Cutubka 3 — Imaatinka Farcankii Ballanqaadka
GSAM 57.1“Laakiin markii wakhtigu buuxsamay, Ilaah wuxuu soo diray Wiilkiisa, ... oo sharciga ku hoos dhashay, inuu furto kuwa sharciga ku hoos jira, si aynu u helno korsashada wiilalnimada.”1
GSAM 57.2“Haddaba kan awooda inuu idinku adkeeyo sida injiilkayga iyo wacdinta Ciise Masiix ay yihiin, iyo sida ay tahay muujintii qarsoodiga tan iyo bilowgii dunida la qarinayay, laakiinse haatan la muujiyey, oo qoraalladii nebiyada lagu ogeysiiyey quruumaha oo dhan, sida uu amray Ilaaha daa'imka ah, inay rumaysadka addeecaan: Ilaaha keliya oo xigmadda leh ha u ahaato ammaantu weligeed xagga Ciise Masiix.”2
GSAM 57.3“Muujin ayuu igu ogeysiiyey qarsoodiga; sidaan hore erayo kooban ugu qoray, ... kaas oo aan wakhtiyadii kale la ogeysiin binu-aadmiga, sida haatan Ruuxu ugu muujiyey rasuulladiisa quduuska ah iyo nebiyadiisa.... Aniga oo ka yar kan ugu yar quduusiinta oo dhan ayaa nimcadan la i siiyey, inaan dadka aan Yuhuudda ahayn ku dhex wacdiyo hodantinimada Masiix ee aan la baari karin; iyo inaan dadka oo dhan tuso waxa ay tahay wadaagga qarsoodiga, kaas oo tan iyo bilowgii dunida ku qarsoonaa Ilaaha wax walba ku abuuray Ciise Masiix.”3
GSAM 57.4Waxaa la yidhi in Axdiga Hore injiilku ku qarsoon yahay; Axdiga Cusubna lagu muujiyey. Sida qof kale u sheegay, “Markii ay Ilaah ka sii fogaadeen, Yuhuuddu waxay si weyn u lumiyeen garashadii waxbarashada ku jirtay adeegga cibaadada. Adeeggaas waxaa aasaasay Masiixa qudhiisa. Qayb kastaa isaga ayay astaan u ahayd; waxaana ka buuxay nolol iyo qurux ruuxi ah. Laakiin Yuhuuddu waxay xafladahoodii ka lumiyeen noloshii ruuxiga ahayd, waxayna ku dhegeen qaababkii dhintay. Waxay isku halleeyeen allabaryada iyo qaynuunnada qudhooda, halkii ay isku hallayn lahaayeen kan ay kuwaasu tilmaamayeen.
GSAM 58Sugidda Xukunka Dunida
GSAM 58.1“In kastoo Yuhuuddu doonayeen imaatinka Masiixa, haddana ma ay garanayn hawshiisa. Ma ay doonayn in dembiga laga furto, ee waxay doonayeen in Roomaanka laga xoreeyo. Waxay filayeen in Masiixu u yimaado isagoo guulayste ah, oo jebiya awoodda dulmiyaha, Israa'iilna gaadhsiiya inay dunida oo dhan xukunto. Sidaas ayaa loogu diyaariyey jidkii ay Badbaadiyaha ku diidi lahaayeen.
GSAM 58.2“Dadkii ku jiray gudcurka iyo dulmiga, iyo taliyayaashii awoodda u oomanaa, waxay u hiloobeen imaatinka mid ka adkaan doona cadowgooda oo boqortooyada dib ugu soo celin doona Israa'iil. Waxay barteen wax sii sheegyadii, laakiin garasho ruuxi ah ma ay lahayn. Sidaas daraaddeed waxay iska indhatireen qoraallada tilmaamaya hoosaysiinta imaatinkii koowaad ee Masiixa, waxayna si qaldan u fasireen kuwa ka hadlaya ammaanta imaatinkiisa labaad. Kibir baa araggooda qariyey; wax sii sheegiddana waxay u fasireen si waafaqsan damacyadooda danaystaha ah.
GSAM 58.3“In ka badan kun sannadood ayay dadka Yuhuuddu sugayeen imaatinka Badbaadiyaha. Dhacdadan ayay ku xidheen rajooyinkoodii ugu iftiinka badnaa. Hees iyo wax sii sheegid, cibaadada macbudka iyo ducada qoyska dhexdoodaba, magiciisa ayay meel sharaf leh siiyeen. Haddana markii uu yimid ma ay garanayn. Kii samadu jeclayd wuxuu iyaga ula ekaa ‘sida xidid ka soo baxay dhul engegan;’ ma uu lahayn ‘qaab iyo qurux toona;’ mana ay ku arkin qurux ay isaga ku jeclaadaan. ‘Wuxuu u yimid kuwiisii, kuwiisiina ma ay aqbalin.’”4
GSAM 58Ka Soo Jeeda Farcanka Daa'uud
GSAM 58.4Markii uu soo dhowaaday wakhtigii Daanyeel sii sheegay, ee ay ahayd inuu soo muuqdo “Masiixa Amiirka ah”—Kan la subkay—dadka Yuhuuddu waxay u fikiri kareen sidan, shaki la'aanna sidaas ayay yeeleen: Masiixu xagga jidhka waa inuu ka soo jeedaa reerka iyo farcanka Daa'uud, sidaas daraaddeed waa inuu ku dhashaa farcankaas; sida ay qabaan qaynuunnada sharciga iyo caadooyinka Yuhuudduna, waa in loo subkaa adeegga dadka dhexdiisa marka uu soddon sannadood jiro; haddaba haddii uu da'daas ku soo muuqanayo isagoo la subkay, waa inuu dhashaa soddon sannadood ka hor dhammaadka sagaal iyo lixdan toddobaad oo sannado ah, kuwaas oo soconaya ilaa imaatinka Masiixa.
GSAM 59Wax Sii Sheegyadii Simecoon iyo Anna
GSAM 59.1Wakhtigaas ku dhow Israa'iil oo dhammu waxay ku jireen sugitaan. Kuwa Qorniinka si dhab ah oo daacadnimo leh u baranayay waxay sugayeen dhalashada kii noqon lahaa Taliyahooda iyo Xaakinkooda. Simecoon oo ahaa nin gaboobay oo cibaado badan waxaa “Ruuxa Quduuska ah u muujiyey inuusan dhimasho arki doonin intuusan arkin Masiixa Rabbiga.”5
GSAM 59.2Markii Badbaadiyihii dhallaanka ahaa la keenay macbudka, Simecoon wuxuu gartay in ilmahan uu yahay kii la sheegay—Masiixa. “Markaasuu gacmihiisa ku qaaday, oo Ilaah ammaanay, oo yidhi, Rabbiyow, haatan addoonkaaga nabad ku fasax sida eraygaagu yahay; waayo, indhahaygu waxay arkeen badbaadintaada, tan aad ku diyaarisay dadka oo dhan hortooda: iftiin quruumaha iftiimiya, iyo ammaanta dadkaaga Israa'iil....
GSAM 59.3“Simecoonna wuu barakeeyey iyagii [Yuusuf iyo Maryan], oo wuxuu ku yidhi Maryan hooyadiis, Bal eeg, ilmahan waxaa loo dhigay dhicidda iyo soo kicidda kuwa badan oo Israa'iil ah; iyo inuu noqdo calaamad laga hadli doono si ka gees ah (haa, seef baa naftaada qudheedana dhex mudi doonta), si fikirrada qalbiyo badan loo muujiyo.
GSAM 59.4“Waxaana jirtay Anna oo nebiyad ahayd, gabadhii Fanuu'eel, oo ka dhalatay qabiilka Aasheer.... Iyaduna saacaddaas ayay soo gashay, oo sidaas oo kale Rabbiga ugu mahad naqday, oo isaga ayay kala hadashay kuwii Yeruusaalem ku sugayay furashada oo dhan.”6
GSAM 59Malaa'igtu Waxay Booqdaan Adhijirrada
GSAM 59.5Intaas ka hor malaa'ig baa warka farxadda leh ee dhalashada Badbaadiyaha ugu bishaaraysay adhijirradii joogay bannaannada Beytlaxam. Malaa'igtu waxay adhijirradii dhegaysanayay ugu heeseen ereyadan codka macaan leh:—
GSAM 60Raggii Xigmadda Lahaa Waxay Booqdaan Beytlaxam
GSAM 60.2Markaas waxaa yimid raggii xigmadda lahaa ee reer Bari oo arkay “xiddigtii oo soo baxaysa,” sidii Balcaam sii sheegay. Iyagoo hanuunkeeda raacaya ayay gaadheen Yeruusaalem, halkaas oo ay noqotay inay wax ka weyddiiyaan Boqorka hadda dhashay. Markii loo sheegay in Beytlaxam ay tahay meesha uu ku dhalanayo Kii la Doonayay, ayay sii socdeen; oo xiddigtii mar kale soo muuqatay ayaa halkaas ku hagaysay, waxaana la geeyey meeshii hooseysay ee Badbaadiyuhu jiifay. Halkaas ayay ku caabudeen Ilmihii quduuska ahaa, iyagoo hadiyado dahab, foox, iyo malmal ah u keenay, dabadeedna waxay qaadeen socdaalkoodii dheeraa ee ay guryahoodii ugu noqonayeen.
GSAM 60Badbaadiyaha oo Laba iyo Toban Sannadood Jira
GSAM 60.3Laga bilaabo yaraantiisii ilaa uu laba iyo toban sannadood gaadhay, wax yar ayaa laga qoray Masiixa Badbaadiyaha ah, oo aan ahayn inuu ku korayay xigmad iyo dherer, iyo inuu waalidkiis waajibkiisa u gudanayay oo u hoggaansanaa. Laakiin markii uu laba iyo toban sannadood jiray, isagoo Yuusuf iyo Maryan u raacay Yeruusaalem si ay uga qaybgalaan iiddii sannadlaha ahayd, ayuu halkaas wadaaddadii kaga yaabiyey aqoonta ka muuqatay su'aalihiisa iyo jawaabihii uu ka bixiyey arrimahoodii adkaa. Wakhtigaas ilaa uu bilaabay hawshiisii dadka dhexdiisa, wuxuu sharaf u yeelay farsamadii hooseysay ee nijaarnimada, isagoo la shaqaynayay Yuusuf oo ahaa ninkii Maryan.
GSAM 60Hawshii Yooxanaa Baabtiisaha
GSAM 60.4Lixdii bilood ee ka horraysay intaanu Masiixu bilaabin adeeggiisii dadka dhexdiisa, waxaa hawshiisa sii shaacinayay Yooxanaa Baabtiisaha. Dadku waxay u imanayeen iyagoo dadweyne aad u badan ah si ay Yooxanaa u maqlaan oo uu u baabtiiso. Markii ay “ku jireen sugitaan [iyagoo sugayay imaatinka Masiixa] oo dadka oo dhammu qalbiyadooda kaga fikirayeen [“ka dooddayeen ama ka wada hadlayeen,” qoraalka geeska] Yooxanaa, inuu yahay Masiixa iyo in kale; ayaa Yooxanaa u jawaabay, isagoo kulligood ku leh, Runtii anigu biyo ayaan idinku baabtiisaa; laakiin waxaa imanaya mid iga xoog badan, kan aanan istaahilin inaan furo xadhigga kabihiisa: isagu wuxuu idinku baabtiisi doonaa Ruuxa Quduuska ah iyo dab: masaftiisuna gacantiisay ku jirtaa, oo si fiican ayuu u nadiifin doonaa goobtiisa sarreenka lagu tumo, sarreenkana wuxuu ku ururin doonaa maqsinkiisa; laakiin buunshaha wuxuu ku gubi doonaa dab aan demi karin.”7
GSAM 61Ciise oo la Baabtiisay
GSAM 61.1Intii Yooxanaa gudanayay cibaadada baabtiiska, wuxuu arkay Ciise oo u soo socda in la baabtiiso, wuxuuna yidhi, “Bal eega Wanka Ilaah ee qaadaya dembiga dunida.... Yooxanaana wuu marag furay, isagoo leh, Waxaan arkay Ruuxa oo samada uga soo degaya sida qoolley oo kale, wuuna ku dul joogay. Aniguna ma aan garanayn isaga: laakiin kii ii soo diray inaan biyo ku baabtiiso ayaa igu yidhi, Kii aad aragto Ruuxa oo ku soo degaya oo ku dul joogaya, kaas ayaa ah kan dadka ku baabtiisa Ruuxa Quduuska ah. Aniguna waan arkay, oo waxaan marag furay in kanu yahay Wiilka Ilaah.”8
GSAM 61Codkii Samada Ka Yimid
GSAM 61.2In Masiixu yahay Kii la subkay waxaa u marag furay Ruuxa Quduuska ah oo si muuqata ugu soo degay isagoo leh muuqaal jidheed oo qoolley oo kale ah, iyo weliba cod samada ka yimid. Injiilka Matayos waxaan ka akhrinaynaa, “Ciisena markii la baabtiisay, markiiba biyihii ayuu ka soo baxay: oo bal eeg, samooyinkii baa u furmay, oo wuxuu arkay Ruuxa Ilaah oo soo degaya sida qoolley oo kale, oo ku dul fadhiisanaya: oo bal eeg, cod samada ka yimid ayaa leh, Kanu waa Wiilkayga aan jeclahay, oo aan ku faraxsanahay.”9
GSAM 61.3In kastoo “Yooxanaa aanu samayn mucjiso,” haddana markii dadku arkeen xoogga weyn ee la socday adeegga Masiixa, waxay ku qasbanaadeen inay yidhaahdaan, “Wax alla wixii Yooxanaa ninkan ka sheegay run bay ahaayeen.”10
GSAM 61Masiixa oo La Subkay Sida Sharcigu Qabo
GSAM 61.4Qoraalka Luukos ee baabtiiska iyo isla subkiddaas Ruuxa Quduuska ah oo lahaa muuqaal qoolley ah la xidhiidha, waxaan ka akhrinaynaa, “Ciise qudhiisu markuu bilaabay wuxuu jiray qiyaastii soddon sannadood.”11
GSAM 62.1Ka dib soonkii dheeraa ee afartanka maalmood ahaa ee Rabbigeenna iyo jirrabaadihii kululaa ee Ibliisku cidlada ku jirrabay, kuwaas oo isla markiiba ka dambeeyey baabtiiskiisa, ayuu “yimid Naasared, meeshuu ku koray; oo sida caadadiisu ahayd ayuu sunagogga galay maalintii Sabtida, oo wuxuu u istaagay inuu wax akhriyo.... Ruuxa Rabbiga ayaa i dul jooga, maxaa yeelay wuxuu ii subkay inaan masaakiinta injiilka ku wacdiyo.... Markaasuu bilaabay inuu ku yidhaahdo, Maanta ayaa Qorniinkan ku rumoobay dhegihiinna.”12
GSAM 62Wakhtigii Waa Buuxsamay
GSAM 62.2Markos, isagoo isla dhacdadan qoraya, wuxuu yidhi, “Wakhtigii waa buuxsamay, oo boqortooyadii Ilaah waa dhow dahay: toobad keena, oo injiilka rumaysta.”13 Wakhtigii la sii sheegay inuu Kan la subkay soo muuqdo ayaa yimid. Subkiddii Ruuxa Quduuska ah waxay dhacday markii la baabtiisay, haatanna wuxuu bilaabayay adeeggiisa, isla wakhtigii iyo sidii ay sii sheegeen nebiyadii quduuska ahaa ee hore.
GSAM 62Caddayn Muuqata oo ah Inuu Masiixu Yahay Kii la Subkay
GSAM 62.3Adeegga Masiixa waxaa la socday samaynta mucjisooyin joogto ah, kuwaas oo dadka, xataa haddii aysan si buuxda u fahmin masaalladiisa iyo erayadiisa, u ahaa caddayn muuqata inuu yahay Cimmaanuu'eel, ama in “Ilaah la jiray isaga.”14 Mucjisooyinkaas Masiixu dunida kuma siinayn oo keliya caddaynta awoodda Ilaah ee isaga ku jirta, laakiin wuxuu kaloo si ficil ah ugu muujinayay dabeecadda Ilaah iyo naxariistiisa kalgacalka leh. Filibos, ka dib saddex sannadood oo uu si joogto ah ula joogay Masiixa oo uu markhaati u ahaa mucjisooyinkiisii waaweynaa, markuu yidhi, “Rabbiyow, na tus Aabbaha, taasaa nagu filan,” ayuu Ciise ku yidhi, “Muddo intaas le'eg ayaan idinla joogay, oo weli miyaadan i garanayn, Filibosow? Kii i arkay wuxuu arkay Aabbaha: sidee baad haddaba u leedahay, Na tus Aabbaha? ... I rumaysta inaan Aabbaha ku jiro, Aabbuhuna igu jiro; haddii kale, shuqullada qudhooda aawadood ii rumaysta.”15
GSAM 63Yooxanaa oo Wareersan
GSAM 63.1In kastoo markii Masiixa la baabtiisay Yooxanaa uu arkay soo degiddii muuqata ee Ruuxa Quduuska ah, oo uu maqlay codkii samada ka yimid oo ku dhawaaqayay inuu yahay Wiilka Ilaah, isaguna uu sheegay inuu yahay “Wanka Ilaah ee qaadaya dembiga dunida,” haddana dhacdooyinku waxay u socdeen si aad uga duwan wixii uu filayay, sidaas daraaddeed isagoo xabsigiisii mugdiga ahaa ku jira ayuu murugaysnaa oo wareersanaa.
GSAM 63.2“Sidii xertii Badbaadiyaha, Yooxanaa Baabtiisuhu ma uu fahmin dabeecadda boqortooyada Masiixa. Wuxuu filayay in Ciise uu fuulo carshiga Daa'uud; markii wakhtigu sii socday, oo Badbaadiyuhu aanu sheegan awood boqornimo, ayuu Yooxanaa wareeray oo murugooday.”16 “Isagoo u yeedhay laba xertiisa ka mid ah, ayuu [isagu] u diray Ciise, isagoo leh, Ma adigaa ah kii iman lahaa? Mise mid kale ayaannu sugnaa?” “Isla saacaddaas ayuu [Ciise] kuwo badan ka bogsiiyey jirrooyinkoodii iyo belaayooyinkoodii iyo jinniyadii sharka lahaa; kuwo badan oo indha la'aana wuxuu siiyey arag. Markaasuu Ciise u jawaabay oo ku yidhi, Taga oo Yooxanaa u sheega waxyaalihii aad aragteen oo maqasheen.”17
GSAM 63.3Yuhuudda, ama xataa xerta, waxaa ku adkayd inay si cad u arkaan run badan oo Badbaadiyuhu sheegayay, maxaa yeelay waxay aad ugu adkaysnaayeen rumaysnaanta ah in marka Masiixu yimaado uu jebin doono harqoodkii Roomaanka ee iyaga aadka u dhibayay, oo uu isla markiiba soo celin doono boqortooyadii Daa'uud, una talin doono sida boqor dunida ah.
GSAM 63.4Ciise wuxuu wacdintiisii ku bilaabay isagoo leh, “Toobad keena, waayo, boqortooyadii jannadu waa dhow dahay.”18 Markii laba iyo tobankiisii rasuul la diray, waxay qaadeen isla farriintaas, “Boqortooyadii jannadu waa dhow dahay.”19 Mar dambe oo adeeggiisa ah, markii toddobaatankii la diray, waxaa lagu diray erayadan, “Boqortooyadii Ilaah waa idiin soo dhowaatay.”20
GSAM 64Dadkii oo La Yaabay Shaqada Masiixa
GSAM 64.1Erayadii iyo waxbarashadii yaabka lahaa ee Masiixa ayaa dadka ku kallifay inay yidhaahdaan, “Ninna weligiis uma hadlin sida ninkanu u hadlo.”21 Markuu bogsiiyey ninkii indhaha la'aa ee carrabka la'aa, “Dadkii oo dhammu way wada yaabeen, oo waxay yidhaahdeen, Kanu miyaanu ahayn ina Daa'uud?”22 Ama si kale haddii loo dhigo, Kanu miyaanu ahayn farcankii Daa'uud, Badbaadiyihii la ballanqaaday? “Markuu yimid dalkiisii ayuu dadka wax ku baray sunagoggooda, sidaas daraaddeed way yaabeen, oo waxay yidhaahdeen, Ninkanu xaggee buu ka helay xigmaddan iyo shuqulladan xoogga leh? Kanu miyaanu ahayn wiilkii nijaarka? Hooyadiisna miyaan la odhan Maryan? Walaalihiisna miyaanay ahayn Yacquub, iyo Yoosees, iyo Simoon, iyo Yuudas?”23
GSAM 64.2Qiyaastii sannadkii saddexaad ee adeegga Masiixa, markuu macbudka joogay oo uu ka qaybgalayay iiddii daahirinta macbudka, ayaa Yuhuuddu ku soo urureen, oo waxay ku yidhaahdeen, “Ilaa goormaad shakiga nagu haynaysaa? Haddaad tahay Masiixa, bayaan noogu sheeg.”24 Sannadkii ka horreeyey, markuu sameeyey mucjisadii weynayd ee ahayd inuu shanta kun ku quudiyo “shan kibsood oo shaciir ah iyo laba kalluun oo yaryar,” ayuu “gartay inay iman doonaan oo xoog ku qabsan doonaan si ay boqor uga dhigaan, [sidaas daraaddeed] mar kale ayuu buur tegey.”25
GSAM 64Masiixa oo Xerta Baraya Dhimashadiisa
GSAM 64.3Markuu xertiisa wax barayay, Masiixu wuxuu arrin weyn ka dhigay inuu ka saaro fikradda ah in xukun dunida ahi isla markiiba bilaaban doono, oo uu tuso inuu khasab ku yahay inuu dhinto oo haddana soo sara kaco, tago oo haddana soo noqdo. Sidaas daraaddeed wuxuu weyddiiyey, “Haddaba sidee bay ahaan doontaa haddaad aragtaan Wiilka Aadanaha oo kor ugu baxaya meeshuu markii hore joogay?”26 Ka dib markuu ku amray “inaanay ninna u sheegin inuu yahay Ciise Masiix,” waxaan akhrinaynaa: “Wakhtigaas dabadeed Ciise wuxuu bilaabay inuu xertiisii tuso sida ay khasab ugu tahay inuu Yeruusaalem tago, oo wax badan kaga silco waayeellada iyo wadaaddada sare iyo culimmada, oo la dilo, oo maalinta saddexaad la sara kiciyo. Markaasaa Butros gees u kaxeeyey, oo bilaabay inuu canaanto, isagoo leh, Taasu ha kaa fogaato, Rabbiyow; taasu kugu dhici mayso.”27
GSAM 65.1Isla wakhtigaas wuxuu u sheegay inay jiraan kuwo halkaas taagan oo aan dhiman doonin ilaa ay arkaan Wiilka Aadanaha oo boqortooyadiisa ku imanaya.28 Qiyaastii siddeed maalmood ka dib, wax sii sheegiddan ayaa rumowday; rasuul Butrosna wuxuu “aragti”daas Masiixa oo boqortooyadiisa ku imanaya u soo qaataa caddayn imaatinka labaad ee dhabta ah ee Masiixa, kaas oo weli mustaqbalka ah.29
GSAM 65.2Mar ay Masiixa iyo xertiisu Galili joogeen ayuu Ciise ku yidhi, “Wiilka Aadanaha waxaa loo gacan gelin doonaa dadka; wayna dili doonaan, oo maalinta saddexaad ayaa la sara kicin doonaa. Aad bayna uga xumaadeen.”30 Haddana waxay ku guuldarraysteen inay fahmaan oo gartaan macnaha uu waday, waayo, xataa intuu isku dayayay inuu maskaxdooda ku adkeeyo runta culus ee dhimashadiisa iyo sarakiciddiisa, waxay dhexdooda kaga doodayeen cidda ugu weynaan doonta boqortooyada jannada.31
GSAM 65.3Mar kale Butros wuxuu Ciise ku yidhi, “Wax walba waannu ka tagnay, oo waannu ku raacnay; haddaba maxaannu heli doonnaa? Ciisena wuxuu ku yidhi, Runtii waxaan idinku leeyahay, Idinkii i soo raacay, markii wax walba la cusboonaysiiyo oo Wiilka Aadanuhu ku fadhiisto carshiga ammaantiisa, idinkuna waxaad ku fadhiisan doontaan laba iyo toban carshi, idinkoo xukumaya laba iyo tobanka qabiil ee Israa'iil.”32 Weli fikirka boqortooyo dhowaan la dhisi doono ayaa maskaxdooda ku xoog badnaa, waxayna, sida dadka caadadoodu tahay, bilaabeen inay raadiyaan meesha ugu sarraysa boqortooyada.
GSAM 65.4Markaas waxaa timid hooyadii hamiga badnayd ee Yacquub iyo Yooxanaa, wiilashii Sebedi, iyadoo Masiixa ka codsanaysa in wiilasheeda lagu maamuuso jagooyin sare—mid inuu fadhiisto midigta carshigiisa, kan kalena bidixdiisa; ama, malaha, mid inuu noqdo Ra'iisul Wasaaraha dawladda, kan kalena Wasiirka Arrimaha Dibadda. Laakiin Masiixu wuxuu si cad u yidhi, “Ma ogidin waxaad weyddiisanaysaan.”33
GSAM 66Gelitaankii Guusha ee Yeruusaalem
GSAM 66.1Wakhtigaas ku dhow waxaa dhacday dhacdo weyn oo yaab leh. Waxay ahayd Laasaros oo laga soo sara kiciyey xabaasha, isagoo afar maalmood meyd ahaa. Mucjiso xoog leh oo noocaas ah ayaa dadka si weyn u kicisay oo uga yaabisay, sidaas daraaddeed Farrisiintii way naxeen, oo iyaga iyo wadaaddadu markiiba waxay isugu yeedheen gole; iyagoo tashanayana waxay isweyddiiyeen, “Maxaynu samaynaynaa? Waayo, ninkanu mucjisooyin badan ayuu sameeyaa. Haddaynu sidan isaga dayno, dadka oo dhammu way rumaysan doonaan isaga; Roomaankuna way iman doonaan oo naga qaadi doonaan meeshayada iyo quruuntayadaba.”34 Intii awood Shaydaan oo hoos ka timid ay sidan u qabsanaysay kuwii doonayay inay Masiixa dilaan, ayaa awood xagga sare ka timid waxay dadweynaha ku kicinaysay inay ammaanaan isaga, oo ay oofiyaan wixii isaga laga sii sheegay.
GSAM 66.2Markii dhacdadii kor lagu sheegay ay dhacday, dadkii waxay u soo baxeen iyagoo aad u badan, si ay u arkaan Ciise iyo weliba Laasaros oo uu kuwii dhintay ka soo sara kiciyey. Haatan waxay ula muuqatay wax la hubo inuu Ciise yahay boqorkoodii ay muddada dheer sugayeen, markii ay la kulmeen isagoo Yeruusaalem u soo socda oo qayl dameer ku fadhiya, erayadii Qorniinka ayaa si xoog leh maskaxdooda ugu soo dhacay, “Ha cabsan, gabadha Siyoonay: bal eeg, boqorkaagu waa imanayaa, isagoo ku fadhiya qayl dameer.”35 Dadweynihii badnaa waxaa ka soo yeedhay qaylo weyn oo guul ah, taas oo aad u dhibtay Farrisiintii qalbigoodu qabownaa ee wax walba xisaabsanayay. Dhexdooda ayay ku yidhaahdeen, “Miyaydnaan arkayn inaydaan waxba ku guulaysanayn? Bal eega, dunidii baa daba gashay isaga.”36 Markay ka codsadeen in Masiixu joojiyo qaylada, wuxuu ku jawaabay, “Waxaan idinku leeyahay, Kuwanu hadday aamusaan, dhagaxyada ayaa markiiba qaylin doona.”37 Rabbigu wuxuu dhacdadan ka yidhi, “Qayliya,” oo haddii dadku aanay eraygiisa oofin, wuxuu cod gelin lahaa dhagaxyada jidka, iyaga ayaana qaylin lahaa; waayo, eraygiisu waa inuu rumoobaa.
GSAM 66Masiixu Wuu Tegayaa, Haddana Wuu Soo Noqonayaa
GSAM 66.3Badbaadiyeheennu ma doonayn oo keliya inuu xerta dareensiiyo inuu dhiman doono oo haddana soo sara kici doono, laakiin wuxuu kaloo doonayay inuu baro in boqortooyadu aanay iman doonin ilaa uu tago oo haddana soo noqdo. Isagoo ka hadlayay iskutallaabta lagu qodbi doono ayuu yidhi, “Aniguna, haddii kor layga qaado dhulka, dadka oo dhan xaggaygaan u soo jiidi doonaa. Wuxuu sidaas u yidhi isagoo tilmaamaya geerida uu dhiman doono. Dadkii waxay ugu jawaabeen, Waxaannu sharciga ka maqalnay in Masiixu weligiis joogo; sidee baad haddaba u leedahay, Wiilka Aadanaha waa in kor loo qaadaa? Waa ayo Wiilkan Aadanaha?”38
GSAM 67.1Si uu xerta si buuxda ugu adkeeyo xaqiiqada ah inuu tegi doono oo haddana soo noqon doono ka hor intaan boqortooyadiisa dhulka laga dhisin, ayuu yidhi, “Carruurtiiyey, wakhti yar oo kale ayaan idinla joogaa. Waad i doondooni doontaan; oo sidaan Yuhuudda ku idhi, Meeshaan tegayo iman kari maysaan, ayaan idinkana hadda idinku leeyahay.... Simoon Butros ayaa ku yidhi, Rabbi, xaggee baad tegaysaa? Ciise ayaa ugu jawaabay, Meeshaan tegayo hadda iima soo raaci kartid; laakiin goor dambe waad i soo raaci doontaa.”39 Dabadeed qalbiyadoodii welwelsanaa ee murugaysnaa ayuu ku dhiirrigeliyey erayadan: “Qalbigiinnu yuusan murugoon; Ilaah waad rumaysan tihiin, anigana i rumaysta. Guriga Aabbahay waxaa ku yaal hoyaal badan; haddaanay saas ahayn waan idiin sheegi lahaa. Waxaan tegayaa inaan meel idiin diyaariyo. Haddaan tago oo meel idiin diyaariyo, mar kalaan iman doonaa oo xaggaygaan idiin soo qaadan doonaa, inaad meeshaan joogo idinkuna joogtaan.”40
GSAM 67Masaalka Ninka Gobta ah
GSAM 67.2Mar kale ayuu Badbaadiyuhu doonayay inuu saxo fikraddii khaldanayd ee ahayd in boqortooyadu kolkiiba soo muuqan doonto, isagoo masaalkan soo socda ku hadlay intay isaga iyo xertiisu Yeruusaalem u sii socdeen: “Nin gob ah ayaa dal fog u tegey inuu boqortooyo soo helo oo haddana soo noqdo. Wuxuu u yeedhay tobankiisii addoon, oo wuxuu u dhiibay toban mina oo lacag ah, wuxuuna ku yidhi, Ku ganacsada ilaa aan imaado.... Waxaa dhacday, markuu soo noqday isagoo boqortooyadii helay, inuu amray in loo yeedho addoommadii uu lacagta siiyey, si uu u ogaado inta uu mid waliba ganacsiga ka faa'iiday.”41 Masaalkan, Rabbigu ninka gobta ah ayuu isku matalayaa. Waxay ahayd inuu dal fog tago—xagga Aabbihiis—oo halkaas boqortooyada ku helo, ka hor intuusan u soo noqon inuu boqro.
GSAM 68.1Isagoo ka jawaabaya su'aashii xerta ee ahayd, “Maxay noqon doontaa calaamadda imaatinkaaga iyo dhammaadka dunidu?”42 ayuu Badbaadiyuhu u taxay dhacdooyinkii dhici lahaa ilaa laga soo gudbo dhibaatada weyn ee kaniisadda ku soo degi lahayd, iyo calaamadihii cadcaddaa ee dhici lahaa. Markay kuwaasu muuqdaan, waxay garan karaan in imaatinkiisu dhow yahay, oo albaabbada joogo, iyo in jiilkii arkay aanu dhammaan doonin ilaa uu yimaado.43
GSAM 68Xertii oo Dhammi Way Ka Tageen
GSAM 68.2Laakiin inkastoo Masiixu rasuullada waxyaalo badan ka baray dhimashadiisa iyo dullayntiisa, waxay gebi ahaanba garan waayeen runtii uu ka baray maxkamadayntiisa iyo iskutallaabta lagu qodbi lahaa. Fahamkooda runtu aad buu u yaraa, sidaas darteed markii tijaabadii timid, rajadoodii way dhimatay, oo kulligood “way ka tageen oo carareen.”44 Xataa Butros, Butroskii weligiisba qiiraysnaa, oo si kalsooni leh u sheegay in haddii dadka oo dhammi ka tagaan, isaga aanu weligiis ka tegi doonin, ayaa saacado yar dabadood Rabbigiis diidayay, oo dhaar ku sheegayay inaanu ninkaas aqoon. Aad bay uga gaabiyeen fahamka hadalkii Rabbiga ee ahaa inuu maalinta saddexaad, iskutallaabta lagu qodbo dabadeed, kuwii dhintay ka soo sara kici doono, oo dhexdooda ayay isweyddiinayeen kana doodayeen “waxa ay ka dhigan tahay kuwii dhintay ka soo sara kiciddu.”45 Runtii rumaysadkoodu aad buu u yaraa, oo markuu dhintay dabadeed, oo jidhkiisa la dhigay qabrigii cusbaa ee Yuusuf, ayay isu diyaariyeen inay meydkiisa carfiyaan. Rajadii way luntay—oo Masiixa ayay qabriga kula aasnayd—maalintaas Sabtida ahi sidee bay xerta ugu adkayd! Iyadoo qalbiyadoodu murugo iyo niyad-jab culusi saaran yihiin, oo aanu u dhowayn Badbaadiyihii naxariista iyo raxmadda badnaa, ee noloshiisa ay ka buuxeen falal debecsanaan iyo naxariis leh, si uu u qalbi qaboojiyo una xooggeeyo, sidee bay cidlo u ahaayeen!
GSAM 69Dhacdooyinkii Yaabka Lahaa ee Subaxdii Sarakicidda
GSAM 69.1Subaxdii maalinta koowaad ee toddobaadka ayaa waagu baryayaa! Sidee bay samada iyo dhulkuba u kacsan yihiin! Malaa'ig xoog leh ayaa degmooyinka ammaanta ka soo degaysa oo imanaysa qabriga Yuusuf, iyadoo sidda farriin amraysa inuu Wiilka Ilaah sara kaco. “Oo bal eeg, waxaa dhacay dhulgariir weyn; waayo, malaa'igtii Rabbiga ayaa samada ka soo degtay, oo timid oo dhagixii iridda ka rogtay, oo ku dul fadhiisatay. Wejigeedu wuxuu u ekaa hillaac, dharkeeduna wuxuu u caddaa sida barafka; cabsideedii aawadeedna waardiyayaashii way gariireen, oo waxay noqdeen sida dad dhintay.”46 “Jidhadh badan oo quduusiintii hurday ah ayaa sara kacay, oo qabuurihii ka soo baxay sarakiciddiisii dabadeed, oo galay magaalada quduuska ah, oo dad badan u muuqday.”47 Ka fikir booqdayaashaas oo Yeruusaalem jooga, albaabbada saaxiibbadoodana taagan, iyagoo farriin u sida in Masiixii iskutallaabta lagu qodbay uu kuwii dhintay ka soo sara kacay, iyo in iyagana xooggiisu soo nooleeyey si ay sarakiciddiisa uga marag furaan. Sidee bay xertii iyo dumarkii quduuska ahaa u hawl badnaayeen—iyagoo dhan walba u ordaya inay warka farxadda leh sheegaan, “Kuwii dhintay ayuu ka soo sara kacay, waayo, waannu aragnay oo la hadalnay!”
GSAM 69Ciise Ayaa Lug Ku Tegaya Miyiga
GSAM 69.2“Oo bal eeg, isla maalintaas laba iyaga ka mid ah ayaa u socday tuulo yar oo la yidhaahdo Emmaws, oo Yeruusaalem u jirtay qiyaastii lixdan istaadiyon [toddoba mayl iyo badh]. Wayna ka wada hadlayeen waxyaalahaas dhacay oo dhan. Waxaa dhacday, intay wada hadlayeen oo ka doodayeen, in Ciise qudhiisu u soo dhowaaday oo la socday. Laakiin indhahoodii waa laga hayay si aanay u garan isaga. Wuxuu ku yidhi, Waa maxay hadalladan aad isweydaarsanaysaan intaad socotaan, oo aad murugaysan tihiin? Midkood, oo magiciisu ahaa Kaleyobas, ayaa u jawaabay oo ku yidhi, Ma adigaa Yeruusaalem keliya shisheeye ku ah, oo aan ogayn waxyaalihii maalmahan halkaas ka dhacay? Wuxuu ku yidhi, Waxyaalahee? Waxay ku yidhaahdeen, Waxyaalihii ku saabsanaa Ciisihii reer Naasared, oo ahaa nebi camal iyo hadalba ku xoog badnaa Ilaah iyo dadka oo dhan hortooda; iyo sida wadaaddada sare iyo taliyayaashayadu u dhiibeen in dhimasho lagu xukumo oo ay iskutallaabta ugu qodbeen. Laakiin waxaannu rajaynaynay inuu isagu yahay kii Israa'iil furan lahaa; oo intaas oo dhan mooyaane, maanta waa maalintii saddexaad tan iyo markii waxyaalahaasu dhaceen. Haah, weliba dumar nagu dhex jira, oo aroor hore qabriga tegey, ayaa naga yaabiyey; oo markay jidhkiisii waayeen, ayay yimaadeen oo yidhaahdeen inay weliba aragti ku arkeen malaa'igo sheegay inuu nool yahay. Qaar kuwii nala joogay ka mid ah ayaa qabriga tegey, oo helay sidii dumarku yidhaahdeen; laakiin isaga ma ay arag.
GSAM 70.1“Markaasuu ku yidhi, Kuwiinnan garaadka la' oo qalbigiinnu ka raagay inuu rumaysto wax walba oo nebiyadu ku hadleen! Sow ma ahayn in Masiixu waxyaalahan ku silco oo ammaantiisa galo? Markaasuu ka bilaabay Muuse iyo nebiyada oo dhan, oo Qorniinka oo dhan ayuu uga fasiray waxyaalihii isaga ku saabsanaa.”48 Markuu doonayay inuu cunto la cuno, ayuu kibistii kala jejebiyey oo mahad naqay, “oo indhahoodii waa furmeen, oo way garteen isaga.... Waxay isku yidhaahdeen, Sow qalbigeennu innaguma dhex gubanayn intuu jidka inagula hadlayay oo uu Qorniinka inoo furfurayay?”49
GSAM 70.2Haddaba, ugu dambayntii, markii arrinta si buuxda loogu caddeeyey, xertu way arki karaan in geeri iyo sarakicid ay la xidhiidheen hawshii Badbaadiyaha. Laakiin sidee bay u arki doonaan arrinta boqortooyadiisa?
GSAM 70.2“Silicgiisii dabadeed wuxuu isu tusay inuu nool yahay isagoo caddaymo badan oo aan la diidi karin bixiyey, afartan maalmoodna way arkayeen isaga, isagoo ka hadlayay waxyaalaha ku saabsan boqortooyada Ilaah; oo intuu iyaga la urursanaa, ayuu amray inaanay Yeruusaalem ka tegin, laakiinse ay sugaan ballankii Aabbaha, kaasoo, ayuu yidhi, aad aniga iga maqasheen. Waayo, Yooxanaa biyo ayuu ku baabtiisay; laakiin idinka waxaa Ruuxa Quduuska ah laydinku baabtiisi doonaa maalmo aan badnayn dabadood.
GSAM 71Hadda Miyaad Boqortooyada Soo Celinaysaa?
GSAM 71.1“Haddaba markay isu yimaadeen, ayay weyddiiyeen oo ku yidhaahdeen, Rabbi, wakhtigan miyaad boqortooyada dib ugu soo celinaysaa Israa'iil? [Iyagoo aad mooddo inay leeyihiin, Waxaannu barannay inay lagama maarmaan ahayd in iskutallaabta lagugu qodbo oo aad kuwii dhintay ka soo sara kacdo, sida Qorniinku leeyahay, laakiin miyaanad hadda boqortooyada soo celinayn?] Wuxuu ku yidhi, Idinkama aha inaad ogaataan wakhtiyada ama xilliyada uu Aabbuhu amarkiisa ku haysto. Laakiinse waxaad heli doontaan xoog markii Ruuxa Quduuska ahi idinku soo dego; oo waxaad markhaatiyaal iiga noqon doontaan Yeruusaalem, iyo Yahuudiya oo dhan, iyo Samaariya, iyo meesha dhulka ugu fog. Markuu waxyaalahan ku hadlay, iyagoo eegaya ayaa kor loo qaaday, oo daruur baa indhahooda ka qarisay. Intay aad u eegayeen samada intuu kor u socday, bal eeg, laba nin oo dhar cadcad qaba ayaa ag istaagay; oo waxay ku yidhaahdeen, Nimankiinna reer Galili, maxaad u taagan tihiin idinkoo samada eegaya? Isla Ciisahan samada laydinkaga qaaday, sidaad aragteen isagoo samada u tegaya oo kale ayuu u iman doonaa.”50
GSAM 71Ciise Samaduu Joogi Doonaa Ilaa Wax Walba Dib Loo Soo Celiyo
GSAM 71.2Haddaba markii Badbaadiyuhu ka tegey, oo ay runtii arkeen isagoo “kor ugu baxaya meeshuu markii hore joogay,” waxay hubeen in Ruuxa Quduuska ahi bari doono wakhtiga ay boqortooyadu iman doonto. Sidaas darteed Butros, markuu Ruuxa helay dabadeed, wuxuu dadkii uu wax barayay ku yidhi, “Wuxuu soo diri doonaa Ciise Masiix oo markii hore laydinku wacdiyey; kaasoo ay waajib tahay inay samadu hayso ilaa wakhtiyada wax walba dib loo soo celiyo, kuwaas oo Ilaah kaga hadlay afkii nebiyadiisii quduuska ahaa oo dhan tan iyo bilowgii dunida.”51
GSAM 71.3Rasuul Butros waxaa sidoo kale Ruuxa Quduuska ahi siiyey xaqiiqooyinka ku saabsan saddexda adduun: Marka hore, kii daadka ka horreeyey, oo biyo lagu baabbi'iyey; marka labaad, dunida haatan jirta ee dab loo hayo—dab dhulka ku kaydsan, sida ay u qoran tahay Tarjumaadda Dib Loo Saxay—dabkaas oo dadka aan Ilaah ka cabsan u noqon doona halaag, burbur iyo baabba'; marka saddexaad, dhulka cusub, “kaasoo xaqnimadu degto;” ama, sida qaar u tarjumaan, “kaasoo kuwa xaqa ahu degi doonaan.”52
GSAM 72.1Rasuul Bawlos wuxuu ka hadlay sarakicidda dadka Ilaah, iyo in quduusiintiisa oo dhan laga beddeli doono kuwo dhimanaya oo laga dhigi doono kuwo aan dhimanayn, “ilbidhiqsi, marka buunka ugu dambeeya la afuufo.” Wuxuu reer Korintos u sheegay in Masiixu hadda ku fadhiyo carshiga Aabbihiis, oo uu halkaas joogi doono ilaa cadaawayaashiisa oo dhan isaga la hoos geeyo. Taas macnaheedu waa ilaa Aabbuhu boqortooyada—boqortooyadiisa—gacanta u geliyo, sidii lagu sii sheegay Daanyeel 7:13, 14; Sabuurradii 2:8, 9. Kaniisaddii Tesaloniika wuxuu u bandhigay imaatinka Masiixa iyo sarakicidda inay yihiin rajadooda keliya, iyo inay ku jiraan qalbi qaboojinta runta ah marka gacanta dhimashadu ka kaxayso kuwii ay jeclaayeen.53
GSAM 72Wakhtiga Soo Noqoshada Sayidka oo Aan La Cayimin
GSAM 72.2Ilaa markaas kaniisaddu si cad uma ay ogayn wakhtiga Sayidku soo noqon doono. Markuu rasuulku warqaddiisii koowaad ee reer Tesaloniika ku yidhi, “Innaga oo nool oo hadhay ayaa kor lanoo qaadi doonaa,” walaaluhu waxay u fahmeen inuu ula jeedo in Masiixu iman doono iyadoo qaar iyaga ka mid ahi weli nool yihiin. Warqaddiisii labaad ayuu ku saxay fahamkoodii khaldan ee warqaddiisa, wuxuuna u sheegay in “maalintaasu aanay iman doonin haddaan marka hore rumaysadka laga tegin, oo aan ninka dembiga, wiilka halaagga, la muujin; kaasoo ka gees ah oo iska sarraysiiya wax kasta oo Ilaah la yidhaahdo ama la caabudo.”54
GSAM 72Ka Leexashada Rumaysadka
GSAM 72.3Weli kaniisaddu waxay ahayd mid mugdi ku dhex socota oo aan garanayn wakhtiga imaatinka labaad ee Masiixa. Walaaluhu waxay barteen inay iman doonto ka leexasho rumaysadka; laakiin su'aashu waxay ahayd, Intee bay socon doontaa? Jawaab ayaa dabadeed Yooxanaa la siiyey intuu aragti ku jiray jasiiradda Batmos, taasoo ku jirtay tusaalooyinka ku qoran cutubyada laba iyo tobnaad iyo saddex iyo tobnaad ee Muujintii—“wakhti, wakhtiyo iyo wakhti badhkiis,” “laba iyo afartan bilood,” “kun iyo laba boqol iyo lixdan maalmood” (sannado); laakiin ilaa markaas ma dhicin dhacdadii tilmaami lahayd bilowga muddadaas dheer. Sidaas darteed kaniisaddu weli way rajaynaysay oo sugaysay imaatinka Masiixa, iyadoo aan si sugan u ogayn wakhtiga saxda ah ee muuqaalkiisa; waayo, marka wakhtigaas dhibaatadu dhammaado, muddo yar oo dagaal iyo guul ah ayaa weli u hadhi lahayd kaniisadda “hadhaaga” ah.55
GSAM 73.1Marka qoraallada Axdiga Cusubi dhammaadaan, mawduuca imaatinka labaad ee Masiixa si cad ayuu horteenna u yaal. Qiyaastii soddonkii aayadoodba mid ayaa si uun u sheegta imaatinka labaad ee Rabbigeenna Ciise Masiix. Arrintan iyo mawqifka kaniisaddu rajadaas ka taagnayd qarniyadii ka soo wareegay ilaa wakhtiyada casriga ah, Robert Patterson, D.D., wuxuu kaga hadlayaa wargeys la yidhaahdo Interior, isagoo cinwaan uga dhigay “Rajada Barakaysan,” wuxuuna yidhi sidan:—
GSAM 73Kunka Sano ee Dunidan—Patterson
GSAM 73.2“Markii Rabbigeennu kaniisaddiisa dhulka kaga tegey si uu Aabbaha ugu tago, wuxuu kaga tegey xaalad murugo leh. Shantii boqol ee xertiisa ahayd waxaa ku hareeraysnaa dunida oo dhan oo cadaawayaashiisa ah, kuwaas oo mid ka mid ah makhluuqaadka garaadka ugu sarreeya lihi u abaabulay diimo iyo dawlado ka soo horjeeda Masiixiyadda, oo ay kicinaysay xumaan aad u sun badan, oo waayoaragnimadii qarniyadu bartay hababka baabbi'inta ugu waxtarka badan. Rabbigu kama war la'ayn khatarta ina haysatay; khudbadihiisii ugu dambeeyeyna khatarta ma uu yaraysan, mana uu ballanqaadin in cadaawadda dunida iyo dhibaatada kaniisaddu wax iska dhimi doonaan. Laakiin wuxuu ballanqaaday inuu qudhiisu soo noqon doono si uu cadaawayaashiisa u dumiyo, iyo inuu ina tiirin doono ilaa maalintaas barakaysan. ‘Dunidu way idin neceb tahay. Dunida dhib baad ku lahaan doontaan. Waad ooyi doontaan oo barooran doontaan, laakiinse dunidu way farxi doontaa. Waad murugoon doontaan, laakiin murugadiinnu farxad bay isu beddeli doontaa.... Haddaba idinkuna hadda waad murugaysan tihiin, laakiin mar kalaan idin arki doonaa, oo qalbigiinnu wuu farxi doonaa, farxaddiinnana ninna idinkama qaadi doono. Haddaan tago, mar kalaan iman doonaa oo xaggaygaan idiin soo qaadan doonaa, inaad meeshaan joogo idinkuna joogtaan.’
GSAM 74.1“Sidaasay ahayd rajadii barakaysnayd ee soo noqoshadiisa shakhsiga ah, taasoo uu kaniisaddiisa ku qalbi qaboojiyey markii uu shakhsi ahaan ka tegey. Muddada uu maqan yahay oo dhan, wuxuu yidhi waa inaynu dhibaatooyin la kulannaa; sidaasayna noqotay. Haddaynu muddada maqnaanshihiisa ku raaxaysan doonno wakhti nabad dibadeed ah, haddii kaniisaddiisa laga samatabbixin doono weerarrada dunida, haddii uu jiri doono xilli daahirnimo ah oo aan gocondhadu sarreenka dhexdiisa ka bixin, ama haddii, markuu yimaado, ay soo dhoweyn doonaan dadka dhul ay ammaanta Rabbigu ka buuxdo, ama xataa uu dhulka rumaysad ka heli doono, waxay isaga ku noqon doontaa yaab aanu filayn haba yaraatee. Ciise ma ogayn kunkaas sano. Waxaannu leenahay ma uu ogayn, waayo, inooma uu sheegin; oo wuxuu leeyahay, ‘Saaxiibbo ayaan idiinku yeedhay, waayo, wax kasta oo aan Aabbahay ka maqlay waan idin ogeysiiyey.’ Laakiin khudbadihiisa iyo masaalladiisa oo dhan kuma jirto wax tilmaamaya xataa in yar oo ah inaynu rajayno wakhti nabad ama ammaan leh ka hor imaatinkiisa. Rasuulladuna sidoo kale waxba kama ay ogayn kun sano oo Masiixu ka maqan yahay. Saddex boqol oo sano Rabbigeennu markuu tegey dabadeed, rajadii barakaysnayd ee kaniisaddu waxay ahayd rajada soo noqoshadiisa.
GSAM 74.2“Laakiin markii ka leexashadeedii rumaysadka ee hore loo sii sheegay ay sii socotay, oo aroosaddii Masiixu bilowday inay maqnaanshihiisa isku qalbi qaboojiso saaxiibtinimada boqorrada dhulka, si dabiici ah ayay indhaheeda uga jeedisay samada bari iyo soo noqoshada Rabbigeeda, taasoo soo afjari lahayd haybaddeeda dunida. Markii Dib-u-habeeyayaashu buunka injiilka afkooda saareen ... riyooyinkii kun sano oo Masiixu ka maqan yahay kolkiiba waa la xaaqay, ... kaniisaddiina mar kale waxay bilowday inay sugto imaatinka Rabbiga si uu u baabbi'iyo kan Masiixa ka gees ah.... Warqadahooda, wacdiyadooda iyo qiraalladooda rumaysadka, Dib-u-habeeyayaashu waxay ku dhawaaqeen rajadooda ah inuu Masiixu imanayo kunka sano ka hor.
GSAM 74.3“Golaha Westminster wuxuu qiraalkiisa ku soo gebagebeeyaa bayaan ku saabsan rumaysadkooda imaatinka labaad ee Rabbiga, iyagoo adeegsanaya erayo si buuxda u muujinaya rumaysadka kuwa aaminsan inuu Masiixu imanayo kunka sano ka hor. Waxay ku dhawaaqeen erayadan culus: ‘Sida Masiixu inoo doonayo inaynu si sugan u hubno inay jiri doonto maalin xukun ah, si dadka oo dhan dembiga looga celiyo, iyo in kuwa Ilaah ka cabsada qalbi qaboojin weyn ka helaan dhibaatooyinkooda, sidaas oo kale ayuu doonayaa in maalintaas dadku aanay ogaan, si ay isaga ridaan isku hallaynta jidhka oo dhan, oo had iyo goor u soo jeedaan, maxaa yeelay, ma ay garanayaan saacadda Rabbigu iman doono; oo ay mar walba diyaar ugu ahaadaan inay yidhaahdaan, Kaalay, Rabbi Ciise, oo dhaqso u kaalay!’56
GSAM 75.1“Awoowayaasheennii dib-u-habaynta waday waxay qalbiyadooda ku xooggeeyeen sugidda imaatinka Rabbiga, waxayna isku dhiirrigeliyeen qaylada ah, ‘Goobta dagaalka ku adkaysta! waayo, wuxuu la imanayaa guutooyin gargaar ah,’ taasoo ah dareen dhowaan lagu muujiyey hees caan ah oo soo noolaynta rumaysadka ah, laakiin ay hore u yaqaaneen kuwii reer Iskotlaan ee Axdiga ku dhegganaa.
GSAM 75.2“Laakiin wax yar dabadeed ka leexasho labaad oo rumaysadka ah ayaa ka bilaabatay kaniisadihii dib loo habeeyey. Iskotlaan waxaa looga yiqiin caqiidada dhexdhexaadnimada; Ingiriiska, caqiidada Arius, oo markii dambena, caqiidada kaniisadda aragtiyada ballaadhan; Ameerikana waxay isku magacawday caqiidada midnimada Ilaah; Jarmalkana, caqiidada caqliga. Iyadoo caqliga aadanaha ka dhigtay garsooraha, iyo u fiirsashadeenna casriga ah ee aad u xaddidan caddaynta, oo diidaysa inay wax dhacaan marka laga reebo sida ay dhigayaan xeerarka dabiicadda ee la arkay, ayay Ciise ka dhigtay macallin diineed Yuhuudi ah oo wakhtigiisa wax yar ka horreeyey, laakiin aan haba yaraatee aqoon sayniska casriga ah. Sidaas darteed fikradda ah in qofka caynkaas ahi uu dunida aan la arkin ka soo noqon doono si uu dhulka ugu boqro waxaa dib loogu celiyey sheekooyinka khuraafaadka Cibraaniyada.
GSAM 75Daniel Whitby oo Ka Hadlaya Kunka Sano
GSAM 75.3“Ballamadii imaatinkiisa labaad iyo boqornimadiisa dhulka waxaa loo fasiray inay si fudud uga dhigan yihiin faafidda injiilkiisa, iyo in qayb weyn oo dunida ahi Masiixiyadda u hoggaansami doonto muddo kun sano ah, ama, sida qaar u maleeyeen, 360,000 sano; muddadaas oo aadanuhu ku horumari lahaa xirfadaha ilbaxnimada, oo uu ku raaxaysan lahaa nabad iyo barwaaqo aan hore loo arag. Oo dhammaadka muddadaas dheer, oo aad uga weyn inta maskaxda caadiga ahi wada qiyaasi karto, laga yaabee inuu dhaco qalalaase weyn oo dabiicadda ah, markaasna waxaa la odhan karaa Rabbigu wuu iman doonaa oo dunida wuu baabbi'in doonaa, oo aadanaha ayuu xukun ugu yeedhi doonaa. Aragtidan waxaa sii faahfaahiyey oo caan ka dhigay nin Ingiriis ah oo Qorniinka fasira, magiciisuna yahay Whitby [Daniel Whitby wuxuu dhintay 1726], kaasoo waraaqihiisii la daabacay ay caddaynayaan inuu ahaa nin caqiidada Arius haysta; laakiin tafsiirradiisu waxay caan ku ahaayeen dadka ay isku aragtida ahaayeen, oo kunkiisii sano ee khuraafaadka ahaa waxaa si wanaagsan u soo dhoweeyey qaar badan oo ka mid ah dadka caqiidada soo jireenka ah haysta ee gunnooyinka qaata iyo saaxiibbada kaniisadaha dawliga ah ee Yurub, kuwaas oo ay u ballanqaadaysay muddo dheer oo meeltobnaadyo iyo maamuusyo ay helaan. Saamayntooda awgeed ayaa aragtidan Ameerika loo keenay, halkaasoo kolkiiba looga dhigtay wax laga soo qaato hadallada madalaha ee soo noqnoqda iyo gunaanadyada khudbadaha.”
GSAM 76.1Sidaasay ahaayeen aragtiyihii ka jiray qaybaha kala duwan ee dhulka markaynu ku soo dhowaanayno wakhtigii Rabbigu diray digniintii culus ee ku saabsanayd imaatinkiisa, oo ah inuu “albaabbada joogo.”
Notes
- Galatiya 4:4, 5. ↩
- Rooma 16:25-27. ↩
- Efesos 3:3-9. ↩
- Rabitaankii Waayaha, bogagga 29, 30-34. ↩
- Luukos 2:26. ↩
- Luukos 2:28-38. ↩
- Luukos 3:15-17. ↩
- Yooxanaa 1:29-34. ↩
- Matayos 3:16, 17. ↩
- Yooxanaa 10:41. ↩
- Luukos 3:23. ↩
- Luukos 4:16-21. ↩
- Markos 1:15. ↩
- Falimaha Rasuullada 10:38; Yooxanaa 3:2. ↩
- Yooxanaa 14:8-11. ↩
- Rabitaankii Waayaha, bogga 215. ↩
- Luukos 7:19-22; Matayos 11:4. ↩
- Matayos 4:17. ↩
- Matayos 10:7. ↩
- Luukos 10:9. ↩
- Yooxanaa 7:46. ↩
- Matayos 12:23. ↩
- Matayos 13:54, 55. ↩
- Yooxanaa 10:24. ↩
- Yooxanaa 6:15. ↩
- Yooxanaa 6:62. ↩
- Matayos 16:20-22; Markos 9:31. ↩
- Matayos 16:28; Luukos 9:27. ↩
- 2 Butros 1:16-19. ↩
- Matayos 17:22, 23. ↩
- Matayos 18:1; Markos 9:33, 34. ↩
- Matayos 19:27, 28; Luukos 22:28-30. ↩
- Matayos 20:20-24. ↩
- Yooxanaa 11:47, 48. ↩
- Yooxanaa 12:15. ↩
- Yooxanaa 12:19. ↩
- Luukos 19:40. ↩
- Yooxanaa 12:32-34. ↩
- Yooxanaa 13:33-36. ↩
- Yooxanaa 14:1-3. ↩
- Luukos 19:11-15. ↩
- Matayos 24:3, ↩
- Matayos 24; Luukos 21; Markos 13. ↩
- Markos 14:50. ↩
- Markos 9:10. ↩
- Matayos 28:2-4. ↩
- Matayos 27:52, 53. ↩
- Luukos 24:13-27. ↩
- Luukos 24:31, 32. ↩
- Falimaha Rasuullada 1:6-11. ↩
- Falimaha Rasuullada 3:20, 21. ↩
- 2 Butros 3:5-13. ↩
- 1 Tesaloniika 4:13-18. ↩
- 2 Tesaloniika 2:3, 4. ↩
- Muujintii 12:17. ↩
- Qiraalka Rumaysadka, cutubka 33, qaybta 3. ↩