Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
04 / 29
04 / 29

3-се бүлек — Вәғәҙәләнгән орлоҡтоң килеүе

John Norton Loughborough

GSAM 57.1«Ваҡыт тулыһынса еткәс, Аллаһы Тәғәлә Үҙенең Улын ебәрҙе, ул Закон аҫтында тыуҙы, Закон аҫтындағыларҙы ҡотҡарыу өсөн, беҙҙе улдары итеп ҡабул итеү өсөн.»1

GSAM 57.2«Хәҙер, минең Инжилемә һәм Иса Мәсих тураһындағы уағыҙға, донъя башынан йәшерен һаҡланған, әммә хәҙер асылған һәм мәңгелек Аллаһының бойороғона ярашлы пәйғәмбәрҙәрҙең яҙмалары аша бөтә халыҡтарға иманға буйһоноу өсөн белдерелгән серҙең асылышына ярашлы, һеҙҙе нығыта алған берҙән-бер зирәк Аллаға Иса Мәсих аша мәңге дан булһын.»2

GSAM 57.3«Асыҡланыу аша ул миңә был серҙе белдерҙе; элек бер нисә һүҙ менән яҙғанымса, ... ул элекке быуаттарҙа кешеләрҙең балаларына билдәле булманы, ә хәҙер Изге Рух аша уның изге апостолдарына һәм пәйғәмбәрҙәренә асыҡланды.... Бөтә изгеләр араһында иң бәләкәйенән дә бәләкәйерәк булған миңә был рәхмәт бирелде: мин халыҡтар араһында Христостың аңлатылмаҫлыҡ байлығын иғлан итергә, һәм бөтә кешеләргә был серҙең берлеге нимә икәнен күрһәтергә — ул сер донъя башынан уҡ бөтә нәмәне лә Иисус Христос аша барлыҡҡа килтергән Аллаһының эсендә йәшеренеп ятҡан. »3

GSAM 57.4Боронғо Килешеүҙә Инжил йәшеренеп ята, ә Яңы Килешеүҙә ул асыҡлана, тип әйтелә. Берәү әйткәнсә: «Аллаһынан ситләшкәс, яһүдтәр ритуаль ғибәҙәт тәртиптәренең мәғәнәһен ҙур кимәлдә юғалтты. Был ғибәҙәтте Мәсих үҙе индергән; уның һәр өлөшө уның символы булып, тормош көсө һәм рухи матурлыҡ менән тулы ине. Әммә яһүдтәр тантаналарҙан рухи тормошто юғалтып, тик үле формаларға ябышты. Улар күрһәтелгән шәхескә түгел, ә ҡорбандарға һәм ҡағиҙәләргә үҙҙәренә ышанды.

GSAM 58Донъяуи хакимлыҡты эҙләү

GSAM 58.1«Яһүдтәр Мәсихтең килеүен теләһә лә, уның миссияһын аңламағандар. Улар гонаһтан ҡотҡарыу эҙләмәгән, ә Римдән азат ителеүҙе теләгән. Мәсихтең еңеүсе булып килеүен, баҫҡынсы көсөн емереп, Израилде бөтә донъя хакимлығына күтәреүен көткәндәр. Шулай итеп, Ҡотҡарыусыны кире ҡағыу өсөн юл әҙерләнде.
GSAM 58.2«Халыҡ, үҙенең ҡараңғылығында һәм баҫым аҫтында, ә хакимдар властьҡа ынтылып, дошмандарын еңер һәм Израилгә батшалыҡты кире ҡайтарыр кешенең килеүен теләне. Улар пәйғәмбәрлекте өйрәнгән, әммә рухи аңлауһыҙ. Шулай итеп, улар Христостың тәүге килеүенең түбәнһетелеүен күрһәткән яҙмаларҙы иғтибарға алманы, ә уның икенсе килеүенең дан-дәрәжәһе тураһындағы яҙмаларҙы хаталы аңланы. Мәғрурлыҡ уларҙың күҙен томаланы; улар пәйғәмбәрлекте үҙ эгоистик теләктәре буйынса аңлатты.
GSAM 58.3«Мең йылдан ашыу ваҡыт эсендә яһүд халҡы Ҡотҡарыусының килеүен көткән. Был ваҡиғаға улар иң яҡты өмөттәрен йүнәлткән. Йырҙарҙа һәм пәйғәмбәрлектә, ғибәҙәтхана йолаларында һәм өйҙәге доғаларҙа улар уның исемен изге һаҡлаған. Әммә ул килгәндә улар уны танымаған. Күк яратҡаны улар өсөн „ҡоро ерҙән сыҡҡан тамыр“ кеүек ине; унда „формаһы ла, күркәмлеге лә юҡ“ ине; улар унда уны теләрлек бер ҙә матурлыҡ күрмәне. „Ул үҙ халҡына килде, ә үҙ халҡы уны ҡабул итмәне“».4

GSAM 58Дауыт нәҫеленән

GSAM 58.4Даниил пәйғәмбәр фараз иткән ваҡыт яҡынлашҡанда, «Патша Мессия» — майланған Зат — пәйда булырға тейеш ине, шуға яһүд халҡы түбәндәгесә фекер йөрөтә алған һәм, һис шикһеҙ, шулай фекер йөрөткән дә: Тән буйынса Мәсих Дауыт йортонан һәм нәҫеленән булырға тейеш, шуға күрә уның тыуыуы шул нәҫелдә булырға тейеш; һәм яһүд ҡанундары һәм ғөрөф-ғәҙәттәре буйынса ул 30 йәшендә халыҡ хеҙмәтенә майланырға тейеш; әгәр ул шул йәштә майланған буласаҡ икән, уның тыуыуы Мәсих килеүенә тиклем һуҙылған йылдарҙан торған 69 аҙна тамамланырҙан 30 йыл алда булырға тейеш.

GSAM 59Симеон һәм Анна фараздары

GSAM 59.1Ошо ваҡытта бөтә Израил көтөү хәлендә ине. Изге Яҙмаларҙы ихлас һәм тоғро өйрәнгән уҡыусылар үҙҙәренең Патшаһы һәм Идарасыһы буласаҡ кешенең тыуыуын көттө. Ҡарт һәм тәҡүә Симеонға Изге Рух аша: «Һин Хоҙайҙың Мәсихен күрмәйенсә үлемде күрмәйәсәкһең», — тип асыҡланды.5

GSAM 59.2Бала Ҡотҡарыусыны храмға килтергәндә, Симеон был баланың шул — Христос — икәнен белде. «Шунан ул уны ҡосағына алды, Хоҙайҙы маҡтап, әйтте: Эй, Илаһи Патша, хәҙер һүҙеңсә хеҙмәтсеңде тыныслыҡ менән ебәр; сөнки күҙҙәрем һинең бөтә халыҡ алдында әҙерләгән ҡотҡарыуыңды күрҙе: ул яһүд булмағандарға яҡтылыҡ, ә Израил халҡыңа дан-дәрәжә буласаҡ....

GSAM 59.3«Шунан Симеон уларға [Йософ менән Мәрьәмгә] фатиха биреп, Мәрьәмгә, уның әсәһенә, әйтте: Ҡара, был бала Израилдә күптәрҙең ҡолауына һәм яңынан күтәрелеүенә билдәләнгән; һәм ҡаршы һүҙ әйтеләсәк билдә (әйе, ҡылыс һинең үҙ йөрәгең аша ла үтәсәк), күптәрҙең йөрәк уйҙары асыҡланһын өсөн.
GSAM 59.4«Унан тыш Асэр ҡәбиләһенән Фанүилҙең ҡыҙы пәйғәмбәр ҡатын Анна исемле берәү бар ине.... Ул да шул мәлдә килеп, Хоҙайға рәхмәт әйтеп, Иерусалимда ҡотолоуҙы көткән бөтә кешеләргә уның хаҡында һөйләне.»6

GSAM 59Фәрештәләр көтөүселәр янына килә

GSAM 59.5Бынан алда Ҡотҡарыусының тыуыуы хаҡындағы шатлыҡлы хәбәрҙе фәрештәләр Вифлеем далаларындағы көтөүселәргә еткергән ине. Тыңлап торған көтөүселәрҙең ҡолағына фәрештәләр был моңло йырҙарҙы йырланы:—

GSAM 60.1«Иң юғарыла Хоҙайға дан:
GSAM 60.1Ерҙә тыныслыҡ, кешеләргә изге теләк.»

GSAM 60Аҡыллы кешеләрҙең Вифлеемгә килеүе

GSAM 60.2Шунан һуң көнсығыштан килгән хикмәтле кешеләр килде, улар Бәләам фаразлағанса «йондоҙҙоң күтәрелеүен» күргәндәр. Уның күрһәтмәһе буйынса улар Иерусалимға килеп етте, унда яңы тыуған Патша тураһында һорашырға кәрәк булды. Зарығып көтөлгән Заттың тыуған ере Вифлеем буласағы тураһында ишетеп, улар юлды дауам итте; яңынан күренгән йондоҙ уларҙы Ҡотҡарыусының ятҡан ябай урынына алып килде. Бында улар Изге Балаға табынып, уға алтын, ладан һәм мирра бүләк итте, ә һуңынан оҙон юлға сығып, өйҙәренә ҡайттылар.

GSAM 60Ун ике йәшендәге Ҡотҡарыусы

GSAM 60.3Бала сағынан ун ике йәшкә тиклем Мәсих Ҡотҡарыусы тураһында, уның зиһен һәм буй-һынының үҫеүе һәм ата-әсәһенә буйһоноуынан башҡа, күп нәмә теркәлмәгән. Әммә ун ике йәшендә ул Йософ һәм Мәрьәм менән бергә йыллыҡ байрамға Иерусалимға барғанда, шунда ул үҙенең һорауҙарында күрһәтелгән белем һәм ҡатмарлы һорауҙарына биргән яуаптары менән руханиларҙы аптыратты. Шунан алып йәмәғәт эшенә тотонорға тиклем ул Мәрьәмдең ире Йософ менән бергә эшләп, ябай ағас эшләүсе һөнәрен ихтирам итте.

GSAM 60Иоанн Крестительҙең миссияһы

GSAM 60.4Уның йәмәғәт алдындағы хеҙмәте башланғанға тиклемге алты ай буйына, Иоанн Креститель Христостың миссияһын иғлан итте. Халыҡ ҙур күплектә Иоаннды тыңларға һәм унан сумылырға килде. Улар «көтөп торҙолар [Мәсих килә тип көттөләр], һәм бөтә халыҡ йөрәктәрендә Иоанн тураһында фекерләнеп [«фекер йөрөтә йәки бәхәсләшә», бит ситендә] — ул Мәсихме, юҡмы?; Иоанн уларға яуап биреп әйтте: Мин һеҙҙе һыуға сумдырам; әммә минән дә көслөрәк киләсәк, уның аяҡ кейеме бауын сисергә лә мин лайыҡ түгелмен; ул һеҙҙе Изге Рух һәм ут менән сумдырасаҡ; уның ҡулында елгәргес бар, ул үҙенең ырҙынын яҡшылап таҙартып, бойҙайҙы амбарға йыясаҡ; ә кәбәкте һүнмәҫ ут менән яндырасаҡ».7

GSAM 61Иисус крещение ҡабул итә

GSAM 61.1Иоанн һыуға сумдырыу йолаһын башҡарғанда Иисустың уға һыуға сумдырылыу өсөн килеүен күреп, әйтте: «Менә донъяның гонаһын алып ташлаусы Алланың Бәрәсе.... Иоанн шаһитлыҡ итеп әйтте: Мин Рухтың күктән күгәрсен һымаҡ төшөп, уның өҫтөндә тороуын күрҙем. Мин уны белмәй инем; әммә мине һыуға батырырға ебәргән Зат миңә әйтте: Ҡайһы кеше өҫтөнә Рух төшөп, уның өҫтөндә тороуын күрһәң, шул Изге Рух менән батырасаҡ. Мин күрҙем һәм шаһитлыҡ иттем: был — Алланың Улы».8

GSAM 61Күк тауышы

GSAM 61.2Мәсихтең Мессия икәнлеге Изге Рухтың күгәрсенгә оҡшаған тән ҡиәфәтендә күҙгә күренеп төшөүе менән генә түгел, ә күктән яңғыраған тауыш менән дә раҫланды. Маттай Инжилендә былай тип уҡыла: «Иисус, һыуға сумдырылғас, шунда уҡ һыуҙан сыҡты; һәм менә уның өсөн күктәр асылды, ул Алла Рухының күгәрсен һымаҡ төшөп, үҙенә ултырыуын күрҙе; һәм менә күктән тауыш ишетелде: Был — минең яратҡан Улым, уға мин риза булдым».9

GSAM 61.3«Иоанн бер ҙә мөғжизә яһаманы», тиһәләр ҙә, халыҡ Мәсихтең хеҙмәтендәге бөйөк көстө күреп, «Иоанндың был кеше тураһында әйткән бөтә һүҙҙәре дөрөҫ булды», тип әйтергә мәжбүр булды.10

GSAM 61Закон буйынса Мәсих майланды

GSAM 61.4Луканың һыуға батырыу тураһындағы яҙмаһында һәм Изге Рухтың күгәрсен рәүешендә шул уҡ майлау тураһында һөйләгәндә, «Иисус үҙе яҡынса утыҙ йәш тирәһендә ине» тип уҡыйбыҙ.11

GSAM 62.1Хоҙайбыҙҙың ҡырҡ көнлөк оҙон ураҙаһынан һәм крещениеһенән һуң уҡ сүлдә шайтандың ҡаты һынауҙарынан һуң ул Назаретҡа ҡайтты, унда ул үҫкән; һәм ғәҙәте буйынса шәмбе көнө синагогаға инеп, уҡыу өсөн баҫты.... Миндә Раббының Рухы, сөнки ул мине ярлыларға Инжил хәбәрен еткерергә майланы... Һәм ул уларға әйтергә тотондо: «Бөгөн был яҙма һеҙҙең ҡолаҡтарығыҙҙа үтәлде».12

GSAM 62Ваҡыт үтәлде

GSAM 62.2Марк шул уҡ ваҡиғаны яҙғанда: «Ваҡыт үтәлде, һәм Алланың Патшалығы яҡынлашты; тәүбә итегеҙ һәм Инжилгә ышанығыҙ», — ти.13 Мәсихтең сығыуы фаразланған ваҡыт еткән ине. Изге Рух менән майлау уның крещениеһында булған, һәм ул хәҙер боронғо изге пәйғәмбәрҙәр фаразлаған ваҡытта һәм рәүештә үҙ хеҙмәтен башлай ине.

GSAM 62Мәсих булыуының күренеп торған дәлиле

GSAM 62.3Мәсихтең хеҙмәте даими мөғжизәләр күрһәтеү менән барҙы; халыҡ уның миҫалдарын һәм һүҙҙәрен тулыһынса аңламаһа ла, был мөғжизәләр уның Иммануил, йәғни «Алла уның менән» икәнен күренекле итеп раҫланы.14 Был мөғжизәләрҙә Мәсих донъяға үҙендә Алланың көсөн раҫлау ғына түгел, ә Алланың холҡон һәм уның мөхәббәтле рәхимлелеген практик рәүештә күрһәтеүҙе лә тәҡдим итте. Филипп, Мәсих менән өс йыл дауамында бергә йөрөп, уның бөйөк мөғжизәләрен күреп, «Эй, Раббым, Атайҙы күрһәт, шул беҙгә етә», — тине. Иисус уға: «Мин һинең менән шул тиклем оҙаҡ булдым, ә һин мине белмәйһеңме, Филипп? — тип яуапланы. Мине күргән кеше Атайҙы күргән; ни өсөн һин: Атайҙы күрһәт беҙгә? тиһең? ... Минең Атайҙа булыуыма һәм Атайҙың миндә булыуына ышан; әгәр ҙә ышанмайһың икән, эштәрем арҡаһында ышан. »15

GSAM 63Иоанн аптырашта

GSAM 63.1Христостың һыуға сумдырылыу тантанаһында Иоанн Изге Рухтың күренеп төшөүенә шаһит булды, күктән Һин — Алланың Улыһың тип ишетелгән тауышты ишетте, үҙе «донъяның гонаһын алып ташлаусы Алланың Бәрәсе» тип иғлан итте, әммә ваҡиғалар уның көткәндәренән бөтөнләй икенсерәк барҙы, шуға күрә ул ҡараңғы төрмәһендә борсолоп, буталды.

GSAM 63.2«Ҡотҡарыусының уҡыусылары кеүек, Иоанн Креститель Мәсихтең патшалығының тәбиғәтен аңламаған. Ул Иисус Дауыт тәхетен яулар тип көткән; әммә ваҡыт үтеү менән һәм Ҡотҡарыусының патша хоҡуҡтарына дәғүә итмәүе арҡаһында Иоанн буталған һәм борсолған».16 «Ике уҡыусыһын саҡырып, [ул] уларҙы Иисусҡа ебәрҙе һәм: Һин килергә тейешле кешеме? Әллә беҙ башҡа берәүҙе көтәйекме? — тип һораны». «Шул уҡ ваҡытта ул [Иисус] күптәрҙең ауырыуҙарын, сирҙәрен дауаланы һәм уларҙы яман рухтарҙан азат итте; күп кенә күрмәй торғандарға күреү һәләте бирҙе. Шунан Иисус яуап итеп уларға: Ҡайтығыҙ, Иоаннға күргән һәм ишеткән нәмәләрегеҙҙе һөйләгеҙ, — тине.»17

GSAM 63.3Ҡотҡарыусының әйткән күп кенә хаҡлыҡтарын яһүдтәр ҙә, хәтта уның шәкерттәре лә ауырлыҡ менән генә асыҡ күрә ала ине, сөнки улар Мессия килгәндә үҙҙәренә бик ауыр булған Рим баҫымын бөтөрөп, Дауыт патшалығын шунда уҡ тергеҙеп, ерҙәге патша булып хакимлыҡ итер тип ныҡлы ышанғандар.

GSAM 63.4Иисус үҙенең уағыҙын: «Тәүбә итегеҙ, сөнки Күк патшалығы яҡынлашты», — тип башланы.18 Уның ун ике апостолын ебәргәндә, улар ҙа: «Күк патшалығы яҡынлашты», — тип шул уҡ хәбәрҙе еткерҙе.19 Хеҙмәтенең һуңыраҡ осоронда етмеш кеше ебәрелгәндә, улар: «Алланың патшалығы һеҙгә яҡынлашты», — тип әйтте.20

GSAM 64Халыҡ Мәсихтең эштәренә һоҡланды

GSAM 64.1Христостың ғәжәп һүҙҙәре һәм тәғлимәттәре халыҡты: «Был кеше кеүек бер кем дә һөйләмәгән», — тип әйтергә мәжбүр итте.21 Ул һуҡыр һәм телһеҙ кешене һауыҡтырғас, «бөтә халыҡ таң ҡалды ла: Был Дауыт улы түгелме?» — тип һораны.22 йәки башҡа һүҙ менән әйткәндә, был Дауыт орлоғонан сыҡҡан, вәғәҙә ителгән Ҡотҡарыусы түгелме? «Ул үҙ иленә ҡайтып еткәс, синагогаһында уҡытты; шул тиклем халыҡ аптырап ҡалды ла: Был кешегә был зирәклек һәм был көслө эштәр ҡайҙан килә? Был бит балта оҫтаһының улы түгелме? Әсәһе Мәрьәм түгелме? Һәм туғандары — Яҡуп, Йосе, Симон һәм Юда түгелме? — тип һораны.»23

GSAM 64.2Мәсихтең хеҙмәт итеүенең өсөнсө йылы тирәһендә, ул ғибәҙәтханаға бағышлау байрамына килгәндә, яһүдтәр уның янына йыйылып: «Һин беҙҙе күпмегә тиклем шикләндерәсәкһең? Әгәр һин Мәсих булһаң, асыҡтан-асыҡ әйт», — тип һоранылар.24 Үткән йылда ул «биш арпа икмәге һәм ике бәләкәй балыҡ» менән биш мең кешене ашатыуҙың бөйөк мөғжизәһен эшләгәс, ул «уларҙың килеп уны көсләп патша итергә маташасаҡтарын аңлап, [шуға күрә] тауға кире китте. »25

GSAM 64Мәсих шәкерттәрен үҙенең үлеме тураһында өйрәткәндә

GSAM 64.3Уҡыусыларын уҡытҡанда Мәсих шунда уҡ башланасаҡ донъя хакимлығы тураһындағы фекерҙе бөтөрөп, үҙенең үлергә һәм терелергә, китергә һәм кире ҡайтырға тейешлеген күрһәтергә ҙур әһәмиәт бирҙе. Шунан ул уларҙан һораны: «Әгәр ҙә һеҙ Адам Улы элек торған урынына күккә күтәрелгәнен күрһәгеҙ, нишләрһегеҙ?»26 Унан һуң ул уларға «ул — Мәсих Иисус» тип бер кемгә лә әйтмәгеҙ, тип ҡушҡандан һуң, былай тип уҡыла: Шунан башлап Иисус уҡыусыларына күрһәтә башланы: ул Иерусалимға барырға, өлкәндәрҙән, баш священниктарҙан һәм канун белгестәренән күп кенә михнәт кисерергә, үлтерелергә һәм өсөнсө көндә терелергә тейеш. Шунан Петр уны янына саҡырып, әрләп әйтте: «Аллаһ һаҡлаһын, Эй Раббым, был һиңә бер ҡасан да булмаясаҡ!»27

GSAM 65.1Шул уҡ ваҡытта ул уларға: Бында торған ҡайһы берәүҙәр кеше Улының үҙ патшалығында килеүен күрмәйенсә үлмәҫ, — тине.28 Яҡынса һигеҙ көн үткәс, был пәйғәмбәрлек тормошҡа ашты; апостол Петр кеше Улының үҙ патшалығында килеүен күрһәтеүсе был «күренеште» Мәсихтең киләсәктәге икенсе килеүенең дәлиле тип күрһәтте.29

GSAM 65.2Бер ваҡыт Иисус Христос һәм уның уҡыусылары Галилеяла булғанда, Иисус уларға әйтте: «Кеше Улы кешеләр ҡулына тапшырыласаҡ; улар уны үлтерәсәк, һәм өсөнсө көндә ул тереләсәк. Улар бик ҡайғыландылар».30 Шулай ҙа улар уның мәғәнәһен аңлай алмағайны, сөнки ул үҙенең үлеме һәм терелеүе тураһындағы етди хаҡлыҡты уларҙың аңына һеңдерергә тырышҡанда ла, улар үҙ-ара Күк патшалығында кем иң бөйөк булыр тип бәхәсләшә торғайны.31

GSAM 65.3Бер мәл Петр Исаға: «Менә, беҙ бөтәһен дә ташлап, һиңә эйәрҙек; нимә аласаҡбыҙ? — тине. Иса уларға: Ысынлап әйтәм: миңә эйәргән һеҙ, кеше Улы үҙенең данлы тәхетендә ултырғанда, донъя яңырған ваҡытта һеҙ ҙә Израилдең ун ике ҡәбиләһен хөкөм итеп, ун ике тәхеттә ултырырһығыҙ», — тине.32 Шулай ҙа тиҙҙән ойоштороласаҡ патшалыҡ тураһындағы фекер уларҙың аңында өҫтөн булып торҙо, һәм улар, кеше кеүек, патшалыҡта иң юғары урынды эҙләргә тотондо.

GSAM 65.4Шунан һуң Зеведейҙың улдары Иаков менән Иоанндың амбициоз әсәһе килеп, Христостан улдарының уның тәхетенең уң яғында һәм һул яғында юғары урындар биләүен һорай; бәлки береһе хөкүмәт премьер-министры, икенсеһе дәүләт секретары булһын. Әммә Христос асыҡ әйтте: «Һеҙ ни һорағанығыҙҙы белмәйһегеҙ».33

GSAM 66Иерусалимға триумфаль инеү

GSAM 66.1Ошо осорҙан алыҫ түгел ҙур һәм аптыратырлыҡ ваҡиға булды. Был — дүрт көн инде үле хәлдә ятҡан Лазарҙың ҡәберҙән терелтелеүе ине. Был бөйөк мөғжизә халыҡты шул тиклем тетрәндерҙе һәм аптыратып ҡуйҙы, хатта фарисейҙар хафаға төштө һәм священниктар менән бергә шунда уҡ шура йыйҙы; улар кәңәшләшкәндә: «Нишләйбеҙ? Сөнки был кеше күп мөғжизәләр эшләй, — тип һораны.34 Әгәр уны шулай итеп иреккә ҡалдырһаҡ, бөтә кешеләр уға ышанасаҡ; һәм римлеләр килеп, беҙҙең урыныбыҙҙы ла, милләтебеҙҙе лә алып китер», — тип әйттеләр. Түбәндән шайтан көсө Мәсихте юҡ итергә тырышҡандарға йоғонто яһап торғанда, юғарыҙан килгән көс халыҡты уны данларға һәм уның хаҡында фараз ителгәнде тормошҡа ашырырға этәрҙе.

GSAM 66.2Юғарыла телгә алынған ваҡиғаға халыҡ күпләп йыйылды: улар Иисусты ғына түгел, ә ул үлеләрҙән терелтеп торғоҙған Лазарҙы ла күрергә теләне. Улар өсөн Иисус — оҙаҡ көтөлгән патшалары, тип ышаныслы булып тойолдо, һәм улар ишәк балаһына ултырып Иерусалимға табан килгән Иисусты ҡаршы алғанда, Изге Яҙмаларҙағы һүҙҙәр көслө итеп иҫкә төштө: «Ҡурҡма, Сион ҡыҙы: ҡара, һинең патшаң килә, ишәк балаһына ултырып.»35 Был ҙур күп халыҡтан көслө еңеү ҡысҡырыуы күтәрелде, ул һыуыҡ йөрәкле, иҫәпләүсе фарисейҙәрҙе ныҡ борсотто. Улар үҙ-ара әйтте: «Күрәһегеҙме, һеҙ бер нәмәгә лә өлгәшә алмайһығыҙ? Ҡарағыҙ, бөтә донъя уның артынан китте.»36 Уларҙың Мәсихтән ҡысҡырыуҙы туҡтатыуын һорауына ул яуап бирҙе: «Мин һеҙгә әйтәм: әгәр былар тын торһа, таштар шунда уҡ ҡысҡырыр», — тип.37 Хоҙай был осраҡ тураһында «Ҡысҡырығыҙ» тип әйткән, һәм әгәр халыҡ уның һүҙен үтәмәһә, ул урамдағы таштарға тауыш һалыр, һәм улар ҡысҡырыр; сөнки уның һүҙе үтәлергә тейеш.

GSAM 66Мәсих китеп, яңынан кире ҡайтасаҡ

GSAM 66.3Ҡотҡарыусыбыҙ уҡыусыларҙың иғтибарын үҙенең үлергә һәм терелергә тейешлегенә генә түгел, ә патшалыҡтың уның китеп, яңынан кире ҡайтыуынан һуң ғына киләсәгенә лә йүнәлтергә теләне. Үҙенең крестҡа эленеүенә ишара итеп ул әйтте: «Мин, ерҙән күтәрелһәм, бөтә кешеләрҙе үҙемә тартам. Был һүҙ менән ул ниндәй үлем кисерәсәген күрһәтте. Халыҡ уға яуап бирҙе: Закон буйынса беҙ Мәсих мәңге йәшәйәсәк, тип ишеттек; ә һин нисек: Кеше Улы күтәрелергә тейеш, — тиһең? Был Кеше Улы кем ул?»38

GSAM 67.1Уның патшалығы ерҙә нығытылмайынса, уның китеп, яңынан кире ҡайтыуын уҡыусыларҙың аңына тулыраҡ һеңдереү өсөн ул әйтте: «Балалар, мин әле бер аҙ ваҡыт һеҙ менән. Һеҙ мине эҙләйәсәкһегеҙ; һәм мин яһүдтәргә әйткәнемсә: Мин бара торған урынға һеҙ килә алмайһығыҙ, — шулай хәҙер һеҙгә лә әйтәм.... Шимон Петр уға: Эй, Раббым, һин ҡайҙа китәһең? — тип һораны. Иисус уға яуап бирҙе: Мин ҡайҙа китәм, һин хәҙер миңә эйәреп бара алмайһың; әммә һуңынан һин миңә эйәрерһең».39 Шунан ул борсолған һәм ҡайғылы йөрәктәрен түбәндәге һүҙҙәр менән йыуатты: «Йөрәктәрегеҙ борсолмаһын: Аллаға ышанаһығыҙ, миңә лә ышанығыҙ. Атайымдың йортонда күп фатирҙар бар; әгәр шулай булмаһа, мин һеҙгә әйтер инем. Мин һеҙҙең өсөн урын әҙерләргә китәм. Әгәр мин китеп һеҙҙең өсөн урын әҙерләһәм, кире ҡайтып, һеҙҙе үҙемә алырмын; мин булған урында һеҙ ҙә булырһығыҙ. »40

GSAM 67Аристократ тураһында ғибрәтле хикәйә

GSAM 67.2Ҡотҡарыусы тағы ла, ул һәм уҡыусылары Иерусалимға менгәндә, патшалыҡтың шунда уҡ барлыҡҡа киләсәге хаҡындағы хата фекерҙе түбәндәге миҫал ярҙамында төҙәтергә тырышты: «Бер аристократ үҙе өсөн патшалыҡ алырға һәм кире ҡайтырға алыҫ илгә китте. Ул ун хеҙмәтсеһен саҡырып, уларға ун фунт тапшырҙы ла: Мин ҡайтып килгәнсе эшләп тороғоҙ, — тине.... Һәм ул патшалыҡты ҡабул итеп ҡайтып еткәс, һәр береһенең сауҙа итеп күпме табыш алғанын белеү өсөн, аҡса биргән хеҙмәтселәрен үҙ янына саҡырырға бойорҙо.»41 Был миҫалда Хоҙай үҙен шул аристократ итеп күрһәтә. Ул алыҫ илгә — Атаһына — китәсәк, унда патшалыҡты ҡабул итеп, хакимлыҡ итергә кире ҡайтасаҡ.

GSAM 68.1Уҡыусыларҙың «Һинең килеүеңдең һәм донъяның аҙағының билдәһе нимә булыр?» тигән һорауына42 Ҡотҡарыусы уларға сиркәүгә киләсәк ҙур азап-ҡайғы осорона тиклем һәм шул осорҙа буласаҡ ваҡиғалар исемлеген һәм барлыҡҡа киләсәк аныҡ билдәләрҙе күрһәтте. Улар күренгәс, улар уның килеүе яҡын, хатта ишектәрҙә тороуын белер ине, һәм уларҙы күргән быуын уның килеүенә тиклем тарих сәхнәһенән китмәҫ ине.43

GSAM 68Барлыҡ шәкерттәре тарафынан ташланған

GSAM 68.2Ләкин Христос апостолдарға үҙенең үлеме һәм хурланыуы тураһында биргән бөтә өйрәтмәләренә ҡарамаҫтан, улар уның судҡа тартылыуы һәм крестҡа эленеүе хаҡындағы өйрәтмәләрен бөтөнләй аңлай алмағайны. Уларҙың был хаҡтағы фекерҙәре шул тиклем насар булған, суд башланғас, өмөттәре һүнгән, һәм улар барыһы ла «уны ташлап ҡасып киткән».44 Бөтә кешеләр уны ташлаһа ла, үҙенең бер ҡасан да ташламаясағын ҙур ышаныс менән раҫлаған һәр ваҡыт дәртле Петр ҙа бер нисә сәғәт үткәс үк үҙенең Раббыһын инҡар итеп, ант итеп: Мин был кешене белмәйем, — тине. Уларҙың Раббының крестҡа ҡаҙаҡланғандан һуң өсөнсө көндә үлеләрҙән терелер, тип әйткән һүҙҙәрен аңлауы бик әкрен ине; улар үҙ-ара: «үлеләрҙән терелеү нимә аңлата?» — тип һорашып, фекер алыштылар.45 Ысынлап та, улар шул тиклем иманһыҙ ине: ул вафат булғандан һуң, тәне Йософтың яңы ҡәберенә ҡуйылғас, уны бальзамлау өсөн әҙерлек күрҙеләр. Өмөт юғалып, Христос менән бергә ҡәберҙә ерләнгәс, уҡыусылар өсөн ниндәй шәмбе көнө булды! Ҡайғы һәм өмөтһөҙлөк менән ауырған йөрәктәре менән, ғүмере наҙ һәм шәфҡәт эштәре менән тулы булған мәрхәмәтле һәм рәхимле Ҡотҡарыусының уларҙы йыуатырға һәм нығытырға яндарында булмауы арҡаһында уларҙың хәле нисек үк ялғыҙ һәм ҡайғылы ине!

GSAM 69Терелеү иртәһенең тетрәндергес ваҡиғалары

GSAM 69.1Аҙнаның тәүге көнөнөң таңы ата! Күк менән ерҙә ниндәй хәрәкәт! Даңҡлы патшалыҡтарҙан бөйөк фәрештә Йософтың ҡәбере янына төшә, Аллаһының Улына тороуҙы бойорған хәбәр менән. «Һәм ҡарағыҙ, ҙур ер тетрәүе булды: сөнки Раббының фәрештәһе күктән төшөп, ҡәбер ишегендәге ташты әйләндереп ташланы ла, уның өҫтөнә ултырҙы. Уның йөҙө йәшендәй, кейеме ҡар кеүек аҡ ине; унан ҡурҡып, һаҡсылар тетрәнеп, үле кеүек булып ҡалды.»46 «Күп кенә йоҡлаған изгеләрҙең тәне терелде, улар уның терелеүенән һуң ҡәберҙәрҙән сығып, изге ҡалаға килеп, күптәргә күренде.»47 Иерусалимда дуҫтарының ишектәрендә торған ошондай хәбәрселәрҙе күҙ алдына килтерегеҙ: улар крестҡа элеп үлтерелгән Мәсихтең үлеләрҙән терелеп торғанын һәм уның көсө менән үҙҙәренең дә терелеүен хәбәр итеп, уның терелеүенә шаһитлыҡ итә. Уҡыусылар һәм изге ҡатын-ҡыҙҙар араһында ниндәй әүҙемлек — шатлыҡлы хәбәрҙе еткереү өсөн бында-һунда йүгереп: «Ул үлеләрҙән терелеп торҙо, сөнки беҙ уны күрҙек һәм уның менән һөйләштек!»

GSAM 69Иисус ауыл еренә йәйәү бара

GSAM 69.2«Һәм менә шул уҡ көндө уларҙың икәһе Иерусалимдан яҡынса алты тиҫтә фурлонг [7,5 миль] алыҫлыҡта урынлашҡан Эммаус тип аталған бәләкәй ауылға китте. Улар барлыҡ был булған хәлдәр тураһында бергәләп һөйләште. Һәм улар һөйләшеп, фекер алышып торған саҡта, Иисус үҙе яҡынлашты ла, улар менән бергә юлға сыҡты. Ләкин уларҙың күҙҙәре томаланған, шуға күрә уны таныманылар. Ул уларға: Йөрөгәндә бер-берегеҙ менән нимә хаҡында һөйләшәһегеҙ, ни өсөн моңһоуһығыҙ? — тине. Уларҙың береһе, Клеопа исемле, яуап биреп: Һин генә Иерусалимда яңы килгәнһеңдер, был көндәрҙә унда булған ваҡиғаларҙы белмәйһеңдер? — тине. Ул: Ниндәй ваҡиғалар? — тип һораны. Улар уға: Назарет Иисусы тураһында, ул Аллаһының һәм бөтә халыҡтың алдында эштәрендә лә, һүҙҙәрендә лә көслө пәйғәмбәр ине; баш священниктар һәм беҙҙең етәкселәр уны үлем язаһына хөкөм итеү өсөн тапшырҙылар һәм тәрегә ҡаҙаҡланылар. Әммә беҙ ул Израилде ҡотҡарыусы буласаҡ, тип ышанғайныҡ; һәм быларҙың барыһынан тыш, бөгөн был хәлдәрҙең өсөнсө көнө, — тип һөйләнеләр. Эйе, беҙҙең аралағы ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙҙар ҙа иртән ҡәбер янына барғас, беҙҙе аптыратты: улар уның тәнен тапмағас, килеп, ул тере тип әйткән фәрештәләрҙе күренештә күргәндәрен хәбәр итте. Беҙҙең аралағы ҡайһы берәүҙәр ҙә ҡәбер янына барғас, ҡатын-ҡыҙҙар әйткәнсә тап шулай икәнен таптылар, әммә уны үҙҙәре күрмәне.
GSAM 70.1Шунан ул уларға әйтте: «Эй, аҡылһыҙҙар, пәйғәмбәрҙәр әйткәндәрҙең барыһына ла ышаныуҙа йөрәге һүлпән булғандар! Христосҡа был бәләләрҙе кисерергә һәм данға инергә кәрәк түгелме?» Унан ул Муса һәм бөтә пәйғәмбәрҙәрҙән башлап, Изге Яҙмаларҙа үҙе тураһында әйтелгән бөтә нәмәләрҙе уларға аңлатып бирҙе.48 Улар менән ашарға ултырғас, ул икмәкте бүлеп, рәхмәт әйтте; шул саҡта уларҙың күҙҙәре асылып, уны танынылар.... Улар бер-береһенә: «Юлда беҙҙең менән һөйләшкәндә һәм Изге Яҙмаларҙы асып аңлатҡанда йөрәгебеҙ янманымы?» — тип әйттеләр.49

GSAM 70.2Хәҙер, ниһайәт, уҡыусылар мәсьәлә тулыһынса асыҡланғас, Ҡотҡарыусының миссияһына бәйле үлем һәм терелеү булыуын күрә ала. Әммә улар уның патшалығы тураһындағы һорауға нисек ҡараясаҡ?

GSAM 70.2«Ул үҙенең азаптарынан һуң күп ышаныслы дәлилдәр менән тере булыуын күрһәтте: улар уны ҡырҡ көн буйы күрҙе һәм ул Алланың патшалығы хаҡында һөйләне; улар менән бергә йыйылғанда ул Иерусалимдан китмәҫкә, ә Атаһының вәғәҙәһен көтөргә бойорҙо һәм былай тине: Был вәғәҙәне һеҙ минән ишеттегеҙ. Сөнки Иоанн ысынлап та һыуға сумдырҙы; ә һеҙ күп тә үтмәҫтән Изге Рух менән сумдырыласаҡһығыҙ.

GSAM 71Хәҙер Патшалыҡты тергеҙерһеңме?

GSAM 71.1«Шулай итеп, улар йыйылып, унан һораны: Эй, Раббым, һин хәҙер Израилгә батшалыҡты кире ҡайтарып ҡуясаҡһыңмы? [йәғни: Изге Яҙмалар буйынса һине крестҡа элеү һәм үлеләрҙән тере тороп сығыу мотлаҡ ине, тип беҙ белдек, әммә хәҙер батшалыҡты кире ҡайтарып ҡуясаҡһыңмы?] Ул уларға әйтте: Ваҡыттарҙы һәм мәлдәрҙе белеү һеҙгә түгел; уларҙы Ата үҙ хакимлығына ҡуйған. Әммә Изге Рух һеҙгә төшкәс, һеҙ көс аласаҡһығыҙ, һәм һеҙ Иерусалимда ла, бөтә Иудеяла ла, Самарияла ла һәм ер йөҙөнөң сит өлөшөнә тиклем минең шаһиттарым булырһығыҙ. Ул был һүҙҙәрҙе әйтеп бөтөрөү менән, улар ҡарап торғанда, ул күтәрелде; һәм болот уны уларҙың күҙенән йәшерҙе. Ул күтәрелгән саҡта улар күҙҙәрен күккә төбәп ҡарап торғанда, аҡ кейемле ике ир-ат улар янында пәйда булды; улар: Галилея ирҙәре, ни өсөн күккә ҡарап тораһығыҙ? Һеҙҙән күккә күтәрелгән был Иисус шулай уҡ һеҙ уның күккә күтәрелгәнен күргәнегеҙ кеүек кире ҡайтасаҡ», — тип әйттеләр.50

GSAM 71Иисус ҡайтарыу ваҡытына тиклем күктә ҡаласаҡ

GSAM 71.2Ҡотҡарыусы уларҙан киткәс, һәм улар уның «элек булған урынына күтәрелеүен» ысынлап та күргәс, улар Изге Рух уларға патшалыҡтың килеү ваҡыты тураһында өйрәтәсәгенә ышаныслы булды. Шулай итеп, Рухты ҡабул иткәндән һуң халыҡҡа мөрәжәғәт итеп, Петр әйтте: «Ул Иисус Христосты ебәрер, ул элек һеҙгә уағыҙланған; уны күктәр ҡабул итергә тейеш, барлыҡ әйберҙәрҙе яңынан тергеҙеү ваҡыттарына тиклем, Хоҙай донъя башынан алып бөтә изге пәйғәмбәрҙәре аша әйткәнсә».51

GSAM 71.3Изге Рух апостол Петрға өс донъя хаҡындағы факттарҙы ла еткерҙе: Беренсеһе — һыу баҫыуы алдындағы донъя, ул һыу менән юҡ ителде; икенсеһе — хәҙерге донъя, утҡа һаҡланған — Revised Version тәржемәһендә ер ут менән тултырылған тип әйтелә — ул ут иманһыҙ кешеләрҙе юҡ итеүсе, юҡҡа сығарыусы һәм юҡ итеүсе буласаҡ; өсөнсөһе — яңы ер, «унда ғәҙеллек йәшәй;» йәки ҡайһы бер тәржемәләрҙә «унда ғәҙел кешеләр йәшәр» тип тәржемә ителә.52

GSAM 72.1Апостол Павел Алланың халҡының терелеүен һәм бөтә изгеләренең үлемлелектән үлемһеҙлеккә үҙгәреүен «күҙ асып йомғансы, һуңғы борғо тауышы яңғырағанда» тип күрһәтте. Ул Коринфлыларға Мәсихтең хәҙер Атаһының тәхетендә ултырыуын һәм бөтә дошмандары уға буйһонғансы шунда ҡаласағын әйтте. Йәғни, Ата тарафынан уның ҡулына патшалыҡ — уның үҙ патшалығы — тапшырылғансы, был Даниил китабының 7:13, 14-се аяттарында һәм Забур китабының 2:8, 9-сы аяттарында фаразланғанса. Тессалоникалағы сиркәүгә ул Мәсихтең килеүен һәм терелеүҙе уларҙың берҙән-бер өмөтө итеп күрһәтте, һәм яҡындары уларҙан үлем ҡулы менән айырылғанда уларға ысын йыуаныс бирҙе.53

GSAM 72Хоҙайҙың кире ҡайтыуы билдәһеҙ

GSAM 72.2Әлегәсә сиркәүҙә Уҡытыусының ҡайтыр ваҡыты тураһында аныҡ мәғлүмәт булманы. Апостол Тессалоникалыларға яҙған тәүге хатында «беҙ, тере ҡалғандар, күтәреп алынасаҡбыҙ», — тип әйткәндә, ағай-энеләр уны Мәсих ҡайһы берҙәре әле тере саҡта килә, тип аңланы. Икенсе хатында ул уларҙың үҙенең хатын хаталы аңлауын төҙәтә һәм: «Ул көн, тәүҙә имандан ваз кисеү булмаһа һәм гонаһ кешеһе — һәләкәт улы — асыҡланмаһа, килмәҫ; ул Алла тип аталған йәки кешеләр табынған бөтә нәмәгә ҡаршы сыға һәм үҙен уларҙан өҫтөн ҡуя», — тип яҙа.54

GSAM 72Апостатлыҡ

GSAM 72.3Шулай ҙа сиркәү Христостың икенсе килеү ваҡыты хаҡында ҡараңғылыҡта юл эҙләп йөрөй. Ҡәрҙәштәр апостасия буласағын белде; әммә ул күпме дауам итәсәк — шул һорау ине. Артабан Патмос утрауындағы күренештә Иоаннға Асыҡланыу китабының ун икенсе һәм ун өсөнсө бүлектәрендәге символдар — «бер ваҡыт, ике ваҡыт һәм ярты ваҡыт», «ҡырҡ ике ай», «мең ике йөҙ алтымыш көн» (йылдар) — аша яуап бирелде; әммә әлегә тиклем был оҙайлы дәүерҙең башланыуын билдәләгән ваҡиға булмаған. Шулай итеп, сиркәү Мәсихтең килеүенә өмөтләнеп һәм көтөп торҙо, әммә уның килеү ваҡытын төгәл белмәй ине; сөнки азап-ҡайғы ваҡыты үткәндән һуң «ҡалдыҡ» сиркәүе өсөн бәләкәй генә көрәш һәм еңеү осоро ла ҡаласаҡ.55

GSAM 73.1Яңы Килешеү яҙмалары тамамланғас, беҙҙә Мәсихтең икенсе килеү темаһы асыҡ итеп күрһәтелгән. Һәр утыҙ аяттан яҡынса береһе беҙҙең Хоҙайбыҙ Иисус Мәсихтең икенсе килеүен ниндәйҙер рәүештә телгә ала. Был хаҡта, шулай уҡ заманса көндәргә тиклемге быуаттар буйына был өмөткә ҡарата сиркәүҙең торошо тураһында Роберт Паттерсон, Д.Д., Interior исемле гәзиттә «Бәхетле Өмөт» тигән бүлек аҫтында түбәндәгесә һөйләй:—

GSAM 73Донъяуи мең йыллыҡ — Паттерсон

GSAM 73.2«Беҙҙең Хоҙай Ерҙәге сиркәүен Атаһына китергә сығып киткәндә, уны ҡайғылы хәлдә ҡалдырҙы. Уның биш йөҙ шәкерте дошмандарының бөтөн донъяһы менән уратып алынған ине; был дошмандар христианлыҡҡа ҡаршы диндәр һәм хөкүмәттәр итеп ойошторолған, иң юғары аҡыллыларҙың береһе тарафынан етәкләнгән, иң зәһәрле яманлыҡ менән рухланған һәм быуаттар тәжрибәһе аша иң һөҙөмтәле юҡ итеү алымдарын өйрәнгән. Хоҙай беҙҙең хәүеф-хәтәрҙән хәбәрһеҙ түгел ине; һуңғы әңгәмәләрендә уны йомшартманы, донъяның дошманлығын һәм сиркәүҙең михнәттәрен кәметеү тураһында вәғәҙә лә бирмәне. Әммә ул үҙе дошмандарын юҡ итеү өсөн кире ҡайтасағын һәм шул бәхетле көнгә тиклем беҙҙе яҡлаясағын вәғәҙә итте. „Донъя һеҙгә нәфрәт итә. Донъяла һеҙ михнәт кисерәсәкһегеҙ. Һеҙ илап, ҡайғырасаҡһығыҙ, ә донъя шатланасаҡ. Һеҙ моңһоу булырһығыҙ, әммә моңһоулығығыҙ шатлыҡҡа әйләнәсәк.... Хәҙер һеҙ моңһоу, әммә мин һеҙҙе яңынан күрермен, йөрәгегеҙ шатланыр, һәм шатлығығыҙҙы бер кем дә һеҙҙән алмаясаҡ. Әгәр мин китһәм, кире ҡайтырмын һәм һеҙҙе үҙемә алырмын, мин булған урында һеҙҙең дә булыуығыҙ өсөн.“
GSAM 74.1«Шулай итеп, ул шәхси китеүендә үҙ сиркәүен уның шәхси кире ҡайтыуына булған изге өмөт менән йыуатты. Ул юҡ саҡтағы бөтә осорҙа ул беҙгә азап-хәсрәт кисерәсәкбеҙ тип әйтте; һәм шулай булды. Ул юҡ саҡта тышҡы тыныслыҡ осоро кисерһәк, уның сиркәүе донъя һөжүменән ҡотҡарылһа, бойҙай араһында сорняк үҫмәгән сафлыҡ дәүере булһа, йәки ул килгәндә Хоҙай даны менән тулған ер халҡы уны ҡаршы алһа, йәки ерҙә ышаныс табыу мөмкин булһа — был барыһы ла уның өсөн көтөлмәгән аптыраш булыр. Иисус был мең йыллыҡ хаҡында белмәгән. Беҙ уны белмәгән тип әйтәбеҙ, сөнки ул был хаҡта беҙгә һөйләмәгән; ә ул әйтә: „Мин һеҙҙе дуҫтар тип атайым, сөнки Атайымдан ишеткән бөтә нәмәне һеҙгә белдерҙем“. Ләкин уның бөтә уағыҙҙарында һәм миҫалдарында уның килеүенән алда тыныслыҡ йәки данлыҡ осорона өмөт итергә кәрәклеге тураһында бер ҙә ишарә юҡ. Апостолдар ҙа Христосһыҙ мең йыллыҡ осор хаҡында бер ни белмәгән. Хоҙайбыҙ киткәндән һуң өс йөҙ йыл буйына сиркәүҙең изге өмөтө уның кире ҡайтыуына өмөт ине.
GSAM 74.2«Ләкин фаразланған апостасия барышында Христос кәләше ул булмағанда үҙен ер патшалары дуҫлығы менән йыуатырға тотонғас, ул табигый рәүештә көнсығыш күктән һәм үҙенең донъяуи бөйөклөгөн юҡҡа сығарасаҡ Хоҙайының кире ҡайтыуынан күҙен йыраҡ тотто. Реформаторҙар Инжил трубаһын ауыҙҙарына тотҡанда ... Христосһыҙ мең йыллыҡ хыялдары шунда уҡ юҡҡа сыҡты, ... һәм сиркәү яңынан антихристы юҡ итеү өсөн Хоҙайҙың килеүен көтә башланы.... Уларҙың хаттарында, уағыҙҙарында һәм иман таныҡлыҡтарында реформаторҙар үҙҙәренең Мәсихтең мең йыллыҡ башланғансы килеүенә булған өмөттәрен иғлан итте.
GSAM 74.3«Вестминстер йыйылышы үҙ иман танытмаһын Раббының икенсе килеүенә ышаныуын белдереп, Мәсих мең йыллыҡ башланғансы киләсәк тип ышаныусыларҙың иманын тулыһынса сағылдырған һүҙҙәр менән тамамлай. Улар был әһәмиәтле һүҙҙәр менән иғлан итә: „Христос беҙҙе хөкөм көнө буласағына ышаныслы итеп ышандырырға теләй — был бөтә кешеләрҙе гонаһтан тыя һәм изге кешеләргә ауырлыҡтары ваҡытында ҙур йыуаныс бирә — шулай уҡ ул был көндө кешеләргә билдәһеҙ итеп ҡуя, шуның менән улар донъяуи хәүефһеҙлеккә булған бөтә ышаныстан арынып, һәр саҡ уяу булһын, сөнки улар Раббыбыҙҙың ниндәй сәғәттә киләсәген белмәй; һәм һәр ваҡыт әҙер булһын: Кил, Раббыбыҙ Иисус, тиҙерәк кил! тип әйтергә“.56
GSAM 75.1«Беҙҙең реформатор ата-бабаларыбыҙ Раббыбыҙҙың килеүен көтөп, йөрәктәрен нығыттылар һәм „Урынды һаҡлағыҙ! Сөнки ул ярҙам легиондары менән килә“ тигән өндәү менән бер-береһен дәртләндерҙеләр; был тойғо һуңғы ваҡытта популяр яңырыу гимнында сағылыш тапты, әммә ул боронғо шотланд килешеүселәренә яҡшы таныш ине.
GSAM 75.2«Ләкин оҙаҡ та үтмәй, реформаланған сиркәүҙәрҙә иманнан икенсе тапҡыр тайпылыу башланды. Шотландияла уны Модератизм тип, Англияла — Арианизм тип, һуңғараҡ — Брод-Черчизм тип; Америкала — Юнитарианизм тип; Германияла — Рационализм тип атағандар. Кеше аҡылын судья итеп, бөгөнгө сикләнгән күҙәтеүебеҙҙе дәлил итеп һәм ваҡиғаларҙың күҙәтелгән тәбиғәт закондарының тәртибенән тыш барлыҡҡа килә алыуын инҡар итеп, ул Иисусты яһүд раббиһы дәрәжәһенә төшөрҙө — ул үҙ заманынан алдараҡ, әммә хәҙерге фән менән бөтөнләй таныш түгел. Әлбиттә, бындай шәхестең күренмәгән донъянан кире ҡайтып, ерҙә хакимлыҡ итеүе тураһындағы был фекер яһүд мифологияһына ҡайтарылды.

GSAM 75Дэниэл Уитби мең йыллыҡ хаҡында

GSAM 75.3«Уның ерҙә икенсе килеүе һәм хакимлыҡ итеүе тураһындағы вәғәҙәләрҙе гади генә уның Инжилен таратыу һәм донъяның ҙур өлөшөн мең йылға, йә ҡайһы берәүҙәр уйлағанса, 360 000 йылға христианлыҡҡа буйһондороу тип аңлаттылар; шул осорҙа кешелек цивилизация сәнғәттәрендә үҫешәсәк, күрелмәгән тыныслыҡ һәм муллыҡ менән йәшәясәк тип фаразланды. Ә ғәҙәти аңға һыймаҫлыҡ ҙур булған был оҙайлы цикл тамамланғас, бәлки, тәбиғәттең ҙур тетрәнеүе буласаҡ, һәм, әйтерһең, Хоҙай килеп донъяны юҡ итәсәк һәм кешелекте хөкөмгә саҡырасаҡ. Был теорияны Уитби исемле инглиз аңлатмасы [Дэниэл Уитби, 1726 йылда вафат булған] эшләп сығарҙы һәм популярлаштырҙы; баҫылып сыҡҡан хат алышыуы уның ариан икәнен раҫлай, әммә уның аңлатмалары үҙ ҡатламында ҙур популярлыҡ яуланы, ә уның мифик мең йыллығы Европа дәүләт сиркәүҙәренең күп кенә ортодокс пенсия алыусылары һәм дуҫтары тарафынан йылы ҡабул ителде, сөнки ул уларға ундан бер өлөш итеп бирелгән түләүҙәрҙе һәм хөрмәттәрҙе оҙаҡ ваҡыт алыу өмөтөн бирҙе. Уларҙың йоғонтоһо аша ул Америкаға индерелде, унда ул трибуналарҙағы буш фразалар һәм йомғаҡлау сығыштары өсөн материал итеп шунда уҡ ҡулланылды.»

GSAM 76.1Ерҙең төрлө төбәктәрендә бындай теориялар бар ине, беҙ Хоҙай үҙенең килеүе тураһындағы етди иҫкәртеүен — хатта «ишектәрҙә» — ебәргән мәлгә яҡынлашҡанда.

Notes

  1. Галатиялыларға 4:4, 5. ↩
  2. Римлеләргә 16:25-27. ↩
  3. Ефеслеләр 3:3-9. ↩
  4. The Desire of Ages, 29, 30–34-се биттәр. ↩
  5. Лука 2:26. ↩
  6. Лука 2:28-38. ↩
  7. Лука 3:15-17. ↩
  8. Иоанн 1:29-34. ↩
  9. Маттай 3:16, 17. ↩
  10. Иоанн 10:41. ↩
  11. Лука 3:23. ↩
  12. Лука 4:16-21. ↩
  13. Марк 1:15. ↩
  14. Эштәр 10:38; Иоанн 3:2. ↩
  15. Иоанн 14:8-11. ↩
  16. The Desire of Ages, б. 215. ↩
  17. Лука 7:19-22; Маттай 11:4. ↩
  18. Маттай 4:17. ↩
  19. Маттай 10:7. ↩
  20. Лука 10:9. ↩
  21. Иоанн 7:46. ↩
  22. Маттай 12:23. ↩
  23. Маттай 13:54, 55. ↩
  24. Иоанн 10:24. ↩
  25. Иоанн 6:15. ↩
  26. Иоанн 6:62. ↩
  27. Маттай 16:20-22; Марк 9:31. ↩
  28. Маттай 16:28; Лука 9:27. ↩
  29. 2 Петр 1:16-19. ↩
  30. Маттай 17:22, 23. ↩
  31. Маттай 18:1; Марк 9:33, 34. ↩
  32. Маттай 19:27, 28; Лука 22:28-30. ↩
  33. Маттай 20:20-24. ↩
  34. Иоанн 11:47, 48. ↩
  35. Иоанн 12:15. ↩
  36. Иоанн 12:19. ↩
  37. Лука 19:40. ↩
  38. Иоанн 12:32-34. ↩
  39. Иоанн 13:33-36. ↩
  40. Иоанн 14:1-3. ↩
  41. Лука 19:11-15. ↩
  42. Маттай 24:3. ↩
  43. Маттай 24; Лука 21; Марк 13. ↩
  44. Марк 14:50. ↩
  45. Марк 9:10. ↩
  46. Маттай 28:2-4. ↩
  47. Маттай 27:52, 53. ↩
  48. Лука 24:13-27. ↩
  49. Лука 24:31, 32. ↩
  50. Эштәр 1:6-11. ↩
  51. Эштәр 3:20, 21. ↩
  52. 2 Петр 3:5-13. ↩
  53. 1 Фессалоникийлеләргә 4:13-18. ↩
  54. 2 Фессалоникийлеләргә 2:3, 4. ↩
  55. Асыҡланыу 12:17. ↩
  56. Confession of Faith, бүлек 33, секция 3. ↩

Note

Back