11-се бүлек — Икенсе фәрештәнең хәбәре
GSAM 171.1«Һәм тағы бер фәрештә килеп әйтте: Вавилон ҡоланы, ҡоланы — ул бөйөк ҡала, сөнки ул бөтә халыҡтарға үҙенең зина ҡылыу ярһыулығы шарабын эсерҙе.»1
GSAM 171.2Шунан өй хужаһы асыуланып хеҙмәтсеһенә әйтте: «Тиҙ арала ҡаланың урамдарына һәм аллеяларына сығып, мохтаждарҙы, ғәриптәрҙе, аҡһаҡтарҙы һәм күрмәүселәрҙе бында килтереп индерегеҙ».2
GSAM 171.3Хоҙай үҙ хеҙмәткәрҙәре аша донъяны «Уның хөкөм сәғәте килде» тигән хәбәр менән тетрәтте — был хәбәрҙә үҙҙәрен уның халҡы тип танытҡан бөтә кешеләр теләһәләр, берҙәм булыр ине. Был никах «ашына» тәүге саҡырыу ине. Ул «саҡырылғандарға» иғлан ителгән.3 Был саҡырыу төрлө һылтауҙар менән кире ҡағылғанлыҡтан, икенсе саҡырыу яңғыраны, ул икенсе фәрештәнең хәбәренә тап килә.4 Был саҡырыу аша Хоҙай үҙ хаҡлығының алға барған яҡтылығы менән ваҡыт аҙағына тиклем сығып барыр өсөн халыҡты айырып ҡуйҙы.
GSAM 171Никах ашына икенсе саҡырыу
GSAM 171.4Икенсе хәбәр — хөкөм сәғәте ҡысҡырыуынан һуң килгән — былай ти: «Вавилон ҡоланы, ҡоланы — ул бөйөк ҡала, сөнки ул бөтә халыҡтарҙы үҙенең зина ҡылыуының ярһыу шарабын эсерҙе». Ә ашҡа икенсе саҡырыу былай яңғырай: «Ҡаланың урамдарына һәм аллеяларына тиҙерәк сығығыҙ, ярлыларҙы, ғәриптәрҙе, аҡһаҡтарҙы һәм күрмәүселәрҙе килтереп индерегеҙ». Был яҙмаларҙың һәр береһендә Раббыбыҙҙың үҙенә ҡараған тип танылған халҡы «ҡала» тип атала. Уларҙың бер-береһенә ҡаршы килгән, буталған ышаныуҙары арҡаһында улар «Вавилон» тип атала. Ахырғы заманға ҡағылышлы башҡа бер яҙма аша беҙ Раббыбыҙҙың килеүе алдынан ғына уның халҡы «Вавилон»дан сығарыла тип күрәбеҙ: «Ҙур Вавилон ҡоланы, ҡоланы, һәм ул шайтандарҙың торлағына, һәр насар рухтың ҡамауына, һәр сафһыҙ һәм нәфрәт уята торған ҡоштоң ситлегенә әйләнде... Унан сығығыҙ, халҡым, гонаһтарында ҡатнашмағыҙ һәм язаларынан өлөш алмағыҙ».5
GSAM 172«Нисек ишеткәнеңде иҫкә ал»
GSAM 172.1Сардис йәмәғәтенә мөрәжәғәт итеүҙә былай тип уҡыла: «Шуға күрә нисек ҡабул иткәнеңде һәм ишеткәнеңде иҫкә ал, ныҡ тот һәм тәүбә ит. Әгәр уяу булмаһаң, мин һиңә ҡараҡ кеүек килермен, һәм мин һиңә ниндәй сәғәттә килермен икәнен һин белмәйәсәкһең.»6 Сардис сиркәүе, күрәһең, «Иезевель» — апостат сиркәүҙең ҡараңғы осоронан һуң Реформация һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. Сардис сиркәүенә ул тере сиркәү булған тип әйтелгән; әммә ул Хоҙайҙың килеүе тураһындағы тәғлимәтте ишеткәс тә кире ҡаҡҡас, үҙен «төндәге ҡараҡ» кеүек кинәт килеп етәсәк ваҡиға алдында һаҡһыҙ хәлгә ҡалдырған. Шулай итеп, апостол Павел 1 Фессалоникийлеләргә 5:1–5-тә әйткәнсә, Хоҙайҙың килеүе яҡынлағанда «тыныслыҡ һәм хәүефһеҙлек» тип ҡысҡырыусыларҙың хәле шундай буласаҡ. Хәҡиҡәт нурына эйәреүселәр «көндөң балалары» тип атала, һәм Хоҙай уларға ҡараҡ кеүек килмәйәсәк.
GSAM 172.2Ете сиркәү тураһындағы был пәйғәмбәрлек тасуирламаһында беҙ Сардис сиркәүенең ҡолауынан һуң шунда уҡ Филадельфия, йәғни (һүҙ мәғәнәһе буйынса) туғандарса мөхәббәт сиркәүенең килеүен күрәбеҙ. Ысынлап та, икенсе фәрештәнең хәбәре буйынса төрлө сиркәүҙәрҙән йыйылған һәм Мәсихтең тиҙ арала килеүе тураһындағы төп ысынбарлыҡҡа туғандарса мөхәббәт бәйләнешендә берләшкән 50 000 ышаныусы шундай ине.
GSAM 173Икенсе хәбәр нисек иғлан ителде
GSAM 173.11844 йылдың 12 сентябрендәге Midnight Cry икенсе фәрештәнең хәбәре һәм уны иғлан итеүгә килтергән хәлдәр тураһында пастор Дж. В. Һаймстың белдереүен үҙ эсенә ала. Уның хаты Макконнеллсвилл, Огайо, 1844 йылдың 29 августында даталанған һәм түбәндәгесә уҡыла:—
GSAM 173.2«1840 йылда ағай Миллер менән бергә эшкә тотонғанда, ул инде туғыҙ йыл лекциялар уҡып килгән ине. Шул ваҡытта ул тиерлек ялғыҙ торҙо. Әммә уның тырышлығы туҡтауһыҙ һәм һөҙөмтәле булды: ул дин тотоусыларҙы Хоҙай халҡының ысын өмөтөнә һәм Хоҙайҙың килеүенә кәрәкле әҙерлеккә уятты; шулай уҡ әйләнеп ҡайтмаған бөтә ҡатлам кешеләрҙе юғалған хәлен тойоуға һәм Хоҙайға шунда уҡ тәүбә итеп әйләнеп ҡайтыу бурысын аңлауға уятты, был Кәләш алыусы килгәндә уның менән тыныс осрашыуға әҙерлек ине. Былар — уның хеҙмәттәренең төп маҡсаттары ине. Ул кешеләрҙе бер дини сектаға йәки партияға индерергә тырышманы.
GSAM 173.3«Беҙ яҡынлашып килгән килеүҙең дөрөҫлөгөнә ышанғас һәм был тәғлимәтте асыҡтан-асыҡ ҡабул иткәс, Алланың тәғәйенләүе менән эшләргә саҡырылған төрлө секталар араһында ла шул уҡ фекерҙәрҙе тотоп, шул уҡ юҫыҡта эш иттек. Беҙ пасторҙарға һәм сиркәүҙәргә әйттек: уларҙы тарҡатыу, бүлеү йәки бутау — беҙҙең эшебеҙ түгел. Беҙҙең бер айырым маҡсат бар ине: „ишек төбөндә“ торған хөкөм тураһында иҫкәртеү — „ҡысҡырыу“ яһау һәм кешеләрҙе был ваҡиғаға әҙерләнергә өндәү.... Беҙҙең хеҙмәттән файҙаланған, әммә доктринаны ихлас ҡабул итмәгән пасторҙар һәм ағзалар аңланы: йә улар доктрина менән бергә булып, уны уағыҙлап һәм һаҡлап торорға тейеш, йә үҙҙәренә яҡынлашып килгән киҫкен осорҙа ныҡлы һәм ҡыйыу иманлылар менән бәхәстә ҡыйынлыҡ кисерәсәктәр. Шуға күрә улар доктринаны кире ҡаҡты һәм ҡайһы берҙәре бер сәйәсәт, ҡайһы берҙәре икенсе сәйәсәт аша был теманы баҫтырырға ҡарар итте. Был хәл улар араһындағы ағай-апайҙарыбыҙҙы бик ауыр хәлгә ҡалдырҙы. Уларҙың күбеһе үҙ сиркәүҙәрен ярата ине һәм китергә уйлай ҙа алмай ине. Ләкин уларҙан көлөп, уларҙы баҫым аҫтына алып, элекке хоҡуҡтарынан һәм рәхәттәренән төрлөсә мәхрүм иткәс, „ваҡытында бирелгән аҙыҡ“тан мәхрүм ителгәс, һәм йәкшәмбе һайын „тыныслыҡ һәм хәүефһеҙлек“ тураһындағы алдаҡ йыр яңғырағанда, улар тиҙҙән партияға бәйле ҡараштарынан арынып, көстәренең бөйөклөгөндә тороп, ҡамытты һалып ташлап, „Халҡым, унан сығығыҙ“ тип саҡырҙылар.
GSAM 174Ҡыйын хәлдә
GSAM 174.1«Был хәл беҙҙе ауыр хәлгә ҡалдырҙы, (1) сөнки беҙ пәйғәмбәрлек ваҡытыбыҙҙың аҙағында торғайныҡ, унда Хоҙай үҙенең бөтә халҡын берләштерер тип көттөк; һәм (2) беҙ һәр ваҡыт башҡаса доктрина уағыҙлағанбыҙ; хәҙер шарттар үҙгәргәс, беҙҙе ҡабул иткән һәм беҙҙең хәбәрҙе ҡабул иткән сиркәүҙәрҙе айырыу һәм тарҡатыу саҡырыуына ҡушылһаҡ, был беҙҙең яҡтан намыҫһыҙлыҡ тип һаналған булыр ине. Шулай итеп, беҙ икеләндек һәм тәүге позициябыҙҙы дауам иттек, әммә сиркәү һәм дин әһелдәре мәсьәләне шул тиклем еткерҙе, беҙ Хоҙайҙан ҡурҡып, хаҡлыҡты һәм баҫылған Хоҙай балаларын яҡлау позицияһын алырға мәжбүр булдыҡ.
GSAM 174Беҙҙең юл өсөн апостолдар үрнәге
GSAM 174.2«„Ул синагогаға инеп, өс ай буйы батырланып һөйләне, Алланың патшалығы хаҡында бәхәсләште һәм ышандырырға тырышты. Әммә ҡайһы берәүҙәр ҡаты йөрәкләнеп, ышанманы һәм халыҡ алдында был юл хаҡында насар һүҙҙәр әйтте; ул уларҙан айырылып, шәкерттәрен айырып алды һәм Тиранн исемле берәүҙең мәктәбендә көн һайын бәхәсләште.“7 „Төрлө кешеләр ҡаты йөрәкләнеп“, „халыҡ алдында был юл [Хоҙайҙың килеүе] хаҡында насар һөйләгәндән һуң ғына“, беҙҙең туғандар сығып, сиркәүҙәрҙән айырылырға хәрәкәт итте. Улар „яман хеҙмәтселәрҙең“ был „яман һүҙҙәрен“ күтәрә алманы, һәм „бәрәкәтле өмөт“ көткәндәргә ҡаршы баҫым яһау һәм „яман һүҙҙәр“ әйтеү юлынан барған сиркәүҙәр улар өсөн мистик Вавилондың ҡыҙҙары ғына ине. Уларҙы шулай итеп иғлан итеп, Инжил иркенә сыҡтылар. Вавилонды нимә тип һанарға кәрәклеге тураһында беҙ барыбыҙ ҙа килешмәһәк тә, яҡынлашып килгән Хоҙай килеүе һәм батшалығы доктринаһына ҡаршы торған бөтә кешеләрҙән шунда уҡ һәм мәңгелеккә айырылырға кәрәклеге тураһында беҙ килешәбеҙ. Беҙ быны тормош менән үлем мәсьәләһе тип иҫәпләйбеҙ. Хоҙайҙың килеүен еңелсә ҡабул иткән йәки уны кире ҡаҡҡан ойошмалар менән бәйләнештә ҡалыу — үлем. Бөтә кеше ғәҙәттәренән айырылып, Хоҙай һүҙенә таянып, көн һайын Хоҙайҙың килеүен көтөп тороу — тормош. Шулай итеп, хәҙер беҙ ҡоллоҡ йөкө аҫтында төрлөсә бәйләнгән һәр кемгә әйтәбеҙ: „Уларҙан сығығыҙ, айырылығыҙ, — ти Хоҙай, — таҙа булмаған нәмәгә ҡағылмағыҙ; мин һеҙҙе ҡабул итермен, һеҙгә Атай булырмын, һәм һеҙ минең улдарым һәм ҡыҙҙарым булырһығыҙ, — ти сикһеҙ ҡөҙрәтле Хоҙай“».8
GSAM 175Аңлатылғыһыҙ ҡаршылыҡ
GSAM 175.1Шулай итеп, У. Миллер шул ваҡыттағы сиркәүҙәр менән адвентистар араһында булған бәрелеш тураһында былай ти:—
GSAM 175.2«Христиан сиркәүҙәренең был изге өмөт өсөн был тәғлимәтте һәм үҙ ағзаларын ситкә этәреүе бөтөнләй тәбиғи түгел һәм аңлашылмаҫлыҡ. Мин беләм, ҡайһы бер баптист сиркәүҙәре әйтә: уларҙы иман өсөн түгел, ә адвентистар менән бергә изге ашта ҡатнашҡандары өсөн ситкә этәреү. Әгәр ул киләсәк Ҡотҡарыусыға ышаныуҙары өсөн түгел икән, ни өсөн мине, баптист сиркәүенән башҡа бер сиркәүҙә лә изге ашта ҡатнашмаған кешене, уларҙың проповедник трибуналарынан ситләтәләр? Был ялған дәлил. Әммә был — методистарҙың һәм пресвитериандарҙың дәлиле була алмай; сөнки улар ҡатнаш коммунияға ышана. Улар ни өсөн ситләштерә? Мин ҡайһы берәүҙәрҙең икенсе килеү йырҙарын „йырлағандары“ өсөн ситләштерелгәнен ишеттем; башҡаларын — аҡылдан яҙған тип, әммә уларға ҡаршы килгән бөтә аҡылдан яҙыу дәлиле — уларҙың Мәсихте көтөп уяу тороуҙары ғына ине. О, Хоҙай, „уларҙы ғәфү ит, сөнки улар ни эшләгәндәрен белмәйҙәр“».
GSAM 176Сторрс сиркәүҙәрҙең ҡарашы тураһында
GSAM 176.1Джордж Сторрс адвентистарға ҡарата сиркәүҙәрҙең мөнәсәбәте тураһында түбәндәгесә һөйләне:—
GSAM 176.2«Уларҙың ҡайһыһы бөгөн „Мин патшабикә кеүек ултырам“ тип әйтмәй? Һәм ҡайһыһы үҙҙәрен бер көн киләсәктә донъяны яулап алып, уны үҙ иманнарына буйһондорор тип уйлап үҙҙәрен ҡыуандырмай? Уларҙың ҡайһыһы ишек төбөндәге килеүгә ышаныуын асыҡ һәм ҡурҡмаҫтан белдергән кешенең үҙ араһында тыныс йәшәүенә юл ҡуясаҡ? Улар араһында тыныс ҡалыу шарттары — һеҙҙең ышаныуҙарығыҙ ниндәй булһа ла, һәм „Алланан ҡурҡығыҙ һәм Уға дан бирегеҙ, сөнки Уның хөкөм сәғәте килде“ тип ҡысҡырыуҙы ниндәй мөһим тип тойһағыҙ ҙа, был йылда Раббыбыҙҙың килеүенә ышаныуҙы асыҡтан-асыҡ белдереүҙән „тулыһынса тыйылыу“ ғына түгелме?»
GSAM 176Мэнсфилдтың шаһитлығы
GSAM 176.3Л. Д. Мэнсфилд, 1844 йылдың 21 мартында Нью-Йорк штаты Онейда ҡалаһынан яҙып, түбәндәгесә шаһитлыҡ итә:—
GSAM 176.4«Хоҙай күктән Раббыбыҙҙы көткән ҡәҙерле балаларының аңына тәьҫир итә, һәм уларҙы фәкать „мәңгелек инжилде иғлан итеп, Уның хөкөм сәғәте килде тип әйткән“ фәрештәнең һүҙенә иғтибар итергә генә түгел, ә унан һуңғы бойороғон — „Унан сығығыҙ, минең халҡым!“ — үтәргә лә етәкләй. Мин элеккесенән дә нығыраҡ ышанам, бөгөнгө дини ойошмалар көслө итеп ҡолап төшәсәк һәм бөтөнләй табылмаясаҡ шул Вавилондың ҙур өлөшөн тәшкил итә.... Әммә минеңсә, ҡайһы бер ойошмаларҙа бәләкәй мөгөҙгә оҡшашлыҡ айырыуса сағыу. Бер нисә миҫал был мәсьәләне асыҡ күрһәтәсәк.
GSAM 176Боласылар рухы сағыла
GSAM 176.5«Был төбәктә Раббыбыҙҙың килеүен иғлан итеп бик уңышлы хеҙмәт иткән бер ағай билдәле бер урында һәм ваҡытта лекция уҡыу өсөн осрашыу билдәләне. Ләкин Раббыбыҙ шулай итеп ҡуйҙы: ул билдәләнгән урындан ун алты миль алыҫта булды, ә _____ пастор башлығындағы бер толпа смола һәм ҡош йөнө менән килде, уларҙы Юғары Хоҙайҙың был хеҙмәтсеһенә ябыштырырға ниәтләп. Шул уҡ пастор бер аҙҙан һуң оҙайлы йыйылыш башланы, әммә барыһы ла Төньяҡ боҙлоғо кеүек һыуыҡ һәм боҙло булды — бер кем дә уянманы йәки иманға килмәне. Ниһайәт, пастор: „Миңә борсолоусылар ултырғыһына ултырырға тура килер“, тип уйлайым, — тине.
GSAM 177.1«Был ауылдағы класс етәксеһе, беҙ бында йыйылыштар үткәргән ваҡыттан бирле, класына әйткән: әгәр кемдер уның өйөнә килеп, Мин ышанам, был йылда Мәсих киләсәк, — тип әйтһә, ул уны ишектән ҡыуып сығарасаҡ.»
GSAM 177Сиркәүҙәр алдындағы бурыс
GSAM 177.2Был урында беҙ Бостон (Массачусетс) ҡалаһында йыйылған иманлыларҙың килеү конференцияһына яһалған, 1844 йылдың 31 майы менән даталанған мөрәжәғәттән шаһитлыҡ килтерәбеҙ; уға Уильям Миллер, Илон Галуша, Н. Н. Уайтинг, Аполлос Хейл һәм Дж. В. Һаймс ҡул ҡуйған. Улар былай ти:—
GSAM 177.3«Сиркәүҙәргә бурысыбыҙ хаҡында ла бер нисә һүҙ әйтергә мөмкин. Бында ла, башҡа осраҡтарҙың күпселегендәге кеүек, хәүеф, беҙҙеңсә, сиктән сығыуҙа: беренсеһе — беҙ ҡатнашҡан сиркәүҙең вәкәләтенә беҙҙе был бурыс мәсьәләһендә тындырырға рөхсәт итеү. Беҙ шикләнмәйбеҙ, меңәрләгән кеше был мәсьәлә буйынса сиркәүҙәренең Библияға ҡаршы талаптарына буйһоноп, үҙҙәрен Хоҙай алдында ғәйепкә тарттырған; әгәр улар ҡыйыу һәм тоғро булһа, хәҙер күпкә хәүефһеҙерәк һәм файҙалыраҡ хәлдә булыр ине, уларға ла михнәттәр кисерергә тура килеүе мөмкин булһа ла.
GSAM 177.4«Икенсе хәүеф формаһы — беҙгә ҡарата ғәҙелһеҙлек күрһәткән сиркәүҙәрҙән үс алыу рухына бирелеү һәм был ойошмаларҙың барыһына ла айырмаһыҙ һуғыш иғлан итеү. Адвентистарҙың, улар бәйләнешле булған сиркәүҙәргә ҡарата бурысы хаҡында әйткәндә, әгәр беҙҙе был эште башҡарырға саҡырһалар, беҙ гомуми ҡулланыуға яраҡлы бер ниндәй ҙә күрһәтмә бирә алмайбыҙ. Улар Хоҙайҙан ҡурҡып, хәл-ваҡиғалар талап иткәнсә эш итергә тейеш.
GSAM 178.1«Шулай ҙа беҙ бурысыбыҙҙы үтәүҙә, барлыҡ тейешле һәм урынлы осраҡтарҙа хаҡлыҡты шаһитләүҙә ҡыйыу һәм ныҡлы булырға тейешбеҙ. Әгәр был юлды тотоп, беҙ сиркәүҙәрҙе рәнйетһәк һәм улар беҙҙе тын ҡалмаһаҡ, сығарып ташларға янаһа (әммә сиркәү менән мөнәсәбәттәрҙе дуҫса өҙөүҙе кәрәк тип тапһаҡ, был яҡшыраҡ юл булыуы мөмкин), бурысыбыҙҙы үтәйек; беҙҙе сығарып ташлағас, ғәҙелһеҙлекте сабырлыҡ менән кисерәйек һәм Устазыбыҙ менән бергә „ҡапҡанан тыш сығып, уның хурлығын үҙ өҫтөбөҙгә алырға“ әҙер булайыҡ.»
GSAM 178.2Икенсе фәрештә хәбәрен еткергәндәргә ҡарата сиркәүҙәрҙең мөнәсәбәте тураһындағы был цитаталарҙан «киске ашҡа» икенсе саҡырыу яһалғандан һуң беренсе һөҙөмтә булараҡ бер рухи көтөүгә йыйылғандарҙы «ғәриптәр», «аҡһаҡтар» һәм «һуҡырҙар» тип атайҙарын асыҡ күрергә була, был уларҙың үҙҙәре айырылып сыҡҡан «хеҙмәттәштәре» тарафынан «һуғылып», насар мөғәмәләгә дусар булыуын асыҡ күрһәтә.
GSAM 178Яңы Хәҡиҡәттәрҙе Ҡабул Итеү өсөн Һайлап Алынған Айырым Халыҡ
GSAM 178.3Икенсе фәрештәнең хәбәрен — «киске ашҡа» икенсе саҡырыуҙы — һәм «төн уртаһы ҡысҡырыуын» иғлан итеү аҫтында айырым халыҡты барлыҡҡа килтереүҙә Хоҙайҙың маҡсаты асыҡ күренә. Һуңғы көндәр өсөн ҡиммәтле хәҡиҡәттәрҙе эҙләп табып, иғлан итеү — был эш «догмаларға бәйләнгән» сиркәүҙәрҙә башҡарыла алмай, шулай уҡ апостол сиркәүе яһүд сектанттары менән бәйләнештә тороп донъяға Инжил таратыу мөмкин булмаған кеүек үк. Унда Алла айырылыуҙы талап итте9, һәм ул адвентист ышаныусыларҙы ла догмалар даирәһендә тотоп торорға тырышҡандарҙан айырылырға өндәне.
GSAM 179Сторрстың «Six Sermons»
GSAM 179.1Был сығыуҙан һуң тиҙҙән киләсәк яза тураһында яҡтылыҡ адвент төркөмдәренә килде, был туралағы буклетта шулай тип күрһәтелгән: Джордж Сторрстың «Six Sermons» китабында кеше тәбиғәттән үлемле; үлеләр үлем менән терелеү араһында аңһыҙ; иманһыҙҙарҙың һуңғы язаһы тулыһынса юҡҡа сығыу; ә үлемһеҙлек — Хоҙай бүләге, уны бары тик Хоҙайбыҙ Иисус Христосҡа иман килтереү аша ғына алырға мөмкин, тигән фекер яҡлана.
GSAM 179.2Адвентистарҙың меңләгән кешеһе кеше тәбиғәте тураһында был доктринаны ҡабул итте, әммә барыһы ла түгел. Уны кире ҡағыу улар араһында буталыш тыуҙырманы, сөнки уны бары тик ышаныу мәсьәләһе тип кенә ҡаранылар, ә әхлаҡи тороштоң һынауы тип түгел; шуға күрә донъяны Мәсихтең яҡынлашыуы тураһында иҫкәрткән уртаҡ тырышлыҡ боҙолманы. Әммә был хәл сиркәүҙәрҙең уларға ҡаршы ярһыуын уятты.
GSAM 179«Six Sermons» китабын кире ҡағыу мөмкинлеге булманы
GSAM 179.3Мин йәшәгән ҡаланың методист пасторы, ул 1843 йылда килеү доктринаһын уағыҙлауға ҡушылған, «Six Sermons» китабын ҡабул итеп, уны уҡып сыҡҡас, доктринаны кире ҡаға алмауын үҙ прихожанәләренә таныны; әммә прихожанәләренең күптәре уны ҡабул итеүен күргәс, ул башҡаларға был китапты уҡымаҫҡа кәңәш итте, сөнки «уны уҡыһаң, доктринаға ышанырһың». 1844 йылдың сентябрендә, был пастор йыллыҡ конференциянан ҡайтҡас, ул кафедрала баҫып сығып, асыҡтан-асыҡ адвент доктринаһын кире ҡаҡты һәм лекция уҡыусыларҙы сиркәү бинаһында сығыш яһарға саҡырғаны өсөн сиркәүҙән баҫалҡылыҡ менән ғәфү үтенде.
GSAM 179Ереслек буйынса суд
GSAM 179.4Пасторҙың был хәрәкәтенән һуң тиҙҙән адвентистарҙы ереслек ғәйебе менән яуапҡа тарттырыу тырышлығы башланды; әммә уларға Библияға таянып үҙҙәренең дәғүәләрен яҡларға рөхсәт ителгәс, сиркәү уңышҡа ирешә алманы. Бер нисә кеше дисциплинаға тап килмәү сәбәпле был сиркәүҙән ситләштерелде, ә башҡа күптәр, имандарының Изге Яҙмаларға ҡаршы килеүен иҫбатлап булмаған ағзаларҙы ситләштергәндәренә ҡарап, сиркәүҙән сығып китте. Шулай итеп, йөҙләгән кеше Ҡотҡарыусыны тапҡан һәм Хоҙайҙа бәхет тапҡан сиркәүҙән адвент доктринаһы мәңге өсөн ситләштерелде.
GSAM 180.1Минең тыуған ҡаламда башҡарылған был эштәр ил буйлап йөҙләгән башҡа сиркәүҙә лә ҡабатланды. Элекке туғандары тарафынан ошондай мөғәмәләгә дусар булған кешеләр Ишая пәйғәмбәрҙең һүҙҙәрендә ҙур йыуаныс тапты: «Хоҙай һүҙен ишетегеҙ, уның һүҙенән ҡурҡып тибрәнеүселәр: һеҙгә нәфрәт иткән, минең исемем өсөн һеҙҙе ҡыуған туғандарығыҙ: Хоҙай дан алһын! — тип әйттеләр; әммә ул һеҙҙең шатлығығыҙға күренәсәк, һәм улар ояласаҡ».10
GSAM 180Яуыздарҙың ярһыуы сағылды
GSAM 180.2Хоҙайҙың килеүе көтөлгән көн яҡынлашҡан һайын, ышаныусылар хеҙмәттәрендә нығыраҡ тырышты, ә яман кешеләр көслөрәк ярһып көлөштө, быны 1844 йылдың 31 октябрендәге Midnight Cry мөхәрриренең түбәндәге белдереүенән күрергә була:—
GSAM 180.3«Был хәрәкәттең яуыздарға йоғонтоһо ла Алланың унда булыуына ышанысыбыҙҙы нығытыуҙа ҙур ярҙам итте. Хоҙай балалары, бары тик мәрхәмәт ярҙамында ғына ҡотҡарыла ала торған гонаһкәрҙәр йыйынына хас булғанса, уның алдында сәждә итеп, үҙҙәрен түбән тотоп, уның килеүенә әҙерләнергә йыйылғанда, яман кешеләр иң ҙур яуызлыҡтарын күрһәтте. Беҙ йыйылыштарыбыҙ тураһындағы хәбәрҙе тик үҙ гәзитебеҙҙә генә баҫтырғайныҡ һәм халыҡты саҡырмағайныҡ, әммә Белиал улдары уларға тулып килеп, ҙур буталыш тыуҙырҙы. Ошо айҙың 12-һендә [1844 йылдың 12 октябре], шәмбе кисендә беҙ шатырҙа йыйылыш үткәрмәнек, шулай итеп сиркәү ҡараусыһына [йорт ҡараусыһына] йортто шәмбегә [йәкшәмбегә] таҙартырға мөмкинлек булһын өсөн. Әммә халыҡ төркөмө йортҡа баҫып инде һәм хатта был мөмкинлекте лә бирмәне. Әммә мэр үҙенән һорамаған килеш тә ашығыс рәүештә ҡыҫылып, уларҙы ҡыуып сығарҙы.
GSAM 181.1«Киләһе йәкшәмбе йыйылыштарында, табернакль тулғас, бина алдындағы урамды тығыҙ халыҡ биләп алды; күптәре Хоҙайҙың килеүенә ышанған кешеләрҙе күрә алмай ярһыны. Кисен халыҡтың дулҡынланыуы арҡаһында йыйылыш үткәрелмәне; әммә урам кис башында уҡ халыҡ менән тулды; әммә мэрҙың һәм уның һөҙөмтәле полицияһының тиҙ арала ҡыҫылыуы бер нисә кешене полиция участкаһына ебәреп, урамды бушатты. Беҙ был халыҡ күпселегенең ҡылығын Содом юҡ ителеү алдынан кис Лоттың ишеген уратып алған халыҡҡа ғына оҡшата алабыҙ.... Уларҙың был хәрәкәте шул тиклем кинәт, бер үк ваҡытта һәм киң күләмле булды, шуға күрә уның яһүдтәрҙең етенсе айының тәүге көнөндә күренеүе беҙҙең был ай булырға тейеш тигән фекеребеҙҙе нығытты.»
GSAM 181Мәсхәрәселәр күтәрелеү кейемдәрен кейә
GSAM 181.21844 йылдың 22 октябрендә, 2300 көн тамамланған көндә, Мэйн штатының Париж ҡалаһында, ышаныусылар ғибәҙәтханаға йыйылып, Хоҙайға изге доғалар менән мөрәжәғәт итеп, шул көндө Раббыбыҙ килер тип көткәндә, мыҫҡыллаусы көлөүселәр ғибәҙәтхана тирәләй йыйылып, көлкөле йырҙар йырланы. Шул боласыларҙың икәһе оҙон аҡ мантиялар кейеп, өй түбәһенә менеп, йырҙар йырлап, өй эсендә доға ҡылып, Хоҙайҙың килеүен көткән кешеләрҙе көлөп мыҫҡыл иттеләр.
GSAM 181.3Был хәлдән адвентистарҙың күккә күтәрелеү кейемдәре кейеүе тураһындағы ялған һүҙҙәр барлыҡҡа килгән, тип фараз итергә була; сөнки адвентист баҫмалары 1844 йылда бер адвентист күккә күтәрелеү кейеме кейеп, шулай итеп Раббыбыҙҙың килеүен көткән бер генә ышаныслы осраҡ өсөн дә 500 долларға тиклем бүләк тәғәйенләгән булһа ла, бер осраҡ та дәлилләнмәне.
GSAM 182Хейзен Фосс күренеше, 1844
GSAM 182.1Ошо осорҙа Мэйн штатының Поланд ҡалаһында Хейзен Фосс исемле йәш егет йәшәгән, ул Раббыбыҙҙың етенсе айҙың унынсы көнөндә киләсәгенә ныҡлы ышанған. Ул күркәм күренешле, йомшаҡ һөйләшеүле һәм яҡшы белемле кеше булған. «Төн уртаһы ҡысҡырыуы» тамамланырға бер нисә аҙна ҡалғас, Раббы яҡын килеп, уға күренеш биргән, унда уға адвентистарҙың Алла ҡалаһына сәйәхәте һәм уларҙың хәүефтәре күрһәтелгән. Уға тапшырырға тейешле бер нисә иҫкәртеү хәбәре бирелде, һәм күрһәтелгәндәрҙе тоғро итеп һөйләһә, унан һуң ниндәй һынауҙар һәм эҙәрлекләүҙәр көткәнен дә күрһәттеләр. Уға, Фой әфәндегә кеүек үк, Алланың халҡының изге ҡалаға алып барған юлға тулыһынса сығыуы өсөн өс баҫҡыс күрһәтелде. Ул, «бер нисә көндән» (ул саҡта шулай йырлайҙар ине) Хоҙайҙың килеүенә ныҡлы ышанғанлыҡтан, күренештең юлға сығыу өсөн өс баҫҡыстан торған өлөшөн аңлай алманы; тәбиғи ғорур рухлы булыуы арҡаһында ул кресттан тартынды һәм уны һөйләүҙән баш тартты. Күренеш икенсе тапҡыр ҡабатланды, һәм өҫтәп әйттеләр: әгәр ул һаман да күрһәтелгәндәрҙе һөйләүҙән баш тартһа, йөк унан алынып, Хоҙай балалары араһындағы иң көсһөҙҙәрҙең береһенә тапшырыласаҡ, ул Хоҙай асыҡлағанды тоғро итеп һөйләйәсәк. Ул тағы ла баш тартты. Шунан һуң уға өсөнсө күренеш бирелде, һәм уға әйтелде: ул бурыстан азат ителгән, ә бурыс иң көсһөҙҙәрҙең береһенә йөкләнгән, ул Хоҙайҙың бойороғон үтәр.
GSAM 182Фосс үҙенең күренешен һөйләп бирә алмай
GSAM 182.2Был хәл йәш кешене шаҡ ҡатырҙы, ул үҙенә күрһәтелгәндәрҙе һөйләп бирергә ҡарар итте һәм осрашыу ваҡытын иғлан итте. Халыҡ күпләп йыйылып, күрергә һәм ишетергә теләне. Ул тәжрибәһен ентекләп һөйләп бирҙе: нисек Хоҙай күрһәткәндәрен һөйләп биреүҙән баш тартҡаны һәм был баш тартыуҙан нимә килеп сығасағын. «Ә хәҙер,» — тине ул, — «мин күренеште һөйләп бирермен.» Әммә, аянысҡа ҡаршы, инде һуң ине: ул халыҡ алдында һындар кеүек телһеҙ баҫып торҙо, һәм ниһайәт, иң ҙур азап менән: «Мин күренештең бер һүҙен дә иҫкә төшөрә алмайым», — тине. Ул ҡулдарын ғазапланып ҡыҫып-һыҡты ла: «Хоҙай үҙ һүҙен үтәне. Ул күренеште минән алды», — тип әйтеп, ҙур рухи михнәттә: «Мин юғалған кешемен», — тине. Шул ваҡыттан ул Мәсихкә булған өмөтөн юғалтты һәм өмөтһөҙлөк хәленә төштө. Ул башҡа бер ҡасан да адвентистар йыйылыштарына йөрөмәне һәм дингә шәхси ҡыҙыҡһыныуы булманы. Күп яҡтан уның холҡо, йомшаҡ әйткәндә, Устаз рухының йомшаҡ йоғонтоһонан мәхрүм, «үҙ юлдарына ҡалдырылып, үҙ эштәре менән тултырылырға тейеш» кешенең холҡо кеүек булды. Был рухи хәлдә ул 1893 йылда вафат булды.
GSAM 183Фосс күренеше, икенсе кеше һөйләүенсә
GSAM 183.1Күренешен иҫенә төшөрә алмағандан яҡынса өс ай үткәс, күрше бүлмәнән икенсе берәүҙең һөйләгән күренешен ишетте. Йыйылыш ул булған йортта үтте. Уны йыйылышҡа инергә өндәһәләр ҙә, ул риза булманы. Ул әйтте: күренеш уға күрһәтелгән менән ике кеше бер үк хәлде һөйләгән кеүек оҡшаған. Шул рәүешле, ул күргәнен, әммә һөйләп бирергә тырышҡанда иҫенә төшөрә алмағанын белделәр. Аҙаҡтан ул кешене күреп, «Был — Хоҙай бурыс йөкләгән инструмент», — тине.
GSAM 183Ҡайғылы рәүештә өмөтһөҙләнде
GSAM 183.2Еврей иҫәбе буйынса етенсе айҙың унынсы көнө (1844 йылдың 22 октябре) ниһайәт килеп етте. Ул көн үҙ өмөттәренең тормошҡа ашыуын көткән меңәрләгән кешене тапты. Улар был датанан һуң ерҙәге бер нәмәгә лә иҫәп тотмаған ине. Улар хатта «әгәр ул килмәһә» тигән уйҙы ла башына килтермәгән, ә донъя эштәрен шул көндө тәбиғи ғүмерҙәре тамамланасаҡ тип көткәндәй итеп планлаштырғандар. Улар яман кешеләрҙе киләсәк Алланың ярһыулығынан ҡасырға иҫкәрткән һәм өндәгән, һәм күптәре был хәбәрҙең дөрөҫ булыуынан ҡурҡҡан. Улар туғандары менән кәңәшләшкән һәм доға ҡылған, йөрәген Аллаға бирмәгән туғандары менән хушлашып ҡалған. Ҡысҡаса әйткәндә, улар ерҙәге бөтә нәмәләр менән хушлашҡанда, үҙҙәрен бөтә ер йөҙөн хөкөм итеүсе Судья алдында йөҙмә-йөҙ торорға йыйынған кеше кеүек бөтә ихласлыҡ менән хушлашты. Шулай итеп, тын алырға ла ҡурҡып, борсолоу менән улар ғибәҙәтханаларына йыйылды, һәр мәлдә «архангел тауышын һәм Алланың сурнайын» ишетергә, киләсәк Патшаның даны менән күктәрҙең ялҡынланып яна башлауын күрергә көтөп.
GSAM 184.1Сәғәттәр әкренләп үтеп барҙы, һәм ниһайәт, ҡояш көнбайыш офоғо артына батҡанда, етенсе айҙың унынсы йәһүд көнө тамамланды. Төн ҡараңғылығы тағы ла донъяны моңһоу пәрдә менән ҡапланы; әммә шул ҡараңғылыҡ менән бергә Мәсихтең килеүенә ышаныусыларҙың йөрәгендә моңһоулыҡ ауыртыуы уянды, ул бары тик беҙҙең Хоҙайбыҙҙың шәкерттәренең ҡайғыһына тиң ине, улар бер аҙ элек кенә патшаһы итеп триумф менән Иерусалимға индергән Уны крестҡа элеүенән һәм ерләүенән һуң киләһе төндә ҡайғылы рәүештә өйҙәренә ҡайтып барғанда кисергән ҡайғыларына оҡшаған ауыртыу ине.