Isi nke 19 — "A ga-esite na mkpụrụ ha mata ndị ha bụ"

GSAM 299.1"O NYEKWARA ụfọdụ onyinye ị bụ ndị ozi, ụfọdụ ndị amụma, ụfọdụ ndị nkwusa oziọma, ụfọdụ ndị ụkọchukwu na ndị nkuzi. Nke a bụ maka ikwadobe ndị nsọ maka ọrụ nke ije ozi, iji wulite ahụ nke Kraịst; tutu anyị niile abịa na nkwekọta banyere okwukwe anyị, na ọmụma ihe banyere ọkpara Chineke, bụrụ onye tozuru oke, ruo ọtụtụ nke ogogo na ozuzu oke nke Kraịst."¹

GSAM 299.2Mgbe Onye Nzọpụta tinyere onyinye Mmụọ Nsọ ya n'ụka, iji rụọ ọrụ Onyenwe anyị "dịka ọ masịrị ya" ruo ụbọchị zuru oke ga-abịa, ọ hapụghị ndị ya ka ha na-atụ uche ma ngosipụta ahụ si n'eluigwe ma ọ bụ site n'ime mmụọ ọjọọ, kama ọ nyere ụkpụrụ anyị ga-esi mata ma mmụọ ahụ bụ nke Chineke ma ọ bụ na ọ bụghị. N'ụbọchị ndị ikpeazụ a, mgbe, dịka onye amụma Juel si kwuo, Onyenwe anyị ga-awụsa Mmụọ Ya n'ahụ mmadụ niile, ma ụmụ nwoke ma ụmụ nwanyị ga-eme amụma,² Pọl kwuru na ndị mmadụ ekwesịghị ileghara amụma anya, kama ha "na-anwalenụ ihe niile", ma "na-ejidesikwanụ ihe niile dị mma aka ike."³

GSAM 299.3Kedu ka e si nwalee ngosipụta dị otú ahụ ma e wezụga site n'ịtụnyere ha na ụkpụrụ Akwụkwọ Nsọ maka ịmata ọrụ Mmụọ Chineke? Ihe niile karịrị nghọta uche mmadụ pere mpe apụtaghị na ọ sitere n'aka Chineke, n'ihi na Baịbụl kwuru na n'ụbọchị ikpeazụ Ekwensu ga-eme ebube iji dụọ ụwa ụgha, ka o nwee ike ịchịkọta ha maka ibu agha nʼụbọchị ukwu ahụ bụ ụbọchị Chineke Onye pụrụ ime ihe niile.⁴ Ya mere, site n'ịtụnyere ngosipụta ahụ nke ọma na ụkpụrụ Baịbụl ka a ga-esi mata onyinye mmụọ eziokwu. Nlekọta yiri nke a dị mkpa n'ihe a, dịka ndị mmadụ n'ụwa si eji ya achọpụta ego ụgha.

GSAM 300Ịmata Ego Ụgha

GSAM 300.1Na Detroit Bank Note Reporter nke Eprel 1863, Mr. Preston nyere iwu ise maka ịchọpụta ego ụgha, ma kwupụta na onye ọ bụla ga-eme nnyocha zuru oke na akwụkwọ ego ọ bụla bịara n'aka ya, dịka iwu ndị a si dị, agaghị atụ egwu ịbụ onye a ghọgburu.

GSAM 300.2Enweghị ụzọ doro anya isi nwalee onyinye amụma karịa ịtụnyere ya na nkọwa banyere onyinye ndị ahụ gosipụtara n'oge Akwụkwọ Nsọ, ma nwalee ya site n'iwu ndị e nyere n'ime ya. Akwụkwọ Nsọ na-enye anyị ihe niile dị mkpa maka ọrụ ọma niile (2 Timoti 3:16, 17), ma na-enye ndekọ ziri ezi banyere ngosipụta onyinye amụma, na otu e si amata ọrụ eziokwu nke Mmụọ Chineke iche na ọrụ Ekwensu, na onyinye ụgha ya.

GSAM 300USORO IJI CHỌPỤTA ONYINYE EZIOKWU

GSAM 300.3Onyenwe anyị enyeela n'okwu Ya opekata mpe iwu asaa doro anya site na ha ka a ga-esi mata ngosipụta eziokwu nke Mmụọ Chineke iche na ọrụ Ekwensu.

GSAM 300Iwu Mbụ—Nduzi Pụrụ Iche

GSAM 300.4Onye amụma Aịzaya, mgbe ọ na-ekwu maka ihe ga-eme n'ụbọchị ikpeazụ, sịrị: "Kechie ihe ịgba ama nke iwu a kpuchie ntụziaka Chineke nke ọma nʼetiti ndị na-eso ụzọ ya. Aga m echere Onyenwe anyị, onye na-ezonarị ụlọ Jekọb ihu ya ugbu a. Aga m atụkwasị obi m na ya.... Mgbe onye ọbụla sịrị unu, jụtanụ ndị na-ajụ mmụọ ọjọọ ase na ndị dibịa afa ihe, bụ ndị na-ekwu okwu nʼolu dị nta nke mmadụ na-adịghị anụ nke ọma na ndị na-atamu atamu, ndị mmadụ ọ gaghị ajụ Chineke ha ase? Ọ bụ nʼihi gịnị ka eji jụta ndị nwụrụ anwụ ase nʼihi ndị dị ndụ? Lezienụ okwu ntụziaka na nke ịdọ aka na ntị Chineke anya. Ọ bụrụ na ozi ha dị iche na nke a, o gosiri na ha enweghị ìhè maọbụ eziokwu ọbụla nʼime ha."⁵

GSAM 301.1N'akwụkwọ Nsọ a, a na-akpọ uche na ndị na-arụsi ọrụ ike iweghachi akara n'iwu Chineke—ndị na-echere Onyenwe anyị, na-eje ya ozi. Ha na-achọ ya; ya bụ, ha na-atụ anya mbata ya—nke a kwa n'oge mmụọ ndị na-ekwupụta na ha bụ mmụọ ndị nwụrụ anwụ na-arịọ ndị mmadụ ka ha chọọ ha. Ụfọdụ na-ege oku ha ntị, na-achọ ihe ọmụma n'aka ndị nwụrụ anwụ; ma Onyenwe anyị na-akpọ ndị ya ka ha chọọ Ya. Nke a pụtara na ọ bụrụ na ha achọọ Ya, ọ ga-enye ha ntụziaka pụrụ iche. Ha achọghị ịga n'aka ndị nwụrụ anwụ, ndị na-apụghị inye ha ozi ọ bụla; n'ihi na "ha agaghị enwekwa oke nʼihe ọbụla na-eme nʼokpuru anyanwụ;" na "ndị nwụrụ anwụ amaghị ihe ọbụla."⁶

GSAM 301.2N'akwụkwọ nsọ dị n'elu, e nyere ụkpụrụ a ga-eji nwalee nkwupụta niile: "ọ bụrụ na ozi ha dị iche na nke a, o gosiri na ha enweghị ìhè maọbụ eziokwu ọbụla nʼime ha." Nkwupụta niile si n'aka Onyenwe anyị ga-ekwu n'otu ụzọ na okwu Ya na iwu Ya.

GSAM 301.3Mgbe a na-etinye iwu a na edemede Nwanyị White, aga m asị na n'ime afọ iri ise na abụọ gara aga, agụrụ m ihe àmà ya nke ọma, na-atụnyere ha na iwu Chineke na akaebe Baịbụl, ma achọtara m nkwekọ zuru oke n'etiti ha abụọ. Nduzi ya abụghị iji nye mkpughe ọhụrụ ọ bụla ga-anọchi Akwụkwọ Nsọ, kama ọ bụ iji gosi anyị ebe na otu, n'oge ndị a, e nwere ike iduhie ndị mmadụ, duga ha pụọ n'okwu ahụ. A pụrụ ịkọwa nke ọma ọnọdụ ihe àmà Nwanyị White nọ na ya site n'ihe ọ dere n'onwe ya gbasara ha:—

GSAM 301.4"Okwu Chineke zuru oke iji mee ka uche kacha kpuchiri anya doo anya, ma onye ọ bụla nwere ọchịchọ ịghọta ya nwere ike ịghọta ya. Ma n'agbanyeghị nke a niile, a na-ahụ ụfọdụ ndị na-ekwupụta na ha na-eme ka Okwu Chineke bụrụ ọmụmụ ha bi n'emegide nkuzi ya kacha doro anya. Ka ndị nwoke na ụmụ nwanyị ghara inwe ihe ngọpụ, Chineke na-enye àmà doro anya ma kpọmkwem, na-eweghachi ha n'Okwu ha hapụrụ iso.

GSAM 302.1"Okwu Chineke juputara n'usoro ụkpụrụ izugbe maka ịmepụta àgwà ndụ ziri ezi, na ihe àmà ndị ahụ, nke izugbe na nke onwe onye, e mere ha iji dọta uche ha karịsịa na ụkpụrụ ndị a.... Ị maghị Akwụkwọ Nsọ nke ọma. Ọ bụrụ na ị mere okwu Chineke ka ọ bụrụ ọmụmụ gị, nwere ọchịchọ iru ụkpụrụ Baịbụl ma nweta ịdị zuru oke n'okwukwe Kraịst, ị garaghị achọ ihe àmà ndị ahụ....

GSAM 302.2"Onyenwe anyị na-eme atụmatụ ịdọ gị aka ná ntị, ịbara gị mba, inye gị ndụmọdụ site n'okwu àmà e nyere, ma tinye n'uche gị mkpa eziokwu okwu Ya. Okwu àmà e dere adịghị eji wepụta ìhè ọhụrụ, kama iji mee ka eziokwu mmụọ nsọ e gosipụtara pụta ìhè n'obi.... A naghị ebute eziokwu ọhụrụ, kama Chineke, site n'ihe àmà ndị ahụ, emeela ka eziokwu ndị ukwu e nyere dị mfe, ma n'ụzọ ọ họọrọ n'onwe ya, weta ha n'ihu ndị mmadụ, iji mee ka uche ha bilie ma kpalite ha, ka onye ọ bụla ghara inwe ihe ngọpụ....

GSAM 302.3"Ụdị àmà ndị a abụghị iji belata okwu Chineke, kama iji bulie ya elu, ma dọta uche mmadụ na ya, ka mma mfe nke eziokwu wee metụta onye ọ bụla.... Ọ bụrụ na ndị mmadụ, ndị na-ekwupụta ugbu a na ha bụ akụ pụrụ iche nke Chineke, ga-eso ihe ọ chọrọ dịka e depụtara na Okwu Ya, a gaghị enye ihe àmà pụrụ iche iji mee ka ha mata ọrụ ha, ma mee ka ha ghọta mmehie ha na ihe ize ndụ dị egwu ha nọ n'ihi ileghara Okwu Chineke ntị."⁷

GSAM 302Iwu nke Abụọ—Ndị Amụma Eziokwu

GSAM 302.4Anyị amụrụla na ndị amụma eziokwu niile ga-ekwu okwu kwekọrọ na iwu Chineke na ihe àmà nke okwu Ya. Onyeozi Jọn nyere iwu ọzọ na-akọwa nkuzi ndị amụma eziokwu. O kwuru sị: "Ndị enyi m hụrụ nʼanya, unu ekwenyela okwu mmụọ niile, kama nwaleenụ mmụọ niile ahụ i mata ma ha si na Chineke, nʼihi na ọtụtụ ndị amụma ụgha apụọla baa nʼime ụwa. Otu a ka unu ga-esi mata Mmụọ nke Chineke: Mmụọ ọbụla nke na-ekwupụta na Jisọs Kraịst abịala nʼanụ ahụ sitere na Chineke. Ma mmụọ ọbụla nke na-adịghị ekwupụta Jisọs esiteghị na Chineke, mmụọ dị otu a bụ nke onye ahụ na-emegide Kraịst nke unu nụrụ na ọ ga-abịa, ma ugbu a ọ bịala nʼụwa."⁸

GSAM 303.1Lelee nke ọma Akwụkwọ Nsọ gara aga. Ọ naghị asị na onye ọ bụla kwetara na Jisọs Kraịst "bịarutere n'anụ ahụ," kama "Jisọs Kraịst abịala nʼanụ ahụ;" nke pụtara na ọ na-abịa site n'Mmụọ Ya, ma bi n'ime anyị dịka nzaghachi nye okwukwe anyị. N'eziokwu, nke a bụ eziokwu etiti oziọma, "Kraịst nʼime unu, onye bụ olileanya nke ebube ahụ."⁹

GSAM 303.2Isiokwu bara uru a hụrụ n'akwụkwọ niile Nwanyị White dere bụ mkpa Kraịst dị ka Onye Nzọpụta bi n'ime anyị ma ọ bụrụ na anyị ga-eme mmepe ọ bụla n'ụzọ eluigwe. Akwụkwọ ya na-akụziri mkpa Kraịst dị ka nke mbụ, nke ikpeazụ, na mgbe niile. Dịka ihe atụ nke eziokwu a, a na-akpọ uche na akwụkwọ ya, Steps to Christ, nke e rere ihe karịrị otu narị puku mbipụta n'asụsụ Bekee, ọ bụghị ikwu maka puku mbipụta dị n'ime asụsụ mba ọzọ iri na asatọ e bipụtara ya ugbu a. Onye ụkọchukwu Presbyterian, mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ ahụ, zụrụ ihe karịrị narị atọ mbipụta maka ndị òtù ụka ya na ndị enyi ya, wee sị, "E dere akwụkwọ a site n'aka onye maara Onyenwe anyị Jisọs Kraịst nke ọma."

GSAM 303Iwu nke Atọ—Ndị Amụma Ụgha

GSAM 303.3Jọn nyere ụkpụrụ iji mata ndị amụma ụgha: "ndị a si nʼime ụwa pụta. Ya mere, ihe ha na-ekwu okwu ya bụ naanị ihe banyere ụwa. Ụwa na-aṅakwa ha ntị."¹⁰ Nkuzi ndị amụma ụgha ga-eme ka obi anụ ahụ nwee afọ ojuju, kama ịkwalite ụzọ ịjụ onwe na ibu obe. Ndị amụma ụgha ga-akụzi "ihe na-atọ ụtọ na ntị," kama ịkwalite "Onye dị nsọ nke Izrel."¹¹ Onye ọ bụla gụrụ ọbụna ibe ole na ole nke edemede Nwanyị White ga-ahụ na ha bụ n'usoro ịjụ onwe na ibu obe, ọ bụghịkwa nke ga-atọ obi ụwa na nke anụ ahụ ụtọ.

GSAM 304Iwu nke anọ—Ịta ahụhụ na ndidi

GSAM 304.1Mgbe anyị gara n'ihu nyochaa isiokwu a, anyị ga-ewere, dị ka iwu nke anọ, okwu onyeozi Jemis: "Ụmụnna m, dị ka ihe ilere anya banyere inwe ndidi na ahụhụ, mụtanụ ihe site nʼaka ndị amụma bụ ndị kwuru okwu nʼaha Onyenwe anyị."¹² Mgbe anyị gụrụ banyere ahụmahụ ndị amụma ndị ahụ oge ochie, anyị mụtara na otu n'ime nnukwu ule ha bụ ịhụ Izrel jụrụ ma ọ bụ megidere ihe àmà doro anya e nyere ha. Nnyocha mkpirikpi banyere oge ndị ahụ ga-egosi ozugbo àgwà ndị amụma eziokwu na ndị amụma ụgha. "Ihe ndị a ka Onyenwe anyị, Onye pụrụ ime ihe niile kwuru, 'Unu aṅala ntị nʼihe ndị amụma ahụ na-eburu unu nʼamụma, nʼihi na olileanya ha na-ewetara unu abụghị ezi olileanya. Ọhụ ha na-agwa unu na ha hụrụ bụ ihe ha chepụtara nʼobi ha, o sighị nʼọnụ Onyenwe anyị rute ha."¹³

GSAM 304.2Enweghị ihe ọ bụla n'akwụkwọ Nwanyị White ga-ewetara onye na-agụ ya olileanya ụgha; kama, dịka onye ọzọ siri kwuo, "Enwetara m nnukwu uru ime mmụọ ugboro ugboro site na ihe àmà ndị ahụ. N'eziokwu, anaghị m agụ ha mgbe ọ bụla n'echeghị na a baara m mba maka enweghị m okwukwe n'Chineke, enweghị m nrara nye Chineke, na enweghị m mbọ siri ike n'ịzọpụta mkpụrụobi." N'ezie, ya mere, mmetụta nke ihe àmà Nwanyị White dị iche kpamkpam na nke nkuzi ndị amụma ụgha, dịka Jeremaya si kọwaa ya.

GSAM 304.3Onye amụma ahụ gwakwara anyị otú ndị amụma ụgha ga-esi kụziere: "Ha na-anọgide na-agwa ndị ahụ na-elelị m anya na-asị ha, 'Onyenwe anyị kwuru sị, unu ga-enwe udo.' Ndị ahụ niile na-agbasokwa ụzọ isiike nke obi ha tụpụtara, ka ha na-agwakwa okwu sị, 'O nweghị ihe ọjọọ ga-abịakwasị gị.'"¹⁴

GSAM 304.4Banyere ụdị nkuzi Nwanyị White n'akwụkwọ àmà ya, aga m eji okwu ndị a sitere n'aka onye gụrụ ya nke ọma:

GSAM 304.4"Agụrụ m ihe àmà ya niile kpamkpam, ọtụtụ n'ime ha ọtụtụ ugboro, ma enweghị m ike ịchọta otu ahịrịokwu rụrụ arụ n'ime ha niile, ma ọ bụ ihe ọ bụla na-adịghị ọcha kpamkpam ma ọ bụ na-abụghị nke Kraịst; ọ dịghị ihe na-eduga onye ọ bụla pụọ na Baịbụl ma ọ bụ pụọ na Kraịst; kama m hụrụ oku kacha sie ike ka e soro Chineke, hụ Jisọs n'anya, kwere Akwụkwọ Nsọ, ma na-enyocha ha mgbe niile. Nso dị otú a na Chineke, nrara nye Chineke siri ike dị otú a, arịrịọ dị nsọ dị otú a ka e biri ndụ nsọ, mmụọ Chineke naanị ya ka nwere ike ime ka mmadụ mee ha."

GSAM 305.1Onye na-enyocha nke ọma ihe àmà ya site na mbido dere sị:

GSAM 305.1"N'ihe gbasara ịkọwa okwu doro anya na nke kwụ ọtọ, na-enweghị ụjọ ma ọ bụ ile mmadụ anya n'ihu, achọrọ m ịkọ na ọ dịghị ihe kọrọ. Ọ bụrụ na ebumnuche dị ala na nke ọjọọ bụ ike na-achị ọrụ a, okwu otuto aghụghọ ga-ejupụta ebe ihe àmà na-enyocha obi na ịba mba n’ezi ntụkwasị obi nọ. Okwu doro anya, ịba mba n’ezi ntụkwasị obi maka mmejọ, okwu ebere na agbamume maka mkpụrụobi na-atụ ụjọ nke na-enwe mmetụta mkpa Onye Nzọpụta ha, na maka ndị na-ezighị ezi na-achọ n'ụzọ umeala ime ka mmejọ ha pụọ,—ndị a bụ ihe ndị so n'ọrụ ya nke ukwuu. Nkọwa Nwanyị White, nke na-abara ndị mere ihe ọjọọ mba n'ihe gbasara ọtụtụ mmadụ ọ hụrụ n'ọhụ, e kwupụtara ya n'ezi ntụkwasị obi, ma nwee mmetụta kacha mma."¹⁵

GSAM 305Iwu nke ise—Amụma eziokwu na-emezu

GSAM 305.2E nwere okwu Mosis kwuru gbasara ndị amụma eziokwu na ndị amụma ụgha, nke dị na isi nke iri na asatọ nke Diuteronomi. O kwuru sị: "'olee otu anyị ga-esi mata na okwu e kwuru si nʼaka Onyenwe anyị nʼezie?' Otu a ka unu ga-esi mata, ọ bụrụ na ihe onye amụma buru nʼamụma nʼaha Onyenwe anyị emezughị, okwu ahụ esighị nʼebe Onyenwe anyị nọ bịa. Ọ bụ okwu onye amụma ahụ chepụtara kwuo nʼonwe ya. Unu atụla ya ụjọ."¹⁶

GSAM 305.3A na-ahụkwa otu ihe ahụ na Akwụkwọ Nsọ ndị a: "Onye pụrụ ikwu okwu mekwa ka ọ dị ire ma ọ bụrụ na Onyenwe anyị enyeghị iwu ka ọ dị otu ahụ?"¹⁷ Banyere onye amụma Samuel, a sịrị, "ihe ọbụla o kwuru na-emezu."¹⁸ "ihe e ji amata na ọ bụ Onyenwe anyị nʼezie, zitere onye amụma buru amụma kwuo na udo ga-adị, bụ naanị ma ọ bụrụ na amụma ya emezuo."¹⁹

GSAM 306.1Ọ dị ugbu a ihe karịrị afọ iri ise na atọ kemgbe oge mbụ onye dere akwụkwọ a hụrụ Nwanyị E. G. White n'ọhụ amụma. N'ime afọ ndị a, o kwuola ọtụtụ amụma gbasara ihe ga-eme. Ụfọdụ n'ime amụma ndị a metụtara ihe emezuola, ụfọdụ ka na-emezu, ebe ndị ọzọ ka dị n'ọdịnihu. Banyere ihe metụtara ihe mere eme ma ọ bụ ihe na-eme ugbu a, amaghị m otu ihe atụ ọ bụla nke dara ada. E depụtara ụfọdụ n'ime amụma ya. Ndị ọzọ ga-apụta na isiakwụkwọ na-esote ka anyị na-aga n'ihu na akụkọ anyị.

GSAM 306Iwu Isii—Ihe Ijuanya Abụghị Ule Onye Amụma Eziokwu

GSAM 306.2Ọtụtụ ndị odeakwụkwọ okpukpe kwadoro nke a, ma kwupụtakwara ya na nkọwa Akwụkwọ Nsọ, na akara nke onye amụma eziokwu bụ ime ebube. Anyị ahụbeghị n'Akwụkwọ Nsọ ụkpụrụ dị otú a.

GSAM 306.3Ọ bụrụ na ime ebube bụ ihe àmà nke onye amụma eziokwu, mgbe ahụ a ga-ewere "onye amụma ụgha" a kpọtụrụ na Mkpughe 19:20 dị ka onye amụma eziokwu n'ikpeazụ; n'ihi na e kwuru, "e jidere anụ ọhịa ahụ, ya na onye amụma ụgha ahụ onye nke nọọrọ nʼihu ya gosi ihe ịrịbama nke o jiri duhie ndị niile natara akara nke anụ ọhịa ahụ." A na-ekwu maka ike ahụ ọzọ na Mkpughe 13:14, dịka ọ na-eduhie "ndị mmadụ bi nʼụwa site nʼọrụ ịrịbama ya niile nke e nyere ya ike ịrụ nʼọnọdụ anụ ọhịa ahụ." Site n'iji otu ụkpụrụ a, a ga-eduga anyị n'echiche na ọbụna Ekwensu bụ onye amụma eziokwu. Mmụọ ụfọdụ ga-eme ọrụ pụrụ iche n'okpuru nke isii n'ime ihe otiti ikpeazụ asaa a na-akpọ "mmụọ nke ajọ mmụọ ndị ahụ na-arụ ọrụ ịrịbama. Ọ bụ ha na-ejekwuru ndị eze ụwa niile ịchịkọta ha maka ibu agha nʼụbọchị ukwu ahụ bụ ụbọchị Chineke Onye pụrụ ime ihe niile."²⁰

GSAM 306.4Ọ bụrụ na ihe àmà na mmadụ bụ onye amụma eziokwu bụ site na ihe ịtụnanya ọ na-eme mgbe ọ na-anọghị n'ọhụ, anyị ga-ahụ naanị ole na ole n'ime ndị amụma Baịbụl ga-agafe ule ahụ, karịsịa ma mkpebi dabere na ihe e dere gbasara ọrụ ha. Ọ bụ eziokwu na e dere na e mere ihe ịtụnanya site n'aka ụfọdụ n'ime ndị amụma, dịka Ịlaịja, Ịlaisha na Pọl. Ma ònye hụrụ ndekọ n'Akwụkwọ Nsọ gbasara ebube Aịzaya, Jeremaya, Daniel, Hosiya, Juel, Emọs wdg.? Otú ọ dị, ha bụ ndị amụma eziokwu nke Onyenwe anyị, a na-egosi na ha bụ ndị dị otú ahụ site n'iwu Onyenwe anyị nyere dị ka ule maka onye amụma eziokwu.

GSAM 307.1Na ime ebube abụghị ule maka onye amụma eziokwu pụtara ìhè mgbe a gụrụ ndekọ Akwụkwọ Nsọ gbasara Jọn Baptist. E gosiri na ọ bụ onye amụma site n'amụma nna ya, Zekaraya, mgbe ọ na-akọ ọhụ Chineke nyere ya gbasara nwa nwoke a ga-amụrụ ya: "Ma gị nwa m, a ga-akpọ gị onye amụma nke Onye kachasị ihe niile elu; nʼihi na ị ga-aga nʼihu Onyenwe anyị kwadoro ya ụzọ."²¹ Onye Nzọpụta anyị onwe ya kwetara Jọn dịka onye amụma ahụ ga-akwadebe ụzọ n'ihu ya; n'ihi na banyere Jọn ọ sịrị: "Ma gịnị ka unu pụrụ ka unu ga-ahụ? Ọ bụ onye amụma? E, ana m a gwa unu, unu hụrụ onye karịrị onye amụma. Ọ bụ onye a bụ onye ahụ e dere ihe banyere ya sị, Aga m ezipu onyeozi m nʼihu gị, onye ga-edozi ụzọ gị nʼihu gị. Agwa m unu, nʼetiti ndị nwanyị mụrụ, ọ dịghị onye dị ukwuu karịa Jọn?"²²

GSAM 307.2Nke a, ya mere, bụ nkwupụta doro anya nke Onye Nzọpụta na Jọn bụ onye amụma. Ka anyị tinye ule nke ime ebube ma hụ nsonaazụ ya. N'Oziọma e dere site n'aka Jọn onye nkwusa oziọma, anyị nwere okwu ndị a: "Ọtụtụ ndị mmadụ bịakwutere ya [Kraịst]. Ha na-asị, 'Jọn arụghị ọrụ ihe ịrịbama ọbụla, ma ihe niile Jọn kwuru banyere nwoke a bụ eziokwu.'"²³ Nkwupụta a naanị ya zuru oke iji jụ nkwupụta na akara onye amụma eziokwu bụ ime ebube.

GSAM 307.3Iwu a e nyere na Diuteronomi 13:1-3, nke anyị na-akpọ iwu nke isii n'usoro anyị ugbu a, bụ iji chebe anyị ka anyị ghara ịgba ọsọ n'azụ ihe ọ bụla dị ịtụnanya ma ọ bụ ihe ebube ruo mgbe anyị nyochachara nke ọma ma ebumnuche ya bụ ime ka anyị dịkwuo nso Onyenwe-anyị ma ọ bụ ịdọpụ anyị pụọ na Ya. Okwu a n'onwe ya na-agwa anyị ka anyị tinye iwu niile n'ọrụ, karịsịa iji hụ ma ọ na-adabara Chineke na iwu Ya.

GSAM 308.1Iwu nke isii a na-akụziri na ọ bụrụ na e mere ebube site n'aka onye ụgha, a ga-ahụ na ya, mgbe e nyochachara ya nke ọma, na ọ na-apụ n'eziokwu nsọ nke okwu Chineke, na na ọ na-ebelata ụkpụrụ iji kwekọọ na obi nke na-achọ izere ụzọ ịjụ onwe ya. Onyenwe anyị na-ahapụ ka onye ụgha dị otú ahụ bilie, na ụzọ ya bụ ule nye nwa Chineke nke eziokwu, na-enye ya ohere ịtụle nke ọma agwa ma ọ bụ ebumnuche nke onye ahụ na-eme ebube. Ndị na-ejide okwu Chineke, kama ịda n'aka onye ụgha na-eme ebube, na-apụta ike n'ime Chineke dịka nsonaazụ ahụmịhe dị otú ahụ.

GSAM 308.2N'ụbọchị ọjọọ ndị a, mgbe ọtụtụ na-ekwupụta onwe ha dị ka "ndị na-agwọ ọrịa site n'okwukwe," "ndị na-agwọ ọrịa nke Chineke," "ndị na-agwọ ọrịa Christian Science," wdg., ọ ga-adị mma ka anyị tinye iwu nke Akwụkwọ Nsọ n'ọrụ nke ọma; n'ihi na ọ ga-achọ iwu Chineke, na ìhè nke Mmụọ Nsọ, iji mee ka anyị nwee ike ịmata nke ọma ebumnuche na mkpebi nke ụfọdụ n'ime "ndị na-agwọ ọrịa" ndị a, n'ihi na ọrụ ha dị omimi; n'aka nke ọzọ, e nwekwara ndị na-emegide iwu Chineke na eziokwu ya n'ihu ọha n'oge a. N'ọnọdụ ụfọdụ, ndị na-akpọ onwe ha "ndị na-agwọ ọrịa" a kpasuru iwe dịka ndị jupụtara n'ara ọbụna mgbe a kpọtụrụ iwu Chineke. Dị ka Onyenwe anyị nwere ozi na-ekwupụta iwu nsọ ya, otu ahụ ka o doro anya na ndị na-asị iwu ya ọjọọ ma na-achụpụ n'ihu ha ndị ọbụna na-ekwu maka ya enweghị mmegharị Mmụọ Nsọ.

GSAM 308Iwu Nke Asaa—Mkpụrụ Ha

GSAM 308.3"Kpachapụnụ anya! Nʼihi na ndị amụma ụgha dị. Ha na-abịakwute unu nʼụdịdị atụrụ, ma ha bụ agụ. A ga-esite na mkpụrụ ha mata ndị ha bụ. Ndị mmadụ ọ na-esite nʼosisi ogwu dị nʼọhịa ghọta mkpụrụ osisi grepu, ka ha na-esite nʼosisi uke gbara nʼọhịa ghọta mkpụrụ fiig? Nʼụzọ dị otu a, osisi ọbụla dị mma na-amịpụta mkpụrụ ọma, ma osisi dị njọ na-amịpụta mkpụrụ dị njọ. Osisi na-amị mkpụrụ ọma adịghị amị mkpụrụ ọjọọ. Nke na-amị mkpụrụ ọjọọ adịghịkwa amị mkpụrụ ọma. Ma osisi ọbụla na-amịghị mkpụrụ ọma ka a ga-egbutu tụnye ya nʼọkụ. Ụzọ e si amata osisi ọma bụ site na mkpụrụ ya."²⁴

GSAM 309.1Okwu ndị a nke Onye Nzọpụta anyị na-ekwupụta eziokwu na onyinye amụma ga-adị n'oge oziọma. Ọ bụrụ na ọ dịghị ndị amụma eziokwu ga-ejikọta na ọrụ ahụ, ma ngosipụta amụma niile si n'isi mmalite ọjọọ pụta, ọ̀ gaghị ekwu, "Lezienụ anya n'ebe ndị amụma nọ"? Eziokwu na ọ gwara anyị kpọmkwem otú e si mata ụdị ọ bụla bụ ihe àmà kacha mma na n'ọrụ Onye Nkwado, Mmụọ Nsọ, n'ịgosi "ihe niile gaje ịbịa" (Jọn 16:13), ga-abụ onyinye amụma nke eziokwu. Iwu a, nke anyị kpọrọ iwu nke asaa n'ịkọwa anyị, bụ iwu na-apụghị ịda ada. Kraịst ekwughị na unu nwere ike ịmata ha site na mkpụrụ ha, kama o kwuru kpọmkwem, "Ụzọ e si amata osisi ọma bụ site na mkpụrụ ya."

GSAM 309.2Anyị na-ajụ, Kedu mkpụrụ a ga-ahụ n'ọrụ onyinye ndị bụ eziokwu nke Mmụọ Chineke? Azịza dị na okwu Pọl gbasara ebumnuche Onyenwe anyị n'itinye onyinye n'ime ụka: "Nʼihi nke a, e kwuru, 'Mgbe ọ rigoro gaa nʼelu, o duuru igwe ndị a dọtara nʼagha, nyekwa ụmụ mmadụ onyinye dị iche iche.'... O nyekwara ụfọdụ onyinye ị bụ ndị ozi, ụfọdụ ndị amụma, ụfọdụ ndị nkwusa oziọma, ụfọdụ ndị ụkọchukwu na ndị nkuzi. Nke a bụ maka ikwadobe ndị nsọ maka ọrụ nke ije ozi, iji wulite ahụ nke Kraịst; tutu anyị niile abịa na nkwekọta ['nʼime nkwekọta,' n'akụkụ] banyere okwukwe anyị, na ọmụma ihe banyere ọkpara Chineke, bụrụ onye tozuru oke, ruo ọtụtụ nke ogogo na ozuzu oke nke Kraịst."²⁵

GSAM 309.3Tinye ụkpụrụ a na onyinye amụma nke ejikọtara na ozi mmụọ ozi nke atọ kemgbe mmalite ya, gịnị ka ọ na-eweta?—Anyị hụrụ na nkuzi na-aga n'ihu e nyere site n'aka Nwanyị White nọ n'usoro nke ịdị n'otu na ịdị n'otu obi, na-agwa ka "tụlee ọnụ," na "jikọta ọnụ," ka ha dị n'otu na Kraịst, si otú a na-eme ka e nwee ezigbo mmekọrịta na njikọ ọnụ.

GSAM 310.1Ụfọdụ n'ime ndị na-emegide ọrụ a ekwuola n'ịkpa ọchị, "Ọ bụrụ na ọ bụghị maka ọhụ Nwanyị White, nke unu nwere n'etiti unu, ihe unu na-eme gaara ada ada kemgbe ọtụtụ afọ." A zara ha, "Nke ahụ bụ eziokwu; n'ihi na site n'isi iyi ahụ, Onyenwe anyị enyeela ndụmọdụ, ịdọ aka ná ntị, na ìhè, si otú a ewepụla esemokwu, ma ọrụ ahụ wee too." Ya mere, ihe ha chepụtara iji wakpo onyinye ahụ bụ n'eziokwu àmà na mkpụrụ ya bụ nke onyinye amụma eziokwu.

GSAM 310.2N'afọ iri isii na karịa, a nwalewo ngosipụta onyinye amụma site n'aka Nwanyị White site n'iwu asaa a, ma n'ihe niile ha zutere ihe achọrọ maka amụma eziokwu.