Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
02 / 29
02 / 29

Kapitulo 1 — Pambungad

John Norton Loughborough

GSAM 21.1SA diha nga maghisgot kita sa ikaduhang pag-abot ni Cristo, atong gihisgutan ang usa ka hilisgutan nga sa tinuod mao ang paglaum sa katawhan sa Dios sukad sa pagpahawa sa atong unang mga ginikanan gikan sa tanaman sa Eden. Sa mga pulong ngadto sa bitin, nga ang kaliwatan sa babaye makasamad sa iyang ulo, usa ka kasigurohan nga sa katapusan moabot ang usa ka tigpahiuli, nga makadaog batok sa pagpanglupig ni Satanas, ug matuman ang tuyo sa Dios sa yuta. Ang gituohan mao nga si Adan ug si Eba nagtuo nga kining buhata mahitabo dayon, ug nga usa ka diretso nilang kaliwatan ang mahimong mananaog. Apan sa plano sa Dios, ang saad sa Manluluwas gikan sa daw kapukan naglangkob sa tanan nga sukad niadto naugmad sa pagtuman sa Iyang “kaugalingon nga katuyoan ug grasya. Sa wala pa ang kalibotan, gihatag na niya kini nga grasya kanato pinaagi kang Cristo Jesus.”1

GSAM 21.2Kung gihatagan dayon unta si Adan ug si Eba og panan-aw sa kasakit ug kaguol nga mopuno sa kalibutan sulod sa taas nga mga kapanahonan tali sa pagkalaglag niini ug sa pagpanumbalik niini, dili na unta nila ikaya ang ilang kasubo. Ang Dios sa langit, sa Iyang malumo nga kaluoy ug kalooy, gitago kini nga panan-aw kanila, ug gibyaan sila aron alagaan ang mainit nga paglaum nga sa dili madugay sila maluwas ngadto sa himayaong kagawasan sa mga anak sa Dios. Ang paghunahuna nga hapit na ang pagluwas natural nga mopukaw kanila sa mas dako nga kugi sa pagpangandam aron masugat kini nga hitabo.

GSAM 22.1Sa susama nga paagi, mao usab kini ang nahitabo sa katawhan sa Dios sa tanang mga henerasyon sukad pa sa mga adlaw ni Adan. Sila segurado nga usa ka dako ug hinungdanong hitabo mahitabo unya sa umaabot—nga si Cristo sa katapusan moabot ug motukod sa iyang gingharian. Sila usab, sama ni Adan ug Eba, nagtuo nga hapit na ang maong hitabo, ug, sama kanila, wala sila kahibalo unsay mahitabo tali sa ilang panahon ug sa maong hitabo; kung dili, tingali sila madismaya sa pagpaningkamot paingon sa tumong sa ganti.

GSAM 22.2Kini nga hunahuna mapakita pinaagi sa mga hitabo sa dagkong diskobre. Ang mga tawo nga nagpasiugda niini, bisan wala sila makahibalo, tinuod nga nagatuman sa katuyoan sa Dios; apan gipalihok sila sa mga ideya nga wala mouyon sa tanang aspeto sa ilang kaugalingong mga teyorya nga nagduso kanila sa paglihok.

GSAM 22Malapad nga mga Epekto sa mga Nadiskubre ni Columbus

GSAM 22.3Si Montgomery, sa iyang American History,2 nga edisyon sa 1902, mga panid 8, 9, sa paghisgot sa teyorya nga nagpalihok kang Columbus sa pagsugod sa iyang paglayag, ug sa pagpatuman sa iyang plano nga makaabot sa East Indies pinaagi sa paglayag pa-kasadpan, miingon:—

GSAM 22.4“Nagtuo si Columbus nga iyang mapauswag ang proyekto sa Haring Portugal. Sigurado siya nga adunay mas mubo ug mas maayong paagi sa pag-abot sa Indies kaysa sa agianan nga gipakita ni Diaz. Ang plano sa Genoese nga marinero [si Columbus] kaisog kaayo ingon man orihinal. Imbis nga molayag pa-sidlakan, o pa-habagatan ug sidlakan, iyang gisugyot nga molayag diretso pa-kasadpan. Aduna siya, ingon sa iyang pagtuo, tulo ka maayo ug lig-on nga rason alang sa ingon nga paningkamot: Una, sama sa labing maayong mga heograpiya sa iyang panahon, kumbinsido si Columbus nga ang yuta dili patag, ingon sa gituohan sa kadaghanan, kondili usa ka globo. Ikaduha, iyang gihunahuna nga kini nga globo mas gamay kaysa sa tinuod, ug ang kadaghanan niini yuta imbis nga tubig. Ikatulo, tungod kay wala siyay nahibaloan, ug wala siyay gihunahuna, sa paglungtad sa kontinente sa Amerika o sa Dagat Pasipiko, iyang gihunahuna nga ang baybayon sa Asya o sa Indies direkta nga atbang sa Espanya ug sa kasadpang baybayon sa Europa. Ang tibuok gilay-on paingon sa Cipango, o Hapon, iyang gitagna nga lagmit dili molapas sa mga upat ka libo ka milya.
GSAM 23.1“Mao kini ang iyang plano: Magsugod siya gikan sa Europa; padaganon ang iyang barko paingon sa kasadpan padulong sa Hapon, ug sundon ang kurba sa globo hangtod madala siya sa iyang gipangita. Sa iyang hunahuna, kini ingon ka sigurado ug yano sama sa paglakaw sa langaw palibot sa mansanas.
GSAM 23.2“Kung malampuson siya sa ekspedisyon, aduna siyay dakong bentaha: Mosulod siya diretso sa Indies sa atubangan nga pultahan, imbis nga moabot didto sa palibot-libot nga paagi, ug pinaagi sa usa ka matang sa kilid nga pagsulod, sama sa buhaton sa mga Portuges.
GSAM 23.3“Makita nato nga kini nga tawo, nga nakasabot sa praktikal nga matematika, heograpiya, ug nabigasyon sama sa bisan kinsa sa iyang panahon, husto siya sa unang punto—ang porma sa yuta—apan sayop kaayo sa uban nga duha.

GSAM 23Usa ka Mapalad nga Sayop

GSAM 23.4“Apan, katingalahan gayud, ang iyang mga sayop nakatabang kaniya sa usa ka paagi. Ang sayop nga iyang nabuhat bahin sa gilay-on usa ka dakong swerte. Kung husto unta ang pagkwenta ni Columbus sa kadak-on sa kalibutan ug sa tinuod nga gitas-on sa ingon nga paglayag, lagmit nga wala unta siya molarga, kay makita dayon niya nga ang gisugyot nga ruta sa mga Portuges mas mubo ug mas barato pa. Usab, kon naimagine niya o sa bisan unsang paagi nakamatikod siya nga ang kontinente sa Amerika naa gayud sa iyang agianan, kining kamatuoran tingali dili unta makapadasig kaniya sa pagpanaw aron magdiskubre, kay ang iyang tumong dili ang pagpangita og bag-ong nasud, kondili ang pagpangita og bag-ong dalan paingon sa daan nga nasud.”

GSAM 23Ang Dako nga Paglaum sa mga Panahon

GSAM 23.5Busa ang katawhan sa Dios, sa paglabay sa mga kapanahonan, adunay paglaum sa pag-abot ni Cristo nga nag-una kanila “mao ang naghatag ug kasigurohan sa atong kinabuhi.”3 Bisan pa sa kasagaran nga taliwala sa kasubo ug mga pag-antos sila sa kasakit mosinggit, “Hangtud kanus-a, Ginoo, sa dili pa moabot ang kagawasan?” apan nagpadayon gihapon sila, ug sama ni Pablo miingon ug hangtod karon nag-ingon gihapon, “Kamo ang among kalipay ug aduna kami paglaom kaninyo. Ug kon moabot na ang atong Ginoong Jesus, makapasigarbo kami bahin kaninyo.”4

GSAM 24Pablo Gipalig-on sa Paglaum

GSAM 24.1Pipila ka mga pananglitan sa nagpalig-on nga gahum niining paglaum, sa kini nga konteksto, igo na. Sa dihang gidala si Pablo sa atubangan ni Felix aron atubangon ang sumbong, ug gitugotan nga mosulti alang sa iyang kaugalingon, miingon siya, “ginasimba ko ang Dios sa among mga katigulangan isip nagsunod sa Dalan nga giisip nilang sayop nga pundok. Nagtuo usab ako sa tanan nga nasulat sa Kasugoan ug sa tanan nga gisulat sa mga propeta. Ang akong paglaom sa Dios sama ra usab sa ilang paglaom, nga ang tanang mga tawo, maayo ug daotan, banhawon niya.”5

GSAM 24.2Sa iyang maalamon nga pagdepensa sa dihang gidala siya sa atubangan ni Agripa, miingon si Pablo, “Ug karon ania ako dinhi sa korte gikiha tungod kay nagpaabot ako nga himuon sa Dios ang iyang gisaad sa among mga katigulangan. Ang among dose ka tribo nagpaabot nga kini mahitabo gayod. Busa adlaw ug gabii ginasimba namo ang Dios. Ug Haring Agripa, tungod sa akong pagtuo niining mga butanga, gisumbong ako sa mga Judio. Nganong dili man kamo motuo nga ang Dios makahimo sa pagbanhaw sa mga patay?”6 Sa dihang sa katapusan siya naa na sa Roma aron motungha sa atubangan ni Cesar, miingon siya sa mga Hudiyo, “kay kinadenahan ako karon tungod kay nagtuo ako sa gilaoman sa katawhan sa Israel.”7

GSAM 24.3Si Pablo misulti nga gawasnon bahin niining paglaum sa iyang sulat kang Tito: “Kay gipakita na sa Dios sa tanang matang sa katawhan ang iyang grasya nga naghatag ug kaluwasan. Ug kini nga grasya nagtudlo kanato nga kinahanglang isalikway na nato ang pagkinabuhi nga dili diosnon ug ang mga kalibotanon nga pang-ibog. Kinahanglan magkinabuhi kita dinhi niining kalibotan nga mahibalo motimbang-timbang kon unsa ang maayo o dili. Ug kinahanglan nga matarong ug diosnon ang atong binuhatan samtang naghulat kita sa malipayon nga adlaw nga atong gilaoman nga mao ang mahimayaon nga pagbalik ni Jesu-Cristo nga atong Manluluwas ug makagagahom nga Dios.”8

GSAM 24Si Pedro Nagalipay sa Paglaum

GSAM 24.4Gihisgutan ni Pedro ang maong paglaum sa mosunod nga paagi: “Bulahan ang Dios ug Amahan sa atong Ginoong Jesu-Cristo, nga sumala sa Iyang daghang kaluoy nag-anak kanato pag-usab ngadto sa usa ka buhi nga paglaum pinaagi sa pagkabanhaw ni Jesu-Cristo gikan sa mga patay, ngadto sa usa ka panulondon nga dili malaglag, dili mahugawan, ug dili malata, nga gitipigan sa langit para kaninyo, kinsa ginabantayan sa gahum sa Dios pinaagi sa pagtuo alang sa kaluwasan nga andam ipadayag sa katapusang panahon. Diin kamo nagalipay pag-ayo, bisan pa karon sa mubo nga panahon, kon kinahanglan, kamo masubo tungod sa nagkalain-laing mga pagsulay: aron ang pagsulay sa inyong pagtuo, nga mas bililhon pa kay sa bulawan nga malaglag, bisan pa kini masulayan sa kalayo, makaplagan kini alang sa pagdayeg ug dungog ug himaya sa pagpadayag ni Jesu-Cristo.”9

GSAM 25Katuyoan sa Dios sa Paglalang

GSAM 25.1Ang mga Kasulatan nagpadayag sa katuyoan sa Dios sa paglalang sa kalibutan; ug gikan sa pulong sa propesiya nakakat-on usab kita sa iyang plano mahitungod sa umaabot: “Ikaw, Ginoo, mao ang Dios. Gimugna mo ang kalangitan ug kalibotan. Wala mo himoa ang kalibotan nga haw-ang, kondili gihimo mo kini aron puy-an.”10 Sa dihang nahimo na kini, gihatag niya kini sa tawo. Ingon sa salmista, “Ang kalangitan iya sa Ginoo, apan ang kalibotan gitugyan niya sa mga tawo.”11 Apan sa dihang gihatag niya kini sa tawo, matarong ang tawo, sama sa gisulti sa maalamon nga tawo, “Labaw sa tanan, nadiskobrehan ko nga gihimo sa Dios ang tawo nga matarong apan nagtinguha kini sa pagbuhat ug daotan.”12

GSAM 25.2Basahon nato ang pagdumala sa Ginoo sa katawhan, nga “sa dihang gibulag niya ang mga anak ni Adan, gitakda niya ang mga utlanan sa mga katawhan sumala sa gidaghanon sa mga anak sa Israel,”13 nga mao, sumala sa gidaghanon sa tinuod nga Israel nga sa katapusan tigumon sa yuta isip mga sakop sa iyang umaabot nga gingharian. Gipadayag kini ni Pablo sa mosunod nga mga pulong: “Ang Dios ... naghimo gikan sa usa ka dugo sa tanang nasud sa mga tawo aron magpuyo sa tibuok nawong sa yuta, ug gitakda Niya ang mga panahon nga gikatakda na daan, ug ang mga utlanan sa ilang puy-anan; aron sila mangita sa Ginoo, basig sila makahikap kaniya ug makakaplag kaniya, bisan pa nga dili Siya layo sa bisan kinsa kanato; kay sa kaniya kita nagabuhi, nagalihok, ug naglungtad.”14 Sa dihang matuman kining orihinal nga tuyo mahitungod sa yuta, “ang imong katawhan usab mahimong tanan matarong.”15 Usab giingon bahin kanila sa maong kahimtang, “Ang pumoluyo dili mosulti, Masakiton ako: ang mga tawo nga nagpuyo niini pasayloon sa ilang pagkadautan.”16 Mao kana ang panahon nga “ang mga mapainubsanon magpanunod sa yuta; ug malipay sila sa kadagaya sa kalinaw.”17

GSAM 26Ikaduhang Pag-abot ni Cristo Dili Usa ka Sugilanon

GSAM 26.1Gisulti sa ikaduhang sulat ni Pedro nga “wala kami mosunod sa maalamon nga gihimong mga sugilanon sa dihang gipahibalo namo kaninyo ang gahum ug pag-abot sa among Ginoong Jesu-Cristo, kondili kami mga saksi sa iyang himaya. Kay nakadawat siya gikan sa Dios Amahan og dungog ug himaya, sa dihang miabot kaniya ang ingon nga tingog gikan sa himaya nga labaw: Kini ang akong hinigugma nga Anak, nga ako nalipay kaayo kaniya. Ug kini nga tingog nga gikan sa langit among nadungog, sa dihang kuyog kami kaniya sa balaan nga bukid. Aduna usab kami'y mas kasaligan nga pulong sa propesiya, nga maayo nga inyong tagdon ingon sa suga nga nagdan-ag sa ngitngit nga dapit, hangtod mosidlak ang kaadlawon, ug ang bitoon sa kabuntagon mosidlak sa inyong mga kasingkasing.”18

GSAM 26.2Niining kasulatan, gitumong sa apostol ang pagbag-o sa dagway sa bukid ingon usa ka ebidensya sa ikaduhang pag-abot ni Cristo. Sa wala pa niining talan-awona, miingon ang atong Manluluwas sa iyang mga apostol, “Anaay uban kaninyo nga dili makatilaw sa kamatayon hangtud makita nila ang Anak sa Tawo nga moabot sa iyang gingharian”19 —sumala sa gisulat ni Lucas, “Anaay uban kaninyo nga dili makatilaw sa kamatayon hangtud makita nila ang gingharian sa Dios.”20

GSAM 26.3Kining saad natuman gayud sa mismong pagbag-o sa dagway. Niining “panan-awon” sa bukid ilang nakita si Jesus nga gihimaya, sama sa iyang pagpakita sa dihang moabot siya sa iyang gingharian. Nakita usab nila si Elias (Eliya), nga gidala sa langit nga wala pa matilawan ang kamatayon, nga nagrepresentar sa mga tawo nga pagabalhinon—usbon gikan sa mortal ngadto sa imortal—“sa usa ka gutlo, sa pagkurap sa mata,” sa dihang moabot ang Ginoo.21 Aduna usab si Moises, usa nga namatay, nga nagrepresentar sa mga pagabanhawon gikan sa mga patay aron makigkita sa Ginoo. Busa sa kini nga “panan-awon” nakita nila si Cristo nga moanha sa iyang gingharian, sama sa iyang gisaad kanila.

GSAM 27Ang Propesiya: Usa ka Mas Sigurado nga Pulong

GSAM 27.1Bisan pa nga nakita sa mga apostoles kini nga himayaong panan-aw sa bukid sa pagbag-o, ug nadungog nila ang tingog sa pag-uyon sa Dios, gipamatud-an ni apostol Pedro: “nadugangan pa gayod ang among pagtuo sa mga pagtulon-an nga gitudlo sa mga propeta.” Pinaagi niining pahayag, dili niya ginapasagdan ang ilang nakita ug nadungog niadtong hinumduman nga okasyon. Nadungog nila ang tingog sa Dios kausa kaniadto, apan sa dagkong linya sa propesiya, nga nagpadayon hangtod sa ikaduhang pag-abot ni Cristo, kanunay natong madungog ang tingog sa Dios. Sa tinuod, ang matag klaro nga propesiya nga natuman o narekord sa kasaysayan mao ang tingog sa Dios alang kanato. Niini nga kahulugan gayud nga ang pulong sa propesiya “mas masaligan.” Ang Revised Version naghubad niini nga “gihimong segurado.” Ang propesiya gihimong segurado sa matag espesipikong natuman. Ang matag hitabo nga gitagna, sa diha nga matuman, usa ka kasiguruhan nga ang nahibilin nga mga hitabo nga gitagna siguradong matuman usab.

GSAM 27Ang kinaiya sa Propesiya

GSAM 27.2Ang mosunod nga mga testimonya gikan sa mga bantugang estudyante sa Bibliya mahitungod sa kinaiya sa propesiya kusgan kaayo:—

GSAM 27.3Gipahayag ni Thomas Newton nga “ang propesiya mao ang kasaysayan nga gipaabot ug gipakunhod; ang kasaysayan mao ang propesiya nga natuman ug gipalapad. Aduna nay bakak nga mga orakulo sa kalibutan; apan ang tanang kinaadman ug dautang buot sa mga tawo ug mga demonyo dili makahimo og bisan unsang propesiya sama sa mga narekord sa Kasulatan.”

GSAM 27.4Si Sir Isaac Newton nagpamatuod nga “ang pagpaminaw sa mga propeta usa ka batakang kinaiya sa tinuod nga simbahan.”

GSAM 27.5Si Dr. A. Keith miingon nga “ang propesiya katumbas sa bisan unsang milagro, ug kini mismo usa ka milagro.... Ang tingog sa Makagagahum ra gayud ang makatawag sa mga patay gikan sa lubnganan,—ang tingog sa Makahibalo sa Tanan ra gayud ang makapadayag sa tanan nga natago sa ngitngit nga kaugmaon, nga alang sa tawo dili masudlan sama sa mga puloy-anan sa mga patay,—ug pareho silang tingog sa Dios.”

GSAM 28.1Miingon si Matthew Henry nga “sa takna sa Dios, nga mao ang labing maayong takna, ug sa paagi sa Dios, nga mao ang labing maayong paagi, ang propesiya siguradong matuman. Ang matag pulong ni Cristo putli kaayo, ug busa kasaligan kaayo.”

GSAM 28Ang Tumong sa Propesiya

GSAM 28.2Makat-on kita gikan sa mga pulong ni Cristo ngadto sa iyang mga apostoles sa usa ka tuyo sa Ginoo sa paghatag og propesiya. Sa mapanagnaon nga paghisgot sa mga butang nga mahitabo sa karera ni Hudas, miingon siya, “Ginasulti ko na kining daan kaninyo samtang wala pa mahitabo, aron nga kon mahitabo na motuo kamo nga ako mao gayod ang Cristo.”22

GSAM 28.3Nagaingon usab ang Ginoo pinaagi sa propeta Isaias, “ako lamang ang Dios, ug wala nay lain nga sama nako. Sa sinugdan pa lang gipadayag ko na ang umaabot. Sukad pa kaniadto, giplano ko na kon unsa ang mahitabo. Matuman gayod ang akong mga plano; himuon ko ang tanan kong gustong buhaton.”23

GSAM 28.4Pag-usab, “Gipahayag ko ang mga unang butang sukad pa sa sinugdanan, ug migawas kini sa akong baba, ug gipadayag ko kini; gibuhat ko kini kalit, ug nahitabo kini.... Gipahibalo ko pa gani kanimo sukad pa sa sinugdanan; sa wala pa kini mahitabo gipakita ko kini kanimo; aron dili ka mosulti, Ang akong dios-diosan maoy nagbuhat niini, ug ang akong linilok nga larawan, ug ang akong hinulma nga larawan, maoy nagsugo niini. Nakadungog ka, tan-awa kining tanan; ug dili ba ninyo kini ipahayag? Gipakita ko kanimo ang bag-ong mga butang gikan karon, bisan pa ang mga natago, ug wala nimo kini nahibaloan. Karon kini gimugna, ug dili sukad pa sa sinugdanan; bisan pa sa adlaw nga wala pa nimo kini madungog, aron dili ka mosulti, Tan-awa, nahibalo ko niini.”24

GSAM 28.5Gikan niining sinultihana makita ang kusog sa pagtuman sa mga propesiya ingon ebidensya sa langitnong gigikanan sa propesiya, ingon man usab nga kini usa ka pagpamatuod sa gahum sa Ginoo labaw sa tanang diyos sa mga pagano. Makita usab gikan niining mga pulong nga ang propesiya nag-okupar og usa ka labing hinungdanon nga dapit sa mga Kasulatan sa kamatuoran. Tungod kay tinuod kini nga mga kamatuoran, katingalahan nga daghang mga tawo ang gamay ra o walay pagtagad sa pagtuon sa mga propetikanhong bahin sa Balaang Kasulatan.

GSAM 29Ang Propesiya Dili Selyado

GSAM 29.1Ang mga walay kahibalo nagaingon nga dili sila nakakat-on, ug busa dili nila masabtan ang mga propesiya. Sa laing bahin, daghan sa mga edukado, ug pipila kanila nga sakop sa ministeryo, nagaingon: “Ang mga propesiya giselyohan, ug dili masabtan. Kabalo kita tanan nga ang basahon sa Pahayag usa ka giselyohan nga basahon.”

GSAM 29.2Sa Pahayag, ang hinigugma nga si Juan gihatagan og espesyal nga sugo nga dili iselyohan ang basahon.25 Sa maong basahon usab gipahayag ang usa ka panalangin alang sa mga “nagpaminaw sa mga pulong niini nga propesiya, kon tumanon nila ang nasulat dinhi.”26 Unsaon man pagbantay sa mga butang nga anaa sa usa ka selyadong libro kon kini dili masabtan ug dili gayud masabtan? Miingon ang Ginoo pinaagi kang Moises, “Adunay mga butang nga sekreto nga ang Ginoo lang nga atong Dios ang nakahibalo, apan gipadayag niya kanato ang iyang kasabotan ug angay nato kining sundon ug sa atong mga kaliwat hangtod sa kahangtoran.”27

GSAM 29.3Ang pagsabot sa mga propesiya ni Daniel mao ang tuyo sa Ginoo, nga makita sa Iyang mga pulong ngadto sa Iyang mga disipulo bahin niini. Basaha nato: “Ug makita ninyo nga mahitabo ang gitagna sa propeta nga si Daniel bahin sa dulomtanan nga butang nga mahimong hinungdan sa pagbiya sa Templo. Ug kon makita ninyo kini nga anaa na sa Balaang Dapit (Alang sa magbabasa: sabta ang kahulogan niini.),”28 nga halos nag-ingon, Sabta si propeta Daniel.

GSAM 29.4Gipadayag sa Ginoo ang kasaypanan sa pag-angkon nga ang propesiya dili masabtan, pinaagi niining mga pulong: “Alang kaninyo, kining tanan nga gipadayag kaninyo sama sa libro nga selyado. Kon ipabasa mo kini sa tawo nga mahibalong mobasa, moingon siya, “Dili ko kana mabasa tungod kay selyado.” Ug kon ipabasa mo sa dili mahibalong mobasa, moingon siya, “Dili ako mahibalong mobasa.” Miingon ang Ginoo, “Kining katawhan nagdayeg ug nagpasidungog kanako sa baba lang, apan ang ilang kasing-kasing layo kanako. Ug ang ilang pagsimba kanako sumala lang sa mga kasugoan sa tawo. Busa pahinganghaon ko pag-usab kini nga mga tawhana sa sunod-sunod nga mga katingalahang butang. Ug wad-on ko ang kaalam sa mga maalamon ug ang kahibalo sa mga utokan.””29 Kung ang mga tawo nga gitumong sa propeta dinhi misunod sa kasaligan nga pulong sa propesiya, dili unta sila nalayo sa balaod sa Dios ug gipulihan ang Iyang mga sugo sa mga sugo sa tawo.

GSAM 30Ang Propesiya Dili Para sa Pribadong Interpretasyon

GSAM 30.1Dili tungod kay ang propesiya adunay lawom, natago, misteryosong kahulugan nga daghan ang napakyas sa pagsabot niini. Miingon ang apostol nga si Pedro bahin niini, “Labaw sa tanan timan-i gayod ninyo kini: ang tanan nga nasulat sa Kasulatan dili kinaugalingon nga pagsabot sa mga propeta. Tungod kay wala sila magsulti sumala sa ilang kaugalingon nga huna-huna, kondili gigamhan sila sa Espiritu Santo sa pagsulti sa pulong sa Dios.”30 Klaro kaayo nga gipasabot niining sinultian nga ang hinungdanon sa pagsabot sa propesiya mao ang pagdawat sa espiritu nga misulti pinaagi sa mga propeta. Mahitungod niining espiritu, nga gisaad sa tanan nga mangita niini, gisulat, “tudloan niya kamo sa tanan nga kamatuoran.”31

GSAM 30Natuman nga Panagna

GSAM 30.2Sa pagtuon sa propesiya, adunay pipila ka mga kamatuoran nga angay kanunay hinumduman: Ang Dios, nga dili masayop, mao ang awtor sa propesiya, ug sa pag-abot sa panahon sa pagtuman sa usa ka prediksyon, ang mismong hitabo nga gitagna mahitabo. Usab, samtang ang Ginoo, nga adunay gahum sa pag-ila daan sa tukmang buhaton sa mga tawo, nagtino og panahon nga mahitabo ang usa ka butang, sa pag-abot niining panahona, mahitabo gayud ang tinuod nga katumanan sa panagna. Sa laing pagkasulti, imposible ang bakak nga pagtuman sa propesiya sa takdang panahon alang sa tinuod nga pagtuman. Uyon niini nga kamatuoran, masulti nato nga sa dihang moabot na ang panahon sa Ginoo aron ihatag sa kalibutan ang iyang mensahe sa kamatuoran, ang mensahe magpakita gayud matag higayon.

GSAM 30.3Sa usa ka higayon, human ang manunulat makahatag og pakigpulong bahin sa pagtuman sa propesiya, usa ka dili motuo nga anaa didto ang miadto ug miingon, “Kinahanglan kong pahalipayan kamo, mga maghuhubad sa propesiya, nga kamo mapalaron kaayo. Sa inyong pagtuon sa kasaysayan, daw dali ra kaayo ninyo makita ang eksaktong mohaom sa propesiya.” “Oo,” mao among tubag, “haom kini kay gihimo man kini aron mohaom. Kung moadto ka sa tindahan sa guwantes aron mopalit ug usa ka pares, dili ba nimo gilauman nga makakita ka ug mohaom sa imong kamot?” Mitubag siya, “Siyempre, kay gihimo man kini aron mohaom.” “Busa,” matod sa nagsulat, “ang Dios nga nakahibalo gayud unsay buhaton sa mga tawo, naghimo sa mga panagna bahin kanila, ug sa dihang mosulod kining mga tawo sa entablado sa aksyon, ug buhaton gayud nila ang mga butang nga iyang gipanagna, ang tinuod nga historyador magrekord sa ilang mga lihok, nga, kung ikumpara sa panagna, eksaktong magtugma.”

GSAM 31Ang Propesiya usa ka Suga sa Kangitngit

GSAM 31.1Ang apostol nga si Pedro miingon nga angay nato hatagan og pagtagad ang propesiya sama sa usa ka suga nga nagdan-ag sa ngitngit nga lugar. Kung wala ang suga sa propesiya, hingpit nga kangitngit ang umaabot. Ang katuyoan sa suga mao ang pagpahawa sa kangitngit—sa pagbiyahe sa ngitngit nga lugar, aron ipakita ang agianan, ug ipakita kini nga klaro, aron ang magbiyahe matabangan, lakang-sa-lakang, sa pagtan-aw ug pagpili sa dalan. “Ang imong pulong,” ingon sa salmista, “usa ka lampara sa akong mga tiil ug usa ka suga nga naghatag ug kahayag sa akong agianan.”32 Ang maalamon nga tawo miingon, “Ang pagkinabuhi sa mga matarong daw sama sa nagsubang nga adlaw nga mosamot kasidlak sa kaudtohon.”33 Busa makita, samtang nag-agi kita sa suba sa panahon, nga ang pulong sa Dios, labi na sa mga pagtuman niini sa propesiya, magpadayag pa gayud ug labi pa gayud, nga naghimo niini nga mas klaro ug labi pa gayud alang sa estudyante sa Bibliya nga siya sigurado nga naa sa agianan nga nagdala ngadto sa walay katapusang kahayag ug sa walay katapusang adlaw.

GSAM 31Tulo ka Hinungdanong Panghitabo gikan sa Eden hangtod sa Katapusan

GSAM 31.2Sa pagtan-aw sa agianan sa katawhan sa Ginoo gikan sa Eden hangtod sa katapusan, subay sa kahayag sa Kasulatan, adunay tulo ka mga hitabo nga labi ka talagsaon. Ang una mao ang unang pag-abot ni Cristo, ang pagka-inkarnado, ang pag-abot ni Emmanuhel, ang Dios nga nahimong unod; ang ikaduha, ang dakong Reporma pagkahuman sa mga Nangitngit nga Panahon—ang 1260 ka tuig sa pagpanlupig, diin ang pulong sa Ginoo hapit hingpit nga gipugngan gikan sa kasagarang katawhan—usa ka pag-abot sa simbahan gikan sa iyang kahimtang sa kamingawan, ug ang pagbutang sa mga Kasulatan diin ang tanan makabasa ug makahibalo sa Iyang kabubut-on; ang ikatulo, ang ikaduhang pag-abot sa atong Ginoo aron dad-on ang mga panahon sa pag-uli sa tanang butang nga gisulti sa baba sa tanan niyang balaan nga mga propeta sukad sa sinugdan sa kalibutan; kini, aron tapuson ang “panagbangi sa mga kapanahonan,” ang panagbangi tali sa sala ug pagkamatarung, aron dad-on ang panahon sa himaya, nga mao ang gipadulong sa tanang kapanahonan.

GSAM 32Ang Propesiya Naghatag og Mga Timaan sa Dalan hangtod sa Katapusan

GSAM 32.1Sa pagtagad sa kasaligan nga pulong sa propesiya ingon usa ka suga nga magiya sa atong mga lakang, nga nagpadayag kanato sa husto nga agianan sa kangitngit, dili kini mahimong laing paagi kondili makita nato ang dalan nga klaro kaayo nga gimarkahan sa pulong sa propesiya sa tibuok agos sa panahon hangtod sa ikaduhang pag-abot ni Cristo. Tungod kay mao kini ang kahimtang, ang mga nagasunod pag-ayo sa kahayag sa propesiya dili lang makaila sa mga timaan ug timailhan nga hapit na ang dakong adlaw, apan mailhan usab nila ang buhat sa Ginoo samtang padayon kini nga nag-uswag sa mga mensahe sa kamatuoran nga mag-andam sa katawhan aron masugat Siya sa kalinaw sa Iyang pag-abot.

GSAM 32.2Samtang nagpahayag ang Kasulatan nga ang adlaw sa Ginoo moabot sa kadaghanan sama sa “kawatan panahon sa kagabhion,”34 nag-ingon usab kini mahitungod sa mga nagatindog sa tambag sa Ginoo, “kamo mga igsoon, wala mangitngiti ang inyong mga huna-huna mahitungod niini. Busa kon moabot ang Ginoo nga sama sa pag-abot sa usa ka kawatan, dili na kamo makalitan. kamong tanan mga anak sa kahayag ug mga anak sa adlaw.”35

GSAM 32Hinumdumi ang mga Paggiya sa Ginoo

GSAM 32.3Sa paghinumdom sa mga pagdumala sa Ginoo sa kalihukan sa pag-abot, maayo nga hinumduman nga kanunay nga tuyo sa Dios nga ang iyang katawhan maghinumdom sa mga pagpadayag sa iyang probidensya ug gahum alang kanila. Sa paghatag sa mga rason sa pagbalik-atras sa Israel gikan sa Dios, miingon ang salmista, “Gikalimtan nila ang Dios nga nagluwas kanila ug naghimo sa gamhanan ug katingalahang mga butang didto sa Ehipto, ang yuta sa mga kaliwat ni Ham, ug didto sa Pulang Dagat.”36 Kung maayo kini alang sa Israel nga hinumduman ang pagdumala sa Ginoo uban kanila, dili ba kini maayo usab alang kanato? Sa pagka-ekstatiko, miingon pag-usab ang salmista, “Dayegon ko gayod ang Ginoo, ug dili ko gayod kalimtan ang iyang kaayo.”37

GSAM 33.1Sa tanang kapanahonan, ang Ginoo naghatag ug mga hinungdanong kamatuoran, nga pinaagi sa Iyang grasya gituyo aron paggiyahan ang katawhan gikan sa pagkaulipon sa sala ug aron sila andamon alang sa pagsulod sa langitnong Canaan; ug mapuslanon nga hunahunaon ang mga pakig-uban sa Ginoo uban sa mga nagpahayag niining mga kamatuoran.

GSAM 33Dagkong Resulta gikan sa Labing Gamay nga Paagi—Ang Testimonya ni D'Aubigné

GSAM 33.2Si D'Aubigné, sa iyang History of the Reformation, miingon, “Ang Dios, nga nag-andam sa Iyang buhat sa nagkalain-laing kapanahonan, nagahuman niini pinaagi sa labing huyang nga mga instrumento, sa diha nga miabot na ang Iyang panahon. Aron makab-ot ang dagkong resulta pinaagi sa labing gamay nga paagi, mao kana ang balaod sa Dios. Kini nga balaod, nga makita bisan asa sa kinaiyahan, makita usab sa kasaysayan.”38

GSAM 33.3Sa dihang ang Dios, sa karaang panahon, nagsugod sa pagpili og usa ka espesyal nga katawhan aron itukod sila isip usa ka talagsaong nasud para kaniya, pinaagi kini sa pagtawag sa usa ka tawo—si Abraham—nga nagpuyo taliwala sa mga pagano, sa Ur sa mga Caldeo. Gikan kaniya miturok ang daghang kaliwatan; apan kanila, sa dihang gipahimutang na sa dignidad isip usa ka nasud, miingon ang Dios sa langit: “Gipili kamo sa Ginoo ug gihigugma dili tungod kay mas daghan kamo kay sa ubang mga katawhan, kay kamo pa man gani ang pinakagamay sa tanan.”39

GSAM 33.4Unya usab, sa dihang iyang luwason ang iyang katawhan gikan sa ilang pagkaulipon sa Ehipto, iyang gipili nga magmamando kanila ang usa nga, sa iyang pagkabata, gitago sulod sa tulo ka bulan sa balay sa iyang inahan, ug pagkahuman gibutang sa usa ka yano ug hilaw nga kaban nga hinimo sa mga sagbot sa suba ug gipahiran og alkitran, ug gisalig sa pag-atiman sa Suba sa Nilo. Kining maong Moises, bisan pa man, mao siya nga sa dihang miabot na siya sa hustong edad sa pagsabot, gipili niya ang mapainubsanon nga dalan sa pag-antos uban sa katawhan sa Dios kaysa sa kalipay nga makaplagan sa “kalipay sa sala sa mubo nga panahon.”40

GSAM 34Ang Pagdaug ni Gideon

GSAM 34.1Pagkahuman, sa dihang luwason sa Ginoo ang Israel gikan sa mga Midianita ug mga Amalecita, nga miabot sa ilang yuta “sama sa mga tipaklong sa kadaghan,” ug gipapas ang ani sa yuta, nga “Wala gayod silay ginabilin nga pangabuhian sa mga Israelinhon: karnero man, baka, o asno,” ang Ginoo nagpadala ug anghel kang Gideon. Kining anak ni Joash napugos sa paggiok sa pipila ka trigo ug pagpanago niini gikan sa iyang mga kaaway. Sa dihang gisultihan siya sa anghel nga siya ang mopagawas sa Israel, nangutana si Gideon nga puno sa katingala, “unsaon ko man pagluwas ang Israel? Kay ang among pamilya mao man ang pinakahuyang sa tribo ni Manases ug ako pa gayod ang pinakaubos sa among pamilya.”41 Kining maong mapainubuson ug pobre nga tawo migawas uban sa iyang tulo ka gatos ka tawo, dala ang ilang yano nga mga lampara ug banga (usa ka buhat nga daw kabuang sa tawo nga limitado ang paghukom), ug gihimo nila ang Dios nga ilang kusog, nakab-ot nila ang usa ka dakong kadaugan. Sa wala pa ang pagluwas, tingali si Gideon misangpit og paghilak sama sa propeta Amos sa dihang nangutana siya, “Pinaagi kang kinsa mobangon si Jacob? Kay gamay siya.”42

GSAM 34Ang Bata sa Sabsabanan

GSAM 34.2Sa takdang panahon sa Ginoo, natawo ang Manluluwas sa katawhan, ug nakaplagan siya sa mga magbalantay nga naghigda sa sabsabanan. Ang iyang mga paryente sa yuta misunod sa mapainubsanon apan dungganong mga panginabuhi. Mahitungod sa iyang kakabus sa yuta, miingon ang Manluluwas, “Ang mga soro adunay lungag, ug ang mga langgam sa kahanginan adunay salag; apan ang Anak sa Tawo wala'y ikapahigda sa iyang ulo.”43 Gipili niya ang iyang mga apostoles “gikan sa ubos nga ranggo, nga bisan dili ang labing ubos, dili moabot sa lebel sa tunga-tungang klase. Busa, ang tanan gituyo aron ipadayag sa kalibutan nga ang buhat dili gikan sa tawo, kondili gikan sa Dios.”

GSAM 35Dili Daghan nga Maalam ang Gitawag

GSAM 35.1Miingon si Pablo bahin sa buhat sa mga adlaw sa unang simbahan: “Ang kabuang sa Dios mas maalamon kay sa mga tawo; ug ang kaluyahon sa Dios mas kusgan kay sa mga tawo. Kay nakita ninyo ang inyong tawag, mga igsoon, nga dili daghan ang maalamon sumala sa unod, dili daghan ang gamhanan, dili daghan ang halangdon og kaliwat ang gitawag; apan ang Dios mipili sa mga buang sa kalibutan aron pakaulawan ang mga maalamon; ug ang Dios mipili sa mga maluya sa kalibutan aron mapakyas ang mga gamhanan; ug sa mga ubos nga gipatungpong sa kalibutan, ug sa mga butang nga gipasipala, gipili sa Dios, oo, ug sa mga butang nga wala, aron mapapas ang mga butang nga anaa; aron walay unod nga makapahitas-on sa iyang atubangan.”44

GSAM 35Mapainubsanon nga mga Tawo sa Reporma

GSAM 35.2Makita nato ang susamang prinsipyo nga gipakita sa kinabuhi sa mga bantugang Reformer sa ika-16 nga siglo. Miingon ang historyador: “Ang Reformer nga si Zwingle mitumaw gikan sa payag sa usa ka magbalantay sa Alpine; si Melanchthon, ang teologo sa Reporma, gikan sa tindahan sa usa ka panday-armas; ug si Luther gikan sa payag sa usa ka pobre nga minero.” Mahitungod sa iyang kaugalingon, miingon si Luther: “Ang akong mga ginikanan pobre kaayo. Ang akong amahan usa ka pobre nga tigputol og kahoy (sa ulahi nahimong minero), ug ang akong inahan kanunay nga nagbitbit og kahoy sa iyang likod, aron makakuha siya og paagi sa pagpadako sa iyang mga anak. Nagaantos sila sa pinakagrabeng trabaho alang kanamo.”

GSAM 35.3Ang apostol Santiago, sa paghisgot sa pagtawag sa katawhan sa pag-alagad sa Ginoo, miingon, “Paminawa, akong mga hinigugma nga igsoon, dili ba gipili sa Dios ang mga kabus niining kalibutan, nga manggaranon sa pagtuo, ug mga manunod sa gingharian nga iyang gisaad sa mga nagahigugma kaniya?”45

GSAM 35Mga sayong Metodista

GSAM 35.4Sa pagtan-aw sa nag-uswag nga linya sa mga repormador paingon sa sayong mga adlaw sa Metodismo, sa dihang ang doktrina sa libreng grasya masigasig nga gipahayag, makita nato nga kini giubanan sa gahum sa Dios. Samtang kini matinud-anon nga gipakita sa katawhan, uban sa malumo nga gugma ni Cristo, ug gikuptan sa buhing pagtuo, ang mga magtutuo dili lamang nakakaplag og kapasaylo sa nangagi nga mga sala, kondili usab og usa ka nagasantos nga gahum aron makakinabuhi sila sa pagkabalaan. Ang Metodismo adunay mapainubuson nga sinugdanan, ug kini gipanalanginan sumala sa pagtuo ug yano nga pagsalig sa mga ministro ug sa mga layko.

GSAM 36.1Sa pagsubay sa mga panghitabo ug kasinatian nga nalambigit sa kalihukan sa pagbalik, atong makita nga, sama sa matag buhat sa Ginoo diin ang tawo usa ka instrumento, ang gigikanan niini anaa sa taliwala sa mga kabus ug dili mailhi; apan ayaw pasagdi nga adunay maghusga batok niini tungod niini nga hinungdan sa wala pa maampingong susihon ang ebidensya nga gigikanan niining dakong buhat, aron dili sila maplagan sa kahimtang sa mga gipangutana sa Ginoo, “Adunay mga tawong nanaway tungod kay gamay pa lang ang nahimo sa pagtukod sa templo.”46

GSAM 36Tubag ni Eck kang Luther

GSAM 36.2Alang sa kaayohan sa mga tawo nga mahimong mopili kon husto o sayop ang usa ka doktrina base sa pipila o daghan nga misugot niini, among kuhaon, sa bahin, ang kontrobersiya tali ni Luther ug Eck. Sa dihang gikuha ni Luther ang iyang posisyon sa mga Kasulatan, ug nangahas sa pagsupak sa katungod sa mga tawo nga ibutang ang ilang opinyon labaw sa pulong sa Dios, mitubag si Eck sa mosunod nga mga pulong nga mapang-ironiko: “Natingala ko sa pagpaubos ug pagkamapainubsanon nga gigamit sa reverendo Doktor sa pagsukol, nga nag-inusara, batok sa daghang bantugang mga amahan, ug nagpakaaron-ingnon nga mas nakahibalo pa kaysa sa mga labawng pontip, sa mga konseho, sa mga doktor, ug sa mga unibersidad! ... Makatingala gayud, walay duhaduha, kon gitago sa Dios ang kamatuoran gikan sa daghang mga santo ug mga martir hangtod sa pag-abot sa reverendo nga Amahan.”

GSAM 36.3Kini nga tubag mahimong matubag sa tubag ni Zwingle kang John Faber sa Zurich, sa dihang gipadayag ni Faber ang iyang “katingala sa kahimtang nga naabot na sa mga butang, sa dihang ang karaang mga batasan nga nagpadayon sulod sa dose ka siglo gibyaan, ug klaro nga nakahukom nga sayop ang Kristohanong kalibutan sulod sa usa ka libo ug upat ka gatus ka tuig.” Dali nga mitubag si Zwingle nga “ang sayop dili mahimong dili sayop tungod kay ang pagtuo niini nagpadayon sulod sa usa ka libo ug upat ka gatus ka tuig, ug nga sa pagsimba sa Dios, ang kadugayon sa usa ka batakang pamaagi walay pulos gawas kon makaplagan ang basihanan o katunongan niini sa balaang Kasulatan.”47

GSAM 37Ang Pulong sa Ginoo batok sa Kaalam sa Tawo

GSAM 37.1Ang katalagman sa pagsalig sa opinyon sa mga tawo, imbis nga sulbaron ang pangutana, “Unsa ang kamatuoran?” pinaagi sa pulong sa Ginoo, klaro kaayo nga gipatin-aw sa propeta Oseas sa dihang miingon siya, “Nag-araro kamo og kadautan, nag-ani kamo og kalapasan; mikaon kamo sa bunga sa bakak; kay misalig kamo sa inyong kaugalingong paagi, sa kadaghan sa inyong mga gamhanang tawo.”48 Ang hilig sa kasingkasing sa tawo kanunay mao ang pagsalig sa tawo; apan samtang nagkadool kita sa panahon nga ang Ginoo “motindog ug mouyog pag-ayo sa kalibutan,” ang propeta Isaias nag-awhag, “Ayaw na kamo pagsalig sa tawo kay mamatay ra siya. Unsa ba gayod ang iyang matabang?”49

GSAM 37.2Tungod kay gipahimangnoan kita sa Kasulatan bahin sa atong katalagman niining bahin, ayaw paspas sa paghukom sa kalihukan sa pagbalik ni Cristo, ingon nga dili kini angay hunahunaon tungod sa yano nga sinugdanan niini, o tungod kay ang mga gitawag nga dagko sa panan-aw sa kalibutan wala mosuporta sa kalihukan. Hinuon, timbang-timbangon pag-ayo sa tanan ang mga pag-angkon niini. Ang kamatuoran bililhon kaayo, nga kung itandi niini, ang mga opinyon sa tawo sama ra sa walay pulos nga tahop.

Notes

  1. 2 Timoteo 1:9. ↩
  2. David H. Montgomery, The Leading Facts of American History, 1902 nga edisyon, mga panid 8, 9. ↩
  3. Hebreohanon 6:19. ↩
  4. 1 Tesalonica 2:19. ↩
  5. Mga Buhat 24:14, 15. ↩
  6. Mga Buhat 26:6-8. ↩
  7. Mga Buhat 28:20. ↩
  8. Tito 2:11-13. ↩
  9. 1 Pedro 1:3-7. ↩
  10. Isaias 45:18. ↩
  11. Salmo 115:16. ↩
  12. Eclesiastes 7:29. ↩
  13. Deuteronomio 32:8. ↩
  14. Mga Buhat 17:26-28. ↩
  15. Isaias 60:21. ↩
  16. Isaias 33:24. ↩
  17. Salmo 37:11. ↩
  18. 2 Pedro 1:16-19. ↩
  19. Mateo 16:28. ↩
  20. Lucas 9:27. ↩
  21. 1 Corinto 15:51, 52. ↩
  22. Juan 13:19. ↩
  23. Isaias 46:9, 10. ↩
  24. Isaias 48:3-7. ↩
  25. Pahayag 22:10. ↩
  26. Pahayag 1:3. ↩
  27. Deuteronomio 29:29. ↩
  28. Mateo 24:15. ↩
  29. Isaias 29:11-14. ↩
  30. 2 Pedro 1:20, 21. ↩
  31. Juan 16:13. ↩
  32. Salmo 119:105. ↩
  33. Mga Panultihon 4:18. ↩
  34. 1 Tesalonica 5:2; 2 Pedro 3:10. ↩
  35. 1 Tesalonica 5:4, 5. ↩
  36. Salmo 106:21, 22. ↩
  37. Salmo 103:2. ↩
  38. History of the Reformation, libro 2, kapitulo 1, parapo 1 ↩
  39. Deuteronomio 7:7. ↩
  40. Hebreohanon 11:25. ↩
  41. Mga Hukom 6:4, 5, 15. ↩
  42. Amos 7:2. ↩
  43. Mateo 8:20. ↩
  44. 1 Corinto 1:25-29. ↩
  45. Santiago 2:5. ↩
  46. Zacarias 4:10. ↩
  47. History of Protestantism ni Wylie, kapitulo 12, parapo 16, 17; Edisyon Cassel, p. 458 ↩
  48. Oseas 10:13. ↩
  49. Isaias 2:22. ↩

Note

Back