Cutubka 8 — Cashada Arooska Wanka
GSAM 134.1“Nin baa casho weyn sameeyey, oo dad badan ku martiqaaday; wakhtigii cashada ayuu addoonkiisii u diray inuu ku yidhaahdo kuwii la martiqaaday, Kaalaya; waayo, wax waluba hadda waa diyaar.”1
GSAM 134.2“Waxaa barakaysan kuwa loogu yeedhay cashada arooska Wanka.”2
GSAM 134.3Cashadu waa cuntada ugu dambaysa ee maalinta. Masaalkan waxaa ku jira saddex yeedhmood oo cashada loogu yeedhayo. Masaalkan waa inaan lagu khaldin yeedhmada “qadada” ee lagaga hadlay Matayos 22:1-7. “Qadadu” waa cuntada duhurkii. Masaalka ku saabsan yeedhmada qadada, waxaynu ka baranaynaa in kuwii dadka u yeedhay “si xun loola dhaqmay” oo la dilay, iyo in xataa wiilkii boqorka la dilay. Boqorkii yeedhmada diray ayaa “baabbi'iyey gacankudhiiglayaashaas, magaaladoodiina gubay.”
GSAM 134.4Masaalkan yeedhmada “qadada,” oo muujinaya wixii ku dhacay kuwii markii hore diiday yeedhmadaas, wuxuu si habboon u matalay wixii dhab ahaan ku dhacay kuwii diiday injiilka Masiixa, isaga iyo rasuulladiisana dilay. Rabbigu quruuntaas ayuu ciidammo ku soo diray, kuwaas oo “baabbi'iyey gacankudhiiglayaashaas, magaaladoodiina gubay”—Yeruusaalem.
GSAM 134Yeedhmada Cashada
GSAM 134.5Yeedhmadan cashada ee masaalku shaki la'aan waxay tilmaamaysaa “cashada arooska Wanka.” Barako ayaa lagu dhawaaqay kuwa loogu yeedhay “cashada arooskaas.” Cashada aroosku waxay timaaddaa arooska ka dib. Arooska Wanku wuxuu dhacaa ka hor imaatinkiisa; waayo, sida aynu hore u aragnay, marka Masiixu ugu dambaysta yimaaddo, wuxuu “ka soo noqon doonaa arooska.”3
GSAM 135.1Haddaba yeedhmadan cashada arooska waa inay la mid tahay farriinta malaa'igta koowaad ee Muujintii 14, iyo ku dhawaaqidda wakhtiga ee cutubka tobnaad, ee aynu hore u soo sheegnay. Sida Luukos qoray, yeedhmadan koowaad ee cashadu waxay ku socotaa “kuwii la martiqaaday.” Yaa ahaa kuwii la martiqaaday?—Kuwii maqlay oo aqbalay injiilka Masiixa. Waxay sheegtaan inay Masiixa jecel yihiin, ayna jecel yihiin soo muuqashadiisa labaad oo ah rajadooda oo si buuxda u rumoobaysa. Maxaa diidaya in yeedhmadu marka hore iyaga gaadho? Sidii ay lagama maarmaanka u ahayd in injiilka marka hore loo sheego Yuhuuddii Qorniinka lahayd, oo sheeganaysay inay sugayaan imaatinka Masiixa la ballanqaaday,4 ayaa farriinta imaatinka labaad ee Masiixa marka hore loo soo bandhigay kuwii sheeganayay inay yihiin xertiisa, ayna jecel yihiin soo muuqashadiisa.
GSAM 135Yeedhmada Kuwii Hore Loo Martiqaaday
GSAM 135.2Yeedhmada koowaad ee cashadu, maadaama ay ku socoto kuwii hore loo martiqaaday, waa inay gaadhaa kaniisadaha. Haddaba, xaqiiqadu waxay tahay in ku dhawaaqidda imaatinka Masiixa ee dhow, laga bilaabo sannadkii 1833 ilaa gu'gii 1844, laga dhex sameeyey kaniisadaha, wadaaddadii kaniisadahaasina si weyn bay u taageereen. Qoraalkii ugu horreeyey ee William Miller ku daabacay aragtidiisa ku saabsan imaatinka Masiixa ee dhow wuxuu ku soo baxay wargeys Baabtiise ah oo ka soo baxayay Brandon, Vt. Hawshii isaga iyo saaxiibbadiis ilaa Abriil, 1844, waxay inta badan ka socotay dhismayaasha kaniisadaha ama hoolal ay diyaariyeen kaniisadihii waagaas.
GSAM 135.3Oday Himes wuxuu sidan uga hadlayaa hawshii Oday Miller ilaa gu'gii 1844:
GSAM 135.3“Wuxuu ka dhex shaqeeyey dhammaan kooxaha iyo firqooyinka, isagoo aan faragelin ururradooda ama nidaamkooda edbinta, kuna rumaysnaa in xubnaha mad-habyada kala duwani ay sii haysan karaan maqaamkooda, isla markaasna isu diyaarin karaan imaatinka Boqorkooda.”
GSAM 135.4Oday Himes, isagoo ka hadlaya hawshii ay isaga iyo Oday Miller wada qabteen, wuxuu intaas ku darayaa: “Inta badan wadaaddadii iyo kaniisadihii albaabbadooda noo furay annaga iyo walaalaheen oo ku dhawaaqayay caqiidada Imaatinka, way nala shaqaynayeen ilaa sannadkii ugu dambeeyey”—sannadkii 1844.
GSAM 136Albaabbo u Furan Farriinta
GSAM 136.1Wm. Miller wuxuu hawshiisa iyo nooca ay ahayd ka yidhi:
GSAM 136.1“Albaabbo ayaa la ii furay si aan caqiidadan imaatinka labaad ee Masiixa uga dhex sheego ku dhowaad dhammaan mad-habyada, sidaas darteedna waxaan ka jawaabi karay qayb yar oo keliya oo ka mid ah yeedhmadii la ii soo diray.... Meel kasta oo aan tagay, xubnaha kaniisadaha ee ugu cibaadada badan, ugu daacadsan, uguna nool xagga ruuxa ayaa si aad u diyaar ah u qaata aragtiyada sidaas lagu dhawaaqay; halka qofka rumaysad sheegta ee dunida jecel, Farrisiga, qofka xagjirka ah, kuwa kibirka iyo isla weynida iyo danaysiga leh, ay caqiidada imaatinka labaad ee Masiixa ku jeesjeesaan oo ku qoslaan.”
GSAM 136.2Marka laga hadlayo dabeecadda farriinta Imaatinka, waxaa laga odhan karaa wixii D’Aubigné ka yidhi Dib-u-habayntii diinta,—Waxay “ku hirgashay magaca mabda' ruuxi ah. Waxay ku dhawaaqday in macallinkeedu yahay erayga Ilaah; badbaadadana lagu helo rumaysad; hubkeeduna yahay Ruuxa Quduuska ah: isla waxyaalahaas bayna ku diidday dhammaan waxyaalaha dunida.”
GSAM 136Mowjad Xoog Badan oo Soo Noolaynta Rumaysadka ah
GSAM 136.3Dabeecadda soo noolayntii rumaysadka ee raacday ku dhawaaqidda farriinta Imaatinka waxaa sidan ku tilmaamay L. D. Fleming, wadaadka kaniisadda Masiixiyiinta ee jidka Casco, ee Portland, Maine:—
GSAM 136.4“Xiisaha ay kiciyeen casharradiisu [Wm. Miller] waa mid ku dhisan ka-fiirsasho iyo degganaan aad u weyn; in kastoo tani tahay soo noolayntii rumaysadka ee ugu weynayd ee aan weligay arkay, haddana waxaa jira kacsanaan dareen oo aad u yar. Waxay u muuqataa inay si gaar ah u qabsato ragga bulshada. Waxa saamayntan keenaa waa tan: Walaal Miller wuxuu keliya qaataa seefta Ruuxa oo galkeeda laga siibay oo qaawan, dabadeedna afkeeda fiiqan ayuu saaraa qalbiga qaawan, wayna goysaa! intaas oo keliya. Afka hubkan xoogga badan hortiisa, rumaysadla'aantu way dhacdaa, caqiidada sheegaysa in dadka oo dhami badbaadi doonaanna way engegtaa. Aasaasyada beenta ahi way baaba'aan, baayacmushtariyaasha Baabelna way yaabaan. Waxay ila tahay in tani ay tahay tan ugu dhow soo noolayntii rumaysadka ee rasuullada ee waayaha casriga ahi arkeen.”
GSAM 137Dhacdo ka Dhacday Richmond, Me.
GSAM 137.1Si aynu tusaale uga bixino hawshii soo noolaynta rumaysadka ee la socotay wacdinta caqiidada Imaatinka, waxaynu soo xiganaynaa warbixinta mid si firfircoon uga qayb qaatay dhaqdhaqaaqaas. Isagoo ka hadlaya shir saddexdii biloodba mar la qabto, oo lagu qabtay Richmond, Me., laguna metelayay soddon kaniisadood oo Baabtiisaha Doonista Xorta ah, ayuu yidhi:—
GSAM 137.2“Markii aan galay goobtii cibaadada, Oday Rollins, oo fadhiya dhinaca minbarka ee guriga cidhifkiisa fog, ayaa istaagay oo yidhi, ‘Walaal White, waxaad kursi ka heli doontaa halkan agtayda.’ Wacdiga ka dib, waxaa la oggolaaday in dadku hadlaan, aniguna waxaan si xor ah uga hadlay nolosha Masiixiga iyo guulaha kuwa xaqa ah marka uu Masiixu yimaaddo imaatinkiisa labaad. Codad badan ayaa ku dhawaaqay, ‘Aamiin! aamiin!’ inta badan dadkii badnaa ee shirkaas joogayna way ilmeynayeen.... Markii shirku dhammaad ku dhowaa, markii uu oggolaanshahayga helay ka dib, Oday Rollins ayaa istaagay oo yidhi: ‘Walaal White, oo fadhiya dhinacayga midig, ayaa fiidkan guriga cibaadada ee Reed kaga hadli doona imaatinka labaad ee Rabbigeenna Ciise Masiix. Kaalaya, walaalayaalow, oo idinku iskiin u maqla. Waxaannu haysannaa meel nagu filan oo aan dhammaantiin idinku martigelinno. Kaalaya, walaalayaalow, qofkiinna waxba kuma yeeli doonto inuu mawduucan maqlo....’ Wuxuu si wanaagsan u ogaa in walaalihiisa badankoodu ay ka tegi doonaan shirkooda tuulada, oo ay saddex mayl u safri doonaan si ay ii maqlaan, iyo in fadhigoodii hawlaha maamulka ee loo ballamay uu kala tagi doono. Sidaas bayna noqotay. Afar meelood saddex meelood oo wadaaddada ah iyo ku dhowaad ergo kasta ayaa tegay, gurigii cibaadada ee Reedna goor hore ayuu buuxsamay. Mawduucaygu wuxuu ahaa Matayos 24. Ruuxa Ilaah wuxuu i siiyey xorriyad hadal oo weyn. Xiisuhu wuxuu ahaa mid la yaab leh.
GSAM 137.3“Markii aan hadalkayga ku soo afjaray waano aan Masiixiyiinta ugu baaqayo inay si buuxda isu quduus yeelaan oo isu diyaariyaan, dembiilayaashana ugu baaqayo inay Masiixa doondoonaan oo isu diyaariyaan imaatinka Wiilka Aadanaha, ayaa xoogga Ilaah igu soo degay ilaa aan labadayda gacmood minbarka ku qabsaday si aan isu tiiriyo. Waxay ahayd saacad culus oo xurmo leh. Markii aan eegay xaaladda dembiilayaasha, oo lumaya Masiix la'aantiis, anigoo ooyaya ayaan ugu baaqay, anigoo dhowr jeer ku celcelinaya, ‘Masiixa u kaalay, dembiilow, oo badbaad marka uu ammaantiisa ku soo muuqdo. Kaalay, dembiilaha miskiinka ahow, inta aanay goori goor ahayn. Kaalay, dembiilow, dembiilaha miskiinka ahow, kaalay.’
GSAM 138.1“Goobta waxaa ka buuxay xurmo iyo cabsi aad u weyn. Wadaaddadii iyo dadkii way ooyeen, qaarkoodna cod dheer. Mar kasta oo baaqa dembiilaha loo jeedinayay la soo afjaro, waxaa shirkii oo dhan laga maqlayay taah wadajir ah. Waxaan cagahayga ku taagnaa anigoo cutubka fasiraya oo waaninaya in ka badan laba saacadood, codkaygiina wuu xabeebayay. Hadalkii ayaan joojiyey, oo dadkii qaaliga ahaa ayaan cod dheer ugu ooyey, anigoo qalbigayga ka dareemaya wax uu garanayo keliya qofka Ilaah ugu yeedhay inuu runtiisa dembiilayaasha ku wacdiyo. Waxay ahayd sagaalkii saac, haddii dadka kale la siin lahaa fursad ay ku hadlaanna shirku wuxuu socon lahaa ilaa saqdii dhexe. Waxaa fiicnayd in lagu soo afjaro dareenka qotada dheer ee markaas jiray, laakiin keliya markii dadka oo dhan la siiyo fursad ay ku doortaan inay dhinaca Rabbiga istaagaan. Markaasaan ugu baaqay dhammaan dadkii shirka joogay ee doonayay inay ila tukadaan, iyo kuwii doonayay in carshiga naxariista hortiisa loo soo bandhigo, si ay diyaar ugu noqdaan inay Badbaadiyaha farxad kula kulmaan imaatinkiisa labaad, inay istaagaan. Naf kasta oo gurigaas weyn joogtay ayaa istaagtay, sida ay markii dambe ii sheegeen dad meelo kala duwan oo guriga ka mid ah joogay. Muddo gaaban oo duco ah ka dib, shirkii waa la soo xidhay.
GSAM 138.2“Subaxdii xigtay waxaan ku noqday tuuladii, waxaana i wehelinayay ugu yaraan siddeed meelood toddoba meelood oo ka mid ah dadkii joogay shirkii saddexdii biloodba mar ee Baabtiisaha Doonista Xorta ah. Qof waluba wuxuu ka warramayay shirkii ammaanta badnaa ee ay fiidkii hore ka soo qayb galeen.
GSAM 138Meelo Kale oo Farriinta Laga Codsaday
GSAM 138.3“Xilligii nasashada, ergadii iyo wadaaddadii waxay igu martiqaadeen inaan kala qayb galo dejinta qorshe ku saabsan goorta aan casharro u jeedin karo jamaacooyinka kala duwan ee shirkaas saddexdii biloodba mar ka tirsan, kuwaas oo lahaa guryo cibaado oo waasac ah. Markaas waxay ahayd badhtamihii Febraayo, waxaana la isla gartay in aanay hadhin wax ka badan lix toddobaad oo barafku ku habboonaan doono in gaadhiyada barafka lagu dul jiido, taasoo dadka fursad wanaagsan u siinaysa inay shirarka ka soo qayb galaan. Laba iyo toban ka mid ah meelihii ugu muhiimsanaa ayaa loo doortay hawshayda lixda toddobaad. Waxaan jeedin lahaa toban cashar, taasoo iga doonaysay inaan hadlo labaatan jeer toddobaadkii. Tani waxay ii reebtay nus maalin oo keliya toddobaad kasta, taasoo aan inta badan aad ugu baahnaa si aan shan iyo toban ama labaatan mayl ugu safro goobta shirka xigta.”5
GSAM 139Boqollaal Ayaa Rumaysadka u Soo Jeestay
GSAM 139.1Soo noolaynta rumaysadka iyo boqollaal qof oo rumaysadka u soo jeesta ayaa meel kasta raacay wacdinta caqiidada Imaatinka, gaar ahaan markii ay ku dhowaadeen dhammaadka sannadka Yuhuudda ee 1843 (Maarso 21, 1844). Jiilaalkaas ayay ahayd markii qoraagu markii ugu horraysay mawduucan ku maqlay tuuladii uu ku dhashay—Victor, N.Y.—oo inkastoo uu laba iyo toban jir oo keliya ahaa, uu aqbalay rumaysadka imaatinka labaad, intii uu ka fahmay. Saamaynta ay dadka ku reebtay runtii waxay ahayd mid culus oo xurmo leh, shirarka oo keliya ma ahayn, ee meel kasta. Victor wakhtigaas waxay ahayd tuulo ay ku noolaayeen dad ku dhow laba boqol oo keliya, laakiin dhulka miyiga ah ee ku wareegsan dad badan baa degganaa. Natiijadii shirarkaas isdaba jooga ahaa ee tuuladaas yar lagu qabtay, waxaa la soo sheegay in shan boqol oo qof ay rumaysadka u soo jeesteen.
GSAM 139Maragfurka Buugga Sannadlaha ah ee Metodistaha
GSAM 139.2Marka laga hadlayo mowjaddii xoogga badnayd ee soo noolaynta rumaysadka ee daba socotay ku dhawaaqidda Imaatinka, waxaynu Buugga Sannadlaha ah ee Metodistaha ka helaynaa in “afartii sano ee u dhexaysay 1840 iyo 1844, 256,000 oo qof ay Ameerika rumaysadka u soo jeesteen.” Wixii Ameerika ka dhacay ayaa sidoo kale ka dhacay dalalkii kale ee yeedhmada laga sameeyey. “Xoog weyn ayaa la socday wacdinta, nafo ayaana meel kasta rumaysadka u soo jeestay.” Maadaama yeedhmadii koowaad ee cashada aroosku gaadhay kaniisadaha,—“kuwii la martiqaaday,”—iyada oo iyaga la soo marinayo ayay gaadhay dhammaan kuwii doonayay inay yimaaddaan oo ka qayb qaataan badbaadada sugaysa dadka Ilaah. Farriinta haddii lagu wacdiyay, lagu tukaday, ama lagu qaaday “heesaha Imaatinka,” dhaqdhaqaaqa xoogga badan ee Ruuxa Ilaah ayaa hawsha la socday.
GSAM 140Carruur Wacdiyaysa Iswiidhan
GSAM 140.1Arrintan la xidhiidha waxaynu eegaynaa sida Rabbigu u shaqeeyey si ku dhawaaqidda loo bilaabo dalalkii sharcigu mamnuucayay in la wacdiyo wax ka soo horjeeda “kaniisadda dawladda.” Iswiidhan waxay ka mid ahayd dalalkaas. Halkaas Rabbigu wuxuu adeegsaday carruur yaryar si uu hawsha u bilaabo. Muuqashadii ugu horraysay ee arrintani waxay ahayd xagaagii 1843, magaalada Eksjö, ee koonfurta Iswiidhan. Gabadh yar, oo shan jir oo keliya ahayd, oo aan weligeed baran akhriska iyo heesidda midna, ayaa maalin si xurmo aad u weyn leh si sax ah u qaadday hees dheer oo Luutarka ah, dabadeedna xoog weyn ayay ku dhawaaqday “saacaddii xukunkiisa ayaa timid,” waxayna reerka ku waanisay inay isu diyaariyaan la kulanka Rabbiga; waayo, isagu dhowaan buu imanayay. Kuwii reerka ka tirsanaa ee aan rumaysadka u soo jeesan ayaa Ilaah naxariis weyddiistay, waxayna heleen cafis. Dhaqdhaqaaqani wuxuu ku faafay magaalo ilaa magaalo, carruur kalena waxay ku dhawaaqayeen farriinta. Isla dhaqdhaqaaqaas carruurta dhexdeeda ah ayaa ilaa xad laga arkay Noorway iyo Jarmalka.
GSAM 140“Haa! Waxay ahayd inaan wacdiyo”
GSAM 140.2Sannadkii 1896, anigoo shirar ku qabanaya toddoba iyo toban meelood oo kala duwan oo Iswiidhan ku yaal, ayaan soo maray dhawr meelood oo ay carruurtu ka wacdiyeen sannadkii 1843. Waxaan fursad u helay inaan la hadlo kuwii maqlay wacdintaas iyo rag iyagoo carruur ah wacdiyi jiray. Midkood ayaan ku idhi, “Ma waxaad wacdin jirtay farriinta Imaatinka adigoo wiil yar ah?” Wuxuu iigu jawaabay, “Wacdin miyaa! Haa, waxay ahayd inaan wacdiyo. Arrintu ma ahayn wax aan anigu qorshaystay. Xoog baa igu soo degay, oo waxaan ku hadlay wixii uu xooggaasi igu khasbay inaan ku hadlo.”
GSAM 140Boquist iyo Walbom oo ku sugan Örebro, Iswiidhan
GSAM 140.3Gobolka Örebro Län ayay hawshani ku faaftay ilaa dad waaweynna lagu dhaqaajiyey inay farriinta ku dhawaaqaan. Markaas mas'uuliyiinta dawladda, oo ay kiciyeen wadaaddada “kaniisadda rasmiga ah,” ayaa xidhay laba wiil oo dhallinyaro ah, Walbom oo siddeed iyo toban jir ah iyo Ole Boquist oo shan iyo toban jir ah, iyagoo sheegay inay ciqaabtooda dadka kale ugu digayaan. Waxay dhabarradooda qaawan ku garaaceen ulo geedka Betula laga gooyey, dabadeedna, iyagoo nabarradoodu dhiigayaan, ayay geliyeen xabsiga Örebro. Markii nabarradii bogsadeen ayay xabsiga ka soo saareen, iyagoo weydiinaya, “Ma joojinaysaan wacdinta caqiidadan?” In kastoo ay mar labaad ulo ku garaaceen oo nabarradoodii dib u fureen, jawaabta keliya ee ay ka heli kareen waxay ahayd, “Waxaan wacdin doonnaa wacdinta uu Rabbigu nagu amro.” Haweenay magac leh oo ka tirsanayd kaniisadda Örebro ayaa u shafeecday, markaasuu Boqor Oscar I mas'uuliyiinta u sheegay inay wiilashaas xabsiga ka sii daayaan, dadkaasna faraha ka qaadaan. Sidaas ayaa runtu guul uga gaadhay Iswiidhan.
GSAM 141Markhaatifurka Boquist
GSAM 141.1Cadadkii Review and Herald ee 7 Oktoobar 1890 waxaa ku qoran sheeko aad u xiiso badan oo ku saabsan wacdinta carruurta, oo uu O. Boquist qudhiisu qoray. Wuxuu yidhi:—
GSAM 141.2“Sannadkii 1843 ayaa dhaqdhaqaaq diineed ka dhex dhacay dadka ku noolaa deegaanka kaniisadda Karlskoga, ee Örebro Län. Hoggaamiyeyaasha dhaqdhaqaaqan waxay ahaayeen carruur iyo rag dhallinyaro ah, oo loo yiqiin ‘rapare.’ Kuwaasi waxay ku wacdiyeen xoog Ilaah ka yimid, waxayna dadka hortooda si aad u go'an uga dhawaaqeen in saacaddii xukunka Ilaah timid.
GSAM 141.3“Dayrtii isla sannadkaas, aniga oo ah O. Boquist, oo markaas shan iyo toban jir ahaa, iyo nin kale oo dhallinyaro ah, Erik Walbom, oo siddeed iyo toban jir ahaa, ayaa xooggan aan la arki karin si weyn noo saameeyey oo aannaan sinaba isaga caabbin karin. Isla markii xooggan jannada ka yimid na qabsaday ayaannu bilownay inaan dadka la hadalno oo cod dheer ugu dhawaaqno in saacaddii xukunku timid, annagoo dadka u tilmaamayna Yoo'eel 2:28-32 iyo Muujintii 14:6, 7.”
GSAM 141Carruur aragti ku jirta
GSAM 141.4Dadku waxay ii sheegeen in kuwii xooggan jannada ka yimid sidaas u saameeyey aanay waxba kala socon wixii ku wareegsanaa oo dhan. Runtii waxay ku jireen aragti Ilaah ka timid, waxayna ku hadlayeen xoog si weyn dadka qalbiyadooda ugu qancinayey runta. Waxay sheegeen in carruurtan yaryari, intii saamayntaas saarnayd, ay ku hadli jireen xoogga iyo haybadda rag iyo dumar si buuxda u koray. Sidaas darteed kuwii arkay waxay ku qanceen inuu Rabbigu si nebinimo leh u adeegsanayey si ay ugu dhawaaqaan runahan culus. Qoraagu wuxuu sii yidhi:—
GSAM 142.1“Dadku tiro badan ayay u soo urureen inay na dhegaystaan, shirarkayaguna habeen iyo maalinba way socdeen, waxaana ka dhashay baraarug diineed oo weyn. Dhallinyaro iyo waayeelba Ruuxa Ilaah ayaa taabtay, waxayna Rabbiga uga baryeen naxariis, iyagoo dembiyadooda ku qiranaya Ilaah iyo dadka hortooda.
GSAM 142.2“Laakiin markii wadaadkii kaniisadda loo sheegay arrintan, dadaallo badan ayaa la sameeyey si naloo aamusiiyo, oo sidaas lagu joojiyo xamaasaddii diineed ee dadka ku faaftay; hase yeeshee dadaalladii oo dhammi waxba ma tarin. Markaas ayaa taliyihii booliska laga codsaday inuu na xidho, waxaana lix toddobaad si aan midho dhalin nalooga raadinayey kayntii aannu magangelyada u cararnay.
GSAM 142.3“Ugu dambayntiise waxaa naloo yeedhay inaan hor tagno wadaadka kaniisadda. Tiradayadu way korodhay, sidaas darteed afartan dhallinyaro ah oo rag iyo dumarba leh ayaa yimid guriga wadaadka, halkaas oo nalagu mariyey maxkamadayn dheer. Dhammaantood waxaa loo oggolaaday inay guryahoodii ku noqdaan aniga iyo Walbom mooyaane; annagana waa nala xidhay, maalintii xigtayna waxaa nalagu hayey xabsiga Örebro, halkaas oo tuugo nalala dejiyey qolka 14, sidii annagoo dembi weyn galay.”
GSAM 142Markhaatifurka Boquist walaashii
GSAM 142.422 Sebtembar 1896 ayaa Boquist walaashii, oo laba iyo toddobaatan jir ahayd, timid shirkeennii Örebro, waxayna nooga warrantay wixii walaalkeed soo maray; waayo waxay goob joog u ahayd garaacistiisii, xadhiggiisii iyo sii dayntiisii. Waxay noo heestay gabaygii diineed ee Boquist iyo Walbom ay qaadeen markii ay xabsiga ka soo baxeen oo ay dul mareen buundada ka sarraysa godka biyaha leh ee ku wareegsan qalcaddaas qarnigii lix iyo tobnaad, oo sannadkii 1843 xabsi ahaan loo adeegsanayey. Xoogga dhaqdhaqaaqii 1843 ayaa la socday markhaatifurka iyo heesidda gabayga. Gabaygu, markii Ingiriisi loo tarjumay, wuxuu ahaa sidan:—
GSAM 143Gabaygii diineed ee Boquist iyo Walbom qaadeen
GSAM 144Wiilkii wacdiyaha ahaa ee Karlskoga
GSAM 144.4Nin jooga Örebro ayaa iiga warramay dhacdo ka dhacday Karlskoga, oo uu degganaa sannadkii 1843. Wuxuu yidhi:—
GSAM 144.5“Wiil yar oo siddeed jir ah, oo aan weligii baran akhriska xarfaha, ayaa bilaabay inuu farriinta wacdiyo, isagoo soo xiganaya aayado badan oo Qorniinka ah. Dadku waxay yidhaahdeen, ‘Wiilkaas Baybalka ayaa ka buuxa.’ Dhacdadani waxay timid kaddib markii Boqor Oscar u hadlay kuwii la silcinayey, sidaas darteed wadaadkii meeshaas joogay ma geyn karin wiilka maxkamadda horteeda si uu hawsha u joojiyo; laakiin wuxuu dadka u sheegay inay wiilka isaga hor keenaan, oo uu bannaanka soo dhigi doono waxa uu yahay, kana tusi doono aqoonla'aantiisa Baybalka.
GSAM 144.6“Dad badan hortooda ayuu wadaadku furay buuggiisii gabayada diineed, wuxuuna wiilka ka codsaday inuu u akhriyo. Wiilkii wuxuu ku jawaabay, ‘Ma aqaan akhriska;’ laakiin intuu wadaadkii dhabarka u jeediyey ayuu gabaygii oo dhan si sax ah u qaaday bilow ilaa dhammaad, iyadoo wadaadkiina uu buugga eegayo isagoo yaabban. Wadaadkii wuxuu wiilka ku yidhi, ‘Waxaad u muuqataa inaad wax walba taqaan.’ Wiilkii wuxuu ku jawaabay, ‘Maya. Mar walba nalooma oggola inaan sheegno wax kasta oo aannu naqaanno.’
GSAM 145.1“Markaas ayuu wadaadkii furay Axdiga Cusub oo wiilka ku yidhi, ‘Kan wax iiga akhri.’ Wiilkii wuxuu ku jawaabay, ‘Ma aqaan akhriska.’ Wadaadkii wuxuu weydiiyey, ‘Haddaba maxaad Baybalka ka taqaannaa?’ Wuxuu ku jawaabay, ‘Waxaan aqaan meesha ay ku taallo aayad uu erayga “and” ku jiro afar iyo toban jeer.’ Wadaadkii wuxuu yidhi, ‘Maya! Aayad sidaas ah Baybalka kuma jirto.’ Wiilkii wuxuu yidhi, ‘Fadlan ma ii akhrin kartaa Muujintii 18:13?’ ‘Haa,’ ayuu yidhi wadaadkii. Intuu akhriyey dadku way tirinayeen, waxaana dhab noqotay in erayga “and” uu halkaas ku jiray afar iyo toban jeer oo qudha, waxaana afartaa iyo tobanka jeer ku dhex jiray ‘xidhidda nafaha dadka.’ Dadkii ayaa ku dhawaaqay, ‘Bal eega! Bal eega! Wiilku Baybalka wuu ka aqoon badan yahay wadaadka!’ Wadaadkii oo aad u xishooday ayaa arrintii iska dhaafay, wixii markaas ka dambeeyeyna dadka wuu faraha ka qaaday.”
GSAM 145.2Sidaas ayuu Rabbigu eraygiisa uga xaqiijiyaa afka carruurta, oo si yaab leh ayuu runtiisa u gaadhsiiyey dhegaha dad sharciyadoodu mamnuucayeen wacdinta caqiido kasta oo aan ahayn tan “diinta rasmiga ah.”
GSAM 145Hadiyadaha Ruuxa ee la xidhiidha farriinta
GSAM 145.3Iswiidhan oo keliya may ahayn meeshii Rabbigu, isagoo la xidhiidhinaya dhaqdhaqaaqa Imaatinka, dadkiisa kula hadlay hadiyadaha Ruuxiisa. Iskotland, Ingiriiska, iyo weliba Ameerika ayuu Rabbigu dadkiisa wax ku baray muujinno gaar ah.
GSAM 145Aragtiyadii William Foy
GSAM 145.4Sannadkii 1842 waxaa Boston, Massachusetts, ku noolaa nin aqoon wanaagsan leh oo la odhan jiray William Foy, oo ahaa nin aftahan ah. Wuxuu ahaa Baabtiiste, laakiin wuxuu isu diyaarinayey in loo caleemo saaro wadaad kaniisadda Episcopal ka tirsan. Rabbigu nimcadiisa ayuu laba aragti ku siiyey sannadkii 1842, mid 18 Jannaayo, tan kalena 4 Febraayo. Aragtiyadani waxay wateen caddayn muuqata inay ahaayeen muujinno dhab ah oo Ruuxa Ilaah ka yimid. Waxaa meelo kala duwan looga martiqaaday inuu minbarrada ka hadlo, ma ahayn dadka kaniisadda Episcopal oo keliya, laakiin sidoo kale Baabtiistayaasha iyo mad-habyada kale. Markuu hadlayo, mar walba wuxuu xidhan jiray khamiiska wadaadka, sida ay wadaaddada kaniisaddaasi u xidhaan marka ay cibaadada gudanayaan.
GSAM 146.1Aragtiyadii Mudane Foy waxay ku saabsanaayeen imaatinka Masiixa ee dhow, socdaalka dadka Ilaah ee ku wajahan magaalada jannada, dhulka cusub, iyo ammaanta xaaladda kuwa la soo furtay. Maaddaama uu hadalka aad ugu fiicnaa oo uu lahaa awood wanaagsan oo wax lagu sifeeyo, meel kasta oo uu tagay wuxuu ka abuuray dareen weyn. Casuumaado ayuu magaalo ilaa magaalo ugu tegi jiray si uu uga warramo waxyaabihii yaabka lahaa ee uu arkay; si loo qaabilo dadkii badnaa ee u soo ururi jiray inay dhegaystaan, waxaa la heli jiray hoolal waaweyn, halkaas oo uu kumannaan qof uga warrami jiray wixii laga tusay dunida jannada, quruxda Yeruusaalemta Cusub iyo ciidammada malaa'igaha. Markuu si qoto dheer uga hadlayo jacaylka jilicsan ee naxariista leh ee Masiixu u qabo dembiilayaasha tabaalaysan, wuxuu kuwa aan weli soo noqon ku boorrin jiray inay Ilaah doondoonaan, waxaana baryadiisii naxariista lahayd ka jawaabi jiray tobannaan qof.
GSAM 146Aragtidii saddexda jaranjaro
GSAM 146.2Hawshiisu waxay socotay ilaa sannadkii 1844, xilli dhammaadka 2300 maalmood uu dhowaa. Markaas ayaa haddana la siiyey muujin kale oo Ruuxa Quduuska ah ka timid,—aragti saddexaad, oo aanu fahmin. Tan waxaa lagu tusay jidka dadka Ilaah ilaa magaalada jannada. Wuxuu arkay sagxad weyn oo sarraysa, ama jaranjaro, oo dad fara badan ku urureen. Marmar ayaa qof sagxaddaas ka dhex dhici jiray oo aragga ka bixi jiray, qofkaasna waxaa laga odhan jiray, “Wuu ka noqday rumaysadkii.” Dabadeed wuxuu arkay dadkii oo u kacaya jaranjaro labaad, ama sagxad, qaar halkaas joogayna sidaas oo kale ayay sagxadda uga dhex dhaceen oo aragga uga baxeen. Ugu dambayntii waxaa muuqatay sagxad saddexaad, oo ku fidsanayd ilaa irdaha magaalada quduuska ah. Koox aad u badan ayaa ku soo biirtay kuwii u soo gudbay sagxaddan. Maaddaama uu filayey in Rabbi Ciise uu waqti aad u yar gudihii ku yimaaddo, wuxuu garan waayey in farriin saddexaad ay raaci lahayd farriimaha koowaad iyo labaad ee Muujintii 14. Sidaas darteed aragtidu waxay isaga u ahayd wax aan la fasiri karin, wuuna joojiyey hadalkii uu dadweynaha u jeedin jiray. Markii muddadii wax sii sheegiddu dhammaatay dabadeed, sannadkii 1845, wuxuu maqlay qof kale oo ka warramaya isla aragtidaas, oo fasiraad ka bixinaya in “farriimaha koowaad iyo labaad la bixiyey, mid saddexaadna ay raaci doonto.” Muddo yar kaddib Mudane Foy wuu bukooday oo dhintay.
GSAM 147.1Muujinnadan xoogga Ilaah ee la socday wacdinta in imaatinkiisu “albaabbada joogo,” iyo farxaddii kumannaankii dembiga ka soo noqonayey si ay Rabbiga ugu adeegaan oo ay imaatinkiisa u sugaan, ayaa dadka si laba jibbaar ah ugu xaqiijiyey in tani runtii ahayd farriintii Rabbigu dunida u soo diray.
GSAM 147.2Laakiin 21 Maarso 1844 way timid oo way dhaaftay, Rabbiguna ma iman. Hase yeeshee kuwa cibaadada u heellanaa ee si qoto dheer u fikirayey waxay ku qanacsanaayeen inay u dhaqaaqeen si waafaqsan doonista Rabbiga, iyo in wax walba wakhtigooda ku caddaan doonaan.