një nga shkencëtarët më të njohur të botës: “Shkenca është njohuria më e saktë që zotërojmë për çdo temë.” Fjala “shkencë” fjalë për fjalë do të thotë njohuri. Përkufizimi që patëm natën e kaluar është i saktë. Ajo është produkt i mendimit. Gjithashtu, është mjaft mirë ta përkufizojmë si njohurinë më të saktë që kemi mbi temën.
TAM1897 D 60.3Tani duke u kthyer te dy pikat që trajtuam në mësimin e mëparshëm. Ku mund të gjendej njohuria më e saktë për ndryshimin e ndriçimit të yjeve, për një mijë e shtatëqind vjet para se shkenca ta zbulonte? — Në Bibël. Atëherë, ku mund të gjendej shkenca e vërtetë për këtë temë? — Në Bibël. — Ku mund të gjendej njohuria më e saktë për balancimin e universit për dy mijë e pesëqind vjet para se të zbulohej? — Në Bibël. Atëherë cili ishte libri më shkencor në botë, mbi temën e asaj shkence? — Bibla. Mbani mend edhe një herë, që unë nuk po flas për shkencën dhe Biblën. Unë po flas për shkencën e shpëtimit. Dhe megjithëse mund të përmenden shkenca të tjera, kjo ndodh vetëm në lidhje të pandashme me këtë shkencë kryesore. Është kjo që ju dhe unë do ta njohim, me anë të të gjitha provave që mund të mbledhim në këto dy orë studimi, se shpëtimi është shkencë, se ai është shkenca më e lartë në univers, se ai është më i denji për studimin tonë, dhe se veprojmë shkencërisht kur i kushtojmë studimin tonë kryesor dhe me gjithë shpirt atij.
TAM1897 D 60.4Tani, Bibla nuk është një trajtesë mbi asnjë shkencë përveç shkencës së shpëtimit. Ajo është një trajtesë e përcaktuar mbi këtë temë. Bibla i referohet shkencave të tjera; por nuk ka trajtesa në Bibël për asnjë shkencë tjetër. Shkencave të tjera iu referohet, si ato që kemi vërejtur në Korintasve dhe në Isaia; pse iu referohet në këto vende — për të shprehur një pikë shkencore? — Jo; por për t’u përdorur për të ilustruar më mirë për kuptimin tonë shkencën e shpëtimit. Pse ajo e vërtetë astronomike sillet në 1 Korintasve 15:41? Cili është qëllimi i thënies, “Një yll ndryshon nga një yll tjetër në lavdi?” Ajo vazhdon duke thënë, “Ashtu është edhe ringjallja e të vdekurve. Ajo mbillet në përbuzje, ajo ngrihet në lavdi. Është mbjellë në dobësi, ngrihet në fuqi.” Ashtu si një yll ndryshon nga një yll tjetër në lavdi, ashtu është edhe ringjallja. Kështu e shihni që qëllimi i përfshirjes së atij fakti shkencor është të ilustrojë një pikë në shkencën e shpëtimit, për të na ndihmuar të shohim më mirë një të vërtetë në shkencën e shpëtimit.
TAM1897 D 60.5Pse Isaia futi në diskursin e tij atë deklaratë të faktit të gravitetit? Le të shikojmë pak më tej në kapitull dhe do ta shohim. Do të lexoj atë varg dhe pastaj një tjetër në fund të mendimit që ai po ndjek. “Kush ka matur ujërat në gropën e dorës së tij?” “Kujt pra do të më ngjasoni, ose a do të jem i barabartë?”, thotë i Shenjti. “Ngrini sytë lart dhe shikoni se kush i ka krijuar këto gjëra, që nxjerr në numër ushtrinë e tyre; ai i thërret të gjitha me emra për shkak të madhështisë së fuqisë së tij, sepse ai është i fuqishëm në pushtet; asnjë nuk mungon.” Isaia 40:25, 26.
TAM1897 D 60.6Asnjë nuk i shpëton vëmendjes së tij, dhe të gjitha janë të balancuara sipas nevojave të çdo luleje të vogël që rritet në fushë. Por pse ai tërheq vëmendjen tonë te kjo dhe e sjell në diskursin e tij në këtë vend? — Jo për të deklaruar faktin shkencor; por për të tërhequr vëmendjen e të gjithë njerëzve te shkenca e shpëtimit. Çfarë nxjerr ai si përfundim nga kjo? Ne duhet të marrim parasysh të gjitha këto, dhe të mendojmë se çfarë është ajo që ka bërë të gjitha këto? Dhe pastaj lexoj më tej: “Pse thua, o Jakob, dhe flet, o Izrael: ‘U fsheh rruga ime nga Zoti, dhe gjykimi im kaloi përtej Perëndisë tim?’” Isaia 40:27.
TAM1897 D 60.7Kur Perëndia ka kaq shumë kujdes për lulen që rritet pranë këmbëve tona, ajo nuk fshihet e as harrohet; si mund të thoni atëherë se jeni të fshehur nga Zoti, se gjykimi juaj është anashkaluar dhe se Ai nuk kujdeset më për ju? Kështu, shihni se në çdo rast, e vërteta shkencore përdoret plotësisht për t’i ilustruar ju dhe mua shkencën e shpëtimit.
TAM1897 D 61.1Një mendim tjetër: Kur këta shkrimtarë e kapën këtë, ishte përmes zbulesës. Sigurisht, ata nuk i morën këto gjëra nga ndonjë studim shkencor që kishte kjo botë. Zoti po zbulonte shkencën e tij kryesore, shkencën e shpëtimit; dhe ai përdori shkencat e tjera për ta ilustruar atë. Atëherë, cila nga të gjitha shkencat është më e rëndësishmja për Zotin? — Shpëtimi, me siguri. Kur Zoti përdori shkencat e tjera vetëm për ta ilustruar këtë, është krejt e qartë që ai e konsideron këtë shkencë më të rëndësishme se të tjerat.
TAM1897 D 61.2Megjithatë, kjo nuk është e gjitha. Një njeri i përmendur në Bibël ishte plotësisht i njohur me shkencën universale — të gjitha shkencat natyrore të kësaj bote. Dua që të shihni se ka pasur një njeri plotësisht të njohur me shkencat që tani vlerësohen kaq shumë në botë. Dhe dua që të shihni se çfarë thotë ai lidhur me të gjitha këto. Ja vargu:—
TAM1897 D 61.3Dhe Perëndia i dha Salomonit urtësi dhe kuptim të madh, dhe një zemër të gjerë, si rëra që është në bregun e detit. Dhe urtësia e Salomonit ishte më e madhe se urtësia e të gjithë bijve të lindjes, dhe e gjithë urtësia e Egjiptit. Sepse ai ishte më i urtë se të gjithë njerëzit; se Ethan Ezrahiti, dhe Heman, dhe Kalkol, dhe Darda, bijtë e Maholit; dhe fama e tij ishte në të gjitha kombet përreth. Ai tha tre mijë proverba dhe këngët e tij ishin një mijë e pesë. Ai foli për pemë, nga kedri i Libanit e deri te hisopi që mbin nga muri; ai foli edhe për kafshë, zogj, zvarranikë dhe peshq. 1 Mbretërve 4:29-33.
TAM1897 D 61.4Ai foli për pemë, nga cedri i Libanit deri te hisopi që mbin nga muri. Si quhet kjo në shkencë? — Botanikë. Ai e kuptoi botanikën më mirë se kushdo tjetër në botë.
TAM1897 D 61.5Ai foli edhe për kafshët. Cili do të ishte termi shkencor nëse të vendosej aty sot? — Zoologji. Salomoni e kuptonte zoologjinë më mirë se çdo njeri që jeton në botë sot. Ai e mësoi atë; sepse thuhet se foli për të gjitha këto gjëra. Ai mësoi këto shkenca.
TAM1897 D 61.6“Dhe për zogj.” Cila është ajo shkencë? — Ornitologji. Pra, Salomoni mësoi shkencat e botanikës, zoologjisë, ornitologjisë.
TAM1897 D 61.7Çfarë më pas? — “Dhe për zvarranikë.” Cila është ajo shkencë? — Entomologjia.
TAM1897 D 61.8“Dhe për peshqit.” Çfarë shkencë është kjo? — Iktiologjia.
TAM1897 D 61.9Njerëzit që lexojnë këtë pjesë të Shkrimit nuk e konsiderojnë zakonisht Salomonin si një shkencëtar universal. Por sikur të ishte thënë se Salomoni fliste për botanikë, zoologji, ornitologji, entomologji dhe iktiologji, ata do të ishin gati të thoshin: “Sa i mrekullueshëm ishte Salomoni!” Por atëherë nuk do të ishte asnjë grimcë më i mrekullueshëm se sa është; sepse ai thotë pikërisht të gjitha këto.
TAM1897 D 61.10Unë e lexoj këtë që ju të shihni se Salomoni dinte diçka për shkencën, jo vetëm diçka për shkencën, por më shumë për të gjitha këto shkenca sesa çdo njeri tjetër ka ditur ndonjëherë për cilëndo prej tyre.
TAM1897 D 61.11Megjithatë, edhe pse ai i kuptonte kaq thellë të gjitha këto shkenca, dhe pasi i kishte mësuar të gjitha, ja çfarë thotë: “Le të dëgjojmë përfundimin e tërë çështjes”; përmbledhja e gjithçkaje që është thënë është: “Kini frikë nga Perëndia dhe ruani urdhërimet e tij, sepse ky është i tërë detyrimi i njeriut: sepse Perëndia do ta çojë çdo vepër në gjyq, së bashku me çdo gjë të fshehtë, qoftë e mirë apo qoftë e keqe.”
TAM1897 D 61.12Në vlerësimin e tij, çfarë kishte përparësi mbi të gjitha shkencat e tjera së bashku? — Shpëtimi i Perëndisë.
TAM1897 D 61.13Engjëjt kuptojnë të gjitha shkencat, megjithatë ata e konsiderojnë shpëtimin më të denjë për studimin e tyre se të gjitha shkencat e tjera së bashku. Edhe profetët e konsideronin më të denjë; dhe i përdornin të tjerat si një mjet për të kuptuar më mirë shpëtimin. Dhe ja një njeri që kuptonte shkencat e tjera, dhe ai thotë se shkenca e shpëtimit i tejkalon të gjitha. Tani dua që të shihni se Perëndia vetë, nga ana e Tij, i veçuar nga të gjitha këto, e konsideron po ashtu.
TAM1897 D 61.14Shiko këtu: Sapo lexuam se Salomoni mësonte të gjitha këto shkenca. Sa nga ato mësime i kemi shkruar për studimin tonë? — Asnjë. Perëndia nuk na ka sjellë asnjë shënim apo raport për mësimet e Salomonit në botanikë. Ai nuk na ka sjellë, as nuk ka regjistruar, asnjë mësim që Salomoni ka dhënë ndonjëherë në zoologji, apo në ndonjë nga këto shkenca të tjera. Por Ai na solli, përsëri e përsëri, mësime nga Salomoni, si dhe nga të gjithë të tjerët, për shkencën e shpëtimit. Atëherë, duke i konsideruar engjëjt se japin vetëm mendimin e një engjëlli; profetët se japin vetëm mendimin e një profeti, dhe Salomonin se jep vetëm mendimin e një shkencëtari universal; cili është mendimi i Perëndisë? — Është se shpëtimi vlen më shumë për ty dhe për mua, dhe është më i denjë për studimin tonë, se të gjitha këto shkenca të tjera, njohuria për të cilat Ai vetë na dha.
TAM1897 D 61.15Kjo shkencë që Salomoni kuptoi dhe mësoi nuk ishte një shkencë si ajo e Huxley-t, Darvinit dhe shkencëtarëve të tjerë të kësaj kohe. Me mendjen natyrale njeriu mund të thellohet në shkencat natyrore dhe të bëjë shumë zbulime. Dhe megjithëse ato nuk janë gjithmonë të sakta, megjithatë mund të zbulojnë disa pika që janë të vërteta. Por kjo nuk ishte mënyra e Salomonit. Perëndia i dha Salomonit urtësi, kështu që ai pa të gjitha këto me dritën e Perëndisë. Ai foli për të gjitha këto me urtësinë e Perëndisë. Kështu, shkenca që mësoi Salomoni ishte shkenca e Perëndisë. Botanika që ai mësoi ishte botanikë e vërtetë, hyjnore. Zoologjia që ai mësoi ishte zoologji hyjnore. Ishin pikëpamjet e Perëndisë, e vërteta e Perëndisë, shkenca e Perëndisë në të gjitha këto gjëra. Nuk ishte shkencë e quajtur gabimisht e tillë.
TAM1897 D 62.1Mirë, duke qenë se kjo ishte shkenca e Perëndisë, dhe duke qenë hyjnore në vetvete, pse Zoti nuk na e dha të gjithën neve? Pse nuk i dha botës trajtesën e Salomonit mbi botanikën, dhe mbi të gjitha këto subjekte të tjera? — Ka një arsye për këtë; dhe ajo është se kjo nuk është ajo që i nevojitet botës së pari.
TAM1897 D 62.2Një njeri mund të kishte të gjitha këto, mund t’i kuptonte të gjitha, ashtu si Salomoni. Megjithatë, ç’dobi do t’i kishte, nëse nuk do të kishte së pari shkencën e shpëtimit? Salomoni i kishte të gjitha; megjithatë, kur e largoi zemrën nga Perëndia, nga shkenca e shpëtimit, dhe nga studimi i saj me gjithë zemër, ç’dobi i solli njohuria e tij për shkencat e tjera? Sa shumë mundi ta ndalonte atë nga mëkati? Sa shumë fuqi kishte në të për ta mbajtur larg natyrës së tij të lindur, dhe nga djallëzirat dhe prishja që ishte brenda tij?
TAM1897 D 62.3Ju e dini se kur ai e largoi zemrën e tij nga shkenca e Perëndisë, nga shkenca e shpëtimit, megjithëse i kishte të gjitha të tjerat, ai ishte po aq i keq, po aq i lig, i përpirë plotësisht në idhujtari dhe çdo gjë të ndyrë, sikur të mos dinte as ABC-në e asgjëje.
TAM1897 D 62.4Kështu mund të shohim pse Zoti nuk i ruajti njeriut të gjitha dijet. Supozojmë se do ta kishin të gjitha dijen, ashtu si Salomoni, dhe do të mund ta mësonin ashtu si Salomoni. Me zemrën që nuk i është dorëzuar Perëndisë, me shpirtin që nuk është shpëtuar, ç’të mirë do t’u bënte dija? Ajo nuk do të mund t’i ndalonte nga asnjë lloj ligësie dhe korruptimi që gjendet në zemrën e njeriut.
TAM1897 D 62.5Këto shkenca nuk janë ajo që i nevojitet botës sot, së pari. Zemra ka nevojë të pastrohet, shpirti ka nevojë të shpëtohet, e gjithë karakteri duhet rindërtuar, mendja duhet transformuar në vetë imazhin dhe lavdinë e Perëndisë, në mënyrë që jeta të pasqyrojë drejtësinë e Tij, për të bërë të dukshme njohjen vetëm të Perëndisë për gjithë botën. Edhe sikur të kemi gjithçka që mund të japë e gjithë shkenca, kjo nuk do të na sjellë asnjë dobi pa shpëtim; sepse do të kalojë vetëm pak kohë dhe nuk do të na mbetet asgjë prej saj. Kjo ia vlen të mendohet për ne vetë sot, në të gjitha studimet, leximet dhe kërkimet tona.
TAM1897 D 62.6Ka edhe diçka tjetër: Perëndia dëshiron që ti dhe unë, të gjithë njerëzit, të mendojmë drejt për çdo çështje që ka të bëjë me të. Ka njerëz sot që mendojnë për të gjitha këto çështje shkencore, por ata nuk mendojnë drejt. Ata përparojnë aq shumë sa nuk gjejnë fare vend për Perëndinë. Dhe njeriu pa Perëndinë, pa udhëzimin e mendimit, të mendjes së Perëndisë, nuk është në gjendje të mendojë drejt në këto çështje të tjera. Por mendja nuk është e drejtë derisa të rinovohet në imazhin e Atij që e krijoi. Mendja duhet të transformohet, të rinovohet. Ne duhet të kemi një mendje krejtësisht tjetër. Çdo mendim duhet të vihet në bindje, në nënshtrim ndaj Krishtit.
TAM1897 D 62.7Kjo është vepra e shpëtimit. Është të rivendosë imazhin e Perëndisë në shpirt; të çojë mendjen aty ku ajo do të jetë vetëm pasqyrimi, shkëlqimi i drejtësisë, mendimit të Perëndisë së gjallë. Kur kjo të bëhet, dhe vepra e Perëndisë të përfundojë në këtë botë, duke i bërë të njohur njohurinë e Perëndisë të gjithë njerëzve të tjerë, atëherë Zoti do të na hapë universin dhe përjetësinë. Atëherë të gjitha këto fusha të tjera do të jenë të hapura për studimin tonë, dhe Zoti mund të na thotë: “Shkoni ku të doni, mund t’ju besoj. Universi i gjerë është i hapur për ju. Asgjë nuk është mbajtur prapa për ju. Gjithçka është e juaja. I përket juve. Shkoni ku të doni, qëndroni ku të doni, bëni ç’të doni; mund t’ju besoj. Mendoni për çfarëdo teme që të doni, thellojuni në të sa të doni, do ta bëni si duhet.”
TAM1897 D 62.8Tani, unë nuk po them që njerëzit t’i injorojnë plotësisht të gjitha shkencat e tjera derisa të arrijmë në botën tjetër. Unë thjesht po them që shkenca e shpëtimit duhet të udhëheqë në studimin e të gjithave tyre. A nuk na ka dhënë Zoti një shembull se çfarë vëmendjeje duhet t’u kushtojmë këtyre gjërave, dhe çfarë përdorimi duhet t’u bëjmë atyre? Cili është qëllimi i leximit dhe studimit të këtyre teksteve të tjera? — Që këto të na ndihmojnë të kuptojmë dhe të mësojmë më mirë gjërat e shkencës së shpëtimit, sesa sikur të mos kishim atë njohuri. Ky është përdorimi që bëhet prej tyre në Bibël. Ai na dërgon të predikojmë ungjillin me të cilin kishin të bëjnë këta të tjerë, dhe me shembull na ka treguar se si ta përdorim atë. Me këtë Zoti na tregon se shkenca e shpëtimit duhet të marrë udhëheqjen mbi të gjitha shkencat e tjera të njohura në univers.
TAM1897 D 62.9Duhet të marrë udhëheqjen mbi të gjitha të tjerat në këtë botë, dhe kur të arrijmë në atë botë tjetër, do të vazhdojë të marrë udhëheqjen. Kur përjetësia të jetë e hapur përpara nesh, dhe kur të shkojmë kudo që të duam, dhe të mendojmë për çdo temë që të duam, a do t’i kthejmë shpinën shpëtimit atëherë, dhe të themi, “Kam përfunduar studimet në këtë”? — Jo. Ne e dimë se është shkruar se “kryqi i Krishtit do të jetë shkenca dhe kënga e të shpëtuarve përgjatë mosmbarueshmeve mosha të përjetësisë.” Atëherë, kur të kemi përfunduar garën tonë këtu, kur të kemi diplomuar, dhe të vijë koha për një fillim të madh, dhe të hyjmë në një përjetësi studimi, atëherë do të jemi më në gjendje ta kuptojmë këtë shkencë më të madhe të të gjitha shkencave sesa kur ishim në këtë botë.
TAM1897 D 63.1Ne e thamë në mësimin tjetër se nuk është keqpërdorim i fjalëve “shkencë” dhe “shkencor” t’i aplikosh ato te shpëtimi. Shpëtimi është shkencë, ai është shkencor. Veprimi i Frymës së Perëndisë mbi mendjen, duke transformuar mendjen dhe gjithë jetën në imazhin e Jezu Krishtit, nga mëkati në drejtësi — kjo është një gjë shkencore. Prandaj, kur ta studioni, kini parasysh se ne nuk jemi aspak joshkencorë kur e bëjmë atë kryesoren dhe gjithçka në çdo temë, në çdo kohë. Këta pretendues të shkencës janë joshkencorë duke e neglizhuar këtë, kryesoren e të gjitha shkencave.
TAM1897 D 63.2Ka edhe një gjë tjetër që është dëshmuar; dhe është dëshmuar në tre kombet që janë shembujt në mësimet e botës. Regjistri i popullit të Biblës, popullit hebre, popullit të Perëndisë siç paraqitet në Bibël, është, siç pohohet, shembulli dhe burimi i studimit për të gjithë ata që propozojnë t’i shërbejnë Perëndisë. Greqia dhe Roma, me filozofinë, letërsinë dhe ligjet e tyre, janë shembujt e shumë prej atyre që pretendojnë të ndjekin Biblën, dhe të të gjithë të tjerëve.
TAM1897 D 63.3Tani kemi parë se mes popullit të Perëndisë ishte një njeri që ishte proverbiolog universal, si dhe poet universal dhe shkencëtar universal. Këngët e tij ishin një mijë e pesë, dhe proverbat e tij tre mijë. Atje shihni një mendje të madhe; dhe megjithatë ai që kishte një kuptim kaq të madh, një urtësi kaq të madhe, në të gjitha këto gjëra, demonstroi në jetën e tij se e gjithë ajo njohuri është absolutisht e pafuqishme për ndonjë të mirë te njeriu ose për njeriun, pa shkencën e shpëtimit që të jetë aty për të kontrolluar dhe për të mbajtur në drejtësi ekuilibrin mbi të gjitha.
TAM1897 D 63.4Para pak kohe të tërhoqa vëmendjen te fakti se Perëndia nuk na solli asnjë nga ato mësime shkencore. Tani të tërheq vëmendjen te fakti se ai na solli një regjistër të jetës së atij njeriu kur ai i ktheu shpinën Perëndisë. Ai na solli një regjistër të dështimit të jashtëzakonshëm që ai njeri pësoi pavarësisht gjithë kësaj dijesh, kur ai harroi shkencën e shpëtimit. Pse, atëherë, Perëndia e konsideroi më të rëndësishme për ju dhe për mua të regjistrojë gjithë jetën e atij njeriu pasi ai u largua nga Perëndia, sesa të na sillte një regjistër të gjithë mësimeve shkencore që ai dha? Në mendjet e njerëzve, cila është më e vlefshme për njerëzimin? Regjistri i dështimit, dështimit të jashtëzakonshëm, të bërë nga Salomoni, ka më shumë vlerë për njerëzimin sesa do të kishte pasur e gjithë mësimi shkencor që Salomoni ka thënë ndonjëherë, i shkruar në një libër për njerëzimin sot; sepse në atë dështim u demonstrua për gjithë botën se sa krejtësisht i kotë dhe më pak se asgjë është e gjithë njohuria për të gjitha gjërat pa njohurinë e shpëtimit të Perëndisë.
TAM1897 D 63.5Një shembull tjetër i madh shihet te grekët. Mendja natyrore kurrë nuk mund të arrijë një mendim më të lartë, më të afërt dhe më të përsosur se ai i mendjes greke. Në këtë paraqitet përsosmëria e mendimit njerëzor pa Perëndinë.
TAM1897 D 63.6Por çfarë bëri për ta? Kjo është pyetja. Çfarë bëri për ta letërsia e tyre? Çfarë bëri për ta filozofia e tyre? Çfarë bëri për ta arti i tyre? Çfarë bëri për ta feja e tyre? Filozofia, filozofia — dashuria për urtinë. Cila ishte ajo urti? — Ishte marrëzi absolute. Perëndia e thotë kështu. Cila ishte feja e tyre? — Ishte vetëm mitologji. Cila ishte arti i tyre? — Perëndia thotë se ishte idhujtari. A e mban mend regjistrimin?
TAM1897 D 63.7Fjala e Perëndisë nuk thotë se, ndërsa Pali ecte mes atyre statujave dhe pa artin e tyre, ai admiroi artin e tyre. Jo, thotë: “Shpirti i tij u trazua brenda tij kur pa qytetin tërësisht të dhënë idhujtarisë.” Atëherë çfarë ishte? — Idhujtari.
TAM1897 D 63.8Megjithatë edhe sot burrat, gratë dhe fëmijët marrin mbetjet e asaj që ishte vetëm idhujtari, i adhurojnë ato, i quajnë art dhe i kopjojnë. Mendjet e tyre janë të zhytura në të, përgatitin libra mbi të dhe e mësojnë e studiojnë në shkollat e vendit. Por çfarë mund të dalë nga e gjithë kjo? Çfarë ndodhi me grekët vetë? E dini çfarë i bëri atyre. Nuk kam nevojë t’i përsëris — letërsia, arti, ligji, filozofia, të gjitha këto gjëra. Roma kopjoi filozofinë e saj nga Greqia më shumë sesa e krijoi vetë, por letërsia aty qëndron. Dhe çfarë bëri për romakët? — Disa gjëra që i bëri të tjerëve, por vetëm që, nëse ishte e mundur, i bëri edhe më të këqij se të tjerët. Në të gjithë Greqinë, sa unë vëzhgova, pashë kudo që grekët kishin mjaft respekt për gruan që ta mbulonin si duhet çdo figurë të saj që gdhendnin. Një burrë, natyrisht, është gjithmonë lakuriq; por kur arrijmë në Itali, ai respekt ka humbur, dhe të gjithë janë pa asnjë mbulesë fare. Në shumicën e rasteve, mbulesa është zhdukur krejtësisht; dhe, për më tepër, përsosmëria e artit sot, që adhurohet nga ata që shkojnë në Romë dhe studiojnë atje artin, janë vetëm figurat femërore të zbuluara, dhe kjo nuk është art në asnjë mënyrë kur realizohet; dhe megjithatë është arritur përsosmëria e artit, dhe kopjohet kudo, dhe papërsosmëritë e saj kopjohen sa herë.
TAM1897 D 64.1Dua të bëj një pyetje. Kush prej jush ka parë ndonjëherë një palë këmbë njerëzore nga gjunjët e poshtë? Ndërsa qëndroj këtu, pesha e trupit tim është mbi këmbën e majtë. Kjo balancon tërësisht peshën e trupit tim. Këmba e djathtë mbështetet me majat e gishtave në dysheme. A do të jenë muskujt e këmbës sime të djathtë të formuar saktësisht njësoj si ata të së majtës? — Jo. Por kjo është vepra e mrekullueshme e artit. Është pikërisht ajo ndryshim. Të dyja këmbët janë njësoj, dhe nuk mund të gjejmë asnjë ndryshim as sa një fije flokut. Dhe kështu, shohim se nuk është art në asnjë rast. Ka shumë për të thënë për këtë, por unë sonte nuk po mbaj një ligjëratë për artin. Po flas për atë se cili është vlera e shpëtimit, dhe cili është dobia e të gjitha gjërave pa të. Çfarë dobie pati Roma pa të? — Paudhësitë e saj e fundosën. Çfarë dobie pati Greqia pa të? — Paudhësitë e saj e fundosën.
TAM1897 D 65.1Kështu, pra, kur ky fakt demonstrohet në këtë mënyrë trefishe para botës, për paaftësinë absolute të çdo përpjekjeje të mendjes njerëzore në përsosmërinë e saj për të arritur ndonjë të mirë kur zemra i kthehet shpinën Perëndisë, çfarë mund të bëjë Zoti për botën nëse këto tre mësime botërore nuk do t’i mësojnë njerëzit? Çfarë mund të bëjë ai për njerëzit nëse ata do të ndjekin atë rrugë, pavarësisht këtyre tre shembujve të paralajmërimit solemn? Perëndia ka regjistruar këto tre shembuj për të na mësuar paaftësinë e përpjekjes më të lartë të mendjes në të gjitha degët e shkencës, artit dhe letërsisë, për t’u bërë njerëzve ndonjë të mirë, për t’i ndaluar nga mëkati, për t’i udhëhequr drejt ndonjë të mire të çfarëdoshme, kur ata harrojnë shpëtimin e Perëndisë dhe shkencën e shpëtimit, të cilën ai ua ka dhënë zemrave të njerëzve.
TAM1897 D 65.2Prandaj pyes: A duhet të kopjojmë marrëzinë e grekëve dhe romakëve? A duhet të magjeptohemi nga idhujtaria e tyre dhe ta konsiderojmë art? A duhet të na interesojë feja e tyre, kur ajo është krejtësisht një ligësi e përbindshme? Nuk mjafton të thuash se është mitologji; është një ligësi e përbindshme.
TAM1897 D 65.3Por dikush do të thotë: A nuk është letërsia e tyre e paçmueshme? Le të shohim çfarë mendoi Perëndia se ia vlente. Në kohën kur përmes gjuhës greke ai po prezantonte shkencën e shpëtimit në të gjithë botën, Zoti kishte para vetes tërë botën e letërsisë greke, dhe atë romake po ashtu. Megjithatë, ai gjeti vetëm tre fjali të shkurtra në të gjithë atë botë që ia vlente t’i merrte dhe t’i vendoste në këtë trajtesë mbi shkencën e shpëtimit. Do t’ua jap. Njëra prej tyre ndodhet në kapitullin e shtatëmbëdhjetë të Veprave. Citohet nga një shkrimtar grek me emrin Aratus, dhe është kjo. Lexoj nga vargu i njëzet e tetë. Pali po flet dhe thotë:—
TAM1897 D 65.4“Edhe disa nga poetët tuaj kanë thënë: ‘Sepse edhe ne jemi pasardhës të tij.’ Një shkrimtar grek ka thënë se njeriu është pasardhës i Perëndisë. Zoti e mori këtë dhe tha: ‘Kjo është e vërtetë.’
TAM1897 D 65.5Një tjetër është në kapitullin e pesëmbëdhjetë të Korintasve të Parë, në vargun e tridhjetë e tretë. Pjesa e parë e vargut është, “Mos u mashtroni.” Këto janë fjalët e Zotit. Pjesa tjetër e vargut citohet nga një shkrimtar grek me emrin Menandër: “Bisedat e këqija prishin sjelljet e mira.”
TAM1897 D 65.6Tjetra është në Titit, kapitulli i parë, vargu i dymbëdhjetë, dhe është nga Epimenides, si më poshtë: “Kretasit janë gjithmonë gënjeshtarë, kafshë të këqija, grykës përtacë.”
TAM1897 D 65.7Këto tre pasazhe ishin të gjitha ato që Zoti arriti të gjente në të gjithë botën e letërsisë greke që ia vlente t’i përfshinte dhe t’u jepte miratimin e tij.
TAM1897 D 65.8Mirë, pra, unë nuk po them se kjo është e gjitha çfarë dikush mund të përdorë për të përfituar. Ka fakte historike në gjuhën greke që kanë vlerë. Por Perëndia po mëson gjërat më të vlefshme për të gjithë njerëzimin; ai po mëson parimet e së drejtës dhe të së vërtetës, jo thjesht duke paraqitur para botës një sërë faktesh. Dhe gjithçka që ai mundi të gjente në të gjithë fushën e letërsisë greke që mund të përdorej në interes të së vërtetës ose drejtësisë si parime për të udhëhequr njeriun, ishin vetëm këto tre pohime: “Ne gjithashtu jemi pasardhës të Tij;” “Komunikimet e këqija prishin sjelljet e mira;” dhe “Kretasit janë gjithmonë gënjeshtarë.” Kush tjetër mund të gjejë më shumë se kaq, që t’i sjellë ndonjë dobi në rrugën e drejtësisë dhe së vërtetës, pastërtisë dhe integritetit?
TAM1897 D 66.1Tani mos harroni. Grekët dhe romakët nuk ishin paganë të poshtëruar, të degraduar, të veshur keq dhe të padijshëm; ata ishin aristokratë, të kultivuar dhe shumë të arsimuar. Si mund të ishte ndryshe kur gjërat që ata dinin dhe mësonin janë maja për të cilën aspirojnë mësuesit e sotëm? Jul Cezari ishte një nga burrat më të përkryer që kanë jetuar ndonjëherë — në sjellje fisnike, etiketë, estetikë dhe sjellje në përgjithësi. Por cili ishte karakteri i tij? Përshkrimi më i kujdesshëm i tij, që të ishte në çdo mënyrë i plotë ose i drejtë, do të ishte i papërshtatshëm për t’u botuar.
TAM1897 D 66.2Kur Zoti ka treguar se sa krejtësisht e kotë është e gjithë shkenca, e gjithë dija e çdo lloji pa shpëtimin e tij, atëherë them përsëri, Çfarë mund të bëjë ai për njerëzit nëse këto gjëra që i ka vënë para botës nuk i mësojnë ata se ajo nuk është rruga e duhur? Nëse njerëzit nuk do të mësojnë nga këto gjëra të ndjekin rrugën e drejtë, të pranojnë se shkenca e Perëndisë është kryesore dhe se ajo që Ai di është më e mira, atëherë si mund të shpresojë njerëzimi të shpëtojë nga e keqja që ka rënë mbi të gjithë ata që kanë shkuar përpara?
TAM1897 D 66.3Shkenca e shpëtimit të Perëndisë është gjëja e vetme që njerëzit duhet ta dinë, së pari; dhe që ajo të na udhëheqë, të na udhëzojë, të na balancojë, të na mbajë kudo në çdo gjë, dhe kundër çdo gjëje të keqe. Dhe ajo do ta bëjë tërë këtë. Kjo është e vërteta e bekuar. Lexova mbrëmë, dhe lexoj përsëri:—
TAM1897 D 66.4Mua, që jam më i vogël se më i vogli i të gjithë të shenjtëve, më është dhënë kjo hir, që të ungjillizoj midis paganëve pasuritë e pashqyrtueshme të Krishtit; dhe t’u bëj të gjithë njerëzve të kuptojnë ç’është bashkësia e misterit, i cili që nga themelimi i botës ka qenë i fshehur në Perëndinë, që krijoi të gjitha gjërat me anë të Jezu Krishtit. Efesianëve 3:8, 9.
TAM1897 D 66.5Çfarë është ky mister i Perëndisë? — “Krishti në ju, shpresa e lavdisë.” Krishti, fuqia e Perëndisë dhe urtia e Perëndisë, ungjilli, fuqia e Perëndisë për shpëtim — ky është misteri i Perëndisë; kjo është shkenca e shpëtimit. Ky është e vërteta shkencore, rreth së cilës përqendrohen të gjitha shkencat e tjera. Çdo njeri duhet ta ketë këtë fuqi të Perëndisë për shpëtim që ta ndalojë nga e keqja që ka brenda vetes. E keqja që lind në çdo njeri do ta çojë atë në shkatërrim, pavarësisht nga e gjithë shkenca, e gjithë letërsia, e gjithë arti, e gjithë feja, gjithçka që bota mund të ofrojë, ose që ka mundur ndonjëherë të ofrojë, përveç nëse ai kapet pas fuqisë së Perëndisë për shpëtim, e cila i vjen njeriut përmes besimit në Jezu Krishtin.
TAM1897 D 66.6Pa atë fuqi në zemër, madje edhe shkenca që mësoi Perëndia — pa përmendur letërsinë, artin, fenë dhe gjithçka që mësonte paganizmi — është e pafuqishme për ta ndaluar njeriun të mëkatojë. Pa të, çdo gjurmë e së keqes që është në njeri do të shfaqet, pavarësisht nga të gjitha këto gjëra të tjera. Prandaj është fuqia e Perëndisë për shpëtim: ajo e shpëton njeriun nga çdo e keqe.
TAM1897 D 66.7Misteri i Perëndisë, që është Krishti në ju, shpresa e lavdisë; Krishti fuqia e Perëndisë dhe urtia e Perëndisë; Krishti dhe ai i kryqëzuar; vetëm ai, gjithçka në të gjitha, mbi të gjitha, në të gjitha, përmes të gjithave, tani dhe përmes përjetësisë, — kjo është shkenca e shpëtimit, kryeshkenca e të gjitha shkencave; ajo që udhëheq të gjitha shkencat, ka përparësi mbi të gjitha dhe udhëzon në studimin e të gjithave. Le të jetë kështu me të gjithë përgjithmonë.
TAM1897 D 66.8Atëherë le të na tërheqë Zoti me Frymën e tij drejt vetes; le të hapet zemra në atë mënyrë ndaj asaj fuqie, ndaj bashkësisë së asaj misteri, ndaj Frymës së Perëndisë, që ai të mund të mbjellë atje Jezu Krishtin, hirin dhe virtytin e tij. Dhe ndërsa i mbajmë zemrat tona të hapura për të gjithmonë, dhe për askënd tjetër veç tij, si një lule për diellin, ne fitojmë në të gjithë plotësinë e saj, drejtësinë e tij, fuqinë e tij, shpëtimin e tij, mëshirën e tij, të vërtetën e tij, gëzimin e tij, harejen e tij, paqen e tij — O, dhe jetën e tij të përjetshme!