Khaolo ea 26 — Mesebetsi ea Rona ea Boromuoa Kantle ho Naha

GSAM 403.1“Ho ngotswe, Ba sa kang ba buellwa ka yena, ba tla bona: mme ba sa kang ba utlwa ba tla utlwisisa.”¹

GSAM 403.2Boromuoa ba rona ba pele sebakeng se kantle ho United States o ile oa buloa ka 1874, ha Moruti J. N. Andrews a ne a rometsoe Switzerland, mme a qala mosebetsi moo.

GSAM 403TŠIMO EA EUROPE BOHARENG

GSAM 403.3Ka nako eo, ditjhaba tse robedi di ne di kenyeleditswe morerong ona wa boromuoa; e leng Switzerland, Fora, Italy, Turkey, Belgium, Spain, Portugal, le Greece, sebaka se nang le batho ba dimilione tse 140.

GSAM 403.4Ho ka ba le thahasello ho bolela, ntlheng ena, maemo a ileng a lebisa batho ba rona ho kena boromuoeng bo boholo boo ba sebaka, ka nako eo phutheho e ne e le fokolang ka palo.

GSAM 403Moruti Czechowski

GSAM 403.5Ka selemo sa 1865, Moruti M. B. Czechowski, moprista oa Mok'hatholike oa Poland ea ileng a fetoha, ea neng a amohetse 'nete ea hajoale, o ile a lakatsa hore batho ba rona ba mo romele e le moromuoa Europe Bohareng. Kaha sena se ne se sa khonehe ka nako eo, o ile a hlahisa taba ea hae ho Baadventista ba Letsatsi la Pele ba Boston, Mass., bao, mohlomong, ba neng ba mo nka e le motho ea se nang kamano ho hang le batho ba rona. Ho sa natswe seo, ba ile ba fumana tjhelete e hlokehang, mme ba mo romela boromuoeng boo a neng a bo lakatsa.

GSAM 404Bahlokomeli ba Sabatha naheng ea Switzerland

GSAM 404.1Ka 1866, o ile a ruta nnete ya Sabatha le molaetsa wa lengeloi la boraro Tramelan, Switzerland, mme boikitlaetso bona bo ile ba hlahisa sehlopha sa balebeli ba Sabatha. Nakoana ka mora moo, o ile a ba siya ho ya ruta molaetsa naheng ya Hungary. Ha a ka a bolella sehlopha sa Tramelan letho ka mosebetsi wa rona Amerika, empa Albert Vuilleumier, e mong wa bona, o ne a kgona ho bala Senyesemane. Ka lehlohonolo, o ile a bona kopi ya Advent Review. Ka tsela ena, ho ile ha qala puisano ka mangolo lipakeng tsa linaha tsena tse peli.

GSAM 404Moruti Erzenberger o Rometswe Amerika

GSAM 404.2Ka 1869 James Erzenberger, wa Tramelan, o ile a romelwa Amerika ka sepheo sa ho ithuta puo ya Senyesemane le ho tseba ka botlalo dithuto le mekgwa ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. O fihlile Battle Creek ka la 18 Phuptjane, mme a dula Amerika selemo le halofo. O tlohile New York leetong la hae la ho kgutla ka la 9 Loetse, 1870. Ka Phuptjane selemong sona seo, Ademar Vuilleumier o ile a etela naha ena, moo a qetileng lilemo tse ka bang 'ne. Ha a khutlela hae, o ne a tsamaea le Moruti Andrews. Ba fihlile Neuchatel ka la 16 Mphalane, 1874.

GSAM 404.3Ka 1875, Moruti D. T. Bourdeau le lelapa la hae ba tlohetse Amerika ba ea Fora, moo ba ileng ba khethoa ke komiti hore ba sebetse.

GSAM 404Ho Qaliloe Pampiri ea Sefora

GSAM 404.4Selemong se latelang, ka Phupu, 1876, ho ile ha qaloa Basel, Switzerland, khatiso ea pampiri ka puo ea Sefora, e bitsoang Les Signes des Temps (Matshwao a Mehla). Ka la 13 Motsheanong, 1882, lilemo tse tšeletseng hamorao, Moruti Haskell o ile a nka sekepe a tloha New York City a ea Europe. Ha a le leetong lena la boromuoa, o ile a qeta nako e ka bang ngata Switzerland.

GSAM 405Moruti Whitney o ya Basel—Lefu la Moruti Andrews

GSAM 405.1Ka la 26 Phupu, 1883, Moruti B. L. Whitney le lelapa la hae ba fihlile Basel, a khethiloe ke Komiti ea Kopano e Akaretsang ho laola boromuoa boo, ho imolla Moruti Andrews, eo bophelo ba hae bo neng bo ntse bo theoha ka potlako. Likhoeli tse 'maloa hamorao, ka Mphalane selemong seo, o ile a hlokahala.

GSAM 405.2Moruti Andrews ha a ka a fumana menyetla ya dikolo tse phahameng le dikholetjhe boseeng ba hae, empa o ne a rutehile hantle, e le seo lefatshe le se bitsang motho ya ithutileng kapa ya iketseditseng. Ka boikitlaetso ba hae ba ho ithuta o ile a tseba dipuo tsa Selatine, Segerike, le Seheberu hantle, mme dilemong tsa morao a ithuta puo ya Sefora. Puo ea Sefora o ithutile eona bakeng sa ho thusa ho bula le ho tswela pele ka mosebetsi oa Boromuoa ba Yuropa Bohareng, moo a sebelitseng lilemo tse tšeletseng tsa ho qetela tsa bophelo ba hae, a ngolla le ho phatlalatsa koranta ea Sefora ea Signs of the Times, hammoho le ho ruta ka puo eo. E ne e le ha a ntse a sebetsa ka tsela ena ha a ile a hlokahala.

GSAM 405Ngaka Kellogg Europe

GSAM 405.3Nakong ya selemo ka 1883, Ngaka J. H. Kellogg o ile a etela Yuropa bakeng sa dipatlisiso tsa bongaka. O qetile matsatsi a mmalwa setsing se seng le se seng sa rona sa boromuoa, mme maeto a hae e bile mohlodi o moholo wa kgothatso ho basebetsi, haholoholo keletso ya hae mabapi le mosebetsi wa Basel e ile ya ananelwa haholo ke Moruti Andrews.

GSAM 405Moruti Butler o Etela Yuropa

GSAM 405.4Kopanong e Akaretsang e neng e tshwaretswe ka Mphalane, 1883, ho ile ha kgothaletswa hore ho qale, kapele kamoo ho ka kgonehang, phatlalatso ya koranta Engelane. Ka lebaka la kgetho e nngwe e ileng ya fetiswa kopanong ena, Baruti Geo. I. Butler, M. C. Wilcox, le A. C. Bourdeau ba ile ba ya ho ya thusa mosebetsing Europe le Engelane. Moruti Butler o fihlile Glasgow, Scotland, ka la 27 Hlakola, 1884. E 'ngoe ea merero ea ketelo ea Moruti Butler mesebetsing ea boromuoa linaheng lisele e ne e le ho ithuta ka ho iponela mathata a ho tswela pele ka mosebetsi linaheng tseo, le hore na a ka hlōloa joang. Le eena o qetile nako e itseng Basel, le sebakeng sa Europe Bohareng. A. C. Bourdeau o sebelitse har'a batho ba Lifora likhohlong tsa Alps, har'a Ma-Waldense; ha M. C. Wilcox a ikamahantse le mosebetsi oa khatiso le oa bohlophisi Engelane, a lula ho fihlela qetellong ea 1886.

GSAM 406Ntlo ea Khatiso e Hahuoe Basel

GSAM 406.1Ka 1884, ntlo ea khatiso, Imprimerie Polyglotte (lebitso le bolelang, khatiso ka lipuo tse ngata), e ile ea hahuoa Basel. Ka Hlakubele, 1885, H. W. Kellogg o ile a fuoa tumello ke Komiti ea Kopano e Akaretsang ho etela Basel, le ho reka mechini e hlokahalang bakeng sa ntlo ea khatiso. O ile a etsa joalo, 'me ka hona ho ile ha thehoa setsi sa khatiso se nang le lisebelisoa tse ntle, se leng sa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa, toropong ea khale ea Basel.

GSAM 406.2Nakong ea ketelo ea Moruti Butler Europe, ho ile ha hatisoa pampiri ea Sejeremane e bitsoang Herold der Wahrheit ofising ea Basel. Ka selemo sona seo, ho ile ha hatisoa le makasine oa Seromania, Adevărulu Prezentu (Present Truth), ofising ena. Le e 'ngoe hape ka Setaliana, e bitsoang L’Ultimo Messaggio (The Last Messages). Likoranta tsena ka bobeli tse qetellong li ne li na le maqephe a leshome le metso e tšeletseng 'me li hatisoa kotareng ea selemo. Kopanong ea Switzerland, ka Mphalane, 1884, ho ile ha boleloa hore nakong ea selemo seo, ho ne ho hatisitsoe le ho ajoa likopi tse 146,000 tsa likoranta tsena tse 'ne. Ho fihlela ka 1895, nako eo ofisi ea khatiso (ka lebaka la tlhoriso Basel) e ileng ea fallisoa ho tloha toropong eo ho ea Hamburg, Jeremane, ho ile ha hatisoa libuka le lipampitšana ka lipuo tse leshome le motso o le mong tse fapaneng; e leng, Sefora, Sejeremane, Setaliana, Seromania, Sepanishe, Sebohima, Serussia, Se-Dutch, Sehungary, Se-Armenia, Seturkey, le Segerike-Seturkey. Ka hona, jwalo ka ha lebitso la yona le ne le supa, e ne e le setsi se “hatisang ka dipuo tse ngata.”

GSAM 407Mof. White o Etela Europe

GSAM 407.1La 3 Loetse, 1885, Mof. White, mora wa hae, W. C. White, le lelapa la bona ba fihlile Basel. Ba qetile selemo le halofo dinaheng tseo tsa kgale, ba etela ditsi tsa boromuoa tse neng di le sebakeng sa Yuropa e Bohareng, moo ho ileng ha etsetswa ditsi tsa boromuoa tse fapaneng tshebeletso ya bohlokwa haholo.

GSAM 407Ho Thehoa ha Kopano ea Switzerland

GSAM 407.2Ka la 10 Loetse, 1885, ho ile ha thehwa Kopano ya Switzerland. Tlalehong e fanoeng ka nako eo ho ile ha bolelwa hore kopano e ne e bopilwe ke moboleli a le mong ya tlotseditsweng boruti, ba supileng ba nang le laesense, dikereke tse leshome, le ditho tse 224. Bao ba lefile karolo ea leshome ea $1,645.11 selemong se fetileng. Ntle le sena, ho ne ho entswe menehelo mosebetsing ya $2,041.22.

GSAM 407Moruti Waggoner Europe

GSAM 407.3Mof. White, a ena le W. C. White le lelapa la hae, ba ile ba kgutlela Amerika ka 1887. Ka selemo sona seo, Moruti J. H. Waggoner o ile a memelwa ho ikopanya le Boromuoa ba Yuropa Bohareng. O qetile dilemo tse fetang pedi a le tshebeletsong ena, mme nakong eo, o ne a dula Basel. E bile toropong ena moo a hlokahetseng teng, ka la 20 Mmesa, 1889, jwalo ka ha ho boletse pele.

GSAM 407.4Bofokoli ba bophelo ba Moruti Whitney, le lefu la hae le latetseng (la 9 Mmesa, 1889), e bile kotlo e 'ngoe e bohloko ho boromuoa bona.

GSAM 407Moruti Robinson Europe

GSAM 407.5Moruti D. A. Robinson, ya neng a sebetsa Engelane, o ile a kgethwa ho ba mohlahlami wa Moruti Whitney. O sebeditse ka katleho seterekeng sena ka dilemo tse ka bang tsheletseng, mme ka memo ya Kopano e Akaretsang, a ya India ka selemo sa 1895. Ho ya ha hae ho ile ha hloka hore ho kgethwe molaodi e mong.

GSAM 408Moruti Holser Mookamedi wa Tshebeletso

GSAM 408.1Moruti H. P. Holser e bile monna ya kgethetsweng boemo bona, mme hodima ofisi ena o ile a kgethwa jwalo ka motsamaisi wa Boromuoa bohle ba Yuropa Bohareng. Mona o ile a sebetsa ka thata le ka bokgabane ho fihlela ka 1901, ha le yena a qobelleha ho inehela ditlamoragong tse mpe tsa lefu. O hlokahetse Canyon City, Colorado, ka la 11 Loetse, 1901.

GSAM 408.2Ho sa natsoe maemo ana a thata, boromuoa bo ile ba hola mme mosebetsi oa tsoela pele, joalo ka ha ho bontšitsoe ke tlaleho e entsoeng ho Kopano e Akaretsang ka 1895, e bolelang hore Kopano ea Europe Bohareng e ne e bopiloe ke likereke tse leshome le metso e robong tse nang le litho tse 484, tse ileng tsa lefa karolo ea leshome selemong se fetileng ea $4,378.18. Ka nako eo ba ne ba e-na le baboleli ba bane ba tlotselitsoeng boruti le baboleli ba bahlano ba nang le laesense.

GSAM 408BOROMUOA BA JEREMANE LE RUSSIA

GSAM 408.3Ka 1870, J. H. Linderman, moruti oa kereke e haufi le Elberfeld, Prussia, le balumeli ba eona ba mashome a mane, ba ile ba qala ho tšoara Sabatha ea letsatsi la bosupa ka mor'a ho ithuta Bibele, ba sa tsebe ka sehlopha se seng sa Bakreste lefatšeng se neng se tšoara letsatsi leo e le Sabatha. Tsebo ka sehlopha sena e ile ea fetisetsoa ho batho ba rona ka tsela e makatsang. Mokopi o ile a fihla ntlong ea boromuoa Basel ka Sabatha. Lelapa le ne le ntse le ithuta thuto ea sekolo sa Sabatha, li-Bibele li butsoe ka pel'a bona. Ketsahalo ena e ile ea ama monna eo, 'me ea mo susumelletsa ho botsa lipotso.

GSAM 408Sehlopha sa Elberfeld

GSAM 408.4Ha a utlwa hore ha se Bajuda, empa ke Bakreste, ba bolokang Sabatha ya letsatsi la bosupa, o ile a bua ka sehlopha sena sa Elberfeld. Moruti Andrews o ile a bona e le bohlale ho batlisisa taba ena; ka hona, a ena le Moruti Erzenberger, o ile a ya Prussia mathwasong a 1875, moo ba ileng ba fumana sehlopha seo jwalo ka ha se ne se hlalositswe. Moruti Erzenberger o ile a sala nako e itseng a sebetsa karolong eo ya Jeremane, mme ka la 8 Pherekgong, 1876, batho ba robedi ba ile ba kolobetswa Elberfeld, e le kolobetso ya pele ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa Jeremane.

GSAM 409.1Nnete e ne e se e fumane sebaka Russia ho tloha ka 1882, ka lingoliloeng tse neng li rometsoe ke barab'abo rona ba Majeremane ba Amerika ho metsoalle ea bona likoloni tsa Majeremane tsa Russia.

GSAM 409Moruti Conradi Europe

GSAM 409.2Ka 1885, Moruti L. R. Conradi o tlohetse Amerika ho ya tšimong ya Yuropa Bohareng, ho ya sebeletsa hara Majeremane. Ka la 28 Phuptjane, 1886, o tlohetse Basel a leba Crimea, Russia. Mona, a ena le Moruti Perk, o ile a etela Berdebulat, moo ho ileng ha kolobetswa bo-khaitseli ba babedi mme ha thehwa kereke ya ditho tse leshome le metso e robong, e leng kereke ya pele ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa naheng ya Russia.

GSAM 409Baruti Conradi le Perk ba Atsetsoa Chankaneng

GSAM 409.3Hang kamora sena Baruti Conradi le Perk ba ile ba tshwarwa ka lebaka la ho ruta ka tsela e kgahlanong le tumelo ya Orthodox, mme ba kwallwa teronkong ka dibeke tse hlano Perekop. Kamora ho lokollwa ha hae (ka ho kenella ha moemedi wa United States) Moruti Conradi o ile a etela Russia Botjhabela, mme yaba o kgutlela Switzerland.

GSAM 409Mosebetsi Volga, Russia

GSAM 409.4E bile ka selemo sona seo Moruti Laubhan a qalileng ho sebetsa Russia, haufi le lehae la hae, le neng le le Nokeng ea Volga. Ka selemo sa 1880, Moruti Klein, oa Kansas, o ile a qala mosebetsi Russia ea Jeremane, 'me ka tsela ena ho ile ha phahamisetsoa basebetsi bakeng sa tšimong ena e boima le e thata, 'me le hoja balumeli ba ile ba lelekoa le ho koalloa, Morena o hlohonolofalitse mosebetsi ka tsela e makatsang.

GSAM 409Katleho ea Baphatlalatsi Jeremane

GSAM 409.5Ka selemo sa 1888, baphatlalatsi ba lingoliloeng ba ile ba qala mosebetsi Rheinish-Prussia, Württemberg, Baden, le Alsace. Basebetsi ba robeli kapa ba leshome ba matla le ba tšepahalang ba bile le katleho e kholo hoo ka selemo se le seng ho ileng ha rekisoa libuka tse latelang ka palo: Life of Christ, 3,000; From Eden to Eden, 2,000; le lipampitšana tse 12,000. Ka lebaka la mosebetsi ona, hoo e ka bang libakeng tsohle libuka li ile tsa rekisoa le ho baloa, 'me ba bang, a le mong kapa ho feta, ba amohela 'nete.

GSAM 410Boromuoa bo Butsoe Hamburg

GSAM 410.1Ka Motsheanong, 1889, mosebetsi oa boromuoa o ile oa buloa Hamburg, Jeremane, ke Moruti Conradi, mme ka nako e khutšoanyane haholo ho ile ha thehoa sekolo sa koetliso bakeng sa basebetsi. Mphalane o latelang ho ile ha thehoa sekolo sa Sabatha se nang le litho tse mashome a mabeli a metso e robeli. E bile ka selemo sena ha Moruti Haskell a etela setsi sa boromuoa mme ha thehoa kereke e nang le litho tse mashome a mabeli, le polokelo ea libuka.

GSAM 410.2Ka nako ena, Moruti J. T. Boettcher o ne a sebetsa mosebetsing wa Majeremane Barmen. Ka 1890, ho ile ha fanoa ka tlaleho ho Kopano e Akaretsang, e neng e bolela hore boromuoeng ba Majeremane-Russia ho ne ho ena le dikereke tse robong tse hlophisitsweng, tse nang le ditho tse 422 kaofela, ntle le balatedi ba Sabatha ba mashome a supileng le metso e mehlano ba neng ba eso hlophiswe. Ka la 7 Mmesa, selemong sona seo, ba bang ba leshome le metso e 'meli ba ile ba kolobetsoa, 'me ba ikopanya le kereke ea Hamburg. Ka Tšitoe, palo ea litho tsa kereke ena e ne e eketsehile ho fihla ho mashome a mane. Chelete e fumanoeng thekisong ea libuka ho tsoa polokelong ea libuka Hamburg, Holland, Russia, le likarolong tse fapaneng tsa Jeremane, e ne e le $5,000.

GSAM 410Katleho Europe

GSAM 410.3Butle-butle empa ka tieo mosebetsi o ile wa tswela pele Boromuoeng ba Yuropa Bohareng, jwalo ka ha ho bontshitswe tlalehong e fanoeng Kopanong e Akaretsang ka 1891. Ka nako eo ho ne ho ena le dikereke tse hlano Jeremane, tse nang le ditho tse lekgolo le mashome a mane, tseo mashome a tsheletseng a metso e mene tsa tsona e neng e le ditho tsa kereke ya Hamburg. Karolo ea leshome e neng e lefilwe e ne e le $1,000. Libuka tse rekisitsoeng likepe, ke moromuoa oa likepe Hamburg, li ne li le $500, ha thekiso ea baphatlalatsi bakeng sa selemo, sebakeng sohle, e ne e le $6,000. Batho ba lekholo le mashome a mahlano ba ne ba amohetse 'nete Austria, 'me ho ne ho e-na le likereke tse leshome le metso e meraro, tse nang le litho tse makholo a mane Russia.

GSAM 411Bahlano ba Marussia ba Bolokang Sabatha ba Lelekiloe

GSAM 411.1Nakong ena (1891), ditho tse hlano tsa kereke ya Russia, ho kenyeleditswe le moetapele, di ne di tshwerwe ka lebaka la ho ruta dithuto tse kgahlanong le kereke e theilweng, mme tsa ahlolelwa ho lelekoa dilemo tse hlano Trans-Caucasus. Ba ne ba lokela ho tlanngwa mmoho ka diketane, mme ba laelwa ho tsamaya dimaele tse makgolo a mahlano. Tekong ena tumelo ea bona e ile ea ba tšehetsa, 'me ba ne ba thabile ho Morena. Nakong ea selemo ho ne ho lokisitsoe pampitšana e sebopeho sa lipalo tsa Bibele ka puo ea Serussia, e buang ka mahlomola a Kreste, boroko ba bafu, hore na ke letsatsi lefe le hore na hobaneng, le hore na re ka tseba?

GSAM 411.2Ka nako ya Kopano e Akaretsang ya 1895, palo ya ditho Jeremane e ne e eketsehile ho fihla ho 368, mme karolo ea leshome ea selemo se fetileng e ne e le $2,327.43.

GSAM 411Balatedi ba bangata ba Sabatha naheng ea Russia

GSAM 411.3Naheng ea Russia, leha ba bangata ba ne ba falletse linaheng tse ling, palo ea litho e ne e eketsehile ho fihla ho 467, ba neng ba lefile karolo ea leshome ea $841.60.

GSAM 411.4Ho tsoa polelong e entsoeng ke mongoli oa mesebetsi ea boromuoa linaheng lisele puong ea beke ea thapelo ea 1896, re ithuta hore

GSAM 411.4“lebaleng la Jeremane le Russia selemong se fetileng palo ea bona e ne e batla e imenne habeli; palo ea bona e ekelitsoe ka batho ba fetang makholo a mane. Berlin, Jeremane, ba mashome a tšeletseng ba ne ba tsoela pele ho ba teng litšebeletsong tsa kamehla tsa Sabatha. Kaho ea ntlo ea thapelo ea boromuoa Hamburg e ne e matlafalitse mosebetsi moo. Munich, Bavaria, palo e itseng e ne e letetse kolobetso. Ho ne ho e-na le balumeli Leipsic, Königsberg, Magdeburg, Posen, Stuttgart, le litoropong tse ling tse ka sehloohong Jeremane. Hape ho ne ho e-na le sehlopha Rotterdam, Holland.

GSAM 412.1“Naheng ea Russia, baphatlalatsi ba lingoliloeng ba ne ba fumane mangolo a tumello ho tsoa mmusong. Ho ne ho entsoe liphetolelo tsa lingoliloeng ka lipuo tsa Se-Lettish le Se-Esthonian. Koranta ea Sejeremane e ne e isitsoe ho tloha Basel ho ea Hamburg, 'me ofising eo ba ne ba hatisa 'nete ka lipuo tse leshome le metso e mene.”

GSAM 412Kolobetso naheng ea Hungary

GSAM 412.2Ka selemo seo, kolobetso ea pele e ne e etsahetse Hungary, le kopano ea pele ea Selallo Bohemia. Tšebetso ea boromuoa ba likepe e ne e thehiloe Galatz, Roumania, bakeng sa Danube le Leoatle le Lentsho.

GSAM 412Ho Phatlalatsa Molaetsa Jeremane

GSAM 412.3Ka har'a Home Missionary, ka Tšitoe, 1895, Moruti Spies o ile a bua ka mosebetsi oa ho rekisa libuka tšimong ea Jeremane,

GSAM 412.3“Ba neng ba okamela mosebetsi oa ho rekisa, ha o ne o qala sebakeng sena, ha baa ka ba khaotsa ho o susumetsa, leha ba ne ba tiisitsoe ke baphatlalatsi ba bang ba ka sehloohong le barekisi ba libuka Leipsic hore ‘ho rekisa libuka ka peeletso ho tla hloleha.’

GSAM 412.4“Ka Phato ya 1887 khatiso ya pele ya Life of Christ e ile ya hatiswa ka puo ya Sejeremane. Hoo e ka bang ka nako eo buka e boletsweng e neng e loketse ho phatlalatswa, ho ile ha tshwarwa thupelo ya baphatlalatsi Basel; sena se ile sa tshwaya qaleho ya mosebetsi wa ho rekisa dibuka, eseng feela Jeremane, empa le Europe kaofela. Khatiso ya bosupa ya buka ena jwale e tswa khatisong ka puo ya Sejeremane.

GSAM 412.5“Ho tloha ka la 1 Pherekhong, 1895, baphatlalatsi ba bacha ba leshome le metso e 'meli ba kene tšebetsong. Ka Phuptjane, 1895, tlaleho e bontšitse keketseho ea liperesente tse mashome a mahlano thekisong. Hajoale ho ntse ho etsoa boikitlaetso bo khethehileng ka Herold der Wahrheit, koranta ea rona ea Sejeremane. Dikereke tse ding, tse seng kgolo haholo, di nka dikopi tse pakeng tsa mashome a mahlano le makgolo a mabedi, tseo di di rekisang. Mme ba ba le maiphihlelo a monate haholo le bareki. Ka hara Review ya la 18 Hlakola, 1896, Moruti Conradi o ile a re, ‘Re qetella 1895 re na le balatedi ba Sabatha ba le sekete le makgolo a mahlano lebaleng la Jeremane-Russia.’”

GSAM 413BOROMUOA BA SCANDINAVIA

GSAM 413.1Boromuoa ho batho ba Scandinavia bo ile ba bulwa ke Moruti John Matteson ka selemo sa 1877. Ka la 6 Phuptjane o ile a fihla Vejle, e Jyeland, Denmark. Ha a ne a ya naheng eo, ho ne ho ena le ba mmalwa ba neng ba se ba qalile ho boloka Sabatha ka ho bala dipampiri le dipampitshana tseo ba di rometsweng ke metswalle ya bona e Amerika.

GSAM 413.2Ha re sheba qaleho ea mosebetsi ona, re fumana hore ka 1850, batho ba bane ba neng ba tlohile Norway ba ea Amerika, ba ile ba qala ho tšoara Sabatha ea Morena. Ba ne ba lula Oakland, Wisconsin. Ba babeli ho bona e ne e le ntate le 'mè oa Moruti O. A. Olsen. Ka 1863, Moruti John Matteson o ile a qala ho boloka Sabatha ya letsatsi la bosupa. O ne a dula Poysippi, Wisconsin. Dikgweding tse tsheletseng tse latelang, ka mesebetsi ya hae, Ma-Denmark-Norway a ka bang mashome a mane a ile a amohela dithuto tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Moboleli wa pele ya mafolofolo ya ileng a ikopanya le yena boruting e bile Moruti J. F. Hanson wa Minnesota.

GSAM 413Buka ea Pele e Hatisitsoeng ka Se-Danish-Norwegian

GSAM 413.3Ka selemo sa 1866, Moruti John Matteson o ile a kopa batsamaisi ba ofisi ya Review and Herald ho tseba hore na ba ka hatisa, bakeng sa tshebediso ya batho ba Scandinavia, dipampitshana le diphatlalatso ka puo ya bona. O ile a tsebisoa hore khaello ea lichelete ofising e ne e ba sitisa ho etsa joalo; empa ho ne ho e-na le batho ba setsoana sa habo Wisconsin le Minnesota ba neng ba labalabela haholo ho ba le 'nete e hatisitsoeng ka puo ea habo bona hoo, leha ba ne ba le maemong a fokolang a lichelete, 'me palo ea bona e le ka tlase ho mashome a mahlano, ba ileng ba bokella $1,000 ka chelete e tletseng, 'me ba e beha matsohong a hae bakeng sa morero oo. Ka tjhelete ena le mongolo o ngotsweng ka hloko, Moruti Matteson o ile a tla Battle Creek, mme a boela a etsa kopo ya dibuka tse hatisitsweng. Kaha o ne a itokiseditse ho arabela dipelaelo tse neng di hlahisitswe pele, ditakatso tsa hae di ile tsa ananelwa, mme ka la 18 Hlakubele, 1867, a qala ho bala mongolo wa hae o neng o lokiseditswe buka ya hae, Liv og Død, (Life and Death) ho Moruti J. N. Andrews le ho nna, bao ka nako eo e neng e le ditho tsa komiti ya phatlalatso. Ka mantsoe a mang, o ile a re bolella ka Senyesemane seo mongolo wa hae o neng o se bua ka Sedanish-Senorwe.

GSAM 414Moruti Matteson o Fetoha Mohatisi

GSAM 414.1Ka nako eo ho ne ho se na mohatisi ea neng a ka lokolloa ho mo hlophisetsa mongolo, kahoo a kopa tumello ea ho ithuta ho o hlophisa ka boeena. A tsoela pele ka mosebetsi ona ho fihlela a hatisitse maqephe a ka bang sekete a lipampitšana le lingoliloeng ka puo ea habo.

GSAM 414.2Ka mokhoa ona o mocha oa ho phatlalatsa 'nete har'a batho ba habo, o ile a tsoela pele ka sebete se secha, a tšoara likopano Linaheng tse fapaneng. Ho tloha ka letsatsi leo, mosebetsi o ile oa tsoela pele ka potlako har'a Masekandinavia.

GSAM 414Khatiso ea Pele ea Kantle ho Naha

GSAM 414.3Mosebetsi har'a Ma-Denmark le Ma-Norway o ne o se o holile haholo hoo ho ileng ha hlokahala pampiri ea khoeli le khoeli eo batho ba bochaba boo ba neng ba ka fumana thuto le khothatso ka puo ea bona. Ka hona, ka la 1 Pherekhong, 1872, ho ile ha hatisoa ofising ea Review and Herald, pampiri ea khoeli le khoeli ea Se-Denmark, e leng koranta ea maqephe a mashome a mabeli a metso e mene e sebopehong sa makasine, e bitsoang Advent Tidende (Advent Tidings). Selemong se latelang boholo ba jenale ena bo ile ba eketseha ho fihla maqepheng a mashome a mararo a metso e 'meli. E ne e le khatiso ea pele e hatisitsoeng ke Baadventista ba Letsatsi la Bosupa ka puo ea kantle ho naha.

GSAM 414.4Ka 1874 thahasello e bile kholo har'a balumeli ba buang Se-Sweden hoo ho ileng ha qalisoa koranta ea maqephe a leshome le metso e tšeletseng ea khoeli le khoeli ka puo eo, e bitsoang Svensk Härold.

GSAM 414.5Ka nako eo Moruti Matteson a neng a qala boromuoa ho batho ba Scandinavia (Phuptjane, 1877) naheng eo, likopi tse 266 tsa Tidende li ne li romeloa khoeli le khoeli ho tloha Amerika ho ea Denmark, le tse 60 ho ea Norway. Ka ho bala likoranta tsena, batho ba 'maloa ba ne ba se ba ntse ba tšoara Sabatha Scandinavia. Ka lebaka la mosebetsi oa hae oa selemo se le seng naheng ea Denmark, ho ile ha theoa lihlopha tsa balumeli libakeng tse 'maloa tse fapaneng.

GSAM 415Ofisi ea Khatiso Norway

GSAM 415.1Kamora sena, Moruti Matteson o ile a ya Norway, moo, ka la 7 Phuptjane, 1879, a thehileng kereke ya ditho tse mashome a mararo le metso e robedi, e le phello ya mosebetsi wa hae Christiana. Moruti J. P. Jasperson, ya tswang Amerika, o ile a ikopanya le yena borutong nakong ena. Ka selemo seo hape, ho ile ha thehwa mokgatlo wa phatlalatso Norway, mme ha rekoa setsha Christiana bakeng sa ofisi ya kgatiso, phaposi ya dikopano tsa kereke, le diphaposi tsa bodulo, ka theko ya $14,580. Ka nakwana, kgatiso e nyane ya koranta, Tidernes Tegn, e ne e lokollwa beke le beke ho tswa ofising ya Christiana.

GSAM 415.2Mathoasong a hoetla ha 1880, Moruti Matteson o ile a tla Amerika ho kopa thuso ya ho atolosa mosebetsi wa Scandinavia. O ile a ba teng Kopanong e Akaretsang ya selemo seo, mme a kgutlela Europe ka Mmesa, 1881, a kgothatswe haholo. Nakoana kamora ho kgutla ha hae, ho ile ha rekuwa mochini wa kgatiso wa silindara mme wa bewa ofising ya Christiana.

GSAM 415Likoranta tsa Bophelo bo Botle ka Se-Danish le Se-Swedish

GSAM 415.3Ba ile ba qala hang-hang ho hatisa jenale ea bophelo bo botle ka Se-Danish, e bitsoang Sundheds Bladet. Ka 1883 o ile a hatisa jenale e tšoanang ka Se-Swedish, le jenale ea bolumeli, e bitsoang Sanningens Härold. Ka 1884 ba ne ba e-na le lisebelisoa tsa ofisi tse neng li lekana le $2,563. Ka selemo sena ho ne ho se ho hatisitsoe le ho ajoa lipampiri tse 115,000 kaofela, ntle le lipampitšana tse nyenyane tse likete tse ngata, le libuka tse seng kae.

GSAM 415Moruti Haskell Scandinavia

GSAM 415.4Mosebetsi dinaheng tsa Scandinavia o ile wa fumana thuso e kgolo ka ketelo ya Moruti Haskell ka 1882, mme ka 1884 ba ile ba thusiwa haholo ka mesebetsi ya Baruti Geo. I. Butler, B. L. Whitney, A. B. Oyen, le E. G. Olsen.

GSAM 416Mof. White o Thusa Scandinavia haholo

GSAM 416.1Ka 1885, Mof. E. G. White, le mora wa hae, W. C. White, ba ile ba etela Scandinavia, e leng ntho e bileng le bohlokwa bo sa lekanngweng mosebetsing sebakeng seo. Ba bang ba ne ba nahana hore karolo ea leshome e ka se lefshwe ke bafumanehi naheng eo, le hore ho ne ho se thuso ho leka ho rekisa dibuka. Bopaki bo fanoeng ke Mof. White bo ne bo le ka nako e nepahetseng, mme baahi ba bo amohela hantle, joalokaha ho bontšhitswe ke karabo e fanoeng ka mantswe ana, “Tsohle tseo Morena a di buileng re tla di etsa, mme re be mamelang.” Nakong ya ketelo ena, ho bile le phetoho e feletseng lebaleng la Scandinavia, e bakilweng haholoholo ke mesebetsi e sa kgathaleng ya Mof. White.

GSAM 416Moaho o Mocha oa Ofisi o Hahuoa Norway

GSAM 416.2Ka 1886, Baruti O. A. Olsen le N. Clausen ba ile ba etela dinaha tsa Scandinavia, mme wa morao o ile a dula teng nako e telele. Ka 1885 ho ile ha hahuoa moaho o mocha oa liofisi Christiana, mme bakeng sa selemo se felang ka la 1 Loetse, 1886, ofisi e ile ea fumana chelete e lekanang le $5,386.68 ho tsoa thekisong ea libuka le lipampitšana feela, ha chelete e fumanoeng ho tsoa litefisong tsa likoranta e ne e le $3,146.03.

GSAM 416Dikereke tse Mashome a Mabedi a Metso e Mehlano Scandinavia

GSAM 416.3Tlaleho e fanoeng ho Kopano e Akaretsang ka 1889 e boletse hore lebaleng la Scandinavia ho ne ho e-na le likereke tse mashome a mabeli a metso e mehlano, tse nang le litho tse 926, tse ileng tsa lefa karolo ea leshome ea $2,548.75; hape ho ne ho e-na le baboleli ba tšeletseng, ba nang le laesense ba bane, le baphatlalatsi ba mashome a mahlano a metso e 'meli. Thekiso ea libuka bakeng sa Norway le Sweden kotareng e le 'ngoe e ne e le $2,161.26.

GSAM 416Sekolo se Christiana

GSAM 416.4Ka nako eo ho ne ho ena le sekolo se sebetsang Christiana, se nang le baithuti ba mashome a mahlano. Ka 1891 ho ile ha tshwarwa setsi sa thuto sa Bibele Christiana, se neng se tsamaiswa ke Baruti O. A. Olsen le E. J. Waggoner, se nang le baithuti ba lekgolo ba neng ba se kena. Setsing sena sa thuto ho ne ho fanoa ka thuto e phethahetseng mosebetsing wa ho rekisa dibuka.

GSAM 417Dikereke tse Mashome a Mane Scandinavia ka 1895

GSAM 417.1Dilemo tse tsheletseng hamorao, ka 1895, re hlokomela tlaleho e fanoeng ke Moruti D. A. Robinson, eo ka nako eo e neng e le mookamedi wa setereke sa mosebetsi wa kantle ho naha, e bontshang ka ho hlaka kgolo e bonahalang mosebetsing nakong ena, hoo re qotsang tjena: “Scandinavia e na le dikereke tse mashome a mane, le ditho tse 1,458. Karolo ea leshome ea selemo e ne e le $5,585.55. Ho na le baboleli ba tlotselitsoeng boruti ba leshome le metso e mehlano, ba nang le laesense ba leshome le motso o le mong, mme thekiso ea libuka bakeng sa selemo e fihla ho $40,000. Chelete ena e ngata haholo e bakiloe haholo-holo ke matsapa a baphatlalatsi ba libuka, 'me sena se etsahala naheng eo, ka 1885, barekisi ba libuka, esita le baboleli ba tumelo ea rona, ba neng ba tiisa hore ho rekisa libuka ka ho potoloha ho ke ke ha khoneha.

GSAM 417Likopano tse Tharo tsa Scandinavia

GSAM 417.2Sebakeng sa Scandinavia hajoale ho na le likopano tse tharo, matsatsi a ho thehoa ha tsona e le ana: Denmark, la 30 Mots'eanong, 1880; Sweden, la 12 Hlakubele, 1882; Norway, la 10 Phuptjane, 1887. Moruti John Matteson, ya butsweng Boromuoa ba Scandinavia pele mme a etella pele mosebetsi ka katleho e kgolo, le ya sebeleditseng ka tjheseho le boitelo bakeng sa katleho ya batho bao, o ile a hlaselwa ke lefu le bolaeang la nako eo, lefu la matšoafo, mme a hlokahalla El Monte, Cal., ka la 30 Hlakubele, 1896, a le dilemo di mashome a tsheletseng le bonngwe.

GSAM 417BOROMUOA BA BORITHANE

GSAM 417.3William Ings, letsoalloa la Hampshire, Engelane, empa e le Moamerika ka moya le thuto, ka a ne a phetse United States ho tloha boseeng, o ile a fihla Southampton, a tswa Basel, Switzerland, ka la 23 Motsheanong, 1878. Ka nako ena o ile a dula nako e kgutshwane, e le dibeke tse pedi feela, mme a kgutlela Kontinenteng ka nakwana. Leha ho le jwalo, kapele kamora moo, o ile a boela a ya Southampton, moo, kamora dikgwedi tse nne tsa mosebetsi wa ho etela matlo a mangata a abela batho dipampitshana le ho etsa mosebetsi o mong wa boromuoa oo o neng o iponahatsa, a ileng a tlaleha hore ho na le ba leshome ba neng ba boloka Sabatha. Ka la 30 Tshitwe selemong seo, nna le mosadi wa ka re ile ra fihla Southampton, moo mosebetsi wa rona o ileng wa kopanngwa le wa Moruti Ings, ka ho tshwara dikopano nakong ya mariha Shirley Hall, le ka tlung ya rona eo re neng re e hirile. Lehlabuleng la 1879, re ile ra tshwara dikopano tsa ditente Southampton. Ka nako ena le sebakeng sena, Mofumahatsana Maud Sisley (eo jwale e leng Mof. Boyd) o ile a ikopanya le mosebetsi, a fana ka dipalo tsa Bibele mme a etsa mosebetsi wa ho etela malapa. Ka lebaka la boikitlaetso bona, ba mmalwa ba ile ba amohela nnete. Mariheng a latelang re ile ra tshwara dikopano holong e Ravenswood Villa, moaho oo re neng re dula ho ona le moo re neng re boloka thepa ya rona teng.

GSAM 418Kopano ea Tenteng Engelane

GSAM 418.1Lehlabuleng la 1880, Moruti Andrews, leha a ne a sa phele hantle, o ile a tswa Switzerland ho tla thusa kopanong ya tenteng Romsey, moo batho ba bang ba ileng ba amohela molaetsa.

GSAM 418.2Pherekhong 11, 1880, ho ile ha thehwa mokgatlo wa diphatlalatso. Mosebetsing ona ditho di ne di kgahlehile haholo, mme dingolwa tse ngata di ile tsa abuwa.

GSAM 418.3Hlakola 8, 1880, kolobetso ea rona ea pele e ile ea etsahala 'me ea kolobetsoa bakhethoa ba tšeletseng. Ho fihlela ka la 2 Phupu, 1881, bakhethoa ba mashome a mabeli a metso e robong ba ne ba kolobelitsoe ka ho qoelisoa Southampton.

GSAM 418Basebetsi ba Eketsehile Engelane

GSAM 418.4Ka kgetho ya Kopano e Akaretsang e neng e tshwaretswe ka lehwetla la 1881, Moruti A. A. John le mosadi wa hae, Geo. R. Drew, le Mofumahatsana Jennie Thayer ba ile ba ya Engelane, mme ba ikopanya le mosebetsi tšimong eo ya boromuoa. Ka selemo sa 1882, Moruti Haskell o ile a etela tšimong ya Yuropa, mme a qeta matsatsi a mmalwa le basebetsi tšimong ya boromuoa ya Engelane, a fana ka thuso ya bohlokwa ka tsela ya keletso le tataiso.

GSAM 418.5Ka Hlakubele, 1882, ho ile ha qala ho hatisoa tlatsetso ea maqephe a mabeli ea Borithane bakeng sa Signs of the Times, 'me e ile ea hokelloa likopi tse sekete tsa Signs tse neng li rometsoe ho tsoa Amerika. Tsena li ile tsa sebelisoa mosebetsing oa boromuoa Great Britain. Tlaleho ea mosebetsi, ea la 1 Mphalane, 1883, e bontša hore ka letsatsi leo ho ne ho e-na le balateli ba Sabatha ba lekholo. Karolo ea leshome e neng e lefuoe ho tloha ha boromuoa bo qala, e ne e le $2,078.71.

GSAM 419Mosebetsi oa Boromuoa ka Sekepe

GSAM 419.1Ka mosa oa beng ba likepe, Moruti Ings o ile a lumelloa ho romela liphutheloana tsa lipampitšana le lingoliloeng mahala likoung tse mashome a robeli tse ka sehloohong tsa “Peninsular and Oriental Steam Ship Company,” tse Afrika Boroa, East Indies le West Indies, Amerika Bohareng, le Lihlekehlekeng tsa Bay. E bile ka tšusumetso ea lingoliloeng tse rometsoeng ka tsela ena moo thahasello e ileng ea qala ho ba teng sehlekehlekeng sa Demarara. Lintlha tsena re li fumane ka mangolo a tsoang sehlekehlekeng seo.

GSAM 419“History of the Sabbath” e Behiloe Lilaebraring tsa Senyesemane

GSAM 419.2Kopi ea Moruti Andrews ea History of the Sabbath e ne e boetse e behiloe laeboraring tse mashome a tšeletseng tsa sechaba le likamoreng tsa ho bala tsa mahala ho pholletsa le Great Britain, 'me libuka tseo li ntse li le teng le joale, li pheta pale ho ba ikemiselitseng ho bala.

GSAM 419.3Ka 1884, Moruti Butler o ile a etela Engelane, a feleheditswe ke basebetsi ba bang ba tshimong ena. Baruti S. H. Lane le Robert Andrews ba ile ba tsamaya ka sekepe ba tswa Boston ho ya ikopanya le boromuoa Great Britain ka la 9 Motsheanong, 1885. Leeto la Mof. White la ho ya Engelane e bile mohlodi wa matla le kgothatso ho basebetsi. Mof. White le mora wa hae ba qetile dibeke tse mmalwa teng pele ba kgutlela Amerika ba tswa tshimong ya Yuropa.

GSAM 419Ho Qadile “Present Truth”

GSAM 419.4Mathwasong a 1884, kapele ka mora ho fihla ha Moruti Butler Engelane, ho ile ha etswa qeto ya ho qala Grimsby, ka M. C. Wilcox e le mohlophisi, pampiri ya maqephe a robedi e hatiswang habedi ka kgwedi, e bitswang Present Truth. Jwale e ntse e hatiswa e le pampiri ya maqephe a leshome le metso e tsheletseng ka beke London, Engelane, ka khatiso ya beke le beke ya dikopi tse ka bang 18,000.

GSAM 420.1Ka 1889, Moruti Holser o ile a tlaleha hore Boromuoa ba Borithane bo ne bo na le likereke tse robeli, le balateli ba Sabatha ba makholo a mabeli, bao har'a bona ba mashome a tšeletseng le metso e mehlano ba neng ba le London. Karolo ea leshome ea selemo se fetileng e ne e le $1,244.58. Ho ne ho e-na le baboleli ba babeli ba tlotselitsoeng boruti, ba babeli ba nang le laesense, baromuoa ba babeli ba likepe, le basebetsi ba Bibele ba supileng. E bile nakong ena eo Baruti Wm. Hutchinson le Francis Hope ba ileng ba kena boromuoeng ba Engelane.

GSAM 420Pacific Press London

GSAM 420.2Ka selemo sa 1890, Pacific Press Publishing Company, ea Oakland, California, e ile ea theha ofisi ea lekala ho 48 Paternoster Row, London, le ofisi ea khatiso ho 451 Holloway Road, London, N. Thekiso ea libuka ho tsoa ofising bakeng sa selemo sa pele, ka litheko tsa thekiso ka bongata, e bile $9,556.89.

GSAM 420.3Ka Hlakola, 1895, Moruti Robinson o fane ka tlaleho e latelang:

GSAM 420.3“Great Britain ho na le dikereke tse leshome le motso o le mong, ditho tse 363, baboleli ba bahlano, le moboleli a le mong ya nang le laesense. Karolo ea leshome ea selemo se fetileng e ne e le $5,077.20, kapa ka karolelano $13.98 bakeng sa setho ka seng. Thepa ya ofisi ya phatlalatso jwale e ruilwe ebile e laolwa ke International Tract Society, Limited, e leng mokgatlo wa Engelane.”

GSAM 420.4Ka Tšitoe, 1895, Mongoli oa Mesebetsi ea Boromuoa Linaheng Lisele o ile a tlaleha hore Great Britain e na le litho tse 560. Karolo ea leshome e ne e eketsehile ka $1,000 nakong ea selemo. Ka nako eo, lihlopha tse robeli li ne li kopana ka Sabatha libakeng tse fapaneng London.

GSAM 420.5Ka hona mosebetsi tšimong ena ea boromuoa o ile oa tsoela pele, ka linako tse ling hoo e ka bang ka tsela e sa bonahaleng. Peo ha e meleng mobung o mong ka potlako joaloka ho o mong. Ho mela ha eona ho lieha, empa kholo ea eona e tiile ebile e matla. Ho joalo ka 'nete ea molaetsa oa boraro 'musong ona. Peo ea oona e ile ea jaloa, ea theha metso, 'me ea hola butle ho fihlela joale e fihletse boholo bo boholo ka tekanyo.

GSAM 421BOROMUOA BA AUSTRALASIA

GSAM 421.1Ka la 10 Motsheanong, 1885, Baruti S. N. Haskell, J. O. Corliss le lelapa la hae, M. C. Israel le lelapa la hae, Wm. E. Arnold, le Henry Scott ba ile ba tsamaya ka sekepe ba tloha San Francisco ho ya bula boromuoa naheng ya Australia. Dilemo tse leshome le motso o le mong pele ho nako ena, ka 1874, kopanong e neng e tshwaretswe Battle Creek, Mof. White o ile a bolela hore ditjhaba tse ngata di ne di sa tla amohela nnete, le hore o bone metjhini ya kgatiso e sebetsa, le dibuka le dipampiri di ntse di hatiswa dinaheng tse fapaneng. Ha a botswa hore a hlakise hore na ke dinaha dife tse neng di buuwa ka tsona, karabo e bile hore Australia e ne e le lebitso le le leng feela leo a neng a le hopola.

GSAM 421The Bible Echo

GSAM 421.2Tlas'a mesebetsi e chesehang le e atlehileng ea Moruti Haskell le sehlopha sa hae, molaetsa o ile oa hatela pele ka potlako hoo ho ileng ha bonahala ho hlokahala hore ho hatisoe koranta Australia. Ka lebaka leo, ho ile ha etsoa litokisetso tsa khatiso, 'me ka la 1 Pherekhong, 1886, ho ile ha lokolloa koranta ea maqephe a leshome le metso e tšeletseng e hatisoang khoeli le khoeli Melbourne, e bitsoang Bible Echo and Signs of the Times. Khatiso ea pele e bile ea likopi tse likete tse tšeletseng, athe khatiso e tloaelehileng e ne e le likopi tse likete tse tharo feela.

GSAM 421Kereke ea Pele e Thehiloeng Australia

GSAM 421.3Ka Sontaha, la 10 Mmesa, 1886, kereke ea pele ea Baadventista ba Letsatsi la Bosupa Australia e ile ea thehoa. Ho ne ho le ba leshome le metso e robeli ba neng ba le teng ba neng ba saena selekane, mme ba bang ba supileng ba ile ba etsa kopo ya ho amohelwa ka kolobetso. Ba ile ba kolobetswa ka Sabatha e latelang, mme Sabatha e nngwe le e nngwe ka dibeke tse mmalwa ho ile ha eketswa ditho, ho fihlela kereke e ba le ditho tse mashome a mahlano a metso e mehlano. Ho fihlela ka Motsheanong, 1886, palo yohle e neng e ingodisitse e ne e le mashome a robong. Ntle le bona, ho ne ho na le ba ka bang mashome a mararo a metso e mehlano dibakeng tse ding ba neng ba boloka Sabatha.

GSAM 421.4Ofising ea khatiso ho ne ho e-na le mechini e 'meli e metle ea khatiso le enjene, tsohle li lefiloe ka botlalo 'me e le thepa ea Baadventista ba Letsatsi la Bosupa naheng eo e hole haholo—e ka bang limaele tse likete tse supileng ho tloha ofising ea rona e kholo e Oakland, Cal.

GSAM 422.1Ka selemo sa 1886 molaetsa o ile oa fihla New Zealand. Tlaleho e tsoang tšimong ea Australia e bolela hore ho ne ho e-na le balateli ba Sabatha ba mashome a mahlano New Zealand. Chelete e amohetsoeng ho tsoa thekisong ea libuka ofising e ne e le $700. Ntle le sena, baphatlalatsi ba ne ba rekisitse likopi tse makholo a mane tsa Great Controversy New Zealand, le likopi tse sekete tsa Thoughts on Daniel Australia.

GSAM 422Moaho oa Ofisi ea Australia

GSAM 422.2Ho tswa tlalehong e fanoeng ka la 19 Phupu, 1889, re fumana dintlha tse latelang: Moaho wa ofisi ya kgatiso Melbourne o phethetswe, o nang le kapele bakeng sa ditshebeletso tsa kereke.

GSAM 422Ho Kena Tasmania

GSAM 422.3Ho hlophisitswe kopano Australia le New Zealand, mme mosebetsi o atolositswe, ke Baruti Israel le Steed, ho ya Tasmania. Sebakeng sena sa morao, dikereke tse tharo di se di hlophisitswe, tse nang le ditho tse kopaneng tse lekgolo le mashome a mararo a metso e tsheletseng. Ntle le tsena, ho na le balatedi ba bang ba Sabatha ba hasaneng ba eso hlophiswe.

GSAM 422.4Karolo ea leshome ea selemo sebakeng sa Australia e ne e le $9,371. Ho ne ho e-na le baphatlalatsi ba leshome le metso e mehlano sebakeng seo, bao thekiso ea bona ea libuka e fihletseng $19,500.

GSAM 422.5Leetong la bobeli la Moruti Haskell la ho potoloha lefatše, o ile a boela a etela Australia, a ba teng kopanong ea bona e neng e tšoaretsoe ka Phato, 1889, mme ka litsela tse ngata a fana ka thuso e sebetsang hantle, e ileng ea ananeloa haholo ke sehlopha seo se neng se sa tsoa thehoa. Basebetsi ba fapaneng ba tsoang Amerika ba 'nile ba etela Australia nako le nako molemong oa morero o le mong o moholo—ho aha le ho matlafatsa mosebetsi oa Molimo.

GSAM 422Mof. White Australia

GSAM 422.6Lehoetla la 1891, Mof. E. G. White, mora wa hae, W. C. White, Moruti Geo. B. Starr, le ba bang ba tlohetse California ba leba Australia, mme ba fihla teng ka Tshitwe—e leng hara lehlabula naheng eo. Bopaki ba Mof. White, ho sa tsotellehe bofokoli ba 'mele boo a neng a na le bona nakong ea lilemo tse robong tsa ho lula ha hae naheng eo, bo thusitse haholo ho beha mosebetsi kamanong e nepahetseng le moea le sepheo sa molaetsa oa lengeloi la boraro. Nakong eo ba neng ba le Australia, Moruti J. O. Corliss o ile a boela a ikopanya le mosebetsi mona, 'me W. A. Colcord le ba bang ba kena tšimong e le baboleli, matichere, jj.

GSAM 423Moruti Olsen Australia

GSAM 423.1Nakong ya puso ya Moruti O. A. Olsen e le mopresidente wa Kopano e Akaretsang, o ile a etela ditheo tsohle tsa rona tse ka sehloohong ho phatlalla le naha. Sena se ile sa hloka maeto a mangata—leeto la ho potoloha lefatshe. O ile a nka leeto lena hore a tle a tsebe ditlhoko tsa tsona le maemo a ditsi tsa boromuoa tse fapaneng, e le hore a be a loketse ho di sebeletsa ka toka. E ne e le leetong lena, ka 1893, moo a qetileng dibeke tse mmalwa Australia.

GSAM 423Kopano ea Kopanelo ea Australasia

GSAM 423.2Nakong ena ho ile ha thehwa Kopano ya Kopanelo ya Australasia, e neng e bopilwe ke dikopano tsa Australia le New Zealand le masimo a boromuoa a Australia. Kopano ena e kopana hang ka dilemo tse pedi, mme e tsamaiswa ka moralo wa dikopano tsa kopanelo dinaheng tse ding. Ka selemo sa 1893, baphatlalatsi ba seng bakae ba neng ba le tšimong ena ba rekisitse khatiso ea 5,000 ea Katamelo Ho Kreste, 'me khatiso ea bobeli ea palo e tšoanang e ile ea hatisoa. Lehlabuleng la 1894-95, ba ile ba amohela liodara tse 4,000 tsa libuka tsa peeletso ka likhoeli tse 'ne.

GSAM 423Moruti Prescott naheng ya Australia

GSAM 423.3Ka 1895, Moruti W. W. Prescott, Mongoli oa Thuto oa lekala la bodumedi, o qetile likhoeli tse 'maloa kopanong ena, a nehelana ka nako le menahano e mengata lekaleng lena la mosebetsi. Ka nako eo, o ile a tsamaisa setsi sa thuto se ileng sa ba tsoela molemo haholo.

GSAM 424.1Tlaleho e ileng ea etsetsoa Kopano e Akaretsang mabapi le mosebetsi oa selemo e fanoe ke Moruti W. C. White 'me e balella tjena:

GSAM 424.1“Kopano ea Kopanelo ea Australia e bopiloe ke likereke tse leshome le metso e supileng tse nang le litho tse 1074, tse lefileng karolo ea leshome selemong se fetileng ea $9,810.10. Kopano ena e na le baboleli ba tlotselitsoeng boruti ba leshome le metso e 'meli, baboleli ba babeli ba nang le laesense, basebetsi ba Bibele ba bararo, le baphatlalatsi ba mashome a mahlano, ba rekisitseng ka selemo libuka tsa boleng ba $28,731.11. Nakong ea selemo, kolone ea New South Wales, e nang le likereke tse tšeletseng le litho tse 321, e ile ea aroloa ho Kopano ea Australia, 'me ea rehoa Kopano ea New South Wales.”

GSAM 424BOROMUOA BA AFRIKA BOROA

GSAM 424.2Kopanong e Akaretsang e neng e tshwaretswe Battle Creek ka 1886, ho ile ha shejwa taba ya ho bula boromuoa Afrika Borwa. Kaha ho ile ha nkuwa qeto e tshehetsang morero ona, lehlabuleng le qalang la 1887 ho ile ha etswa boiteko ba ho theha mosebetsi naheng eo e hole, moo ba mmalwa, ba neng ba se ba qalile ho boloka Sabatha, ba neng ba kopa basebetsi.

GSAM 424Baruti Boyd le Robinson Afrika Borwa

GSAM 424.3Ka lebaka lena, ka la 11 Motsheanong, Moruti C. L. Boyd le lelapa la hae, Moruti D. A. Robinson le mosadi wa hae, mmoho le basebetsi ba bang, ba ile ba tsamaya ka sekepe ba tswa New York City, ba le tseleng e yang Afrika, ba feta Liverpool le London. Dilemo tse tharo hamorao, Kopanong e Akaretsang, Monghadi P. W. B. Wessels o ile a bolela hore ha basebeletsi bana ba fihla Afrika ho ne ho ena le batho ba ka bang mashome a mane ba neng ba se ba ntse ba boloka Sabatha ya taelo ya bone ka lebaka la ho bala dingolwa tse mabapi le taba ena le ho ithuta Mangolo.

GSAM 424.4Baruti Robinson le Boyd ba ile ba qala mosebetsi oa boromuoa Cape Town, 'me ho tloha moo o ile oa atoloha ka leboea-bochabela hoo e ka bang limaele tse makholo a robeli ho ea Kimberley, masimong a litaemane.

GSAM 424.5Ho fihlela selemong sa 1889, ho ne ho e-na le baboleli ba babeli feela, moboleli a le mong ea nang le laesense, likereke tse 'ne, le litho tse mashome a robeli; bana ba ne ba lefile karolo ea leshome ea $2,798.36. Selemong sena, Moruti Ira J. Hankins, wa Amerika, o ile a sebetsa Cape Town ka diphetho tse ntle, mme Monghadi le Mof. Druillard ba tswa Nebraska ho tla ikopanya le mosebetsi sebakeng sena, le ho arolelana mosebetsi o boima le diteko tse welang hodima ba bitseditsweng ho bula mosebetsi sebakeng se setjha. Mosebetsi oa Mof. Druillard o ne o shebane haholo le polokelo ea libuka, moo tsamaiso ea lefapha lena e neng e le tlas'a taolo ea hae; ha Monghadi Druillard eena a ne a phathahane le tšebetso e akaretsang ea boromuoa. Nakong ea selemo, likepe tse neng li fihla boema-kepeng bona, o ile a rekisa libuka tsa boleng ba $750.

GSAM 425Moruti Haskell Afrika

GSAM 425.1E bile ka Phato selemong sona sena moo Moruti Haskell a fihlileng Cape Town. Likhoeli tse hlano li ile tsa sebelisoa hantle ho etela le ho sebetsa le lihlopha tse fapaneng Afrika Borwa. Ka ketelo ena, taba e ile ea matlafatsoa le ho ahisoa, 'me pelo ea hae ea khothatseha hobane a bone litholoana tsa mosebetsi oa hae. Thahasello mosebetsing oa thuto e ile ea tsosoa, hoo baithuti ba leshome le metso e 'meli ba tsoang Afrika ba ileng ba tla Amerika ho kena likolong tsa rona tsa lekala la bodumedi.

GSAM 425.2Khabareng, mosebetsi oa ho bapatsa o ile oa fuoa tlhokomelo e loketseng. Ho ile ha tšoaroa seminara mabapi le mosebetsi ona e neng e le Cape Town, e tsamaisoa ke Monghadi E. M. Morrison, e ileng ea fana ka bophelo bo bocha le matla lekaleng lena la bohlokoa la molaetsa. Hang kamorao ho thuto e fanoeng seminara ena, baphatlalatsi ba leshome le metso e meraro, ka likhoeli tse tšeletseng, ba ile ba rekisa le ho isa libuka tsa boleng ba $5,621.28. Ha e le hantle, diotara di ne di le ngata hoo di ileng tsa “imela” ofisi ya London ka ho feletseng, kaha dibuka di ne di sa lokiswe ka lebelo le lekaneng ho fihlella tlhoko.

GSAM 425.3Ka selemo sa 1892, Moruti A. T. Robinson o ile a ikopanya le mosebetsi Afrika Borwa. Ka nako eo mosebetsi o ne o se o holile hoo ho neng ho hlokahala polokelo e ntjha ho nka sebaka sa ya kgale. Ka lebaka leo, ho ile ha ahwa moaho o motjha o neng o le moholo ka ho lekana ho ka fana ka sebaka bakeng sa dikopano tsa kereke.

GSAM 426Moaho oa Koleche Afrika

GSAM 426.1Ka hona mosebetsi o ile oa tsoela pele ho hatela pele mohato ka mohato, ho fihlela Claremont, e leng toropo e ka thoko ho Cape Town, ho hahuoa moaho oa koleche o jelletseng $35,000. Thuso feela e neng e batloa ho barab'abo rona ba Maamerika e ne e le hore ba romele sehlopha sa matichere a tšoanelehang ho ruta lithuto tsa koleche, 'me bona ka bo bona ba tla lefella litšenyehelo. Kopo ena ha e se e amohetsoe, sekolo se ile sa buloa ka la 1 Hlakola, 1893.

GSAM 426Kopano ea Afrika Boroa

GSAM 426.2Kopano ea Afrika Boroa e ile ea thehoa ka 1892. Kopanong e Akaretsang ka 1893 e ile ea khethoa ka voutu hore e be karolo ea Kopano e Akaretsang. Ka nako eo e ne e na le likereke tse hlano, litho tse lekholo le mashome a mararo a metso e robeli, tse ileng tsa lefa karolo ea leshome selemong se fetileng ka $34,077.32. Kopanong ena, Kopano ea Afrika Boroa e ne e emetsoe ke Peter Wessels, ea faneng ka seatla se bulehileng ho Kopano e Akaretsang ka $16,000, e leng chelete e fetang eo Kopano e Akaretsang e neng e e sebelisitse ho bula mosebetsi Afrika Boroa. Ntle le mpho ena, eena le e mong oa banab'ae ba ile ba fana ka $40,000 ho qala mosebetsi oa setsi sa phekolo sa mahala toropong ea Chicago.

GSAM 426.3Kopanong e Akaretsang ka 1895 Mongoli oa Mesebetsi ea Boromuoa Linaheng Lisele o ile a bua ka tšimong ea Afrika, a re:

GSAM 426.3“Kopano e Afrika Borwa e na le dilemo tse pedi feela e thehilwe, empa nakong eo Kopano e Akaretsang e rometse basebetsi ba leshome le metso e mmedi tšimong eo. Ba babedi ba bona ba ile kahare ho naha e le baromuoa ba ikemetseng, ha ba bang ba kene mosebetsing makaleng a fapaneng. Kopano eo e na le sekolo se atlehileng, lehae la dikgutsana, le setsi sa bophelo se ntseng se hahuwa. Dipalopalo di bontsha hore palo ya ditho tsa yona ke 184.”

GSAM 426Likhathiso tse Hatisitsoeng Afrika Borwa

GSAM 426.4Taba ea tokoloho ea bolumeli Afrika Borwa e susumelitse batho ba rona likhoeling tse 'maloa tse fetileng ho phatlalatsa likoranta tse peli, e 'ngoe ka puo ea Seholland, e bitsoang De Wachter; e 'ngoe ka Senyesemane, e bitsoang The South African Sentinel and Gospel Echo. Ea morao e na le phatlalatso ea likopi tse 4,000.

GSAM 427Kopano ea Kopanelo ea Afrika Boroa

GSAM 427.1Ka Pherekhong, 1903, ho ile ha thehwa Kopano ya Kopanelo ya Afrika Borwa, e neng e bopilwe ke dikopano tsa Cape Colony le Natal-Transvaal, le boromuoa ba Basutoland le Matabeleland tlasa taolo ya Kopano ya Kopanelo. Ka kopanong ho na le dikereke tse leshome le metso e mehlano tse hlophisitsweng tse nang le ditho tse 595, dihlopha tse robong tse sa hlophiswang tsa ditho tse mashome a robong, le balatedi ba Sabatha ba mashome a mararo ba ikemetseng,—palo yohle e le 715, ba ileng ba lefa karolo ea leshome ea $7,850. Ho ne ho ena le basebetsi ba mashome a mararo a metso e robong, bao ba mashome a mabedi a motso o mong ba neng ba le moputsong wa dikopano tse fapaneng.

GSAM 427TŠIMO EA POLYNESIAN

GSAM 427.2Ka selemo sa 1876, Moruti James White le mongoli ba ile ba romela buka e le 'ngoe ea Signs of the Times le lipampitšana tse ling, li na le lengolo, Sehlekehlekeng sa Pitcairn. Litokomane tsena li ile tsa beoa sekepeng se neng se potoloha Cape Horn se ea New York. Re ile ra tiisetsoa hore sekepe se tla ema Pitcairn, mme moo sephutheloana se tla neheloa. Re ne re sa tsebe motho le ha a le mong sehlekehlekeng seo, mme re ne re sa tsebe letho ka sehlekehleke ka bosona, ntle le botumo ba sona ba ho ba le baahi ba inehetseng, ba tšabang Molimo. Lipampiri li ile tsa romeloa ka teka-teka.

GSAM 427Ketelo Pitcairn

GSAM 427.3Ha re a ka ra utloa letho ho tsoa ho batho kapa lingoliloeng tsa rona ho fihlela Monghadi John I. Tay a etela sehlekehleke, ka selemo sa 1886, lilemo tse leshome hamorao, moo re ileng ra utloa hore ka lebaka la ho bala buka ea Signs le lipampitšana, sehlekehleke kaofela, ka nako e le 'ngoe, se ile sa batla se etsa qeto ea ho fetola letsatsi la sona la borapeli ho tloha letsatsing la pele la beke ho ea ho la bosupa, le ho tšoara Sabatha ea Morena. Leha ho le jwalo, ba ile ba etsa sena feela nakong ya ketelo ya Monghadi Tay. E ne e se e le nako e telele a na le takatso e matla ya ho etela sehlekehleke, empa o ne a sa tsebe letho ka batho bao ka boyena, kapa ka thahasello ya bona e neng e se e tsositse nneteng.

GSAM 428.1Kamora ho kgutlela Amerika, o ile a buella ka matla haholo hore ho ahuwe sekepe seo baromuoa ba ka tsamaiswang ka sona ho tloha sehlekehlekeng ho ya ho se seng Lewatleng la Pacific. O ile a ya Kopanong e Akaretsang e neng e tshwaretswe ka selemo sa 1889, a nahana haholo ka mohopolo ona, mme moo a buella taba ya Dihlekehleke tsa Polynesia. Kopano, ha e bona molemo oa morero ona, e ile ea vouta ho bokella, ka menehelo, chelete e kaalo ka $12,000 eo ka eona ho ka hahang kapa ho reka sekepe se tla sebetsa lihlekehlekeng tsa Leoatle la Pacific.

GSAM 428Ho Hahoa ha Pitcairn

GSAM 428.2Ho latela ketso ena, sekepe sa Pitcairn se ile sa hahoa lehlabuleng la 1890, haufi le Benicia, bohōle ba limaele tse ka bang mashome a mararo ho tloha Oakland, Cal., ka theko ea $12,035.22. Ka kotara tse tharo tsa selemo, chelete ena e ile ea bokelloa, 'me ea fanoa ke likolo tsa Sabatha bakeng sa morero ona feela, 'me ha ho e-s'o be le mpho e fanoeng ka thabo le cheseho e kholo ho feta ena. Sekepe se ile sa halaleloa Oakland, Cal., ka la 25 Loetse, 1890. Batho ba ka bang sekete le makholo a mahlano ba ile ba bokana sekepeng le boemelong ba sekepe ho tla paka mokete oo.

GSAM 428Leeto la Pele la Pitcairn

GSAM 428.3Sekepe se ile sa tloha San Francisco ka leeto la sona la pele la ho ea sebakeng sa sona se hole sa mosebetsi ka la 20 Mphalane. Ka sekepeng e le baromuoa ho ne ho e-na le Moruti E. H. Gates le mosali oa hae, Moruti A. J. Read le mosali oa hae, John I. Tay le mosali oa hae, hammoho le sehlopha sa baromuoa tlas'a Mokapotene Marsh. Sekepe sena se ile sa qala ka Sehlekehleke sa Pitcairn, limaele tse likete tse 'ne ka boroa ho San Francisco, moo se fihlileng ka la 25 Pulungoana. Ha sekepe se tloha sehlekehlekeng ka la 17 Tšitoe, batho ba baholo ba mashome a robeli a metso e 'meli ba ne ba amohetse kolobetso, 'me ba ne ba thehiloe e le kereke ea Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Ka mor'a moo sekepe se ile sa leba lihlopheng tsa Society, Hervey, Samoan, Friendly, le Fiji, se siea libuka tsa bolumeli le lipampitšana tsa bophelo bo botle le boitšoaro bo hloekileng ho batho ba buang Senyesemane. Nakong ea likhoeli tse robeli, ho fihlela ka Loetse, 1891, baromuoa ba ile ba rekisa libuka ka chelete e kaalo ka $1,900, ntle le ho fana ka lingoliloeng tse ngata tsa ho bala mahala.

GSAM 429.1Baromuoa ba ile ba abelwa mesebetsi ka tsela e latelang: Moruti Read o ile a bewa Tahiti; Moruti Gates o ile a sala Pitcairn ho qeta mosebetsi o neng o se o qalile teng; ha Monghadi Tay yena a kgetha ho sebeletsa sehlekehlekeng sa Fiji. Ka hara Review ya la 14 Mmesa, 1904, Moruti Fulton o bua ka mosebetsi wa Fiji a re: “Hona jwale ho na le balatedi ba Sabatha ba fetang lekholo le mashome a mahlano lebaleng lena la boromuoa.” Ho tloha Fiji, sekepe se ile sa leba Aukland, New Zealand, bakeng sa litokiso tse hlokahalang le lintlafatso tse hlokahalang, hape le bakeng sa phepelo ea libuka.

GSAM 429Lefu la Baromuoa

GSAM 429.2Kamora ho ba sieo ka selemo se le seng, dikgwedi tse leshome le motso o le mong, le matsatsi a leshome le metso e robedi, sekepe sa Pitcairn se ile sa kgutlela San Francisco, moo se fihlileng ka la 9 Mphalane, 1892. Nakong ena Mokapotene Marsh o ne a hlokahetse, mme a patilwe sehlekehlekeng sa New Zealand. Monghadi Tay o ile a tshwarwa ke nyumonia, eo a sa kang a fola ho yona. Le yena o ile a hlokahala ka kgotso, mme a patilwa naheng e hole ya Fiji; mme ka tsela ena maphelo a mabedi a bohlokwa a ile a nehelwa kapele ho Mosebetsi wa Boromuoa wa Polynesia.

GSAM 429.3Baromuoa ba neng ba le sehlekehlekeng sa Tahiti, Papaete, ba ile ba thabela ho bona, hoo e ka bang hang-hang, ditholwana tsa mosebetsi wa bona. Ka nako ena ba ile ba kgona ho romela hae tlaleho e thabisang ya batho ba mashome a mane ba fetohileng le ho thehwa ha kereke ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa.

GSAM 429Leeto la Bobeli la Pitcairn

GSAM 429.4Sekepe se ile sa tloha San Francisco leetong la sona la bobeli, ka la 17 Pherekhong, 1893, se na le baromuoa ba latelang: B. J. Cady le mosali oa hae, J. M. Cole le mosali oa hae, E. C. Chapman le mosali oa hae, le M. G. Kellogg, M.D. Mofumahatsana Hattie Andre, oa Ohio, o ne a tsamaea le bona e le tichere bakeng sa Sehlekehleke sa Pitcairn. Ka hoetla ha 1893, Monghadi Cady o ile a bula sekolo Raiatea, sehlopheng sa Society, se nang le baithuti ba mashome a tsheletseng. Qetellong ya kotara ya pele palo e ne e eketsehile ho fihla ho ba lekgolo le metso e mehlano. Qalong ya kotara ya bobedi ho ne ho ena le baithuti ba lekgolo le mashome a mabedi ba neng ba kena sekolo.

GSAM 430Leeto la Boraro la Pitcairn

GSAM 430.1Leeto la boraro la sekepe le nkile ka 1893-94. Baromuoa ba leeto lena e ne e le G. O. Wellman le mosali oa hae le Lillian White, kaofela ba tsoang Michigan, ba neng ba reretsoe Raiatea, moo ba neng ba tla thusa Moruti Cady mosebetsing oa hae. Monghadi Stringer le mosadi wa hae ba ile ba ya e le baromuoa ba iphedisang. Ba ile ba dula Rurutu. Raratonga (moo batho ba neng ba tshwara Moqebelo sebakeng sa Sontaha), Ngaka Caldwell le mosadi wa hae ba ile ba abelwa moo; ha Moruti Buckner le mosadi wa hae, ba tswang California, ba siuwa Pitcairn. Nakong ya ho dula ha hae le batho bana, ho ile ha tsebisoa mesebetsi e mengata e metjha ya matsoho, e bileng le molemo o moholo ho baahi ka ditsela tse ngata. Pele ho tsohle, ho ile ha hahuoa mochini o tsamaisoang ke moea bakeng sa ho sila poone e leng e lengoa sehlekehlekeng hona joale, 'me ka matla a moea a tšoanang, ho tsamaisoa mechini e bobebe, e leng se tlisitseng mesebetsi e meng ea khoebo eo pele e neng e sa tsejoe ke baahi ba sehlekehleke.

GSAM 430Leeto la Bone la Pitcairn

GSAM 430.2La 15 Tšitoe, 1895, Mongoli oa Mesebetsi ea Boromuoa Linaheng Lisele o ile a re:—

GSAM 430.3“Pitcairn e se e le boemakepeng e tswa leetong la yona la bone la lewatle.... Mosebetsi o thehilwe dihlopheng tse robong tse fapaneng, mme basebetsi ba latelang ba hirilwe ho ona:—

GSAM 430.4“Sehlekehlekeng sa Pitcairn, matichere, E. S. Butz le mosadi wa hae, le Hattie Andre. Sehlekehlekeng sa Norfolk, ho na le baromuoa ba bang ba iphedisang ba sebetsang mosebetsing mona, ba tswang Australia. Lihlekehlekeng tsa Society, moboleli, B. J. Cady; baromuoa ba tsa bongaka, Monghadi le Mof. R. A. Prickett. Raratonga, baromuoa ba tsa bongaka, Ngaka J. E. Caldwell le mosadi wa hae, Bafumahatsana Lillian White le Maude Young; matitjhere, G. O. Wellman le mosadi wa hae, Moruti J. D. Rice le mosadi wa hae. Fiji, Moruti J. M. Cole le mosadi wa hae. Dihlekehleke tsa Botsoalle, Moruti E. Hilliard le mosadi wa hae. Rurutu, Monghadi le Mof. Stringer, baromuoa ba ikemetseng. Hawaii, Moruti E. H. Gates le mosadi wa hae; matitjhere, H. H. Brand le mosadi wa hae. Samoa, Ngaka F. E. Braucht le mosadi wa hae. Moruti D. A. Owen le mora wa hae le moradi wa hae, baromuoa ba ikemetseng.

GSAM 431.1“Sekepe sa Pitcairn se rekisitse le ho fana ka lingoliloeng tse ngata maetong a sona a mane. Ka lebaka leo, balateli ba Sabatha ba hlahile libakeng tse ngata. Likereke li thehiloe Sehlekehlekeng sa Pitcairn, Norfolk, le Tahiti.”

GSAM 431Pitcairn e Rekisitsoe

GSAM 431.2Kaha hona joale ho na le mekhoa ea ho fihlella sebaka sa Polynesia eo e neng e le sieo ha sekepe se ne se etsoa, sekepe se rekisitsoe, 'me ho sebelisitsoe mekhoa e meng ho tsoela pele ka mosebetsi. Hona joale Moruti E. H. Gates ke mookameli oa sebaka sa Polynesia, 'me o tlaleha tsoelopele lihlopheng tse fapaneng.

GSAM 431WEST INDIES

GSAM 431.3Mariheng a 1889, Monghadi Wm. Arnold, wa Amerika, o ile a qala mosebetsi wa ho rekisa dibuka West Indies. Ha a ntse a etsa mosebetsi ona, o ile a atleha ho fumana mabitso le diaterese tsa batho ba sekete le makgolo a mabedi, tse ileng tsa romelwa ho International Tract Society bakeng sa tshebediso ya ona mosebetsing wa boromuoa. Ka mangolo le ka ho romella lingoliloeng liatereseng tsena, thahasello 'neteng e ile ea tsosoa, 'me ka hona tsela ea buloa bakeng sa phatlalatso ea evangeli ka ho ruta Lentsoe.

GSAM 431.4Ho arabela pitso ea mosebetsi oa boruti, Moruti D. A. Ball, ka Pulungoana, 1890, o ile a ea Barbadoes le libakeng tse ling, ho ea sebetsa. Batho ba 'maloa ba ile ba amohela 'nete ka lebaka la matsapa a hae. Ka 1892, Monghadi Patterson, ea tsoang California, o ile a phallela lihlekehlekeng a rekisa Bible Readings ka katleho e ntle. Ka 1893, B. B. Newman o ile a tloha Florida a ya Jamaica ho nka bookamedi ba mosebetsi wa ho rekisa ha Monghadi Arnold a ne a le siyo. Monghadi Evans le Monghadi Hackett le bona ba ile ba ya Indies ka selemo sona seo, ho kena lekaleng lena la mosebetsi. Ka kgwedi ya Motsheanong, Moruti Haysmer le mosadi wa hae ba ile ba kena tšimong ena ho sebetsa kamoo tsela e neng e ka buloa kateng. Nakoana kamora sena Monghadi Arnold o ile a kgutla, lekgetlong lena ho ya rekisa dibuka tse buang ka tsa bophelo bo botle. Ho fihlela ka Phupu, 1895, dibuka tsa mofuta ona di ne di rekisitswe Jamaica feela ka boleng ba $8,200, ha thekiso ya dibuka tsa bodumedi e ne e le $7,654, e leng kakaretso ya $15,854. Phano ea bongata bo boholo boo ba lingoliloeng e thusitse haholo ho theha Kingston kereke e hlophisehileng hantle ea litho tse mashome a supileng le metso e mehlano, le ho bula litsela bakeng sa mosebetsi oa boruti likarolong tse ling tsa sehlekehleke.

GSAM 432Trinidad

GSAM 432.1Mosebetsi mona o ile wa qala ka mokgwa o tshwanang le wa Jamaica. Ka selemo sa 1889, Monghadi F. B. Grant le mosadi wa hae ba ile ba memelwa ho etela sehlekehleke ka sepheo sa ho tsebisa dingolwa tsa rona tsa kereke, mme ka memo, Moruti Flowers le mosadi wa hae ba ile ba ba latela kapele ho tla sebetsa ha menyetla e buleha. Ba ile ba atleha haholo, ho fihlela Moruti Flowers a hlaselwa ke feberu, e ileng ya baka lefu la hae ka la 29 Phuptjane, 1894. Moruti E. W. Webster o ile a kgethwa ho ba mohlahlami wa hae, mme a tsamaya ka sekepe a tswa New York ka Phato, 1895.

GSAM 432.2Ka 1896 basebetsi ba West Indies ba ne ba le tjena: Jamaica, ho ne ho e-na le Moruti A. J. Haysmer le W. W. Eastman, mme baphatlalatsi ba bangata ba ne ba le Ditlhaketlhakeng tsa Bahama. Ditlhaketlhakeng tse Nnyane tsa Antilles, moo ho neng ho e-na le Moruti E. Van Deusen le mosadi wa hae, mmoho le C. F. Parmlee le mosadi wa hae e le basebetsi ba Bibele, Monghadi Bean le Monghadi Hackett e le baphatlalatsi. Naheng ya Trinidad, ho ne ho ena le Moruti E. W. Webster le mosadi wa hae, mmoho le Mofumahatsana Stella Colvin e le moromuoa wa tsa bongaka. Diphetho,—ba bolokang Sabatha ba le lekholo le leshome naheng ya Jamaica, le ba bolokang Sabatha ba mashome a mahlano naheng ya Trinidad, ba neng ba bokane Couva; kereke e le nngwe Barbadoes, le sehlopha se le seng Antigua, Lesser Antilles.

GSAM 432AMERIKA E BOHARENG

GSAM 432.3Moruti F. J. Hutchins le mosadi wa hae ba tlohile United States ho ya Dihlekehlekeng tsa Bay, ka la 16 Pulungoana, 1891. Ka nako eo, haholoholo Ruatan, ho ne ho ena le batho ba ka bang mashome a mabedi ba neng ba hlompha Sabatha ya taelo ya bone ho ya ka Melao e Leshome, ba ile ba qala ho tseba nnete ena ka ho bala dingolwa tseo ba di rometsweng ka poso. Dilemo tse tharo hamorao, ka 1894, W. A. Miller le mosadi wa hae ba tloha California ba ya Bonacca, moo ba ileng ba ikopanya le mosebetsi wa thuto e le matitjhere sekolong se neng se butse ka la 4 Phupu, 1894, moahong wa sekolo o neng o ahilwe ke Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Palo ea ba neng ba tla thuto nakong ea kotara ea pele e ne e le ka karolelano ba mashome a mararo a metso e mene. Ka 1895 sekolo se ile sa phatlalatsoa se ikemetse, kaha palo ea baithuti e ne e eketsehile ho fihla ho ba mashome a mane a metso e mehlano.

GSAM 433.1Kopanong e Akaretsang e neng e tshwaretswe ka 1895, Moruti Hutchins o ile a tlaleha batho ba lekgolo ditlhaketlhakeng ba neng ba mamela molaetsa, mme hape a bolela hore ho ne ho se ho hahilwe matlo a mabedi a dikopano a neng a le thepa ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Ka lebaka la tlhaelo ya mobu, o neng o le bohlokwa haholo bakeng sa temo, le leng la matlo ana a borapedi le ile la hahuwa hodima metsi. Meaho ena e mmedi le ntlo ya sekolo di ile tsa nehelwa ka molao ho General Conference Association. Boleng ba thepa ea Kopano sehlekehlekeng bo ne bo hakantsoe ho ba $1,789.60. Chelete ea libuka tse rekisitsoeng ho fihlela ka 1895 e ne e le $2,243.

GSAM 433Sekepe se Senyenyane sa Amerika Bohareng

GSAM 433.2Ha tlhokomelo ea Kopano e ne e lebisitsoe boiketlong le melemo ea ho ba le sekepe se senyenyane seo ka sona baromuoa ba ka isoang ho tloha sehlekehlekeng se seng ho ea ho se seng, ho ile ha vouteloa hore sekepe se joalo se hahuoe bakeng sa mosebetsi har'a Lihlekehleke tsa Bay ka litšenyehelo tse sa feteng $3,000.

GSAM 433.3Ka 1896, ho ne ho e-na le basebetsi ba bane feela Amerika Bohareng: Moruti F. J. Hutchins le mosali oa hae, le Moruti J. A. Morrow le mosali oa hae Honduras ea Spain. Belize, motse-moholo wa British Honduras, ho ne ho ena le sehlopha sa badumedi ba neng ba boloka letsatsi la bosupa ho ya ka taelo ya bone. Boholo ba mosebetsi lebaleng lena bo entswe dihlekehlekeng tsa Lewatle la Caribbean. Mona ho ne ho rekisitswe dibuka tsa boleng ba dikete tse mmalwa tsa didolara, mme batho ba mashome a tsheletseng ba ne ba thabela nnete ya molaetsa wa lengeloi la boraro.

GSAM 434Lefu la Moruti Hutchins

GSAM 434.1Ka lilemo tse ka bang leshome le metso e 'meli, Moruti F. J. Hutchins o ile a sebetsa ka bots'epehi bo boholo le ka tjantjello tšimong ea Amerika Bohareng. Qetellong mamello ea hae ea fela, 'me a hloloa ke bokuli. Hona joale o phomotse borokong, a letetse pitso e tsoang ho Monghali—pitso e tlang ho tsosa ba tšepahalang.

GSAM 434AMERIKA BORWA

GSAM 434.2E bile ka mangolo a hatisitsweng moo maikutlo a Baadventista ba Letsatsi la Bosupa a ileng a tsebahatswa ka lekgetlo la pele Amerika Borwa. Ka Mphalane, 1891, Bahlomphehi Snyder, Stauffer, le Nowlin ba ile ba qala mosebetsi wa bona jwalo ka baphatlalatsi Argentina. Ka 1893, ka kgetho ya Kopano e Akaretsang, Moruti F. H. Westphal, wa Illinois, moboleli wa Mojeremane, o ile a ikopanya le mosebetsi tšimong ena ya boromuoa, mme ka 1894, Frank Kelley, wa California, a ya United States of Colombia e le moromuoa ya ikemetseng. Dikgwedi tse mmalwa hamorao, ba ile ba latelwa ke basebetsi ba bang, mme ka tsela eo ho ile ha qala mosebetsi tšimong ena e ntjha ya boromuoa. Ka 1896 ho ile ha fanoa ka tlaleho e latelang mabapi le mosebetsi tšimong ena: Chile e na le moboleli a le mong, Moruti G. H. Baber, ya fihlileng ka la 19 Mphalane, 1895; le baphatlalatsi ba babedi, F. W. Richards le F. H. Davis. Argentina le eona e na le baboleli ba babeli, F. H. Westphal le Jean Vuilleumier; le baphatlalatsi ba babeli, O. Oppegard le C. A. Nowlin. Ntle le bona, ho na le basebetsi ba Bibele ba bane, Lucy Post, Monghadi le Mof. Snyder, le John McCarthy. Brazil e na le baboleli ba babeli, Moruti W. H. Thurston le H. F. Graf; le baphatlalatsi ba bararo, A. B. Stauffer, J. F. le J. A. Berger. British Guiana e na le baboleli ba babeli, Moruti W. G. Kneeland le Moruti P. Giddings; le baromuoa ba bongaka ba babeli, Ngaka B. J. Fercoit le mosali oa hae.

GSAM 435.1Ka 1896, ho ne ho rekisitswe dibuka tsa boleng ba dolara tse sekete naheng ya Chile, mme balatedi ba Sabatha ba mashome a mararo ba ne ba amohetse Sabatha le nnete tse amanang le yona ka ho bala dingolwa tseo ba di rekileng ho baphatlalatsi. Naheng ya Brazil le Argentina dibuka di ne di rekisitswe ka boleng ba dolara tse dikete tse leshome; mme se neng se le molemo le ho feta, ho ne ho ena le ba lekgolo ba neng ba hlompha Sabatha. Kereke e le nngwe le dikolo tsa Sabatha tse hlano di ne di thehilwe. Argentina ho ne ho e-na le dikereke tse tharo tse hlophisitsweng, Buenos Ayres, Crespo, le San Cristobal, ka ho latellana. Hape ho ne ho e-na le kereke e le nngwe e hlophisitsweng British Guiana, le balatedi ba Sabatha ba mashome a mahlano, ho etsa palo yohle ya Baadventista ba Letsatsi la Bosupa ba lekgolo le mashome a mahlano Amerika Borwa.

GSAM 435THE SOUTHERN MISSIONARY SOCIETY

GSAM 435.2Ha ho buuoa ka nepo, mokhatlo ona o ke ke oa bitsoa oa kantle ho naha, leha o ntse o etsa mosebetsi oa ho evangela batho ba kantle ho naha (Maafrika) naheng ea habo rona. Tlotla e kholo e lokela matsapa a tiileng a Moruti J. E. White, tlas'a tlhohonolofatso ea Molimo, bakeng sa liphetho tse seng li fihletsoe.

GSAM 435.3Mariheng a 1893, ha ke ne ke sebeletsa e le mopresidente oa Kopano ea Illinois, Moruti White o ile a tla ho 'na a imetsoe haholo ke batho ba batšo ba Mebuso e ka Boroa. Kaha o ne a qeta libeke tse 'maloa Chicago, o ile a kopa tumello ea ho sebeletsa batho ba batšo ba phelang toropong. Kopo eo e ile ea amoheloa ka thabo e kholo, 'me ke hona moo mosebetsi oa hae bakeng sa batho bana ba malimabe o ileng oa qala kannete.

GSAM 435Sekepe sa Mouoane sa Boromuoa sa Moruti White

GSAM 435.4Ho tloha ka nako eo o ne a rapela a bile a rera bakeng sa tšimo ea Boroa. Ha a ntse a ithuta, merero ea hae e ile ea hola, e qetella ka kaho ea sekepe sa mochini haufi le Letša la Michigan, se bitsoang Morning Star. A hlomelloa ka “Bethele” ena e tsamaeang metsing, o ile a ea Chicago, a tloha moo a theohela ka linōka tsa Illinois le Mississippi, a fihla Vicksburg, Miss., ka la 10 Pherekhong, 1895. Mona, a e-na le balekane ba seng bakae o ile a qala mosebetsi oa hae mobung o mocha o so ka o sebetsoa.

GSAM 436Mosebetsi oa Southern Missionary Society

GSAM 436.1Re qotsa tlalehong e entsoeng ke Moruti White Kopanong e Akaretsang, ka la 9 Mmesa, 1903, e fanang ka litholoana tsa mosebetsi, le ho bontša boemo ba mosebetsi oa boromuoa ba Boroa ka nako eo:—

GSAM 436.2“Mokgatlo wa rona o ahile mme hona jwale o tsamaisa dikolo tse hlano Mississippi.... Dikolo tsena di fumaneha Vicksburg, Yazoo City, Columbus, le Jackson.... Basebetsi ba rona ba boetse ba tswetse pele ka matsapa Nashville, Memphis, le Edgefield Junction, Tennessee, le Louisville le Bowling Green, Kentucky.

GSAM 436Basebetsi ba ka Borwa

GSAM 436.3“Ka nako ena ho na le basebetsi ba mashome a mabedi a metso e supileng mafapheng a fapaneng a Mokgatlo. Baboleli ba hlano ba tlotseditsweng boruti ba hlahisitswe mosebetsing wa Southern Missionary Society.... Matitjhere a sekolo a leshome le metso e meraro a lokiseditswe mosebetsi wa ona ka ditsela tse fapaneng.... Mohlankana e mong o ntse a rutea ke Mokgatlo ho ba ngaka, Kolecheng ya Bongaka ya Meharry, e Nashville, mme e mong o ntse a thusiwa dithutong tsa hae sekolong sona seo.... Ho hlahisitswe basebeletsi ba bang ba lokileng ba Bibele. Ba bang ba matitjhere le bona ba ntse ba fetoha basebeletsi ba hloahloa lefapheng lena.

GSAM 436Sekepe sa Mouoane “Morning Star”

GSAM 436.4“Morning Star ke thepa ea ka, e hahiloeng ka chelete ea ka. Ho feta moo, litšenyehelo tsohle tsa tsamaiso ea sekepe sena li lefuoe kaofela ka chelete ea ka. Ke tla boela ke bolele hore litšenyehelo tsa bophelo ka sekepeng li ne li lula li lefisoa ke 'na. Hangata basebetsi ba ne ba le pakeng tsa ba leshome le ba leshome le metso e robeli.... Esita le meputso ea basebetsi bohle ba neng ba hiriloe ke Mokhatlo ka lilemo tse ngata ha ea ka ea nkoa limpong, empa e tsoa cheleteng ea ka.

GSAM 437Kamoo Chelete e Tlisitsweng bakeng sa Boromuoa ba Borwa

GSAM 437.1“Ho ka nna ha botsoa potso, ‘Le fumane chelete ena hokae?’ Morena o re file eona. Ho ile ha hatisoa libukana tse seng kae. Pele e bile buka ea Gospel Primer, eo morero oa eona oa pele e neng e le ho rutela batho ba mebala. Ho ne ho lebelletsoe hore ho tla rekisoa likopi tse likete tse seng kae, empa ka ho makala ho rona, e fihletse likopi tse ka bang milione.

GSAM 437.2“Mè [Mof. E. G. White] o ile a re thusa ka buka ea Christ our Saviour, e rekisitseng likopi tse makholo a mararo kapa a mane a sekete. Likopi tse makholo a mabeli kapa a mararo a sekete tsa Best Stories li rekisitsoe. Ho hakanngoa hore palo e lekaneng ea buka ea Coming King e phatlalalitsoe hoo e ka etsang kholomo e bolelele ba limaele tse 'ne. Ka chelete ea bongoli e tsoang libukeng tsena, ntle le ho tšehetsa merero e meng e mengata le mefuta e meng ea mosebetsi, re ile ra haha Morning Star.”

GSAM 437LINAHENG TSE NGATA

GSAM 437Mexico

GSAM 437.3Mosebetsi oa rona naheng ena o qalile ka selemo sa 1894, ka ho thehoa ha boromuoa ba bongaka Guadalajara. Ka 1896 palo ea basebetsi e ile ea tlalehoa ka tsela e latelang: Moruti D. T. Jones le mosali oa hae, ba neng ba okamela boromuoa. Barupeli e ne e le Ora A. Osborne, Mof. A. Cooper, Kate Ross, le mothusi oa moahi oa moo. Baromuoa ba tsa bongaka e ne e le Ngaka J. A. Neal, A. Cooper, Mof. A. J. Rice, Mof. Bartlett, le Mof. Rachel Flowers. Bakudi ba mashome a mane ka letsatsi ba ne ba sebedisa tshebeletso ya boromuoa, mme baithuti ba mashome a mane ba ne ba kena sekolo sa boromuoa. Ka nako ena, ho ne ho ntse ho hahuwa setsi se setjha sa bophelo bo botle, ka ditshenyehelo tsa $12,000.

GSAM 437Afrika Bohareng

GSAM 437.4Ka 1893 tshebeletso ya molaetsa wa lengeloi la boraro e ne e tswetsetse pele hoo Komiti ya Kopano e Akaretsang e ileng ya ikutlwa e lokela ho kgothalletsa hore ho thehwe boromuoa Afrika Bohareng. Ka hona ho ile ha voutelwa hore, “Hang ha ho kgoneha, ho bulwe boromuoa Matabeleland.” Ho tsamaellana le ketso ena, sehlopha sa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa, ka 1894, se ile sa kena naheng eo mme sa kgetha polasi ya liakere tse 12,000. Kopanong ea 1895, Moruti C. B. Tripp le mosali oa hae, W. H. Anderson le mosali oa hae, le Ngaka A. S. Carmichael ba ile ba khethoa ho ba baromuoa bakeng sa tšimo ena e hole. Ba ile ba qala hang-hang litokisetso tsa leeto le lelelele, 'me ka mor'a leeto le atlehileng ba fihla moo ba neng ba ea teng ka la 26 Phupu, 1895.

GSAM 438Lebopo la Khauta

GSAM 438.1Ka lilemo tse ngata, sello sa ho kopa thuso sa Macedone se ne se fihlile ho Baadventista ba Letsatsi la Bosupa ho tsoa Lebopong le ka Bophirimela la Afrika. Thahasello 'neteng e ne e tsositsoe ka ho bala lingoliloeng tsa Baadventista, empa thuso ha ea romeloa ho fihlela selemong sa 1894 kapa hoo e ka bang ka nako eo. Joale, Moruti Sanford le Monghadi Rudolph ba ile ba memeloa ke Komiti ea Kopano e Akaretsang ho nka mosebetsi oo o neng o se o ntse o emetse nako e telele. Ba ile ba kena tšimong eo ka cheseho le sebete. Leha ho le jwalo, nako e seng kae kamora moo, Moruti Sanford o ile a tshwarwa ke feberu, e neng e atile haholo moo hoo naha eo e bitswang “lebitla la motho e mosweu.” O ile a tshwarwa ke yona makgetlo a mararo, mme yaba, hore a phele, o ile a qobelleha ho kgutlela Amerika. Ba bang ba ile ba romelwa Lebopong le ka Bophirima, bao hara bona ho neng ho le Moruti D. U. Hale, Geo. F. Kerr le mosadi wa hae, le G. P. Riggs. Leha ho le jwalo, ya morao mona o ne a fokoditswe matla haholo ke lefu hoo ho neng ho se na tshepo ya hore o tla phela, mme a balehela Engelane ka tshepo ya hore o tla imoloha ka phetoho ya tlelaemete; tabeng ena yena le metswalle ya hae ba ile ba swabisiwa, hobane o ile a qala ho fokola butle-butle, mme qetellong a hlokahala, mme ya patwa teng. Le yena, o emetse ho tla ha Mofani wa Bophelo.

GSAM 438India

GSAM 438.2Ka la 12 Pherekhong, 1890, Moruti Haskell o ile a tloha Port Durban, lebopong le ka borwa-botjhabela ba Afrika, a leba Calcutta, India, China, le Japane. Pele ho letsatsi lena, Percy T. Magan, mongodi wa hae, o ne a se a mo ikopantse. Morero oa leeto lena la ho ea India e ne e le oa “ho batlisisa” ho fumana tlhahisoleseling e neng e tla ba thusa ho fana ka keletso le likhothatso ha mesebetsi ea baromuoa e ne e tla qala ke Baadventista ba Letsatsi la Bosupa sebakeng seo. Ka mohopolo oa ho theha morero oa boromuoa India, Kopano e Akaretsang, ka 1893, e ile ea khothaletsa hore Wm. Lenker a ee naheng eo e le mophatlalatsi oa lingoliloeng. Ho latela tlhahiso ena, o ile a ya India mme a tsebisa dingolwa tsa Baadventista ba Letsatsi la Bosupa. Hamorao Monghadi Lenker o ile a tlaleha hore yena le batho ba bang ba bane, ho fihlela ka 1896, ba ne ba rekisitse dingolwa dikarolong tse fapaneng tsa India, ka boleng ba $10,000. Ho bontša thahasello e hlahisitsoeng ke libuka tse rekisitsoeng, o ile a boela a bolela hore ha a ntse a rekisa haufi le Madras, lebōpong le ka botjhabela la India, “moboleli oa sebakeng seo o ile a tsamaea limaele tse mashome a tšeletseng ho tla reka kopi ea Thoughts on Daniel and the Revelation.”

GSAM 439Georgia Burrus India

GSAM 439.1Ka 1895 Mofumahatsana Georgia Burrus o tlohetse California a leba India. Ha a fihla moo, hang-hang o ile a qala ho ithuta puo ea Bengali, mme kapele a kena mosebetsing oa boromuoa. Ho fihlela ka 1896 batho ba 'maloa ba ne ba se ba qalile ho tšoara Sabatha ea Morena ka lebaka la kamano le basebetsi ba rona.

GSAM 439.2Basebetsi tšimong ka 1896 e ne e le Moruti D. A. Robinson le mosali oa hae. Mofumahatsana May Taylor le Mofumahatsana Georgia Burrus e ne e le basebetsi ba Bibele. Monghadi Lenker le Monghadi Masters e ne e le baphatlalatsi. Ho ne ho fumantswe moaho o loketseng bakeng sa lehae la boromuoa, mme ho ne ho entswe boipiletso naheng ya habo bona bakeng sa dingaka, baoki, le thuso e nngwe ho arabela ditlhoko tse neng di ba imela. Boipiletso bona bo ile ba arabjwa ke Moruti Brown, le ba bang. Eena le Moruti D. A. Robinson ba ile ba hlokahalla Karmatar, Bengal, India, qetellong ya Tshitwe, 1899.

GSAM 439Hawaii, Lihlekehleke tsa Sandwich

GSAM 439.3Ka selemo sa 1884, Monghadi La Rue le Henry Scott, ka ditshenyehelo tsa bona, ba ile ba ya Hawaii e le baromuoa. Ba qalile mosebetsi wa bona ka ho etsa mosebetsi wa boromuoa wa motho ka mong le ho rekisa dibuka. Sena se ile sa tsosa thahasello e kgolo sehlekehlekeng hoo Kopano e Akaretsang, ka Pudungwana, 1885, e ileng ya vouta hore Moruti Wm. Healy a ye Hawaii sehleng se tlang ho ya sebetsa, le hore Kopano ya California e kopehe ho alima tente bakeng sa morero ona. Ka hona, Moruti Healy le ba neng ba se ba le sehlekehlekeng ba ile ba tšoara kopano ea tente nakong ea lehlabula la 1886. Ka lebaka la boikitlaetso bona, batho ba 'maloa ba ile ba amohela molaetsa. Monghadi La Rue o ile a sala Honolulu ho fihlela ka selemo sa 1889, moo a ileng a nka sekepe ho ea Hong Kong, China.

GSAM 440Mosebetsi oa Machaena Hawaii

GSAM 440.1Empa ho ne ho se mosebetsi o mongata oa boruti o neng o etsetsoa sehlekehlekeng ho fihlela Kopano e Akaretsang e kopana ka khoeli ea Hlakubele, 1895, moo ho ileng ha nkuoa qeto ea hore “Moruti Gates le mosali oa hae, hammoho le Monghadi le Mof. Brand e le matichere a Machaena, ba ee Honolulu ho ea etsa mosebetsi oa boromuoa.” Mosebetsi oa ho ruta o ile oa qala hang-hang, mme Moruti Gates, leha a ne a sa phele hantle, o ile a etsa sohle seo a ka se khonang ho ntšetsa pele mosebetsi. Ngaka le baoki ba ile ba latela baromuoa kapele, mme mosebetsi oa molaetsa ona lekaleng leo oa qala hantle.

GSAM 440Kakaretso ea Mesebetsi ea Boromuoa, Pherekhong 1, 1903

GSAM 440.2Tlaleho ea Mongoli oa Baromuoa ba Kantle ho Naha, e fanoeng ka la 31 Tšitoe, 1902, e hlahisa mosebetsi oa molaetsa o neng o tsoela pele ka ntle ho United States ka tsela e latelang:—

GSAM 440.3Kopano ya Kopanelo ya Australia, e bopilweng ka dikopano tsa Victoria, New South Wales, New Zealand, Queensland, South Australia, Tasmania, le West Australia.

GSAM 440.4Kopano e Akaretsang ea Europe, e entsoeng ka Kopano ea Kopanelo ea Jeremane, Jeremane Bophirimela, Jeremane Bochabela, Jeremane Boroa, Holland le Flemish Belgium, Austro-Hungary, le Linaha tsa Balkan, Switzerland ea Sejeremane, Russia Boroa, Russia Leboea, le Russia e Bohareng.

GSAM 440.5Kopano ya Kopanelo ya Scandinavia, e kenyeletsang Denmark, Norway, Sweden, Finland, le Iceland.

GSAM 441.1Kopano ya Kopanelo ya Borithane, e akaretsang Leboya la Engelane, Borwa ba Engelane, Ireland, Scotland, le Wales.

GSAM 441.2Kopano ya Kopanelo ya Lafora-Latin, e kenyeletsang Lafora-Switzerland, Fora, le Italy.

GSAM 441.3Boromuoa ba Bochabela, bo kenyeletsang Egepeta, Siria, le Turkey.

GSAM 441.4Kopano ya Kopanelo ya Afrika Borwa, e kenyeletsang Cape Colony, Natal-Transvaal, Basutoland, le Matabeleland.

GSAM 441.5Tse fapaneng: Bermuda, Brazil, British le Dutch Guiana, Amerika Bohareng (Boroa), Chaena, Fiji, India, Jamaica, Japane, Lesser Antilles, Mexico, Nyassaland, Pitcairn, Porto Rico, River Plate, Raratonga, Samoa, Lihlekehleke tsa Society, Sumatra, Tonga, Trinidad, Lebopo le ka Bophirimela (Amerika Boroa), le Lebopo le ka Bophirimela (Afrika).

GSAM 441.6Palo ea basebetsi ba mafolofolo makaleng ana a fapaneng, ho kenyeletsa baboleli, ba nang le laesense, basebetsi ba Bibele, baphatlalatsi ba lingoliloeng, le baphatlalatsi, ke 754.

GSAM 441Dintlha tsa Bohlokwa di Thehilwe

GSAM 441.7Ho tswa dipolelong tsena tse kgutshwane mabapi le mesebetsi ya rona ya boromuoa, re ka bolela, jwalo ka ha Mongodi wa Mesebetsi ya Boromuoa Dinaheng Disele a ile a bolela ka selemo sa 1896:

GSAM 441.7“Ka dibaka tsena tsa bohlokwa tse seng di fihletswe ke molaetsa hoo e ka bang karolong e nngwe le e nngwe ya lefatshe, Molimo, ka matla a hae a sa feleng, a ka phethahatsa mosebetsi o moholo le o matla ka nako e kgutshwane haholo. O tla potlakisa mosebetsi wa hae wa toka.”