Cutubka 15 — Iftiinka Kordhaya iyo Yaabab Ka Weyn
GSAM 235.1“Xusuusta maalmihii hore, markii laydin iftiimiyey dabadeed aad u adkaysateen halgan weyn oo dhibaatooyin ah; qayb ahaan markii laydinka dhigay wax la daawado cay iyo dhibba, qayb ahaanna markii aad wehel u noqoteen kuwii sidaas loola dhaqmay.”1
GSAM 235.2Muddadii u dhexaysay niyad-jabkii 1844 iyo markii la soo bandhigay iftiinkii cadcaddaa ee ku saabsanaa meesha quduuska ah iyo farriinta malaa'igta saddexaad waxay ahayd xilli jirrabaad gaar ah. Adventistayaashii weli ku adkaysanayay inay ku saxsanaayeen dhaqdhaqaaqii hore waxay runtii ahaayeen “wax la daawado” kuwa u haystay in farriintu gebi ahaanba fashilantay; sababtaas darteedna cay weyn baa loo geystay. Si farxad leh bay ugu adkaysan kareen tan intay Rabbiga rumaysad ku xajisanayeen, Ruuxiisa Quduuska ahna la joogay.
GSAM 235Laba Meelood oo Gaar ah oo Weerarku Ku Wajahnaa
GSAM 235.3Shaydaanku wuxuu lahaa laba jid oo gaar ah oo uu dadka Adventist-ka ah ku jirrabo. Midka hore wuxuu ahaa inuu kuwa si adag u rumaysnaa in wakhtigii wax sii sheegiddu dhammaaday ku qanciyo in imaatinka labaad ee Masiixu ahaa imaatin ruuxi ah, iyo inuu si uun u yimid dhammaadka 2300 maalmood. Midka labaad wuxuu ahaa inuu kuwa ka labalabaynayay waayo-aragnimadoodii hore ku boorriyo inay kulligeedba iska daayaan. Sidaas darteed, intii runta ku saabsan meesha quduuska ah iyo farriinta malaa'igta saddexaad si tartiib ah looga muujinayay Qorniinka, farriimaha Ruuxa Ilaah ee ku yimid hadiyadda wax sii sheegidda waxay xaqiijiyeen dhaqdhaqaaqii hore, iyagoo ku tilmaamay “iftiin dhalaalaya” oo Ilaah dhigay bilowga jidka, si uu jidka oo dhan u iftiimiyo ilaa magaalada. Waxay kaloo farta ku fiiqeen caddaymaha Qorniinka ee sheegaya in imaatinka labaad ee Masiixu noqon doono imaatin dhab ah oo uu isaga qudhiisu imanayo, sidaas darteedna aanu noqon karin dhacdadii dhammaadka “maalmihii.”
GSAM 236Muujinno Yaab Leh
GSAM 236.1Haddii Rabbigu dadkiisa kula hadlo aragtiyo maalmahan ugu dambeeya, miyaanaynu filanayn in muujinta qudheeda laga arko calaamado cad oo Ilaahnimo ah? Calaamadahani way ka muuqdaan aragtiyaha Marwo E. G. White. Sida lagu muujiyey Cutubka 13, sida aragtiyaha qudhoodu u dhacaan waa mucjiso cad; laakiin waxaa jira waxyaalo badan oo yaab leh oo la socda aragtiyaheedii hore, kuwaas oo aad ogaan doontaan markaad sii akhridaan buuggan. Miyaynu filan karnaa inay si kale noqoto, iyadoo ay tahay hadiyad caynkan ah oo Ilaah ugu talagalay inay soo jeediso dareenka dadka, oo ay ku hoggaamiso inay sidii Muuse yidhaahdaan, “Waan leexan doonaa, oo aragtidan weyn baan eegi doonaa”? Hadalka keliya ee gabadh sabool ah, bukaan ah, tabar yar, oo u muuqatay inay qabriga qarka u saaran tahay, kuna tidhi Rabbigu aragti buu i siiyey, kuma filnaadeen inay taas sameeyaan. Muujinnadii yaabka lahaa ee la socday aragtiyaha ayaa dadkii xiise geliyey, waxaana gabadhii laga codsaday inay meelba meel u tagto oo ay ka warranto wixii Rabbigu ku amray inay dadka kale ogeysiiso.
GSAM 236Muujinno Layaab Leh oo Ka Dhacay Aragtidii Saddexaad
GSAM 236.2Waxaan halkan ku sheegi doonaa xaqiiqooyin ku saabsan aragtideedii saddexaad, tii lagu siiyey guriga aabbaheed ee lagu xusay Cutubka 13, bogga 212, sida ay iiga warrameen aabbaha iyo hooyada Marwo White, walaasheed Marwo Sarah Belden, iyo kuwo kale.
GSAM 236.3Qolkii aragtida lagu siiyey waxaa miis khaanado leh dul yaallay Baybal qoys oo aad u weyn. Wuxuu ka mid ahaa daabacaad uu Joseph Teale ku daabacay Boston sannadkii 1822. Buuggu dherer ahaan waa siddeed iyo toban inji, ballac ahaanna kow iyo toban inji, dhumucdiisuna waa afar inji, miisaankiisuna wax yar buu ka badan yahay siddeed iyo toban rodol. Iyadoo aragti ku jirta ayay kacday oo Baybalkan culus saartay cududdeeda bidix, isagoo furan, waxayna u fidisay si uu xagal qumman ula sameeyo jidhkeeda. Dabadeed, muddo ka badan nus saac, ayay gacanteeda midig ku rogrogaysay bogagga oo ay farta ku fiiqaysay aayado kala duwan oo Qorniinka ah, kuwaas oo ay ku celinaysay iyadoo indhaheedu kor eegayaan, dhinac ka soo horjeeda halka buuggu yaallay. Walaasheed Sarah (oo markii dambe noqotay xaaskii Stephen Belden), ama mararka qaarkood qof kale oo joogay, ayaa eegi jiray aayad kasta oo ay fartu tilmaamayso, oo si cad u arkayay inay mar walba ku celinaysay aayaddii fartu saarnayd. Hooyo Harmon waxay tidhi gabadheeda Ellen marka ay xaaladdeeda caadiga ah ku jirto “tabar la'aan darteed ma ay awoodi karin inay Baybalkaas culus ka qaaddo miiska khaanadaha leh; laakiin intay aragtida ku jirtay waxay u sidday si sahlan, oo aad mooddo inuu yahay Axdiga Cusub oo jeebka lagu qaato oo keliya.”
GSAM 237.1Halkan runtii waxaa ka dhacay wax yaab leh!—gabadh tabar yar oo miisaankeedu yahay toddobaatan rodol oo keliya, oo Baybal culus haysay in ka badan nus saac, iyadoo u haysa si nin xoog leh aanu xataa laba daqiiqo u hayn karin; haddana bogag kala duwan u rogaysa aayadaha Qorniinka, kuwaas oo mar kasta la ogaaday inay yihiin aayaddii ay ku celinaysay, iyadoo indhaheedu kor u jeedaan, dhinac ka soo horjeeda halka buuggu yaallay; ugu dambayntiina, cod ka soo baxaya qof aanay sambabadiisu dhaqaaqayn, neefna aanu jidhkiisa ku jirin, oo si sax ah ugu celinaya aayadihii Qorniinka ee la tilmaamay,—waxaas hubaal laguma eedayn karo inay yihiin wax awood dad sameysay ama cudur keenay. Kuwii arkay waxay u arkeen muujin aad u cad oo Ruuxa Kan duurkii gubanayay ka hadlay. Muujinno caynkan oo kale ah oo ka dhacay aragtidii saddexaad ee Gabadh Harmon, meelihii laga ogaaday, waxay keeneen caddayn qancisa oo ah in awood ka sarraysa tan makhluuqa xaddidan ay ku jirtay aragtiyaha.
GSAM 237Aragtidii Topsham
GSAM 237.2Wax yar ka dib dhacdadan, kooxdii Adventistayaasha ee Topsham, oo ilaa soddon mayl waqooyi-bari ka xigta Portland, Maine, markii ay maqleen sida Rabbigu ula macaamilayay Gabadh Ellen G. Harmon, ayay ku martiqaadeen inay meeshaas timaaddo. Martiqaadkii waa la aqbalay, sidaas bayna ku samaysay booqashadeedii ugu horraysay ee Topsham. Shirarka Adventistayaasha waxaa wakhtigaas lagu qaban jiray guriga Mudane Curtiss. Marwo Frances Lunt (oo markii hore ahayd Gabadh Frances Howland), oo deggan Oakland, Cal., ayaa i siisay hadalkan soo socda, oo ku taariikhaysan 19 Janaayo, 1890:—
GSAM 238.1“Aniga iyo qoyska aabbahay waxaannu ka qaybgalnay shirarkii Walaal Harmon ee Topsham sannadkii 1845, intii shirarkaas la wadayna waxaa la siiyey aragti. Waxay ahayd markii noogu horraysay ee aannu aragno iyadoo aragti ku jirta. Walaal Curtiss wuxuu lahaa mid ka mid ah Baybaladii waayihii hore [Baybalka Qoyska ee Teale, oo miisaankiisu yahay siddeed iyo toban rodol]. Walaal Harmon ayaa Baybalkan weyn ka qaadday miiskii khaanadaha lahaa iyadoo aragti ku jirta, waxayna tilmaantay aayado Qorniinka ah iyadoo bogba bog u rogaysa, indhaheeduna kor bay eegayeen oo buugga kama ay eegin. Aayadihii ay ku celinaysay waxay ahaayeen erayo waxbarid, dhiirrigelin ama canaan ah. Wax kale oo muujintaas wakhtigaas gaar u ahaa waxay ahayd sida buugga loo hayay. Waxaa lagu hayay calaacalkeeda fidsan isagoo janjeedha xagal afartan iyo shan darajo ah, qof kalena ma uu awoodin inuu buug ku hayo xagal la mid ah isagoon isla markiiba gacmaha ka siiban; laakiin Walaal Harmon waxay Baybalkan ku haysay xagashaas dhowr daqiiqadood, si adag oo aad mooddo inuu gacanteeda ku dheggan yahay, iyadoo markaas qolka dhexdiisa qofba qof ugu sii tagaysa.”
GSAM 238Maraggii Marwo Truesdail
GSAM 238.2Hadal kale oo ku saabsan isla aragtidan wuxuu ka yimid Marwo M. C. Truesdail, oo deggan Trenton, Mo., kuna taariikhaysan 27 Janaayo, 1891. Waxay tidhi:—
GSAM 238.3“Waxaan jiray shan iyo toban sano sannadkii 1845, waxaanan joogay markii Walaal Harmon booqashadeedii ugu horraysay ku timid Topsham, oo aragtida lagu siiyey guriga Walaal Curtiss, halkaas oo ay ka qaadday Baybalkii weynaa ee qoyska oo ay kor ugu haysay si aanu midkoodna kuwa kale buug gacmaha ugu hayn karin isagoon isla markiiba ka siiban.
GSAM 238.4“Walaal Harmon waxay aragtida ku jirtay in ka badan laba saacadood. Waxay ahayd muujintii ugu yaabka badnayd ee awoodda Ilaah ee aan abid goobjoog u noqdo, anigoo arkay iyada oo aragti ku jirta in ka badan laba iyo toban jeer. Mar kasta waxay ahaayeen wakhtiyo xurmo weyn iyo isbaadhid leh, laakiin tan ayaa kulligood ka sarraysay. Alla! Sidee baannu u gariiraynay intuu Boqorka weyn ee samadu na barayay isagoo adeegsanaya adeegtiisa tabarta yar; intay noo akhrinaysay aayado aad u qalbi-qaboojinaya oo ku habboon xaaladdayada adag; sida Cibraaniyada 2:2, 3; Yacquub 5:7, 8; Cibraaniyada 10:35, 39; 1 Butros 1:7; Luukos 12:32-37, iyo kuwo kale oo badan, iyadoo Baybalkii weynaa ee qoyska kor u haysay ilaa aan ku qasbanaaday inaan kursi ku istaago si aan u akhriyo halka ay farta ku fiiqaysay. Uma malaynayo in Walaal Harmon ay iga dheerayd wax ka badan laba inji.”
GSAM 239.1Muujinno caynkan oo kale ahi waxay dadka daacadda ah ku qanciyeen in awood ka sarraysa tan dadka ay xukumaysay adeegtan is-hoosaysiisa, waxaana meelo kala duwan oo New England ah uga yimid codsiyo ah inay timaaddo oo maraggeeda gudbiso.
GSAM 239Shaqada Gacanta oo Dembi Loo Arko
GSAM 239.2Wax yar ka dib, Gabadh Harmon waxaa aragti lagu faray inay booqato Paris, Maine, halkaas oo ay joogeen dad rumaysnaa inay dembi tahay in shaqo gacmeed la qabto. Oday Stephens, oo ka yimid Woodstock, Maine, ayaa hormuud u ahaa qaladkan, wuxuuna saamayn xoog leh ku lahaa dadka kale. Wuxuu markii hore ahaa wacdiye ka tirsan Metodistayaasha, waxaana loo haystay Masiixi is-hoosaysiiya oo aamin ah. Wuxuu dad badan kalsoonidooda ku kasbaday qiirada uu runta u qabay iyo nolol u muuqatay inay quduus tahay, taas oo qaar ku dhalisay inay rumaystaan inuu Ilaah si gaar ah u hagayo. Rabbigu wuxuu Gabadh Harmon siiyey canaan ay isaga u gudbiso. Waxay sheegtay inuu ka hor imanayo ereyga Ilaah markuu shaqada ka joogsanayo, qaladaadkiisana dadka kale ku adkaynayo, oo uu cambaaraynayo dhammaan kuwa aan aqbalin. Wuxuu diiday caddaymihii uu Rabbigu siiyey oo dhan si uu qaladkiisa ugu qanciyo, wuxuuna diiday inuu qirto gefafkiisa. Wuxuu raaci jiray dareenkiisa, wuxuuna geli jiray safarro daal badan, isagoo lug ku mari jiray masaafooyin dhaadheer oo uu ku tago meelo uu aflagaaddo oo keliya kala kulmi jiray, wuxuuna u haystay inuu waxaas oo dhan Masiixa aawadiis u silcayo. Caqligiisii iyo garashadiisii dhinac buu iska dhigay.
GSAM 239.3Maragga Gabadh Harmon iyo wixii arrintu ku dambaysay, waxaan ka soo xigan doonaa warqad aan ka helay Marwo M. C. Truesdail, oo wakhtigaas degganayd Paris, Maine. Markay bixisay faahfaahin la waafaqsan waxa kor ku qoran, waxay tidhi:—
GSAM 240.1“Dhammaantood way qirteen marka laga reebo hoggaamiyahoodii, Jesse Stephens. Walaal Harmon waxay uga digtay in hadduusan is-hoosaysiin oo aanu qiran qaladaadkiisa, uu dhowaan hawshiisa soo afjari doono. Dhammaantood waxay tan u fahmeen saadaal ah inuu si uun isu dili doono.”
GSAM 240.2Wixii arrintiisu ku dambaysay waa sidan:—
GSAM 240.3“Markii adhigiisii yaraa ka tegay, wuxuu noqday nin murugaysan, wax yar dabadeedna wuu waashay, isagoo diiday inuu cuno wax ay karsadeen kuwa sharka leh. Ma uu maqal inaan Massachusetts ka soo noqday markii aan qadadiisii u geeyey. Isagoo gacantiisii lafaha ahayd ka soo fidinaya dalool yar oo daaqad ku yaal, ayuu i weydiiyey, ‘Ilaah miyaa waxan kula soo diray, Walaal Marion?’ Markuu arkay inaan jawaabta ka labalabaynayo, ayuu diiday inuu dhadhamiyo. Xaaladdiisii laga naxo, isagoo qol yar ku xidhnaa guriga walaalkiis (oo aan rumaysnayn), waxay i xusuusisay digniintii si naxariis leh samada looga soo diray oo uu si madax-adayg leh u diiday. Laba maalmood ka dib booqashadan murugada leh ayaa qoyskiisii loo geeyey, halkaas oo uu wax yar ka dib noloshiisii ku dhammeeyey isdilid, isagoo xadhig ka samaystay gogoshiisii sariirta.”2
GSAM 240Saadaal Rumowday
GSAM 240.4Xagaagii 1845, Gabadh Harmon waxay booqatay Massachusetts iyadoo uu martiqaaday Otis Nichols, waxaana wehelisay walaasheed Sarah. Waxay la degeen qoyska Mudane Nichols. Isaga iyo xaaskiisu waxay gaadhigooda ku raaci jireen oo geyn jireen meelo kala duwan si shirar loogu qabto, halkaas oo Gabadh Harmon ay maragyadeeda ku gudbin jirtay. Sidaas ayay u suurtoobi jirtay inay booqato Boston, Roxbury iyo Carver. Wakhtigii booqashadoodii labaad ee Boston, Mass., waxaa dhacay dhacdo aad u xiiso leh.
GSAM 240.5Boston iyo agagaarkeeda waxaa joogay koox dad xagjir ah oo iyaguna qabay in shaqadu dembi tahay, farriintooda ugu weynina waxay ahayd, “Iibiya waxaad haysataan, oo sadaqaysta.” Waxay yidhaahdeen waxay ku jireen sannadkii yubilii, dhulkuna waa inuu nastaa, masaakiintana waa in la quudiyaa iyagoon shaqayn. Sargent, Robbins iyo qaar kale ayaa hoggaamiyayaal ahaa. Waxay aragtiyaha ku cambaareeyeen inay shaydaanka ka yimaadeen, maxaa yeelay qaladaadkoodii ayaa la muujiyey. Waxay si adag ula dhaqmi jireen dhammaan kuwa aan sida iyaga u rumaysnayn.
GSAM 241.1Intii Gabadh Harmon iyo walaasheed ay booqashada ku joogeen guriga Mudane Nichols, Sargent iyo Robbins ayaa Boston uga yimid inay isaga kaalmo weydiistaan, waxayna yidhaahdeen waxay u yimaadeen inay soo booqdaan oo ay habeenka la hoydaan. Mudane Nichols ayaa ku jawaabay inuu ku faraxsan yahay imaatinkooda, waayo gabdhaha Sarah iyo Ellen Harmon ayaa guriga joogay, wuxuuna doonayay inay iyaga bartaan. Isla markiiba ayay go'aankoodii beddeleen, lagumana qancin karin inay guriga soo galaan. Mudane Nichols wuxuu weydiiyey inay Ellen farriinteeda kaga warrami karto Boston, iyo inay dhegaysan doonaan oo ay dabadeed xukumi doonaan. Waxay yidhaahdeen, “Haa, kaalaya Boston Sabtida soo socota [iyagoo ula jeeda Axadda, maadaama aanay weli Sabtida aqbalin]; waxaannu jeclaan lahayn inaan fursad u helno dhegaysigeeda.”
GSAM 241.2Mudane Nichols wuxuu tan iigaga warramay gurigiisa Dorchester sannadkii 1858. Wuxuu sheegay inuu wax walba u qorsheeyey inuu subaxa Sabtida gaadhigiisa ku tago Boston si uu Gabadh Harmon u geeyo shirkii la soo jeediyey. Fiidkaas, intii lagu jiray salaadda qoyska, ayaa aragti lagu qaaday. Markii ay ka soo baxday, waxay tidhi, “Walaal Nichols, berrito Boston ma tegayo; Rabbigu wuxuu i tusay inaan tago Randolph. Hawl uu doonayo inaan sameeyo ayuu halkaas iigu hayaa.” Mudane Nichols wuxuu aad u tixgelin jiray ilaalinta hadalkiisa. Wuxuu ballanqaaday inuu iyada Boston geyn doono maalinta ku xigta, wuxuuna isagoo walaacsan weydiiyey, “Maxaan ka yeelaa ballantii aan Sargent iyo Robbins siiyey?” Gabadh Harmon waxay tidhi, “Taas ha ka welwelin, Rabbigu wuxuu igu amray inaan jidka kale raaco.” Mudane Nichols ayaa yidhi, “Hagaag, ma fahmayo.” Gabadh Harmon waxay tidhi, “Rabbigu wuxuu i tusay inaynu fahmi doonno markaynu halkaas gaadhno.” Mudane Nichols ayaa yidhi, “Hagaag, jid aad halkaas ku gaadhi kartaa ma jiro haddaanaynu tegin oo aannu ku geyn, laakiin ma aqaan sida aan arrimaha ugu sharxi doono walaalaha Boston jooga.”
GSAM 241.2Mudane Nichols wuxuu kaloo ii sheegay in “Walaal Harmon ay aragtida ku aragtay labawejiilenimadoodii, iyo in Sabtida aanu shir Boston ka dhici doonin, ee Sargent, Robbins iyo kuwa kale ee ka soo horjeeday ay Sabtida la kulmi doonaan kooxdii badnayd ee Randolph (oo Boston u jirta saddex iyo toban mayl); iyo inay tahay inaan kuwa ka soo horjeeda kula kulanno Randolph, shirkooda Sabtida, halkaasna lagu siin doono farriin ay u gudbiso oo kuwa daacadda ah, ee aan eexda lahayn, ku qancin doonta in aragtiyaheedu Rabbiga ka yimaadeen ama ay Shaydaanka ka yimaadeen.” Halkii ay Boston tegi lahaayeen oo ay dabadeed Randolph u sii gudbi lahaayeen, taas oo noqon lahayd masaafo laba iyo labaatan mayl ah, waxay si toos ah u tageen Randolph, waxayna halkaas gaadheen ku dhowaad wakhtigii shirka. Halkaas waxay ka heleen isla kuwii kula heshiiyey inay Boston kula kulmaan. Mudane Nichols ayaa markaas yidhi, “Hadda waan fahmay.”
GSAM 242.1Isku daygan Sargent iyo Robbins ay ku doonayeen inay kaga baxsadaan maragga Gabadh Harmon, iyo sida loo hagay si ay iyaga ula kulanto, waxay saamayn weyn ku yeesheen maskaxda qaar ka mid ah kuwii joogay. Shirka qudhiisa, waxaan soo xigan doonaa warkii uu Mudane Nichols ka bixiyey:—
GSAM 242Muujinno La Yaab Leh
GSAM 242.2“Walaal Ellen waxay gashay aragti ay la socdeen muujinno aan caadi ahayn, waxayna intii ay aragtida ku jirtay ku hadlaysay cod cad oo ay si wanaagsan u fahmi kareen dhammaan dadkii joogay, ilaa qiyaastii qorrax dhaca. Sargent, Robbins, iyo French aad bay uga cadhoodeen, uguna kacsanaayeen, inay maqlaan Walaal Ellen oo ku hadlaysa aragti ay iyagu ku sheegeen inay Ibliiska ka timid; waxay adeegsadeen saamayntoodii iyo xooggoodii jidhka oo dhan si ay u baabi'iyaan saamaynta aragtida. Waxay ku wada heesayeen cod aad u dheer, dabadeedna waxay isku beddelayeen hadal iyo akhrinta Baybalka iyagoo cod dheer ku hadlaya, si aan Ellen loo maqlin, ilaa uu xooggoodii dhammaaday, gacmahooduna ay sidaas u gariireen oo ay Baybalka ka akhriyi kari waayeen. Laakiin jahawareerkaas iyo buuqaas oo dhan dhexdiisa, dhammaan dadkii joogay waxay si cad u maqlayeen codka Ellen ee cad oo fiiqan, iyadoo aragtida ku hadlaysa. Mucaaradnimada nimankaas way sii socotay intii ay hadli kareen oo heesi kareen, in kastoo qaar saaxiibbadood ah ay canaanteen oo ka codsadeen inay joojiyaan. Laakiin Robbins wuxuu yidhi, ‘Sanam baad u sujuuddeen; waxaad caabudaysaan weyl dahab ah.’
GSAM 243.1“Mudane Thayer, oo guriga lahaa, si buuxda uguma qancin in aragtideedu ay Ibliiska ka timid, sida uu Robbins sheegay. Wuxuu doonayay in si uun loo tijaabiyo. Wuxuu maqlay in aragtiyaha ka yimaadda awoodda Shaydaanka lagu joojin karo in Baybalka la furo oo la saaro qofka aragtida ku jira, wuxuuna Sargent weydiiyey inuu sidaas ku tijaabinayo iyo in kale, laakiin wuu diiday. Dabadeed Mudane Thayer wuxuu qaatay Baybal qoys oo weyn oo culus, oo cabbirka rubuc-xaashida ah, kaas oo miiska saarnaa oo dhif la isticmaali jiray; wuu furay, isagoo furanna wuxuu saaray laabta Ellen oo aragti ku jirta, maadaama ay markaas gadaal ugu tiirsanayd gidaarka geeska qolka. Isla markii Baybalka la saaray, way istaagtay oo waxay u socotay badhtamaha qolka, iyadoo Baybalka oo furan hal gacan ku sidata oo kor ugu qaadday inta ay gaadhi kartay; indhaheeduna si joogto ah kor bay u eegayeen. Waxay si xushmad leh u tidhi, ‘Maragga waxyiga ah ee Ilaah ka yimid,’ ama erayo taas la macne ah. Dabadeed, iyadoo Baybalka hal gacan ku fidisay, indhaheeduna kor eegayaan oo aanay Baybalka eegayn, ayay muddo dheer gacanta kale ku rogaysay bogagga, farteedana saartay meelo cayiman, oo erayadooda si sax ah ugu dhawaaqday cod xushmad leh. Dad badan oo joogay ayaa eegay meelaha ay farteedu tilmaamayso si ay u hubiyaan inay si sax ah u sheegaysay, waayo indhaheedu isla waqtigaas kor bay u eegayeen. Meelaha qaarkood ee la tilmaamay waxay ahaayeen xukunnada ku dhacaya kuwa sharka leh iyo kuwa Ilaah caaya; kuwa kalena waxay ahaayeen waanooyin iyo tilmaamo ku saabsan xaaladdeenna haatan.”
GSAM 243Aragtideedii Ugu Dheerayd, In Ka Badan Lix Saacadood
GSAM 243.2“Waxay xaaladdan ku sii jirtay galabtii oo dhan ilaa ay qorraxdu ku dhowaatay inay dhacdo, markaas ayay aragtidii ka soo baxday. Markii Ellen ay istaagtay iyadoo aragti ku jirta, oo Baybalka culus ee furan gacanta ku sidata, qolkana dhex socotay iyadoo ku dhawaaqaysa aayadaha Qorniinka, Sargent, Robbins, iyo French way aamuseen. Intii waqtiga ka hadhay way walaacsanaayeen, iyaga iyo dad kale oo badan; laakiin indhaha ayay isku qabteen oo way ku adkaysteen iyagoo aan waxba ka qiran dareenkooda.”3
GSAM 244Guurkii Gabadha Harmon
GSAM 244.130 Agoosto, 1846, Gabadha E. G. Harmon iyo Oday James White ayaa is guursaday, waxayna si wadajir ah uga shaqeeyeen horumarinta farriinta. Sannadkii 1847 shaqadoodu inta badan waxay ku koobnayd Maine iyo Massachusetts.
GSAM 244.2Sabtidii ugu horraysay ee Abriil, Marwo White waxaa la siiyey aragti aad u xiiso badan, iyadoo joogta guriga Stockbridge Howland ee Topsham, halkaas oo markaas shirarka badanaa lagu qaban jiray. Aragtidani waa tan lagu xusay Qoraalladii Hore, oo ay ku aragtay meesha quduuska ah iyo alaabteeda, wakhtiga dhibaatada, quduusiinta oo magaalooyinka ka cararaya, kuwa sharka leh oo hareeraynaya, badbaadintooda markii codka Ilaah la maqlo, yubilii, imaatinka Rabbiga oo ku imanaya gaadhifaraska daruurta ah, iyo waxyaalo kale. Waxaa habboon inaynu eegno qaar ka mid ah dhaqdhaqaaqyadeedii intii ay aragtidan ku jirtay.
GSAM 244Bayballo Badan oo Aragti Lagu Isticmaalay
GSAM 244.3Marwo Frances Lunt (gabadhii S. Howland), 19 Janaayo, 1890, waxay igu tidhi:
GSAM 244.3“Dhinaca qolka shirarka lagu qaban jiray waxaa yiil miis ay saarnaayeen buugaag dhawr ah oo noocyo kala duwan leh, oo ay ku jireen Bayballo dhawr ah oo cabbirka caadiga ah leh. Iyadoo aragti ku jirta ayay Marwo White istaagtay, miiskii u tagtay, Baybalna ka qaadday iyadoon buug kale taaban. Waxay ku qabatay gacanteeda bidix isagoo furan oo madaxeeda ka sarreeya, iyadoo farta murdisada ee gacanteeda midig ku tilmaamaysa aayadda Qorniinka ee ay ku celinaysay, iyadoo hor taagan qofka loogu talagalay; dabadeedna waxay buuggii furnaa saartay laabta qofkii ay hortiisa aayadda ku celisay. Iyadoo miiskii ku noqotay ayay qaadatay Baybal kale, oo isla sidaas ayay ku celisay aayad kale oo Qorniinka ah, waxayna Baybalkii furnaa saartay laabta qofkii ay la hadlaysay. Falkan waxay ku samaysay qiyaastii lix qof; dabadeed si xarrago leh ayay kursi ugu fadhiisatay, iyadoo indhaheedu waqtigaas oo dhan kor eegayeen oo aanay buugga eegayn.”
GSAM 245.1Arrintan Marwo Truesdail waxay ka tidhi:
GSAM 245.1“Waan joogay [Abriil, 1847] markii Walaal White ay miiska u tagtay oo Baybalba mid kale ka daba qaadday buugaagtii miiska saarnayd dhexdooda, iyadoo Baybalka saaraysa laabta qofka ay aayad Qorniinka ah u hayso. Waxay sidaas samaynaysay iyadoo indhaheeda kor ugu jeedisay xagga samada. Munaasabaddan waxay Baybalka madaxeeda ka sarraysiisay intii ay ila hadlaysay; dabadeedna waxay saartay laabtayda. Aayadda la i siiyey waxay ahayd 2 Korintos 6:17.”4
GSAM 245.2Warqad ay soo dirtay Marwo Frances Lunt ayay ku sheegtay magacyada saddex qof oo joogay munaasabaddan, kuwaas oo Bayballada la saaray iyadoo Marwo White ay mid kasta kala hadlaysay aayaddii isaga loogu talagalay; magacyadaasna waxaa ku jiray magaca Marwo Truesdail.
GSAM 245Shaqadii Ugu Horraysay Waxay Ka Dhex Jirtay Rumaystayaasha Imaatinka
GSAM 245.3Shaqadii Gabadha Harmon, oo ay hagaysay hadiyadda wax sii sheegidda, laga bilaabo Janaayo, 1845, ilaa gugii 1846, muddo ku dhow siddeed iyo toban bilood, waxay ka dhex jirtay “rumaystayaasha” imaatinka dhow ee Masiixa, kuwaas oo ay hore ula xidhiidhi jirtay. Ka dib dhammaadkii 2300 maalmood (22 Oktoobar, 1844), ilaa la fahmayo sababta niyad-jabkooda iyo nooca dhacdadii markaas dhacday, waxaa jirtay khatar ah inay rumaystayaashu u leexdaan fikrado qaldan, ama gebi ahaanba ka tanaasulaan waaya-aragnimadoodii hore. Farriinteeda ku socotay kuwaas waxay ahayd: “Dhaqdhaqaaqii hore wuxuu ka yimid Ilaah. Rumaysadkiinna aad u xajista. Rabbigu weli hawl buu u hayaa dadkiisa. Baybalka barta. Ereyga baadha, oo waxaad heli doontaan iftiinka.”
GSAM 245.4Tilmaantani waxay waafaqsan tahay qorshaha Rabbiga. Ujeeddadiisu weligeedba waxay ahayd in farriimihiisa gaarka ah ee dadkiisa loogu talagalay, wakhtigooda, laga soo saaro ereygiisa, dabadeedna hadiyadda wax sii sheegidda ay timaaddo “marka labaad,” si ay u adkayso oo u dhisto rumaystayaasha.
GSAM 246.1Tusaale cad oo xaqiiqadan muujinaya waxaa laga helaa arrintii Korneeliyos, sida lagu qoray Falimaha Rasuullada. Malaa'ig Ilaah ayaa u muuqatay oo aragti ku siisay gurigiisa. Malaa'igtaasi si wanaagsan ayay u taqaannay runta injiilka, wayna bari kartay Korneeliyos, laakiin waxaa loo diray inay u adeegto mid ahaa dhaxlaha badbaadada, iyadoo Korneeliyos siinaysa aragti. Waxay u xaqiijisay in cibaadadiisa iyo u go'naantiisa uu Rabbigu aqbalay. Injiilka kuma ay wacdin, laakiin waxay keliya u sheegtay inuu u cid diro Butros, oo la degganaa Simoon oo ahaa hargaha sameeye, magaalada Yaafaa. Butros ayaa yimid oo Qorniinka uga wacdiyey Korneeliyos injiilka Masiixa.
GSAM 246Meesha ay Leedahay Hadiyadda Wax Sii Sheegidda
GSAM 246.2Halkan waxaa habboon inaynu eegno siday hadiyaduhu isugu xigaan markay soo baxayaan, sida uu Rabbigu ereygiisa ugu kala caddeeyey. Bawlos ayaa tan ku xusay warqaddiisii uu u qoray reer Korintos, halkaas oo uu ku yidhi, “Ilaahna qaar buu kaniisadda dhex dhigay, marka hore rasuullo, marka labaadna nebiyo.”5
GSAM 246.3Markaynu eegno hadalka rasuulka ee ku saabsan xidhiidhka hadiyadahani ku leeyihiin shaqada injiilka, markiiba waynu aragnaa sababta kala horrayntan loo raaco. Markuu hadiyadahan isbarbardhigayo, Bawlos wuxuu yidhi: “Sidaas daraaddeed afafku waxay calaamad u yihiin kuwa aan rumaysnayn, ee uma aha kuwa rumaysan; laakiinse wax sii sheegiddu waxay u adeegtaa kuwa rumaysan, ee uma adeegto kuwa aan rumaysnayn.”6 Habka Rabbigu waa in farriimihiisa gaarka ah ee dunida loogu talagalay laga keeno ereygiisa; sidaas awgeed ayuu dadka ugu kiciyaa inay Qorniinka baadhaan, oo rasuullo ahaan u baxaan iyagoo xambaarsan culayska farriimaha Rabbiga, kana wacdiyaan Baybalka, kaas oo qarniyo badan tijaabada ka soo gudbay. Markay rumaystayaal soo baxaan, hadiyadda wax sii sheegidda ayaa timaadda “marka labaad,” iyadoo qaybteeda ka gudanaysa “dhammaystirka quduusiinta, shaqada adeegga, iyo dhisidda jidhka Masiixa.”7