Khaolo ea 1 — Selelekela

GSAM 21.1HA re bua ka ho tla ha bobedi ha Kreste, re ama taba eo ha e le hantle e bileng tšepo ea sechaba sa Molimo ho tloha ha batsoali ba rona ba pele ba lelekiloe serapeng sa Edene. Mantsoeng a builoeng ho noha, a hore peo ea mosali e tla pshatla hlooho ea eona, e ne e le tiisetso ea hore qetellong ho tla fihla motsosolosi, ea neng a tla hlola mekhoa ea Satane ea ho hapa, le ho phethahatsa morero oa Molimo lefatšeng. Ho nahanoa hore Adama le Eva ba ne ba nahana hore mosebetsi ona o tla phethahala haufinyane, le hore ngoana oa bona o tla ba mohlodi. Empa morerong oa Molimo, tšepiso ea Mopholosi ho tsoa timelong e neng e bonahala e ne e akaretsa tsohle tse ileng tsa hlahisoa ho tloha ka nako eo ho phethahatseng “Morero le mohau oa hae, oo re o filoeng ho Kreste Jesu pele lefatše le qala.”¹

GSAM 21.2Haeba Adama le Eva ba ne ba filoe pono hang-hang ea mahlomola le masisapelo a neng a tla tlatsa lefatše lilemong tse telele tse neng li tla feta pakeng tsa timetso le tsosoloso ea lona, masoabi a bona a ka be a sa mamellehe. Molimo oa leholimo, ka mohau le kutloelo-bohloko ea hae e tebileng, o ile a ba patela pono ena, a ba siea le tšepo e monate ea ho lokolloa haufinyane tokolohong e khanyang ea bana ba Molimo. Ho nahana hore topollo e haufi ho ne ho ka ba susumelletsa ka tlhaho ho ba le tjantjello e kholoanyane ea ho itokisetsa ketsahalo eo.

GSAM 22.1Ka mokhoa o tšoanang ho bile joalo ka sechaba sa Molimo melokong eohle ho tloha mehleng ea Adama. Ba ne ba tiile hore ketsahalo e kholo le ea bohlokoa e ne e tla etsahala nakong e tlang—hore Qetellong Kreste o tla tla ho theha 'muso oa hae. Le bona, joalo ka Adama le Eva, ba ne ba lumela hore ketsahalo eo e haufi, 'me, joalo ka bona, ba ne ba sa tsebe se neng se tla etsahala pakeng tsa mehla ea bona le ketsahalo eo; ho seng joalo, ba ka be ba ile ba nyahama ha ba ntse ba loanela ho fihlela sepheo sa moputso.

GSAM 22.2Mohopolo ona o ka hlaloswa ka ho sebedisa diketsahalo tse bileng teng mabapi le diphuputso tse kgolo. Banna ba qalileng diphuputso tsena, leha ba ne ba sa elellwe, ha e le hantle ba ne ba phethahatsa morero wa Molimo; empa ba ne ba kgothaditswe ke mehopolo e ileng ya ipaka e sa dumellaneng ka botlalo le dikgopolo tsa bona tse neng di ba susumelletsa ho nka kgato.

GSAM 22Litlamorao tse Pharaletseng tsa Liphuputso tsa Columbus

GSAM 22.3Montgomery, bukeng ea hae ea American History, khatisong ea² 1902, maqepheng a 8, 9, ha a bua ka khopolo e susumelitseng Columbus ho qala leeto la hae la leoatle, le phethahatso ea morero oa hae oa ho fihla India Bochabela ka ho tsamaea ka sekepe ho ea bophirimela, o re:—

GSAM 22.4“Columbus o ne a nahana hore a ka ntlafatsa morero oa Morena oa Portugal. O ne a kholisehile hore ho na le tsela e khutšoanyane le e molemo ea ho fihla India ho feta tsela eo Diaz a neng a e tšoailoe. Morero oa motsamaisi oa sekepe oa Mojenoa [Columbus] o ne o le sebete joalo ka ha o ne o le o mocha. Sebakeng sa ho tsamaea ka sekepe ho ea bochabela, kapa boroa le bochabela, o ile a etsa qeto ea ho ea ka sekepe ka kotloloho bophirimela. O ne a na le, joalo ka ha a ne a lumela, mabaka a mararo a matle le a tiileng bakeng sa ketso e joalo: Taba ea pele, joalo ka litsebi tse hloahloa tsa jeokerafi tsa mehleng ea hae, Columbus o ne a kholisehile hore lefatše ha le bataletse, joalo ka ha batho ba bangata ba ne ba nahana, empa ke bolo. Sa bobedi, o ne a nahana hore polanete ena e nyane haholo ho feta kamoo e leng kateng, le hore boholo ba yona ke naha ho ena le metsi. Sa boraro, kaha o ne a sa tsebe letho, mme a sa nahane letho, ka ho ba teng ha kontinente ya Amerika kapa Lewatle la Pacific, o ile a nahana hore lebopo la Asia kapa la Indies le ne le le ka pela Spain le lebopo le ka bophirima la Europe. O ne a hakanya hore sebaka sohle se tlohang ho ya Cipango, kapa Japane, se ka nna sa se ke sa feta dimaele tse ka bang dikete tse nne.

GSAM 23.1“Morero oa hae e ne e le ona: O ne a tla tloha Europe; a lebise sekepe sa hae bophirimela ho ea Japane, 'me a latele mokhoa o kobehileng oa lefatše ho fihlela o mo isa ho seo a neng a se batla. Ka kelellong ea hae, sena se ne se bonahala se tiile ebile se bonolo joaloka ha ntsintsi e ka potoloha apole.

GSAM 23.2“Haeba a ka atleha leetong lena, o ne a tla ba le molemo ona o moholo: O ne a tla kena India ka kotloloho ka monyako o ka pele, ho fapana le ho fihla moo ka tsela e potolohang, le ka monyako o ka lehlakoreng, joalokaha Mapotokisi a ne a tlameha ho etsa.

GSAM 23.3“Re bona hore monna enoa, ea neng a utloisisa lipalo tse sebetsang, jeokrafi, le tsamaiso ea likepe hantle joaloka mang kapa mang oa mehleng ea hae, o ne a nepile ntlheng ea pele,—sebopeho sa lefatše,—empa a fositse ka ho feletseng ho tse ling tse peli.

GSAM 23Phoso e Lehlohonolo

GSAM 23.4“Leha ho le jwalo, ka mokgwa o makatsang, diphoso tsa hae di ile tsa mo thusa ka ntlha e le nngwe. Phoso eo a e entseng mabapi le sebaka e bile lehlohonolo haholo. Hoja Columbus a ne a lekantse boholo ba lefatshe le bolelele bo nepahetseng ba leeto le jwalo ka nepo, mohlomong a ka be a sa ka a tsamaya ka sekepe, kaha a ka be a bone hang-hang hore tsela e neng e rerilwe ya Maporotugezi e ne e le kgutshwane haholo ebile e le theko e tlase. Hape, hoja a ne a ka nahana kapa a bona ka tsela efe kapa efe hore kontinente ea Amerika e ne e le ka tsela ea hae, seo ka bo sona se ka be se sa mo susumeletse ho qala leeto la ho sibolla, hobane sepheo sa hae e ne e se ho fumana naha e ncha, empa e le ho fumana tsela e ncha e eang naheng e khale.”

GSAM 23Tšepo e Kholo ea Mehla

GSAM 23.5Ka hona, batho ba Molimo, ho theosa le mehla, ba bile le tšepo ea ho tla ha Kreste ka pel'a bona “jwaloka ankora ea moea, e tiileng ebile e sa thekesele.”³ Leha hangata ba le hara masoabi le matšoenyeho ba hoeletsa ka bohloko, “Ho fihlela neng, Morena, pele pholoso e tla?” leha ho le joalo ba ile ba tsoela pele, mme joalo ka Pauluse ba boletse, ebile ba ntse ba bolela, “Tšepo ea rona, kapa thabo, kapa moqhaka oa rona oa thabo ke mang? Na ha se lona le teng ka pel'a Morena oa rona Jesu Kreste ha a fihla?”⁴

GSAM 24Pauluse a Tsheheditswe ke Tshepo

GSAM 24.1Mehlala e seng mekae ea matla a tšehetsang a tšepo ena, mabapi le taba ena, e lokela ho lekana. Ha Pauluse a ne a qositsoe ka pel'a Felixe, mme a lumelloa ho ipuella, o ile a re, “Ho latela tsela eo ba e bitsang bokgelohi, ke rapela Molimo oa bo-ntate ka tsela eo, ke lumela tsohle tse ngotsoeng Molaong le ho Baporofeta; mme ke na le tšepo ho Molimo, eo le bona ka bo bona ba e lumelang, hore ho tla ba le tsoho ea bafu, ea ba lokileng le ea ba sa lokang.”⁵

GSAM 24.2Boipuelong ba hae bo hloahloa ha a ne a tlisoetsoe ka pel'a Agrippa, Pauluse o ile a re, “Hona joale ke eme mona, ke ahloloa ka lebaka la tšepo ea tšepiso e entsoeng ke Molimo ho bo-ntat'a rona; tšepiso eo merabe ea rona e leshome le metso e 'meli, e sebeletsang Molimo bosiu le motšehare ka tieo, e tšepang hore e tla fihla. Ka lebaka la tšepo eo, Morena Agrippa, ke qosoa ke Bajuda. Hobaneng ho ka nahanoa e le ntho e sa kholoeheng ho uena, hore Molimo a tsose bafu?”⁶ Ha qetellong a le Roma ho ea hlaha ka pel'a Sezara, o ile a re ho Bajuda, “Ke ka lebaka la tšepo ea Iseraele eo ke tlamiloe ka ketane ena.”⁷

GSAM 24.3Pauluse o ile a bua ka bolokolohi ka tšepo eo lengolong la hae le eang ho Tita: “Hobane mohau oa Molimo o tlisang pholoso o iponahalitse ho batho bohle, o re ruta hore, ha re latola ho se tšabe Molimo le litakatso tsa lefatše, re phele ka kelello e hlaphohetsoeng, ka toka, le ka borapeli, lefatšeng lena la hona joale, re ntse re emetse tšepo e hlohonolofetseng le ponahalo e khanyang ea Molimo e moholo le Mopholosi oa rona Jesu Kreste.”⁸

GSAM 24Petrose o Thabela Tšepo

GSAM 24.4Petrose o bua ka tšepo eona eo ka tsela e latelang: “Ho bokoe Molimo, Ntate wa Morena wa rona Jesu Kreste, ea ka mohau oa hae o moholo a re tsoalitseng bocha ho tšepo e phelang ka tsoho ea Jesu Kreste bafung, ho rua lefa le sa senyeheng, le se nang ditshila, le sa feleng, le bolokiloeng leholimong bakeng sa lona, ba bolokwang ka matla a Molimo ka tumelo bakeng sa poloko e tlang ho senolwa mehleng ya ho qetela. Tseo ka tsona le thabileng haholo, leha e le hore hona joale ka nakoana, ha ho hlokahala, le utloa bohloko ka liteko tse ngata tse fapaneng: e le hore teko ea tumelo ea lona, e leng ea bohlokoa haholo ho feta khauta e timang, leha e lekwa ka mollo, e ka fumanoa e le ea thoriso le tlhompho le khanya ha Jesu Kreste a bonahala.”⁹

GSAM 25Morero oa Molimo Tlholehong

GSAM 25.1Lengolo le senola morero oa Molimo oa ho bopa lefatše; 'me ho tsoa lentsoeng la boporofeta re boetse re ithuta morero oa hae mabapi le bokamoso: “Ho rialo Morena ea bopileng maholimo, Molimo ka boeena ea bopileng lefatše mme a le etsa; o le tiisitse, ha a le bopa ka lefeela, o le bopile hore le ahuoe.”¹⁰ Ha a se a e bopile, o ile a e fa motho. Mopesaleme o re, “Leholimo, e, maholimo, ke a Morena; empa lefatše o le file bana ba batho.”¹¹ Empa ha a le fa motho, motho o ne a lokile, jwalokaha ho boletse monna ya bohlale, “Sena feela ke se fumaneng, hore Molimo o entse motho a lokile; empa ba batlile mekgwa e mengata ya mano.”¹²

GSAM 25.2Re bala ka kamoo Morena a sebelitseng le moloko oa batho, hore “ha a ne a arola bara ba Adama, o ile a beha meeli ea batho ho ea ka palo ea bana ba Iseraele,”¹³ ke hore, ho ea ka palo ea Iseraele ea 'nete e tlang qetellong ho bokelloa lefatšeng e le baahi ba 'muso oa hae oa kamoso. Sena se hlalositsoe ke Pauluse ka mantsoe ana: “Molimo ... o entse lichaba tsohle tsa batho ka mali a le mang hore ba lule lefatšeng lohle, mme o behile dinako tse behilweng esale pele, le meedi ya bodulo ba bona; hore ba batle Morena, hore mohlomong ba ka mo utlwa, mme ba mo fumane, leha a le haufi le e mong le e mong wa rona; hobane ho eena re phela, re tsamaea, ebile re na le boteng ba rona.”¹⁴ Ha morero ona oa pele o mabapi le lefatše o phethahala, “le sechaba sa hao kaofela e tla ba ba lokileng.”¹⁵ Hape ho boletsoe ka bona boemong boo, “Moahi a ke ke a re, Ke kula: sechaba se lulang ho sona se tla tšoareloa bokhopo ba sona.”¹⁶ Nako eo e tla ba ha “ba bonolo ba tla rua lefatše; mme ba tla thabela khotso e ngata.”¹⁷

GSAM 26Ho Tla ha Bobedi ha Kreste Ha se Tšomo

GSAM 26.1Ho boletsoe lengolong la bobeli la Petrose hore “ha rea latela litšōmo tse qapiloeng ka mano, ha re ne re le tsebisa matla le ho tla ha Morena oa rona Jesu Kreste, empa re bile lipaki tsa mahlo tsa bokhabane ba hae. Hobane o ile a amohela tlotla le kganya ho tswa ho Molimo Ntate, ha ho ne ho tla lentsoe ho yena le tswang kganyeng e kgabane, le reng: ‘Ena ke Mora wa ka ya ratehang, eo ke kgotsofetseng ho yena.’ Mme lentsoe lena le tswang lehodimong re le utlwile, ha re ne re le le yena thabeng e halalelang. Re boetse re na le lentsoe la boporofeta le tiileng ho feta, leo ho lona le etsang hantle ha le elellwa, jwaloka lebone le kganyang sebakeng se lefifi, ho fihlela hoseng ho fihla, le naledi ya moso e tjhaba dipelong tsa lona.”¹⁸

GSAM 26.2Temeng ena moapostola o bua ka phetolo ea sebopeho thabeng e le bopaki ba ho tla ha bobeli ha Kreste. Pele ho ketsahalo ena, Mopholosi oa rona o ne a bolelletse baapostola ba hae, “Ho na le ba bang ba emeng mona, ba ke keng ba latsoa lefu, ho fihlela ba bona Mora oa Motho a fihla 'musong oa hae”¹⁹ —joalokaha ho ngotsoe ke Luka, “Ho na le ba bang ba emeng mona, ba ke keng ba latsoa lefu, ho fihlela ba bona 'muso oa Molimo.”²⁰

GSAM 26.3Tšepiso ena e phethahetse hantle phetolohong ka boeona. “Pono” ena thabeng ba ile ba bona Jesu a tlotlisitsoe, kamoo a tla hlaha kateng ha a tla 'musong oa hae. Ba ile ba bona Elia, ea ileng a nkoa leholimong a sa utloa lefu, a emetse ba tla fetoloa—ba fetoloa ho tloha ho ba shoang ho ea ho ba sa shoeng—“ka motsotsoana, ka ho panya ha leihlo,” ha Morena a tla.²¹ Ho ne ho boetse ho le teng Moshe, ea neng a hlokahetse, a emetse ba tla tsoha bafung ho ya kopana le Morena. Kahoo, “pono” ena ba ile ba bona Kreste a tla 'musong wa hae, jwalo ka ha a ne a ba tshepisitse.

GSAM 27Boporofeta Lentsoe le Tšepahalang Haholoanyane

GSAM 27.1Leha baapostola ba ne ba bone pono ena e kganyang thabeng ya phetolo, mme ba utlwile lentsoe la tumello ya Molimo, moapostola Petrose o tiisa: “Re na le lentsoe la boporofeta le tiileng ho feta.” Ka polelo ena ha a nyenyefatse seo ba se boneng le ho se utlwa ketsahalong eo e sa lebaleheng. Ka nako eo ba ile ba utlwa lentsoe la Molimo hang, empa mehatong e meholo ya boporofeta, e fihlang ho ho tla ha bobedi ha Kreste, re na le lentsoe la Molimo le phetwang kgafetsa. Ha e le hantle, polelo e 'ngoe le e 'ngoe e hlakileng ea boporofeta e phethahetseng kapa e ngotsoeng nalaneng ke lentsoe la Molimo ho rona. E tlameha e be ka moelelo ona moo lentsoe la boporofeta le leng “le tšepahalang ho feta”. Revised Version e e fetolela e re, “le tiisitswe.” Boporofeta bo tiiswa ke tlhaloso e 'ngoe le e 'ngoe e phethahetseng. Ketsahalo e 'ngoe le e 'ngoe e boletsweng esale pele, ha e phethahala, ke tiisetso ya hore diketsahalo tse setseng tse boletsweng esale pele di tla etsahala ruri.

GSAM 27Mofuta oa Boporofeta

GSAM 27.2Bopaki bo latelang bo tsoang ho baithuti ba hlahelletseng ba Bibele mabapi le sebopeho sa boporofeta bo matla:—

GSAM 27.3Thomas Newton o tiisa hore “boporofeta ke nalane e lebelletsweng le e kgutsufaditsweng; nalane ke boporofeta bo phethahaditsweng le bo atolositsweng. Boprofeta ba bohata bo bile teng lefatsheng; empa bohlale bohle le mano a batho le bademona a ke ke a hlahisa boprofeta bo jwalo bo ngotsweng Lengolong.”

GSAM 27.4Sir Isaac Newton o paka hore “ho mamela baporofeta ke letšoao la motheo la kereke ea 'nete.”

GSAM 27.5Ngaka A. Keith o re “boprofeta bo lekana le mohlolo ofe kapa ofe, mme ka bo bona ke mohlolo.... Lentswe la Matla-ohle feela le ka bitsang bafu ka lebitleng,—lentswe la Tsebo-tsohle feela le ka bolelang sohle se neng se patilwe nakong e tlang e lefifi, e leng ntho e sa penyeheng ho motho jwaloka matlo a bafu,—mme ka bobedi ke lentswe la Molimo.”

GSAM 28.1Matthew Henry o itse hore “ka nako ea Molimo, e leng nako e molemo ka ho fetisisa, le ka tsela ea Molimo, e leng tsela e molemo ka ho fetisisa, boporofeta bo tla phethahala ka tieo. Lentsoe le leng le le leng la Kreste le hloekile haholo, ka hona le tšepahala haholo.”

GSAM 28Sepheo sa Boporofeta

GSAM 28.2Re ka ithuta ho tsoa mantsoeng a Kreste ho baapostola ba hae sepheo se seng sa Morena sa ho fana ka boprofeta. Ha a bua ka boprofeta ka lintho tse neng li tla etsahala bophelong ba Judase, o ile a re, “Ke le bolella pele li etsahala, hore ha li se li etsahetse, le tle le lumele hore ke 'na.”²²

GSAM 28.3Morena o boetse o bua ka moporofeta Esaia, “Ke Molimo, ha ho ya tshwanang le nna, ke tsebisa qetello ho tloha qalong, le ho tloha mehleng ya kgale dintho tse eso etsahale, ke re, Keletso ya ka e tla ema, mme ke tla phetha takatso ya ka yohle.”²³

GSAM 28.4Hape, “Ke phatlalalitse lintho tsa khale ho tloha qalong, mme li tsoile molomong oa ka, mme ka li bontša; ke li entse ka tšohanyetso, mme tsa etsahala.... Ke bile ke u tsebise ho tloha qalong; pele li etsahala ke u bontšitse; e le hore u se ke oa re, Molimo oa ka oa litšoantšo o li entse, le setšoantšo sa ka se betliloeng, le setšoantšo sa ka se qhibilihisitsoeng, li laetse. U utlwile, bona tsena tsohle; na ha le sa di phatlalatsa? Ke o bontshitse dintho tse ntjha ho tloha jwale, e leng tse patilweng, mme o ne o sa di tsebe. Di bopilwe jwale, eseng ho tloha qalong; le pele ho letsatsi leo o neng o sa di utlwe, hore o se ke wa re, Bona, ke ne ke di tseba.”²⁴

GSAM 28.5Ho tsoa puong ena ho bonahala matla a ho phethahala ha boporofeta e le bopaki ba tlhaho ea lona e leng ea bomolimo, hammoho le ho ba pontšo ea matla a Morena holim'a melimo eohle ea merafe. Hape ho hlokomeloa ho tsoa mantsoeng ana hore boporofeta bo na le sebaka sa bohlokoa haholo ka har'a Mangolo a 'nete. Kaha lintlha tsena ke 'nete, hoa makatsa hore ebe batho ba bangata ba ela hloko hanyenyane kapa ha ba ele hloko ho hang lithuto tsa likarolo tsa boporofeta tsa Mangolo a Halalelang.

GSAM 29Boporofeta ha bo a Tiisoa

GSAM 29.1Ba sa tsebeng ba re ha baa ithuta, ka hona ha ba utloisise boporofeta. Ka lehlakoreng le leng, ba bangata ba rutehileng, le ba bang ba bona har'a boruti, ba re: “Boporofeta bo tiisitsoe, 'me bo ke ke ba utloisisoa. Kaofela rea tseba hore buka ea Tšenolo ke buka e tiisitsoeng.”

GSAM 29.2Ka buka ea Tšenolo, Johanne ea ratehang o ile a fuoa taelo e khethehileng ea hore a se ke a tiisa buka.²⁵ Hape ka buka ena ho phatlalalitsoe tlhohonolofatso ho ba “utloang mantsoe a boporofeta bona, 'me ba boloke lintho tse ngotsoeng ka hare ho eona.”²⁶ Ntho tse ka har'a buka e tiisitsoeng li ka bolokoa joang haeba li ne li sa utloisisoe, ebile li ne li ke ke tsa utloisisoa? Morena o ile a bua ka Moshe, a re, “Lintho tse patehileng ke tsa Morena Molimo oa rona; empa tse senotsoeng ke tsa rona le bana ba rona ka ho sa feleng, hore re ka phetha mantsoe 'ohle a molao ona.”²⁷

GSAM 29.3Hore Morena o rerile boprofeta ba Daniele hore bo utlwisisehe ho a bonahala mantsweng a hae ho barutuwa ba hae mabapi le bona. Re bala: “Jwale ha le bona manyala a timetso, a buuweng ka ona ke moporofeta Daniele, a eme sebakeng se halalelang (ya balang, a utlwisise),”²⁸ seo hoo e ka bang se reng, Utlwisisa Daniele moporofeta.

GSAM 29.4Morena o pepesa bofosa ba polelo ea hore boporofeta bo ke ke ba utloisisoa, ka mantsoe ana: “Pono ea bohle e fetohile ho uena joaloka mantsoe a buka e tiisitsoeng, eo batho ba e nehelang ho ea rutehileng, ba re, ‘Ke kopa o bale sena,’ 'me a re, ‘Ha ke khone, hobane e tiisitsoe,’ 'me buka e neheloa ho ea sa rutehang, ho thoe, Bala sena, ke a o kopa: mme a re, Ha ke na thuto. Ka hona Morena a re, Hobane batho bana ba atamela ho nna ka molomo, mme ka melomo ya bona ba ntlhompha, empa ba sutisitse pelo ya bona hole le nna, mme tshabo ya bona ho nna e rutilwe ke litaelo tsa batho: ka hona, bonang, ke tla etsa mosebetsi o makatsang har'a sechaba sena, e, mosebetsi o makatsang le mohlolo: hobane bohlale ba bahlalefi ba bona bo tla timela, le kutloisiso ea banna ba bona ba bohlale e tla pataloa.”²⁹ Haeba batho bao moporofeta a buang ka bona mona ba ne ba latetse lentsoe le tšepahalang la boporofeta, ba ne ba ke ke ba kheloha molaong oa Molimo, 'me ba nkela litaelo tsa hae sebaka ka litaelo tsa batho.

GSAM 30Boporofeta ha se ba Tlhaloso ea Motho ka Mong

GSAM 30.1Ha se hore boporofeta bo na le moelelo o tebileng, o patehileng, o makatsang oo batho ba bangata ba hlolehang ho o utlwisisa. Moapostola Petrose o boletse ka bona, “Le tsebe pele hore ha ho boporofeta ba lengolong le leng la tlhaloso ea motho ka mong. Hobane boporofeta ha bo a ka ba teng mehleng ea khale ka thato ea motho; empa batho ba halalelang ba Molimo ba ile ba bua kamoo ba neng ba susumelitsoe ke Moea o Halalelang.”³⁰ Ho hlakile hore puo ena e bontša hore se bohlokoa bakeng sa kutloisiso ea boporofeta ke ho amohela moea oo o buileng ka baporofeta. Mabapi le moea oo, o tšepisitsoeng bohle ba o batlang, ho ngotsoe, “O tla le tataisetsa 'neteng eohle.”³¹

GSAM 30Boporofeta bo Phethahetse

GSAM 30.2Thutong ea boporofeta ho na le lintlha tse itseng tse lokelang ho lula li hopoloa: Molimo, ea sa foseng, ke Mofani oa boporofeta, 'me ha nako e fihla ea ho phethahala ha polelopele, ketsahalo eona eo e bolelletsoeng pele e tla etsahala. Hape, kaha Morena, ea nang le matla a ho bona esale pele hantle seo batho ba tla se etsa, o hlakisa nako eo ntho e itseng e tla etsahala ka eona, ha nako eo e fihla, ho ba le phethahatso ea 'nete ea boporofeta. Ka mantsoe a mang, ho ka ke ha etsahala hore boprofeta bo phethahale ka tsela e fosahetseng nakong e behiloeng bakeng sa bo 'nete. Ho latela molao-motheo ona, re ka re, ha nako ea Morena e fihla hore molaetsa oa hae oa 'nete o fanoe lefatšeng, molaetsa oo o iponahatsa nako le nako.

GSAM 30.3Ka nako e 'ngoe, ha mongoli a ne a fane ka thuto mabapi le ho phethahala ha boporofeta, motho ea sa lumeleng ea neng a le teng a ile a tla pele 'me a re, “Ke tlameha ho le lebohela lona batoloki ba boporofeta ka lehlohonolo le leholo. Lithutong tsa lona tsa histori, le bonahala le fumana habonolo seo se lumellanang hantle le boporofeta.” “E,” e bile karabo ea rona, “e tšoanela hobane e etselitsoe ho tšoanela. Haeba u ka ea lebenkeleng la liatlana ho ea reka para ea liatlana, na u ne u ke ke ua lebella ho fumana tse tšoanelang letsoho la hau?” A araba, “Ehlile ke ne ke tla etsa joalo, hobane li entsoe hore li tšoanele.” “Ka hona,” ho boletse mongoli, “Molimo eo ya neng a tseba hantle seo batho ba tla se etsa, o entse dipolelopele tse mabapi le bona, mme ha batho bao ba fihla nako ya ho phethahatsa, mme ba etsa hantle seo a se boletseng esale pele, rahistori ya nnete o ngola ka diketso tsa bona, tseo, ha di bapiswa le polelopele, di tsamaelanang hantle.”

GSAM 31Boporofeta ke Leseli Lefifing

GSAM 31.1Moapostola Petrose o re re lokela ho ela profetso hloko joaloka leseli le khanyang sebakeng se lefifi. Ntle le lebone la profetso bokamoso e ne e tla ba lefifi le feletseng. Morero oa leseli ke ho leleka lefifi—ha motho a tsamaea sebakeng se lefifi, ho bontša tsela, le ho e bontša ka ho hlaka, e le hore motsamai a ka khona, mohato ka mohato, ho bona le ho khetha tsela. “Lentswe la hao,” ho rialo mopesalema, “ke lebone maotong a ka, le lesedi tseleng ya ka.”³² Motho ea bohlale o re, “Tsela ea ba lokileng e tšoana le khanya e khanyang, e khanyang le ho feta ho isa letsatsing le phethahetseng.”³³ Ka hona ho bonahala, ha re ntse re tsamaea le nako, hore lentsoe la Molimo, haholo-holo litemaneng tsa lona tsa boprofeta tse phethahalang, le tla senola le ho feta, le etsa hore ho hlake le ho hlaka le ho feta ho moithuti oa Bibele hore ruri o tseleng e lebisang khanyeng e sa feleng le letsatsing la bosafeleng.

GSAM 31Liketsahalo tse Tharo tse Hlahelletseng ho tloha Edene ho isa Qetellong

GSAM 31.2Ha ho shejwa tsela ya setjhaba sa Morena ho tloha Edeneng ho isa qetellong, ka lesedi la Mangolo, ho na le diketsahalo tse tharo tse hlahellang ka ho kgetheha. Ea pele ke ho tla ha pele ha Kreste, ho fetoha nama ha hae, ho tla ha Emmanuele, Molimo ea iponahatsitseng nameng; ea bobeli, Nchafatso e kholo kamora Mehla ea Lefifi—lilemo tse 1260 tsa khatello, moo lentsoe la Morena le ileng la batla le thibeloa ka ho feletseng ho batho ba tloaelehileng—e leng ho tsoa ha kereke boemong ba eona ba lefeella, le ho beha Mangolo moo bohle ba ka balang le ho tseba thato ea hae; e a boraro, ho tla ha bobeli ha Morena oa rona ho tlisa linako tsa puseletso ea lintho tsohle tse buuoeng ka molomo oa baporofeta bohle ba hae ba halalelang ho tloha qalong ea lefatše; sena, ho koala “ntoa ea mehla,” ntoa lipakeng tsa sebe le toka, ho tlisa mehla ea khanya, eo mehla eohle e neng e e lebeletse.

GSAM 32Boporofeta bo Fana ka Matšoao a Bofelo

GSAM 32.1Ha re ela hloko lentsoe le tšepahalang la boporofeta joaloka leseli le lokelang ho tataisa mehato ea rona, le re senolela tsela e nepahetseng har'a lefifi, ho ke ke ha e-ba ka tsela e 'ngoe ntle le hore re fumane tsela e tšoailoeng ka ho hlaka lentsoeng la boporofeta ho pholletsa le nako ho fihlela ho tla ha bobeli ha Kreste. Ka lebaka lena, ba latelang ka hloko leseli la boporofeta ha ba na ho lemoha feela matšoao le lintlha tse bontšang hore letsatsi le leholo le haufi, empa hape ba tla lemoha mosebetsi oa Morena ha o ntse o tsoela pele ka melaetsa ea 'nete e lokelang ho lokisetsa sechaba ho kopana le eena ka khotso ha a fihla.

GSAM 32.2Leha Mangolo a bolela hore letsatsi la Morena le tla tla hodima matšoele-tšoele a batho joaloka “lesholu bosiu,”³⁴ e boetse e re ka ba emeng keletsong ea Morena, “Lona, banabeso, ha le bofifing, hore letsatsi leo le le fihlele jwaloka lesholu. Kaofela ha lona le bana ba leseli, le bana ba motšehare.”³⁵

GSAM 32Hopola Tataiso ea Morena

GSAM 32.3Ha ho hopoloa tataiso ea Morena motsamaong oa ho tla ha hae, ho molemo ho hlokomela hore esale e le morero oa Molimo hore sechaba sa hae se hopole lipontšo tsa tlhokomelo le matla a hae molemong oa bona. Ha a fana ka mabaka a ho kheloha ha Iseraele ho Molimo, mopesaleme o re, “Ba lebetse Molimo Mopholosi wa bona, ya entseng dintho tse kgolo naheng ya Egepeta; mehlolo naheng ya Ham, le dintho tse tshabehang pela Lewatle le Lefubedu.”³⁶ Haeba e ne e le hantle ho Iseraele ho hopola tataiso ya Morena ho bona, na ha se hantle le ho rona? Ka boithabiso bo boholo, mopesaleme o boetse a re, “Rorisa Morena, wena moya wa ka, mme o se lebale melemo yohle ya hae.”³⁷

GSAM 33.1Mehleng eohle Morena o bile le linnete tsa bohlokoa, tse lokiselitsoeng ka mohau oa hae, ho ntša sechaba bokhobeng ba sebe, le ho ba lokisetsa ho kena Kanaan ea leholimo; 'me hoa molemo ho nahana ka kamoo Morena a sebelitseng le ba phatlalalitseng linnete tsena.

GSAM 33Liphetho tse Kholo ka Mekgwa e Menyane—Bopaki ba D'Aubigné

GSAM 33.2D'Aubigné, bukeng ea hae ea History of the Reformation, o re, “Molimo, ea lokisetsang mosebetsi oa hae ka lilemo tse ngata, o o phetha ka lisebelisoa tse fokolang ka ho fetisisa, ha nako ea hae e fihlile. Ho fihlela liphetho tse kholo ka mekhoa e menyenyane ka ho fetisisa, ke molao oa Molimo. Molao ona, o bonahalang hohle tlhahoeng, o boetse o fumaneha nalaneng.”³⁸

GSAM 33.3Ha Molimo, mehleng ya kgale, a qala ho kgetha sechaba se kgethehileng e le hore a se thehe hore e be sechaba se ikgethang ho yena, o ile a etsa jwalo ka ho bitsa monna a le mong—Abrahama—ya neng a dula hara bahedene, Ur ya Bokaldae. Ho tsoa ho eena ho ile ha hlaha litloholo tse ngata; empa ho bona, ha ba se ba phahamiselitsoe boemong ba sechaba, Molimo oa leholimo o ile a re: “Jehova ha a le kgetha, kapa a le ratela, hobane le ne le le bangata ho feta batho bohle; hobane le ne le le ba fokolang ho feta batho bohle.”³⁹

GSAM 33.4Hape, ha a ne a tla lopolla sechaba sa hae bokhobeng ba sona Egepeta, o ile a kgetha e le moetapele wa sona ya, boseaneng ba hae, a patilweng dikgwedi tse tharo ka tlung ya mmae, mme hamorao a bewa ka sekepeng se bonolo, se mahoashe, se entsweng ka mahlaka mme se tlotsitswe ka sekontiri, mme a tlohelwa hore a tsamaye le Noka ya Nile. Leha ho le jwalo, Moshe enwa, ha a se a fihlile dilemong tsa kutlwisiso, o ile a kgetha tsela e ikokobetsang ya ho boga le setjhaba sa Molimo ho ena le monate o fumanwang “menateng ya sebe ka nakwana.”⁴⁰

GSAM 34Tlhōlō ea Gideone

GSAM 34.1Hamorao, ha Morena a ne a tla lopolla Iseraele ho Ma-Midiane le Ma-Amaleke, ba neng ba kena naheng ea bona “joaloka litsie tse ngata,” mme ba timetsa kotulo ea lefatše, ba siea “Ha ho lijo bakeng sa Iseraele, eseng nku, eseng poho, eseng tonki,” Morena o ile a romela lengeloi ho Gideo. Mora enoa oa Joase o ne a fihlile boemong bo bobe haholo ba ho pola koro e nyenyane le ho e pata ho lira tsa hae. Ha lengeloi le mo tsebisa hore o tla lopolla Iseraele, Gideone ka ho makala a botsa, “Ke tla lopolla Iseraele ka eng? Bona, lelapa la heso le futsanehile ho Manase, mme nna ke monyane ka ho fetisisa ka tlung ea ntat'a ka.”⁴¹ Monna enoa ea ikokobelitseng, ea futsanehileng o ile a tsoa le banna ba hae ba makholo a mararo, ba tšoere mabone a bona a bonolo le lipitsa tsa bona (ketso e ka bonahalang e le bothoto ho ea latela kahlolo e fokolang), 'me ba etsa Molimo matla a bona, ba fumana tlholo e khōlō. Pele ho pholoso, Gideo a ka be a ile a lla joaloka moporofeta Amose ha a ne a botsa, “Ke mang ea tla tsosa Jakobo? Hobane o monyane.”⁴²

GSAM 34Lesea ka Sejoallong

GSAM 34.2Ka nako e behiloeng ke Morena, Mopholosi oa batho o ile a tsoaloa, mme balisa ba mo fumana a paqame ka har'a sejoallo. Ba leloko la hae ba lefatše ba ile ba latela mesebetsi e ikokobelitseng leha e hlomphehang ea bophelo. Mabapi le bofuma ba hae ba lefatše Mopholosi o ile a re, “Liphokojoe li na le mekoti, le linonyana tsa leholimo li na le lihlaha; empa Mora oa motho ha a na moo a ka behang hlooho ea hae.”⁴³ O ile a kgetha baapostola ba hae “ho tswa hara sehlopha seo se tlase, seo, leha e se sa maemo a tlase ka ho fetisisa, se sa fihleng boemong ba batho ba maemo a mahareng. Ka hona, ntho tsohle di ne di reretswe ho bontsha lefatše hore mosebetsi ona e ne e se wa motho, empa e le wa Molimo.”

GSAM 35Ba Hlalefileng ba Bangata ha baa Bitsoa

GSAM 35.1Pauluse o ile a bua ka mosebetsi matsatsing a kereke ea pele a re: “Bothoto ba Molimo bo bohlale ho feta ba batho; 'me bofokoli ba Molimo bo matla ho feta ba batho. Hobane le bona pitso ea lona, barab'eso, hore ha ho ba bangata ba bohlale ho ea ka nama, ha ho ba bangata ba matla, ha ho ba bangata ba maemo a phahameng ba bitsitsoeng; empa Molimo o khethile lintho tse bothoto tsa lefatše ho hlabisa lihlong ba bohlale; mme Molimo o kgethile tse fokolang tsa lefatše ho di tlotlolla tse matla; le tse nyenyetswang tsa lefatše, le lintho tse nyatswang, Molimo o di kgethile, ee, le lintho tse se nang teng, ho etsa letlhōle lintho tse teng; hore ho se be nama e ka ikgohomosang ka pela ha hae.”⁴⁴

GSAM 35Banna ba Ikokobelitseng Nchafatsong ea Bolumeli

GSAM 35.2Re fumana molao-motheo o tšoanang o bontšitsoe bophelong ba Balokisi ba baholo ba Lekholong la leshome le metso e tšeletseng la lilemo. Rahistori o re: “Molokisi Zwingle o tsoile ka tlung e nyenyane ea molisi oa Lithabeng tsa Alps; Melanchthon, setsebi sa thuto ea Molimo sa Nchafatso ea Bolumeli, o tsoile lebenkeleng la moetsi oa libetsa; 'me Luther o tsoile ntlong e nyenyane ea moepolli oa merafong ea futsanehileng.” Mabapi le eena, Luther o ile a re: “Batsoali ba ka ba ne ba le futsanehile haholo. Ntate e ne e le motho ea remang patsi ea futsanehileng (hamorao a fetoha morafeli), 'me 'm'e o ne a atisa ho jara patsi ka mokokotlong oa hae, e le hore a ka fumana mekhoa ea ho holisa bana ba hae. Ba ile ba mamella mosebetsi o boima ka ho fetisisa molemong oa rona.”

GSAM 35.3Moapostola Jakobo, ha a bua ka pitso ea batho tšebeletsong ea Morena, o re, “Mamela, barab'eso bao ke ba ratang, na Molimo ha a khetha mafutsana a lefatše lena, a ruileng tumelong, le majalefa a 'muso oo a o tšepisitseng ba mo ratang?”⁴⁵

GSAM 35Ba-Methodist ba pele

GSAM 35.4Ha re sheba morao moleng o ntseng o hatela pele oa bahlahisi ba liphetoho ho tloha matsatsing a pele a Methodism, ha thuto ea mohau o sa lefelloeng e ne e phatlalatsoa ka cheseho, re fumana e tsamaea le matla a Molimo. Kaha e ne e hlahisoa ka botšepehi ho batho, ka lerato le bonolo la Kreste, 'me ea amoheloa ke tumelo e phelang, balumeli ha baa ka ba fumana feela tšoarelo ea libe tsa bona tsa nakong e fetileng, empa ba fumana le matla a halaletsang a ba thusang ho phela bophelo ba bohalaleli. Bomamethodista bo bile le qaleho e ikokobelitseng, mme bo ile ba hlohonolofatsoa ho ya ka tumelo le tshepo e bonolo ya boruti le balatedi.

GSAM 36.1Ha re sheba liketsahalo le maiphihlelo a amanang le mokgatlo wa ho tla ha Kreste, re fumana hore, jwaloka mosebetsing o mong le o mong wa Morena oo motho a nkang karolo ho o phetheng, qaleho ya ona e bile hara bafumanehi le ba sa tsebahaleng; empa a ho se be ya o ahlolang hampe ka lebaka lena pele a hlahlobile ka hloko bopaki boo mosebetsi ona o moholo o thehilweng ho bona, hore ba se ke ba iphumana ba le boemong ba bao Morena a ileng a ba botsa, “Ke mang ea nyatsang letsatsi la lintho tse nyenyane?”⁴⁶

GSAM 36Karabo ea Eck ho Luther

GSAM 36.2Bakeng sa molemo oa ba ka 'nang ba sekamela ho ahlola hore na ntlha ea thuto e nepahetse kapa e fosahetse ho latela hore na ke ba seng bakae kapa ba bangata ba e amohelang, re qotsa, ka karolo e 'ngoe, khang e neng e le teng pakeng tsa Luther le Eck. Kaha Luther o ile a itšetleha ka Mangolo ho tšehetsa boemo ba hae, mme a iteta sefuba ho phephetsa tokelo ea batho ea ho beha maikutlo a bona ka holim'a lentsoe la Molimo, Eck o ile a araba ka mantsoe ana a somang: “Ke maketse ke boikokobetso le boinyenyefatso boo ka bona Ngaka e hlomphehang e ikemiselang ho hanyetsa, e le mong, bo-ntate ba bangata ba tummeng hakaale, mme e iketsa eka e tseba ho feta bo-mopapa, likhansele, litsebi, le liunivesithi! ... Ho ka be ho makatsa, ntle ho pelaelo, haeba Molimo a ne a patile 'nete ho bahalaleli le bashoela-tumelo ba bangata hakana ho fihlela ho fihla ha Ntate ea hlomphehang.”

GSAM 36.3Karabo ena e ka arabeloa hantle ka ea Zwingle ho John Faber, Zurich, ha Faber a ne a bontša “ho makala ha hae ka boemo boo lintho li neng li fihlile ho bona, ha mekhoa ea khale e neng e na le lilemo tse sekete le makholo a mabeli e ne e lahloa, mme ho ile ha fihleloa qeto e hlakileng ea hore Bokreste bo ne bo le phošong ka lilemo tse sekete le makholo a mane.” Zwingle o ile a araba kapele hore “phoso ha se phoso e fokolang hobane tumelo ea eona e nkile lilemo tse sekete le makholo a mane, le hore tšebeletsong ea Molimo, khale-khale ea tloaelo ha e letho ntle le haeba motheo kapa bopaki ba eona bo ka fumanoa ka Mangolong a Halalelang.”⁴⁷

GSAM 37Lentswe la Morena kgahlanong le Bohlale ba Botho

GSAM 37.1Kotsi ea ho its'ehetsa maikutlong a batho, ho e-na le ho rarolla potso ea, “Nnete ke eng?” ka lentsoe la Morena, e hlalositsoe ka ho hlaka ke moporofeta Hosea ha a re, “Le lemile bokhopo, le kotule bokhelo; le jele litholoana tsa mashano; hobane le ile la tšepa tsela ea lona, le bongata ba banna ba lona ba matla.”⁴⁸ Mokgwa wa pelo ya motho e bile ho tshepa motho kamehla; empa ha re ntse re atamela nako eo Morena a tlang ho “tsoga mme a tsitsinye lefatshe ka tsela e tshabehang,” moporofeta Esaia o kgothalletsa, “Tlohang ho motho, eo moea oa hae o leng linkong tsa hae; hobane o ka baleloa eng?”⁴⁹

GSAM 37.2Ka ha re hlokometswe ka tsela ena Lengolong le Halalelang mabapi le kotsi ya rona ntlheng ena, a ho se be ya potlakelang ho ahlola mokgatlo wa ho tla ha Morena, jwalokaha eka ha o tshwanele ho nahanisiswa ka lebaka la qaleho ya ona e nyenyane, kapa hobane ba bitswang ba baholo mahlong a lefatshe ha ba a ema le ntlha ena. Ho ena le hoo, a bohle ba lekanye dipolelo tsa ona ka hloko. Nnete e na le boleng bo sa lekanyesweng, mme ha e bapiswa le yona, maikutlo feela a batho ke mooko o se nang boleng.