Khaolo ea 2 — Morero oa Pholoho o Senotsoe

GSAM 38.1“Tšepo e liehisitsoeng e nyahamisa pelo; empa takatso ha e fihla, ke sefate sa bophelo.”¹ “Hobane ho rialo Morena oa mabotho: Hape hang, ke nakonyana feela, 'me ke tla sisinya leholimo le lefatše, le leoatle, le naha e omileng; 'me ke tla sisinya lichaba tsohle, 'me Takatso ea lichaba tsohle e tla tla; 'me ke tla tlatsa ntlo ena ka khanya, ho rialo Morena oa mabotho.”²

GSAM 38.2Ho tloha nakong eo Adama a ileng a lelekwa serapeng sa Edene le sefate sa bophelo, mantswe a buuhetsweng Satane mabapi le peo ya mosadi—“E tla pshatla hlooho ya hao,”—a file tshepo ya ho hlolwa ha diabolosi qetellong, ho dirolwa ha maano a hae a mano, le pusetso sefate sa bophelo. Ya neng a lebelletswe—Peo e tshepisitsweng—ka hona ya fetoha “Takatso ya ditjhaba tsohle.”

GSAM 38.3Qotsong e kaholimo e tsoang ho Hagai ho bonahala eka ho tla ha Ea Labalabeloang hona ho amahanngoa le nako eo Morena a tla sisinya maholimo le lefatše. Pauluse, ha a ne a ngolla Baheberu, o ile a beha sisinyeho eo nakong e tlang, a re, “Hang hape ke sisinya eseng lefatše feela, empa le leholimo. Mme lentsoe lena, Hang hape, le supa ho tloswa ha dintho tse thothomelang, jwaloka dintho tse entsweng, hore tse sa thothomeleng di tle di sale. Ka hoo, kaha re amohetse mmuso o sa sisinyeheng, a re be le mohau, ka ona re ka sebeletsang Molimo ka kamohelo, ka tlhompho le tshabo e hlomphehang ya Molimo.”³ Puo ena e mabapi le ho thothomela ho le hong, ho sa tlang, e bonahala e ho hokahanya haufi-ufi le ho thehoa ha ho qetela ha 'Muso oa Molimo, tlas'a Kreste, Peo e tšepisitsoeng, “Takatso ea lichaba tsohle.”

GSAM 39.1Tsosoloso e tla phethahatsoa ka Kreste e ka bonoa ka ho hlaka matsatsing ana a ho qetela ke bohle ba nang le Bibele eohle e butsoe ka pel'a bona. Ho ne ho se joalo ho batho ba khale. Lentsoe la Morena le ile la tla ho bona, “taelo holim'a taelo, taelo holim'a taelo: mola holim'a mola, mola holim'a mola; mona hanyenyane, le mane hanyenyane.”⁴ Ka hona, tšenolong eo ba e filweng ya morero wa pholoho, e ne e tshwana le tsela ya ba lokileng, “jwaloka lesedi le kganyang, le kganyang le ho feta ho isa letsatsing le phethahetseng.”⁵ Ka lebaka leo, e fetoha taba e kgahlang haholo ho latella ka bokgutshwane ho senolwa butle-butle ha morero oo ho batho ba hae ba mehleng ya kgale.

GSAM 39Tieho ha ea Ka ea Senoloa Qalong

GSAM 39.2Morena ha A ka a liehisa tšepo ea bona hang-hang, a etsa hore lipelo tsa bona li kula ka ho ba senolela nnete ea hore ho ne ho tla feta lilemo tse makholo pele ba fihlela phethahatso ea litšepo tsa bona ho Peo e tšepisitsoeng. Ho latela lintlha tse ngotsoeng, re fihlela qeto ea hore ba ile ba lumelloa ho nahana hore ngoana oa pele ea tsoaletsoeng e ne e tla ba Peo eo; le hore haufinyane, ka tsela e itseng, Edene e ne e tla tsosolosoa, 'me ba boele ba fumana phihlello sefatšeng sa bophelo. Ha Kaine a tswalwa, Eva a re, “Ke fumane monna ho tswa ho Morena.”⁶ Ditsebi tse ding tsa Seheberu di paka hore ha e fetolwa ka ho nepahala le ka botlalo, temana e baloa tjena, “Ke fumane monna, Morena.” Ka mantsoe a mang, Mona ke Peo e tlang ho etsa mosebetsi ona wa borena wa ho hlola Satane. Ha ho na tlaleho ea polelo e joalo e tsoang ho Eva ha Abele a tsoaloa. O ne a ka nahana, 'me ka tlhaho a ka nahana, hore letsibolo ke lona le neng le tla phethahatsa tšepiso. Litšepo tsa hae li tlameha li ile tsa putlama, esita le ho fela, ha semelo sa Kaine se ntse se hola, 'me a bona tsela ea hae e mpe e ileng ea qetella e lebisitse polao ea moen'ae. Pele Abel a bolaoa, ba tlameha ba be ba fumane khanya le tsebo e itseng mabapi le sehlabelo sa kamoso se neng se tla etsetsoa bona; hobane Abel, kaha o ne a laetsoe ke Molimo, o ile a tlisa nkuana ea hae e le sehlabelo, ha Kaine, ea neng a rutiloe joalo ka moen'ae, a tlisa sehlabelo sa litholoana tsa lefatše, 'me sena se ne se tšetse le moea oa khalefo le mona. Sehlabelo sa Abele se ne se amoheleha ho feta sa Kaine, hobane se ne se entsoe “ka tumelo,” mme ka sona Pauluse o ngola, “Leha a shoele, o ntse a bua.”⁷

GSAM 40Na Seth ke Peo?

GSAM 40.1Kamora lefu la Abele, ho ile ha tswalwa Sethe, mme tshepo ya tsosoloha; “hobane Molimo,” ho rialo Eva, “o nthehetse peo e nngwe sebakeng sa Abele, eo Kaine a mo bolaileng.”⁸ Hamorao Sethe o ile a balwa molokong o tswang ho Adama. (Bona Genese 5:3.) Kaine, e leng letsibolo la nnete, ha a balwe molokong oo. Mohlomong Eva o ne a nahana hore Seth joale ke Peo e tšepisitsoeng. Ho bonahala ho latela tlaleho hore kamora tsoalo ea Seth, batho ba ile ba qala ho ipitsa ka lebitso la Morena. (Bona mongolo o ka thoko oa Genese 4:26.) Mohlomong ba entse sena ka mohopolo oa hore Seth ke eena ea neng a tla ba 'musi oa ho qetela, Morena, le ho phethola puso eo Satane a e hapileng.

GSAM 40Tšepo e ne e Tšetlehile ho Noe

GSAM 40.2Pale e kgutshwanyane ya diketsahalo ho tloha mehleng ya Adama ho fihlela tswalong ya Noe, e fana ka ho se nene ka ho feta leloko la moloko. Tswalong ya Noe (“ya lokileng,” ho ya ka mongolo o ka thoko) tshepo ya boela ya tswa hape, mme batho ba re, “Ena ke yena ya tla re kgatholla mosebetsing wa rona le boima ba matsoho a rona, ka lebaka la mobu oo Morena a o rohakileng.”⁹ Lentswe la Molimo ha le bolele hore na ba ne ba lebella matshediso jwang, kapa ka tsela efe; empa ho ne ho na le tshepo ya hore thohako hodima lefatshe e ne e tla fokotswa ka tsela e itseng. Tsebo ea bokhopo bo neng bo le teng mehleng ea Noe, ha batho ba ne ba tla tlatsa lefatše ka sebe le pefo hoo moloko o neng o tla hlatsoetsoa lefatšeng ka likhohola, 'me eaba ke Noe le lelapa la hae feela ba pholoha timetso; le taba ea hore o ne a tla lula a lemosa lefatše ka timetso e neng e atamela ka lilemo tse lekholo le mashome a mabeli, tsohle li ne li patetsoe ho bona.

GSAM 41Ho Aha Babel

GSAM 41.1Kamora moroallo, batho ba ile ba laelwa, ka Noe, ho tlatsa lefatshe; empa ha ba qala ho ata, ba ile ba hana morero wa Morena wa ho ba busa. Nimrode o ile a theha mmuso wa Babel (o ileng wa bitswa Babylona hamorao, e le mmuso wa pele wa lefatshe).¹⁰ Nakoana ka mor'a moo batho ba ile ba qala ho haha tora ea Babel, hore ba iketsetse lebitso, le ho thibela ho hasana ha bona, e leng se neng se le khahlanong le seo Morena, ka Noe, a neng a ba rutil'e sona. Sebakeng sa ho leta ka mamello hore Morena a phethahatse merero ea hae, ba ile ba inkela taba eo matsohong, eitse ha Molimo a ferekanya puo ea bona, mme ka hona ba hasana.

GSAM 41Abrahama ho ba Mojalefa oa Lefatše

GSAM 41.2Ha re latella tlaleho ena e khutšoanyane ho fihlela ho moloko oa leshome ho tloha ho Noe, re fumana pitso ea Abrahama, eo Morena a ileng a re ho eena, “Naha ena kaofela eo o e bonang, ke tla e fa uena, le peo ea hao ka ho sa feleng. Mme ke tla etsa peo ya hao e tshwane le lerole la lefatše; hore haeba motho a ka bala lerole la lefatše, le peo ya hao e tla balwa. Tsoha, o tsamaye ho pholletsa le naha, bolelele ba yona le bophara ba yona; hobane ke tla o e fa.”¹¹ Leha ho le jwalo ka tshepiso ena ho Abrahama ya hore o tla rua naha, Morena o ile a mo tiisetsa hore o tla shwa. Pauluse o re o ile a ya “sebakeng seo a neng a tla se fumana e le lefa hamorao.”¹² Potso ena ea ho phethahala ha tšepiso ntle ho pelaelo e ile ea hlakisetsoa Abrahama ka pono e tsoang ho Molimo, hobane o ile a “lebella motse o nang le metheo, oo Moahi le Moetsi oa oona e leng Molimo.”¹³ Ho Baroma 4:13 ho boletsoe hore tšepiso e ne e le “hore a be mojalefa oa lefatše;” eseng boemong ba lona ba hona joale, empa haufinyane kapa hamorao, ka mor'a hore a tsohe hape.

GSAM 42.1Ho ya ka pono ya motho, Abrahama o ile a hloleha ho bona hore na peo e tshepisitsweng e ka ba mora wa hae jwang. Ka hona o ile a etsa tlhahiso ya ho bitsa Eliezer, motsamaisi wa hae, hore e be peo. Morena a re, Tjhe, ha ho jwalo; empa e tla ba ya “tla tswa ka maleng a hao.” Jwale Morena o qala ho mo senolela hore mosebetsi wa ho qetela wa peo ya hae ha o na ho phethahala hanghang. A re ho Abrahama, “Peo ea hao e tla ba moeng naheng e seng ea bona, mme e tla ba sebeletsa; mme ba tla ba hlokofatsa lilemo tse makholo a mane.... Mme u tla ya ho bo-ntat'ao ka kgotso; o tla patoa ka botsofadi bo botle.”¹⁴

GSAM 42.2Mosadi wa Abrahama o ile a etsa tlhahiso e sa bohlale ya ho potlakisa phethahatso ya tshepiso; empa kamora hore Isaka a tswalwe, mora wa nnete wa Abrahama le Sara mosadi wa hae wa molao, Morena o ile a bua ka Ishmaele le mmae Hagar, “Leleka lekgabunyane lena le mora wa lona.”

GSAM 42.3Tekoeng ea tumelo ea Abrahama ka ho etsa Isaka sehlabelo aletareng, o ile a ithuta thuto mabapi le tsoho ea bafu. Ho boleloa ka eena, “A nkile hore Molimo o ka mo [Isaka] tsosa, leha e le bafung; ke ka moo hape a ileng a mo amohela ka papiso.”¹⁵

GSAM 42Peo ea 'Nete

GSAM 42.4Ka nako e 'ngoe Abrahama o ile a laeloa hore Peo ea 'nete, eo litjhaba tsohle li neng li tla hlohonolofatsoa ka eona, leha e ne e tla tsoa lithoeng tsa hae tsa nama, ha e le hantle e ne e tla ba Kreste oa Molimo; hobane Morena ha a ka a mo re, “Lipeo, joaloka ba bangata; empa joaloka ea le mong, Le ho Peo ea hao, e leng Kreste.”¹⁶ Moapostola Pauluse o ile a bua ka sena, a re, “Lengolo, le bone esale pele hore Molimo o tla lokafatsa batho ba ditjhaba ka tumelo, le ile la bolela Evangeli ho Abrahama esale pele, la re: ‘Ka wena ditjhaba tsohle di tla hlohonolofatswa.’”¹⁷ Tshepiso e neng e nehetse Abrahama e ile ya ntjhafatswa ho Isaka le peo ya hae,¹⁸ le ho Jakobo.

GSAM 42.5Kaha Jakobo o ne a e-na le bara ba leshome le metso e 'meli, potso e ka hlaha ka tlhaho, Leloko la Peo ea 'nete le tla lateloa ka mang? Bopaking bo bululetsoeng boo Jakobo a faneng ka bona mabapi le bara ba hae, taba e ile ea rarolloa: “Lere la borena le ke ke la tloha ho Juda, leha e le moahloli ho tloha lipakeng tsa maoto a hae, ho fihlela ho fihla Shilo; mme ho eena ke moo batho ba tla bokellana.”¹⁹ Ho phethahatsa sena, ho bohlokoa ho hlokomela mona hore Baiseraele, leha ba ne ba le tlas'a mebuso e fapaneng, ba ne ba lumelletsoe ho ba le Sanhedrin ea bona. Ka hona, Juda—morabe oa Bajuda o reheletsoeng ka Juda—o ne o na le lentsoe 'musong oa bona ho fihlela Shilo (Kreste) a fihla kannete.

GSAM 43Nako e Patiloeng

GSAM 43.1Bo-ntat'a-moholo ba ne ba na le tsebo e itseng mabapi le tsosoloso le Peo e tšepisitsoeng; empa hore na o tla tla neng kapa o tla tla nako e kae pele ho moo ho ne ho ntse ho patiloe ho bona. Ha litloholo tsa Jakobo li ntse li ata Egepeta, mme Moasiria—Faro (Esaia 52:4)—ea “neng a sa tsebe Josefa,”²⁰ a ba hatella, ka tlhaho mehopolo ea bona ea khutlela ho lilemo tse 400 (ha e le hantle 430) tse boletsoeng ho Abrahama e le nako e akaretsang mahlomola a bona le ho lula ha bona e le bajaki, ba tšepile hore pholoso ho tsena e tla tlisa lefa le tšepisitsoeng.

GSAM 43.2Ha Moshe a tswalwa, batswadi ba hae ba ile ba bona hore “e ne e le ngwana ya phethahetseng.”²¹ Lesedi le tlameha le ile la fuwa bona hore tlasa Molimo, e ne e tla ba molopolli wa Iseraele botshwarong ba bona bo sehlōhō. Ntle le pelaelo tsebo ena e ile ea fetisetsoa ho Moshe; hobane ha a le lilemo li mashome a mane, a etsa qeto ea ho ikemisetsa ho ea le Baiseraele ba hlorisoang, le ho ba le mahlomola le bona ho e-na le ho bitsoa mora oa morali oa Faro le mojalefa oa terone ea Egepeta,²² mme ha a qala ho buella sechaba sa habo, 'me a bolaea Moegepeta ho ba sireletsa, o ile a makala haholo hore ba hlolehe ho lemoha mosebetsi oa hae; “hobane o ne a nahana hore banababo ba tla be ba utlwisitse hore Molimo o tla ba lokolla ka letsoho la hae.”²³

GSAM 44.1Ha nako ea Morena e fihla hore Baiseraele ba tlohe Egepeta, ba ile ba tloha, 'me ka nako e bolelletsoeng esale pele, ka letsatsi lona leo. Exoda 12:40, 41. Ba ne ba ke ke ba nka Moshe e le molaoli oa bona oa ho qetela le peo eo tšepiso e neng e etselitsoe eona, hobane e ne e le oa leloko la Levi, 'me na Jakobo ha a ka a bolela esale pele ka moea o halalelang hore Juda e tla ba molaoli oa bona ho fihlela Shilo a fihla?

GSAM 44“Ke Tla Mo Bona, Empa Eseng Hona Jwale.”

GSAM 44.2Ha Baiseraele ba ne ba le tseleng e eang Kanaan, Balaka, morena oa Moabe (setloholo sa Lote), a bitsa Balaame ho rohaka Iseraele. Morena o ile a fetola thohako ea hae e e-ba tlhohonolofatso, eo ka eona ba ileng ba fumana leseli le eketsehileng, le neng le reretsoe ho felisa mohopolo oa hore pholoso ea ho qetela pusong ea Satane e ne e tla ba hang-hang ha ba kena Kanaan. Pale ea eona Lengolong e baloa tjena, Balaame, ka pono e tsoang ho Molimo, a re, “Ke tla mo bona, empa eseng hona joale; ke tla mo shebella, empa eseng haufi: ho tla tsoa Naleli ho Jakobo, 'me ho tla phahama Lere la borena ho Iseraele, 'me le tla otla likhutlo tsa Moabe, 'me le tla timetsa bana bohle ba Sethe.”²⁴

GSAM 44.3Peo ena e ngata e ileng ea mela ho tsoa ho Abrahama ho buuoa ka eona ke Pauluse ka tsela ena: “Ka hona, ho tsoa ho e mong, eo e neng e le joaloka ea shoeleng, ba ile ba mela ba bangata joaloka linaleli tsa leholimo ka bongata, le joaloka lehlabathe le ka lebopong la leoatle le sa baloeng. Bona bohle ba ile ba hlokahala ba ntse ba tšepile, ba sa fumana litšepiso, empa ba li bone ba le hole, ba li kholiseha, ba li amohela, mme ba ipolela hore e ne e le bajaki le baphalli lefatšeng.”²⁵

GSAM 44.4Pelo ea Iseraele e ne e sa lokela ho tepella kapa ho nyahama ke polelopele ea Balaame ea hore phethahatso ea tšepo ea bona ha se “hona joale,” kapa “haufi;” hobane Morena, nakoana pele ho boporofeta bona, o ne a tšepisitse bophelo ba hae hore boemo boo bo hlollang bo tla qetella bo fihlile. Ka Moshe o ile a re, “Empa kamoo ke phelang kateng, lefatše lohle le tla tlala khanya ea Morena.”²⁶ Mehleng ea moporofeta Habakuku, lilemo tse 863 hamorao, 'nete eona eo e ile ea pheta-phetoa, empa ea buuoa e le ketsahalo e neng e e-so be teng: “hobane lefatše le tla tlala tsebo ea khanya ea Morena, joalokaha metsi a koahela leoatle.”²⁷

GSAM 45Tšebeletso ea Sehalalelo e le Mohlala oa 'Nete

GSAM 45.1Ha Morena a ntša Iseraele Egepeta, o ile a phatlalatsa molao oa hae oa litaelo tsa boitšoaro kapele ho kampo eohle, mme a ba fa khopi ea oona lefikeng, e betliloeng ka monoana oa hae, e le hore ba ka lula ba supisoa ho Mopholosi eo qetellong a neng a tla ipeha sehlabelo bakeng sa bona; le hore ka matla a mali a hae a bohlokoa libe tsa bona li ka hloekisoa, o ile a haha sehalalelo lehoatateng. Tente ena, kapa sehalalelo sena, ka kaho ea sona kaofela, Moshe o ile a laeloa hore a e etse hantle joalo ka mohlala oo Morena a mo bontšitseng oona thabeng.²⁸ Tshebeletso ka sehalalelong sena e ne e le seriti sa tshebeletso ya nnete ya Kreste sehalalelong se lehodimong.²⁹ Le ha sepheo sa Molimo dimpong le ditabelong tsa sehalalelo e ne e le ho boloka kapele ho batho seriti sa “dintho tse molemo tse tlang,”³⁰ matsapa a Satane e ne e le ho etsa hore batho ba shebe sehlabelo ka bosona, ho ena le Kreste le tshebeletso ya hae ya nnete, eo sena e neng e le mohlala feela wa yona. Ka hona o ile a batla ho ba etella pele ho tshepa mesebetsi ya bona bakeng sa pholoho.

GSAM 45.2E ne e le morero oa Morena ho ba molaoli oa sechaba sa hae,—Baiseraele,—ho ba loanela lintoa le ho hlola lichaba. O ne a na le mokhoa oa hae oa ho busa, joalokaha ho bontšitsoe ke temana e latelang: “Ha a sena ho timetsa lichaba tse supileng naheng ya Kanaan, o ile a ba abela naha ya tsona ka tlhophiso ka lotho. Mme kamora moo, o ile a ba fa baahloli ka nako e ka etsang lilemo tse makholo a mane le mashome a mahlano, ho fihlela ho Samuele moporofeta.”³¹

GSAM 45Iseraele e Kopa Morena

GSAM 45.3Ho hlakile hore Baiseraele ba ne ba sa rate mokhoa oo Morena a neng a ba busa ka oona. Leha ho le joalo, e ne e le morero le thato ea hae hore e be sechaba se ikhethang, se fapaneng le lichaba tse ling kaofela tse ba potileng. Haeba ba ne ba latetse litaelo tsa hae ka tieo, lichaba le tsona li ne li tla re ka bona, “Ruri sechaba sena se seholo ke batho ba bohlale le ba nang le kutloisiso. Hobane ke setjhaba sefe se seholo se nang le Molimo ya ba atamelang, jwaloka Morena Molimo wa rona, ho tsamaisa dintho tsohle tseo re mo ipiletsang ho tsona?”³²

GSAM 46.1Ka ho se kgotsofale ha bona ba ile ba kopa Samuele hore a ba kgethele morena, mme Morena a re ho Samuele, “Ba ntahlile hore ke se ke ka busa holim'a bona.”³³ Hape ba re ho Samuele, mme ka boikemisetso bo boholoanyane, “Jwale re etsetse morena ho re ahlola jwaloka ditjhaba tsohle.”³⁴ Samuele o ile a ba hlalosetsa ka hloko kgatello eo ba neng ba tla ba le yona haeba ba ka ba le morena, empa “leha ho le jwalo batho ba ile ba hana ho mamela lentswe la Samuele; mme ba re, Tjhe; empa re tla ba le morena hodima rona; hore le rona re tle re tshwane le ditjhaba tsohle; le hore morena wa rona a re ahloleng, a tsamaye ka pele ho rona, a lwe dintwa tsa rona.”³⁵

GSAM 46.2Kahoo ba bile le marena a ba busang ka lilemo tse ka bang makholo a mahlano, qalong e le 'muso o le mong tlas'a Saule, Davida, le Salomone; eaba o aroloa ka 'muso o babeli, Iseraele le Juda. Ke marena a fokolang haholo a bona a neng a lokile ebile a loka, empa boholo ba ona bo ne bo le khopo, a etella sechaba pele ho borapeling ba litšoantšo le mekhoeng e mebe e feteletseng. Ka hona, batho ba ne ba tšoana le lichaba tse ba potileng eseng feela ka ho ba le morena, empa le ka bokhopo, ka ho tlohela Molimo oa bo-ntat'a bona, le ka ho rapela litšoantšo le mabotho a leholimo.

GSAM 46.3Morena o ile a bua ka puso ena ea borena, ka molomo oa moporofeta Hosea, “O Iseraele, u itimile; empa thuso ya hao e ho nna. Ke tla ba morena wa hao; ho na le e mong ya ka o pholosang metseng yohle ya hao? Le baahlodi ba hao bao o neng o re, ‘Mphe morena le mahosana?’ Ke o file morena ka kgalefo ya ka, mme ka mo nka ka bohale ba ka.”³⁶

GSAM 47Mmuso o Phetotsoe

GSAM 47.1Puso ena ea borena e ile ea tsoela pele ho fihlela ha Bakaldea ba chesa Jerusalema, ba nka lijana tsa tempele, 'me ba isa Juda botlamuoeng Babylona, moo ba ileng ba lula lilemo tse mashome a supileng, joalokaha ho ne ho boletsoe esale pele ka bona. Ha puso ena ea morena a le mong e fela, Morena o ile a bua ka moporofeta Ezekiele, ho Sedekia, morena oa bona oa ho qetela, “Wena khosana e se nang hlompho e khopo ya Iseraele, letsatsi la hao le fihlile, moo bokhopo bo tla fela, ho rialo Morena Molimo: Tlosa moqhaka o phahameng, 'me u role moqhaka: sena ha se na ho tšoana: phahamisetsa e mong ea tlase [molaoli oa Babylona], 'me u theolele e mong ea phahameng [molaoli enoa ea ikhakhantseng haholo oa leloko la Juda]. Ke tla phethola, phethola, phethola; ha e sa tla ba teng ho fihlela ho fihla ea nang le tokelo ea eona; ebe ke e mo fa.”³⁷

GSAM 47.2Molaodi enwa ya lokileng, Peo ya nnete, ke Kreste. Ka yena moporofeta Mikae o ngotse, “Wena, tora ya mohlape, qhobosheane ya moradi wa Sione, ho wena ho tla tla, e leng puso ya pele [puso hodima lefatshe, e tsosolositsweng ho Kreste]: mmuso o tla tla ho moradi wa Jerusalema.”³⁸

GSAM 47.3Ha Iseraele e lahlehetsoe ke molamu oa borena, o ile oa fetisetswa matsohong a morena oa Babylona. Ha ba ntse ba le tlas'a puso ea Medo-Peresia, Gerike, le Roma ka ho latellana, 'muso o ile oa phetholoa hararo. Pusaneng ea Mmusimoholo Augustus oa Roma, Kreste, mojalefa oa 'nete oa terone ea Davida,—Peo ea 'nete ea mosali, ea Abrahama, le ea Davida,—o ile a tsoaloa, hape ka tsela e neng e boletsoe esale pele.

GSAM 47.4Hore batho ba tsebe hore Molaodi ya loketseng, Peo ya nnete, o ne a le ka hodimo ho motho feela wa nama ya nang le mmuso o sa nkeleng nako e telele, Morena o ile a susumetsa mopesaleme ho ngola tjena: “Ke tla mo etsa mora wa ka wa pele, ya phahameng ho feta marena a lefatshe. Ke tla boloka mohau wa ka ho yena ka ho sa feleng, mme selekane sa ka se tla tiiswa ho yena. Le peo ya hae ke tla etsa hore e dule ka ho sa feleng, mme terone ya hae jwaloka matsatsi a lehodimo.” “Peo ya hae e tla dula ka ho sa feleng, mme terone ya hae jwaloka letsatsi ka pela ka. E tla tiiswa ka ho sa feleng jwaloka kgwedi, mme jwaloka paki e tshepahalang lehodimong.”³⁹

GSAM 48.1Boporofeteng ba Esaia re bala ho eketsehileng ka Molaoli enoa ka tsela e latelang: “Ho rona ho tswetswe ngwana, ho rona ho filwe mora: mme puso e tla ba lehetleng la hae; mme lebitso la hae le tla bitswa Kgakgamatso, Moeletsi, Molimo o Matla, Ntate wa Bosafeleng, Khosana ea Khotso. Katoloso ea puso ea hae le khotso ha e na ho ba le moeli, teroneng ea Davida, le 'musong oa hae, ho e hlophisa, le ho e tiisa ka kahlolo le ka toka ho tloha joale ho isa ruri. Cheseho ea Morena oa mabotho e tla phethahatsa sena.”⁴⁰

GSAM 48Phetisetso ea Enoch le Elia

GSAM 48.2Ho na le mehlala e ngolisitsoeng ea batho ba mehleng ea khale ba ileng ba isoa leholimong ba sa utloa lefu. Ka Enoch, oa bosupa ho tloha ho Adamu, ho thoe, o “tsamaile le Molimo: mme a se be teng; hobane Molimo o mo nkile.”⁴¹ “Ka tumelo Enoch o ile a isoa hore a se ke a bona lefu; mme ha a ka a fumanoa, hobane Molimo o ne a mo isitse: hobane pele a isoa o ne a na le bopaki bona, hore o ile a khotsofatsa Molimo.”⁴²

GSAM 48.3Hape, ha Elia le Elisha ba ntse ba tsamaya mmoho, “ha ho etsahala, ha ba ntse ba tsoela pele ho tsamaya, ba ntse ba bua, bonang, ha ho hlaha keraete ea mollo le lipere tsa mollo, tsa ba arola bobeli; mme Elia a nyoloha leholimong ka sefefo. Elisha a bona, a hoeletsa, Ntate, ntate, koloi ea Iseraele, le bapalami ba eona ba lipere. A se ke a hlola a mo bona.”⁴³

GSAM 48.4Enoeke o ile a profeta ka ho tla ha Kreste e le moahloli oa lefatše lohle, ka mantsoe ana: “Bonang, Morena o tla le ba halalelang ba hae ba dikete-kete, ho tla ahlola bohle, le ho bontša bohle ba sa tšabeng Molimo har’a bona molato oa bona ka diketso tsohle tsa bona tsa bokhopo tseo ba li entseng ka bokhopo, le ka mantswe ohle a bohale ao baetsalibe ba se nang tumelo ba a buileng kgahlanong le yena.”⁴⁴

GSAM 49Jobo o Rutile ka ho Tla ha Morena

GSAM 49.1Jobo, eo ho nahanoang hore o phetse mehleng ea Moshe, o ne a na le tsebo e itseng mabapi le ho tla ha Kreste le tsoho ea bafu; hobane o ile a re, “Ao, hoja mantsoe a ka a ne a ngotsoe hona joale! Oho, hoja a ne a hatisitswe ka bukeng! Hore a ne a ngotswe ka pene ya tshepe le loto lefikeng ka ho sa feleng! Hobane ke a tseba hore Mmoloki wa ka o a phela, le hore o tla ema ka letsatsi la ho qetela lefatsheng; mme leha diboko di senya mmele ona kamora letlalo la ka, leha ho le jwalo ke tla bona Molimo ka nama ya ka: eo ke tla mo iponela, mme mahlo a ka a tla mo bona, eseng e mong.”⁴⁵

GSAM 49Terone ea Davida Terone ea Morena

GSAM 49.2Terone ea Davida e ne e bitsoa terone ea Morena. “Salomone a lula teroneng ea Morena e le morena sebakeng sa Davida ntat'ae.”⁴⁶ Morena o ne a “ikanne kano ho eena [Davida], hore ho tsoa lelokong la hae, ho ea ka nama, o tla tsosa Kreste hore a lule teroneng ea hae: eena, ha a bona sena esale pele, a bua ka tsoho ea Kreste, hore moea oa hae ha oa ka oa siuoa liheleng, le hore nama ea hae ha ea ka ea bona ho bola.”⁴⁷ Mme hape ho boetse ho thwe ka puso ya Kreste e tlang, O tla dula teroneng ya Davida. (Bona Esaia 9:7.) Hape, “Marena a lefatshe a itokisitse, mme babusi ba rerisana mmoho, kgahlanong le Morena, le kgahlanong le Motlotsuoa oa hae.... Empa ke behile morena wa ka thabeng ya ka e halalelang ya Sione. Ke tla phatlalatsa taelo: Morena o itse ho nna, O Mora wa ka; kajeno ke o tswadile.”⁴⁸ Hape, “Morena o itse ho Morena oa ka, Lula ka letsohong la ka le letona, ho fihlela ke etsa lira tsa hao setulo sa maoto a hao.”⁴⁹

GSAM 49Bajuda ba Ferekane

GSAM 49.3Lingoliloeng tsena li ile tsa ferekanya Bajuda. Mona e ne e le bothata boo ba neng ba sa bo rarolle: haeba Davida a mo bitsitse Morena, o ne a ka ba mora oa hae joang? O ne a ka ba ngoana ea tsoetsoeng ka peo ea Davida, empa leha ho le joalo a be Emmanuele—Molimo o na le rona? Leha ho le joalo Esaia, moporofeta oa bona, o ile a phatlalatsa, “Moroetsana ea sa tsebeng monna o tla ima, a bele ngoana oa moshanyana, mme a re lebitso la hae ke Emmanuele.”⁵⁰

GSAM 50.1Kreste o ne a tseba hantle potso e neng e tla khutsisa Bafarisi ba ngangisang, ka hona a ba botsa, “Le nahana'ng ka Kreste? Ke mora oa mang? Ba mo joetsa, ‘Ke mora oa Davida.’ A re ho bona, ‘Joale Davida, ka moea, o mo bitsa Morena joang, ha a re, Morena o itse ho Morena oa ka, Lula letsohong la ka le letona, ho fihlela ke etsa lira tsa hao setulo sa linao tsa hao?’ Haeba Davida a mo bitsa Morena, o mo tsoala joang?”⁵¹

GSAM 50.2Taba ena e boetse e buuoa ka eona Pesalemeng ea 45:6, 7: “Setulo sa hao sa borena, oho Molimo, ke sa ka ho sa feleng le kamehla: molamu oa 'muso oa hao ke molamu o lokileng. U rata toka, 'me u hloile bobe: ka hona Molimo, Molimo oa hao, o u tlotsitse ka oli ea thabo ho feta balekane ba hao.”⁵² Ha Mangolo ana a le kelellong, batho ba Baiseraele ba tlameha hore ebe ba ne ba e-na le likhopolo tse phahameng ka semelo sa Molaoli le Motsosolosi ea tlang. Ho ne ho ke ke ha e-ba ka tsela e 'ngoe.

GSAM 50Peo e Tsoang ho Molimo

GSAM 50.3Taelo e qaqileng e ile ea fanoa mabapi le Kreste le tsoalo ea hae, hobane Morena ka Mika moporofeta o ile a supa tšimoloho ea hae ea bomolimo, esita le motse o monyenyane moo a neng a tla tsoaloa teng: “Empa wena, Bethlehema Ephrata, leha o le monyane hara dikete tsa Juda, ho tswa ho wena o tla tswa ho nna ya tlang ho ba Mmusi wa Iseraele; eo ho tswa ha hae e bileng ho tswa kgale, ho tswa mehleng ya kgale e sa feleng” (mongolong o ka thoko, Seheberu, ho tswa “mehleng ya bosafeleng”).⁵³

GSAM 50Boteng ba Molimo bo Bonahatse ho Shekinah le Lerung

GSAM 50.4Hamorao nalaneng ea Baiseraele, ha Salomone a qetile ho haha tempele, eo a ileng a re e tlameha ho ba e “kgahlehang” ka ho fetisisa, shekinah ea khanya ea Molimo e ile ea nka sebaka sa eona lipakeng tsa cherubim ka holim'a setulo sa mohau. Pale e bolela hore nakong ea ketekelo ea tempele, ha baprista ba tsoa sebakeng se halalelang, “leru la tlatsa ntlo ea Morena, hoo baprista ba sa kang ba khona ho ema ho sebeletsa ka lebaka la leru: hobane khanya ea Morena e ne e tlatsitse ntlo ea Morena.”⁵⁴ Boteng ba Morena ka tempeleng ena bo ne bo bonahala mahlong a batho lerung la khanya. Morena o ile a araba thapelo ea Salomone ketsahalong ena, mme a re ho eena, “Ke utloile thapelo ea hao, mme ke khethile sebaka sena ho ipakela e le ntlo ea sehlabelo.”⁵⁵

GSAM 51.1Batho ba ile ba etsa sebe,—ba kena botšepetsing ba litšoantšo,—mme ka lebaka leo, motse oa bona le sehalalelo sa bona li ile tsa ripitloa ka lilemo tse mashome a supileng. Kamora ho isoa botlamuoeng, tempele e ile ea hahuoa bocha tlas'a Zerubabele. Leha e ne e se na khanya e lekanang le ea Salomone, leha ho le joalo Morena o ile a bua ka eona ka moporofeta oa hae, “Khabane ea ntlo ena ea morao e tla ba kholo ho feta ea pele.”⁵⁶ Ntlo ena e ile ea khabisitsoa ke Heroda, 'me mabaleng a eona Mopholosi o ile a ruta. Ntlo ea pele e ne e na le leru la khanya le neng le tšoantšetsa Morena, empa ho ea bobeli ho ile ha kena Mopholosi ka boeena, 'Mopi oa lintho tsohle.

GSAM 51Mmuso o Kgabane wa Kutu ea Jese

GSAM 51.2Ho ba neng ba lebeletse, ba emetse mehleng ea Esaia, litšoantšiso tse tsoang boporofeteng ba hae tsa lintho tse khanyang tse amanang le pholoso ea ho qetela li tlameha hore ebe e bile mohloli oa matla le khothatso. Boporofeta bona bo boetse bo hlalosa ka ho hlaka haholo leloko leo Mopholosi enoa ea lebeletsoeng a tlang ho tsoa ho lona, ka tsela e latelang: “Mme ho tla hlaha lere ho tswa kutung ya Jesse, le Lekala le tla mela ka metso ea hae: mme Moya wa Morena o tla dula hodima hae, moya wa bohlale le temoho, moya wa keletso le matla, moya wa tsebo le wa tshabo ya Morena; mme o tla mo etsa ya nang le temoho e potlakileng tshabong ya Morena; mme ha a ka ke a ahlola ho ya ka seo mahlo a hae a se bonang, kapa ho nyatsa ho ya ka seo ditsebe tsa hae di se utlwang: empa o tla ahlola bafumanehi ka toka, a nyatsa ka ho loka bakeng sa ba bonolo ba lefatshe: mme o tla otla lefatshe ka lere la molomo wa hae, ka moya wa dipounama tsa hae o tla bolaisa ba kgopo.”⁵⁷

GSAM 52Tsoho e Rutiloeng ke Baporofeta

GSAM 52.1Moporofeta Esaia le eena o ile a ruta thuto ea tsoho ea bafu, ka mantsoe ana a tšelisang: “Thabeng ena Morena oa mabotho o tla lokisetsa batho bohle mokete oa lintho tse nonneng, mokete oa veine e lutseng holim'a masalla a eona, oa lintho tse nonneng tse tletseng moko, oa veine e lutseng holim'a masalla a eona e hloekisitsoeng hantle. Mme o tla timetsa thabeng ena sefahleho sa sekoaelo se apareditsweng batho bohle, le lesira le apareditsweng ditjhaba tsohle. O tla metsa lefu ka tlholo; mme Morena Molimo o tla hlakola dikeledi difahlehong tsohle; mme o tla tlosa nyatso ya batho ba hae lefatsheng lohle; hobane Morena o buile. Mme ka lona letsatsi leo ho tla thoe: Bonang, ke Molimo wa rona; re mo letetse, mme o tla re pholosa: ke Morena; re mo letetse, re tla thaba mme re nyakale pholosong ya hae.”⁵⁸

GSAM 52Mmuso wa Lefatshe le Ntjhafaditsweng

GSAM 52.2Moporofeta enoa ea tšoanang o re e tla ba lefatše le nchafalitsoeng leo 'muso oa ho qetela o tla thehoa ho lona: “Hobane, bonang, ke theha maholimo a macha [maholimo a sepakapaka] le lefatše le lecha; 'me a pele a ke ke a hopoloa, kapa a fihle kelellong [mongolong o ka thoko, Seheberu, ‘a kene pelong,’ ke hore, ho lakatseha hape]. Empa lona le thabeleng le ho nyakalla ka ho sa feleng ka seo ke se bopang: hobane, bonang, ke bopa Jerusalema hore e be thabo, le batho ba eona e be nyakallo. Mme ke tla nyakalla ka Jerusalema, ke be le thabo ka sechaba sa ka: mme lentsoe la sello le ke ke la hlola le utluoa ho eona, le eseng la mohoo oa tlokotsi. [Ho tloha ka nako eo lefatshe le letjha le bopilweng] ho ke ke ha hlola ho ba le ngwana ya matsatsi a mmalwa [ngwana ya phelang nako e kgutshwane], kapa motho ya hodileng ya sa fihlellang dilemo tsa hae [botsofadi pele ho nako]: hobane ngwana o tla shwa a le dilemo di le lekgolo [mehleng eo batho ba neng ba phela dilemo tse makgolo a robong, bana ba ka be ba le dilemo di le lekgolo]; empa moetsalibe ha a le dilemo tse lekgolo [dilemong tsa hae tsa ho qetela tsa bophelo bo bolelele ba dilemo tse lekgolo] o tla ba ya rohetsweng. [Ba shwelang nakong eo lefatshe le letjha le tliswang ke ba timelang ‘tsenyeho ea batho ba se nang bolumeli.’ 2 Petrose 3:7.] Mme ba tla haha matlo, ba a dule; ba tla lema masimo a morara, ba je ditholwana tsa ona. Ha ba na ho haha, e mong a dula; ha ba na ho lema, e mong a ja: hobane jwalokaha matsatsi a sefate [sefate sa bophelo, ho ya ka Septuaginta] e le matsatsi a sechaba sa ka, le makgethuwa a ka a tla natefelwa nako e telele ke mosebetsi wa matsoho a bona.”⁵⁹

GSAM 53.1Ezekiele o sheba hole nakong e tlang ho fihlela tsohong ea bafu. Ka eena Morena o re, “Bonang, lona sechaba sa ka, ke tla bula mabitla a lona, ebe ke le etsa hore le tsoe ka har'a mabitla a lona, 'me ke le tlise naheng ea Iseraele.”⁶⁰

GSAM 53“O Rwetse Matshwenyeho a Rona”

GSAM 53.2Ho Esaia, moporofeta oa evangeli, ho ile ha senoloa ka botlalo ho feta teko, mahlomola, le lefu la Mopholosi molemong oa batho. “Ke mang,” ho rialo moporofeta, “ea lumetseng tlaleho ea rōna? 'Me letsoho la Morena le senotsoe ho mang? Hobane o tla hola ka pel'a hae joaloka semela se bonolo, le joaloka motso o tsoang mobung o omileng: ha a na sebopeho kapa botle; 'me ha re mo bona, ha ho na botle boo re ka mo lakatsang. O nyatsoa ebile o latolwa ke batho; monna wa maswabi, ya tlwaetseng maswabi: mme re ile ra ipata difahleho tsa rona ho yena; o ne a nyatsoa, mme ha re a ka ra mo nka letho. Ruri o nkile masisapelo a rona, a jara masoabi a rona: empa re ne re mo nka e le ya otlilweng, ya shapuilweng ke Molimo, mme a hlokofatswa. Empa o ile a hlajwa bakeng sa ditlolo tsa rona, a pshatleha bakeng sa dibe tsa rona: kotlo ya kgotso ya rona e ne e le ho yena; mme ka mekgwabo ya hae re fodisitswe.”⁶¹

GSAM 53.3Na liketsahalo tsena li hlile li hlolla hore li etsahale mehleng ea ka? batho, hammoho le moporofeta, ba ka be ba botsitse. Karabo e ka be e bile, Ha li na ho etsahala hona joale; nako ea ho tla ha Mopholosi enoa e moholo ha e e-so fihle; empa moporofeta o re, “Mahlo a hao a tla bona Morena botleng ba hae; a tla bona naha e leng hole haholo.”⁶²

GSAM 54Boporofeta ba Daniele bo Senola Bokamoso

GSAM 54.1Leha ho le jwalo, e bile ka moporofeta Daniele moo Morena a qalileng ho ruta batho ba hae mabapi le mebuso e latellanang e neng e tla hlaha le ho busa ho fihlela ho thehwa ha mmuso wa hae o sa feleng; le ho senola nako e kgethehileng, ho tloha ketsahalong e neng e eso etsahale, ho fihlela ho bonahala ha nnete le ho kgaolwa ha Mesia. Tlhaloso ea toro ea Nebukadenesare e ile ea senola hore mebuso e mene e neng e tla busa lefatše e tla fokotseha matleng le bokhabeng ho latela tekanyo ea boleng bo fokotsehang ba khauta, silevera, koporo, le tšepe; le hore qetellong boemo bo robehileng, bo sa kopanang ba mebuso bo tla tšoana le ho robeha habonolo ha tšepe e tsoakiloeng le seretse. Ka mor'a moo ho ne ho tla tla 'muso oa maholimo o neng o tla latela ho fokotseha ha mebuso eo e neng e tla ba joaloka mōkō oa seotlo sa lehlabula, e le hore ho se ke ha fumaneha sebaka bakeng sa tsona, ha 'muso oa Molimo oona o tla tlatsa lefatše lohle.

GSAM 54.2Eaba, ponong ea khaolo ea bosupa, tlas'a matšoao a liphoofolo tse 'ne tse kholo, ho boela ho shebiloe ntlha e tšoanang, 'me ho hlahisoa lintlha tse ling tsa mebuso ena. Khaolong ena ho lateloa tsela le mosebetsi oa matla a “lenaka le lenyenyane” a neng a lokela ho hlaha, kamorao ho karohano ea 'muso oa bone ka likarolo tse leshome, a heletsa kapa a hatella tse tharo tsa tsona ho iketsa 'musi oa moea holim'a tsona kaofela. Matla ana a bopapa a tla tswela pele boemong bo arohaneng le bo robehang habonolo ba mmuso wa bone, esita le ka dilemo tse 1260. Ka tsela ena ho ile ha senolwa diketsahalo tse fihlang nakong eo Kreste a amohelang mmuso ho Ntate wa hae, mme a o neha ba halaledi ba Ea Phahameng ka ho Fetisisa; mmuso o qetellang o busa lefatshe lohle, mme o tla dula ruri.

GSAM 55Matsatsi a Dikete tse Pedi le Makgolo a Mararo

GSAM 55.1Khaolong ea borobeli ea Daniele, tlas'a pono ea nku e tona, pudi, le “lenaka le lenyenyane le ileng la hola ho feta tekano,” moporofeta o boela a isoa mafelong a nako. Litemana tsa 13 le 14 li lebisa tlhokomelo ea hae nakong e itseng—matsatsi a 2300—e fihlang kahlolong. Ena e ne e le nako e telele, mme ka hona moporofeta a e utlwisisa; hobane lengeloi le ile la mo tsebisa hore pono e ne e sa le bakeng sa matsatsi a mangata. Ho fihlela ka nako eo ho ne ho eso fanwe ka letsatsi la qaleho ya matsatsi, mme ka hona o kwala kgaolo ka ho re, “Ke ile ka makala pono; empa ha ho ya ileng a e utlwisisa.”

GSAM 55Libeke tse Mashome a Supileng ho isa ho Mesia

GSAM 55.2Khaolo ea borobong e pheta ka lengeloi le tlang ho Daniele, ha e araba kopo ea hae, ho mo fa bohlale le kutloisiso. Le mo tsebisa ka nako ea libeke tse mashome a supileng. Libeke tse mashome a tšeletseng le metso e robong tsa libeke tsena tsa lilemo [eo, re bolelloang, e leng moelelo oa lentsoe la Seheberu shevooim, le fetoletsweng e le “libeke”] li ne li tla fihla ho Mesia. Ntlha eo nako ena e neng e tla qala ho eona, “taelo ea ho tsosolosa le ho haha Jerusalema,” e ne e e-s'o fanoe. Ho hlaha potso, Daniele o ne a ka tseba joang hore na libeke tse mashome a tšeletseng le metso e robong li tla fella hokae? Khaolong ea leshome le metso e 'meli, taba ena ea nako e boetse e shejoa, 'me potsolotsong ea hae, “Qetello ea lintho tsena e tla ba efe?” o bolelloa hore a ee, hobane mantsoe a “koetsoe 'me a tiisitsoe ho fihlela nakong ea qetello,” ha “bahlalefi ba tla utloisisa.”

GSAM 55.3Ntle le pelaelo, potso ena ea nako ke e 'ngoe ea mehlala eo moapostola Petrose a buang ka eona ha a re, “Pholo eo baporofeta ba e batlisisitseng ka hloko, ba neng ba bua ka mohau o neng o tla tla ho lona; ba ntse ba batlisisa hore na ke nako efe, kapa ke nako ea mofuta ofe, eo Moea oa Kreste o neng o le ka ho bona o neng o e supa, ha o ne o paka esale pele mahloko a Kreste le khanya e neng e tla latela.”⁶³

GSAM 56Qetello ea Ba se Nang Bolumeli

GSAM 56.1Malakia, moporofeta oa ho qetela oa Testamente ea Khale, o siea tlhaloso e amang maikutlo haholo ea timetso ea ho qetela ea ba khopo: “Bonang, letsatsi le a tla, le tla chesa jwaloka onto; mme bohle ba ikgohomosang, e, le bohle ba etsang bobe, ba tla ba jwaloka makgwarapha; mme letsatsi leo le tlang le tla ba tjhesa, ho rialo Morena wa mabotho, hoo le sa tlo tlohela motso kapa lekala. Empa ho lona ba tshabang lebitso la ka, Letsatsi la toka le tla tjhaba le pholiso mapheong a lona; mme le tla tswa, le hole jwaloka manamane a lesaka. Mme le tla hatakela ba kgopo; hobane ba tla ba molora tlasa bohato ba maoto a lona ka letsatsi leo ke tla etsang sena, ho rialo Morena wa mabotho.”⁶⁴

GSAM 56.2Ka dintlha tsena tsohle tse ngotsweng Testamenteng ya Kgale tseo Baiseraele ba neng ba na le tsona, tse neng di ba senolela dintlha tse ngata tsa morero wa pholoho, kgahleho ya baithuti ba matlhagatlhaga ba lentswe e tlameha ebe e ne e le kgolo haholo ha ba ne ba bona mme ba hlokomela hore ba atamela nako eo Peo ena e tshepisitsweng e neng e tla tla. Leha matšoele-tšoele, esita le ba neng ba bala Mangolo likerekeng tsa Bajuda ka Sabatha e 'ngoe le e 'ngoe, ba hlolehile ho utloisisa lentsoe (Liketso 13:27), ba inehetseng, ba neng ba ithuta ka cheseho, ba neng ba batlisisa Mangolo ka bots'epehi tlas'a tataiso ea Moea, ntle ho pelaelo ba ile ba rapela ka tieo, joalokaha moapostola Johanne a entse nakong ena, “Tloo, Morena Jesu, 'me u tle kapele.”