Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
06 / 29
06 / 29

Kapitulo 5 — Ang Mensahe sa Ikaduhang Pag-abot

John Norton Loughborough

GSAM 93.1“Karon, pagkat-on kamo og usa ka panultihon mahitungod sa igos: Sa dihang malumo pa ang sanga niini ug moturok na ang mga dahon, mahibalo kamo nga hapit na ang ting-init; ingon usab kamo, sa dihang makita ninyo kining tanan, hibaloa nga kini [sa margin, siya] hapit na, anaa na gayud sa atubangan sa pultahan. Sa pagkatinuod, nagaingon ako kaninyo, Dili pa molabay kining kaliwatan hangtud matuman kining tanan. Molabay ang langit ug ang yuta, apan ang akong mga pulong dili molabay.”1

GSAM 93.2Niining kasulatan, ang atong pagtagad gitumong sa panahon nga posible natong mahibal-an nga ang pag-abot ni Cristo “anaa na sa atubangan sa pultahan” uban sa parehas nga kasiguruhan nga nahibalo kita nga hapit na ang ting-init sa dihang makita nato ang unang malumo nga mga dahon nga moturok. Mahibal-an usab nga nakaabot na kita sa kaliwatan nga dili pa molabay gikan sa entablado sa kalihokan hangtod moabot mismo si Cristo. Sa pag-abot sa panahon aron matun-an ang parabula, tin-aw kaayo nga panahon na kini sa Ginoo sa pagtukod og mga magtutudlo aron tudloon ang parabula. Ang pangutana sa apostol sa lain nga higayon pareho usab ka-angay dinhi, “Unsaon man nila pagkadungog kon walay magbalita? Ug unsaon man nila pagbalita kon dili sila ipadala?”2

GSAM 93Ang Panahon sa mga Timaan

GSAM 93.3Sa miaging kapitulo nakita nato kung giunsa pag-angkon ang kahibalo mahitungod sa katapusan sa yugto sa dos mil tresientos ka adlaw, ug nga kini misakop hangtod sa “oras sa iyang paghukom.” Sa parabula nga gipaila dinhi, gidala kita sa panahon sa Ginoo alang niining parabula ug sa mensahe sa “paghusga” nga ipahayag sa kalibutan. Human sa paghisgot sa dakong “kaguliyang” nga moabot sa Iyang katawhan nga “pagapakunhodon,” miingon ang Manluluwas, “Pagkahuman sa mga kasakitan nianang panahona, mawad-an ug kahayag ang adlaw, ang bulan dili na modan-ag, ug ang mga bitoon mangahulog. Ang mga butang sa kalangitan pahisalaagon gikan sa ilang naandan nga agianan: Unya makita diha sa langit ang ilhanan sa iyang pagbalik.”3

GSAM 94.1Timan-i, wala kini nag-ingon nga ang katapusang timailhan nga gihisgutan usa ka timailhan sa iyang pag-abot; apan usa ka timailhan nga ang Anak sa Tawo anaa didto, makita nga nag-abot. Ang mga panghitabo nga gihatag niini nga teksto isip mga timaan nga basihan sa pagtuo sa iyang duol nga pag-abot mao ang mga timaan sa adlaw, bulan, ug mga bitoon. Ang uban pang mga panghitabo nga mosunod mahitabo kauban sa iyang tinuod nga pag-abot sa mga panganod sa langit. Busa dayon pagkahuman sa ikatulo niini nga mga timaan—ang usa sa mga bitoon—miabot ang panahon sa Ginoo aron magpatungha sa iyang mga magtutudlo aron tudloan nga hapit na ang pag-abot ni Cristo.

GSAM 94.2Karon, bahin sa panahon sa pagpakita niining mga timaan: pagkahuman dayon sa kaguliyang, ang adlaw pagapangitngiton.4 Sumala sa gisulat ni Marcos, kini mahitabo “Niadtong mga adlawa, human niadtong kasakitan.”5 Ang atong Manluluwas miingon nga pagapakunhodon ang gidugayon sa mga adlaw. Pinaagi sa dekreto ni Maria Theresa ug sa mga Akto sa Tolerasyon gikan sa 1773 hangtod 1776, naputol ang kasuko sa pagpanlupig batok sa simbahan. Bisan pa nga ang gahum nga nagpanlupig nagpabilin nga nagkontrol sa sibil nga awtoridad hangtod 1798, ang ilang pagpanlupig natapos na mga tuig 1773. Kung itandi ang mga pahayag sa Manluluwas, ibutang ang una niini nga mga timaan tali sa 1773 ug 1798.

GSAM 94Ang Itom nga Adlaw ug Gabii

GSAM 94.3Niadtong ika-19 sa Mayo, 1780, ang adlaw supernatural nga nangitngit. Dili kini eklipse, tungod kay mitakdol ang bulan sa miaging adlaw. Bisan pa niini, adunay kangitngit nga mitabon sa tibuok amihanan-sidlakang bahin sa Estados Unidos gikan alas-onse sa buntag hangtod alas-onse sa gabii. Niadtong higayona, dili lang nga nangitngit ang adlaw, apan ang bulan usab wala mipakita sa kahayag sa adlaw. Usa kini ka kangitngit nga nakababag sa adlaw nga mosidlak sa disk sa bulan. Ug sama sa gipahayag ni Noah Webster, daghang katuigan pagkahuman, “Walay makatagbaw nga rason nga natanyag alang niining kangitngit.”

GSAM 95.1Mahitungod niining ngitngit nga adlaw, si Herschel, ang astronomo, miingon: “Ang Ngitngit nga Adlaw sa Amihanang Amerika usa sa mga katingalahang panghitabo sa kinaiyahan nga kanunay basahon uban sa interes, apan ang pilosopiya dili makapasabut niini.”

GSAM 95.2Ang mga naghulagway sa kangitngit sa gabii sa Mayo 19, 1780, miingon, bisan pa adunay bug-os nga bulan, nga “kung ang matag hayag nga lawas sa uniberso gipapas sa paglungtad, dili unta mas hingpit pa ang kangitngit.”

GSAM 95Ang Pagkahulog sa mga Bituon

GSAM 95.3Ang ikatulo niini nga mga timaan, ang pagkahulog sa mga bitoon, natuman niadtong ika-13 sa Nobyembre, 1833. Niadtong gabii, o mas tukma, sugod sa lima ka oras sa dili pa masidlak ang adlaw, adunay pag-ulan sa mga meteoro nga gihulagway sa uban nga sama sa mga sapa sa kalayo nga nagagikan sa langit; sa uban, sama sa mga silak sa kalayo nga naglupad gikan sa usa ka dakong paputok. Kini nga panghitabo mitabon sa tibuok Amihanang Amerika, gikan sa Gulpo sa Mehiko sa habagatan paingon sa Hudson's Bay sa amihanan, ug gikan sa Kapuloan sa Sandwich sa kasadpan hangtod sa pipila ka gatus ka milya gikan sa Liverpool sa sidlakan. Bisan asa kini nakita, pareho ra kini nga walay hunong nga pag-ulan sa mga bitoon, nga nahulog nga siksik sama sa mga kristal sa niyebe sa usa ka bagyong niyebe.

GSAM 95.4Mahitungod niining pag-ulan sa mga bitoon niadtong 1833, among dugang nga gi-quote gikan sa Connecticut Observer sa Nobyembre 25, 1833:—

GSAM 95.5“Giisip sa editor sa Old Countryman nga seryosong butang kaayo ang ‘mga nagahulog nga bitoon.’ Miingon siya, ‘Gipahayag namo nga ang ulan sa kalayo, nga among nakita niadtong miaging Miyerkules sa buntag, usa ka makalilisang nga tipo, usa ka sigurado nga tig-una, usa ka maloloy-on nga timaan, sa dakong ug makalilisang nga adlaw nga masaksihan sa mga pumoluyo sa yuta sa dihang ablihan ang ika-unom nga selyo. Duol na gayud ang panahon, nga gihulagway dili lamang sa Bag-ong Tugon, kondili sa Daang Tugon; ug wala nay mas tukmang hulagway sa usa ka igos nga nagataktak sa iyang bunga sa dihang gihuyop sa kusgan nga hangin, nga posible pa nga masaksihan.’”

GSAM 96Tagna ni Thomas Burnett

GSAM 96.1Gitudloan ang mga tawo sa mga nangagi nga magpaabut sa literal nga pagtuman niining timaan. Si Thomas Burnett, sa iyang Theory of the Earth, nga gipatik sa London niadtong A.D. 1697, miingon mahitungod sa Mateo 24:29:—

GSAM 96.2“Walay duhaduha nga adunay tanang matang sa nagdilaab nga mga meteoro niadtong panahona; ug lakip sa uban, kadtong gitawag nga nagahulog nga mga bitoon, nga, bisan tuod dili sila makapahingangha kung tagsa-tagsa, apan kung madaghan sila, nga mahulog, sama sa giingon sa propeta, sama sa mga dahon sa baging o mga igos sa igosan, makahimo sila og katingalahang tan-awon.... Dili nato kini tan-awon nga mga sobra-sobra ug poetikong paghulagway, kondili ingon nga hayag nga mga propesiya, ug mga butang nga tinuod gayud nga matuman.”

GSAM 96Testimonya ni Propesor Olmstead

GSAM 96.3Si Propesor Olmstead, sa Kolehiyo sa Yale, Mass., nga gitawag nga “ang labing bantugan nga meteorologo sa Amerika,” miingon mahitungod sa mga nagahulog nga bitoon sa Nobyembre 13, 1833:—

GSAM 96.4“Ang kadako sa pag-ulan sa mga bitoon niadtong 1833 ingon ka dako nga nakatabon sa dili gamay nga bahin sa nawong sa yuta, gikan sa tunga-tunga sa Atlantiko sa sidlakan hangtod sa Pasipiko sa kasadpan; ug gikan sa amihanang baybayon sa South America paingon sa wala mailhi nga mga rehiyon taliwala sa mga panag-iya sa Britanya sa amihanan. Ang pagpakita sa nagalupad nga mga bitoon dili lang makita, apan sa bisan asa pareho ra ang hitsura.”

GSAM 96.5Mahitungod niining pasundayag, nga nagsugod mga alas 11 sa gabii, Nobyembre 12, ug nagpadayon hangtod mga alas 4 sa kaadlawon sa ika-13, ingon niini ang propesor:—

GSAM 96.6“Kadtong mga swerte nga nakasaksi sa pasundayag sa mga nagalupad nga bitoon sa buntag sa Nobyembre 13, 1833, lagmit nakakita sa labing dako nga pasundayag sa langitnong paputok nga nakita sukad sa paglalang sa kalibutan, o sa labing menos sulod sa mga talaan nga natala sa mga pahina sa kasaysayan.”

GSAM 97Pag-ulan sa Bituon Nakita Usab sa Europa

GSAM 97.1Sa usa ka libro nga gipatik ni Leonard Heinrich Kelber sa Stuttgart, Alemanya, niadtong tuig 1835, nahibal-an nato nga kini nga timaan nabalik sa pikas bahin sa Atlantic, sa samang bulan, apan pipila ka adlaw pagkahuman. Miingon siya:—

GSAM 97.2“Niadtong Nobyembre 25, 1833, adunay matahum nga pasundayag sa mga nagahulog nga bitoon sa kontinente sa Europa,” ug “sa Minsterburg, Silesia, nahulog ang mga bitoon sama sa ulan sa kalayo. Kauban niini nahulog usab ang mga bola sa kalayo, nga naghimo sa gabii nga hayag kaayo nga ang mga tawo nagtuo nga nasunog ang mga balay nga duol kanila.
GSAM 97.3“Sa samang panahon sa Prin, Austria, adunay pag-ulan sa mga bitoon nga mitabon sa luna nga kapin sa lima ka gatus ka milya kwadrado. Gihulagway kini sa uban nga sama sa mga sapa sa kalayo nga nagagikan sa langit. Ang uban nagtawag niini nga ulan sa kalayo. Nahadlok ang mga kabayo niini, ug nahulog sa yuta. Daghang mga tawo ang nasakit tungod sa kahadlok.”

GSAM 97Pagpadapat sa Parabula

GSAM 97.4Sa pagpadayon niining linya sa propesiya, pagkahuman sa pagtuman sa ikatulong timaan—ang pagkahulog sa mga bitoon—miingon ang atong Manluluwas, “Karon, pagkat-on kamo og usa ka panultihon gikan sa kahoy nga igos.” Kining sinultihan dili magamit sa henerasyon nga buhi sa dihang gihatag sa atong Ginoo kini nga pakigpulong, kondili sa henerasyon nga makakita sa pagtuman niining mga butanga—dili kay nagakatuman pa, kondili natuman na. Ang mga butang nga tumanon isip mga timaan nga hapit na si Cristo moabot dili naglakip sa pag-uyog sa langit diin siya makita nga nagkadool gayud. Kining mga timaan sa iyang hapit na pag-abot naglakip niining ikatulong timaan, ang usa nga mahitabo sa mga bitoon. Ang gitudlo nga panahon sa Ginoo aron ang mga tawo makat-on sa panultihon sa igos nahimutang human sa 1833. Mao kini ang panahon sa Ginoo aron ang kalibutan mapukaw sa dakong kamatuoran nga hapit na ang Iyang pag-abot, ug nga ang Iyang pag-abot mahitabo sa wala pa mamatay ang henerasyon nga nakadungog niining panultihon. Busa makita nato kung giunsa pagmarka ang panahon niining propesiya kung kanus-a ihatag sa kalibutan ang dakong pahibalo sa pag-abot.

GSAM 98Usa ka Kalibutanong Proklamasyon

GSAM 98.1Sa pagtuman niining prediksyon, atong makita nga niadtong 1833 mismo, ang Ginoo nagatukod sa Iyang mga mensahero o ministro sa nagkalain-laing bahin sa kalibutan, nga gikan sa 1833 hangtod 1844 nagpahibalo nga hapit na ang pag-abot ni Cristo, “bisan sa atubangan sa mga pultahan na;” ug kini nga mga tawo nagtudlo sa parabula sa igos, nga nagtumong sa mga timaan sa Iyang pag-abot, sumala sa Iyang gisugo kanila. Kini nga mensahe, pinaagi sa buhing magtutudlo o sa tabang sa gipatik nga pahina, nakaabot sa matag estasyon sa misyonaryo sa kalibutan, ug sa matag pantalan sa yuta.

GSAM 98.2Ang gilapdon sa mensahe klaro nga gipadayag sa editor sa Voice of Truth sa Rochester, N.Y., sa usa ka isyu niadtong Enero, 1845:—

GSAM 98.3“Ang walay katapusang Maayong Balita, sumala sa gihulagway sa Pahayag 14:6, 7, gipangwali na sa matag nasud, kaliwatan, pinulongan, ug katawhan; nga nag-ingon sa kusog nga tingog, ‘Hadlok sa Dios, ug hatagi siya og himaya; kay miabut na ang takna sa iyang paghukom: ug simbaa siya nga naghimo sa langit, sa yuta, sa dagat, ug sa mga tinubdan sa tubig.’ Walay kaso nga mas klaro nga mapamatud-an sa mga kamatuoran kaysa niini nga mensahe nga nadala sa matag nasud ug pinulongan ilawom sa langit, sulod sa pipila ka tuig nga milabay, sa pagpangwali sa pag-abot ni Cristo niadtong 1843 [1843, sa kalendaryo sa mga Hudiyo—sa atong kalendaryo, 1844], o hapit na. Pinaagi sa mga lektura ug publikasyon, ang tunog nakaabot sa tibuok yuta, ug ang mga pulong hangtod sa katapusan sa kalibutan.”

GSAM 98.4Ang uban, nga wala kahibalo sa mga kamatuoran, nagtan-aw sa kalihukan sa ikaduhang pag-abot ingon nga limitado ra sa usa ka piho nga lugar, nga nagtuo nga kini usa ka buhat nga may kalabotan kang William Miller ug pipila ka gatus ka ministro nga kauban niya sa amihanang bahin sa Estados Unidos. Alang sa ingon niini, mahimong katingalahan nga mahibal-an nga ang kalihukan sa Amerika, diin sila Pastor Miller ug Himes mao ang mga nangunang lider, gamay ra kaayo nga bahin sa usa ka dakong kalihukan nga, sama sa nahisgutan sa ibabaw, miabot “sa katapusan sa kalibutan.”

GSAM 99GIUNSA PAGSUGOD ANG KALIHUKAN SA LAIN-LAING MGA NASOD

GSAM 99.1Miabot ang panahon sa Ginoo aron kini nga pahibalo ipahibalo sa kalibutan, ug sa baynte o kapin pa ka lain-laing bahin sa yuta, sa hapit parehas nga panahon, mitindog ang mga tawo nga, bisan wala silay kahibalo sa buhat sa usag usa, mipadayon sa pagpahibalo niini nga mensahe sa tanang bahin sa yuta. Ang mga gihisgutan sa kapitulo 4, nga nakadawat sa kahayag mahitungod sa katapusan sa duha ka libo tulo ka gatus ka adlaw, gawas lang kang A. Campbell, napukaw aron moapil sa pagpahayag sa mensahe sa unang anghel sa Pahayag 14; kini usab pinaagi sa direkta nga paglihok sa Espiritu sa Dios, ug dili pinaagi sa pagpaambit sa kahayag sa usag usa.

GSAM 99Ikumpara sa Reporma

GSAM 99.2Kung atong ipahamtang ang samang lagda niining lihok nga gigamit ni D'Aubigné sa pagtungha sa dakong Reporma sa ika-16 nga siglo, kini sigurado nga ihap isip mensahe sa Ginoo ug sa takna sa Ginoo. Mahitungod niadtong Reporma sa kinatibuk-an, miingon ang historyador:—

GSAM 99.3“Wala gipasa sa Alemanya ang kamatuoran ngadto sa Switzerland, ni sa Switzerland ngadto sa France, ni sa France ngadto sa England. Kining tanang nasud nakadawat niini gikan sa Dios, sama sa usa ka bahin sa kalibutan nga dili nagpasa sa kahayag ngadto sa lain nga bahin; kondili ang mao gihapon nga nagdan-ag nga globo nagahatag niini diretso sa tibuok yuta. Si Cristo, ang kaagahon nga misidlak gikan sa kahitas-an, nga walay kinutuban nga gipahitas-on labaw sa tanang katawhan, mao, sa panahon sa Reporma, sama sa pagtukod sa Kristiyanismo, ang diosnong kalayo nga naghatag kinabuhi sa kalibutan. Sa ika-16 nga siglo, usa ra ka doktrina ang sa samang higayon natukod sa mga panimalay ug simbahan sa labing layo ug nagkalain-laing mga nasud. Ang hinungdan mao nga ang samang Espiritu nagtrabaho bisan asa aron magmugna sa samang pagtuo.
GSAM 99.4“Ang Reporma sa Alemanya ug sa Switzerland nagpamatuod niini nga kamatuoran. Wala'y pakig-uban si Zwingle kang Luther. Walay duhaduha nga adunay usa ka panag-uban tali niining duha ka tawo; apan kinahanglan nato kini pangitaon sa ibabaw sa yuta. Kadtong gikan sa langit naghatag sa kamatuoran kang Luther, naghatag usab niini kang Zwingle. Ang Dios mao ang tunga-tungnan sa komunikasyon tali kanila. ‘Nagsugod ko sa pagpangwali sa Maayong Balita,’ ingon ni Zwingle, ‘sa tuig sa grasya 1516, sa laing pagkasulti, sa panahon nga ang ngalan ni Luther wala pa gayud madungog sa among nasud. Wala nako nakuha ang doktrina ni Cristo kang Luther, kondili gikan sa pulong sa Dios. Kung magwali si Luther kang Cristo, ginabuhat niya ang akong ginabuhat; kana ra gayud.’”6

GSAM 100.1Sa paghisgot sa buhat ni Farel ug Lefèvre sa Pransya, miingon ang historyador:—

GSAM 100.2“Ang Reporma sa Pransya, busa, dili usa ka langyaw nga gipang-angkat. Natawo kini sa yuta sa Pransya; miturok kini sa Paris; nakagamot kini sa unibersidad mismo, nga mao ang ikaduhang gahum sa kalibutang Kristohanong Romano. Gibutang sa Dios ang mga prinsipyo sa buhat sa matinud-anong kasingkasing sa mga tawo sa Picardy ug Dauphiny sa wala pa kini nagsugod sa bisan unsang lain nga nasud.
GSAM 100.3“Nakita nato nga ang Reporma sa Switzerland independente sa Reporma sa Alemanya. Ang Reporma sa Pransya sa iyang bahin independente sa duha. Nagsugod sa samang higayon ang buhat niining lain-laing mga nasud, nga walay bisan unsang pakigkomunikar sa usag usa; sama sa usa ka gubat, diin ang tanang lain-laing pwersa nga naglangkob sa hukbo molihok sa samang higayon, bisan pa nga ang usa dili mosulti sa lain nga molarga, tungod kay usa ra ka sugo, nga gikan sa parehas nga Punong Kumander, ang madungog sa tanan. Natuman na ang panahon, andam na ang mga tawo, ug gisugdan sa Dios ang Reporma sa Iyang simbahan sa tanang nasud sa samang higayon. Ang ingon nga mga kamatuoran nagpamatuod nga ang dakong Reporma sa ika-16 nga siglo usa ka buhat sa Dios.”7

GSAM 100.4Mahitungod sa Reporma sa Inglatera, ubos nila Thos. Bilney, Fryth, Tyndale, ug uban pa, nagpadayon si D'Aubigné sa pag-ingon:—

GSAM 100.5“Ang Reporma sa Inglatera nagsugod, busa, nga independente kang Luther ug Zwingle, nga nagbarug lamang sa Dios. Aduna sa tanang nasud sa Kristiyanismo ang sabay-sabay nga paglihok sa pulong sa Dios. Ang gigikanan sa Reporma sa Oxford, Cambridge, London, mao ang Griyegong Bag-ong Tugon nga gipatik ni Erasmus. [Mibiya si Tyndale ug si Thomas Bilney sa Cambridge niadtong tuig 1519.] Miabot ang usa ka adlaw nga ang Inglatera mapahitas-on sa niini nga hataas nga gigikanan sa Reporma.”8

GSAM 101.1Ang pag-anunsyo sa pag-abot misugod sa susamang paagi sa gisubay sa ibabaw sa Repormasyon. Ang mga tawo gipalihok sa samang higayon sa kapin sa upat ka beses nga kadaghanan sa mga bahin sa kalibutan, nga walay kahibalo o komunikasyon sa pagbati sa usag usa, ug gisugdan ang pag-anunsyo sa parehas nga mga kamatuoran sa Kasulatan, dili lang sa upat ka nasud sa yuta, kondili sa tibuok sibilisadong kalibutan.

GSAM 101Ang mga Paningkamot ni Joseph Wolff

GSAM 101.2Maayo tingali karon nga atong hatagan og pagtagad ang mga kamatuoran bahin sa kalapdon sa proklamasyon sa pagbalik:—

GSAM 101.3“Niadtong 1831 si Joseph Wolff, D.D., gipadala isip misyonaryo gikan sa Great Britain aron mag-alagad sa mga Hudiyo sa Palestina. Siya, sumala sa iyang mga journal, hangtod sa tuig 1845, nagpahayag sa madali nga pag-abot sa Ginoo sa Palestina, Ehipto, sa mga baybayon sa Pulang Dagat, Mesopotamia, ang Crimea, Persia, Georgia, sa tibuok Imperyo sa Ottoman, sa Gresya, Arabia, Turkey, Bokhara, Afghanistan, Cashmere, Hindostan, Thibet, sa Holland, Scotland, Ireland, sa Constantinople, Jerusalem, St. Helena, usab sa barko sa Mediterranean, ug sa Siyudad sa New York, sa tanang denominasyon. Gipahayag niya nga nagwali siya sa mga Hudiyo, Turko, Mohammedano, Parsee, Hindu, Caldeo, Yesedi, Siryano, Sabiano, sa mga pasha, sheik, shah, sa mga hari sa Organtsh ug Bokhara, sa reyna sa Gresya, ug uban pa.”9

GSAM 101.4Sa Yemen, ang rehiyon nga gipuy-an sa mga kaliwatan ni Hobab, ang biyenan ni Moises, nakakita si Joseph Wolff og usa ka libro nga iyang gihulagway ingon niini: “Ang mga Arabo ning dapita adunay usa ka libro nga gitawag og ‘Seera,’ nga naghisgot sa ‘Ikaduhang Pag-abot ni Cristo, ug ang Iyang Paghari sa Himaya!’”10

GSAM 102.1Sa Yemen, nagpuyo siya og unom ka adlaw uban sa mga Recabita, nga iyang giingon: “Dili sila mag-inom og bino, dili magtanum og ubasan, dili magtanom og binhi, nagpuyo sa mga tolda, ug naghinumdom sa mga pulong ni Jonadab nga anak ni Rechab. Kauban nila ang mga anak sa Israel, sa tribo ni Dan, nga nagpuyo duol sa Terim sa Hatramawt, nga nagpaabut, uban sa mga anak ni Rechab, sa dali nga pag-abot sa Mesiyas sa mga panganod sa langit.”

GSAM 102.2Makita nato gikan sa ibabaw nga sa maong napulo ug upat ka tuig, si Wolff mismo nagpahibalo sa balita sa pag-abot ni Cristo sa mga pultahan sa kapin sa baynte ka lain-laing nasud. Sa samang panahon, ang doktrina gipasiugda pag-ayo sa Alemanya, labi na sa habagatan taliwala sa mga Moravyano.

GSAM 102Ang Mensahe sa Alemanya ug Rusya

GSAM 102.3Usa ka Ingles nga manunulat, si Mourant Brock, nagpahibalo kanato nga “sa Württemberg adunay usa ka Kristohanong kolonya nga naglangkob sa gatusan ka mga tawo, nga nagpaabut sa madali nga pag-abot ni Cristo.” Ang doktrina gipahayag sa ubang bahin sa Alemanya ni Hengstenberg, nga sa kana nga panahon giingon nga mao ang labing talentadong teologo sa Alemanya.

GSAM 102.4Sa Review and Herald, Disyembre 13, 1892, si Pastor L. R. Conradi sa Alemanya miingon:—

GSAM 102.5“Si Bengel, sa Alemanya, nagpukaw sa gugma alang sa pagpakita sa atong Ginoo sa daghang kasingkasing, nga nagdala sa liboan ka mga tawo sa pagtuon sa propetikanhong pulong sa paagi nga wala pa nahitabo kaniadto.... Misidlak ang kahayag sa Alemanya, ug gipakatag didto ang mga publikasyon nga nagpakita sa aplikasyon sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw. Misunod ang usa ka espirituhanong pagmata, labi na sa Württemberg, ug sa pag-usbong sa paglutos, gatusan ka mga pamilya ang miadto sa Habagatan sa Rusya, ug didto kini ilang gipakatag sa ilang kaugalingong mga katagilungsod nga nilalin didto daghang katuigan na ang milabay. Sa dihang gisirado sa mga pastor ang ilang mga simbahan, gawas sa pipila ka eksepsyon, ila gihapon gihimo ang ilang ‘stunden,’ o ‘oras’ sa tigum, sa pribadong mga balay, ug gatusan ang nakabig. Bisan niadto nga panahona gihisgutan ang Adlaw nga Igpapahulay taliwala nila, apan tungod kay walay mipanguna, napugngan kini. Usa ka mag-uuma nga Ruso ang nakabig sa ‘stunden,’ ug dayon gisugdan ang samang buhat taliwala sa mga Ruso. Kini sa ulahi misangpot sa dakong kalihukan nga ‘Stundist’ sa karon, nga ang impluwensya niini miabot sa pinakalayo nga suok sa Siberia ug sa Trans-Caucasus.”

GSAM 103.1Sa Review and Herald, Hulyo 31, 1891, adunay pahayag gikan kang Pastor Conradi mahitungod kang Igsoon Schäche sa Australia, nga sa panahon nga iyang gihisgutan nagpuyo sa Silesia, ug nagtrabaho sa pipila ka panahon alang sa interes sa misyon sa kaugalingong nasud ni Father Gosner, usa ka iladong Aleman nga ebanghelista ug teologo. Gikan kang Igsoon Schäche iyang gihatag ang mosunod mahitungod sa libro ni Kelber:—

GSAM 103.2“Pagkahuman sa 1836, o sa dihang nahuman na ang Computation ni Bengel, mitungha sa pahayagan sa lalawigan sa Schweidnitz ang usa ka pahibalo gikan sa tindahan sa libro ni Mr. Sommerfeldt didto, mahitungod sa usa ka libro ni L. Henry Kelber, nga naghisgot sa dagko ug malipayong mga hitabo nga mahitabo sa mga tuig 1843 ug 1844. Ang tukmang titulo sa libro dili na nako hinumduman. Nakuha namo ang maong libro, ug gibasa kini uban sa daghang mga interesado nga tawo, nga gisirad-an ang mga pultahan, niadtong tuig 1839-40. Gipakita sa libro gikan sa Daniel, ug sa Pahayag, ug Mateo 24, nga hapit na ang katapusan, ug aduna usab kini talaan sa kalkulasyon, nga nagpakita kung giunsa pag-abot sa maong petsa.”

GSAM 103Ang Mensahe sa Dakong Britanya

GSAM 103.3Sa usa ka Ingles nga publikasyon nga giulohan og The Millennium, gisulti nga “pito ka gatus ka ministro sa Simbahan sa Inglatera ang nagpataas sa pagtuaw sa pagbalik sa Manluluwas.” Lakip sa pipila sa labing maalamon nga mga ministro niadtong panahona mao kadtong nagpahibalo sa doktrina sa adbent sa Inglatera gikan sa 1840 hangtod 1844. Niini, among hisgutan ang mga ngalan nila Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, Rev. A. Dallas, M.A. [sa iyang libro, Look to Jerusalem, panid 114, iyang gi-aplikar ang parabula sa Mateo 24 sa niining henerasyon], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry, ug uban pa.

GSAM 104Ang Mensahe sa Olanda

GSAM 104.1Ang doktrina sa ikaduhang pag-abot gipahayag sa Holland ni Hentzepeter, nga giingon nga siya, niadtong panahona, mao ang labing maalamon nga ministro sa maong nasud. Siya ang tigbantay sa Royal Museum sa The Hague, ubos sa pagtudlo sa hari. Miingon siya mahitungod sa iyang kaugalingon, sa usa ka sulat nga gisulat ngadto sa editor sa Midnight Cry, niadtong Hunyo, 1844, nga ang iyang pagtagad unang nadani sa maong hilisgutan pinaagi sa usa ka makapahinganghang damgo. Gisusi niya ang mga Kasulatan bahin sa maong hilisgutan, ug niadtong tuig 1830 nagpaguwa siya og usa ka pamflet nga naglatid sa maong doktrina. Niadtong 1841 nagpaguwa siya og lain pang pamflet mahitungod sa katapusan sa kalibutan. Sa maong sulat giingon niya nga ang unang impormasyon nga iyang nadawat bahin kang William Miller ug sa uban nga nagpahayag sa publiko sa doktrina sa duol nga pag-abot ni Cristo mao niadtong 1842, pinaagi sa pakig-istorya sa usa ka tawo nga miabot sa Holland gikan sa Amerika.

GSAM 104Ang Mensahe Sa Tartary

GSAM 104.2Sa sayo pa sa 1821, gituohan ug gitudlo na sa Tartary ang doktrina sa pag-abot sa Ginoo. Sa maong panahon, gipadala sa maong nasud ang usa ka misyonaryong Irish, ug usa ka pari nga Tartar ang nangutana kaniya, “Kanus-a moabot pag-usab si Cristo?” Mitubag siya nga wala gyud siya kahibalo bahin niini, diin ang pari natingala kaayo sa ingon nga tubag gikan sa usa ka misyonaryo nga miabot aron tudloan sila sa mga doktrina sa Bibliya, ug miingon nga sa iyang hunahuna “ang tanan nga adunay Bibliya makahibalo niini.” Dayon gipadayag sa pari ang iyang panan-aw, nga nag-ingon nga sa iyang hunahuna moabot si Cristo mga tuig 1844 A.D. Makita kini nga kamatuoran sa Irish Magazine, 1821.

GSAM 104Ang Mensahe sa Amerika, India, ug sa Kontinente

GSAM 104.3Sa Advent Tracts, Tomo 2, panid 135, 1844, si Mourant Brock sa Inglatera miingon:—

GSAM 105.1“Dili lamang sa Great Britain nga gituohan ang duol nga pagbalik sa Manluluwas, ug gipatunog ang tingog sa pahimangno, kondili usab sa Amerika, India, ug sa kontinente sa Europa. Sa Amerika, mga tulo ka gatos ka ministro sa pulong ang nagwali niini nga ‘ebanghelyo sa gingharian;’ samtang dinhi sa nasud, mga pito ka gatos sa Simbahan sa Inglatera ang nagpatunog sa parehas nga pagtuaw.”

GSAM 105Alang sa Matag Pantalan sa Kalibutan

GSAM 105.2Si E. R. Pinney, gikan sa Seneca Falls, N.Y., usa ka matinud-anong ministro nga Baptist nga naghatag sa iyang kinabuhi alang sa pagpahayag sa doktrina sa pagbalik, sa iyang Exposition of Matthew 24, mga panid 8, 9, miingon:—

GSAM 105.3“Sa sayo pa sa 1842, ang mga publikasyon sa ikaduhang pag-abot gipadala na sa matag estasyon sa misyonaryo sa Europa, Asya, Aprika, ug Amerika, sa duha ka kilid sa Kabukiran sa Rocky.... Ang mga komander sa among mga barko ug ang mga marinero nagsulti kanamo nga wala silay giabutan nga pantalan diin ilang masuta nga wala pa nakauna kanila kining pahibalo, ug kanunay silang pangutan-on bahin niini.”

GSAM 105Tulo ka Libo nga Nagpahibalo sa Mensahe

GSAM 105.4Si Pastor G. W. Mitchel, sa Zanesville, Ohio, usa pa ka ministro nga siya mismo nagpahayag sa maong doktrina, miingon sa nagsulat sa usa ka panag-istorya sa Newark, Ohio, Agosto 8, 1894, nga gisultihan siya ni Pastor William Miller, sa usa ka pakighinabi sa McConnellsville, Ohio, niadtong Septyembre, 1844, nga naa siya'y “mga ngalan ug adres sa tulo ka libong ministro sa nagkalain-laing bahin sa kalibutan nga nagpahayag, ‘Kahadloki ninyo ang Dios ug dayega siya, tungod kay miabot na ang panahon nga hukman niya ang tanang mga tawo,’ diin ang kadaghanan niini naa sa Amihanang Amerika ug Great Britain.”

GSAM 105.5Si William Miller, sa paghisgot sa halapad nga pagkatibulaag niining “pagtawag,” miingon:—

GSAM 105.6“Usa o duha sa matag kanto sa kalibutan ang nagpahibalo sa balita, ug nagkasinabot sila sa panahon,—si Wolff sa Asya; si Irving, kaniadto sa Inglatera; si Mason sa Scotland; si Davis sa South Carolina; ug daghan usab dinhi sa maong rehiyon, karon o kaniadto, nagpahibalo sa maong pahibalo.”11

GSAM 106Ang Voice of Elijah ni Hutchinson Gipakatag

GSAM 106.1Si Pastor R. Hutchinson, niadtong 1837, gipadala gikan sa Inglatera isip usa ka misyonaryong Wesleyan ngadto sa Canada. Sa ulahi, nagpuyo siya sa Montreal. Daghan kaayo siya og kaila sa mga langyaw nga nasud. Niadtong mga tuig 1843 ug 1844, nagmantala siya og usa ka pahayagan nga ginganlan og Voice of Elijah, diin iyang gihisgutan ang doktrina sa adbent. Tungod kay dali ra siyang makagamit sa mga barko paingon sa langyaw nga mga nasud, ug tungod kay pribilehiyo niyang makapadala og dagkong pakete sa iyang mga papel nga walay bayad sa selyo, gipadala niya kini sa daghang gidaghanon ngadto sa tanang bahin sa kalibutan. Miingon siya bahin sa iyang kaugalingong buhat, nga gipadala niya kini nga walay bayad ngadto sa Nova Scotia, New Brunswick, New Foundland, Inglatera, Ireland, Scotland, Wales, Pransya, Alemanya, Constantinople, Roma, ug sa tanang bahin sa gingharian sa Britanya ug sa mga kolonya niini.

GSAM 106Sa mga Kapuloan sa Sandwich

GSAM 106.2Sa Midnight Cry sa Oktubre 12, 1843, adunay sulat gikan kang Mrs. O. S. Burnham, sa Kaloa, Isla sa Kaui, Sandwich Islands. Siya, kauban ang iyang bana, mga magtutudlo sa eskwelahan didto. Gidawat nila, ug ilang gipahayag, ang doktrina sa adbent didto, ug usa ka grupo sa mga magtutuo ang nagasimba uban kanila sa mga isla.

GSAM 106Ang Mensahe Gikumpara sa Mensahe ni Juan nga Bautista

GSAM 106.3Busa makita nato nga ang doktrina sa adbiyento gipahayag sa usa ka sukod nga igo na kaayo aron matuman ang mga prediksyon sa kasulatan mahitungod niini.

GSAM 106.4Ang mensahe nga magpahibalo sa unang pag-abot ni Cristo gipahayag sa propeta Isaias sa mosunod nga mga pulong: “Ang tingog sa nagatawag sa kamingawan, Andama ninyo ang dalan sa Ginoo, patul-ida sa kamingawan ang dalan alang sa atong Dios. Ang matag walog pagataason, ug ang matag bukid ug bungtod pagapauboson: ug ang mga baliko pagatul-iron, ug ang mga bangbang pagahapsay-hapsayon: ug ang himaya sa Ginoo pagapadayag, ug ang tanang unod makakita niini nga mag-usa: kay ang baba sa Ginoo nagsulti niini.”12 Kining propesiya natuman sa mga buhat ni “Juan nga Bautista, nga nagwali sa kamingawan sa Judea, ug nagaingon, Magsisi kamo: kay ang gingharian sa langit duol na.”13

GSAM 107.1Kining tawo, sa iyang kaugalingon, sa unom ka bulan nga pag-alagad sa usa ka nasud nga Judea, mituman niining katingalahang panagna. Samtang kini nga panagna naglimitar sa buhat ni Juan sa panahon ug lugar, dili ingon ana ang mga panagna nga may kalabotan sa pagpahibalo sa ikaduhang pag-abot, kay ang buhat pagahimoon uban sa “kusog nga pagtawag,” nga kalibutanon ang gilapdon.

GSAM 107.2Sa ingon, makita sa kahayag sa mga kamatuoran nga gipresentar kung unsa ka tukma ang pagtuman sa propesiya mahitungod sa mensahe sa pag-abot. Miabot ang panahon sa Dios aron itudlo ang parabula sa igos, aron ihatag ang unang pahibalo sa mensahe sa unang anghel, ug iyang gipatindog ang Iyang mga sugo aron ipahibalo ang pagtawag ngadto sa tanang nasud, katawhan, ug mga pinulongan.

Notes

  1. Mateo 24:32-35. ↩
  2. Roma 10:14, 15. ↩
  3. Mateo 24:29, 30. ↩
  4. Mateo 24:29. ↩
  5. Marcos 13:24. ↩
  6. History of the Reformation, Libro 8, kapitulo 1, mga parapo 2, 3. ↩
  7. Ibid., Libro 12, kapitulo 3, parapo 10. ↩
  8. Ibid., Libro 18, kapitulo 2, par. 12. ↩
  9. Voice of the Church, p. 343. ↩
  10. Mission to Bokhara ni Wolff. ↩
  11. William Miller’s Lectures, p. 238, 1843. ↩
  12. Isaias 40:3-5. ↩
  13. Mateo 3:1, 2. ↩

Note

Back