Cutubka 14 — Albaabka Xiran
GSAM 214.1“Intay u tageen inay soo iibsadaan ayaa arooskii yimid; kuwii diyaarka ahaana waxay isaga la galeen arooska, albaabkiina waa la xiray.”1
GSAM 214.2Imaatinka Arooska ee masaalkan lagu sheegay ma aha imaatinka Masiixa ee dhulka, ee waa imaatinkiisa arooska. Aroosku waa dhacdo dhacda ka hor imaatinka Rabbiga. Injiilka uu qoray Luukos ayaa sidan u sheegaya: “Dhexihiinnu ha xidhnaadeen, laambadihiinuna ha shidnaadeen; idinkuna ahaada sida niman sugaya sayidkooda markuu arooska ka soo noqdo, si ay kolkuu yimaado oo albaabka garaaco ay markiiba uga furaan.”2
GSAM 214Boqortooyo La Guddoomo oo Aroos La Yiraahdo
GSAM 214.3Imaatinka Arooska ee arooska waxaa lagu muujiyey Daanyeel 7:13, 14, halkaas oo Masiixu Aabbaha ugu yimaado inuu boqortooyadiisa guddoomo. Waagii hore, markuu boqor caasimaddiisa u yimaado inuu carshigiisa iyo boqortooyadiisa guddoomo, taas waxaa aroos la oran jiray. Dhacdadan—oo ah in caasimadda loo guddoomo sidii aroosad—waxaa loogu dabaaldegi jiray haybad iyo quruxdii aroos dhab ah. Sidaas darteed, markii Masiixu Aabbaha jannada ku jira ka guddoomo boqortooyadiisa, waxaa la yiraahdaa wuxuu guursaday aroosaddiisa—Yeruusaalemta Cusub (Muujintii 21:9); tan ayaana masaalka loogu yeeraa “arooska.”
GSAM 214.4Ka dib dhammaadkii 2300 maalmood, Oktoobar 22, 1844, dadkii Imaatinka rumaysnaa, oo dhacdooyinkii ay soo mareen ay la barbar dhigeen waxyaalaha la xiriira arooska reer Bari, waxay yiraahdeen, “Masiixu wuxuu gudaha u galay arooska.” Markii ay heleen iftiin sii cad oo ku saabsan nooca dhacdada dhici lahayd dhammaadka 2300 maalmood, rumaysadkoodu wuxuu raacay Masiixa hawshii uu guda galay; sidaas bay rumaysad “isaga ula galeen arooska.”
GSAM 215“Waan Soo Noqon Doonaa”
GSAM 215.1Aragti la siiyey Gabadha Harmon sannadkii 1845, oo ku saabsan Masiixa oo ka gudbaya qolka koowaad una gudbaya qolka labaad ee meesha quduuska ah ee jannada, waxaan ka helaynaa erayadan: “‘Halkan ku suga; waxaan u tegayaa Aabbahay inaan boqortooyada guddoomo; dharkiinna wasakhla'aan ku dhawra, oo wakhti yar dabadeed ayaan arooska ka soo noqon doonaa oo aan xaggayga idiin soo qaadan doonaa.’ Markaas waxaa meeshii Ciise joogay yimid gaadhifaras daruur leh, oo giraangirihiisu u ekaayeen dab ololaya, malaa'igona ku hareeraysnaayeen. Wuxuu fuulay gaadhifaras, waxaana loo qaaday meesha ugu quduusan, oo Aabbuhu fadhiyey.”3
GSAM 215Naxariis Ka Dib Marka Albaabka La Xiro
GSAM 215.2Albaabka xiran ee masaalkani wuxuu u muuqdaa inuu tilmaamayo dhacdo dhacda ka hor imaatinka dhabta ah ee Wiilka Aadanaha ee daruuraha samada; waayo, marka albaabka la xiro dabadeed ayaa bikradihii kale yimaadaan oo garaacaan, waxaana lagu yiraahdaa “soo jeeda,” maxaa yeelay ma ay yaqaaniin maalinta iyo saacadda imaatinkiisa. Weliba, albaabkan waxaa la xiraa ka dib markay bikradaha caqliga lihi Arooska la galaan arooska.
GSAM 215.3Erayada lagu adeegsaday masaalkan bikradaha waxay u muuqdaan inay muujinayaan in gelitaanka arooska dabadiis weli ay xataa bikradaha “nacasyada ah” fursad u leeyihiin inay sameeyaan diyaargarow la aqbali karo oo ay Arooska kula kulmaan. Waxaa lagu amray inay “soo jeedaan.” Soo jeedka iyo sugiddu waxay ka mid yihiin waxyaalaha la socda diyaargarowga runta ah ee lagula kulmayo Rabbiga. Sidaas darteed, waxay u muuqataa inaan naxariista la qaadin marka albaabka masaalkan la xiro.
GSAM 215Ma Aha Albaabka Luukos 13:25-28
GSAM 215.4Waagii hore waxaa la sameeyey qaladaad markii la isku khalday albaabka masaalkan lagu sheegay iyo albaabka lagu xusay Luukos 13:25-28, oo leh, “Markuu sayidka gurigu kaco oo albaabka xiro, oo aad bilowdaan inaad dibadda istaagtaan oo albaabka garaacdaan, idinkoo leh, Sayidow, Sayidow, naga fur; wuxuu idiin jawaabi doonaa oo idinku odhan doonaa, Ma aqaan meesha aad ka timaaddeen.... Iga taga, dhammaantiin kuwa xumaanta ka shaqeeyow. Halkaas waxaa jiri doona baroor iyo ilko jirriqsi, markaad boqortooyada Ilaah ku aragtaan Ibraahim iyo Isxaaq iyo Yacquub iyo nebiyada oo dhan, idinkana dibadda laydiinku tuuro.” Erayadan kor ku qoran waxaa aad uga cad in marka albaabkan la xiro, aayaha kuwa dibadda looga xiray la go'aamiyey. Boqortooyada Ilaah markaas way timid; waayo, waxay boqortooyada ku arki doonaan kuwii badbaaday. Hase yeeshee, masaalkii bikradaha, Rabbigu weli ma uu iman boqortooyadiisa, ee wuxuu u tegey Aabbihiis inuu boqortooyadiisa guddoomo.
GSAM 216Albaab La Xiray oo ku Jira Adeeggii Tusaalaha Ahaa
GSAM 216.1Kuwii rumaysad Masiixa ugu raacay hawshiisa, ka dib dhammaadkii muddadii 2300 maalmood—Oktoobar 22, 1844—waxay arkeen in markii maalintii kafaaraggudku timaadday adeeggii tusaalaha ahaa, wadaadka sare uu xiri jiray albaabka qolka dibadda, oo uu furi jiray albaabka meesha ugu quduusan, si uu halkaas uga qabto hawshiisa ah tirtiridda dembiyadii lagu qirtay meesha quduuska ah; iyo in sidaas oo kale Masiixa, wadaadkeenna sare, uu xiray albaabka qolka dibadda ee macbudka jannada, oo uu furay qolkii lagu arkay “sanduuqii axdigiisa.”4
GSAM 216Kuwee Ayaa Qaldanaa?
GSAM 216.2Waqtigan waxaa rumaystayaasha Adventist-ka ka mid ahaa kuwo aan weli helin iftiin cad oo ku saabsan adeegga Masiixa ee meesha quduuska ah, iyadoo aan weli dareenkooda loo jeedin farriinta malaa'igta saddexaad. Kuwaasi way ku qaldameen inay albaabkan dibadda ee meesha quduuska ah ku khaldaan albaabka xiran ee Luukos 13:25-28. Hase ahaatee, kuwani ma ahayn Adventistayaasha Maalinta Toddobaad. Laakiin cidday ahaayeen, iyo sida ay waxbaristaasi ku bilaabatay, iyo duruufihii keenay go'aamadaas, ayaan isku dayi doonnaa inaan muujinno.
GSAM 217.1Dadkii ka soocmay kaniisadaha magac u yaalka ah markii farriinta imaatinka la naadinayey, iyo weliba kuwii ay sidaas uga soocmeen, waxaa lala hadlayaa maragga loo diray kaniisadaha shanaad iyo lixaad ee toddobada kaniisadood ee Muujintii. Digniinta loo diray kaniisadda shanaad, oo ah Sardis, waxay leedahay, “Haddaba xusuuso sidaad u heshay oo aad u maqashay, oo xaji oo toobad keen. Haddaba haddaadan soo jeedin, waxaan kuugu iman doonaa sida tuug oo kale, mana ogaan doontid saacadda aan kuugu iman doono.”5 Erayadan waxaa ka cad in dadkan lala hadlay ay maqleen naadinta imaatinka Rabbiga. Waxay qirteen inay aqbaleen, laakiin hadda waxay ku dhowaayeen inay ka noqdaan.
GSAM 217Kaniisadda Filadelfiya
GSAM 217.2Waxaa xigta oo la xusay kaniisadda Filadelfiya, oo ah xaaladda lixaad ee kaniisadda injiilka. Kaniisaddani waxay u taagan tahay dadkii dibadda loo soo saaray markii la naadinayey farriimihii koowaad iyo labaad ee Muujintii 14. Rabbigu wuxuu kaniisaddan ku leeyahay, “Bal eeg, dhaqso ayaan u imanayaa; xaji waxaad haysatid, si aan ninna taajkaaga u qaadan.”6 Waxaana haddana lagula hadlay erayadan: “Waxyaalahan waxaa leh kan quduuska ah, kan runta ah, kan haya furaha Daa'uud, kan fura oo aan ninna xirin, kan xira oo aan ninna furin: Waan ogahay shuqulladaada; bal eeg, waxaan hortaada dhigay albaab furan oo aan ninna xiri karin; waayo, xoog yar baad leedahay, oo eraygayga waad xajisay, magacaygana ma aadan inkirin.”7
GSAM 217Waa Maxay Albaabka Xiran ee Masaalkani?
GSAM 217.3Maxaa laga fahmayaa albaabka furan iyo albaabka xiran ee ku jira aayadda hadda la soo xigtay? Waxaan u malaynaynaa in jawaab su'aasha lagu qanco laga heli karo sharraxaaddan soo socota: Iyadoo Adventistayaasha ay ka mid ahaayeen kuwo helay iftiin dheeraad ah, oo barayey in Badbaadiyuhu adeeggiisa ka wareejiyey qolka koowaad una wareejiyey qolka labaad ee meesha quduuska ah ee jannada, oo arrinta albaabka furan iyo albaabka xiran si sax ah ugu bandhigayey kuwii dhegaysan lahaa, ayaa koox kale runtaas ka soo horjeedday, oo isku dayaysay inay dadka ku rumaysiiso waxbaris ah in albaabkii furnaa la xiray, kii xirnaana uu furan yahay. Markay sidaas samaynayeen waxay jidka ku gooynayeen, ama hor istaagayeen hawsha addoommada Rabbiga ee halkan dhulka jooga. Albaabbada meesha quduuska ah ee jannada waxaa lagu furaa oo lagu xiraa awoodda Masiixa—“Kan fura oo aan ninna xirin.” Hadalka loo jeediyey kaniisadda Filadelfiya dhexdiisa, dadka adkaysta, oo erayga xajiya, oo aan magaciisa inkirin, waxay helaan guul furta albaab aan ninna xiri karin. Shaki la'aan tani waxay tilmaamaysaa albaabka dadka lagu gaadhi karo, kaas oo dadku u muuqdeen inay si buuxda u xireen (sidaan arki doonno); laakiin si uu u aqoonsado adkaysigooda, Rabbigu wuxuu aamminiinta hortooda dhigaa “albaab furan” oo aan ninna xiri karin.
GSAM 218Albaab Hadalka u Furan
GSAM 218.1Qorniinka waxaa lagu bixiyey tusaalooyin badan oo albaabka macnahan loogu adeegsaday. Bawlos, markuu u qorayo reer Korintos, wuxuu leeyahay, “Waxaa ii furmay albaab weyn oo wax ku ool ah, cadowguna waa badan yahay.”8 Haddana, warqaddiisa labaad ee uu u diray reer Korintos, wuxuu leeyahay, “Markaan Taroo'as u imid inaan ku wacdiyo injiilka Masiixa, oo Rabbigu albaab ii furay, ruuxaygu ma nasan, maxaa yeelay ma aanan helin walaalkay Tiitos.”9 Wuxuu sidoo kale reer Kolosay ka codsaday sidan: “Salaadda ku sii adkaysta, oo ku soo jeeda idinkoo mahad naqaya; isla mar ahaantaana annagana noo duceeya, inuu Ilaah noo furo albaab hadalka u furan, inaan ka hadalno qarsoodiga Masiixa, kaas aawadiis aan weliba u xiranahay.”10
GSAM 218.2Aayadahan waxaa ka muuqata in fursadaha lagu naadinayo runta loogu yeero albaabbo furan; erayadii lala hadlay kaniisadda Filadelfiyana waxay u muuqdaan inay muujinayaan in waqtigii dadkan dibadda loogu yeedhay, dadku aad ugu dadaalayeen inay ka xiraan albaabka hadalka. Markii kaniisadda Filadelfiya ay imtixaanka dhex maraysay, iyadoo ku dheggan “eraygiisa” iyo “magaciisa,” hadalkii Rabbigu u sheegay wuxuu ahaa inuu hortooda dhigi doono albaab furan oo aan ninna xiri karin.
GSAM 219Xaaladda Ka Dib Oktoobar 22, 1844
GSAM 219.1Haddaba iyadoo arrintu horteenna taallo sida loogu sheegay erayada wax sii sheegidda, aan dib u eegno xaaladdii jirtay intay dhacdooyinku soo ifbaxayeen. Sida hore loo soo bandhigay, ilaa Abriil, 1844, kaniisaduhu way u furnaayeen naadinta farriinta imaatinka, codsiyada shaqaaluhuna way ka badnaayeen inta ay dabooli kareen wacdiyayaashii noolaa. Ka dib niyad-jabkii, gugii 1844, kuwii aan si daacad ah u aqbalin waxbarista waxay u jeesteen inay ka soo horjeestaan. Markii xagaagii 1844 la gudbinayey farriinta malaa'igta labaad ee Muujintii 14 iyo “qayladii saqdii dhexe” (Matayos 25), waxaa kacay cadaadiskii ugu qadhaadhaa oo lagu hayey kuwii weli ku dhiirranayey inay caddeeyaan rumaysadkooda ah in imaatinka Rabbigu dhow yahay. Kuwaas ka soo horjeeday waxay siyaabo kala duwan ugu dadaaleen inay arrinta aamusiyaan, iyo si kasta oo suurtagal ah inay u hor istaagaan hawsha kuwii weli naadinayey “saacaddii xukunkiisa ayaa timid.” William Miller wuxuu mucaaradaddan ka yiri, “Waa wax aad uga baxsan dabeecadda oo aan la sharxi karin.” Mucaaradaddu aad bay u go'aan adkayd markii la soo dhowaanayey dhammaadka 2300 maalmood, sidaas darteed Geo. Storrs wuxuu ka yiri, “Wax hawl ah oo dambe nama dhex taal kaniisadaha magac u yaalka ah iyo kuwa sharka leh oo dhan, marka laga reebo inta ay qayladani iyaga saamayn karto.”
GSAM 219.2Muddadii markay dhammaatay ka dib, iyadoo mucaaradaddii iyo jeesjeeskii kuwa sharka lihi labanlaabmeen oo saddexlaabmeen, William Miller wuxuu xaaladda ka yiri, “Waxaan qabannay hawshayadii ahayd inaan dembiilayaasha digno, oo aan isku dayno inaan hurdada ka toosinno kaniisad caado keliya ku socota. Ilaah, sida uu wax u maamulo, ayaa albaabka xiray.”11
GSAM 219Qalbi-adaygga Guud ee Dembiilayaasha
GSAM 219.3Habdhaqankan dunida wax ku jeesjeesta ma ahayn oo keliya inuu dembiilayaasha ku sii adkeeyey diidmada waxbarista imaatinka, ee maragga kuwa kaniisadaha magac u yaalka ah ku jirayna wuxuu ahaa sidan: “Markaan xusuusanno sida dadka run ahaan u soo noqdaa ay u yihiin ‘kuwo aad u yar oo kala fog,’ iyo edebdarrada iyo qalbi-adaygga dembiilayaasha oo aan wax la mid ahi ku dhowayn, waxaan ku dhowaannaa inaan si aan ula kac ahayn ku dhawaaqno, ‘Miyuu Ilaah illoobay inuu naxariisto? Mise albaabkii naxariista ayaa xiran?’”12
GSAM 220.1Waxaan shaqaale kale ka sii akhrinaynaa xaaladdii jirtay ka dib dhammaadkii muddada wax sii sheegidda: “Markaas waxay ahayd wax aan ku dhowayn inay suurtagal tahay in la gaadho kuwa aan rumaysnayn; niyad-jabkii 1844 ayaa si weyn u jahawareeriyey maskaxda dad badan, mana ay dhegaysanayn sharraxaad kasta oo arrinta laga bixinayo.”13
GSAM 220Dhammaan Albaabbadii Lagu Gaadhi Lahaa Kuwa Aan Rumaysnayn oo Xiran
GSAM 220.2Xaaladdan oo kale waxay waqtigaas u muuqatay inay albaabka ka xirtay in la gaadho cid kasta oo aan ahayn kuwii weli ku dhegganaa rumaysadkooda iyo rajadooda imaatinka dhow ee Masiixa. Maaddaama albaabka hadalku u muuqday mid sidaas u wada xiran, dadkii Adventist-kuna ay arkeen inuu masaalku leeyahay albaab xiran oo ku dabaqmaya waaya-aragnimadooda, si fudud ayaa loo garan karaa sida ay ku gaadheen go'aanka ah in dembiilayaasha aan mar dambe naxariis loo hayn; ama, sida qaarkood u dhigeen, in “albaabkii naxariista la xiray,” gaar ahaan haddii ay u haysteen in albaabka xiran ee masaalkan iyo albaabka xiran ee Luukos 13 ay isku mid yihiin. Haddii dadku ay gebi ahaanba diideen inay maqlaan, iyagoo sidaas qalbiga u adkaynaya, sidee bay u soo noqon kareen?
GSAM 220Yaa Ugu Horreeyey ee Baray Waxbarista Beenta ah ee Albaabka Xiran?
GSAM 220.3Hadda waxaa soo baxaysa su'aashan: Yaa bilaabay baridda waxbarista ah “dembiilayaasha naxariis looma hayo”? Yaa rumaystay? Yaase diiday? Annagoo su'aasha koowaad ka jawaabayna, waxaan dareenka u jeedin doonnaa warbixintii booqasho uu J. V. Himes gugii 1845 ku tagay Gobolka Maine. Wuxuu leeyahay:—
GSAM 220.4“Walaal Joseph Turner iyo kuwo kale waxay qaateen mowqifka ah inaan ku jirnay Sabtida weyn—in lixdii kun ee sannadood ay dhammaadeen—sidaas darteedna uusan qof Adventist ahi mar dambe qaban karin wax shaqo gacmeed ah. Inuu sidaas sameeyo waxay, sida ay iyagu qabaan, hubaal u keeni lahayd halaaggiisa kama dambaysta ah.
GSAM 220.5“Intay sugayeen iyagoo ku jira xaaladdan ay kaga fadhiisteen shaqada gacanta ee dunida, ayaa iftiin cusub, sida loo malaynayey, ku ifay maanka Walaal Turner, kaas oo ahaa in Aroosku YIMID—inuu yimid maalintii tobnaad ee bishii toddobaad ee sannadkii Yuhuudda ee hadda dhammaaday—in markaas arooskii dhacay—in bikradihii oo dhan ay markaas, si uun, isaga ula galeen arooska, albaabkiina la xiray!—kuwaas midkoodna ma lumi karin, kuwii dibadda joogayna midkoodna ma badbaadi karin. Sidaas bay ku dhammaadeen dhammaan arrimihii ruuxiga ahaa ee dunidan weyn.”14
GSAM 221Yaa Si Adag Uga Soo Horjeestay Aragtida Beenta ah?
GSAM 221.1Oday Turner wuxuu waxbaristiisii ahayd “naxariis dambe ma jirto” ka bilaabay Paris, Maine, muddo yarna wuxuu qaybtaas dalka ku lahaa dad badan oo raacsan. Maaddaama albaabka lagu gaadhayo dadka ka baxsan Adventistayaasha uu gebi ahaanba sidaas u xirnaa, hadday ahaayeen kuwo rumaysad sheegta ama kuwo aan sheeganba, dad badan ayaa si la fahmi karo ugu leexday aragtidii Turner ee arrinta.
GSAM 221.2Si aan erayga Adventistayaasha si qaldan loo fahmin, wixii hadda ka dambeeya dadkan waxaan ugu yeeri doonnaa Adventistayaasha Maalinta Koowaad; dad badan oo kooxdan ka mid ah ayaana aqbalayey aragtiyihii Mudane Turner. Weli ma ay arag mana ay maqal runta Sabtida, sidoo kalena ma ay maqal farriinta malaa'igta saddexaad. Kuwan ayay Marwo White sidan ugaga hadlaysaa mid ka mid ah qoraalladeeda la daabacay:—
GSAM 221.3“Ka dib markii uu dhaafay waqtigii la sugayey ee 1844, Adventistayaashu weli waxay rumaysnaayeen in imaatinka Badbaadiyuhu aad u dhow yahay; waxay qabeen inay gaadheen marxalad aad u weyn oo kala guur ah, iyo inay joogsatay hawshii Masiixa ee ahayd inuu dadka Ilaah hortiisa ugu shafeeco qaado. Markay bixiyeen digniintii xukunka soo dhow, waxay dareemeen in hawshoodii dunidu dhammaatay, waxaana ka baxay culayskii ay naftooda u saarayeen badbaadinta dembiilayaasha, halka jeesjeeska dhiirranaanta iyo cayda Ilaah leh ee kuwa aan cibaadada lahayni uu iyaga ula muuqday caddayn kale oo muujinaysa in Ruuxii Ilaah laga qaaday kuwa diiday naxariistiisa. Waxaas oo dhammi waxay ku sii adkeeyeen rumaysadkii ahaa in waqtigii tijaabadu dhammaaday, ama, sida ay u dhigeen, ‘albaabkii naxariista la xiray.’ Sida la sheegay, Adventistayaashu waxay muddo gaaban ku midaysnaayeen rumaysadka ah in albaabkii naxariista la xiray.”15
GSAM 222.1Xigashadan Marwo White waxay ku sheegaysaa mowqifkii ay qaateen Adventistayaasha Maalinta Koowaad. Xataa ma ay tilmaamayso inay iyadu rumaysnayd. Sida kor lagu muujiyey, waxbaristan waxaa markii ugu horraysay Joseph Turner ku baray Paris, Maine. Marwo White (oo markaas ahayd Gabadha Harmon) waxay Joseph Turner kula kulantay meesha kor lagu magacaabay horraantii gugii 1845, waxayna maqashay isaga oo ku dhawaaqaya waxbaristiisii ahayd “Adventistayaashu shaqo gacmeed dambe ma qabanayaan, dembiilayaashana naxariis dambe looma hayo,” waxayna si cad ugu sheegtay inuu “barayo waxbaris been ah; in weli naxariis loo hayo dembiilayaasha, iyo kuwa aan runta diidin iyagoo fahamsan.”
GSAM 222Ka Soo Horjeedda Aragtida ah “Naxariis Ma Jirto”
GSAM 222.2J. N. Andrews, oo Paris, Maine, degganaa sannadihii 1844 iyo 1845, oo si buuxda u ogaa habdhaqankii dadkii halkaas joogay, iyo weliba kii Joseph Turner, oo barayey in dembiilayaasha aan mar dambe naxariis loo hayn, wuxuu sidan ka leeyahay mowqifkii Gabadha Harmon ee arrintaas waqtigaas: “Aragtiyadu halkii ay u horseedi lahaayeen inay qaataan fikraddan, waxay ka saxeen kuwii weli ku dhegganaa.”16
GSAM 222.3Gabadha Harmon waxay booqasho labaad ku tagtay Paris, Maine, xagaagii 1845. Booqashadan waxaan ka soo xigan doonaa Marwo Truesdail, oo markaas Paris degganayd. Waxay leedahay:—
GSAM 222.4“Intii Gabadha Harmon ay booqanaysay Paris, Maine, xagaagii 1845, waxaan u sheegay faahfaahinta ku saabsan saaxiibtey qaali ii ahayd oo aabbaheed u diiday inay shirarkayaga timaaddo, sidaas darteedna aan iftiinka diidin. Iyadoo dhoolla caddaynaysa ayay ku jawaabtay, ‘Ilaah weligiis ima tusin in dadkan oo kale aanay badbaado lahayn. Waa keliya kuwa iftiinka runta loo soo bandhigay oo iyagoo og diiday.’”17
GSAM 222.5Waxay sidoo kale booqasho saddexaad oo Gabadha Harmon ay ku tagtay Paris sannadkii 1846 uga hadlaysaa sidan:—
GSAM 222Canaan Kale oo ku Wajahan Aragtida Beenta ah
GSAM 222.6“Munaasabad kale oo mudan in la xuso waxay ahayd aragti la bixiyey sannadkii 1846, gudaha Paris, Maine. Gabadha Harmon waxaa la tusay in markii Shaydaanku ka hor istaagi kari waayo kuwa qalbiga daacadda ah inay waajibkooda oo dhan gutaan, uu xirfaddiisa u adeegsan doono inuu ku riixo inay waajibka dhaafaan. Walaal wanaagsan oo dumar ah ayaa kaniisadaha ku odhanaysay Ilaah waa idin diiday, maxaa yeelay waxaad diiddeen farriintii jannada laga soo diray si ay idiin badbaadiso. Walaasha Harmon waxaa la tusay inaanay farriinteedaasi run ahayn, maaddaama kaniisadaha ay ku jireen dad badan oo weli runta aqbali doona; in malaa'igaha wanaagsani ay weli u shaqayn doonaan nafaha ku jira kaniisadahaas, iyo in markay sidaas sameeyaan, ay [malaa'iguhu] walaashan, oo wadata farriinteeda [oo loola jeedo farriinteeda ah “naxariis ma jirto”], uga tegi doonaan albaabka dibaddiisa.”18
GSAM 223Isburin Ma Jirto
GSAM 223.1Maaddaama ay jiraan kuwo aad ugu dadaala inay caddeeyaan in Marwo White ay mar bari jirtay aragtida ah “dembiilayaasha naxariis dambe looma hayo,” laakiin hadda ay barto wax ka soo horjeeda, waxaan soo bandhigi doonaa markhaatifurro ay bixiyeen kuwii shaqadeeda yaqaanay tan iyo 1845, oo ku saabsan hawshii ay u qabatay soo celinta dembiilayaasha. Hadalkan soo socda waxaa leh Ira Abbey, oo ka tirsan Brookfield, Degmada Madison, Gobolka New York:—
GSAM 223.2“Intii u dhexaysay sannadihii 1846 iyo 1850, Walaalka iyo Walaasha White ayaa gurigayaga yimid, waxayna aad ugu dadaalayeen carruurta iyo kuwii aan runta diidin. Waxay u shaqaynayeen nafaha aan weli soo noqon, mana xusuusto inaan weligay maqlay Walaasha White oo leh kuwa rumaysadka ka noqday iyo kuwii aan runta diidin rajo ma leh.”19
GSAM 223Maragga Adventistayaasha Maalinta Koowaad ee Toddobaadka
GSAM 223.3Wixii ay Adventistayaasha maalinta koowaad ee toddobaadka ee New England ka og yihiin caqiidada xagjirka ah ee albaabka xiran, warqaddan soo socota ha ka marag kacdo:—
GSAM 223.4“Agoosto 5 ilaa 9, 1891, waxaan Oday Miles Grant kula dooday Brookston, magaalo ay deggan yihiin qiyaastii 30,000 oo qof. Dooddu waxay ka dhacday teendhada weyn, waxaana guddoominayey Mudane John Barbour, oo mar ahaan jiray guddoomiyaha golaha magaalada. Magaaladani waxay Boston u jirtaa qiyaastii labaatan mayl. Dooddu waxay ku saabsanayd arrinta Sabtida, laakiin Mudane Grant wuxuu isku dayay inuu doodda soo dhex geliyo wixii Walaal White kala kulantay hawshan. Wuxuu ku eedeeyey in ‘iyada loo muujiyey, waagii hore ee 1844, in waqtigii fursadda toobadkeenku dhammaaday, oo aanay mar dambe dembilayaasha naxariis u jirin.’”
GSAM 224.1“Anigoo u jawaabaya, waxaan u sheegay in Adventistayaasha maalinta koowaad ee toddobaadku, ku dhowaad dhammaantood, ay mar aragtidaas qabeen, ka hor inta aynaan iyaga ka go'in; iyo in Marwo White, halkii ay aragtidaas sinaba u taageeri lahayd, waxyaabihii ugu horreeyey ee loo muujiyey midkood uu ahaa in aragtidaasi ‘been’ tahay, oo weli dembilayaasha naxariis u jirto. Waxaan idhi, ‘Sidaas ayay tahay, Oday Grant-na wuu og yahay inay sidaas tahay.’ Markaan sidaas idhi, dad badan oo ka mid ah Adventistayaasha maalinta koowaad ee toddobaadka ee hortayda joogay [dadkaasina waxay ahaayeen qayb badan oo ka mid ah dadkii teendhada weyn buuxiyey] ayaa madaxa ruxay, iyagoo hadalkaas si cad oo xoog leh ugu raacay. Waxaa ku filan inaan idhaahdo Oday Grant mar dambe qodobkaas kuma soo qaadin doodda.” Waxaa saxeexay “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Diseembar 6, 1895.”
GSAM 224Marwo White oo Had iyo Jeer Doonaysay Badbaadada Dembilayaasha
GSAM 224.3In Marwo White ay ka shaqaynaysay soo noqoshada dembilayaasha laga bilaabo 1844 ilaa waqtigan waxaa sii caddaynaya xaqiiqooyinkan: Iyada iyo Oday White waxay shir ku qabteen guriga Albert Belden, ee Rocky Hill, Conn., kaas oo bilaabmay Abriil 20, 1848. Shirkaas waxaa lagu dadaalay qaar ka mid ah dadka dunida. Oday White iyo xaaskiisu waxay dan gaar ah u muujiyeen nafahaas. Arrintan waxaan ka soo qaadanaynaa maragga mid ka mid ah dadkaas oo uu Oday White gacantiisa ku baabtiisay. John Y. Wilcox, oo ka soo qoraya Kensington, Conn., Febraayo 22, 1891, wuxuu yidhi:—
GSAM 224.4“Waxaa runta la ii keenay xilligii shirarka lagu qabanayey qolka aan weli la dhammaystirin ee guriga Walaal A. Belden, Rocky Hill, Conn. Iftiinka runta haatan jirta waxaan ku helay hawshii Walaal White iyo xaaskiisa Walaal White. Wax yar ka dib ayuu Walaal White i baabtiisay. Haddaanan ka heli lahayn dhiirrigelintii iyo xoogayntii aan ka helay, ma garanayo inaan weligay ku dhiirran lahaa inaan ku fikiro ama dareemo in Rabbigu i aqbalay. Aad bay ii danaynayeen, waxayna ku dadaaleen inay i caawiyaan.”
GSAM 225.1Oday White, isagoo shirkaas kaga hadlaya warqad uu u diray Stockbridge Howland, Topsham, Maine, wuxuu yidhi, “Walaal Bates wuxuu amarrada u soo bandhigay si aad u cad, muhiimaddoodana waxaa quluubta lagu adkeeyey maragyo aad u xoog badan. Hadalku wuxuu xoogaysiiyey kuwii markii horeba runta ku jiray, wuxuuna kiciyey kuwii aan weli si buuxda u go'aansan.”
GSAM 225Hawsha Dembilayaasha Loogu Adeegayo ee Oswego, N.Y.
GSAM 225.2Sannadkii 1849 Oday James White iyo xaaskiisu waxay ka shaqeeyeen Oswego, N.Y. Shirarkaas waxaa Ilaah iyo runta haatan jirta u soo noqday Hiram Patch iyo gabadh la yidhaahdo Benson, oo isu doonanaa.
GSAM 225.3Bishii Maarso, 1850, waxaa mar kale shirar lagu qabtay Oswego. Wargeyska Runta Hadda Jirta ee Abriil, Oday White, isagoo shirarkaas ka hadlaya, wuxuu yidhi:
GSAM 225.3“Hadda hawl aad u xiiso badan ayaa ka dhex socota carruurta hadhaaga ee magaaladan. Badbaadadoodu waxay ahayd mawduuca ugu weyn ee shirarkayaga labadii Sabti ee ugu dambaysay, Ilaahna si yaab leh ayuu noo barakeeyey. Runtu saamayn wanaagsan ayay nagu yeelatay annaga iyo carruurtayadaba. Fiidkii ka dambeeyey maalintii koowaad ee toddobaadka ee ugu dambaysay, waxaan qabannay shir si gaar ah iyaga loogu danaynayey, Ruuxa Rabbigana waa lagu soo shubay dhexdayada. Carruurtii dhammaantood Rabbiga ayay hortiisa ku sujuudeen, waxayna u muuqdeen inay dareemayaan muhiimadda ay leedahay ilaalinta amarrada, gaar ahaan kan shanaad, iyo inay badbaado ka raadsadaan Ciise Masiix. Kani wuxuu ahaa mid ka mid ah shirarkii ugu xiisaha badnaa ee aan weligay arkay.”
GSAM 225.4Wargeyska Runta Hadda Jirta ee Nofeembar, 1849, Oday White wuxuu ku daabacay warbixin ku saabsan tiro dad ah oo soo noqday oo la baabtiisay; tirsigii ugu dambeeyey ee wargeyskan ee 1850-na waxaa ku jira warbixin ku saabsan shir lagu qabtay Waitsfield, Vt., iyo imaanshihii Heman Churchill, oo markaas uun dunida ka soo noqday. Maqaalka waxaa loogu yeedhay “walaal.” Sidee ayay taasi u suurtoobi lahayd haddii aanay mar dambe dembilayaasha naxariis u jirin?
GSAM 226Maragga Kow iyo Labaatan Markhaati
GSAM 226.1Arrintan darteed waxaan soo gudbinaynaa marag ay sannadkii 1888 saxeexeen kow iyo labaatan qof, kuwaas oo mid kastaaba ku jiray dhaqdhaqaaqa Imaatinka sannadkii 1844, oo aqoon u lahaa soo bixiddii farriinta malaa'igta saddexaad. Dhammaantood waxay farriinta qaateen ka hor 1851, badankooduna waxay ku xidhnaayeen Adventistayaasha Maalinta Toddobaad ku dhowaad tan iyo markii farriintu soo baxday:—
GSAM 226.2“Annaga hoos ku saxeexan, oo si fiican u aqoonnay dhaqdhaqaaqa Imaatinka ee 1844 markii waqtigii la filayey dhaafay, isla markaana qaadannay runta farriinta malaa'igta saddexaad xilli hore oo ahaa 1850, waxaan halkan si farxad leh magacyadayada ugu saxeexaynaa bayaankan soo socda oo ku saabsan caqiidada albaabka xiran ee ay qabeen rumaystayaasha farriinta malaa'igta saddexaad, laga bilaabo markii ay soo baxday ilaa taariikhda ugu dambaysa ee la sheegay iyo wixii ka dambeeyey.
GSAM 226.3“Waxay rumaysnaayeen, iyagoo waafaqsan Muujintii 3:7, 8 iyo qoraallo kale oo Qorniinka ah, in markii ay dhammaadeen laba kun iyo saddexda boqol ee maalmood ee Daanyeel 8:14, Masiixu dhammeeyey hawshiisii qaybta koowaad ee meesha quduuska ah ee samada, oo uu adeeggiisii u wareejiyey meesha ugu quduusan, kuna bilaabay hawshii xukunka, isaga oo arrintan awgeed beddelay xidhiidhkii uu la lahaa qorshaha badbaadada. Halkan waxaa jiray albaab la furay iyo albaab la xidhay.
GSAM 226.4“Waxay rumaysnaayeen in kuwii helay iftiinka cad ee farriinta malaa'igta koowaad, oo haddana ka soo horjeestay oo si qadhaadh ula diriray, uu Ilaah diiday. Laakiin ma ay rumaysnayn in kuwa aan helin iftiinka, ama kuwa aan weli gaadhin da'da lagula xisaabtamo ka hor 1844, la diidi doono haddii ay Ilaah ku doondoonaan qalbiyo daacad ah.
GSAM 226.5“Inkastoo isla markii waqtigii la filayey dhaafay ay William Miller iyo Adventistayaasha intooda badani la rumaysnaayeen in hawshoodii dunidu dhammaatay, oo Rabbigu dhaqso u iman doono, haddana markii iftiinka meesha quduuska ah iyo farriinta saddexaad uu u sharraxay niyad-jabkii ku dhacay, ma ay rumaysnayn inay naxariistu dhammaatay, marka laga reebo kuwii iftiinka diiday.”
GSAM 227.1Waxaa saxeexay, “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Marwo R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Marwo Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Marwo L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Marwo Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Marwo F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Marwo Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Marwo Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Marwo Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Marwo Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Marwo Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Marwo R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Marwo Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”
GSAM 227Aragti si Khaldan Loo Fasiray
GSAM 227.2Waxaa la isku dayay in aragti Marwo White lagu siiyey Topsham, Maine, Maarso 24, 1849, loo fasiro inay barayso caqiidadan khaldan—inaanay mar dambe dembilayaasha naxariis u jirin. Aragtidan waxaa la siiyey xilligii la bilaabayey “garaacyadii Rochester” (la xidhiidhidda ruuxyada). Marwo White waxay aragtay in calaamadaha dahsoon, waxyaalaha yaabka leh iyo dib-u-habaynnada beenta ahi ay sii kordhi doonaan oo fidi doonaan. Dib-u-habaynnadani ma ahayn kuwo qaladka looga soo noqonayo runta (ma ay odhan dib-u-habaynno caynkaas ahi marna ma jiri doonaan, balse waxay sheegtay in kuwii iyada la tusay, ee saamaynta dadka la adeegsanayey, ay sidaas ahaayeen), laakiin waxay ahaayeen kuwo xumaan looga sii gudbayo xumaan ka sii daran; waayo kuwa sheeganayey in qalbigoodu isbeddelay waxay kaliya isku duubeen dhar diineed oo qarinayey xumaanta qalbi sharrow ah. Qaar waxay u ekaayeen kuwo si dhab ah u soo noqday, sidaas ayaanay awood ugu yeesheen inay khiyaaneeyaan dadka Ilaah; laakiin haddii qalbiyadooda la arki kari lahaa, waxay ahaan lahaayeen sidii horeba kuwo madow.
GSAM 227.3Dabadeed waxay tidhi: “Malaa'igtii ila socotay waxay igu amartay inaan raadiyo silica nafta ee dembilayaasha loo qabo sidii hore loo qabi jiray. Waan eegay, laakiin waan arki kari waayey; waayo waqtigii badbaadadoodu wuu dhammaaday.”20
GSAM 228.1Waxaa la sheegay in aragtidani baraysay inaanay mar dambe dembilayaasha naxariis u jirin, laakiin waxaan isweydiinaynaa: Sidee ayay taasi u noqon karaysay iyadoo caqiidadaas ka soo horjeedday laga bilaabo markii ugu horraysay ee Joseph Turner baray gugii 1845, oo muddadaas oo dhanna ay si dadaal leh uga shaqaynaysay soo noqoshada iyo badbaadada dembilayaasha?
GSAM 228.2Kaabista Waayo-aragnimada iyo Aragtiyada, oo la daabacay 1854, Marwo White waxay ku tidhi, “ ‘Dib-u-habaynnada beenta ah’ ee la tilmaamay weli si ka sii buuxda ayaa loo arki doonaa. Aragtidani waxay si gaar ah u khusaysaa kuwii maqlay oo diiday iftiinka caqiidada imaatinka. Waxaa loo daayey khiyaanooyin xoog badan. Kuwaas ma lahaan doonaan ‘silica nafta ee dembilayaasha loo qabo’ sidii hore.”21
GSAM 228.3Kuwa ka soo horjeeda waxay sheeganayaan inay waxyaalihii ay Marwo White aragtidan ku eegaysay uga aqoon badan yihiin iyadii lafteeda. Aan cabbaar u eegno sida ay iyagu u fasireen; taas oo ah inay eegaysay xaaladda dembilayaasha halkii ay ka eegi lahayd dadka baraarujinta diineed waday. Sidaas darteed waxay eegtay dembilayaasha si ay uga hesho “silica nafta ee dembilayaasha loo qabo, laakiin way arki kari weyday.” Yaa weligiis helay silica nafta ee dembilayaasha loo qabo isagoo kaliya dembilayaasha eegaya? Laakiin waxaan weydiinaynaa: Maxaa laga odhanayaa dadka lagu sheegay maragga sare, ee saamaynta dadka iyo suuxinta uun adeegsanayey si ay dad u soo jeediyaan, oo arrintaas ku magacaabayey hawsha Ruuxa Ilaah? Kuwan ka soo horjeeda, ee sidaas ugu dadaalayey inay muujiyaan in Marwo White baraysay aragtida xagjirka ah ee “albaabka xiran,” diyaar ma u yihiin inay qirtaan in dadkaas baraarujinta diineed waday ay ahaayeen dad quduus ah, oo si dhab ah dad u soo jeedinayey?
GSAM 228.4Qof kasta oo daacad ahi waxaa u cad in dadka halkan laga hadlayey ay ahaayeen kuwa sheeganayey inay leeyihiin silican nafeed, iyagoo haddana diiday iftiinka iyo runta, oo suuxin adeegsanayey si ay dad u soo jeediyaan. Kuwa caynkaas ahi si dhab ah uma lahaan karayn silica nafta ee dembilayaasha loo qabo, iyagoo iyaga qudhoodu ku hoos jira xukunka halaagga; waayo “waqtigii badbaadadooda [iyaga qudhooda] wuu dhammaaday.”
GSAM 229.1Dadka qaar waxay isku dayeen inay aragtidii Marwo White ee Maarso 24, 1849, ka soo saaraan gunaanadka ah inay baraysay inaanay mar dambe dembilayaasha naxariis u jirin; laakiin horay ayaan u muujinnay inay sannadkii 1845, gudaha Paris, Maine, ku baraysay in naxariis loo hayo dhammaan kuwa aan iyagoo og oo fahamsan diidin iftiinka iyo runta. Aragti isla goobtaas lagu siiyey 1846, waxaa lagu muujiyey in Rabbigu leeyahay “dad ku jira kaniisadaha oo aan runta diidin.” Dadkii si kale u fikirayey waxaa loo jeediyey canaan, iyadoo la leeyahay malaa'igaha Ilaah weli way u shaqayn doonaan kuwaas, markay u shaqeeyaanna kuwii cambaaraynayey dibadda ayaa lagaga tegi doonaa.
GSAM 229.2Mar kale, bishii Abriil, 1848, Oday White iyo xaaskiisu waxay Rocky Hill, Conn., uga shaqaynayeen soo noqoshada dembilayaasha. Waxaas oo dhammi waxay caddaynayaan in aragtidii Maarso 24, 1849, ay waafaqsan tahay tii lagu siiyey Paris, Maine, sannadkii 1846, iyo jidkii ay addoommadan Ilaah raaceen Abriil, 1848.
GSAM 229Wade Baraarujin Diineed oo Been ah oo La Jabiyey
GSAM 229.3Aragtidan markii ugu horraysay waxaa lagu daabacay Connecticut, sannadkii 1849. Wadaad ayaa halkaas si aad u dadaal badan uga shaqaynayey inuu dad soo jeediyo, isagoo xataa sheeganayey inuu leeyahay hadiyadda afafka. Wuxuu ku dadaalayey inuu saamayn ku yeesho kooxdii yarayd ee ilaaliyayaasha Sabtida ee Rocky Hill. Mid iyaga ka mid ah ayuu ugu yeedhay “quduusad qaali ku ah Rabbiga.” Isagoo jooga ayay Marwo White heshay aragti muujinaysa dabeecadda khiyaanada leh ee hawshiisa, iyo in “quduusaddiisa qaaliga ahi” ay ku socotay jid aan waafaqsanayn amarka toddobaad. Haweenaydan “quduusadda ahi” way diidday eedayntii, wadaadkiina si xoog leh ayuu ugu dooday, isagoo doonaya in loo naxariisto “quduusadda miskiinta ah ee Rabbiga,” sida uu ugu yeedhay. Habeenkii xigay, gabadhan yar waxaa ku dhacay xanuunka shubanka iyo matagga, waxayna u malaysay inay dhimanayso. Waxay u yeedhatay Marwo White, waxayna qiratay in wixii iyada laga muujiyey ay run yihiin; inay ku dembaabtay isla wixii Marwo White sheegtay. Sidaas ayuu hawlwadeenkan beenta ahi ugu guuldarraystay inuu khiyaaneeyo kooxdaas, dabeecaddii hawshiisana way soo baxday, taas oo si kedis ah u soo afjartay dadaalkiisii goobtaas.
GSAM 230Wade Kale oo Baraarujin Diineed oo Been ah ka Waday Oswego, N.Y.
GSAM 230.1Si aan tusaale kale uga bixino mabda'a lagu sheegay maragga sare, iyo si aan u muujinno sida Oday White iyo xaaskiisu ay weli sannadihii 1849-50 uga shaqaynayeen soo noqoshada dembilayaasha, waxaan soo gudbinaynaa xaqiiqooyinkan soo socda, oo ay iiga warrameen Elias Goodwin iyo kuwo kale oo ka mid ahaa xubnihii hore ee kaniisadda Oswego, Gobolka New York:—
GSAM 230.2Waqtigaas (1849) waxaa meesha degganaa nin dhallinyaro ah oo la odhan jiray Hiram Patch. Wuxuu u doonanaa gabadh yar oo uu wax yar ka dib guursaday. Waxay ahaayeen dad aan weli soo noqon, laakiin waxay tegi jireen shirarka ay qabanayeen Oday White iyo xaaskiisu, waxayna ku dhowaayeen inay ku qancaan inay Masiixiyiin noqdaan. Waqtigaas waxaa kaniisadaha Oswego midkood laga bilaabay baraarujin diineed, taas oo aanay bilaabin wadaaddadu, balse uu bilaabay xubin caan ah oo aan wadaad ahayn, kaas oo ahaa khasnajiga lacagta degmada. Ninkani wuxuu u muuqday mid aad u qiiro badan, wuxuuna sheeganayey inuu culays weyn u qabo dembilayaasha. Gacmaha ayuu isku maroojin jiray markuu u duceynayey kuwa aan soo noqon, isagoo u muuqday mid aad uga murugaysan xaaladdooda lunsanaanta ah.
GSAM 230.3Mudane Patch iyo gabadhii u doonanayd waxay tageen shirarkaas baraarujinta diineed, wayna ka shakisanaayeen go'aanka ay gaadhi lahaayeen. Mar ayay joogeen iyadoo Marwo White heshay aragti lagu tusay Hoosheeca 5:6, 7, oo leh, “Waxay adhigooda iyo lo'dooda ula tegi doonaan inay Rabbiga doondoonaan; laakiin ma ay heli doonaan isaga; isagu wuu ka noqday iyaga. Waxay Rabbiga khiyaano kula dhaqmeen; waayo waxay dhaleen carruur qalaad; hadda bil baa baabbi'in doonta iyaga iyo qaybahoodaba.” Waxaa la tusay in kuwii waday baraarujintan diineed aanay Ilaah hortiisa ku qummanayn, oo aanay dhab ahaan culays nafeed u qabin dembilayaasha.
GSAM 231Saadaal ku Saabsan Guuldarro
GSAM 231.1Dabadeed waxay Mudane Patch ku tidhi, “Waxaa la igu yidhi inaan kuu sheego in arrintan hadalka aayaddu si toos ah u rumoobi doono. Bil sug, adiga qudhaaduna waad ogaan doontaa dabeecadda dadka ku hawllan baraarujintan diineed, ee sheeganaya inay culays sidan u weyn u qabaan dembilayaasha.” Mudane Patch wuxuu yidhi, “Waan sugi doonaa.”
GSAM 231.2Laba toddobaad gudahood markii aragtidan la bixiyey, khasnajigii la sheegay, ee sheeganayey murugada nafeed ee sidaas u weyn ee uu dembilayaasha u qabo, ayaa silica uu iska yeelyeelayey dartiis xidid dhiig ahi caloosha kaga dillaacay, dhiigbax awgiina waxaa lagu qaaday sariirtiisa. Hawlihii xafiiska khasnajiga waxaa la wareegay taliyaha booliska degmada, kaas oo isaga iyo mid ka mid ah askarta boolisku ay eegeen haraaga lacagta ee buugga khasnajigu muujinayey, dabadeedna tiriyeen lacagta si ay ugu diyaar garoobaan la wareegidda hawsha, markaasay arkeen in lacagta ay ka maqan tahay $1,000 oo dhan.
GSAM 231.3Taliyaha booliska iyo askarigii waxay u arkayeen wax aan suurtoobi karin in nin sidaas ugu dadaalaya baraarujin diineed uu dembi ku leeyahay qaadashada lacagta. Waxay u maleeyeen inuu bixiyey oo uu illoobay inuu buugga si sax ah ugu qoro; ama laga yaabo inuu bangiga dhigay, oo aanay ka muuqan xisaabta ku jirtay khasnadda. Si kastaba ha ahaatee, waxay ahayd inay ka helaan sharraxaad qancisa, laakiin waa inay si taxaddar leh u sameeyaan; waayo haddii lacagtu isaga taallo, shaki la'aan wuxuu isku dayi lahaa inuu qariyo. Sidaas darteed waxaa lagu heshiiyey in midkood hor tago oo ku dhuunto aqalka yar ee guriga gadaashiisa, si uu u ilaaliyo albaabka dambe haddii wax dhaqdhaqaaq ahi dhaco, halka taliyaha boolisku ka geli lahaa albaabka hore. Markii taliyaha boolisku guriga soo dhowaaday oo uu albaabka hore galay, wuxuu arkay dharkii haweenay markaas uun albaabka dambe ka baxaysay. Ninkii aqalka yar ku jiray wuxuu arkay haweenaydii oo dhaqso u aadaysa meel baraf ku urursanaa, oo dalool ka qodaysa barafka, waxna ku ridaysa halkaas, dabadeedna baraf ku daboolaysa oo guriga ku soo noqonaysa.
GSAM 232.1Taliyaha boolisku wuxuu yimid sariirtii khasnajiga, markuu xaaladdiisa caafimaad wax ka weydiiyeyna, wuxuu wax ka tilmaamay wareerkii ka haystay xafiiska, isagoo u soo jeediyey inuu malaha dhibaatada sharraxi karo. Ninkii, oo aad u argaggaxay, ayaa gacantiisa samada u taagay, oo Ilaah markhaati ka dhigtay, kuna yidhi inuusan lacagta waxba ka ogayn. Isla markaas ayay xaaskii soo gashay, waxayna doonaysay inay ogaato waxa dhacay iyo sababta ninkeedu sidaas ugu kacsan yahay. Ninkii wuxuu ku jawaabay, “Waxay u malaynayaan in lacagtoodii annaga noo taallo.” Haweenaydiina sidaas oo kale ayay gacmaheeda kor ugu qaadday, Ilaahna markhaati uga dhigtay inaanay lacagtu iyaga u oollin, weliba aanay waxba ka ogayn. Isla markay weedhan dhammaysay ayuu askarigii, oo markii ay guriga soo gelaysay si dhaqso ah uga soo baxay meeshii uu ku dhuumanayey una tegey barafkii urursanaa, hadalka soo dhex galay, isagoo leh, “Marwo, waa maxay waxani? Waxaan ku arkay adigoo guriga ka soo ordaya oo waxan dhigaya meesha barafku ku urursan yahay, waana kan kiishkii lacagta ee lumay, ee ay ku qoran tahay $1,000.”
GSAM 232.2Sidii la filan karayey, baraarujintii diineed si kedis ah ayay u burburtay. Mudane Patch iyo gabadhii u doonanayd, markay ogaadeen dabeecadda ninkii waday baraarujinta, waxay go'aansadeen inay runta raacaan, oo waxay ku biireen Adventistayaasha Maalinta Toddobaad, kaniisaddaas oo ay xubno mudan ka ahaayeen ilaa maalintii ay dhinteen.
GSAM 232.3Aragtidan, sida si cad loo arki karo, waxaa la siiyey iyadoo la danaynayo oo si gaar ah loogu faa'iidaynayo kuwa aan soo noqon, waxayna keentay soo noqoshada dembilayaasha, halka waxa ay si toos ah uga hadlaysay ay ahaayeen kuwii iyaga qudhoodu dembilayaasha ahaa ee Rabbigu ku diiday labawejiilannimadooda. Waxay “Rabbiga khiyaano kula dhaqmeen;” iyagoo sheeganaya inay silic weyn oo nafeed u qabaan dembilayaasha, waxay kaliya dhaleen “carruur qalaad.”
GSAM 232Hawlwadeen Labawejiile ah oo Joogay Camden, N.Y.
GSAM 232.4Meelihii kale ee ay Oday White iyo Marwo White booqdeen jiilaalkii 1849-50 waxaa ka mid ahaa magaalada Camden, N.Y., oo qiyaastii afartan mayl u jirtay Oswego, halkaas oo ay weli degganaayeen. Shirkaas ayay Marwo White ka tidhi:
GSAM 232.4“Intaanan tegin, waxaa la i tusay kooxdii yarayd ee halkaas runta sheeganaysay, waxaana dhexdooda ku arkay haweenay sheeganaysay cibaado badan, laakiin ahayd labawejiile oo khiyaanaynaysay dadka Ilaah.”22
GSAM 233.1Bishii Jannaayo, 1884, anigoo ka shaqaynaya Gobolka New York, waxaan faahfaahinta soo socota ka ogaaday Mudane Preston, oo degganaa Camden xilligii shirkii kor lagu sheegay, kaas oo Oday White iyo xaaskiisu ay la joogeen muddadii shirka:—
GSAM 233.2“Haweenaydani waxay baraysay aragtiyo xagjir ah oo ku saabsan quduusnaanshaha, iyadoo leh waxaa la gaadhi karaa xaalad kaamilnimo oo qofku gebi ahaanba ka sarreeyo sharciga Ilaah; waxayna sheeganaysay inay gaadhay xaaladdaas kaamilka ah. Caqiidadan quduusnimada ayay ku wareerinaysay maanka qaar ka mid ah dadkeenna Camden. Walaal White waxaa la tusay in iyadoo haweenaydan ay sidaas oo dhan quduusnimo isaga yeelyeelayso, haddana qalbigeedu dembi la madoobaaday, nolosheeduna ay kharriban tahay.
GSAM 233.3“Iyadoo meeshan joogta, Walaal White waxaa la siiyey aragti kale, iyadoo ay joogto haweenaydan, oo u muuqatay inay culays weyn oo nafeed u qabto kuwa aan soo noqon; laakiin Walaal White waxay u sheegtay inuusan ahayn silic dhab ah oo nafeed oo ay dembilayaasha u qabto, sababtoo ah hab-nololeedkeeda ayaa ahaa mid ay iyada qudheedu Ilaah hortiisa ku qummanayn. ‘Sidaas darteed,’ ayuu yidhi Mudane Preston, ‘waxa loogu yeedho aragtidii Camden waxay si cad oo gaar ah u khusaysay xaaladda haweenaydaas, mana ay khusayn xaaladda dembilayaasha guud ahaan, sidaas ayaanan u fahannay waqtigaas.’”
GSAM 233.4Markay Marwo White ka warrantay aragtideedii, haweenaydii way istaagtay, oo tidhi, “Ilaah waa og yahay qalbigayga, haddii aad arki karaysaan, waxaad arki lahaydeen inuu daahir yahay oo nadiif yahay.” Sidaas ayaa shirkii ku dhammaaday. Hase ahaatee, wax yar ka dib, haweenaydii si daran ayay u xanuunsatay, waxayna u malaysay inay dhimanayso. Waxay tidhi, “Waa inaan arkaa Walaal White; waxaan hayaa qirasho aan u sheego. Waxaan u sheegay inaan ahay haweenay wanaagsan, oo aan daahir ahay. Sidaas ma aha. Waxaan ahay haweenay shar leh. Ninkan aan la noolahay ma aha ninkayga. Waxaan Ingiriiska kaga soo tegey nin wanaagsan oo aan qabay iyo ilmo yar, waxaana la soo cararay ninkan. Weligeen isma aannu guursan. Waxaan sheeganayey inaan dhakhtar ahay, waxaana iibinayey daawo aan maxkamadda kaga dhaartay inay dhaladiiba igu taagan tahay $1, laakiin waxay igu taagnayd dhaladiiba laba iyo toban senti oo keliya. Waxaan kaloo ku dhaartay in sac aannu nin miskiin ah ka iibinnay uu nagu joogay $30, isagoo nagu joogay $20 oo keliya.”23
GSAM 234.1Dadkan labawejiilayaasha ah ee wax iska yeelyeela ayaa ay khuseeyaan hadallada Marwo White ee ku saabsan “silica nafta ee dembilayaasha loo qabo,” mana khuseeyaan dembilayaasha guud ahaan. Marka la tixgeliyo xaqiiqooyinka kor lagu soo bandhigay, ee muujinaya in caqiidada ah “naxariis dambe ma jirto” oo ku saabsan dembilayaasha si buuxda loo cambaareeyey laga bilaabo markii ugu horraysay ee la wacdiyey gugii 1845; iyo in Marwo White ay si dadaal leh uga shaqaynaysay soo noqoshada dembilayaasha muddada oo dhan tan iyo taariikhdaas, yaa rumaysan kara in sannadkii 1851, markii la daabacay buuggeeda la yidhaahdo Waayo-aragnimada iyo Aragtiyada, ay ula jeedday inay dadka barto inaanay jirin “badbaado dambe oo dembilayaasha loo hayo”?
GSAM 234Nin Qabay Inaan Naxariis Dambe Jirin
GSAM 234.2Xataa ilaa sannadkii 1848, waxaa halkan iyo halkaas weli joogay qof qaba inaanay mar dambe dembilayaasha naxariis u jirin. Kuwani, se, ma ahayn Adventistayaasha Maalinta Toddobaad. Mid ka mid ah dadkaas, oo la odhan jiray Sweet, wuxuu degganaa magaalada Rochester, N.Y. Wax yar ka dib markaan si fagaare ah u qirtay diinta, oo la igu dhex baabtiisay Adventistayaasha maalinta koowaad ee toddobaadka, waxaan ka qaybgelayey shir teendho oo ka dhacay Canandaigua, N.Y., kaas oo ay wadeen Odayaasha J. C. Bywater iyo Geo. W. Burnham. Ninkan Sweet wuu joogay, wuxuuna muujiyey shaki aad u weyn oo uu ka qabay dhabnimada waayo-aragnimadayda diineed, sababtoo ah wuxuu “u maleeyey inaanay hadda suurtoobi karin in dembilayaashu soo noqdaan.”
Notes
- Matayos 25:10. ↩
- Luukos 12:35, 36. ↩
- Qoraalladii Hore, bogga 55. ↩
- Muujintii 11:19. ↩
- Muujintii 3:3. ↩
- Muujintii 3:11. ↩
- Muujintii 3:7, 8. ↩
- 1 Korintos 16:9. ↩
- 2 Korintos 2:12, 13. ↩
- Kolosay 4:2, 3. ↩
- Wargeyska Imaatinka, Diseembar 11, 1844. ↩
- Circleville, Ohio, Durbiinka Diinta, 1844. ↩
- Marwo E. G. White, oo ku qortay Dib-u-eegista Imaatinka, Nofeembar 20, 1883. ↩
- Warbixintii Oday Himes ee hawshii Maine, oo ku qoran Ilaalada Subaxda, Magaalada New York, Juun 6, 1845. ↩
- Ruuxa Waxsii sheegidda, mugga 4, bogagga 268, 271. ↩
- Warqaddii J. N. Andrews, Sebteembar, 1874. ↩
- Warqaddii Marwo Truesdail ee Agoosto 17, 1875. ↩
- Warqaddii Marwo Truesdail ee Janaayo 27, 1891. ↩
- Warqaddii Ira Abbey, Maarso, 1885, oo lagu soo xigtay Dib-u-eegista iyo Wargeyska ee Abriil 7, 1885. ↩
- Qoraalladii Hore, bogga 45. ↩
- Eeg sharraxaadda ku jirta Qoraalladii Hore, bogga 45. ↩
- Dulmarro ka mid ah Nolosha Ellen G. White, bogga 129. ↩
- Warbixinta uu Mudane Preston ka bixiyey shirkii Camden waxay xaqiijinaysaa hadalka lagu sheegay Dulmarro ka mid ah Nolosha Ellen G. White, bogagga 129-130, iyadoo weliba bixinaysa faahfaahinta sare ee aan halkaas lagu xusin. ↩