Khaolo ea 18 — Tlhokomelo ea Molimo Mosebetsing oa Phatlalatso

GSAM 281.1“Joale re tla tseba, ha re ka phehella ho tseba Morena; ho tsoa ha hae ho lokisitswe jwaloka mafube.”¹

GSAM 281.2Ho fihlela ka kgwedi ya Phuptjane, 1849, mesebetsi ya Moruti White le mosadi wa hae le Moruti Bates e ne e lekanyeditswe dinaheng tsa New England. Ka nako ena, Mofumahatsana Clarissa Bonfoey, wa Middletown, Conn., o ile a ikopanya le lelapa la Moruti White. Nako e kgutshwane pele ho mona, mmae o ile a hlokahala, a mo siela ntho tsohle tse hlokahalang bakeng sa ho hlokomela lelapa le lenyane. Ka tsela ena, Moruti White o ile a kgona ho qala ho ba le lehae hape; mme o ile a etsa sena karolong ya ntlo ya Monghadi Belden e Rocky Hill, Conn.

GSAM 281Qaleho ea Spiritualism ea Sejoale-joale

GSAM 281.3Ka la 24 Hlakubele, 1849, ho bile le kopano e akaretsang Topsham, Maine. Ka Sabatha eo, Mof. White o ile a fuoa pono; eo sehlooho sa eona e neng e le sa bohlokoa bo fetisisang. Mohlomong kutloisiso e betere ea pono ena e ka fumaneha ka ho nahana ka boemo bo neng bo le teng ka nako eo.

GSAM 281.4Qetellong ea Hlakubele, 1848, Hydesville, Wayne Co., N.Y., ho ile ha qala “melumo e sa tsejoeng,” kapa seo hamorao se ileng sa fetoha “ho kokota ha meea.” Sena se qalile ka tlung ea lelapa la ha Fox. Qetellong ea lehlabula, lelapa le ile la fallela Rochester, N.Y., moo, Corinthian Hall, ho ileng ha etsoa lipontšo tsa sechaba, 'me banana ba ile ba hlahlojoa ka hloko ke likomiti tse neng li entsoe ka bo-'m'e le bo-ntate ba khethiloeng har'a baahi ba hloahloa ka morero oo. Leha batho ba bangata ba ne ba nka ho kokota hona e le bomenemene, kapa leqheka le itseng la maiketsetso, ba neng ba lumela habonolo ba ne ba se na mohopolo oa hore e ka hola ho fihlela tekanyong e kholo.

GSAM 282Boprofeta Mabapi le Spiritualism

GSAM 282.1Ponong e boletsoeng ka holimo, Mof. White o ile a bona hore ho kokota ho sa tloaelehang Rochester le libakeng tse ling, e ne e le matla a Satane, le hore lintho tse joalo li ne li tla ata le ho feta; le hore li ne li tla apesitsoe ka moaparo oa bolumeli, ho thethefatsa ba thetsoeng hore ba ikutloe ba bolokehile le ho feta, le ho hohela mehopolo ea batho ba Molimo, haeba ho khoneha, ho lintho tseo, le ho etsa hore ba belaelle lithuto tsa Moea o Halalelang.

GSAM 282.2Empa ke ba fokolang, haeba ba le teng, ka nako eo ba neng ba na le mohopolo o fokolang feela oa hore Spiritualism e tla ata lefatšeng ka bophara joalokaha ho ne ho bolelletsoe esale pele, kapa hore o tla ke o iketse bolumeli, ka likereke le baruti ba oona ba hlophisitsoeng ka nepo.

GSAM 282Boporofeta bo Phethahetse

GSAM 282.3Leha ho le jwalo, ho phethahala ha boporofeta ho bonahala ha re sheba palo ya ditho tsa bona, eo ho tlalehwang hore ke dimilione tse 10 (10,000,000) naheng ya United States feela. Mabapi le diaparo tsa bona tsa bodumedi tsa jwale, re fana ka se latelang se tswang ho Review and Herald, Washington, D.C., la 12 Pulungoana, 1903:—

GSAM 282.4“Kopanong ya haufinyane ya National Association of Spiritualists, e neng e tshwaretswe motseng ona, ho ile ha amohelwa mokgwa o motjha wa ditirelo. Ho ile ha etswa tokisetso ya ‘ho hlomamisa’ baruti kapa baboleli, mme sehlopha sa badumedi ba Spiritualism se ile sa ananelwa jwalo ka ‘kereke.’ Sena se tla bonahala ha ho balwa karolo e latelang e tswang mokgweng ona o motjha wa ditirelo:—

GSAM 282.5“‘Ho se be moruti kapa moboleli ya kgethwang ho okamela kereke kapa mokgatlo ntle le hore a be a kenngwe mosebetsing ka molao pele ka seo ho tloha mehleng ya kgale ya nalane ya bodumedi ho tsejwang e le tshebeletso ya ho hlomamisa. Ha ho motho ea ka bang mokhethoa oa ho hlomamisoa ho fihlela a amohetse pitso ea boruti ba kereke kapa mokhatlo o itseng, kapa a khethiloe ho ba moromuoa ke State Spiritualist Association e itseng, e kopantsoeng e le mokhatlo oa bolumeli Naheng eo o leng ho eona, kapa ke National Spiritualist Association of the United States of America. Batho bohle ba leng bakhethoa bakeng sa boruti kapa mosebetsi oa boromuoa ba tlameha hore e be ba qetile bonyane lilemo tse tharo ba le kopanong e feletseng le kereke kapa mokhatlo o itseng oa Spiritualist, le bonyane lilemo tse peli e le ba nang le laesense, ba rometsoeng ke Mokhatlo oa Naha kapa oa Naha eohle e le libui tse lekoa. Baruti ba behiloeng ka nako e ka tlase ho selemo se le seng se feletseng ha ba na ho tšoaneleha bakeng sa ho hlomamisoa.’”

GSAM 283Moruti White o ne a le Oswego, N.Y.

GSAM 283.1Kaha mosebetsi oa khatiso o ne o le Oswego, N.Y., Moruti White o ile a fallela mona a tloha Connecticut ka hoetla ha 1849, 'me mona ho ile ha tšoareloa, ka selemo sona seo, ka la 3 Pulungoana, kopano ea balumeli. Mabapi le mesebetsi ea bona e ileng ea latela, Mof. White o re:—

GSAM 283.2“Ka nako eo ra etsa qeto ya hore ke mosebetsi wa rona ho sebeletsa Naheng ya New York. Monna oa ka o ile a utloa morwalo ho eena oa ho ngola le ho phatlalatsa. Re ile ra hira ntlo Oswego, ra alima thepa ea ka tlung ho barab'eso, 'me ra qala ho phela re le ntlong eo. Ha re le moo, monna oa ka o ile a ngola, a phatlalatsa, a bile a ruta. Ho ne ho hlokahala hore a lule a itlhomile ka thebe ka linako tsohle, hobane hangata o ne a tlameha ho qothisana lehlokoa le Baadventista ba ipolelang e le joalo, ba neng ba buella liphoso, ba ruta ka nako e behiloeng, 'me ba batla ho khetholla batho bohle bao ba ka ba fihlelang khahlanong le tumelo ea rona.”²

GSAM 283Second Advent Review e Hatisitsoe

GSAM 283.3Ka hoetla ha 1850 ho ile ha nkuoa e le molemo ho etsa phetoho e 'ngoe; ka lebaka leo, Moruti White o ile a fallela Paris, Maine, moo moqolo oa pele oa Second Advent Review and Sabbath Herald o ileng oa hatisoa e le khatiso e tsoang habeli ka khoeli, e nang le linomoro tse leshome le metso e meraro, 'ngoe le 'ngoe e na le maqephe a robeli a likholomo tse peli, boholo ba leqephe le hatisitsoeng e le li-intjhe tse supileng le karolo ea borobeli ho tse leshome le kotara. Nomoro ea pele e ne e na le letsatsi la Pulungoana o latelang, 'me ea ho qetela e ne e le ea la 9 Phuptjane, 1851.

GSAM 284.1Boholo bo holisitsoeng ba pampiri ho feta ba Present Truth e ne e le sesupo se setle haholo sa phatlalatso e lekaneng ea 'nete, keketseho ea basebetsi taba ena, le ea batšehetsi ba mosebetsi. Kaha koranta e ne e fanoa mahala, ho ne ho lebelletsoe hore metsoalle ea morero e tla thusa ka khatiso ea eona, 'me ba etsa joalo. Leha balumeli boholo ba bona e ne e le batho ba maemo a itekanetseng, ba ile ba thusa ho latela kamoo Morena a neng a ba atlehisitse kateng, 'me ba etsa ho latela bokhoni ba bona ho sutumelletsa pele kariki ea 'nete.

GSAM 284J. N. Andrews o Qala ho Ruta

GSAM 284.2Hoo e ka bang ka nako ena J. N. Andrews, ea neng a lula Paris, Maine, o ile a qala mesebetsi ea hae ea sechaba e le moboleli oa evangeli le mongoli oa litaba tsa bolumeli. Ka har'a Review ea Mots'eanong, 1851, o bile le sengoloa se nkang maqephe a fetang a mahlano mabapi le taba ea melaetsa e meraro. Ho sena o ile a sebelisa boporofeta ba sebata se nang le manaka a mabeli sa Tšenolo 13 ho United States, a nka boemo, ho latela matla a boporofeta feela, ba hore ho qobelloa ha Sontaha e le Sabatha e tla ba ntlha eo ka eona kopano ea kereke le 'muso e tla qetella e thehiloe setjhabeng sena. Kgang ya hae e ne e itshetlehile ka ho feletseng boprofeteng, kaha ho ne ho se mokgatlo ka nako eo o neng o supa taba eo ka matla, polelo e matla ka ho fetisisa e neng e ka fumaneha e tshehetsa taba eo e ne e le polelo e tswang ho Ngaka Durbin, e nkilweng ho Christian Advocate and Journal, e neng e re:—

GSAM 284.3“Ha Bokreste bo fetoha bophelo ba boitshwaro le ba moya ba naha, naha e tlamehile, ka baokamedi ba yona, ho thibela tlolo e pepeneneng ya Sabatha e halalelang, e le mokgwa wa ho itshireletsa.”

GSAM 285Ho Rekisa Mapolasi ho Tšehetsa Mosebetsi

GSAM 285.1E ne e le nakong ena eo banna ba kang Hiram Edson, oa New York, le Cyrenius Smith, oa Jackson, Mich., ba ileng ba tataisetsoa ho rekisa mapolasi a bona, le leng le le leng le jang $3,500, le ho hira mapolasi bakeng sa tšebeliso ea bona, e le hore ba be le mekhoa ea ho thusa mesebetsing e fapaneng e neng e tla hlaha ha molaetsa o ntse o phatlalatsoa.

GSAM 285Ho Isoa ha Mosebetsi oa Khatiso Saratoga

GSAM 285.2Ka 1851, Moruti White o ile a tloha Paris, Maine, a ya Saratoga Springs, N.Y., mme mona hape, ka thepa ya ka tlung e alimilweng, o ile a qala ho dula, mme a hatisa moqolo wa bobedi wa Advent Review, nomoro ya pele e nang le letsatsi la 5 Phato la selemo sona seo. Moqolo ona o ne o na le dinomoro tse leshome le metso e mene, mme o ne o hatiswa habedi ka kgwedi. Nomoro ya ho qetela e hatisitswe ka la 23 Hlakubele, 1852. Lebitso la koranta le ile la fetolwa hanyane ho tloha ho la Second Advent Review, jwalo ka ha ho ne ho le jwalo ka Moqolo wa 1, ho ya ho la Advent Review and Sabbath Herald, lebitso leo e ntseng e le lona le sa tswa ho fihlela moqolong wa yona wa mashome a robeli le metso e mmedi. Boholo ba koranta bo ile ba eketswa ho ba dikholomo tse tharo, maqephe a robedi, leqephe le hatisitsweng le lekana le di-intjhe tse robedi le kotara ho tse leshome le motso o mong le dikotara tse tharo.

GSAM 285.3Ho tla bonahala ho tloha boholo bo eketsehileng ba seo e neng e le, 'me e ntse e le, koranta ea mokhatlo, hore phetoho e 'ngoe le e 'ngoe e ne e le bakeng sa molemo, e bontša katleho e lekaneng, le ho fana ka bopaki bo hlakileng ba hore mosebetsi oa lengeloi la boraro “o ne o se o tla lula.”

GSAM 285Ho Hatisa Rochester—Ho ba le Mochini oa ho Hatisa oa Letsoho

GSAM 285.4Ka la 6 Motsheanong, 1852, nomoro ea pele ea Moqolo oa 3 oa Advent Review and Sabbath Herald e ile ea hatisoa Rochester, N.Y., 'me ea hatisoa ka mochini oa khatiso le litlhaku tseo e neng e le tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Hiram Edson o ne a ile a kalemela chelete ho reka mochini oa ho hatisa oa letsoho oa Washington, o nang le litlhaku le lisebelisoa tsa ho lokisa ofisi. O ne a tla fumana tefo ea hae ha menehelo e ntse e kena ho tsoa ho metsoalle ea 'nete. Mochini oo oa ho hatisa oa letsoho o ile oa lula ofising ea Review and Herald e Battle Creek, Mich., ho fihlela o timetsoa ke mollo ka la 30 Tšitoe, 1902. Ka nako eo, o ne o nkoa e le mochini o molemohali oa ho hatisa oa ho lokisa liphoso ofising. Ka Nomoro ya 12, Bolumo ya 3, la 14 Mphalane, 1852, ho ile ha etswa tsebiso ya hore ditshenyehelo tsa ho hlomella ofisi ka mochini ona wa kgatiso le thepa e ne e le $652.93, mme menehelo bakeng sa morero oo ho fihlela ka letsatsi leo e ne e le $655.84. Ho dinomoro tsena tse leshome le metso e mmedi tsa koranta, dikopi tse 2,000 tsa nomoro ka nngwe di ne di hatisitswe mme di abuwa mahala.

GSAM 286Ho qalile Youth’s Instructor

GSAM 286.1Ka Phato ho ile ha qala ofising ea Review khatiso ea Youth’s Instructor, e neng e lokolloa hang ka khoeli. Hona joale ke ea beke le beke, e nang le lingoliloeng tse menahaneng ka makhetlo a mane palo ka 'ngoe ho feta tseo e neng e na le tsona ka nako eo.

GSAM 286Uriah Smith o Ikopanya le Ofisi

GSAM 286.2Ka 1853, Moruti Uriah Smith o ile a qala mosebetsi wa hae ofising ya Review and Herald, moo a bileng le boemo bo bohlokwa ka dilemo tse mashome a mahlano. Ka selemo seo (1853) ho ile ha bolelwa ka lekgetlo la pele ho Review and Herald hore ba lakatsang ba ka reka dikgatiso tsa rona ka ho lefa theko ya tsona. Ho ba bang kaofela, dingolwa tse hatisitsweng di ne di le mahala, kaha kgaello e ne e tlatswa ke menehelo ya ba fanang ka pelo e ntle le e bulehileng. Ka 1854 ho ile ha phatlalatsoa hore theko ea Review e hatisoang habeli ka khoeli e ne e le $1.00 ka selemo. Ka selemo sona seo, kopanong ea litente e neng e tšoaretsoe Macomb County, Michigan, ka khoeli ea Phupu, ho ile ha etsoa boiteko ba ho rekisa lingoliloeng tsa rona. Nakong ea kopano ena ho ile ha rekisoa libuka tsa boleng ba $50. Moruti White, ha a bua ka boikitlaetso bona, o ile a re, ka Review, “Sena se bontsha hore dibuka tsa rona di ka rekiswa.”

GSAM 286Boipiletso ba Letlole la Lipampitšana la $500

GSAM 286.3Ka har'a Review ea la 12 Mphalane le la 24 Tšitoe, 1854, ho ile ha etsoa boipiletso bakeng sa letlole la lipampitšana la $500 ho thusa ofisi ho fa baboleli lipampitšana bakeng sa kabo ea mahala mosebetsing oa bona, le hape bakeng sa “letlole la thuso la $500 bakeng sa ofisi, e le hore Review e ka hatisoa ka mokhoa o tloaelehileng beke le beke, ho e-na le ho fetoa, ka linako tse ling, beke ka lebaka la khaello ea lichelete.”

GSAM 287J. P. Kellogg le Henry Lyon ba Rekisa Mapolasi a Bona

GSAM 287.1E bile nakong ena moo J. P. Kellogg, oa Tyrone, le Henry Lyon, ea neng a lula haufi le Plymouth, Mich., ba ileng ba rekisa mapolasi a bona, le leng le le leng le jang hoo e ka bang $3,500, ka sepheo se le seng feela sa ho ba le mekhoa eo ba ka e sebelisang ho ntšetsa mosebetsi pele; 'me ka tsela ena, banab'abo rona ba bang ba babeli ba Michigan ba ile ba itlhahisa ka nako e loketseng, ba tšoere chelete e loketseng le ka lipelo tse ikemiselitseng ho thusa moo thuso e neng e hlokahala haholo. Ya pele o ile a iketsetsa mosebetsi wa ho etsa mafielo Jackson, Mich., ha e mong a fallela Battle Creek, mme a sebetsa mosebetsi wa 'metli ho hlokomela lelapa la hae.

GSAM 287Lipampiri le Libuka Tsohle tsa Rona ka $3.00

GSAM 287.2Qetellong ea Moqolo oa 6, Phuptjane, 1855, motho a ne a ka fumana Review le Instructor bakeng sa selemo se le seng, ntle le sete e feletseng ea lipampitšana tsohle, lipampitšana tse nyenyane, le buka ea lifela e neng e sebelisoa ka nako eo,—lipampitšana le lipampitšana tse nyenyane tse mashome a mabeli a metso e tšeletseng kaofela,—ka tefo ea $3.00. Theko e behiloeng ea Instructor e ne e le lisente tse mashome a mabeli a metso e mehlano bakeng sa linomoro tse leshome le metso e 'meli.

GSAM 287Ofisi ea Review e Memetsoe ho tla Michigan

GSAM 287.3Ka kgwedi ya Mmesa, 1855, Moruti White le mosadi wa hae ba ile ba boela ba etela Michigan, mme ba tshwara dikopano dibakeng tse mmalwa. Ka la 28 le la 29 la kgwedi yona eo, ho ile ha kopanela seboka Battle Creek, moo bara-ba-abo ba Battle Creek ba ileng ba voutela ho mema Moruti White hore a fallise ofisi ya Review ho tloha Rochester ho ya Battle Creek. Dan Palmer, Cyrenius Smith, J. P. Kellogg, le Henry Lyon ba ile ba lumellana ho fana ka $300 e mong le e mong, ntle le tsoala, ho etsa kakaretso ea $1200, ho reka setša le ho haha ofisi ea phatlalatso. Ka lebaka leo ba ile ba fumana setša hukung e ka boroa-bochabela ea literata tsa West Main le Washington, 'me ba haha moaho oa lehong oa mekato e 'meli o boholo ba maoto a 20 x 30, o nang le litšiea tsa maoto a mashome a mabeli.

GSAM 288Ntlo ea Pele ea Likopano Battle Creek

GSAM 288.1Nakong eo hape, ho ile ha hahuoa ntlo ea pele ea likopano ea Baadventista ba Letsatsi la Bosupa Battle Creek, e boholo ba maoto a 18 x 24. Mohaho ona o bonolo, o neng o koahetsoe ka mapolanka a emeng, manonyeletso a koahetsoe ka mapolanka a masesane, o ne o le haufi le hukung e ka leboea-bophirimela ea literata tsa Van Buren le Cass.

GSAM 288Ofising ea Rona ea Pele ea Khatiso

GSAM 288.2Nomoro ea pele ea Review e hatisitsoeng Battle Creek ofising e neng e le ea Baadventista ba Letsatsi la Bosupa e ne e na le letsatsi la la 4 Tšitoe, 1855. Ka nako eo theko ea koranta e ne e behiloe ho $1.00 ka moqolo o nang le linomoro tse mashome a mabeli a metso e tšeletseng; empa menehelo e ne e kopuoa ho romella koranta mahala ho bafumanehi ba lokileng. Ho tloha ka nako eo ho ea pele, Baruti Waggoner le Cottrell e bile banehelaneng ba sa khaotseng ho sengoloa sa Advent Review.

GSAM 288.3Ka hara Review ea la 18 Tšitoe, 1855, komiti ea phatlalatso e ile ea etsa polelo e ka utloahalang e sa tloaeleha ho basebetsi ba ofising ba mehleng ena. E ne e baloa tjena: “Ha re bone lebaka la hore na hobaneng ba sebetsang ofising ba sa lokela ho fumana moputso o loketseng bakeng sa litšebeletso tsa bona. Mohlophisi o fumana feela halofo ea seo a ka se fumanang sebakeng se seng.” Ho ka ba molemo ho bolela hore meputso e tloaelehileng ka nako eo e ne e se halofo ea seo e leng sona mehleng ena, le hore moputso oa halofo ka nako eo o ne o se moholo ho feta karolo ea boraro kapa ea bone ea seo ofisi e se lefang bakeng sa mosebetsi o tšoanang hona joale. Basebetsi ba ofising ka nako eo ba ile ba fana ka mpho ea halofo ea boleng ba litšebeletso tsa bona e le hore evangeli ea 'nete ea hona joale e ka phatlalatsoa.

GSAM 288Boipiletso ba Mochini o Hatisang oa Matla le Enjene

GSAM 288.4Ka har'a Review ea la 19 Hlakubele, 1857, ho ile ha etsoa tlhahiso ea hore ho hlokahala mochini o hatisang o matla le enjene, 'me li lokela ho fumanoa bakeng sa ho hatisa lipampiri, liphathlalatso, le libuka. Joalokaha ho ile ha tlalehoa ka la 2 Mmesa, ho ile ha etsoa qeto ea ho reka mochini o hatisang oa matla oa Adams, 'me banna ba supileng ba ikanne ho fana ka $100 e mong le e mong bakeng sa theko ea oona. Khatisong e latelang ho ile ha phatlalatsoa hore mochini oa khatiso le enjene li tla ja chelete e ka bang $2,500, mme lipeheletso li ne li se li fihletse $1,700.

GSAM 289.1Ka hara mongolo o tswang ho Moruti White ho Review ya la 13 Phato, 1857, ho na le polelo ena e kgothatsang: “Ofisi ya rona ha e na sekoloto. Ho na le letlole la dibuka le akaretsang la $1,426, le tsetetsweng dibuka hona jwale. Mochini o motjha wa kgatiso o sebetsa mme o sebetsa hantle haholo, mme tebello e ntle ke hore haufinyane o tla be o sebetsa ka matla a mouoane, mme tsohle di lefile. Mesebetsi ya rona ya ditente e tsheheditswe hantle haholo ho feta pele.”

GSAM 289Tlaleho ea Pele ea Thekiso ea Libuka

GSAM 289.2Ka la 29 Mphalane, 1857, ho ile ha tlalehwa ho Review hore thekiso ya dibuka ya dilemo tse pedi tse fetileng e ne e le $1,287.91, e leng tlaleho ya pele ya mofuta ona ho fihlela ka letsatsi lena. E ne e le sesupo sa kgatelopele ntlheng ya tshebeletso, ka hona e le mohlodi wa kgothatso, kaha e ne e bontsha hore nnete e ne e ntse e matlafala, mme “e tshwana le melapo ya lesedi e itsamaelang lefatsheng lohle.”

GSAM 289Ofisi ea Review Sebaka se Sireletsehileng sa Polokelo ea Chelete

GSAM 289.3Ka hara Review ea la 13 Phato, 1858, mohopolo o ile oa hlahisoa ka lekhetlo la pele ho batho ba rona oa ho etsa ofisi sebaka sa polokelo ea chelete e setseng. Batho ba neng ba na le chelete eo ba neng ba se na tšebeliso ea eona hang-hang ba ne ba ka etsa ofisi polokelo, ba e ntša neng kapa neng ka taelo ha ba e hloka, 'me ka tsela ena ba fa ofisi molemo oa tšebeliso ea eona. Ha tlhahiso ena e ne e kengoa tšebetsong, e ile ea fana ka matla a maholoanyane a lichelete ho mosebetsi.

GSAM 289.4Ho tloha ka nako eo ho fihlela jwale (1905), ha ho so be le motho ya kileng a lahlehelwa ke dolara e le nngwe e alimetsweng matlo a rona a phatlalatso, kapa ya hlolehileng ho fumana tjhelete ya hae ha a e batla. Batho ba tshepahalang le ba nahanelang ba se ba nka diofisi tsa rona tsa phatlalatso e le sebaka se bolokehileng ho feta dibanka, moo ba ka bolokang tjhelete ya bona e setseng, kaha dibanka di atisa ho hloleha. Dibanka di na le tshehetso ya lefatshe, athe matlo a rona a phatlalatso a na le matla a phutheho yohle bakeng sa “tshehetso” ya ona.

GSAM 290Seventh-day Adventist Publishing Association e Thehilwe

GSAM 290.1Seventh-day Adventist Publishing Association e thehilwe ka la 3 Motsheanong, 1861, mme ha romelwa mangolo a potolohang a kopa hore batho ba ingodisetse diabo tsa motheo ka $10 seabo ka seng. Ka mora dibeke tse pedi, ho ile ha phatlalatswa hore ho se ho ingodisitswe diabo tsa boleng ba $4,080.

GSAM 290.2Ho qala ka la 11 Phuptjane selemong seo, Review e ile ea hatisoa ke Seventh-day Adventist Publishing Association. Moaho oa pele oa ofisi o hahiloeng ke mokhatlo o ne o le hukung e ka boroa-bochabela ea Seterata sa Main le Washington, sebakeng seo moaho oa khale oa lehong o ileng oa tlosoa ho isa Seterateng sa Kalamazoo. Moaho ona o ne o le mekato e 'meli, o na le mabota a setene se tiileng. O ne o bōpehile joaloka sefapano sa Segerike, 'me o shebile leboea Seterateng sa Main. Bophara bo fetisisang bo ne bo le maoto a 44, athe bolelele ho tloha leboya ho ya borwa bo ne bo le maoto a 72.

GSAM 290Liphatlalatso tsa Pele ka Lipuo tse Ling

GSAM 290.3Mohato ka mohato molaetsa o ile oa tsoela pele, 'me motsamao o mong le o mong o matla o ne o ikemiselitse ho matlafatsa le ho tiisa mosebetsi. Ka nako ena ntlo ea rona ea khatiso e ile ea hatisa lipampitšana tse hlano ka lipuo tsa kantle ho naha, tse tharo ka puo ea Danish-Norwegian le tse peli ka Sefora; ka hona ho ile ha etsoa qalo ea ho hatisetsa linaha tsa kantle ho naha.

GSAM 290.4Ka keketseho e tswelang pele ya palo ya ditho, ho bile le kgolo e tsitsitseng le e tswelang pele ya ditjhelete. Sena se bontshwa ke tlaleho e ho Review ya la 16 Motsheanong, 1863, moo mongodi wa mokgatlo a faneng ka polelo ya kakaretso ya tjhelete e amohetsweng ka tsela e latelang:—

GSAM 291.1Mongoli o tswela pele ho bolela:

GSAM 291.1“Ka tekanyo e sireletsehileng ea thepa ea mokhatlo, boleng ba eona bo fumanoe bo se ka tlase ho $20,000, e leng hoo e ka bang $5,000 ho feta seo e bileng theko ho metsoalle ea morero ona. Sena se supa hantle ho loka le botšepehi ba Moena White le ba bileng le eena ofising ea Review. “E. S. Walker, Mongoli.”

GSAM 291Phetisetso ea Review ho Mokhatlo

GSAM 291.2Kaha mosebetsi oa khatiso o fihletse liphetho tsena ka mesebetsi e boima le boitelo ba Moruti White, phaello e tsoang ho eona e ne e batla e le ea hae; hobane katleho eo e ne e le ka nnete ka boitelo ba hae, bohlale ba hae ba khoebo, le tsamaiso ea hae e hlokolosi. Empa ho e-na le ho ipolela chelete eo, kapa karolo efe kapa efe ea eona, o ile a e fetisetsa ka thabo eohle ho kereke; 'me ho feta moo, ha mokhatlo, ka mor'a ho thehoa ha oona, o ne o voutela hore a fumane $6 ka beke bakeng sa litšebeletso tsa hae, o ile a amohela feela $4 ka beke.

GSAM 291Koranta e Lebopong la Pacific

GSAM 291.3Ka hara Review ea la 21 'Mesa, 1874, ho ne ho e-na le sengoloa se tsoang ho Moruti White, seo ho sona, ha a bua ka mosebetsi o Lebopong la Pacific, a ileng a bolela hore haufinyane ho tla hlokahala hore ho theoe koranta ea beke le beke e inehetseng lithahasellong tsa morero lebopong leo. Nakoana kamora sena, tsela e ile ya bulwa ya ho reka palo e nyane ya ditlhaku tsa kgatiso le thepa Oakland, tseo ka tsona, ka kgwedi ya Phuptjane, ho ileng ha qadiswa kgatiso e ntshuwang habedi ka kgwedi, e bitswang Signs of the Times.

GSAM 291Ho Fumana Lichelete

GSAM 291.4Kamora ho hatisa dikgatiso tse tsheletseng tsa Signs, Moruti White o ile a kgutlela Botjhabela, a kopa hore Kopano ya California e etse tokisetso ya kgatiso ya pampiri eo. Kopanong e Akaretsang, ka la 15 Phato, 1874, ho ile ha etsetswa banababo rona ba Botjhabela kopo ya hore ba bokelle $6,000 eo ka yona ho ka rekuwang mochini wa kgatiso, enjene, le ditlhaku tsa kgatiso bakeng sa ofisi ya Signs, ha feela banababo rona ba Lebopong la Pacific le bona ba ka bokella $4,000 ho fumana sebaka le ho haha moaho o loketseng bakeng sa ofisi.

GSAM 292.1Moruti Geo. I. Butler, eo ka nako eo e neng e le setho sa Komiti ya Kopano e Akaretsang, o ile a ya kopanong ya kampo Yountville, Cal., mme a hlahisa tlhahiso ho banababo. Ka la 11 Mphalane, 1874, ba ile ba arabela pitso eo ka ho tshepisa tjhelete e kaalo ka $19,414 ka tjhelete ya tshepe.

GSAM 292Ho Thehoa Pacific Press

GSAM 292.2Ka la 2 Hlakola, 1875, Moruti James White le mosadi wa hae, ba feleheditswe ke Moruti J. H. Waggoner le basebetsi ba bang ba sebetsang ka bokgabane, ba ile ba fihla Oakland. Ka la 12 la kgwedi yona eo, ho ile ha bitswa kopano e kgethehileng ya Kopano ya California, ho sekaseka sebaka seo ho ka ahang meaho bakeng sa ofisi ya Signs of the Times. Kamora dipuisano tse tebileng, ho ile ha etswa qeto ya ho fumana ditsha ka lehlakoreng le bophirimela la Seterata sa Castro, pakeng tsa Diterata tsa bo11 le bo12. Ka lona letsatsi leo, Moruti White le John Morrison ba ile ba reka ditsha tsena, ba nka ditokomane tsa thekiso ka mabitso a bona, ka kutlwisiso ya hore ha Mokgatlo o se o thehilwe, ba tla se fetisetsa tokelo ya mobu o ka bang lekaneng bakeng sa tshebediso ya mokgatlo.

GSAM 292.3Ka la 1 Mmesa, 1875, Pacific Seventh-day Adventist Publishing Association e ile ya thehwa Oakland, mme motheo wa matsete a yona wa lekanyetswa ho $28,000. Karolo e bohareng ea litša tse Seterateng sa Castro, ho latela tumellano, e ile ea fetisetsoa ka molao ho mokhatlo, 'me hang-hang ha hahuoa moaho ke O. B. Jones oa Battle Creek, Mich., o nang le sebopeho le boholo bo tšoanang le ba ofisi e neng e hahiloe Battle Creek, ntle le hore o Oakland o ne o hahiloe ka lehong ho e-na le litene. Ha moaho ona o se o loketse ho kenngoa tšebetsong, Signs of the Times e ile ea fallela liofising tsa eona tse ncha ka Labohlano, la 27 Phato, 1875.

GSAM 293Ho fallela Mountain View

GSAM 293.1Ka moaho ona, khatiso ea likoranta le libuka e ile ea tsoela pele ka katleho ho fihlela ka 1904, ha ho ne ho etsoa litokisetso tsa ho fallisetsa setsi sa khatiso mahaeng. Lebaka la ho etsa phetoho ena le fanoe ke mookameli oa Pacific Press ka mantsoe ana:

GSAM 293.1“Ka dilemo tse ngata, botsamaisi ba Pacific Press Publishing Company bo ntse bo nahana hore mobu oo ha jwale o sebediswang ke ntlo ya bona ya kgatiso o bohlokwa haholo, mme sebaka se patisaneng haholo, bohareng ba toropo e kgolo seterekeng sa bodulo, bakeng sa merero ya feketeri, le hore ke bohlale ka ditsela tse ngata ho batla sebaka se seng sa mahaeng moo mobu o sa tureng haholo, moo basebetsi ba ka fumanang matlo dibakeng tse phetseng hantle, ka sebaka se lekaneng bakeng sa dijalo, difate tsa ditholwana, le sebaka sa ho hema; le moo menyetla ya ho romella thepa e ka bang ntle. Sebaka se jwalo se se se fumanwe mme sa tiiswa motseng wa Mountain View, Seterekeng sa Santa Clara, dimaele tse mashome a mararo a metso e robong ka borwa ho San Francisco, sebaka se kopanyang melemo e mengata ya toropo le melemo ya bophelo bo phetseng hantle ba mahae.”

GSAM 293Khatiso e Qadile Linaheng tsa Kantle

GSAM 293.2Ho bontša phatlalatso ea 'nete, re hlokomela hore ho tloha ka 1875 ho isa ho 1878 mosebetsi oa khatiso o ile oa qaloa Basel, Switzerland, le Christiana, Norway.

GSAM 293.3Lehoetla la 1875 ho ile ha fanoa ka tlaleho ho Review mabapi le thekiso ea libuka ofising ea Review and Herald feela, bakeng sa lilemo tse supileng, ho tloha ka 1868 ho isa ho 1875, e neng e le $85,644.54, e leng keketseho e ka bang makhetlo a tšeletseng ho feta lilemo tse supileng tse fetileng, 'me thekiso ea liofisi kaofela tse 'ne (Michigan, California, Switzerland, le Norway), bakeng sa lilemo tse tharo, ho tloha ka 1875 ho isa ho 1878, e bile $98,163.73.

GSAM 293.4Ho ile ha fanoa ka polelo ho Review ea la 17 Mphalane, 1878, ea hore libuka tsohle, lipampitšana, le lingoliloeng tse hatisitsoeng ke ofisi ea Review pele ho 1864 li ne li lekana le maqephe a 50,058,000. Ho tloha ka 1864 ho isa ho 1878 palo ea maqephe e ne e le 158,130,951, kapa kakaretso ea maqephe a 208,188,951.

GSAM 294Youth’s Instructor e Fetotsoe ho ba ea Beke le Beke

GSAM 294.1Ho fihlela ka la 1 Pherekhong, 1879, Youth’s Instructor e ne e hatisoa khoeli le khoeli, empa ho tloha ka nako eo, ha e kena selemong sa eona sa mashome a mabedi a metso e supileng, e ile ea hatisoa beke le beke; mme ka hona molemo oa eona o ile oa eketseha ka makhetlo a mane.

GSAM 294Seo Moruti White a se Nehetseng Mokgatlo

GSAM 294.2Ka har'a Review ea la 23 Pherekhong, 1879, ho na le lipolelo tse ling tse entsoeng ke Moruti White mabapi le kamano ea hae le morero, tse loketseng ho hlahisoa mona, kaha li hlakisa haholoanyane boitelo bo entsoeng mosebetsing oa phatlalatso. Qotso e baloa tjena:—

GSAM 294.3“Ha, ka 1861, Publishing Association e ne e thehwa Battle Creek, Mich., re ile ra fana ka lenane la rona la ba ngodisitseng le tokelo ya ho hatisa hape mesebetsi yohle ya rona (eo ho ileng ha etswa qeto ya hore e ne e le boleng ba $10,000) ho mokgatlo, ra sala re na le boleng ba $1,000 feela; mme ra tswela pele ka mosebetsi wa rona jwalo ka mohlophisi, motsamaisi, le moboleli ka $6 ka beke.

GSAM 294.4“Ka 1866, ha re kgutlela ofising ya Review, kamora ho kula haholo, re fumane batsamaisi ba lefa diphesente tse leshome hodima dikete, mme motheo wa matsete o theohile ho ya ho $32,000;³ empa ka dilemo tse nne, ka tlhohonolofatso ya Molimo, dikoloto di ile tsa lefuwa, motheo wa matsete wa phahamisetswa ho $75,000, mme rona [mokgatlo] re ne re na le $5,000 dibankeng.”

GSAM 294Boemo ba Ntlo ea Phatlalatso ka 1880

GSAM 294.5Ka hara Review ea la 15 Pherekhong, 1880, Moruti Butler o re:—

GSAM 294.6“Ntlo ya rona ya kgatiso (Battle Creek) e sa tswa atoloswa ka ho hahuwa ha karolo e bohareng pakeng tsa meaho e mmedi ya botjhabela, ka hona ho eketsa haholo bokgoni le bonolo ba sebaka sohle. Ho na le ditshebeletso tsa electrotyping le stereotyping, le ho etsa mosebetsi o motle ka ho fetisisa wa ho tlama dibuka. Ha e le hantle, ho bolelwa ke ba lokelang ho tseba, hore ke ntlo ya kgatiso e phethahetseng le e feletseng ka ho fetisisa Naha ya Michigan.”

GSAM 295.1Leha ho ne ho eketsehile ka tsela ena, ho ile ha hlokahala, pele lehlabula le fela, hore ho hahuoe moaho o mocha ka boroa ho moaho o moholo, bakeng sa kamore ea mechini ea khatiso. Mechini e mehlano ea khatiso e matla ea mokhatlo e ile ea isoa ka phaposing ena. O mong oa mechini ena o ne o le moholo ho feta ofe kapa ofe o kileng oa sebelisoa ofising. O mong oa boholo le setaele se tšoanang o ne a sa tsoa beoa ofising ea Signs of the Times, Oakland, Cal.

GSAM 295.2Ho Review ea la 17 Mots'eanong, 1881, ha a bua ka katleho ea mosebetsi oa khatiso ntlong e kholo ea khatiso e Battle Creek, Moruti White o ile a re:—

GSAM 295.3“Ha o ka nka kakaretso ya dikoloto tsa Seventh-day Adventist Publishing Association ho tswa lenaneng le hlokolosi la thepa, ho sala thepa e tsitsitseng le e tsamayang e seng ka tlase ho $105,000. Ho tsena, batho bohle ba rona ba fane ka dikarolo, menehelo, le mafa, ka tjhelete e kaalo ka $34,432.17, mme banna le basadi ba mmalwa ba tshepehang ba inehetseng bophelo bohle ba bona mosebetsing, ba ekeditse [eseng ka menehelo, empa ka boitelo le botsamaisi bo hlokolosi] $70,567.83.”

GSAM 295Mosebetsi oa ho Bapatsa o Qalisoa

GSAM 295.4Ho qala ka selemo sa 1881 batho ba rona ba ile ba etsa morero o mocha, mme ba kena mosebetsing wa ho rekisa ka ho etela matlo bakeng sa ho rekisa lingoliloeng tsa rona. Kaha ho ne ho se na litlaleho tse nepahetseng tse entsoeng ke baphatlalatsi mabapi le thekiso ea bona, ho fihlela ka selemo sa 1884, tlaleho ea rona bakeng sa nako eo e entsoe ho tsoa thekisong e tlalehiloeng ea matlo a mane a phatlalatso. Ho latela lipalo tsa bona, thekiso ea lilemo tse hlano e ne e le $221,248.69. Ha tšusumetso ea mosebetsi e ntse e atoloha ho tloha litsing tsa rona tsa boromuoa Europe Bohareng le linaheng tsa Scandinavia, tlhokahalo ea lingoliloeng ka lipuo tsa kantle ho naha e ile ea eketseha.

GSAM 296Thekiso ea Libuka ea Lilemo tse Leshome

GSAM 296.1Ho tloha ka 1884 ho isa ho 1894, e leng nako ea lilemo tse leshome, thekiso ea libuka tsa rona tse kholo tse tlamiloeng e ne e etsoa haholo ke baphatlalatsi. Thekiso ea bona bakeng sa nako ena e bile $4,031,391.26. Nakong ena mosebetsi oa rona o ile oa atolosoa le ho feta ka ho theha matlo a phatlalatso Australia; Tahiti, Lihlekehlekeng tsa Pacific; Helsingfors, Finland; Hamburg, Jeremane; le libakeng tse ling. Thekiso ea baphatlalatsi bakeng sa selemo sa 1895, leha linako li ne li le thata selemong seo, e bile, ho latela tlaleho, kakaretso ea $357,467.23, e leng se etsang kakaretso e feletseng, ho kenyeletsoa le thekiso eo re seng re e boletse, ea $4,816,773.73.

GSAM 296Thekiso ea Lilemo tse Mashome a Mahlano $11,000,000

GSAM 296.2Ho fumana kakaretso e feletseng ea thekiso ho tloha ka 1854 ho fihlela ka la 1 Pherekhong, 1896, re ntse re tlameha ho eketsa lipalo tsa thekiso ea libuka tsa khoebo, lipampitšana, lipampitšana tse nyenyane, le lichate, joalokaha li tlalehiloe ke matlo ohle a phatlalatso bakeng sa lilemo tse leshome tse boletsoeng ka holimo, tse etsang kakaretso ea $3,458,278.23; sena se fana ka kakaretso e feletseng ea thekiso ea libuka tsa phutheho ka lilemo tse mashome a mabeli a metso e 'meli ea $8,275,051.96. Ho e beha ka tsela e nngwe: Thekiso ya dilemo tse mashome a mararo (1854 ho isa ho 1884) e bile $424,915.24, mme bakeng sa dilemo tse leshome le metso e mmedi tse latelang, ho fihlela ka la 1 Pherekgong, 1896, e bile $7,850,136.72. Leha matla a tšebetsong ea ho rekisa a fokotsehile lilemong tse robeli tse fetileng, ke khakanyo e bolokehileng ho bolela hore ho tloha ka 1854 ho fihlela mehleng ena (1905) ho rekisitsoe lingoliloeng tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa tsa boleng bo fetang $11,000,000.

GSAM 296Ho Hatisa ka Lipuo tse ka bang Mashome a Mane

GSAM 296.3Tsoelo-pele ea molaetsa ka sebopeho se hatisitsoeng e bonahala ha re nahana hore qalo e se e entsoe lipuong tse ka bang mashome a mane tse ka sehloohong, tse kang Searabia, Se-Armenia, Sesotho, Se-Bohemia, Se-Bulgaria, Se-Bengali-India, Sechaena, Se-Danish, Senyesemane, Se-Estonia, Se-Finnish, Sefora, Se-Fiji, Segerike, Sejeremane, Se-Dutch, Se-Hungary, Se-Hawaii, Se-Italy, Se-Icelandic, Se-Japan, Sekaffir, Se-Latvia, Se-Lavonia, Se-Maori, Se-Poland, Se-Portugal, Se-Romania, Se-Russia, Se-Serbia, Se-Spain, Se-Sweden, Se-Tahiti, Se-Tonga, Se-Wales, jj. Linaheng tsena tse fapaneng le merabeng ena ho na le basebetsi ba mafolofolo ba phahamisang linnete tsa molaetsa oa boraro.

GSAM 297.1Palo ea libuka, lipampitšana le lingoliloeng tse hatisitsoeng ka lipuo tse fapaneng e feta sekete le lekholo le mashome a robeli a metso e supileng. Ho fumana kopi ea e 'ngoe le e 'ngoe, le likoranta tse mashome a robeli a metso e supileng tsa phutheho⁴ ka lipuo tse fapaneng bakeng sa selemo se le seng, ho ne ho tla hloka hoo e ka bang $340.

GSAM 297Sebaka sa Matlo a Mashome a Mabeli a Phatlalatso

GSAM 297.2Matlo a mashome a mabedi a phatlalatso a Baadventista ba Letsatsi la Bosupa a fumaneha ka tsela e latelang: Avondale, Australia; Battle Creek, Mich. (2); Basel, Switzerland; Christiana, Norway; Copenhagen, Denmark; Cape Town, Afrika Borwa; Calcutta, India; College View, Nebraska; Hamburg, Jeremane; Helsingfors, Finlandi; London, Engelane; Melbourne, Australia; Montreal, Canada; Nashville, Tennessee; Oakland, California; South Lancaster, Massachusetts; Stockholm, Sweden; Tocubaya, Mexico; Washington, D.C. Ntle le matlo ana a phatlalatso, batho ba rona ba hatisa likoranta le lipampitšana Hong Kong, China; Tokio, Japane; Cairo, Egepeta; Amerika Boroa; le Lihlekehlekeng tsa Fiji.

GSAM 297Ho Hatisa Pampitšana ea Pele

GSAM 297.3Ka motsotsoana re tla hetla morao ho sheba lisebelisoa tseo baqapi ba neng ba tlameha ho sebetsa ka tsona. Lehoetla la 1853, ha ho ne ho lokisetswa buka ya pele e hatisitsweng ka mochini wa Washington—“The Sanctuary,”—kamora hore “sehlopha” sa bo-khaitseli se menye mme se bokelle dikgatiso pele ho di rokelwa, mongodi o ile a di tlhaba ka lesungulo; mme kamora hore dikwahelo di kenngwe, Uriah Smith o ile a di betla ka rula e otlolohileng le ka thipa e bohale ya pene. Sena se ile sa etswa ka lebaka la khaello ya metjhini e loketseng ho etsa karolo eo ya mosebetsi.

GSAM 298.1Ho fihlela ka 1861, lingoliloeng tsohle tsa phutheho li ne li hatisoa ka mochini o le mong oa khatiso oa matla oa Adams, o neng o tsamaisoa ke enjene ea matla a lipere tse peli. Hona joale, liofising tse fapaneng tsa phatlalatso, ho na le mechini e fetang mashome a mane ea khatiso e tsamaisoang ke mouoane e sebetsang ka linako tsohle, e hatisang 'nete ea hajoale. Liofisi tsena li hira batho ba fetang makholo a mahlano ho tsamaisa mosebetsi, ha ba bang ba makholo ba rekisang libuka ba le tšimong ba rekisetsa batho libuka.

GSAM 298.2Ka selemo sa 1862 sete e feletseng ea lingoliloeng tsohle tse neng li hatisitsoe ke Baadventista ba Letsatsi la Bosupa e ne e ka rekoa ka chelete e lekanang le $7.50; ka 1904, joalokaha ho bontšitsoe, ho ne ho tla hlokahala $340 ho fumana sete e feletseng. Ruri, ke ntho e fetang boqapi ba botho e sebelitseng ho hlahisa liphetho tsena.

GSAM 298.3Keketseho ea mosebetsi oa khatiso har'a Baadventista ba Letsatsi la Bosupa, joalokaha ho boletsoe esale pele ka 1848, e bile kannete joaloka tsoelo-pele ea letsatsi, “Lea futhumala—le romela mahlaseli a lona”—“Le tsoela pele tseleng ea lona joaloka letsatsi, empa ha le ke le likela.”

GSAM 298Tsamaea ka Tumelo—Bopaki ba Moruti Stone

GSAM 298.4Cheseho le boinehelo ba ba hatetseng pele mosebetsing oa molaetsa oa lengeloi la boraro li hlalositsoe hantle ho Review ea la 5 Hlakola, 1884, ke Moruti Albert Stone, e mong oa ba qalileng mosebetsi ona, ea phetseng ho fihlela lilemo tse mashome a robong:—

GSAM 298.5“Nalane ea pele ea taba ena e ne e le nako ea lintho tse nyenyane, 'me mekhoa e sebelisitsoeng e ne e bonahala e sa lekana bakeng sa mosebetsi. Empa banna le basali ba tumelo ba tsebile ho tloha qalong hore letsoho le matla la Morena le ne le kenetse mosebetsi ona. Ba tsebile hore nako e behiloeng ho hlohonolofatsa Sione e ne e fihlile, le hore Morena o ne a behile letsoho la hae ho bokella sechaba sa hae. Ba bone hore Morena o ne a laola, le hore Sekepe sa Evangeli, se jereng kereke e setseng le thepa ea eona ea 'nete e tsosolositsoeng, tumelo e lekiloeng, le lerato le phethahetseng, se tla kena ka polokeho boemakepeng.”