8-се бүлек — Бәрәстең никах ашы
GSAM 134.1«Бер кеше ҙур киске аш әҙерләне һәм күптәрҙе саҡырҙы; киске аш ваҡыты еткәс, хеҙмәтсеһен ебәреп, саҡырылғандарға: Килегеҙ, бөтәһе лә әҙер инде, — тип әйтергә ҡушты.»1
GSAM 134.2«Бәрәстең никах ашына саҡырылғандар бәхетле».2
GSAM 134.3Киске аш — көндөң һуңғы ашауы. Был миҫалда киске ашҡа өс тапҡыр саҡырыу бар. Был миҫалды Маттай 22:1-7-ҙә телгә алынған «төшкө ашҡа» саҡырыуҙар менән бутарға ярамай. «Төшкө аш» — көндөҙгө аш. Төшкө ашҡа саҡырыу тураһындағы был миҫалда саҡырыусыларҙың «рәнйетелгән» һәм үлтерелгән булыуы, хатта патша улының да һәләк ителгәнлеге хаҡында беләбеҙ. Саҡырыу ебәргән патша «ул үтергестәрҙе юҡ итте һәм уларҙың ҡалаһын яндырҙы».
GSAM 134.4«Төшкө ашҡа» саҡырыу тураһындағы был миҫал, тәүҙә шул саҡырыуҙы кире ҡаҡҡандарҙың яҙмышын күрһәтеп, Христостың Инжилен кире ҡаҡҡандарҙың һәм уны, уның апостолдарын үлтергән кешеләрҙең баштан кисергәндәрен дөрөҫ сағылдыра. Хоҙай шул халыҡҡа ҡаршы ғәскәрҙәр ебәрҙе, улар «ул үтергестәрҙе юҡ итте һәм уларҙың ҡалаһын — Иерусалимды яндырҙы».
GSAM 134Киске ашҡа саҡырыу
GSAM 134.5Был мәҫәлдәге киске ашҡа саҡырыу, шикһеҙ, «Бәрәстең никах ашына» ишара итә. Ул «никах ашына» саҡырылғандарға бәрәкәт әйтелә. Никах ашы никахтан һуң үтә. Бәрәстең никахы уның килеүенән алда була; сөнки, беҙ инде күргәнебеҙсә, Мәсих ахырҙа килгәндә «никахтан ҡайтасаҡ».3
GSAM 135.1Шулай итеп, был никах ашына саҡырыу Асыҡланыу китабының 14-се бүлегендәге тәүге фәрештә хәбәре һәм инде билдәләнгән унынсы бүлектең ваҡыт иғланы менән бер үк булырға тейеш. Лука яҙмалары буйынса, был тәүге ашҡа саҡырыу «саҡырылғандарға» ебәрелә. Кемдәр ине был саҡырылғандар? — Мәсихтең Инжилен ишеткән һәм ҡабул иткән кешеләр. Улар Мәсихте һәм үҙҙәренең өмөтөнөң тулы тормошҡа ашыуы булараҡ уның икенсе килеүен яратыуҙарын белдерәләр. Ни өсөн саҡырыу тәү сиратта уларға ебәрелмәһен? Инжил тәүҙә Изге Яҙмаларға эйә булған һәм Мәсихтең килеүен көтәбеҙ тип иҫәпләгән яһүдтәргә еткерелергә тейеш булған кеүек,4 шулай уҡ Мәсихтең икенсе килеүе тураһында хәбәр ҙә тәүҙә үҙҙәрен уның эйәреүселәре тип атаған һәм уның килеүен яратыуҙарын белдергән кешеләргә еткерелде.
GSAM 135Ҡунаҡҡа саҡырылғандарға саҡырыу
GSAM 135.2Киске ашҡа тәүге саҡырыу, саҡырылғандарға йүнәлтелгәнлектән, сиркәүҙәргә йүнәлтелергә тейеш. Ысынбарлыҡта, 1833 йылдан 1844 йылдың яҙына тиклем Мәсихтең яҡын килеүе тураһында иғлан сиркәүҙәрҙә яһалды һәм күп кимәлдә шул сиркәүҙәрҙең пасторҙары тарафынан хупланды. Уильям Миллерҙың Мәсихтең яҡын килеүе тураһындағы фекерҙәренең тәүге баҫмаһы Вермонт штатының Брэндон ҡалаһындағы баптист гәзитендә сыҡҡан. Уның һәм уның хеҙмәттәштәренең 1844 йылдың апреленә тиклемге хеҙмәттәре күбеһенсә шул ваҡыттағы сиркәүҙәр тарафынан бирелгән сиркәү биналарында йәки залдарында үткән.
GSAM 135.3Пастор Һаймс 1844 йылдың яҙына тиклем пастор Миллерҙың хеҙмәттәре тураһында былай ти:
GSAM 135.3«Ул бөтә фирҡәләр һәм секталар араһында эшләне, уларҙың ойошмаларына йәки тәртибенә ҡыҫылмайынса, төрлө конфессиялар ағзалары үҙ дәрәжәләрен һаҡлап, шул уҡ ваҡытта Патшаһының килеүенә әҙерләнергә мөмкин, тип ышанды.»
GSAM 135.4Пастор Һаймс үҙенең һәм пастор Миллерҙың берлектәге хеҙмәттәре тураһында һөйләгәндә тағы ла өҫтәй: «Килеү доктринаһын иғлан иткән беҙгә һәм беҙҙең туғандарыбыҙға ишектәрен асҡан пасторҙарҙың һәм сиркәүҙәрҙең күбеһе һуңғы йылға тиклем — 1844 йылға тиклем — беҙҙең менән хеҙмәттәшлек итте.»
GSAM 136Хәбәр өсөн асылған ишектәр
GSAM 136.1Үҙенең эше һәм уның асылы тураһында Уильям Миллер болай тине:
GSAM 136.1«Миңә бөтә дини ағымдарҙа ла тиерлек Христостың икенсе килеүе тураһындағы был доктринаны иғлан итеү өсөн ишектәр асылды, шуға күрә мин саҡырыуҙарҙың бары тик бәләкәй генә өлөшөн үтәй алдым.... Мин барған һәр ерҙә сиркәүҙәрҙең иң изге, тоғро һәм йәнле ағзалары был иғлан ителгән ҡараштарҙы иң теләп ҡабул итә; ә донъяуи дин тотоусылар, фарисейҙәр, фанатиктар, ғорур, тәкәббер һәм эгоист кешеләр Христостың икенсе килеүе тураһындағы тәғлимәтте көлөп, мыҫҡыллап ҡарай.»
GSAM 136.2Килеү хәбәренең тәбиғәте хаҡында шул уҡ һүҙҙәр әйтергә мөмкин, нисек D'Aubigné реформация тураһында әйткән: ул «рухи принцип исеменән башҡарылды». Ул уҡытыусыһы итеп Аллаһының һүҙен, ҡотҡарыу өсөн иманды, ҡорал итеп Изге Рухты иғлан итте; һәм шул уҡ ысулдар менән бөтә донъяуи элементтарҙы кире ҡаҡты.
GSAM 136Яңырыуҙарҙың бөйөк дулҡыны
GSAM 136.3Килеү хәбәре иғлан ителгәндән һуң барлыҡҡа килгән яңырыуҙарҙың тәбиғәте тураһында Мэн штаты, Портленд ҡалаһындағы Каско урамындағы Христиан сиркәүе пасторы Л. Д. Флеминг түбәндәгесә тасуирлай:—
GSAM 136.4«Уның [Уильям Миллерҙың] лекциялары уятҡан ҡыҙыҡһыныу иң уйлы һәм тойғоһоҙ төрөнә ҡарай, һәм ул мин күргән иң ҙур уяныу булһа ла, унда иң аҙ хисси дәртләнеү бар. Ул йәмғиәттең ир-ат өлөшөнә иң ныҡ йоғонто яһай кеүек. Был тәьҫирҙе тыуҙырыусы шунда: ағай Миллер Рухтың ҡылысын, ҡабынан сығарылған һәм яланғас, ала ла, уның үткер яғын яланғас йөрәккә баҫа — һәм ул киҫә! Бары шул ғына. Был бөйөк ҡоралдың үткер яғы алдында иманһыҙлыҡ йығыла, универсализм һүрелә. Ялған нигеҙҙәр юҡҡа сыға, һәм Вавилон сауҙагәрҙәре аптырай. Минеңсә, хәҙерге замандарҙа булған бөтә нәмәләр араһында был апостолдарҙың уяныуҙарына иң яҡын булғандыр.»
GSAM 137Ричмонд (Мэн) тәжрибәһе
GSAM 137.1Килеү доктринаһын уағыҙлау менән бергә барған яңырыу эшенең бер миҫалы итеп, был хәрәкәттә әүҙем ҡатнашҡан бер кешенең хисабынан цитата килтерәбеҙ. Ричмонд (Мэн штаты) ҡалаһында утыҙ Ирекле ихтыяр баптист сиркәүен вәкилләгән квартал һайын үткәрелгән йыйылыш тураһында һөйләгәндә, ул былай ти:—
GSAM 137.2«Мин ғибәҙәтханаға инеү менән, бинаның түрендә, кафедра янында ултырған пастор Роллинс тороп: „Ағай Уайт, минең янымда ултыр“, — тине. Хутба тамамланғас, һүҙ алырға рөхсәт ителде, һәм мин христиан тормошо һәм Мәсихтең икенсе килеүендә изгеләрҙең еңеүҙәре тураһында иркенләп һөйләнем. Күп тауыштар „Әмин! Әмин!“ тип яңғыраны, һәм шул ҙур йыйылышта күпселек илай ине.... Йыйылыш тамамланырға яҡынлағанда, минең ризалығымды алғас, пастор Роллинс тороп: „Уң яғымда ултырған ағай Уайт бөгөн кис Рид йыйылыш йортонда Хоҙайбыҙ Иисус Христостың икенсе килеүе тураһында һөйләйәсәк. Ағайҙар, килегеҙ, үҙегеҙ ишетегеҙ. Һеҙҙе барығыҙҙы ла ҡабул итерлек урыныбыҙ бар. Килегеҙ, туғандар, был тема буйынса тыңлау һеҙҙең берегеҙгә лә зыян килтермәҫ... Ул яҡшы белә ине: туғандарының күпселеге ауылдағы йыйылышты ташлап, мине тыңларға өс миль үтеп килер, һәм уларҙың билдәләнгән эш ултырышы боҙолор. Һәм шулай булды. Пасторҙарҙың дүрттән өсө һәм делегаттарҙың тиерлек бөтәһе китте, һәм Рид йыйылыш йорто алдан уҡ тулып торҙо. Минең тема — Маттай Инжиленең 24-се бүлеге ине. Аллаһының Рухы миңә ҙур ирек бирҙе. Ҡыҙыҡһыныу ғәжәп булды.
GSAM 137.3«Мин христиандарға үҙҙәрен тулыһынса Аллаға бағышлап, әҙер булырға, ә гонаһкәрҙәргә Мәсихте эҙләп, Кеше Улының килеүенә әҙерләнергә өндәп тамамлағанда, Алланың көсө миңә шундай көслө йоғонто яһаны, мин кафедраға ике ҡулым менән таянырға мәжбүр булдым. Был изге минут ине. Мин Христосһыҙ юғалған гонаһкәрҙәрҙең хәлен күҙ алдына килтереп, йылап, бер нисә тапҡыр ҡабатлап өндәштем: „Христосҡа килегеҙ, гонаһкәр, һәм ул үҙенең данында пәйда булғанда ҡотҡарылығыҙ. Килегеҙ, ярлы гонаһкәр, һуң булмаҫтан алда. Килегеҙ, гонаһкәр, ярлы гонаһкәр, килегеҙ“.
GSAM 138.1«Ул урын бик тантаналы һәм изге ине. Пасторҙар ҙа, йыйылыусылар ҙа иланы, ҡайһы берҙәре ҡысҡырып. Гонаһкәргә йүнәлтелгән һәр өндәү тамамланған һайын бөтөн йыйылыш буйынса дөйөм ыңғырашыу ишетелде. Мин ике сәғәттән ашыу баҫып тороп, бүлекте аңлатып, өндәп сығыш яһаным, тауышым ҡырсылдай башланы. Мин һөйләүҙе туҡтаттым да, ул ҡәҙерле халыҡ өсөн йөрәктән сыҡҡан, Алла гонаһкәрҙәргә үҙ хәҡиҡәтен уағыҙларға саҡырған кеше генә тойған тирән тойғо менән ҡысҡырып иланым. Сәғәт туғыҙ ине, һәм башҡаларға һөйләү мөмкинлеге биреү йыйылышты төн уртаһына тиклем дауам итеүҙе аңлата ине. Хәҙерге тирән тойғо менән йомғаҡлау яҡшыраҡ ине, әммә бөтәһе лә Хоҙай яҡлы тауыш бирергә өлгөргәнсе йыйылышты тамамларға яраманы. Шунан мин йыйылыштағы бөтә кешеләрҙе — доғаға ҡушылырға һәм рәхимлек тәхете алдында күрһәтелергә теләүселәрҙе — икенсе килеүендә Ҡотҡарыусыны шатланып ҡаршы алырға әҙер булһын өсөн торорға саҡырҙым. Мин һуңынан йорттоң төрлө мөйөштәрендә торған кешеләрҙән ишеткәнемсә, был ҙур йорттағы һәр йән тороп баҫты. Ҡыҫҡа доға мәлдәренән һуң йыйылыш тамамланды.
GSAM 138.2«Киләһе иртә мин ауылға кире ҡайттым, унда ирекле баптисттарҙың кварталь йыйылышынан кимендә һигеҙенән етеһе минең менән бергә ине. Һәр кем киске йыйылыштың нисек данлы үтеүен һөйләне.
GSAM 138Башҡа урындарға Хәбәрҙе еткерергә саҡырыуҙар
GSAM 138.3«Тәнәфестә делегаттар һәм пасторҙар мине был квартал йыйынында киң ғибәҙәтханалары булған бер нисә йыйылышҡа лекция уҡыу ваҡытын билдәләүҙә ярҙам итергә саҡырҙы. Ул саҡта февраль уртаһы ине, һәм кешеләргә йыйылыштарға йөрөргә уңайлы булһын өсөн ныҡ ҡарлы юлдар алты аҙнанан да артыҡҡа һуҙылмаясаҡ тип ҡарар ителде. Алты аҙна эсендәге хеҙмәтем өсөн иң мөһим ун ике урын һайланды. Миңә ун лекция уҡырға кәрәк ине, был аҙнала егерме тапҡыр сығыш яһауҙы талап итте. Был миңә һәр аҙнала тик ярты көн генә ҡалдырҙы, ә ул ваҡытты мин ғәҙәттә киләһе йыйылыш урынына ун биш йә егерме миль үтергә бик кәрәкле тип таптым. »5
GSAM 139Йөҙләгән кеше иманға килде
GSAM 139.1Килеү доктринаһын уағыҙлау һөҙөмтәһендә бөтә ерҙә рухи яңырыуҙар һәм йөҙләгән кешенең иманға килеүе күҙәтелде, бигерәк тә 1843 йылғы яһүд йылының тамамланыуына (1844 йылдың 21 марты) яҡынлашҡанда. Шул ҡышта яҙыусы үҙенең тыуған ауылы — Нью-Йорк штаты Виктор ауылында — был турала тәүге тапҡыр ишетте, һәм, ун ике йәш кенә булһа ла, аңлағанса, икенсе килеүгә ышаныуҙы ҡабул итте. Халыҡта, йыйылыштарҙа ғына түгел, һәр ерҙә лә, ысын мәғәнәһендә тантаналы тәьҫир барлыҡҡа килде. Ул саҡта Виктор — Нью-Йорк штатының бәләкәй генә ауылы, яҡынса ике йөҙ кеше йәшәгән урын ине, әммә тирә-яҡтағы ерҙәрҙә халыҡ тығыҙ йәшәй ине. Был бәләкәй ауылда үткән йыйылыштар серияһы һөҙөмтәһендә биш йөҙ кешенең иманға килеүе тураһында хәбәр ителде.
GSAM 139Methodist Year Book китабынан шаһитлыҡ
GSAM 139.2Икенсе килеү тураһында иғланға эйәреп килгән яңырыуҙарҙың бөйөк дулҡынына килгәндә, Methodist Year Book йылъяҙмаһында: «1840—1844 йылдарҙа Америкала 256 000 кеше иманға килде», — тип яҙылған. Америкала дөрөҫ булған был мәғлүмәт саҡырыу яңғыраған башҡа илдәрҙә лә шул уҡ дәрәжәлә дөрөҫ булды. «Вәғәз итеү менән бергә бөйөк көс килде, һәм кешеләр һәр ерҙә иманға килде». Туй ашына тәүге саҡырыу сиркәүҙәргә — «саҡырылғандарға» — ебәрелде, һәм улар аша ул саҡырыу Алланың халҡы өсөн көтөлгән ҡотҡарыуҙа ҡатнашырға теләгән һәр кемгә лә таралды. Хәбәр вәғәз ителһә, доға ителһә йәки «адвент көйҙәре»ндә йырланһа ла, Алланың Рухының бөйөк хәрәкәте был эште оҙатты.
GSAM 140Швецияла балалар уағыҙ һөйләй
GSAM 140.1Был контекстта беҙ Хоҙайҙың «рәсми сиркәүгә» ҡаршы килгән ниндәй ҙә булһа уағыҙҙы тыйған закондар булған илдәрҙә иғланды индереү өсөн нисек эшләүенә иғтибар итербеҙ. Швеция шул илдәрҙең береһе ине. Унда Хоҙай был эште башларға бәләкәй балаларҙы ҡулланды. Был күренештең тәүгеһе 1843 йылдың йәйендә Көньяҡ Швециялағы Экшё ҡалаһында булды. Биш кенә йәштәге, бер ҡасан да уҡырға йәки йырларға өйрәнмәгән бер ҡыҙсыҡ бер көн бик тантаналы рәүештә оҙон лютеран гимнын дөрөҫ итеп йырланы, ә һуңынан ҙур көс менән «Уның хөкөм сәғәте килде!» тип иғлан итте һәм ғаиләне Хоҙайҙы ҡаршы алырға әҙер булырға өндәне; сөнки ул тиҙҙән киләсәк. Ғаиләләге иманға килмәгән кешеләр Аллаға мөрәжәғәт итеп, рәхимлек һораны һәм ғәфү тапты. Был хәрәкәт ҡаланан ҡалаға таралды, башҡа балалар ҙа был хәбәрҙе иғлан итте. Шул уҡ хәрәкәт балалар араһында Норвегияла һәм Германияла ла ҡайһы бер кимәлдә күренде.
GSAM 140«Эйе! Миңә уағыҙ әйтергә тура килде»
GSAM 140.21896 йылда Швецияның ун ете төрлө урынында йыйылыштар үткәргәндә, мин балалар 1843 йылда уағыҙлаған бер нисә урын аша үттем һәм уағыҙҙы ишеткәндәр һәм бала саҡта уағыҙлаған ир-егеттәр менән һөйләшеү мөмкинлеге булды. Мин уларҙың береһенән: «Һин малай саҡта килеү хаҡындағы хәбәрҙе уағыҙлағанһыңмы?» — тип һораным. Ул яуап бирҙе: «Уағыҙланым! Эйе, мин уағыҙларға тейеш инем. Мин был эштә бер ни лә уйлап тапманым. Миңә көс килде, һәм мин шул көс мине әйтергә мәжбүр иткәнде әйттем.»
GSAM 140Швецияның Оребро графлығында Боквист һәм Вальбом
GSAM 140.3Оребро графлығында был эш таралып, ахырҙа өлкәнерәк кешеләрҙе лә хәбәр таратырға этәрҙе. Шунан «рәсми сиркәү» священниктарының өндәүе менән граждандар властары ун һигеҙ йәшлек Вальбомды һәм ун биш йәшлек Оле Боквистты ҡулға алып, башҡаларға ғибрәт булһын өсөн уларҙы халыҡ алдында язалаясағын әйтте. Уларҙың яланғас арҡаларын ҡайын таяҡтары менән сабып, ҡанлы яралары менән Оребро төрмәһенә ябып ҡуйҙылар. Яралары һауыҡҡас, уларҙы төрмәнән сығарып, «Был тәғлимәтте уағыҙлауҙан туҡтайһығыҙмы?» тип һоранылар. Икенсе тапҡыр таяҡтар менән сабып, яраларын яңынан аса торһалар ҙа, уларҙан ишеткән яуап шул булды: «Беҙ Раббыбыҙ бойорған уағыҙҙы уағыҙлайбыҙ.» Оребро ҡалаһындағы билдәле бер ҡатын прихожандың яҡлап үтенеүе аша король Оскар I хакимиәткә был егеттәрҙе төрмәнән сығарырға һәм был кешеләрҙе тыныслыҡта ҡалдырырға бойорҙо. Шул рәүешле Швецияла хаҡлыҡ өсөн еңеү яуланды.
GSAM 141Боквисттың шаһитлығы
GSAM 141.11890 йылдың 7 октябрендәге Review and Herald гәзитендә балаларҙың уағыҙҙары тураһында О. Боквист үҙе яҙған бик ҡыҙыҡлы хикәйә баҫылып сыҡҡан. Ул былай ти:—
GSAM 141.2«1843 йылда Оребро губернияһының Карлскога приходында халыҡ араһында дини хәрәкәт барлыҡҡа килде. Был хәрәкәтте балалар һәм йәштәр етәкләне, уларҙы „рапаре“ тип атайҙар ине. Улар илаһи көс менән уағыҙ итте һәм халыҡ алдында ҙур ҡыйыулыҡ менән Хоҙай хөкөмө сәғәтенең килеүен иғлан итте.
GSAM 141.3«Шул уҡ йылдың көҙөндә мин, О. Боквист, ул саҡта ун биш йәштә, һәм тағы бер йәш егет, Эрик Вальбом, ун һигеҙ йәштә, күренмәгән был көс йоғонтоһонда шул тиклем көслө йоғонтоға эләктек, уны бер нисек тә кире ҡаҡырға мөмкинлек булманы. Был күктән килгән көс беҙҙе эләктергәс, беҙ халыҡҡа һөйләй башланыҡ һәм ҙур тауыш менән Алланың хөкөм сәғәтенең килеүен иғлан иттек, уларҙы Йоил 2:28–32 һәм Асыҡланыу 14:6, 7-гә йүнәлтеп.»
GSAM 141Күренештә булған балалар
GSAM 141.4Халыҡ миңә хәбәр итте: был күктән килгән көс йоғонтоһонда булған кешеләр тирә-яҡтағы бөтәһенән дә айырылып ҡалған. Улар ысынлап та Аллаһының күренешендә булған һәм кешеләрҙе үҙ гонаһтарын танырға ныҡ этәргән көс менән һөйләгән. Улар әйткән: был бәләкәй балалар шул йоғонто аҫтында өлкән ир-аттар һәм ҡатын-ҡыҙҙар кеүек көс һәм абруй менән һөйләгән. Шуға күрә уны күргәндәр был изге хәҡиҡәттәрҙе пәйғәмбәрлек рәүешендә әйтеү өсөн Хоҙай уларҙы ҡулланған, тигән һығымтаға килгән. Яҙыусы дауам итә:—
GSAM 142.1«Халыҡ күпләп йыйылып, беҙҙе тыңланы, йыйылыштарыбыҙ тәүлек әйләнәһенә дауам итте, һәм һөҙөмтәлә ҙур дини уяныу барлыҡҡа килде. Йәштәре лә, өлкәндәре лә Аллаһының Рухы менән ҡағылып, Раббынан рәхмәт һорап, гонаһтарын Аллаға ла, кешеләргә лә таныны.
GSAM 142.2«Ләкин сиркәүҙең священнигы был хаҡта белгәс, беҙҙе тындырырға һәм шул рәүешле таралған дини дәртләнеүҙе баҫтырырға күп көс һалдылар; әммә бөтә тырышлыҡтар ҙа һөҙөмтә бирмәне. Шунан шерифтан беҙҙе ҡулға алыуҙы һоранылар, һәм алты аҙна буйы беҙҙе урманда, паналанырға ҡасып барған урында эҙләп тапманылар.
GSAM 142.3«Ниһайәт, беҙҙе сиркәү пасторы алдына саҡырҙылар. Беҙҙең һаныбыҙ шул тиклем артты ки, пастор йортона ҡырҡ егет-ҡыҙ килде, һәм унда беҙҙе оҙон судҡа тарттылар. Миндән һәм Вальбомдан башҡа бөтәһенә лә өйҙәренә ҡайтырға рөхсәт иттеләр; ә беҙҙе ҡулға алып, икенсе көндө Оребро төрмәһенә ябып ҡуйҙылар, унда 14-се камерала урлаусылар менән бергә тоттолар, беҙҙе ҙур енәйәт эшләгән кеүек итеп.»
GSAM 142Боквисттың апаһының шаһитлығы
GSAM 142.41896 йылдың 22 сентябрендә Боквисттың 72 йәшлек апаһы Ореброҙағы йыйылышыбыҙға килеп, ҡустыһының кисерештәре тураһында һөйләне; сөнки ул уны ҡамсы менән сабауҙы, төрмәлә ултырыуҙы һәм азат ителеүҙе үҙ күҙҙәре менән күргән. Ул беҙгә Боквист менән Вальбом төрмәнән сығып, XVI быуаттағы, 1843 йылда төрмә итеп ҡулланылған ҡәлғәне уратып алған ров өҫтөндәге күпергә атлағанда йырлаған гимнын йырланы. 1843 йылғы хәрәкәттең көсө шаһитлыҡты һәм гимн йырлауҙы оҙатты. Инглизсә тәржемә иткәндә, гимн түбәндәгесә:—
GSAM 143Боквист һәм Вальбом башҡарған гимн
GSAM 144Карлскогадағы малай уағыҙсы
GSAM 144.4Оребро ҡалаһында бер әфәнде 1843 йылда Карлскогала йәшәгән саҡта булған бер ваҡиғаны миңә һөйләне. Ул әйтте:—
GSAM 144.5«Һигеҙ йәшлек бәләкәй малай, бер ҡасан да хәрефтәрҙе уҡырға өйрәнмәгән, хәбәрҙе уағыҙлай башланы, күп кенә изге яҙмаларҙан цитаталар килтереп. Халыҡ әйтте: „Ул малай бөтөнләй Библия менән тулған.“ Был хәл король Оскар эҙәрлекләнгәндәргә яҡлы һүҙ әйткәндән һуң булған, шуға күрә ундағы священник малайҙы эшмәкәрлеген туҡтатыу өсөн судҡа саҡыра алмаған; әммә ул халыҡҡа малайҙы үҙенә килтерергә ҡушҡан, уны фаш итеп, Библияны белмәүен күрһәтәсәкмен тип әйткән.
GSAM 144.6«Кешеләр алдында священник гимн китабын асып, малайҙан уны уҡып ишеттереүен һораны. Малай: „Мин уҡый алмайым“, — тип яуапланы; әммә священникҡа арҡаһын бороп, гимнын башынан аҙағына тиклем дөрөҫ итеп йырланы, ә священник китапҡа аптырап ҡарап торҙо. Священник малайға: „Һин бөтәһен дә беләһең кеүек“, — тине. Малай яуап бирҙе: „Юҡ. Беҙ белә торған бөтә нәмәне лә һөйләүгә һәр ваҡыт рөхсәт ителмәй“.
GSAM 145.1«Шунан священник Яңы Килешеүҙе асып, малайға: „Бынан миңә уҡып бир“, — тине. Малай: „Мин уҡый алмайым“, — тип яуапланы. Священник: „Ә Библия тураһында һин нимә беләһең?“ — тип һораны. Ул: „Мин һәм тигән һүҙ ун дүрт тапҡыр ингән бер урынды беләм“, — тип яуапланы. Священник әйтте: „Юҡ! Библияла бындай текст юҡ“. Егет әйтте: „Зинһар, миңә Асыҡланыу китабының 18:13 аятын уҡып бирәһегеҙме?“ „Эйе“, — тине священник. Ул уҡығанда халыҡ һананы, һәм ысынлап та һәм һүҙе унда ун дүрт тапҡыр осрай, шул ун дүрте араһында „кешеләрҙең рухтарын бәйләү“ ҙә бар ине. Халыҡ ҡысҡырып ебәрҙе: „Әнә! Әнә! малай священниктан да Библияны яҡшыраҡ белә!“ Ныҡ оялған священник теманы ташлап, шунан һуң халыҡты борсоманы.»
GSAM 145.2Шулай итеп, балалар ауыҙынан Хоҙай үҙ һүҙен раҫлай, һәм ошо ғәжәп ысул менән «рәсми дин»дән башҡа бер ниндәй ҙә доктринаны уағыҙлауҙы тыйған ҡанундар булған халыҡтың ҡолағына үҙ хаҡиҡәтен еткерҙе.
GSAM 145Хәбәр менән бәйле Рух бүләктәре
GSAM 145.3Адвент хәрәкәте менән бәйле рәүештә Хоҙай үҙ халҡына рухының бүләктәре аша һүҙ әйткән — тик Швецияла ғына түгел. Шотландияла, Англияла һәм Америкала ла Хоҙай үҙ халҡын махсус асылыштар аша өйрәтте.
GSAM 145Уильям Фойҙың күренештәре
GSAM 145.41842 йылда Массачусетс штатының Бостон ҡалаһында Уильям Фой исемле яҡшы белемле, оҫта һөйләүсе кеше йәшәгән. Ул баптист булған, әммә епископал рухани вазифаһын ҡабул итергә әҙерләнгән. Хоҙай уға 1842 йылда ике күренеш бүләк иткән: береһе 18 ғинуарҙа, икенсеһе 4 февралдә. Был күренештәр Алланың Рухының ысын сағылыштары булыуын асыҡ раҫланы. Уны проповедник булараҡ төрлө урындарға саҡырҙылар — тик епископалдар ғына түгел, баптистар һәм башҡа конфессиялар ҙа. Ул һөйләгәндә һәр ваҡыт руханиҙар кейемен кейҙе, шул уҡ ваҡытта ул шул сиркәү руханиҙарының ғибәҙәттәрҙә кейгән кейеме кеүек ине.
GSAM 146.1Фойҙың күренештәре Мәсихтең яҡын килеүенә, Алланың халҡының күктәге ҡалаға сәйәхәттәренә, яңы ергә һәм ҡотҡарылған хәлдең дан-дәрәжәләренә ҡағыла. Телде яҡшы белеүе һәм сағыу тасуирлау һәләте менән ул барған һәр ерҙә ҙур сенсация тыуҙырҙы. Саҡырыу буйынса ул ҡаланан ҡалаға йөрөп, күргән ғәжәптәре тураһында һөйләне; уны тыңларға йыйылған ҙур халыҡты урынлаштырыу өсөн ҙур залдар әҙерләнде, унда ул меңәрләгән кешегә күктәге донъя, Яңы Иерусалимдың матурлығы һәм фәрештәләр ғәскәре тураһында күрһәтелгәндәрен һөйләп бирҙе. Мәсихтең ярлы гонаһкәрҙәргә йомшаҡ һәм мәрхәмәтле мөхәббәте хаҡында һөйләгәндә, ул иманға килмәгәндәрҙе Хоҙайҙы эҙләргә өндәне, һәм уның йомшаҡ үтенестәренә тиҫтәләгән кеше яуап бирҙе.
GSAM 146Өс баҫҡыс күренеше
GSAM 146.2Уның эше 1844 йылға, 2300 көн тамамланырға яҡынлашҡанға тиклем дауам итте. Шунан уға Изге Рухтың тағы бер сағылышы — өсөнсө күренеш бирелде, әммә ул уны аңламаны. Был күренештә уға Алланың халҡының күктәге ҡалаға тиклемге юлы күрһәтелде. Ул ҙур бер платформа йәки баҫҡыс күрҙе, унда күп халыҡ йыйылған ине. Ҡайһы бер ваҡыт берәү шул платформа аша күҙҙән юғалып төшә, һәм уның хаҡында: «Апостасияға төштө», — тип әйтелде. Шунан ул халыҡтың икенсе баҫҡысҡа, йәки платформаға күтәрелеүен күрҙе, һәм унда ла ҡайһы берәүҙәр платформа аша күҙҙән юғалып төштө. Ниһайәт, өсөнсө майҙансыҡ пәйҙә булды, ул изге ҡаланың ҡапҡаларына тиклем һуҙылды. Был майҙансыҡҡа күтәрелгәндәр менән бергә ҙур бер төркөм йыйылды. Ул Хоҙай Иисустың бик тиҙ киләсәген көтөп, Асыҡланыу китабының 14-се бүлегендәге тәүге һәм икенсе хәбәрҙәрҙән һуң өсөнсө хәбәр ҙә буласаҡтығын аңламаған. Шуға күрә был күренеш уның өсөн аңлатылмаҫ булып ҡалды, һәм ул халыҡ алдында сығыш яһауҙы туҡтатты. Пәйғәмбәрлек осоро тамамланғас, 1845 йылда ул берәүҙең шул уҡ күренеште һөйләп, «беренсе һәм икенсе хәбәрҙәр инде бирелде, өсөнсөһө уларҙан һуң киләсәк» тип аңлатыуын ишетте. Шунан һуң тиҙҙән Фой әфәнде ауырып, вафат булды.
GSAM 147.1Шундай Алланың көсөнөң сағылыштары, уның «ишектәрҙә» килеүе тураһындағы вәғәз менән бергә, меңәрләгән кешенең гонаһтан баш тартып, Хоҙайға хеҙмәт итергә һәм уның килеүен көтөргә йүнәлеүендәге шатлыҡ менән кешеләрҙе икеләтә ышандырҙы, был ысынлап та донъяға Хоҙайҙың хәбәре икәнлегенә.
GSAM 147.2Әммә 1844 йылдың 21 марты килеп етте лә үтеп китте, ә Хоҙай килмәне. Шулай ҙа тоғро һәм уйсан кешеләрҙең ышанысы шунда ине: улар Хоҙайҙың ниәте менән тап килеш хәрәкәт иткән, һәм ваҡыты еткәс барыһы ла асыҡланасаҡ.