Kapitulo 3 — Ang Pag-abot sa Gisaad nga Binhi
GSAM 57.1“pag-abot sa panahon nga gitagal sa Dios, gipadala niya dinhi sa kalibotan ang iyang anak, ... nagkinabuhi ilalom sa Kasugoan aron tuboson ang tanan nga anaa ilalom sa Kasugoan, aron kita mahimong anak sa Dios.”1
GSAM 57.2“Karon, sa kaniya nga makagahum sa paglig-on kaninyo sumala sa akong ebanghelyo ug sa pagwali ni Jesu-Cristo, sumala sa pagpadayag sa misteryo nga gitago sukad sa sinugdan sa kalibutan, apan karon gipadayag na, ug pinaagi sa mga sinulat sa mga propeta, sumala sa sugo sa walay katapusang Dios, nga gipahibalo sa tanang nasud alang sa pagsunod sa pagtuo: sa Dios nga mao ray maalamon, himaya pinaagi kang Jesu-Cristo hangtod sa kahangturan.”2
GSAM 57.3“Pinaagi sa pagpadayag gipahibalo niya kanako ang tinago; sama sa akong gisulat kaniadto sa pipila ka pulong, ... nga sa uban nga mga kapanahonan wala ipahibalo sa mga anak sa tawo, sama sa karon nga gipadayag sa iyang mga balaan nga apostoles ug mga propeta pinaagi sa Espiritu.... Kanako, nga labing gamay pa kaysa sa tanang balaan, gihatag kini nga grasya, nga ako magwali sa mga Hentil sa dili masukod nga bahandi ni Cristo; ug aron ipakita sa tanan nga tawo unsa ang pakig-ambit sa misteryo, nga sukad pa sa sinugdan sa kalibutan natago sa Dios, nga nagbuhat sa tanang butang pinaagi ni Jesu-Cristo.”3
GSAM 57.4Gisulti nga sa Daang Tugon natago ang Maayong Balita; sa Bag-ong Tugon kini gipadayag. Sama sa gipahayag sa lain, “Sa dihang mibulag sila sa Dios, ang mga Hudiyo sa dakong sukod nawala ang panan-aw sa mga pagtulon-an sa ritwal nga pagsimba. Kining pagsimba gitukod mismo ni Cristo. Sa matag bahin, kini usa ka simbolo kaniya; ug kini puno sa kinabuhi ug espirituhanong katahum. Apan nawala sa mga Hudiyo ang espirituhanong kinabuhi gikan sa ilang mga seremonya, ug nagpabilin sila sa patay nga mga porma. Misalig sila sa mga halad ug mga ordinansa mismo, imbis nga mosalig kaniya nga ilang gitumong.
GSAM 58Pagpangita og Kalibotanong Paghari
GSAM 58.1“Samtang gipangandoy sa mga Hudiyo ang pag-abot sa Mesiyas, wala sila'y pagsabot sa iyang misyon. Wala nila gipangita ang kaluwasan gikan sa sala, kondili ang kaluwasan gikan sa mga Romano. Gipaabot nila nga ang Mesiyas moabot isip usa ka mananakop, aron bungkagon ang gahum sa manlulupig, ug itaas ang Israel ngadto sa unibersal nga paghari. Busa, napreparar ang dalan aron ilang balibaran ang Manluluwas.
GSAM 58.2“Ang katawhan, sa ilang kangitngit ug pag-opres, ug ang mga magmamando, nga nagahandom sa gahum, nagpaabut sa pag-abot sa usa nga makapukan sa ilang mga kaaway ug mopasig-uli sa gingharian ngadto sa Israel. Gituon nila ang mga propesiya, apan walay espirituhanong pagsabot. Busa wala nila tagda ang mga kasulatan nga nagtumong sa pagpaubos sa unang pag-abot ni Cristo, ug sayop nilang gigamit ang mga naghisgot sa himaya sa iyang ikaduhang pag-abot. Ang garbo nagtabon sa ilang panan-aw; ilang gihubad ang mga propesiya sumala sa ilang makasariling tinguha.
GSAM 58.3“Sulod sa kapin usa ka libong katuigan, ang katawhang Hudiyo nagpaabot sa pag-abot sa Manluluwas. Sa maong hitabo gibase nila ang ilang labing hayag nga mga paglaum. Sa kanta ug propesiya, sa ritwal sa templo ug pag-ampo sa panimalay, gipasidunggan nila ang Iyang ngalan. Apan sa Iyang pag-abot, wala nila Siya mailhi. Ang Hinigugma sa langit para kanila sama sa ‘usa ka gamot gikan sa uga nga yuta’; wala siyay ‘porma o kaanyag’; ug wala sila makakita kaniya og bisan unsang kaanyag nga ilang handomon. ‘Miabot siya sa iyang kaugalingon, apan wala siya dawata sa iyang kaugalingon.’”4
GSAM 58Gikan sa Linya ni David
GSAM 58.4Samtang nagkadool ang panahon nga gitagna ni Daniel, nga sa dihang “ang Mesiyas nga Prinsipe”—ang Pinahiran—motungha, ang mga Hudiyo tingali nakahunahuna, ug walay duhaduha gibuhat gayud nila kini, sa ingon niini: Ang Mesiyas sumala sa unod kinahanglan nga gikan sa panimalay ug kaliwatan ni David, busa ang iyang pagkahimugso kinahanglan nga anaa niining maong kaliwatan; ug sumala sa mga regulasyon sa balaod ug mga kostumbre sa mga Hudiyo, siya kinahanglan pahiran og lana alang sa publikong pag-alagad sa edad nga traynta anyos; ug kung siya magpakita isip ang pinahiran og lana sa maong edad, nan ang iyang pagkahimugso kinahanglan traynta ka tuig sa wala pa matapos ang unom ka pulo'g siyam ka semana sa mga tuig, nga molungtad hangtod sa pag-abot sa Mesiyas.
GSAM 59Mga Panagna ni Simeon ug ni Ana
GSAM 59.1Niining panahona, ang tibuok Israel nagpaabut. Ang mga matinguhaon ug matinud-anon nga estudyante sa Kasulatan nagpaabot sa pagkahimugso niya nga mahimong ilang Maghuhari ug Gobernador. Alang sa tigulang ug debotong si Simeon, gipadayag “sa Espiritu Santo nga dili siya mamatay hangtod makita niya ang Cristo sa Ginoo.”5
GSAM 59.2Sa dihang gidala ang bata nga Manluluwas sa templo, nahibalo si Simeon nga kini nga bata mao ang gitumong—ang Cristo. “Pagkakita ni Simeon sa bata, iya kining gikugos ug midayeg siya sa Dios nga nag-ingon: Karon Ginoo, mahimo mo na akong kuhaon, kay natuman na ang imong gisaad kanako. Ug malinawon na ang akong huna-huna. Kay karon nakita ko na ang Manluluwas nga imong giandam alang sa tanang mga katawhan. Siya ang maglamdag sa huna-huna sa mga dili Judio nga wala makaila kanimo, ug maghatag usab siya ug kadungganan sa imong katawhan nga mga Israelinhon....
GSAM 59.3“Sa napanalanginan na sila [si Jose ug Maria] ni Simeon, miingon si Simeon kang Maria nga inahan sa bata, Kini nga bata gipili sa Dios aron sa pagpaubos ug sa pagpataas sa daghan nga tawo sa Israel. Mahimo siyang ilhanan nga gikan sa Dios. Ipadayag niya ang daotang huna-huna sa mga katawhan. Busa daghan ang mosulti ug dili maayo batok kaniya. Ug tungod niini bation mo nga daw gikumot ang imong kasing-kasing sa tumang kaguol.
GSAM 59.4“Didto adunay propeta usab nga babaye nga ginganlag Ana. Anak siya ni Fanuel nga kaliwat ni Aser.... Niadto gayod nga higayon miduol siya kanila ni Jose ug nagpasalamat sa Dios tungod sa bata. Misulti usab siya mahitungod kang Jesus ngadto sa mga tawo nga nagpaabot sa adlaw nga luwason sa Dios ang Jerusalem.”6
GSAM 59Ang mga Anghel Mibisita sa mga Pastol
GSAM 59.5Sa wala pa niini, ang malipayong balita sa pagkahimugso sa Manluluwas gipahibalo sa mga anghel ngadto sa mga magbalantay sa kapatagan sa Betlehem. Sa nagpaminaw nga dalunggan sa mga magbalantay, ang mga anghel miawit niining matahum nga mga awit:—
GSAM 60Ang Pagbisita sa mga Maalamong Tawo sa Betlehem
GSAM 60.2Unya miabot ang mga maalamon nga tawo gikan sa Sidlakan nga nakakita sa “bituon nga misidlak,” sumala sa gipanghulaan ni Balaam. Gisunod nila ang giya niini hangtud nakaabot sila sa Jerusalem, diin gikinahanglan nga mangutana sila bahin sa bag-ong natawo nga Hari. Pagkahibalo nila nga ang Betlehem mao ang dapit nga pagkahimugsoan sa Gipaabot, nagpadayon sila sa ilang panaw; ug gigiyahan sila paingon didto sa bitoon nga mibalik pagpakita, gidala sila ngadto sa yano nga dapit diin naghigda ang Manluluwas. Dinhi misimba sila sa balaan nga Bata, gipresentar nila kaniya ang mga gasa nga bulawan, insenso, ug mira, ug unya mibiyahe sila og dugay paingon sa ilang yutang natawhan.
GSAM 60Ang Manluluwas sa Edad nga Napulo'g Duha ka Tuig
GSAM 60.3Gikan sa pagkabata hangtod siya napulo'g duha ka tuig ang panuigon, gamay ra ang naitala mahitungod kang Cristo nga Manluluwas, gawas sa iyang pagdako sa kinaadman ug sa lawas, ug sa iyang matinud-anong pagsunod sa iyang mga ginikanan. Apan sa dihang siya napulo'g duha ka tuig ang panuigon, samtang kauban niya si Jose ug si Maria paingon sa Jerusalem aron motambong sa tinuig nga pista, didto iyang gipahingangha ang mga pari sa kahibalo nga gipakita sa iyang mga pangutana, ug sa mga tubag nga iyang gihatag sa ilang mga lisod nga pangutana. Gikan niining panahona hangtod sa pagsugod niya sa iyang publikong pag-alagad, gihatagan niya og dungog ang mapainubsanon nga trabaho isip panday samtang nagtrabaho siya uban ni Jose, bana ni Maria.
GSAM 60Ang Misyon ni Juan nga Bautista
GSAM 60.4Sulod sa unom ka bulan sa wala pa ang iyang publikong ministeryo, gipahibalo ni Juan nga Bautista ang misyon ni Cristo. Ang mga tawo miabot sa daghang grupo aron paminawon si Juan, ug aron bunyagan niya. Samtang sila “nagpaabot [nagpaabot nga moabot ang Mesiyas] ug ang tanang tawo naghunahuna [‘nagpangatarungan o nagdebate,’ sa margin] sa ilang kasingkasing mahitungod kang Juan, kon siya ba ang Cristo o dili; Mitubag si Juan kanila, Ako gayud nagbunyag kaninyo sa tubig; apan aduna pay lain nga moanha nga mas gamhanan kay kanako, nga ako dili gani takos makabadbad sa higot sa iyang sapatos. Siya magbunyag kaninyo sa Espiritu Santo ug sa kalayo. Ang iyang igpapalid anaa sa iyang kamot, ug iyang limpyohan pag-ayo ang iyang gihawan, ug tipuon ang trigo sa iyang kamalig; apan ang tahop iyang sunogon sa kalayo nga dili mapalong.”7
GSAM 61Si Jesus Gibunyagan
GSAM 61.1Samtang si Juan nagdumala sa ritwal sa pagbautismo, nakita niya si Jesus nga miadto kaniya aron bunyagan, ug miingon, “Ani-a ang Kordero sa Dios, nga nagakuha sa sala sa kalibutan.... Ug si Juan mipamatuod, nga nagaingon, Nakita ko ang Espiritu nga nanaug gikan sa langit sama sa usa ka salampati, ug nagpuyo kini ibabaw kaniya. Ug ako wala siya mailhi: apan siya nga nagpadala kanako sa pagbunyag sa tubig, mao ang miingon kanako, Kinsa ang imong makita nga ang Espiritu nanaug ug nagpuyo kaniya, siya gayud mao ang mobunyag sa Espiritu Santo. Ug nakita ko, ug mipamatuod ako nga kini mao ang Anak sa Dios.”8
GSAM 61Ang Tingog gikan sa Langit
GSAM 61.2Dili lang ang pagka-Mesiyas ni Cristo gipamatud-an sa makita nga pag-anhi sa Espiritu Santo sa porma sa lawas sama sa salampati, kondili usab sa usa ka tingog gikan sa langit. Sa Ebanghelyo ni Mateo, mabasa nato, “Si Jesus, sa dihang nabunyagan na, misaka dayon gikan sa tubig: ug, tan-awa, nabuksan ang langit kaniya, ug nakita niya ang Espiritu sa Dios nga nagakanaug sama sa usa ka salampati, ug mipahiluna ibabaw niya: ug tan-awa, usa ka tingog gikan sa langit, nga miingon, Kini ang akong minahal nga Anak, nga kaniya ako nalipay.”9
GSAM 61.3Bisan pa nga “si Juan wala maghimo og milagro,” ang mga tawo, sa dihang ilang nakita ang gamhanang gahum nga misunod sa ministeryo ni Cristo, napugos sa pag-ingon, “Tinuod gayud ang tanan nga gisulti ni Juan mahitungod niini nga tawo.”10
GSAM 61Si Cristo Gidihogan Sumala sa Balaod
GSAM 61.4Sa kalabotan sa rekord ni Lucas mahitungod sa pagbautismo ug sa maong pagdihog sa Espiritu Santo sa porma sa usa ka salampati, nabasa nato, “Mga 30 na ang edad ni Jesus sa dihang nagsugod siya sa iyang buluhaton.”11
GSAM 62.1Pagkahuman sa taas nga pagpuasa sa atong Ginoo sulod sa kap-atan ka adlaw, ug sa mabangis nga mga tukso sa yawa sa kamingawan, nga misunod dayon sa iyang pagbautismo, “miadto si Jesus sa Nazaret. Mao kini ang dapit diin siya nagdako. Miadto siya sa sinagoga sa mga Judio sa Adlaw nga Igpapahulay, sumala sa iyang nabatasan. Mitindog siya aron sa pagbasa sa Kasulatan.... Ang Espiritu sa Ginoo ania kanako. Kay gipili niya ako sa pagwali sa maayong balita sa mga kabos.... Ug misugod siya sa pagsulti kanila, Kini nga bahin sa Kasulatan natuman na karong adlawa samtang nakadungog kamo niini nga gibasa.”12
GSAM 62Natuman na ang Panahon
GSAM 62.2Si Marcos, sa pagrekord sa maong panghitabo, miingon, “Miabot na ang panahon nga gipanagna sa mga propeta kaniadto. Ang paghari sa Dios haduol na gayod. Busa hinulsoli ug biyai ang inyong mga sala ug tuohi ninyo ang Maayong Balita.”13 Miabot na ang panahon nga gitagna alang sa pagpakita sa Pinahiran. Ang pagdihog sa Espiritu Santo nahitabo sa iyang pagbautismo, ug karon misulod na siya sa iyang ministeryo, sa tukmang panahon ug paagi nga gitagna sa mga balaan nga propeta sa karaang panahon.
GSAM 62Makita nga Pamatuod sa Pagka-Mesiyas ni Cristo
GSAM 62.3Ang ministeryo ni Cristo gisubay sa kanunay nga pagbuhat sa mga milagro, nga alang sa mga tawo, bisan pa kon wala nila hingpit nga masabtan ang iyang mga parabula ug mga pulong, usa ka makita nga ebidensya nga siya mao ang Immanuel, o nga “ang Dios kauban niya.”14 Niining mga milagro, si Cristo naghatag sa kalibutan dili lang og ebidensya sa gahum sa Dios nga naa kaniya, kondili usab og praktikal nga demonstrasyon sa kinaiya sa Dios ug sa Iyang mahigugmaong pagkamaayo. Sa dihang si Felipe, human sa tulo ka tuig nga padayon nga pakig-uban kang Cristo, nga nakasaksi sa Iyang mga gamhanang milagro, miingon, “Ginoo, ipakita kanamo ang Amahan, ug igo na kanamo,” mitubag kaniya si Jesus, “Sulod pa ba sa ingon ka dugay nga panahon nga kuyog ko nimo, ug wala pa ka nakaila kanako, Felipe? Ang nakakita kanako nakakita na sa Amahan: ug giunsa man nimo pag-ingon, Ipakita kanamo ang Amahan? ... Tuhua ako nga anaa ako sa Amahan, ug ang Amahan anaa kanako; o kaha tuohi ako tungod sa mga buhat mismo.”15
GSAM 63Nalibog si Juan
GSAM 63.1Bisan pa nga sa pagbautismo ni Cristo, nakasaksi si Juan sa makita nga pag-anaog sa Espiritu Santo, ug nakadungog sa tingog gikan sa langit nga nagpahayag kaniya nga siya mao ang Anak sa Dios, ug siya mismo ang nagpahayag nga siya mao ang “Nating Karnero sa Dios nga mowagtang sa sala sa kalibotan,” lahi kaayo ang dagan sa mga panghitabo kaysa iyang gipaabot nga siya, sa iyang ngitngit nga prisohan, nabalaka ug nalibog.
GSAM 63.2“Sama sa mga disipulo sa Manluluwas, si Juan nga Bautista wala makasabot sa kinaiya sa gingharian ni Cristo. Nagpaabut siya nga si Jesus molingkod sa trono ni David; ug samtang milabay ang panahon ug wala mag-angkon ang Manluluwas sa awtoridad sa pagkahari, nabalaka ug naaburido si Juan.”16 “gitawag ni Juan ang duha niya ka tinun-an, [siya] gisugo niya nga moadto sa Ginoo aron mangutana kon siya na ba ang ilang gipaabot o maghulat pa sila ug lain?” “Niadtong higayona daghang masakiton ang gipang-ayo ni Ginoong Jesus [Jesus], bisan pa kadtong adunay grabe nga mga sakit, ug ang mga gisudlan sa daotang espiritu. Daghan usab ang buta nga iyang gipang-ayo. Unya mitubag si Jesus kanila, Balik kamo kang Juan ug sultihi ninyo siya sa inyong nakita ug sa inyong nadungog.”17
GSAM 63.3Lisod kaayo para sa mga Hudiyo ug bisan sa mga disipulo nga masabtan pag-ayo ang daghang kamatuoran nga gipahayag sa Manluluwas, tungod kay hugot kaayo ang ilang pagtuo nga sa pag-abot sa Mesiyas, iyang buwagon ang Romanhong yugo nga bug-at kaayo para kanila, ug dayon ibalik ang gingharian ni David ug maghari isip usa ka temporal nga hari.
GSAM 63.4Gisugdan ni Jesus ang iyang pagwali pinaagi sa pag-ingon, “Maghinulsol kamo, kay ang gingharian sa langit duol na.”18 Sa dihang gipadala ang iyang napulo'g duha ka apostoles, gidala nila ang parehas nga mensahe, “Ang gingharian sa langit duol na.”19 Sa ulahi pa sa iyang ministeryo, sa dihang gipadala ang kapitoan ka gipadala, mao kini ang ilang gisulti, “Ang gingharian sa Dios haduol na kaninyo.”20
GSAM 64Ang mga Tawo Natingala sa Buhat ni Cristo
GSAM 64.1Ang katingalahang mga pulong ug pagtulon-an ni Cristo nagpahimo sa mga tawo nga moingon, “Karon pa gayod kami nakadungog ug tawo nga sama niadto manulti.”21 Ug sa dihang gipang-ayo niya ang bulag ug pipì nga tawo, “Natingala ang tanan, ug miingon sila, Siya kaha ang kaliwat ni Haring David?”22 o sa laing pagkasulti, Dili ba kini ang binhi ni David, ang gisaad nga Manluluwas? “Sa dihang miabot siya sa iyang kaugalingong yutang natawhan, nagtudlo siya kanila sa ilang sinagoga, nga nahibulong gayud sila ug miingon, Diin man gikan kining tawoha ang kinaadman ug kining mga gamhanang buhat? Dili ba siya ang anak sa panday? Dili ba si Maria ang iyang inahan? Ug ang iyang mga igsoon nga lalaki, si Santiago, si Jose, si Simon, ug si Judas?”23
GSAM 64.2Sa ikatulong tuig sa ministeryo ni Cristo, sa dihang naa siya sa templo nga nag-apil sa Pista sa Dedikasyon, miduol kaniya ang mga Hudiyo ug miingon kaniya, “Hangtud kanus-a mi nimo ibutang sa ataw-ataw? Diretsoha kamig sulti kon ikaw ba mao ang Mesiyas.”24 Sa miaging tuig, sa dihang gihimo niya ang gamhanang milagro sa pagpakaon sa lima ka libo gamit ang “lima kabuok pan nga sebada ug duha ka gagmayng isda,” “Nahibalo nang daan si Jesus nga aduna silay tuyo nga kuhaon siya ug pugson nga mahimong hari, [busa] mipahawa siya didto ug mitungas na pud sa mas taas pa nga bahin sa bungtod.”25
GSAM 64Si Cristo Nagtudlo sa Iyang mga Disipulo Mahitungod sa Iyang Kamatayon
GSAM 64.3Sa pagtudlo sa iyang mga disipulo, gipasiugda ni Cristo nga kinahanglan tangtangon ang ideya sa usa ka yutan-ong paghari nga magsugod dayon, ug ipakita kanila nga kinahanglan siya mamatay ug mobanhaw pag-usab, molakaw ug mobalik. Busa nangutana siya kanila, “Unsaon na lang kon ang Anak sa Tawo makita ninyo nga mokayab balik sa akong gigikanan?”26 Human niya silang gisugo nga “dili gayod sila mosulti kang bisan kinsa nga siya mao ang Mesiyas,” mabasa nato: “Gikan niadto misugod si Jesus sa pagpakita sa iyang mga disipulo nga kinahanglan siya moadto sa Jerusalem, mag-antos sa daghang mga butang gikan sa mga tigulang, mga punong pari, ug mga eskriba, pagapatyon, ug pagabanhaw pag-usab sa ikatulo ka adlaw. Unya gidala siya ni Pedro, ug gisaway siya, nga miingon, Layo kanimo kini, Ginoo; dili kini mahitabo kanimo.”27
GSAM 65.1Sa samang higayon gisultihan niya sila nga aduna'y pipila ka nagatindog didto nga dili mamatay hangtod makita nila ang Anak sa Tawo nga moabot sa iyang gingharian.28 Mga walo ka adlaw pagkahuman, natuman kini nga propesiya; ug ang apostol Pedro nagtumong niining “panan-awon” sa pag-abot ni Cristo sa iyang gingharian ingon ebidensya sa tinuod nga ikaduhang pag-abot ni Cristo nga umaabot pa.29
GSAM 65.2Sa usa ka higayon nga si Cristo ug ang iyang mga disipulo naa sa Galilea, miingon si Jesus kanila, “Ang Anak sa Tawo itugyan sa kamot sa mga tawo; ug patyon siya nila, ug sa ikatulo ka adlaw siya mabanhaw pag-usab. Ug sila nangalulumo kaayo.”30 Ug bisan pa niana wala gihapon nila masabti ang iyang gipasabot, kay bisan pa samtang naningkamot siya sa pagpahimutang sa ilang hunahuna sa seryosong kamatuoran sa iyang kamatayon ug pagkabanhaw, nagdebate sila sa ilang kaugalingon kinsa ang mahimong labing dako sa gingharian sa langit.31
GSAM 65.3Sa lain nga higayon miingon si Pedro kang Jesus, “Gibyaan namo ang tanan ug gisunod ka; unsa kaha among madawat? Ug miingon si Jesus kanila, Sa tinuod, ingon ko kaninyo, kamo nga misunod kanako, sa pagbag-o sa kalibutan, sa dihang ang Anak sa Tawo molingkod sa trono sa iyang himaya, kamo usab molingkod sa napulo'g duha ka trono, maghukom sa napulo'g duha ka tribo sa Israel.”32 Nagpabilin gihapon sa ilang hunahuna ang ideya nga hapit na matukod ang gingharian, ug sila, ingon nga tawo, misugod sa pagpangita sa labing hataas nga puwesto sa gingharian.
GSAM 65.4Unya miabot ang ambisyosang inahan ni Santiago ug Juan, mga anak ni Zebedeo, nga nangayo kang Cristo nga hatagan og pabor ang iyang mga anak sa hataas nga mga puwesto—usa sa tuo ug usa sa wala sa Iyang trono; o tingali, usa ang mahimong Punong Ministro sa gobyerno, ug ang usa Sekretaryo sa Estado. Apan si Cristo miingon sa tin-aw, “Wala kamo kahibalo unsa ang inyong gipangayo.”33
GSAM 66Madaugong Pag-abot sa Jerusalem
GSAM 66.1Dili layo niining panahona nahitabo ang usa ka dakong katingalahang panghitabo. Kini mao ang pagbanhaw ni Lazaro gikan sa lubnganan, siya nga patay na sulod sa upat ka adlaw. Ang ingon nga gamhanang milagro nakapukaw ug nakapahingangha sa katawhan nga ang mga Pariseo nabalaka, kinsa, kauban ang mga pari, dayon mitawag og konseho; ug sa ilang pakighinabi nangutana sila, “Unsa man ang atong buhaton? Daghang mga milagro ang gibuhat niini nga tawo. Kon pasagdan lang nato siya, ang tanan motuo na kaniya nga siya mao ang gipadala sa Dios nga mahimong hari sa Israel. Ug kon mahitabo kini, sulongon kita sa mga sundalo sa Roma ug gub-on nila ang atong templo ug ang atong tibuok nasod.”34 Samtang ang usa ka Satanikong gahum gikan sa ilawom nagkupot sa mga naningkamot sa paglaglag kang Cristo, usa ka gahum gikan sa kahitas-an ang nagalihok sa kadaghanan aron dayegon siya, ug matuman ang gipanagna mahitungod kaniya.
GSAM 66.2Sa maong okasyon nga gihisgutan sa ibabaw, ang mga tawo migawas sa kadaghanan, dili lang aron makita si Jesus, kondili aron makita usab si Lazaro, nga iyang gibanhaw gikan sa mga patay. Karon alang kanila, klaro kaayo nga si Jesus mao ang ilang dugay nang gihulat nga hari, ug sa dihang ila siyang gisugat nga nagpadulong sa Jerusalem, naglingkod sa usa ka nating asno, kusganong misulod sa ilang hunahuna ang mga pulong sa Kasulatan, “Kamo nga mga taga-Zion, ayaw kamo kahadlok, tungod kay ang inyong hari niabot, nga nagsakay sa nating asno.”35 Usa ka kusgan nga singgit sa kadaugan ang misaka gikan sa dakong panon, nga nakapaguol sa mga Pariseo nga bugnaw ang kasingkasing ug maampingong maglaraw. Sa ilang tunga miingon sila, “Tan-awa ninyo, ang tanang mga tawo nagsunod na kaniya. Wala na gayod kitay mahimo.”36 Sa ilang hangyo nga hunongon ni Cristo ang pagsigaw, mitubag siya, “Sa pagkatinuod, kon mohilom sila, ang mga bato mao ang mosinggit sa mga pagdayeg.”37 Miingon ang Ginoo bahin niining higayona, “Mosinggit,” ug kon ang mga tawo dili motuman sa iyang pulong, iyang hatagan og tingog ang mga bato sa kadalanan, ug mosigaw kini; kay kinahanglan matuman ang iyang pulong.
GSAM 66Si Cristo Mopalayo ug Mobalik Pag-usab
GSAM 66.3Dili lang gipaningkamotan sa atong Manluluwas nga itudlo sa hunahuna sa mga disipulo ang kamatuoran nga siya mamatay ug mobanhaw pag-usab, kondili gusto usab niya nga tudloan sila nga ang gingharian dili moabot hangtod siya molakaw ug mobalik pag-usab. Sa pagtumong sa iyang pagkrusipisyon miingon siya, “kon bayawon na gani ako gikan sa yuta, paduolon ko ang tanang mga tawo ngari kanako. Sa iyang pagsulti niadto, gisulti niya kon unsa nga matang sa kamatayon ang iyang antuson. Mitubag ang mga tawo kaniya, Sumala sa Kasugoan magkinabuhi ang Mesiyas sa walay kataposan. Busa nganong nag-ingon ka man nga ang Anak sa Tawo kinahanglan nga mamatay? Kinsa man gayod kanang Anak sa Tawo nga imong giingon?”38
GSAM 67.1Aron mas hingpit nga mapasulod sa hunahuna sa mga disipulo ang kamatuoran nga siya molakaw ug mobalik pag-usab sa dili pa matukod ang iyang gingharian dinhi sa yuta, miingon siya, “Mga gamayng bata, di pa dugay magpabilin ako uban kaninyo. Pangitaon ninyo ako; ug sama sa akong giingon sa mga Hudiyo, Asa ako paingon, dili kamo makaanhi, ingon usab karon ako moingon kaninyo.... Miingon kaniya si Simon Pedro, Ginoo, asa ka paingon? Mitubag kaniya si Jesus, Asa ako paingon, dili ka makasunod kanako karon; apan makasunod ka kanako unya.”39 Gidasig niya ang ilang nabalaka ug masubo nga mga kasingkasing pinaagi niining mga pulong: “Ayaw kamog kaguol. Salig kamo sa Dios ug salig usab kamo kanako. Didto sa balay sa akong Amahan adunay daghang lawak. Mouna ako didto aron sa pag-andam ug lugar alang kaninyo. Dili ako mosulti niini kaninyo kon dili pa kini tinuod. Kon tua na ako didto ug makaandam na ug lugar alang kaninyo, mobalik ako aron kuhaon kamo, aron nga kon asa ako atua usab kamo.”40
GSAM 67Parabula sa Halangdong Tawo
GSAM 67.2Pag-usab gisulayan sa Manluluwas nga itul-id ang sayop nga pagsabot nga dayon dayon motungha ang gingharian, pinaagi sa mosunod nga parabula samtang siya ug ang mga disipulo paingon sa Jerusalem: “Aduna'y usa ka halangdon nga tawo nga miadto sa halayong nasud aron makadawat ug gingharian para sa iyang kaugalingon, ug mobalik. Ug gitawag niya ang iyang napulo ka sulugoon, ug gihatagan sila ug napulo ka libra, ug miingon kanila, Magpatigayon kamo hangtud nga moabot ako.... Ug nahitabo nga sa iyang pagbalik, pagkahuman siya nakadawat sa gingharian, gisugo niya nga tawgon kaniya ang mga sulugoon nga iyang gihatagan og kuwarta, aron masayran niya pila ang nakuha sa matag-usa pinaagi sa pagpanakitan.”41 Niining parabula, ang Ginoo nagrepresentar sa iyang kaugalingon pinaagi sa maharlika. Kinahanglan siyang moadto sa layong nasud—ngadto sa iyang Amahan—ug didto dawaton ang gingharian, sa wala pa siya mobalik aron maghari.
GSAM 68.1Sa pagtubag sa pangutana sa mga disipulo, “unsa ba ang mga timailhan nga ikaw hapit na mobalik dinhi ug nga kataposan na sa kalibotan?”42 Gihatag sa Manluluwas kanila ang listahan sa mga hitabo nga mahitabo sa tibuok dakong kasakit nga moabot sa simbahan, ug ang klarong mga timaan nga motungha. Sa dihang makita kini, mahibalo sila nga hapit na ang iyang pag-abot, hapit na gayud, ug ang kaliwatan nga makakita niini dili pa molabay hangtod moabot siya.43
GSAM 68Gibyaan sa Tanan nga mga Disipulo
GSAM 68.2Apan sa tanang pagtulon-an nga gihatag ni Cristo sa mga apostoles mahitungod sa iyang kamatayon ug pagpaubos, hingpit silang napakyas sa pagsabot sa kamatuoran nga iyang gitudlo kanila bahin sa iyang paglitis ug pagkrusipisyon. Kaubos kaayo ang ilang pagsabot sa kamatuoran nga sa dihang miabot ang paglitis, nangamatay ang ilang paglaum, ug “gibyaan siya ug nilayas silang tanan.”44 Bisan si Pedro, ang kanunay nga masigasig nga si Pedro, nga masaligong nagpamatuod nga bisan pa biyaan siya sa tanan, dili gayud siya mobiya kaniya, pipila ka oras pagkahuman, gisalikway niya ang iyang Ginoo, ug uban sa panumpa nagpamatuod nga wala niya mailhi ang maong tawo. Tungod kay hinay kaayo sila sa pagsabot sa pahayag sa Ginoo nga sa ikatulo ka adlaw human sa iyang pagkrusipisyon mobangon siya gikan sa mga patay, nangutana ug naghunahuna-huna sila sa ilang kaugalingon, “unsa ang kahulogan sa iyang giingon nga mabanhaw.”45 Sa tinuod, way pagtuo kaayo sila nga pagkahuman siya mamatay ug ang iyang lawas gibutang sa bag-ong lubnganan ni Jose, nag-andam pa gani sila sa pag-embalsamo kaniya. Nawala ang paglaum—gilibingan uban ni Cristo sa lubnganan—unsa kaha kasubo nga Adlaw sa Sabado para sa mga disipulo! Sa mga kasingkasing nga gibug-atan sa kasubo ug kapakyasan, ug walay maloloy-on, mapinanggaon nga Manluluwas, nga ang kinabuhi napuno sa mga buhat sa pagkamalumo ug kalooy, nga duol aron mohupay ug magpalig-on, unsa kaha kalain ang ilang kahimtang!
GSAM 69Makakulbahinam nga mga Panghitabo sa Kabuntagon sa Pagkabanhaw
GSAM 69.1Misidlak na ang kaadlawon sa unang adlaw sa semana! Unsa ka kusog ang kagubot sa langit ug sa yuta! Usa ka gamhanang anghel ang mibaba gikan sa gingharian sa himaya ngadto sa lubnganan ni Jose, dala ang mensahe nga nagmando sa Anak sa Dios nga mobangon. “Ug, tan-awa, nahitabo ang dakong linog: kay ang anghel sa Ginoo mibaba gikan sa langit, ug miadto ug giligid ang bato gikan sa pultahan, ug mipahiluna ibabaw niini. Ang iyang dagway sama sa kilat, ug ang iyang bisti puti sama sa niebe: ug tungod sa kahadlok kaniya ang mga magbabantay nangurog, ug nahimong sama sa mga patay nga tawo.”46 “Daghang patayng lawas sa katawhan sa Dios ang nangabanhaw. Human mabanhaw si Jesus, nanggawas sila sa ilang mga lubnganan ug nangadto sila sa balaan nga siyudad sa Jerusalem ug daghan nga mga tawo ang nakakita kanila.”47 Hunahunaa ang ingon ani nga mga manawag sa Jerusalem, sa pultahan sa ilang mga higala, nga nagdala sa mensahe nga ang Cristo nga gipako sa krus nabanhaw gikan sa mga patay, ug nga sila usab nabuhi pinaagi sa iyang gahum, aron magpamatuod mahitungod sa iyang pagkabanhaw. Unsa kaha ka dako nga kalihokan sa mga disipulo ug sa mga balaan nga babaye—nagdagan-dagan sila padulong ug pabalik aron ipahibalo ang malipayong balita, “Nabanhaw siya gikan sa mga patay, kay nakita namo siya ug nakig-istorya kami kaniya!”
GSAM 69Si Jesus Misulod sa Kabaryohan
GSAM 69.2“Ug, tan-awa, duha kanila ang miadto niadtong adlawa sa usa ka gamay nga baryo nga ginganlan og Emmaus, nga mga kan-uman ka furlong [pito ka milya ug tunga] ang gilay-on gikan sa Jerusalem. Ug nag-istorya sila sa usag usa mahitungod sa tanang mga butang nga nahitabo. Ug nahitabo nga, samtang nag-istoryahanay ug nagpangatarungan sila, si Jesus mismo miduol, ug miuban kanila. Apan napugngan ang ilang mga mata aron dili siya mailhan. Ug miingon siya kanila, Unsa kining mga pakigpulong nga inyong ginahimo sa inyong usag usa, samtang naglakaw kamo ug masubo? Ug usa kanila, nga si Cleopas ang ngalan, mitubag kaniya, Ikaw ba lang ang langyaw sa Jerusalem, nga wala ka makahibalo sa mga butang nga nahitabo didto karong mga adlawa? Ug miingon siya kanila, Unsa nga mga butang? Ug sila miingon kaniya, Mahitungod kang Jesus nga taga-Nazaret, nga usa ka propeta nga gamhanan sa buhat ug sa pulong sa atubangan sa Dios ug sa tanang katawoan; ug giunsa siya sa mga punoang pari ug sa among mga magmamando pagtugyan aron hukman sa kamatayon, ug pagkrusipisyon kaniya. Apan kami naglaum nga siya maoy magluwas sa Israel; ug gawas pa niini, karon mao na ang ikatulo ka adlaw sukad sa nahitabo niining mga butanga. Oo, ug aduna usab pipila ka mga babaye sa among panig nga nakapahibulong kanamo, nga sayo pa kaayo miadto sa lubnganan: ug sa dihang wala nila makita ang iyang lawas, miadto sila, nga nagaingon nga nakakita usab sila og panan-awon sa mga anghel, nga miingon nga buhi siya. Ug ang uban kanila nga kuyog namo miadto sa lubnganan, ug nakit-an nila kini sumala gayud sa gisulti sa mga babaye: apan wala nila siya makita.
GSAM 70.1“Unya miingon si Jesus kanila, Pagkabuang-buang gayod ninyo! Nganong wala man ninyo tuohi ang tanang gisulti sa mga propeta? Dili ba kinahanglan man nga mag-antos una ang Mesiyas niining mga butanga sa dili pa siya pasidunggan sa Dios? Ug gipasabot kanila ni Jesus ang tanang giingon sa Kasulatan mahitungod kaniya, gikan sa mga sinulat ni Moises hangtod sa mga sinulat sa mga propeta.”48 Sa dihang hapit na siya mokaon uban kanila, gipikas niya ang pan ug nagpasalamat, “Ug niadtong higayona giablihan ang ilang panan-aw ug nailhan nila nga si Ginoong Jesus diay kadto.... Miingon sila, Mao diay nga pagkanindot gayod sa atong gibati sa dihang gipatin-awan niya kita sa Kasulatan ganiha samtang naglakaw kita sa dalan.”49
GSAM 70.2Karon, sa katapusan, nakita sa mga disipulo, pagkahuman hingpit nga napadayag kanila ang kamatuoran, nga adunay kamatayon ug pagkabanhaw nga nalambigit sa misyon sa Manluluwas. Apan unsaon man nila pagtan-aw sa pangutana mahitungod sa iyang gingharian?
GSAM 70.2“Human sa iyang kamatayon ug sa iyang pagkabanhaw, daghang higayon nga nagpakita siya sa nagkalain-laing pamaagi sa iyang mga apostoles sa pagpamatuod nga nabanhaw siya gikan sa kamatayon. Sulod sa 40 ka adlaw nagpakita siya kanila ug gisultihan niya sila mahitungod sa paghari sa Dios. Usa niadto ka higayon samtang nagkaon sila kauban si Jesus miingon siya, Ayaw una kamo pagbiya sa Jerusalem. Hulata ninyo ang gisaad sa Amahan. Gisulti ko na kini kaninyo kaniadto. Nangbautismo si Juan sa tubig, apan sa dili madugay bautismohan kamo diha sa Espiritu Santo.
GSAM 71Ibalik ba Nimo Karon ang Gingharian?
GSAM 71.1“Sa dihang nagtigom na sila, nangutana sila kaniya, Ginoo, ibalik na ba nimo karon ang gingharian sa Israel? [nga nagpasabot, Nakat-on kami nga kinahanglan kang ipasakripisyo sa krus ug mobanhaw gikan sa mga patay sumala sa Kasulatan, apan dili ba nimo ibalik karon ang gingharian?] Ug miingon siya kanila, Dili para kaninyo ang paghibalo sa mga panahon o sa mga takna, nga ang Amahan gibutang sa Iyang kaugalingong gahum. Apan kamo magadawat ug gahum, pag-abot sa Espiritu Santo kaninyo: ug kamo magamatuod kanako sa Jerusalem, ug sa tibuok Judea, ug sa Samaria, ug hangtud sa kinatumyan sa yuta. Ug sa diha nga nahuman na niya ang pag-ingon niining mga butanga, samtang nagtutok sila, gidala siya sa kahitas-an; ug usa ka panganod midawat kaniya gikan sa ilang panan-aw. Ug samtang nagtutok sila pag-ayo sa langit samtang siya nag-alsa, tan-awa, duha ka lalaki ang mitindog tupad kanila nga nagsul-ob ug puti nga bisti; kinsa usab miingon, Kamo nga mga tawo sa Galilea, ngano man kamo nagtindog nga nagtutok sa langit? Kining maong Jesus, nga gikuha gikan kaninyo paingon sa langit, moanha usab sa ingon sa inyong pagkakita kaniya nga misaka paingon sa langit.”50
GSAM 71Si Jesus magpabilin sa Langit hangtod sa Pagpanumbalik
GSAM 71.2Karon nga gibyaan na sila sa Manluluwas, ug nakita gyud nila siya nga “misaka ngadto sa dapit diin siya kaniadto,” nasiguro sila nga ang Espiritu Santo magtudlo kanila mahitungod sa panahon sa pag-abot sa gingharian. Busa, si Pedro sa iyang pagtudlo sa katawhan, pagkahuman sa pagdawat sa Espiritu, miingon, “ipadala niya si Jesus nga mao ang Mesiyas nga iya na daang gipili alang kanato. Apan kinahanglan nga adto lang una si Jesus sa langit hangtod nga moabot ang panahon nga bag-ohon na sa Dios ang tanang mga butang. Mao usab kana ang giingon sa Dios niadtong unang panahon pinaagi sa iyang mga balaang propeta.”51
GSAM 71.3Gihatagan usab si apostol Pedro sa Espiritu Santo sa mga kamatuoran mahitungod sa tulo ka kalibutan: Una, ang usa nga sa wala pa ang delugaan, nga gipapas sa tubig; ikaduha, ang kasamtangang kalibutan nga gitipigan alang sa kalayo,—kalayo nga gitipigan sa yuta, sumala sa giingon sa Revised Version,—ang kalayo nga maoy hinungdan sa pagkaguba, kadaut, ug kapukan sa mga daotan; ikatulo ang bag-ong yuta, “nga nagpuyo ang pagkamatarong;” o, sumala sa uban nga hubad, “nga puy-anan sa mga matarong.”52
GSAM 72.1Gipadayag sa apostol nga si Pablo ang pagkabanhaw sa katawhan sa Dios, ug ang pagbag-o sa tanan niyang mga balaan gikan sa mortal ngadto sa imortal, “sama kakalit sa usa ka pagpamilok, sa pagtingog sa kataposang trumpeta.” Gipahayag niya sa mga taga-Corinto nga si Cristo karon naa na sa trono sa Iyang Amahan, ug magpabilin didto hangtod ang tanan niyang mga kaaway mapasakop kaniya. Kana mao, hangtod siya makadawat sa gingharian—ang iyang gingharian—nga ihatag sa Amahan sa iyang mga kamot, sumala sa gipamulong sa Daniel 7:13, 14; Salmo 2:8, 9. Alang sa simbahan sa Tesalonica, iyang gipakita ang pag-abot ni Cristo ug ang pagkabanhaw ingon nga ilang bugtong paglaum, ug ingon nga naglangkob sa tinuod nga paglipay sa dihang ang ilang mga hinigugma nabulag kanila sa kamot sa kamatayon.53
GSAM 72Walay Takda nga Panahon sa Pagbalik sa Ginoo
GSAM 72.2Sa kaniadto, wala pay klarong kahibalo ang simbahan kung kanus-a gayud mobalik ang Ginoo. Sa dihang miingon ang apostol sa iyang unang sulat ngadto sa mga taga-Tesalonica, “kitang mga buhi pa nianang panahona kalit lang nga kuhaon,” nasabtan sa mga igsoon nga nagpasabot kini nga moabot si Cristo samtang buhi pa ang uban kanila. Sa iyang ikaduhang epistula gitul-id niya ang ilang sayop nga pagsabot sa iyang sulat, ug gisultihan sila nga “Tungod kay sa dili pa moabot ang Ginoo, ang mga tawo mosupak sa Dios ug motungha ang tawong daotan nga daan nang gitakda nga laglagon. Batokan niya ang tanan nga giila o gisimba sa mga tawo ingon nga dios. Ug ipaila niya ang iyang kaugalingon nga siya ang labaw sa tanan.”54
GSAM 72Ang Apostasiya
GSAM 72.3Ug hangtod karon, ang simbahan gibyaan nga maglibog sa kangitngit bahin sa panahon sa ikaduhang pag-abot ni Cristo. Nakat-on ang mga igsoon nga adunay apostasiya; apan ang pangutana mao kung unsa kini kadugay. Usa ka tubag ang gihatag pagkahuman kang Juan samtang naa siya sa panan-awon sa isla sa Patmos, sa mga simbolo nga makita sa kapitulo dose ug trese sa Pahayag—ang “panahon, mga panahon, ug tunga,” ang “kwarenta ug duha ka bulan,” ang “usa ka libo duha ka gatos ug sisenta ka adlaw” (mga tuig); apan hangtod karon wala pa mahitabo ang panghitabo nga nagtimaan sa pagsugod niining taas nga yugto. Busa ang simbahan nagpadayon sa paglaum ug pagpaabot sa pag-abot ni Cristo nga wala'y klaro nga kahibalo sa tukmang panahon sa Iyang pagpakita; kay pagkahuman niadtong panahon sa kasakit, magpabilin pa ang usa ka gamay nga panahon sa panagbangi ug kadaugan alang sa simbahan nga “pabilin.”55
GSAM 73.1Sa pagtapos sa mga rekord sa Bag-ong Tugon, klaro nga gipakita kanato ang tema sa ikaduhang pag-abot ni Cristo. Hapít usa ka bersikulo sa matag traynta ang naghisgot sa pipila ka paagi sa ikaduhang pag-abot sa atong Ginoong Jesu-Cristo. Mahitungod niini, ug sa kahimtang sa simbahan may kalabotan sa maong paglaum sa tibuok mga kapanahonan hangtod sa modernong panahon, si Robert Patterson, D.D., misulti sa usa ka papel nga gitawag og Interior, ilawom sa ulohan nga “Ang Bulahan nga Paglaum,” sa ingon niini:—
GSAM 73Ang Kalibutanong Milenyo—Patterson
GSAM 73.2“Sa dihang gibyaan sa atong Ginoo ang iyang simbahan dinhi sa yuta aron moadto sa Amahan, gibyaan niya kini sa usa ka masubo nga kahimtang. Ang iyang lima ka gatus ka mga disipulo napalibotan sa tibuok kalibutan sa iyang mga kaaway, nga gi-organisar ngadto sa mga anti-Kristohanong relihiyon ug gobyerno sa usa sa labing taas nga intelihensiya, gipalihok sa labing makahilo nga dautang buot, ug natudloan sa kasinatian sa daghang katuigan sa labing epektibong pamaagi sa pagkaguba. Ang Ginoo dili man wala'y kahibalo sa atong katalagman; ni sa iyang katapusang mga pakigpulong gipagamay niya kini, ni nagsaad siya og bisan unsang pagkunhod sa pagdumot sa kalibutan ug sa kasakit sa simbahan. Apan nagsaad siya nga siya mismo mobalik aron pabagsakon ang iyang mga kaaway, ug nga siya mosuporta kanato hangtod niadtong bulahan nga adlaw. ‘gikasilagan nila kamo. Paantuson kamo sa mga tawo sa kalibotan. ang mga tawo sa kalibotan malipay gayod, apan kamo maghilak sa kaguol. Apan ang inyong mga kaguol mawala ug mapulihan sa kalipay.... Karon naguol kamo, apan magpakita pa ako pag-usab kaninyo ug labihan gayod unya ang inyong kalipay. Ug wala gayoy bisan kinsa nga makaagaw niana nga kalipay. Kon tua na ako didto, mobalik ako aron kuhaon kamo, aron nga kon asa ako atua usab kamo.’
GSAM 74.1“Mao kana ang bulahan nga paglaum sa iyang personal nga pagbalik nga iyang gigamit aron pahupayon ang iyang simbahan sa iyang personal nga pagbiya. Sa tibuok panahon sa iyang pagkawala, miingon siya nga kinahanglan kita mag-antos sa kasakit; ug mao gayud kini ang nahitabo. Kung kita mag-enjoy og bisan unsang panahon sa kalinaw sa gawas atol sa iyang pagkawala, kung ang iyang simbahan luwason gikan sa mga pagsulong sa kalibutan, kung adunay bisan unsang kapanahonan sa pagkahinlo diin ang mga sagbot dili motubo taliwala sa trigo, o kung, sa iyang pag-abot, siya dawaton sa katawhan sa yuta nga napuno sa himaya sa Ginoo, o sa tinuod gayud makakaplag pa gani og pagtuo sa yuta, kini mahimong usa ka dili matagna nga katingalahan para kaniya. Wala mahibalo si Jesus niining milenyo. Nagaingon kita nga wala siya makahibalo niini, tungod kay wala niya kini gisulti kanato; ug miingon siya, ‘Gitawag ko kamo nga mga higala, kay ang tanan nga akong nadungog gikan sa akong Amahan gipahibalo ko kaninyo.’ Apan sa tanan niyang mga pakigpulong ug mga parabula, walay bisan gamayng timaan nga kita maglaum og bisan unsang yugto sa kalinaw o himaya sa wala pa ang iyang pag-abot. Ang mga apostoles wala usab kahibalo sa usa ka milenyo nga walay Cristo. Sulod sa tulo ka gatus ka tuig human sa pagbiya sa atong Ginoo, ang bulahan nga paglaum sa simbahan mao ang paglaum sa iyang pagbalik.
GSAM 74.2“Apan sa dihang, sa pag-uswag sa iyang gitagna nga apostasiya, ang nobya ni Cristo misugod sa pagpahupay sa iyang kaugalingon sa iyang pagkawalay-ana uban sa pagkahigala sa mga hari sa yuta, natural ra kaayo nga iyang giliko ang iyang panan-aw gikan sa sidlakan nga langit, ug gikan sa pagbalik sa iyang Ginoo, nga magtapos sa iyang kalibutanong kadungganan. Sa dihang gibutang sa mga Reformador ang trumpeta sa Maayong Balita sa ilang mga baba ... ang mga damgo sa usa ka milenyo nga walay Cristo dali dayon nga nawala, ... ug ang simbahan usab misugod pag-usab sa pagpaabot sa pag-abot sa Ginoo aron laglagon si antikristo.... Sa ilang mga sulat, sermon, ug pag-angkon sa pagtuo, gipahayag sa mga Reformador ang ilang mga paglaum nga premilenyal.
GSAM 74.3“Ang Westminster Assembly nagtapos sa ilang pag-ako sa usa ka deklarasyon sa ilang pagtuo sa ikaduhang pag-abot sa Ginoo sa mga pulong nga hingpit nga nagpadayag sa pagtuo sa mga premilinyaryano. Gipahayag nila kini sa mosunod nga bug-at nga mga pulong: ‘Sama sa gusto ni Cristo nga masiguro nato nga adunay adlaw sa paghukom, aron mapugngan ang tanan sa pagpakasala, ug alang sa mas dako nga kahupayan sa mga matarong sa ilang kasakit, ingon usab, gusto Niya nga ang maong adlaw dili mailhi sa mga tawo, aron ilang isalikway ang tanang unodnong kasiguruhan, ug magbantay kanunay, kay wala sila kahibalo sa unsang takna moabot ang Ginoo: ug kanunay nga andam sa pagsulti, Umabot ka, Ginoong Jesus: ug umabot ka sa madali!’56
GSAM 75.1“Ang atong mga ninuno nga nagreporma nagpalig-on sa ilang kasingkasing pinaagi sa pagpaabot sa pag-abot sa Ginoo, ug nagdasig sa usag usa pinaagi sa pagtuaw, ‘Hupti ang inyong posisyon! kay siya moabot uban sa mga legyon sa tabang,’ usa ka pagbati nga gipakita bag-ohay lang sa usa ka popular nga himno sa pagbangon, apan pamilyar sa mga daang Scottish Covenanters.
GSAM 75.2“Apan sa dili madugay, misugod ang ikaduhang apostasiya gikan sa pagtuo sa mga simbahan nga gi-reporma. Nailhan kini sa Scotland isip Moderatism; sa Inglatera, isip Arianism, ug sa mas bag-ohay lang, isip Broad Churchism; ug sa Amerika gitawag kini nga Unitarianism; ug sa Alemanya, Rationalism. Pinaagi sa pagbutang sa pangatarungan sa tawo isip huwes, ug sa atong limitado kaayo nga modernong obserbasyon isip ebidensya, ug sa pagdumili nga bisan unsang hitabo mahitabo gawas sa dagan sa naobserbahang mga balaod sa kinaiyahan, gipaubos niini si Jesus sa ranggo sa usa ka Hudiyong rabbi, nga medyo abante sa iyang panahon, apan hingpit nga walay kahibalo sa modernong siyensya. Siyempre, ang konsepto sa ingon nga tawo nga mobalik gikan sa dili makita nga kalibutan aron maghari sa yuta gibalhin ngadto sa Hebreohanon nga mitolohiya.
GSAM 75Si Daniel Whitby mahitungod sa Milenyo
GSAM 75.3“Ang mga saad sa iyang ikaduhang pag-abot ug paghari sa yuta gihubad nga nagpasabot lang sa paglapad sa iyang Maayong Balita, ug sa pagpasakop sa dakong bahin sa kalibutan ngadto sa Kristiyanismo sulod sa usa ka libo, o, sumala sa uban, 360,000 ka tuig; diin ang katawhan mosaka sa mga arte sa sibilisasyon, ug malingaw sa walay sama nga kalinaw ug kalamboan. Ug sa katapusan sa maong gipalapad nga siklo, nga sobra ka dako aron masabtan sa kasagaran nga hunahuna, posible nga adunay dakong kaguliyang sa kinaiyahan, ug masulti nga moabot ang Ginoo aron laglagon ang kalibutan, ug tawgon ang katawhan sa paghukom. Kini nga teyorya gipalambo ug gipopular sa usa ka Ingles nga komentador nga ginganlan og Whitby [Daniel Whitby namatay niadtong 1726], nga pinaagi sa iyang gipatik nga mga sulat napamatud-an nga usa ka Arian, apan ang iyang mga komentaryo popular sa iyang kaugalingong klase, ug ang iyang mitikal nga milenyo gidawat nga paborable sa daghang mga ortodoksong pensionado ug mga higala sa mga simbahan sa estado sa Europa, nga kanila gisaad niini ang dugay nga pag-angkon sa ikapulo ug dungog. Pinaagi sa ilang impluwensya gidala kini sa Amerika, diin kini dayon gigamit isip materyal para sa mga platitudo sa plataporma ug mga panapos nga pamulong.”
GSAM 76.1Mao kana ang mga teyorya sa nagkalain-laing bahin sa kalibutan samtang nagkadool kita sa panahon nga ang Ginoo nagpadala sa seryosong pahimangno sa iyang pag-abot, bisan pa “sa pultahan na.”
Notes
- Galacia 4:4, 5. ↩
- Roma 16:25-27. ↩
- Efeso 3:3-9. ↩
- The Desire of Ages, mga pahina 29, 30-34. ↩
- Lucas 2:26. ↩
- Lucas 2:28-38. ↩
- Lucas 3:15-17. ↩
- Juan 1:29-34. ↩
- Mateo 3:16, 17. ↩
- Juan 10:41. ↩
- Lucas 3:23. ↩
- Lucas 4:16-21. ↩
- Marcos 1:15. ↩
- Mga Buhat 10:38; Juan 3:2. ↩
- Juan 14:8-11. ↩
- The Desire of Ages, p. 215. ↩
- Lucas 7:19-22; Mateo 11:4. ↩
- Mateo 4:17. ↩
- Mateo 10:7. ↩
- Lucas 10:9. ↩
- Juan 7:46. ↩
- Mateo 12:23. ↩
- Mateo 13:54, 55. ↩
- Juan 10:24. ↩
- Juan 6:15. ↩
- Juan 6:62. ↩
- Mateo 16:20-22; Marcos 9:31. ↩
- Mateo 16:28; Lucas 9:27. ↩
- 2 Pedro 1:16-19. ↩
- Mateo 17:22, 23. ↩
- Mateo 18:1; Marcos 9:33, 34. ↩
- Mateo 19:27, 28; Lucas 22:28-30. ↩
- Mateo 20:20-24. ↩
- Juan 11:47, 48. ↩
- Juan 12:15. ↩
- Juan 12:19. ↩
- Lucas 19:40. ↩
- Juan 12:32-34. ↩
- Juan 13:33-36. ↩
- Juan 14:1-3. ↩
- Lucas 19:11-15. ↩
- Mateo 24:3. ↩
- Mateo 24; Lucas 21; Marcos 13. ↩
- Marcos 14:50. ↩
- Marcos 9:10. ↩
- Mateo 28:2-4. ↩
- Mateo 27:52, 53. ↩
- Lucas 24:13-27. ↩
- Lucas 24:31, 32. ↩
- Mga Buhat 1:6-11. ↩
- Mga Buhat 3:20, 21. ↩
- 2 Pedro 3:5-13. ↩
- 1 Tesalonica 4:13-18. ↩
- 2 Tesalonica 2:3, 4. ↩
- Pahayag 12:17. ↩
- Confession of Faith, Kapitulo 33, Seksyon 3. ↩