Isi nke 24 — Amụma ndị ọzọ mezuola
GSAM 376.1"SITE nʼụbọchị taa gaa nʼihu, site nʼụbọchị taa bụ iri ụbọchị anọ nke ọnwa itoolu, chenụ echiche banyere ụbọchị a bụ ụbọchị a tọrọ ntọala ụlọnsọ ukwu Onyenwe anyị. Chezienụ echiche banyere ya. Ọ ka nwere mkpụrụ ọghịgha unu nwere nʼọba unu? Ọzọkwa, osisi vaịnị, osisi fiig, osisi pomegranet na osisi oliv amịghị mkpụrụ, ruo ugbu a. Ma site nʼụbọchị taa gaa nʼihu aga m agọzi unu."1
GSAM 376.2A pụrụ ịtụnyere ọganihu doro anya na nke kwụsiri ike nke ozi mmụọ ozi nke atọ site na mmalite ya na ọganihu sooro Zerubabel site n'ụbọchị o tinyere nkume ntọala ụlọ nsọ.
GSAM 376Ihe na-atụ ụjọ
GSAM 376.3Mgbe a kpọrọ ndị Juu, nwere akpa na ọba efu, ka ha wuo ụlọ nsọ Onyenwe anyị, ọ dị ka ihe na-atụ ụjọ. Mgbe ha soro okwukwe zara oku ahụ ma were obi dị njikere malite ọrụ ahụ, aka Chineke na-eme ka ihe gaa nke ọma pụtara ìhè n'ihu ha. Ka anyị na-enyocha ahụmahụ ndị gbasara mbilite ozi nke atọ a, anyị na-ahụ aka nduzi Chineke n'aka ndị họọrọ ụzọ Ya. Ọ bụ ezie na ahụhụ bụ akụkụ ndụ ha, nlekọta Chineke maka ndị ya na ọrụ Ya na-apụta ìhè mgbe niile n'anya ndị tụkwasịrị Ya obi.
GSAM 376Àmà Na-akọwa Àgwà
GSAM 376.4Na Novemba 24, 1862, e mere nzukọ abụọ n'otu oge n'ụlọ William Wilson nke Greenville, Mich., iji hazie ụka abụọ maka ndị nabatara eziokwu nke ụbọchị izuike n'akụkụ ahụ. Pasto White na nwunye ya duziri nzukọ maka ụka Greenville n'otu ime ụlọ, ebe Pasto Byington na m nọ na-ahụ maka nzukọ n'ime ụlọ ọzọ maka ụka West Plains. Mgbe anyị na-arụ ọrụ mbido n'otu ime ụlọ, anyị nụrụ olu Nwanyị White ka ọ na-enye àmà ya n'ime ụlọ nke ọzọ. Anyị na-enwe ntakịrị nsogbu n'ọrụ anyị, mgbe n'oge kwesịrị ekwesị Nwanyị White meghere ụzọ, sị, "Nwanne Loughborough, site n'ile anya n'ìgwè a, ahụrụ m na m nwere àmà maka ụfọdụ n'ime ndị nọ ebe a. Mgbe ị dị njikere, aga m abịa kwuo." N'ihi na ọ bụ n'oge ahụ ka anyị chọrọ enyemaka, ọ bịarutere. Ewezuga Pasto Byington na mụ onwe m, ọ maara aha mmadụ atọ naanị nọ n'ime ụlọ ahụ. Ndị ọzọ bụ ndị ọbịa, ndị ọ hụghịla, e wezụga ka e gosiri ya ha n'ọhụ.
GSAM 377Akụkọ Ndụ Mr. Pratt
GSAM 377.1Mgbe ọ biliri ikwu okwu, ọ sịrị: "Biko gbaghara m maka ikwu ihe m ga-ekwu, ma ọ bụrụ na m kọwaa unu, n'ihi na amaghị m aha unu. Ka m na-ele ihu unu, ihe Onyenwe anyị ji obi ya ụtọ igosi m gbasara unu na-abịa n'ihu m. Nwoke ahụ nọ n'akụkụ nwere otu anya [otu onye kwuru, sị, 'Aha ya bụ Pratt'] na-eme nnukwu nkwa okwukwe, na-egosi onwe ya dị ka onye nsọ, ma ruo ugbu a ọ ka emeghị ka obi ya gbanwee. Ejila ya n'ime ụka n'ọnọdụ ọ nọ ugbu a, n'ihi na ọ bụghị Onye Kraịst. Ọ na-eji ọtụtụ n'ime oge ya na-agbagharị n'ụlọ ahịa na ụlọ ahịa, na-akparịta ụka banyere echiche nke eziokwu, mgbe nwunye ya nọ n'ụlọ ga-egbutu osisi ọkụ, lekọta ubi, wdg. Ọ na-eme nkwa n'ime azụmahịa ya nke ọ naghị emezu. Agbata obi ya enweghị ntụkwasị obi n'okwukwe ya. Ọ ga-adị mma maka ọrụ okwukwe ka ọ ghara ikwu ihe ọ bụla banyere ya n'ọnọdụ ya dị ugbu a."
GSAM 378E mere ka obi Nwanne Barr dị ụtọ
GSAM 378.1O gara n'ihu sị, "E gosiri m nwanne nwoke a agadi [ka ọ na-egosi ya, otu onye sịrị, 'Nwanne Barr'] n'echiche megidere nwoke ahụ ọzọ. Ọ bụ ezigbo ihe nlereanya n'ụzọ ndụ ya, na-elekọta imezu nkwa ya niile, ma na-enye ezinụlọ ya nlekọta ọma. Ọ fọrọ nke nta ka ọ ghara ikwu banyere eziokwu nye agbata obi ya, n'ihi egwu na ọ ga-emebi ọrụ ahụ ma mee ihe ọjọọ. Ọ naghị ahụ otú Onyenwe anyị ga-esi nwee ebere nke ukwuu ịgbaghara mmehie ya, ma chere na ọ naghị adị mma ọbụna ịbụ onye otu ụka." Mgbe ahụ ọ sịrị ya, "Nwanne Barr, Onyenwe anyị gwara m ka m gwa gị na ị kwupụtara mmehie niile ị maara, na ọ gbaghara mmehie gị kemgbe ọtụtụ afọ, ma ọ bụrụ na ị kwere ya." Mwute dị n’ihu nwanne ahụ lara ngwa ngwa. O lere elu ya anya na ọchị, sị n'ịdị mfe ya, "Ọ mere otú ahụ?" "Ee," zara Nwanyị White, "a gwara m ka m gwa gị, 'Bịa sonye na ụka; ma mgbe ị nwere ohere, kwuo okwu maka eziokwu; ọ ga-eweta ezigbo mmetụta, n'ihi na ndị agbata obi gị na-atụkwasị gị obi.'" O zara, "Aga m eme ya."
GSAM 378.2Mgbe ahụ o kwuru, "Ọ bụrụ na Mr. Pratt nwee ike, maka oge ụfọdụ, ịnọ n'ọkwa yiri nke Nwanne Barr nọ, ọ ga-abara ya uru."
GSAM 378.3N'ụzọ dị otú a, e wepụrụ otu n'ime ihe kpatara nsogbu anyị n'ịhazi. Tupu o kọọrọ ihe àmà ya, anyị enweghị ike ime ka Mr. Barr kweta ijikọta onwe ya na ụka; n'aka nke ọzọ, anyị hụrụ na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ onye ọ bụla megidere ịnabata Mr. Pratt; ma ọ dịghị onye nwere obi ike ịkọwa ihe kpatara o ji megide ya.
GSAM 378E Gwọrọ Ekworo n'Ezinụlọ
GSAM 378.4O mechara kwuo okwu na nwoke nwere akpụkpọ aja aja, onye nọdụrụ n'akụkụ otu nke ụlọ; o wee gosi nwanyị ihu ya dị gịrịgịrị n'akụkụ nke ọzọ kpamkpam, na-akpọ ha di na nwunye. O kọwara ụfọdụ ihe mere na ndụ ha gara aga, tupu onye ọ bụla n'ime ha ekwupụta eziokwu. O kwuru na Ekwensu toro ihe ndị a n'uche nwanyị ahụ ruo n'ókè na ọ dara n'ịda uche. "Ahụrụ m," ka Nwanyị White kwuru, "na nwanyị a nọ otu afọ n'ụlọ ọgwụ ndị ara; ma kemgbe ọ weghachiri uche ya, o kwere ka mmetụta ekworo ndị ahụ nye ya nsogbu n'uche, nke mere ka di ya nwee nnukwu mwute, n'agbanyeghị na ọ mere ihe niile o nwere ike ime iji gosi nwunye ya na ọ na-eguzosi ike nye ya, na ọ nweghị ihe kpatara ya iji jụ ya n'ụzọ ọ na-eme."
GSAM 379.1N'otu oge, nwunye ahụ gbaara ọsọ gafee ime ụlọ, wee gbuo ikpere n'ala na-arịọ di ya ka o gbaghara ya. Ndị mmadụ ahụ fọrọ nke nta ka ha bụrụ ndị ọbịa n'akụkụ ala ahụ, a naghịkwa ama akụkọ ndụ ha gara aga. Otú ọ dị, ndị kacha mara ha ama maara na e nwere nkewa n'etiti ha, ma ha amaghị ihe kpatara ya.
GSAM 379Dị ka Ịlaisha na Hazael
GSAM 379.2Mgbe Nwanyị White kwusịrị ihe àmà ya, ọrụ nhazi ụka mechara ngwa ngwa. Mr. Barr sonyere n'nhazi ahụ site n'obi ya niile, ebe a hapụrụ Mr. Pratt n'èzí. Ozugbo nzukọ ahụ mechiri, nke ikpeazụ kwuru n'ike siri ike, "Ana m agwa gị, ọ nweghị uru ịgbalị iso ndị a gaa ma mee onye aghụghọ; ị gaghị enwe ike ime ya."
GSAM 379.3Nkọwa àgwà, dịka n'ihe atụ dị n'elu, na-eme ka anyị cheta nke ọma otu ihe yiri nke a e dere n'oge Ịlaisha onye amụma:2 Ben-Hadad, Eze Syria, zitere onye ọrụ ya Hazael gaa Ịlaisha ka o jụọ ma ọ ga-agbake n'ọrịa ya. Ịlaisha enweela ọhụụ banyere ọnọdụ Hazael, ma ka nwoke ahụ bịarutere n'ihu ya, o lee ihu ya, ihe niile bilitere n'uche ya nke ọma.
GSAM 379Pasto White dara ọrịa akpọnwụ ahụ
GSAM 379.4N'ụbọchị Wenezdee, Ọgọst 16, 1865, Pasto White, n'ihi ọrụ dị oke na enweghị ụra zuru oke, dara ọrịa akpọnwụ ahụ. Ebe ụlọ ọgwụ ahụike n'etiti ndị anyị ka emebeghị, e were ya gaa Dansville, N.Y., n'ụlọ ọgwụ ahụike a na-akpọ "Ụlọ Anyị n'Akụkụ Ugwu." Nwunye ya na onye dere akwụkwọ a nọnyere ya ebe ahụ site na Septemba 14 ruo Disemba 7. Ka ọ na-enweta obere enyemaka site n'ọgwụgwọ e nyere ya n'ụlọ ahụ, anyị gara n'ụlọ obiọma Bradley Lamson dị na Lake View, Rochester, N.Y., ebe anyị nọrọ ihe dị ka izu atọ. N'ebe a, anyị nwere obi ụtọ izute Pasto J. N. Andrews, onye ka laghachiri n'obodo ahụ mgbe ọ nọrọ ọnwa ole na ole na Maine.
GSAM 380Ekpere maka Pasto White
GSAM 380.1Ezinụlọ Pasto Andrews na Mr. Orton sonyere anyị mgbe niile n'ehihie ọ bụla n'oge iso Pasto White na-ekpe ekpere na ikpekwa ekpere maka ya. Nke a gara n'ihu ruo Disemba 25. Mgbe ụwa n'èzí jupụtara n'ọṅụ na nnọkọ nri n'ụbọchị Ekeresimesi ahụ, ụka Rochester mere ya ka ọ bụrụ ụbọchị ịgba agụụ na ekpere maka Pasto White. Anyị nwere nzukọ n'ụtụtụ na n'ehihie n'ụlọ Pasto Andrews, New Main St., ma n'abalị, ndị na-ekpe ekpere na Pasto White gara aga zutere ya ọzọ n'ụlọ Mr. Lamson.
GSAM 380Ọhụ Enyere N'abalị Ekeresimesi
GSAM 380.2Nzukọ ahụ n'abalị ahụ dị ike nke ukwuu. E gọziri Pasto White nke ukwuu, a nyere Nwanyị White ọhụ dị ebube, nke gosiri ya ọtụtụ ihe. N'ime ha bụ ntuziaka nye Pasto White otu o ga-esi gaa n'ihu ka o wee mee ka okwukwe ya n'Chineke rụọ ọrụ, onye o doro anya na o gbatara aka ya iji rụọ ọrụ maka ya ka o wee nwetaghachi ahụike ya.
GSAM 380E buru amụma banyere mwakpo Ekwensu
GSAM 380.3N'ebe ndị na-ekpe ekpere maka Pasto White nọ, Nwanyị White kwuru:
GSAM 380.3"Ebumnuche Ekwensu bụ ibibi di m, ma dọta ya n'ili. Site n'ekpere ndị a siri ike, a gbajiri ike ya. E gosiri m na Ekwensu ji iwe na òtù a nke gara n'ihu maka izu atọ na-ekpe ekpere n'obi ha niile maka onye ohu Chineke a, ọ kpebisiri ike ugbu a ime mwakpo siri ike megide ha. A gwara m ka m gwa unu, 'Bie nso Chineke nke ukwuu, ka unu wee kwadebe maka ihe nwere ike ịbịakwasị unu.'"
GSAM 381Mmetụta J. T. Orton banyere ihe ize ndụ
GSAM 381.1N'ụbọchị mbụ nke Jenụwarị, 1866, Pasto White na ezinụlọ ya malitere njem site na ụgbọ oloko gaa Battle Creek, Michigan. Anọ m na ọdịda anyanwụ New York ruo ngwụsị oge oyi. Site n'abalị ahụ e nyere ọhụ ahụ, Mr. J. T. Orton nwere mmetụta na ndụ ya nọ n'ihe ize ndụ, ma ọ maghị ebe ọ si bịa. O kọọrọ ọtụtụ mmadụ mmetụta a. N'abalị Sọnde, Machị 4, ọ laghachiri Rochester si Parma, ebe ọ gara nzukọ ụbọchị abụọ, ya na Mr. E. B. Sanders (nke bi na San Jose, California n'afọ 1905), onye o rịọrọ ka ha jee n'okporo ámá kacha nwee ìhè ka ha na-agafe n'obodo, "n'ihi," ka o kwuru, "ana m ahụ mgbe niile ka ọ dị ka mmadụ ga-agbalị igbu m." Ma ọ dị ka ọ nweghị echiche onye chọrọ iwepụ ndụ ya.
GSAM 381.2Alọghachiri m Rochester si Parma, na Machị 7, wee nọrọ na Mr. Lamson, di nwa nwaanyị Mr. Orton. Na ụbọchị nke 8, ya na Nwanyị Orton bịara leta anyị, mgbe ahụ ka anyị haziri ịga echi ya n'ụtụtụ site n'ụgbọ oloko gaa Lancaster, Erie Co., ebe m ga-eme emume alụmdi na nwunye maka naanị nwa ya nwoke. Anyị jiri ụbọchị ahụ nwee obi ụtọ, ma ọ bụkwa ụbọchị jupụtara n’ịdị mkpa.
GSAM 381Igbu J. T. Orton
GSAM 381.3Ha hapụrụ ụlọ Mr. Lamson na elekere ise nke mgbede, ma na elekere asaa na ọkara nke mgbede, onye ozi bịara, kọọrọ anyị maka mwakpo ọjọọ e mere Mr. Orton site n'aka onye amaghị aha, n'ụlọ ehi ya, mgbe ọ na-elekọta ịnyịnya ya. Anyị gbaara ọsọ gaa ebe ahụ, wee hụ na e kụrụ ya n'isi n'ụzọ ọjọọ site n'osisi njide ụgbọala e ji ígwè kpuchie, ọ dara n'amaghị ama. Ọ nwụrụ na elekere iri na abụọ na nkeji iri atọ na ise n'abalị ahụ. Ruo taa, a ka na-amaghị onye mere ihe ọjọọ ahụ. N'eziokwu, e meghị ya maka ego, n'ihi na elekere ya nọ n'akpa uwe ya emebighị emebi, otu a ka akpa ego ya, nke nwere dọla iri anọ na ise. Nke a bụ nnukwu ihe ijuanya nye Nwanyị Orton, nke o nweghị mgbe ọ gbake site na mmetụta ya. Ahụike ya dara ngwa ngwa, ọ nọghị ndụ ogologo oge mgbe di ya nwụrụ.
GSAM 382Amụma Ekwuru N'oge Ekeresimesi Mezuru
GSAM 382.1N'ime ọnwa ole na ole site n'abalị Ekeresimesi ahụ a na-echeta nke ọma, isii n'ime itoolu ndị sonyere n'izu atọ nke ekpere ahụ nọ n'ili ha. Ma otú a ka amụma ọzọ mezuola n'ụzọ na-adọrọ mmasị.
GSAM 382Nkwado Maka Ndị Dara Mba
GSAM 382.2N'isi ụtụtụ Disemba 12, 1866, Elias Stiles, si North Liberty, Indiana, bịara n'ụlọ m, rịọ ka m soro ya gaa ebe ahụ iji nye enyemaka, ma ọ bụrụ na o kwere mee, nye James Harvey, onye dara mbà n'obi, na-eche na enweghị olileanya ọ bụla n'ihe gbasara ya. Ebe m maara na Nwanyị White enwetala ọhụụ sara mbara n'ọhụ ikpeazụ e nyere ya, na e gosiri ya ọtụtụ ikpe n'ụzọ amụma, m gwara ya, "O nwere ike ịbụ na Nwanne nwanyị White ahụla ihe gbasara ikpe ya, ma ọ bụrụ otu a, ma ọ bụrụ na ọ dee ya, ọ ga-adị ike karịa ihe ọ bụla m ga-asị ya."
GSAM 382.3Anyị wee gaa leta ya ozugbo, ma e nweghị okwu ọ bụla a gwara ya gbasara ọnọdụ Mr. Harvey, ajụrụ m, "Nwanne nwanyị White, ị nwetara ìhè ọ bụla n'ime ọhụ ndị e nyere gị gbasara ikpe Nwanne James Harvey?" "Ee," ka ọ sịrị, "enwetara m, ma anọ m na-eche ụbọchị ole na ole ka m kwesịrị ide ya ma zipụ ya nye ya." Mgbe ahụ ọ malitere ịgwa anyị ihe ọ hụrụ. M wee sị, "Aga m ahụ ya echi ụtụtụ, ma ọ bụrụ na ị dee ihe e gosiri gị, aga m ewere ya gaa nye ya." Mgbe anyị kwetara nke a, anyị hapụrụ ya, ma n'abalị anyị laghachiri ọzọ. Ọ gụsịrị ide ya, ma gụọ ya n'olu ka anyị nụ.
GSAM 383Àmà maka James Harvey n'Ịda Mmụọ
GSAM 383.1Àmà ahụ kwuru nke ọma na a ga-eme ka Mr. Harvey nwee ahụike na-adịghị ike, na Ekwensu ga-achọ ịtụba ya n'ịda mbà n'obi, gbalịa ime ka ọ chere na enweghị ebere ọ bụla maka ya, na enweghị olileanya ọ bụla n'okwu ya; ma ọ hụrụ na o mere ihe niile o nwere ike ime iji dozie njehie nke ndụ gara aga ya, na Chineke agbagharala ya; na mgbakwunye, mgbe a ga-anwa ya igbu onwe ya, a gosiri ya na mmụọ ozi Chineke na-efe efe gburugburu ya ma na-eduga ya n'olileanya n'ime Chineke na eluigwe. E nwere ọtụtụ okwu nkasi obi na nkwado dị otú ahụ n'ime àmà ahụ.
GSAM 383.2Mgbe m nwere akwụkwọ a n'aka m, anyị gara North Liberty n'ụtụtụ echi ya. N'ụzọ ahụ, Mr. Stiles gwara m na Mr. Harvey chọrọ ịhụ m, ma o kwuru na agaghị m enwe okwu olileanya ọ bụla maka ya; na mgbe m ga-ezute ya, aga m ekwenye na ọnọdụ ya enweghị olileanya, na ọ bụ nwoke furu efu; ma mgbe ahụ, dịka Elayị n'oge ochie, mgbe e gwara ya na e jidere Igbe Chineke, ọ ga-adaba azụ ma nwụọ.
GSAM 383.3Anyị rutere n'ụlọ Mr. Harvey ihe dị ka elekere atọ nke ehihie. Mgbe m zutere ya, m sịrị, "Nwanne Harvey, ị dị mma?" N'olu jọgburu onwe ya, o zara, "Efuola m! efuola m!! EFUOLA M!!!" "Mba! Ị bụghị onye furu efu. E nwere olileanya n'okwu gị!" ka m kwuru. Mgbe ọ hụrụ na m zara ya otú ahụ, ọ sịrị n'olu dị jụụ, "Echere m izu atọ na enweghị olileanya ọ bụla maka m, na m furu efu; ma taa, ka m na-abịa n'obodo si n'ubi, na-agafe àkwà mmiri dị n'akụkụ ọdọ mmiri ụlọ ịkụ ọka, ihe dị ka na-agwa m, 'Ị bụ onye furu efu! Enweghị olileanya ọ bụla maka gị! Tụba onwe gị n'ime ọdọ mmiri ụlọ ịkụ ọka ka mmiri rie gị!' Echere m na ime otú ahụ ga-eweta asịrị n'okwukwe Kraịst, ya mere e gbochiri m ka m ghara imebi onwe m."
GSAM 384Nnapụta bịara ngwa ngwa
GSAM 384.1"Nwanne Harvey, ị bụghị onye furu efu!" ka m kwuru. "Enwere m àmà sitere n'eluigwe kpọmkwem, na-ekwu na ị bụghị onye furu efu!" O zara, "M ga-anụ ya." Mgbe ahụ, m gụrụ ya àmà ahụ, mgbe m kwupụtara na a gwaghị Nwanyị White otu okwu banyere ọnọdụ uche ya ruo mgbe ọ dechara ihe e gosiri ya, ma tinye ihe odide ahụ n'aka m. Mgbe m mechara ịgụ ya, ihu ya gbara ọchị, ọ sịrị, "Ya mere, enwere olileanya n'ihe gbasara m. Ekwere m n'Onyenwe anyị."
GSAM 384.2Mgbe a gụsịrị ya, anyị mere oge ekpere, o si na ya pụta bụrụ nwoke gbanwere ma nwee obi ụtọ. O gwara anyị na edemede ahụ kọwara otú uche ya si arụ ọrụ n'ime izu atọ gara aga nke ọma karịa ka ọ ga-esi kọwaa ya n'onwe ya. N'ụzọ a, e gosipụtara ịhụnanya Chineke site n'ịzọpụta nwanne a site n'ịda mbà n'obi.
GSAM 384Ogige Ọrụ Gbasịrị
GSAM 384.3Ruo afọ 1868, ubi ọrụ ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa bụ naanị na United States, na akụkụ ya dị n'ugwu ókèala Missouri nke ndịda na n'ọwụwa anyanwụ Osimiri Missouri. Na nzukọ e mere iji tụlee ebe ọrụ na nkesa ọrụ, n'oge nzukọ Nzukọ Izugbe nke e mere na Battle Creek, Mich., na Mee 28, e kpebiri izipu ndị ọrụ abụọ na ụlọikwuu ruru ụkwụ iri isii na California. Pasto D. T. Bourdeau na onye dere akwụkwọ a rutere San Francisco na Julaị 18 n'afọ ahụ.
GSAM 384Mmepe Ọrụ Ozi California
GSAM 384.4Otu ihe m chọrọ ịkọwa gbasara mmeghe ụlọ oziọma California, nke na-egosi nke ọma uru bara n'ọrụ onyinye amụma. Pọl, mgbe ọ na-ekwu maka onyinye mmụọ nsọ, gụnyere onyinye amụma, kwuru na ha bụ "maka ikwadobe ndị nsọ maka ọrụ nke ije ozi, iji wulite ahụ nke Kraịst."3 N'ezie, ụzọ kacha kwekọrọ ekwe iji mee ka ndị nsọ zuru oke bụ igosi ha mmejọ ha, ka ha wee wepụ ha, ma sachapụ ha mmehie ha n'ọbara bara uru nke Onyenwe anyị Jisọs Kraịst. N'ihi nke a, enyemaka site n'onyinye amụma n'ọrụ oziọma gosipụtara mgbe niile n'ihe metụtara eziokwu nke ugbu a, na-egosi ndị ohu Onyenwe anyị mmejọ dị n'ụzọ ha si arụ ọrụ, na otu ha ga-esi, site n'ụzọ dị iche, bụrụ ndị rụọ ọrụ nke ọma karị n'ịtụgharị mkpụrụobi.
GSAM 385Àmà banyere otu esi arụ ọrụ na California
GSAM 385.1Ozugbo anyị rutere California, anyị natara akwụkwọ ozi si n'aka Nwanyị White, nke ọ kọọrọ ọhụ e nyere ya na Battle Creek n'abalị Fraịdee nke Juun 12,—ụbọchị anyị jiri na Lancaster, N. Y., tupu anyị amalite njem gaa California. Ọ nweghị mgbe ọ gara California, ọ nweghịkwa ihe ọmụma onwe ya gbasara omume ndị mmadụ. N'ezie, n'oge ahụ ọ nweghị mgbe ọ gara n'ebe ọdịda anyanwụ Osimiri Missouri. Ihe ọmụma ọ bụla ọ nwere gbasara ihe ndị dị ebe ahụ sitere n'ihe Onyenwe anyị chọrọ igosi ya.
GSAM 385.2N'ọmụmụ ihe dị na akwụkwọ ozi ya, o kọwara ụzọ obiọma ndị California si dị, na ihe ga-esi na ọrụ n'etiti ha pụta ma e jiri atụmatụ siri ike, nke "na-echekwa mkpụrụ ego ọ bụla". Mgbe ha na-ekwusa okwu nye ndị California, a ga-esi n'obiọma ha na-arụ ọrụ abịarute ha, ma ọ bụghị n'ụzọ na-emefu ego n'efu.
GSAM 385Ihe ịga nke ọma e buru amụma ya bịarutere
GSAM 385.3Ka m na-elegharị anya azụ n'afọ iri atọ na asaa gara aga kemgbe e malitere ọrụ ahụ na California, na-atụle ọnọdụ dị n'oge ahụ, ọnọdụ ndị mmadụ, na otú anyị ga-esi arụ ọrụ anyị ma ọ bụrụ na ọ bụghị maka ihe àmà anyị natara, na ka m na-ahụ nsonaazụ nke iso ntuziaka enyere, Enwere m ike ikwu na ọrụ anyị gara n'ihu n'ọnwa atọ karịa ka ọ ga-esi aga n'afọ otu ma ọ bụrụ na e nyereghị anyị aka "maka ọrụ nke ije ozi" site n'usoro iwu e nyere site n'onyinye amụma. Ruo n'oge opupu ihe ubi nke afọ 1871, dịka nsonaazụ mbọ e mere na Sonoma County, e guzobere ụka ise nke ndị na-edebe ụbọchị izuike.
GSAM 386Nzukọ Nke Mbụ n'Ụlọikwuu na San Francisco
GSAM 386.1Na Juun afọ ahụ, anyị wụrụ ụlọikwuu anyị maka oge mbụ na San Francisco. Mgbe Pasto Bourdeau laghachiri n'Ọwụwa Anyanwụ, e zigara onye ọrụ ọzọ si Michigan ka ọ were ọnọdụ ya. Ọ bịarutere na Juun 17, ma ozugbo jikọtara aka na m n'ọrụ n'obodo ahụ. Mgbe izu ole na ole nke mgbalị n'ụlọikwuu gasịrị, anyị gara n'ihu na nzukọ anyị ruo Disemba 1, 1871, n'ụlọ mgbazinye. N'ihi ọrụ a, mmadụ karịrị iri ise nabatara ozi ahụ na San Francisco.
GSAM 386Nnwale n'ime ụka na California
GSAM 386.2Ruo ụbọchị a, nnwale anyị na California bụkarị site n'aka ndị na-emegide anyị n'èzí, ma ugbu a pụtara nnwale okwukwe a na-atụghị anya ya nke nwere àgwà dị iche maka ndị anyị. Onye ọrụ ibe m gara n'ihu na-eme ihe m ji n'aka na ọ ga-eme ka ya onwe ya na ọrụ ahụ daa asị. Anyị nwere ụfọdụ ndị iro dị njọ n'obodo ahụ, bụ ndị na-enyocha mmegharị anyị niile, ma dị njikere iji ihe ọ bụla n'ime omume nzuzu mee anyị ihe ọjọọ. Ya mere, ọ ghọrọ ihe dị oke mkpa ịgbaso ndụmọdụ onyeozi ka "zere ihe ọ bụla yiri ihe ọjọọ."
GSAM 386Nnwere Onwe Dị Ize Ndụ
GSAM 386.3Anaghị m ekwu na nwanne ahụ mehiela n'eziokwu n'omume ya, ma echere m na ndị iro anyị ga-eji ihe ọ na-ekwu na ọ dị ọcha mee ihe megide anyị. O kwuru na o nwere ikike "ime ihe ọ chọrọ" n'okwu ahụ, karịsịa mgbe a nabatara na enweghị mmehie n'ihe ọ na-eme. Ya mere, ihe gara n'ihu ruo Jenụwarị 23, 1872, mgbe m si Sonoma County gara San Francisco iji hụ ihe a ga-eme iji gbochie ihe ndị ahụ n'ebe ahụ.
GSAM 387.1N'oge a, ndị iro anyị malitere iji omume ya mee ihe dịka m tụrụ egwu, ọ na-ekwu na "ọ bụghị ọrụ ha," na ọ ga-egosi ha na ọ nwere uche nke ya, ma nwee ike ịga ije n'okporo ámá dịka ọ chọrọ, na onye ọ bụla ọ chọrọ, na-enweghị ka ha na-ekwu okwu banyere ya. M gbalịrị, site n'ọrụ nzuzo, igosi ya na ụdị omume dị otú ahụ agaghị abara uru, na mmụọ nnwere onwe dị otú ahụ ga-eduga n'ihe ọjọọ. Ọ nwere ndị enyi ya, ndị na-akpọrọ ya ebere nke ukwuu, ụfọdụ n'ime ha malitere ịkwado echiche ga-eme ka a katọọ ya karị. Ọtụtụ n'ime ụka hụrụ ọjọọ nke ịgbagha ụzọ ya, ma dị njikere ịkwado mbọ m na-agba iji chebe okwukwe ahụ pụọ n'imejọ aha.
GSAM 387A họpụtara nzukọ nyocha
GSAM 387.2Nke a ka ọnọdụ dị na ụbọchị izuike, Jenụwarị 27, mgbe e kpebiri na a ga-enyocha ikpe ahụ, ma ụka ga-eme ihe mkpebi siri ike iji zọpụta ha pụọ na aha ọjọọ nke mmụọ nnupụisi a nwere ike ibute. E kwadoro nzukọ ka ọ malite na Sọnde, Jenụwarị 28, na elekere itoolu nke ụtụtụ, iji tụlee ọnọdụ ahụ na ọrụ anyị dị ka ụka gbasara ya. Dị ka ihe niile si dị, nkewa ụka ahụ agaghị ezere. E ji m ọtụtụ akụkụ abalị ahụ na-ekpe ekpere n'ebe Chineke nọ ka ọ rụọ ọrụ n'aha anyị.
GSAM 387Nkwupụta E Dere Ede
GSAM 387.3N'ụtụtụ nke ụbọchị iri abụọ na asatọ, ka m na-apụ maka nzukọ ahụ, ahụrụ m onye ọrụ ibe m n'akụkụ ụzọ, nso ebe m na-ehi ụra, na-ebe ákwá. O sịrị, "Nwanne Loughborough, agaghị m aga nzukọ taa."
GSAM 387.4"Ị gaghị aga nzukọ ahụ?" ka m kwuru; "nzukọ ahụ metụtara ikpe gị."
GSAM 388.1"Amaara m nke ahụ," ka ọ sịrị, "ma ehiere m kpamkpam. Ị ziri ezi n'echiche ị were gbasara m. Nke a bụ akwụkwọ nkwupụta m dere nye ụka; were ya gụọ ya nye ha. Ọ ga-adị mma maka gị, na maka ndị nwere ike ịnwe ebere maka m, ma ọ bụrụ na anọghị m ebe ahụ."
GSAM 388.2"Gịnị kpatara mgbanwe ukwu a n'ime gị kemgbe ụnyaahụ?" ka m jụrụ.
GSAM 388Ọhụ Dị Ebube A Natara
GSAM 388.3O zara, "Agara m ụlọ ozi ụnyaahụ n'abalị, mgbe ụbọchị izuike gasịrị, nata akwụkwọ ozi si n'aka Nwanne nwanyị White, si Battle Creek, Michigan. Ọ bụ ihe àmà ọ dere maka m." Mgbe ọ nyere m ya, ọ sịrị, "Gụọ ya, ị ga-ahụ otú Onyenwe anyị si ele ikpe m."
GSAM 388.4O rịọrọ m ka m gwa ụka na ọ natara ihe àmà site n'aka Nwanne nwanyị White, nke na-akọ ya ụta maka omume ya, ma na ọ nabatara ya n'ihi na ọ bụ eziokwu.
GSAM 388Ọdịdị Na-eme ka E Kwenye nke Ọhụ
GSAM 388.5Nke a bụ akụkụ nke ihe a gosiri Nwanyị White na Bordoville, Vt., Disemba 10, 1871. O malitere ide akụkụ metụtara ikpe nwanne nwoke a na Disemba 27, 1871, mana n'ihi ihe kpatara ya, a kwụsịrị imecha akwụkwọ ahụ ruo Jenụwarị 18, 1872, mgbe ahụ ka e mechara ya ma zipụ ya site na Battle Creek. Mgbe ahụ, ọ na-ewe ihe dị ka ụbọchị itoolu ka akwụkwọ ozi gafere ala site na Michigan ruo California.
GSAM 388.6N'ime ọhụ, a na-egosi ya ọtụtụ ihe n'ụzọ amụma. Otu a ka ọ dị n'okwu a. N'oge ọhụ ahụ, ọ dị naanị ntakịrị ihe ịrịba ama nke ihe mere n'ezie mgbe àmà ahụ rutere San Francisco. A ga-ahụ, site n'ịtụnyere ụbọchị, na mmechi ikpe ahụ na San Francisco bịara mgbe àmà edere ahụ hapụrụ ebe mbụ. Ụmụnna anyị nọ San Francisco hụrụ ozugbo na ọ gaghị ekwe omume ka onye ọ bụla dee akwụkwọ gaa Battle Creek kọọrọ Nwanyị White ozi ahụ n'oge ọ ga-ede akwụkwọ a, n'ihi na ọnọdụ ahụ adịghị adị n'oge ahụ.
GSAM 389.1Eziokwu a dị oke mkpa nye ụmụnna nọ ebe ahụ, mere ka ha kwere na e nwere ike Chineke n'ime ọhụ ahụ. Edeghị m ahịrịokwu ọ bụla nye Pasto White ma ọ bụ nwunye ya gbasara ọnọdụ ihe dị na San Francisco, onye ọrụ ibe kwuru na ọ deeghị ihe ọ bụla; ụmụnna wee sị, "Ọ bụrụ na ọ dere, ọ gaghị ekwu ihe ndị pụtara ìhè gbasara onwe ya."
GSAM 389Otu E Si Dee Ọhụ ahụ
GSAM 389.2Mgbe anyị mesịrị mụta, site n'akụkụ ọzọ nke eriri ahụ, gbasara ide akwụkwọ àmà ahụ na izipu ya, o doro anya karị na Onyenwe anyị nyere ọhụ ahụ nwere nchebara oge e dere ya na izipu ya gaa ebe ọ ga-aga, ka ọ rute n'oge kwesịrị ekwesị.
GSAM 389.3N'isi ụtụtụ nke Jenụwarị 18, 1872, e kpọtere Nwanyị White n'ụra mgbe e kụrụ n'uche ya nke ọma ihe àmà dị n'elu. Echiche ahụ doro ya anya dịka ọ bụrụ na a kwuru ya n'olu, "Dee ngwa ngwa ihe àmà ahụ maka California, ma tinye ya n'akpa ozi na-esote; a chọrọ ya." Mgbe a kwughachiri ya nke abụọ, ọ biliri, yi uwe ngwa ngwa, wee mezue ide akwụkwọ ahụ. Tupu nri ụtụtụ, o nyere ya nwa ya nwoke Willie, sị, "Were akwụkwọ ozi a gaa ụlọ ọrụ ozi, mana etinyela ya n'ime igbe ozi. Nye ya onye isi ozi, ma gwa ya ka o jide n'aka itinye ya n'akpa ozi ga-apụ ụtụtụ a." Mgbe e mesịrị, ọ sịrị na o chere na ntuziaka ya dị ntakịrị iche, ma ọ jụghị ajụjụ ọ bụla, o mere ihe e nyere ya, ma "hụ ka akwụkwọ ozi ahụ si banye n'akpa ozi."
GSAM 389Ihe àmà nduzi Chineke
GSAM 389.4Mgbe ị matara ọnọdụ anyị nọ na San Francisco n'oge ahụ, ị ga-aghọta ngwa ngwa mkpa ọ dị ka e tinye akwụkwọ ozi ahụ n'akpa ozi ahụ kpọmkwem. N'oge ahụ, anyị nwere naanị otu ozi ala kwa ụbọchị. Ọ bụrụ na akwụkwọ ozi ahụ bịara n'abalị Sọnde, nke iri abụọ na asatọ, kama n'abalị Satọdee, nke iri abụọ na asaa, n'enweghị obi abụọ, ọ ga-abụ na e nwere nkewa mwute n'ụka. Ọ bụrụ na ọ bịara izu ole na ole tupu, ọbụna ozugbo a nyere ọhụ ahụ, ụka agaghị ahụ ike ya ngwa ngwa.
GSAM 390.1Nke a bụ àmà nke gosipụtara doro anya aka Onyenwe anyị, ọ bụghị naanị n'ihi na ọ bịarutere n'oge kwesịrị ekwesị iji dozie mmejọ dị adị nke ọma, kamakwa, mgbe nwanne ahụ nabatara ya n’ịdị umeala n’obi ma soro ya mee ihe, o nwere nnukwu mmetụta iweta njikọta na nkwụsi ike n'ime ụka ahụ ka ọ ka bụ nwata.
GSAM 390Ụzọ e si ede ọhụ ndị ahụ
GSAM 390.2Ihe atụ a na-ezo aka na nkwupụta ya gbasara otu e si ede ihe ọ hụrụ. Banyere nke a, ọ na-ekwu: "A kpalitere m n'ụra m na mmetụta doro anya banyere isiokwu ndị e gosiri m n'uche m n'oge gara aga; ma edere m, n'etiti abalị, akwụkwọ ozi ndị gafere kọntinent ahụ, ma mgbe ha rutere n’oge nsogbu siri ike, gbochiri nnukwu ọdachi ịdakwasị ọrụ ahụ."4