Ang Agham ng Kaligtasan. – Blg. 1
TAM1897 D 46.2Pangaral na ibinigay noong Biyernes ng gabi, Pebrero 12, 1897 Inilathala sa General Conference Daily Bulletins ng Pebrero 16, 1897, Bol. 1, Blg. 3, mga pahina 46-47 at ng Pebrero 17, 1897, Bol. 1, Blg. 4, mga pahina 49-53.
TAM1897 D 46.3Alam ng lahat na ito ay isang napaka-siyentipikong kapanahunan, kahit man lang sa pangalan, sa pagpapahayag, at sa hangarin. Nais ng Diyos na ang kaniyang bayan ay laging makisabay sa kapanahunan. Higit pa rito: nais Niya na ang kaniyang bayan ay laging nauuna sa kapanahunan. Lalo na, nais Niya na ang kaniyang bayan ay laging mga repormador, at upang ang isang tao ay maging repormador, dapat siyang nauuna sa kapanahunan. Kaya’t dahil ito ay isang partikular na siyentipikong panahon, sa pagpapahayag at iba pa, ang gawain ng Diyos, ang kanyang bayan, ay dapat maging siyentipiko upang matugunan ang mga hinihingi ng panahon. Iyan ang pahayag ng panukala na inaanyayahan ko kayong pag-aralan ngayong gabi. Nais ng Panginoon na tanggapin ninyo at namin ang panukalang iyon, pag-aralan ito, at paunlarin pa, hanggang sa mapatunayan sa atin sa harap ng mundo na ang panukalang iyon ay tama ayon sa agham. Kung ikaw at ako, kung lahat ng nagpapahayag ng pangalan ni Cristo, ay gagawin iyon, gagawin ng Panginoon ang bagay na iyon. Makikita ito ng mundo, at makikita ito ng mundo kahit na ikaw at ako ay may bahagi rito o wala. Dahil kung ikaw at ako ay walang bahagi rito, ang mga papayag sa Panginoon na ipamalas iyon sa pamamagitan nila ang magkakaroon ng bahagi; at kung hindi natin siya papayagan na gawin ito, hindi tayo makasali.
TAM1897 D 46.4Ngunit sinasabi ninyo, ang Kaligtasan ay gawain ng bayan ng Diyos. Ang Kaligtasan ang nag-iisang layunin ng Panginoon. Ito ang sinasabi ng iba pang mga kapatid. Ito ang tinalakay natin sa aralin ngayong hapon, at ang nasa lahat ng mga aralin sa aklat ng mga Hebreo. Ito rin ang aralin na natutunan natin sa iba pang bahagi ng Kasulatan. At sinasabi ng Kasulatan na wala tayong dapat malaman maliban kay Jesucristo at sa kaniya na ipinako sa krus. Sinasabi mo iyan; oo, at sinasabi ko rin. Sinasabi ko na ang gawain ng bayan ng Diyos — ang buong adhikain ng Diyos sa mundo ay ang gawain ng kaligtasan. At ito ay eksaktong tumutugma sa ating naunang sinabi. Kaya nga, ang kaligtasan ay agham.
TAM1897 D 46.5Higit pa rito: Ang kaligtasan ay hindi lamang agham, hindi lamang isang agham; ito ang pinuno, ang susi, ang sentro ng lahat ng agham. Ito ang pinaka-agham-pang-agham sa lahat ng bagay na pinag-iisipan ng mga isip ng tao sa mundong ito. Kaya kapag inangkin ng bayan ng Diyos ang kaligtasan ng Diyos ayon sa kung ano ito sa Diyos; kapag ang kaniyang layunin ng kaligtasan sa mundo ay tumindig bilang tunay na kumakatawan sa kaniyang mga kaisipan tungkol sa kaligtasan, doon ay mabubunyag sa mundo ang agham na higit sa lahat ng iba pang agham. Doon, ang bayan ng Diyos ay makakatayo sa harap mismo ng mga hari ng agham, at hindi mahihiya, sa isang panahong pang-agham.
TAM1897 D 47.1Ngayon, lubos akong nakatuon sa katotohanang iyon. At nais kong makita ninyo kung gaano ito kabuuang katotohanan. Ikaw at ako ay nakatuon sa kaligtasan ng Diyos. At nais kong makita ninyo sa pamamagitan ng Bibliya — ang aklat ng lahat ng katotohanan — na ang kaligtasan ay agham. Kung gayon, kayo rin, kasama ko, ay magiging nakatuon sa katotohanang iyon.
TAM1897 D 47.2Una, kung gayon, nais kong mag-isip kayo nang matino, at makita ninyo para sa inyong sarili hindi lamang na ang kaligtasan ay agham; kundi ito ang pinakamataas sa lahat ng agham.
TAM1897 D 47.3Ang salitang “agham” ay literal na nangangahulugang kaalaman. Ang agham ng botaniya ay ang kaalaman tungkol sa botaniya. Ang agham ng astronomiya ay ang kaalaman tungkol sa astronomiya. Kaya naman, tinukoy ng isang siyentipiko ang agham bilang “bunga ng pag-iisip.” Ang lahat ng kaalaman — ang agham — na mayroon ang mundo tungkol sa astronomiya ay bunga ng pag-iisip ng mundo hinggil sa paksa ng astronomiya.
TAM1897 D 47.4Ngayon, ang kaligtasan ay ang kaalaman tungkol sa Diyos: “Ito ang buhay na walang-hanggan, na makilala ka nila, ang nag-iisang tunay na Diyos, at si Jesucristo na iyong sinugo.” Kaya’t ito ay agham. Ngunit ang kaalamang ito ay hindi bunga ng pag-iisip ng tao: ito ay bunga ng pag-iisip ng Diyos. Sapagkat “ang mata’y hindi nakakita, ni ang tainga’y nakarinig, ni pumasok sa puso ng tao ang mga bagay na inihanda ng Diyos para sa mga umiibig sa kaniya. Ngunit ipinahayag ng Diyos sa atin ang mga ito sa pamamagitan ng kaniyang Espiritu; sapagkat sinisiyasat ng Espiritu ang lahat ng bagay, oo, pati ang mga malalalim na bagay ng Diyos.” Kaya ang kaligtasan, bilang bunga ng pag-iisip ng Diyos, ay hindi lamang siyensiya, kundi ito ang pinakamataas sa lahat ng mga siyensiya.
TAM1897 D 47.5Muli: Ang kinikilala ng mundo bilang agham — ang mga natural na agham — ay bunga ng pag-iisip ng tao. Sa pamamagitan ng isip nag-iisip ang mga tao. Kaya naman, sa pamamagitan ng isip din hinaharap ng mga tao ang lahat ng agham na ito. Ngunit ang kaligtasan ay tumatalakay sa mismong isip. Alin nga ba ang mas mataas? Alin ang mas mataas — ang tumatalakay sa lahat ng ibang bagay, o ang tumatalakay sa mismong isip na siyang tumatalakay sa lahat ng ibang bagay? — Siyempre, ang huli. Kung gayon, dahil sa isip hinahawakan ng tao ang lahat ng iba pang agham, at ang kaligtasan ay tumatalakay sa mismong isip, lubos na malinaw na hindi lamang agham ang kaligtasan na kasing-sigurado ng anumang ibang agham, kundi ito rin ang mas mataas na agham kaysa sa lahat ng iba pang agham. Ito ang pinakamataas na agham na maaaring malaman ng isip ng tao.
TAM1897 D 47.6Muli: Ang kaligtasan ay may kinalaman sa isip. Ngunit sino ang sa kaligtasan at sa pamamagitan ng kaligtasan ay may pakikitungo sa isip? — Ito ay ang Diyos mismo. Kung gayon, dahil ang Diyos mismo ang gumagawa, ang nagpapahayag ng agham na ito; at dahil ang agham na ito ay bunga ng pag-iisip ng Diyos; sumusunod na ang agham ng kaligtasan ang pinakamataas, ang pinakamalalim, ang pinakamalawak na agham na kilala, hindi lamang ng isip ng tao, kundi ng buong sansinukob.
TAM1897 D 47.7Basa tayo ng ilang Kasulatan. “Huwag kayong makiayon sa daigdig na ito; kundi kayo’y baguhin sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pagkaisip.” Roma 12:2. “Kaya nga, sa pamamagitan ng pagkaisip ay nagsisilbi ako sa kautusan ng Diyos.” Roma 7:25. “Alam natin na dumating na ang Anak ng Diyos, at binigyan tayo ng pagkaisip.” “Taglay natin ang pagkaisip ni Cristo.” Ang tanging paraan para maabot tayo ng Panginoon ay sa pamamagitan ng pagkaisip. Sa pamamagitan lamang ng pagkaisip Siya nakikitungo sa atin. Sa pamamagitan lamang ng ating pagkaisip tayo pinamamahalaan Niya. Tingnan: “Sapagkat sa pamamagitan ng pagkaisip ay nagsisilbi ako sa kautusan ng Diyos, ngunit sa pamamagitan ng laman ay sa kautusan ng kasalanan.” At ang una sa lahat ng mga utos ay ito: “Makinig, O Israel; ang Panginoon na ating Diyos ay isang Panginoon: at iibigin mo ang Panginoon na iyong Diyos nang buong puso, at buong kaluluwa, at buong pag-iisip.” “Ang pag-iisip na makalaman ay poot laban sa Diyos: sapagkat hindi ito pasakop sa kautusan ng Diyos, at sa katunayan ay hindi nga maaaring pasakop.” Ang makalamang isip na hindi maaaring pasakop sa kautusan ng Diyos — hindi talaga maaaring — ay kailangang mabago, kailangang mapalitan ng ibang isip na palaging sumusunod sa kautusan ng Diyos. Ang pagbabagong-isip na iyon ang kaligtasan. Ang pagbabagong iyon ng isip ay ginagawa ng Diyos sa Kanyang gawa ng kaligtasan, at hindi ito maaaring gawin ng iba. Kaya ito ang pinakamataas sa lahat ng agham — ang pinakamataas na kilala ng isipan ng tao, ang pinakamataas na kilala ng sansinukob.
TAM1897 D 47.8Hindi mo ba nasisimulang makita kung bakit ang mga Testimonies ay nagsasalita tungkol sa “agham ng kaligtasan”?
TAM1897 D 49.1Ngayon, nais kong makita ninyo na ganoon din ang iniisip ng iba. Nais kong makita ninyo na hindi ako nag-iisa rito. Nais kong makita ninyo na para sa posisyong ito ay mayroon kaming awtoridad — awtoridad na pang-agham — ibig sabihin, ang awtoridad ng mga taong may pagkaunawa sa agham.
TAM1897 D 49.2Kung maipapakita ko sa inyo ngayong gabi ang ebidensya na ang mga taong pinakamahusay na nakakaintindi sa lahat ng ibang agham sa mundong ito ay nagpapatotoo na mas interesado sila sa agham na ito kaysa sa lahat ng iba pang agham na pinagsama, na nakikita nila rito ang higit na karapat-dapat sa kanilang pansin kaysa sa lahat ng iba pang agham na pinagsama, hindi ba ninyo sasabihin na ligtas akong magsalita gaya ng aking ginagawa — mula sa siyentipikong pananaw? Ngunit, mayroon akong ganitong pangkat — isang pangkat na nakakaunawa sa lahat ng iba pang agham, at mayroon akong ebidensiya na tunay na nagpapatunay na mas interesado sila rito kaysa sa lahat ng iba pang pinagsama.
TAM1897 D 49.3Sa 1 Pedro 1:10-12, ang apostol ay nagsasalita tungkol sa kaligtasan, at doon ay ganito ang aking nababasa:—
TAM1897 D 49.4Tungkol sa kaligtasang ito, nagsiyasat at nagmasigasig ang mga propeta, na naghula tungkol sa biyayang darating sa inyo; sinisiyasat kung ano, o anong uri ng panahon ang tinutukoy ng Espiritu ni Cristo na nasa kanila, nang ito’y magpatotoo nang una sa mga paghihirap ni Cristo at sa kaluwalhatiang susunod. Na ipinahayag sa kanila na hindi para sa kanilang sarili, kundi para sa atin nila ipinaglingkod ang mga bagay na ngayo’y ipinapaalam sa inyo sa pamamagitan ng mga nangangaral ng ebanghelyo sa inyo sa pamamagitan ng Espiritu Santo na ipinadala mula sa langit; na ang mga bagay na ito’y HINAHANGAD NG MGA ANGHEL NA MASILIP.
TAM1897 D 49.5Anong mga bagay ang hinahangad ng mga anghel na masilip? — Ang kaligtasan ng Diyos kapag ipinangangaral ito kasama ng Espiritu Santo na ipinadala mula sa langit. Ang salitang Griyego para sa “nais,” dito ay nangangahulugang “ilagay ang puso sa isang bagay.” At ang salitang Griyego para sa “look into” ay nangangahulugang, “yumuko sa isang bagay upang titigan ito; titigan nang nakayuko ang ulo pasulong; titigan nang nakabaluktot ang katawan; titigan nang mabuti, suriin nang may pagkamausisa — ng isang nagnanais makilala ang isang bagay.” Ganoon ang saloobin ng mga anghel sa paksa ng kaligtasan.
TAM1897 D 49.6Ngayon, nauunawaan ba ng mga anghel ang iba pang agham — biyolohiya, heolohiya, iktiyolohiya, astronomiya — lahat ng iba pang agham? Alam ninyo na oo. Alam ng lahat na lubos na nauunawaan ng mga anghel ang lahat ng iba pang agham. Alam ng lahat na ligtas na sabihing ang lahat ng anghel ay nauunawaan ang lahat ng iba pang agham nang di-masukat na higit na lubos kaysa sa anumang agham na nauunawaan, o kailanman naunawaan, ng sinumang tao. Ngunit mas interesado ang mga anghel sa paksa ng kaligtasan kaysa sa lahat ng iba pang agham. Ang mga pinaka-maalam sa lahat, ay pinaka-nagmamalasakit sa iisang ito. O, sige, pumayag ka sa akin kanina na kung makapagbigay ako ng ganitong awtoridad, sasabihin mong ligtas tayong humawak ng posisyong ito. Sige, tara na, ligtas tayo. Nasa pinakamagandang samahan tayo — oo, ang pinakamagandang siyentipikong samahan. Mayroong awtoridad na tiyak sa paksa, siyentipikong awtoridad.
TAM1897 D 49.7Ngayon, hindi ako naglalaro sa salita na “science” ngayong gabi. Ginagamit ko ang mga salitang “siyensiya” at “siyentipiko” kaugnay ng kaligtasan bilang isang ganap na makatotohanang salita. Ang kaligtasan ng Diyos ay tunay na isang siyentipikong bagay, hindi peke ang pagtawag dito, kundi tunay, sukdulang siyentipiko. Kaya huwag ninyong isipin na naglalaro ako sa salita na “siyensiya” o “siyentipiko.” Ginagamit ko ito nang tapat, dahil ito ay tama sa ugnayang ito.
TAM1897 D 49.8Ngunit hindi lamang ito: hindi lamang hinahangad ng mga anghel na masilip ito, bilang mga nais makilala ang isang bagay; kundi nakikilala nga nila ang isang bagay. Nauunawaan nga nila sa pamamagitan ng pagsisiyasat at pag-aaral nito. Buksan ninyo ang Efeso 3:8-11, at makikita ninyo ang kaisipang ito na naipahayag:—
TAM1897 D 50.1Sa akin, na mas mababa pa kaysa sa pinakamaliit sa lahat ng mga banal, ay ipinagkaloob ang biyayang ito, na ipangaral sa mga Hentil ang hindi matutuklasang kayamanan ni Cristo; at upang ipakita sa lahat [Inaalis ko ang salitang mga tao, dahil ito ay idinagdag lamang] kung ano ang pakikipag-ugnayan ng hiwaga, na mula pa sa pagsisimula ng mundo ay nakatago sa Diyos, na lumalang lahat ng bagay sa pamamagitan ni Jesucristo: para sa layuning [Tingnan, ngayon, ako ay magpapangaral ng hindi matutuklasang kayamanan ni Cristo upang maipakita sa lahat kung ano ang pakikipag-isa sa hiwaga na matagal nang nakatago sa Diyos, at ito ay para sa layunin, para sa pakay] na ngayon sa pamamagitan ng iglesia ay malaman ng mga prinsipalidad at kapangyarihan sa makalangit na mga lugar ang sari-saring karunungan ng Diyos, ayon sa walang hanggang layunin na kaniyang binalangkas kay Cristo Jesus na ating Panginoon.
TAM1897 D 50.2Ano ang “layunin” sa pagpapakita nito sa mga tao? — Upang sa mga prinsipalidad at kapangyarihan “sa makalangit na mga lugar” (“sa langit” ang ibinibigay ng ibang salin; tama iyon) ay makilala ang sari-saring karunungan ng Diyos. Ang mga anghel, ang mga prinsipalidad, at ang mga kapangyarihan, ay taimtim na nagnanais na masilayan ang ebanghelyong ito ng kaligtasan kapag ito ay ipinangangaral na may kasamang pagpapanaog ng Espiritu Santo mula sa langit. Sila nga ay tumitingin at nag-aaral. At habang pinag-aaralan nila ito, natututo sila ng mga bagong pahayag ng karunungan ng Diyos — ang sari-saring karunungan ng Diyos — ayon sa kaniyang walang hanggang layunin na inihanda niya kay Cristo Jesus na ating Panginoon. Alam mo mula sa ibang mga kasulatan na ang hiwagang ito ng Diyos, ang walang hanggang layuning ito, ay nahayag sa ebanghelyo. Alam ninyo na ang mga prinsipalidad at kapangyarihan sa langit ay hindi walang hanggan sa isang paraan — hindi sila mula sa walang hanggan hanggang sa walang hanggan. Mula sila sa isang tiyak na punto hanggang sa walang hanggan, tulad ninyo at ako. Si Gabriel ay para sa walang hanggan lamang mula sa puntong siya ay nilikha. Hindi siya mula sa walang hanggan hanggang sa walang hanggan.
TAM1897 D 50.3Ngunit ang Diyos ay mula magpakailanman hanggang magpakailanman. Ngayon, mula magpakailanman hanggang magpakailanman ay mayroong isang layunin — ang kaniyang walang hanggang layunin na itinakda kay Cristo Jesus na ating Panginoon. Gaano katagal ang kailangan ng mga anghel upang maabot ang kalaliman, upang lubusang maunawaan, ang walang hanggang layuning iyon? — Hanggang magpakailanman. Sapat na itong malinaw. Kung gayon, yamang ang layuning iyon ay nahahayag sa ebanghelyo, at ipinakikilala sa pamamagitan ng hiwaga ng Diyos, na, “si Cristo sa inyo, ang pag-asa ng kaluwalhatian,” malinaw na pinag-aaralan ito ng mga anghel. At habang pinagmamasdan nila ito, nakikita nila ang nahayag na sari-saring karunungan ng Diyos, ayon sa kaniyang walang hanggang layunin. Nais nilang suriin ito. Ginagawa nila iyon, at sa gayon ay natututo sila.
TAM1897 D 50.4Kung gayon, habang nauunawaan nila ang lahat ng iba pang agham nang higit pa sa pagkaunawa ng sinumang tao sa kahit alin man, at higit silang interesado rito kaysa sa lahat ng iba pa, at dito sila natututo; hindi ba’t ito ay isang katotohanang maaari nating ligtas na pagkatiwalaan? Hindi ba’t ang paksang ito rin ay mas karapat-dapat sa ating pag-iisip, sa ating pinakamataas na pag-iisip, kaysa sa lahat ng iba pang pinagsama? At hindi ba maaari nating itutok ang ating puso rito, at ibuhos ang ating buong kaluluwa rito nang hindi tayo magiging anti-siyentipiko? O, maaari, maaari nga! Gawin natin ito.
TAM1897 D 50.5Ngayon, huwag ninyo akong maling unawain. Hindi ko sinisiraan ang ibang agham. Hindi ko sinasabi na dapat balewalain ang lahat ng iba pang agham, at ituring na mga guni-guni at hindi karapat-dapat na pansinin. Hindi; sinasabi ko na ito ay higit kaysa sa lahat ng iyon; at ang anumang pag-aralan natin sa mga iyon ay dapat pag-aralan sa ilalim ng pagsunod sa ito na higit kaysa sa kanila. Sinasabi ko lamang na ang lahat ng iba ay dapat magkaroon ng pangalawang puwesto, kahit papaano, sa iisang ito, kung nais nating maging siyentipiko.
TAM1897 D 50.6Isipin mo nga! Isaalang-alang natin ang ating likas na pag-iisip na ginagamit natin sa ibang agham. Magiging mahigpit bang siyentipiko ako, o sinumang tao, kung ilalagay niya ang kanyang pinakamabuti at pinakamataas na pag-iisip sa isang agham, samantalang mayroon siyang pinakamataas na posibleng awtoridad na mayroon pa siyang mas mataas na agham sa kanyang kamay? Siyentipiko kaya iyon? — Hindi. Kaya, nakikita natin hanggang dito na ito ay isang agham; na ito ang pinakamataas na agham. Kung gayon, ang sinumang tao na hindi inilalagay ang kanyang pinakamataas na pag-iisip, ang kanyang pinakamabuting pag-iisip, at lahat ng kanyang mga kapangyarihan, sa agham na ito muna sa lahat, at hayaang manguna ito sa lahat ng iba pang agham, sa likas na takbo ng mga bagay, ay hindi siyentipiko.
TAM1897 D 50.7At hindi rin siya matalino. Sapagkat ano ang siyensiyang ito? — Kaligtasan. Napakabuti. At ito ay buhay na walang-hanggan. Sabihin nating inilaan ko ang buong buhay ko, lahat ng aking lakas, sa ibang mga agham, habang pinababayaan ito, o itinuturing itong mas mababa, makakamtan ko ba ito? — Hindi. Gaano katagal ko pa kaya magkakaroon ng panahon para pag-aralan ang ibang mga agham? — Sa pinakamatagal, ilang taon lamang. Pagkatapos, magtatapos na ang aking pag-aaral sa mga agham na ito magpakailanman, at hindi ko na kailanman magkakaroon ng pagkakataong pag-aralan pa ang mga ito.
TAM1897 D 50.8Ngunit kung unahin ko muna itong isa, at hayaan ang iba na manatili sa mas mababang kalagayan hanggang sa masigurado ko ito, magkakaroon ba ako ng pagkakataong pag-aralan ang iba? — Oo. Gaano katagal? — Hanggang sa walang hanggan. Ah, hindi kaya iyon ang matalinong paraan? Hindi kaya iyon ang nag-iisang matalinong hakbang? At hindi kaya iyon ang nag-iisang siyentipiko at makatuwirang hakbang? — Tiyak na ganoon nga. Halika nga, maging tayo nang siyentipiko, mahigpit, at sukdulang siyentipiko.
TAM1897 D 50.9Ngayon, silipin pa natin nang kaunti. Sa unang talata na tiningnan natin tungkol sa mga anghel, nagsimula ito sa mga propeta, ganito: “Tungkol sa kaligtasang ito, siniyasat at pinag-aralan nang masigasig ng mga propeta, na naghula tungkol sa biyayang darating sa inyo,” nang kanilang patotohanan nang maaga ang mga paghihirap ni Cristo at ang kaluwalhatiang susunod dito.
TAM1897 D 51.1Ngayon, sa pamamagitan ng mga propeta ay naipahayag nang nakasulat, gaya ng nasa atin dito, ang agham ng kaligtasan, ang bunga ng pag-iisip ng Diyos hinggil sa paksa ng kaligtasan. Ang aklat ng agham na ito, ang agham ng kaligtasan na ito, ay nagmula sa mga propeta. May alam ba sila tungkol sa iba pang mga agham? — Oo.
TAM1897 D 51.2Matatagpuan natin ito sa ilang mga lugar — higit pa sa ating magkakaroon ng oras na pansinin ngayong gabi. Ngunit titingnan natin ang dalawa o tatlong punto, upang mailagay sa ating isipan ang katotohanang nagkaroon nga sila ng kaalaman tungkol dito.
TAM1897 D 51.3Sa ikalabing-limang kabanata ng unang liham sa mga taga-Corinto ay may isang siyentipikong pahayag na ginawa mga isang libong pitong daang taon bago ito natuklasan ng agham. Naroon ito sa loob ng lahat ng mga panahong iyon, ngunit hindi ito nalaman ng mga siyentipiko na nasa larangan nito sa pamamagitan ng kanilang proseso ng pag-iisip. Ito ay pahayag ng isang katotohanan sa astronomiya. Ang sinumang naniwala sa pahayag sa Bibliya ay alam ito noon pa man, siyempre, kahit hindi niya kailanman narinig ang salitang astronomiya; ngunit hindi ito alam ng agham ng tao, at natuklasan lamang ito makalipas ang napakahabang panahon.
TAM1897 D 51.4Isa pang pag-iisip: Nang ginawa ng manunulat ng Bibliya ang pahayag na siyentipiko na natuklasan ng mga siyentipiko makalipas ang isang libong pitong daang taon na tama nga ayon sa agham, hindi kaya ito tunay ding isang pahayag na siyentipiko noon pa man gaya ng pagiging ganoon nito nang matuklasan ito? — Tiyak nga. Kung gayon, hindi kaya ganoon na rin noong isinulat ito ng manunulat? — Siyempre. Ang talata ay 1 Corinto 15:41:—
TAM1897 D 51.5May kaluwalhatian ang araw, at may ibang kaluwalhatian ang buwan, at may ibang kaluwalhatian ang mga bituin: sapagkat ang isang bituin ay naiiba sa ibang bituin sa kaluwalhatian.
TAM1897 D 51.6Hindi iyon alam isang daang taon ang nakalipas, dahil mga ganoong katagal na ang nakalipas, isang lalaki na itinuturing ang sarili niyang isang kilalang astronomo, at ganoon din ang pagtingin sa kanya ng kanyang mga kapwa, ang pumuna sa pahayag na iyon bilang hindi tama, at bilang ebidensya ng kamangmangan ng mga manunulat ng Bibliya; dahil inakala niya (ibig sabihin, inakala ng manunulat ng Bibliya) na ang isang bituin ay naiiba sa ibang bituin sa kaluwalhatian, sa liwanag, sa halip na sa distansya. Iyan ang pahayag ng kritiko tungkol dito. Ang kaniyang ideya, at nagsalita siya para sa agham ng astronomiya, ay ang tanging dahilan kung bakit mas maliwanag at mas maganda sa atin ang isang bituin kaysa sa iba ay dahil mas malapit ito sa atin kaysa sa iba, kaya mas marami tayong natatanggap na liwanag nito. Ngunit ngayon sa lahat ng larangan ng agham ay kilala nang katotohanan na kasingdami ang pagkakaiba ng mga bituin, sa kanilang kadakilaan at ganda at kulay, gaya ng sa mga bulaklak sa lupa. Kaya kung makikita natin ang lahat ng bulaklak sa lupa na nakalatag sa harap natin sa isang maluwang na parang, kasama ang buong karangyaan, sari-saring kulay, at kung makikita rin natin ang mga bituin sa kalangitan nang kasing-linaw ng pagkakita natin sa mga ito, makikita natin ang isa na kasing-iba-iba at kasing-ganda ng isa pa. Alam na ito ngayon, ngunit hindi ito alam noong isinulat ang talatang iyon sa mga taga-Corinto.
TAM1897 D 51.7Ngayon, itanong ko, hindi ba’t isang siyentipikong pahayag iyon, hindi ba’t pahayag ng isang katotohanan sa agham, noong araw na isinulat at ipinadala ito ni Pablo sa Corinto, na kasing tiyak ng sa ngayon? Ang pagtuklas ng agham na ito ay totoo ay hindi naging dahilan upang ito ay maging totoo, ni hindi rin nito idinagdag kahit isang partikulo sa bigat nito bilang katotohanan. Ipinakita lamang ng kanilang pagtuklas na nakatuklas sila ng isang bagay na totoo, ngunit hindi nila ito alam noon, dahil hindi nila pinaniwalaan ang Bibliya. Kung nabasa lamang nila iyon sa Bibliya, at pinaniwalaan at tinanggap ito, matagal na nilang nalalaman ang puntong iyon sa agham bago pa man ito matuklasan ng sinumang siyentipiko.
TAM1897 D 51.8May isa pang agham: Isang araw, nakaupo si Sir Isaac Newton sa ilalim ng punong mansanas. May nahulog na mansanas mula sa isang sanga malapit sa kanya. Maraming beses nang may nahulog na mansanas mula sa puno noon. Nakita na niya noon ang mga mansanas na nahuhulog mula sa puno. Ngunit noong araw na iyon, nasa mapagnilay-nilay na kalagayan siya, at nagsimulang mag-isip. Bakit nahulog ang mansanas na iyon? Dapat ay dahil may impluwensya ang mundo rito na humila rito patungo sa sarili nito. Dahil mas malaki ang mundo kaysa sa mansanas, hihila ito patungo sa sarili nito kapag naputol na ito mula sa puno. Sinabi niya, Kung kukunin ko ang mansanas na iyon, at ihahagis ko ito nang kasing taas ng makakaya ko, babagsak muli ito sa lupa. Kung gayon, kung impluwensya ng mundo ang nagdala rito ng ganoong layo, nang itapon ko ito nang pinakamataas na kaya ko at bumalik muli, patunay iyon na ang impluwensya ng mundo ay umaabot nang ganoon kalayo mula sa mundo, at humahawak sa bagay na iyon at ibinabalik ito. Kung kaya kong ihagis ito nang isang milya ang taas, at bumalik ito, malinaw na ang impluwensiyang iyon ay umaabot ng isang milya ang layo para maibalik ang bagay na iyon. Pagkatapos, sinabi niya, Kung totoo iyon, dapat umaabot ang impluwensiyang iyon hanggang sa buwan. Nagtataka ako kung naaabot nga nito ang buwan? Pupunta ako at titingnan. Pumunta siya sa bahay niya at naupo doon, kinuha ang mga astronomikal na kalkulasyon tungkol sa orbit ng buwan sa kinalalagyan nito, at gumawa ng mahabang serye ng mga numero. Ngunit hindi ito tumugma. Sinubukan niya nang paulit-ulit, ngunit hindi pa rin ito tumugma; hindi niya maabot na umabot ang impluwensiyang iyon hanggang sa buwan.
TAM1897 D 52.1Iniwan niya muna iyon nang halos sampung taon, kung tama ang alaala ko, bago niya muling pinag-aralan. Isang araw, inilathala ang bagong pagkalkula ng orbit ng buwan na nagwawasto sa ilang kamalian sa mga dating bilang. Nang mailathala iyon, sabi ni Newton, ‘Nagtataka ako kung ito na ang magbibigay ng kailangan ko.’ Kinuha niya ang mga bilang, nagtrabaho siya, at gumawa ng mahabang serye ng mga numero na tiyak na ikagugulat nating dalawa. Ngunit sa wakas, napalapit na siya sa dalawa o tatlong digit bago ang dulo, at nakita niyang magkakabagay ito. Sobrang humanga siya sa kamangha-manghang katotohanang iyon kaya hindi niya matapos ang kanyang mga kalkulasyon. Nahulog ang panulat sa kanyang kamay, at kinailangan niyang humingi ng tulong sa isang kaibigan para tapusin ito para sa kanya. Ginawa nga ng kaibigan iyon, at napatotohanan ni Sir Isaac Newton ang isang siyentipikong katotohanan, o mas tama nga, isang bagong agham. Tinatawag itong grabitasyon. At mula noon, naging imortal na siya.
TAM1897 D 52.2Talagang isang dakilang bagay iyon. Ngunit makalipas ang dalawang libong limang daang taon, ito ay matatagpuan na sa Bibliya bago pa ito natuklasan ni Sir Isaac Newton sa kalikasan. Ang grabitasyon ay simpleng pagbabalansi ng sansinukob. Ito ang prinsipyong iyon, ang batas na iyon, ayon sa mga siyentipiko, na nagpapanatili sa balanse ng sansinukob. Ibig sabihin, ang bawat katawan sa sansinukob ay nakakaapekto sa bawat ibang katawan, at nababalanse rito. Hindi lamang bawat katawan, kundi bawat partikulo ng materya sa sansinukob, ay humihila at nakakaapekto sa bawat ibang partikulo ng materya sa sansinukob.
TAM1897 D 52.3Sa pisikal na mundo, iyon ay simpleng katumbas na katotohanan sa tinalakay natin sa klase sa Bibliya ngayong hapon, tungkol sa buhay. Natuklasan natin na hindi mo maaaring hawakan ang sinuman o anumang bagay nang hindi ito nalalaman sa buong sansinukob. Hindi bumabagsak ang isang maya nang hindi nalalaman ng iyong Ama, at hindi bumabagsak ang mayang iyon nang hindi nararamdaman ang pagbagsak nito sa buong sansinukob. Ito ay simpleng katumbas na katotohanan niyon.
TAM1897 D 52.4Mayroon ding espirituwal na katotohanan doon na tumutugma sa dalawa.
TAM1897 D 52.5Saan ako mapupunta mula sa iyong espiritu? o saan ako tatakas mula sa iyong harapan? Kung aakyat ako sa langit, naroroon ka; kung gagawin ko ang aking higaan sa impiyerno, naroroon ka rin. Kung kukunin ko ang mga pakpak ng madaling-araw, at maninirahan sa pinakalayong dako ng dagat; kahit doon ay gagabay sa akin ang iyong kamay, at hahawakan ako ng iyong kanang kamay. Awit 139:7-10.
TAM1897 D 52.6Kapag ikaw at ako ay nag-iisip ng tamang kaisipan, napagtatanto ba ito sa ibang lugar? Nagkakaisip tayo ng maling kaisipan. Ano ang maling kaisipan? — Kasalanan. Saan nga ba nagsisimula ang kasalanan? — Sa kaisipan. Napagtatanto ba ang aking kasalanan sa ibang bahagi ng sansinukob bukod sa akin? Sino ang nakakakilala rito? — Ang Diyos, sa pamamagitan ng Kanyang Espiritu. Oh, kung gayon, mayroon bang espiritwal na katotohanan sa ating sansinukob na hindi nakikilala? hindi nararamdaman? o isang kaisipan, mabuti man o masama, na hindi nararamdaman? Hindi mo ba nakikita ang grabitasyon bilang isang agham kung gayon? Natuklasan ni Sir Isaac Newton ang isang katotohanan sa sansinukob na tumutugma sa iba pang mga katotohanan ng sansinukob.
TAM1897 D 52.7Ang batas na natuklasan ni Newton ay, gaya ng sinabi ko, ang siyang nagpapanatili ng balanse ng sansinukob. Ngayon ay babasahin ko ang kasulatan na nagpapakita na ito ay alam na dalawang libong limang daang taon bago pa man ito natuklasan ni Newton. Isaias 40:12:—
TAM1897 D 52.8Sino ang sumukat ng tubig sa lukob ng kanyang kamay, at sinukat ang langit sa dangkal, at sinakop ang alabok ng lupa sa sukat, at tinimbang ang mga bundok sa timbangan, at ang mga burol sa balanse?
TAM1897 D 52.9Nang ang mga bundok at burol ay mailagay, ibinalanse ang mga ito sa isa’t isa. Ipinag-ayos ba ng Diyos ang bagay na ito upang mapanatili ang kanilang balanse? Ano ang pang-agham na pangalan ng batas na pinangangalagaan ang balanse ng mga bagay? — Grabitasyon. Tungkol saan nga ba nagsalita si Isaias? — Tungkol sa grabitasyon. Tunay nga.
TAM1897 D 52.10Ipinapakita ng isang siyentipiko ang katotohanang iyon sa pamamagitan ng munting bulaklak na tinatawag na snowdrop. Isipin ang dalawang uri ng bulaklak na nagpaparami sa pamamagitan ng buto. Ang isa ay tuwid na bulaklak, ang isa naman ay nakayuko. Napansin mo na sa mga bulaklak ay may maliliit na spindle na nakatayo sa paligid ng isa sa gitna. Ngayon, sa isang nakatayong bulaklak na dumarami mula sa buto, ang gitnang spindle ay palaging mas maikli kaysa sa mga nakapaligid dito. Kung ito ay isang nakayukong bulaklak, ang gitnang spindle ay mas mahaba kaysa sa mga nakapaligid dito. Ang dahilan nito ay ang alikabok ng bulaklak — polen — na nasa mga nakapaligid ay dapat mahulog sa gitnang spindle, o kung hindi ay hindi magkakaroon ng reproduksyon ng bulaklak.
TAM1897 D 52.11Ngayon, sa isang tuwid na bulaklak na dumarami mula sa buto, ang gitnang spindle ay dapat na mas maikli kaysa sa mga nasa paligid nito, upang ang polen ng mga nasa paligid ay mahulog dito. Kung mas mahaba ito, makikita mo na ang polen ay mahuhulog sa ibaba at hindi ito maaabot, at sa gayon ay walang butong mabubuo. Kung ito ay isang nakayuko na bulaklak, at ang spindle na ito ay mas maikli kaysa sa iba, ang polen ay mahuhulog palayo at muli, walang butong mabubuo. Kaya naman, sa bawat tuwid na bulaklak na dumarami mula sa buto, ang gitnang spindle ay mas maikli kaysa sa mga nakapaligid dito. Sa bawat nakayuko na bulaklak na dumarami mula sa buto, ang gitna ay mas mahaba.
TAM1897 D 53.1Ang snowdrop ay dumarami mula sa buto. At kahit na ito ay isang tuwid na bulaklak, mas mahaba pa rin ang gitnang spindle kaysa sa mga nakapaligid dito. Paano ito nangyayari? Iuulit ko muli upang mas malinaw mong maunawaan: Ang snowdrop ay isang tuwid na bulaklak, kung tutuusin, at dumarami mula sa buto. Ang gitnang spindle, samakatuwid, ay dapat na mas maikli kaysa sa iba. Ngunit mas mahaba ito. Paano nga ba ito makakapagparami mula sa buto? Inihanda iyon ng Panginoon. Itinakda Niya na kahit ito ay isang nakatayong bulaklak, ito ay yumuyuko at lumalaylay. Kaya naman ang gitnang spindle ay ginawang mas mahaba kaysa sa iba, sa bulaklak na ito na nakatayo. Tumutubo ito pataas at nakatayo nang tuwid hanggang sa ito ay mamulaklak at maging hinog at handa para sa reproduksyon. Sa sandaling iyon, yumuyuko ang ulo nito, at kapag ang polen ay nahulog na sa kanyang lugar, ang munting bulaklak ay muling tumataas at tumatayo.
TAM1897 D 53.2Ngayon, maganda na iyon sa sarili nito; ngunit dito pumapasok ang paghahambing sa batas ng grabitasyon. Sinasabi sa akin ng siyentipikong ito na ang sanhi kung bakit yumuyuko ang bulaklak, bumababa ang ulo nito, ay ang puwersa ng pagkahila ng daigdig. Tama iyon. Ano ang nagpapabagsak sa mansanas? — Ang bigat. Ngunit ang bigat ay simpleng grabitasyon — mula sa Latin na gravus, na nangangahulugang bigat. Ano ang nagpapababa sa ulo ng nakatayong bulaklak? — Ang bigat ng daigdig. Ngunit bakit hindi pinapababa ng bigat ng mundo ang ulo ng bulaklak na iyon nang mas maaga? — Ah, nang likhain ng Diyos ang munting bulaklak na iyon, ibinalanse Niya ang mundo, oo, ibinalanse Niya ang sansinukob, ayon sa pangangailangan nito. Nang likhain ng Diyos ang mapagkumbabang munting snowdrop na iyon, hinawakan Niya ang sansinukob sa isang timbangan, at inangkop ito sa pangangailangan ng munting bulaklak na iyon! At kung inisip ng Diyos ang munting bulaklak na iyon, hindi pa kaya lalong aalalahanin Niya kayo, kayong may mababang pananampalataya?
TAM1897 D 53.3Ngayon, sinasabi sa akin ng siyentipikong ito na kung ang mundo — at siyempre pati ang sansinukob — ay naging isang libra, o kahit isang onsa lang ang mas mabigat kaysa sa kasalukuyan, magpapayuko iyon sa snowdrop bago pa ang tamang panahon; dahil mas mabigat ito, mas malakas ang impluwensiya nito rito. At sa ganoong kaso, ang unang snowdrop ang magiging huli. Ngunit upang mabuhay ang munting snowdrop na iyon at mapasaya ang sangkatauhan hanggang sa katapusan ng mundo, itinakda ng Diyos ang sansinukob nang eksakto ayon sa pangangailangan ng bulaklak na iyon, upang nang dumating ang tamang oras ng pangangailangan nito, ang bigat ay saktong sapat upang hilahin ito pababa. Pagkatapos, habang nakabitin ito upang maganap ang pag-aanak, may ibang lakas na pumapasok mula sa mga ugat, at ang tangkay ay nagiging medyo matigas, at nalalampasan ng bulaklak ang grabitasyon, at nakatayo muli gaya ng dati.
TAM1897 D 53.4Sino ang sumukat ng tubig sa lukob ng kanyang palad, at sinukat ang langit sa dangkal, at sinakop ang alabok ng lupa sa sukat, at tinimbang ang mga bundok sa timbangan, at ang mga burol sa balanse?
TAM1897 D 53.5Sino ang nagtakda ng balanse ng sansinukob? — Ang Diyos. Sinabi ito ni Isaias halos dalawang libong limang daang taon bago ito natuklasan ni Sir Isaac Newton. Hindi ba ito isang siyentipikong katotohanan noong isinulat ito ni Isaias? — Oo. Hindi ba ito nakatala sa loob ng lahat ng mga panahong iyon? — Oo. Hindi ba ito naging isang siyentipikong katotohanan sa lahat ng oras? — Oo. Naging mas siyentipikong katotohanan pa ba ito nang matuklasan ni Newton? — Hindi; may natutunan ang mga siyentipiko na hindi nila alam noon, ngunit nakasulat na ito sa Bibliya mula pa noon.
TAM1897 D 53.6Pag-isipan ninyo ang mga bagay na ito. Nais ng Diyos na gawin natin ito. Nais Niya na makita ninyo at ako na ang kaligtasan, ang Salita na ibinigay Niya sa atin, at na hinihiling Niyang pag-ukulan natin ng ating pinakamataas na pag-iisip, ay hindi isang maliit at makitid na gilid na paksa; kundi ang pinakadakilang bagay na kailanman malalaman ng mundo. Ito ang pinakadakilang bagay na kailanman malalaman ng agham ng mundo. Ito ang pinakamataas na agham na kailanman malalaman ng mundo.
TAM1897 D 53.7Ngunit hindi natin ito dapat pag-aralan upang maging siyentipiko. Pag-aaralan natin ito upang maligtas; at ang maligtas ay siyentipiko.