27-се бүлек — Башҡа шаһитлыҡтар раҫланды
GSAM 442.1«Иосафат баҫып тороп әйтте: Ишетегеҙ мине, Иудея һәм Иерусалим халҡы! Хоҙайығыҙ булған Хоҙайға ышанығыҙ, шулай итеп нығытыласаҡһығыҙ; уның пәйғәмбәрҙәренә ышанығыҙ, шулай итеп уңышҡа ирешәсәкһегеҙ.»1
GSAM 442.2Бер нисә йыл элек пәйғәмбәрлек бүләге аша шаһитлыҡ бирелде: ахырҙан алда был хаҡлыҡтың баҫылып сыҡҡан биттәре «көҙгө япраҡтар кеүек һибелер». Хаҡлыҡҡа ышанған кешеләр был эште башҡарыу өсөн ниндәйҙер рәүештә ойошторолмаһа йәки тупланмаһа, быны нисек тормошҡа ашырырға мөмкин, тигән һорау күптәрҙең башында тыуҙы. Хоҙайҙың тәғәйенләүе менән иң ябай башланғыстарҙан да йыш ҡына ҙур һөҙөмтәләргә ирешелә; беҙҙең арала барлыҡҡа килгән эшләү системаһын үҫтереүҙә лә шулай булды.
GSAM 442The Tract and Missionary Society
GSAM 442.31870 йыл тирәһендә Массачусетс штатының Саут-Ланкастер ҡалаһында бер нисә фиҙакәр апайҙың эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә трактат һәм миссионер йәмғиәте идеяһы тәүге тапҡыр барлыҡҡа килде. Был апайҙар бер мәл конфессиональ баҫмаларыбыҙҙы һәм трактаттарҙы инаныуыбыҙҙан ситтәге төрлө кешеләргә почта аша ебәреп, һуңынан уларға хаттар яҙыу планын һынап ҡараны. Шуның һөҙөмтәһендә бер нисә кеше хаҡлыҡты ҡабул итте, һәм был хәл пастор С. Н. Һаскеллдың күңелендә «Ни өсөн беҙҙең бөтә кешеләр ҙә бер нисә апай эшләгән эште башҡара алмай?» тигән һорау тыуҙырҙы. Айырыуса 1871 йылда был тема Review журналы биттәрендә күпмелер дәрәжәлә күтәрелде. 1871 йылдың 29 декабрендә үткән Генераль конференцияның махсус ултырышында, пастор Һаскелл ҡатнашып, хәрәкәттең практик файҙаһын күрһәтеп, трактат йәмғиәттәре ойоштороуҙы тәҡдим иткән ҡарар ҡабул ителде. Пасторҙар С. Н. Һаскелл, В. Һ. Литтлджон, Дж. Н. Эндрюс, Дж. Һ. Уоггонер һәм И. Д. Ван Хорн был йәмғиәттәрҙе ойоштороу пландарын камиллаштырыу өсөн комиссия итеп тәғәйенләнде.
GSAM 443.1Был хәрәкәт хәбәрҙе таратыу эшендә яңы дәүер башланы. Элек хаҡлыҡты өйрәтеү эше нигеҙҙә тере вәғәзселәрҙең тырышлығы менән генә сикләнгән ине. Бер нисә йыл буйына пастор Һаскелл трактат һәм миссионер йәмғиәтен уңышлы ойоштороу өсөн пландарҙы өйрәнеү һәм индереү буйынса бик тырышып эшләне. Уның хөрмәтенә ғәҙеллек итеү өсөн әйтергә кәрәк: ул был йүнәлештә ысын мәғәнәһендә пионер булды. Был фекер штаттарҙағы трактат һәм миссионер йәмғиәттәре мәсьәләһендә генә дөрөҫ түгел; 1878 йылда ул Баттл-Крик ҡалаһында йыйылған Генераль конференцияға беҙҙең конференцияларҙан тыш, Америка менән сикләнмәй, сит илдәрҙә лә эшләүсе дөйөм (һуңынан International тип аталған) Tract Society планын тәҡдим итте.
GSAM 443Һөҙөмтәле секретарҙар — Мария Хантли
GSAM 443.2Хоҙай үҙенең промыслында һөҙөмтәле секретарҙарҙы күтәрҙе, улар был хәрәкәттә пастор Һаскеллға ҙур ярҙам булды. Апай Мария Хантли — ул берәү ине, ул (һуңғараҡ йылдарҙа) көслө тән ауыртыуына ҡарамаҫтан, туҡтамай хеҙмәт итте һәм яҡынса ун дүрт йыл элек хеҙмәт урынында вафат булды. Уның тырышлығы менән сит ил майҙандарында бөгөн асылған күп мөмкинлектәр тәү тапҡыр асыҡланды. Башҡа секретарҙар ҙа шул уҡ эштә ҡатнашты, һәм хеҙмәт майҙаны киңәйгән һайын төрлө телдәрҙә секретарҙарға ихтыяж тыуҙы.
GSAM 444Урындағы сиркәүҙәргә йоғонто
GSAM 444.1Әммә беҙҙә трактат йәмғиәте эше ойошторолоуының иң мөһим һөҙөмтәһе — ул урындағы сиркәү ойошмаларында миссионер рухын барлыҡҡа килтереүгә һәм нығытыуға йоғонто яһауы булды. Ул һәр кемгә хат алышыу һәм уҡыу материалдарын таратыу аша ниндәйҙер эш башҡарыу мөмкинлеге бирҙе һәм йәндәрҙе ҡотҡарыу өсөн тура хеҙмәттең илһамын тойоу мөмкинлеген тәьмин итте.
GSAM 444Трактат эше тураһында шаһитлыҡ
GSAM 444.2Пәйғәмбәрлек рухы аша трактат һәм миссионер эше тураһында бирелгән күрһәтмәләрҙең асылын күрһәтеү өсөн Testimonies Nos. 29 and 30 китаптарынан өҙөктәр килтерәбеҙ:—
GSAM 444.3«Әгәр бер эш икенсенән мөһимерәк булһа, ул — баҫмаларыбыҙҙы халыҡҡа еткереү, шуның менән уларға Изге Яҙмаларҙы өйрәнергә этәргес биреү. Миссионер эше — баҫмаларыбыҙҙы ғаиләләргә индереү, улар менән аралашыу һәм улар менән бергә һәм улар өсөн доға ҡылыу — яҡшы эш, ул ир-аттарҙы һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙы пасторлыҡ хеҙмәтенә өйрәтәсәк.
GSAM 444.4«Һәр кем дә был эшкә яраҡлы түгел. Иң һәләтле һәм оҫта кешеләр, эште аңлап һәм системалы рәүештә алып, уны тотороҡло көс менән алға этәрерҙәр — шулар һайланырға тейеш. Иң тулыһынса ойошторолған план булырға тейеш; һәм ул тоғро үтәлергә тейеш. Һәр ерҙәге сиркәүҙәр трактат һәм миссионер эшенә иң ҙур ҡыҙыҡһыныу күрһәтергә тейеш.»
GSAM 444.5«Трактат һәм миссионер эше — яҡшы эш. Ул — Хоҙай эше. Уны бер ниндәй ҙә рәүештә кәмһетергә ярамай; әммә уны үҙенең төп маҡсатынан тайпылдырыу хәүефе һәр ваҡыт бар. Миссионер майҙанында эшләү өсөн канвасерҙар кәрәк. Әҙәпһеҙ кешеләр был эшкә яраҡһыҙ. Кешеләр менән ипле мөғәмәлә итә һәм үҙен яҡшы тота белгән, алдан күрә белгән, айырырға һәләтле аҡыллы һәм йәндәрҙең ҡиммәтен аңлаған ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар ғына уңышҡа ирешә ала.»
GSAM 445.1Ун ике йыл эсендә беҙҙең сиркәүҙәр һәм таратыусылар тарафынан 8 000 000 долларҙан ашыу ҡиммәттәге китаптарҙы, буклеттарҙы һәм трактаттарҙы таратыу — Tract and Missionary Society эшенең практик әһәмиәтен раҫлаусы ҙур дәлил.
GSAM 445Пәйғәмбәрлек донъя хикмәтенә ҡаршы
GSAM 445.2Европалағы эш менән бәйле пәйғәмбәрлек һүҙе әйтелгән ине, ул шул тиклем теүәл үтәлә ки, уны бында айырым билдәләп үтергә кәрәк. Эшләүселәр һәм халыҡ унда, бигерәк тә Скандинавияла, Америка кеүек эш алып барыу мөмкин түгел, тип раҫланы. Уларҙы аптыратып, Уайт ханым әйтте: эште уңышлы алып барырға ғына түгел, ә Америкалағы кеүек үк тәьмин итергә лә мөмкин, һәм Хоҙай уға күрһәткән: әгәр улар, алған аҙ ғына килемдәренән булһа ла, ундан бер өлөш түләргә тотонһа, Алла уларҙы көткәндәренән күпкә артыҡ уңышлы итәр. Ул шулай уҡ әйтте, скандинав илдәрендә канвасерҙар яҙылыу юлы менән китаптар һата ала, һәм был уңышлы булыр. Ул илдәрҙәге нәшриәт йорттарының етәкселәре: «Был мөмкин түгел;» беҙ «бер ваҡытта ла китаптарҙы ошондай ысул менән һатманыҡ», — тип әйттеләр. Ваҡиғалар күрһәтте: был мәсьәлә буйынса Хоҙай фәрештәһе уға күрһәткән нәмә донъя китап һатыусылары һәм нәшер итеүселәренең зирәклегенән күпкә өҫтөн булған. Ундағы йөрөп һатыу эше баштан уҡ уңышлы барҙы. Үҙҙәренең аҙ ғына килеменән ундан бер өлөш түләргә киткәндәрҙең ҡайһы берҙәре үҙҙәре йөрөп һатыусы булып китте, һәм улар үҙҙәрен тәьмин итеп кенә ҡалмай, элеккесенән күберәк аҡса ла эшләй, шуға күрә күпкә ҙурыраҡ ундан бер өлөш түләй ала.
GSAM 445.31895 йылда Норвегияның Кристияна ҡалаһындағы беҙҙең нәшриәт йортонда баҫылған китаптарҙы кэнвесерҙар 40 000 долларҙан ашыу суммаға һатты. Был тағы бер үтәлгән пәйғәмбәрлек тип билдәләгеҙ, һәм ул сиркәү эсендә лә, ситтә лә уны башҡарып булмай, тип кире ҡағыуҙарға ҡарамаҫтан тормошҡа ашты.
GSAM 445.41871 йылдан башлап ойошторолған трактат йәмғиәттәренең эше хаҡында әйткәндә, был хеҙмәткәрҙәрҙең тырышлығы менән хаҡлыҡҡа килтерелгән кешеләр һаны дини хеҙмәткәрҙәрҙең шәхси тырышлығы менән килтерелгәндәр һанына яҡынса тиң тигән һығымта яһарға була. Был ойошма аша Ер йөҙөндәге бөтә милләт һәм телдәргә хәбәр баҫтырыла.
GSAM 446Биҙәүестәр һәм трактат эше
GSAM 446.11873 йылдың апрелендә Калифорниядағы трактат һәм миссионер йәмғиәте бер ҡыҙыҡлы хәбәр еткерҙе. Ул хәбәр буйынса, шул штатта хаҡлыҡты ҡабул иткән кешеләр тарафынан йәмғиәткә бүләк ителгән биҙәүестәр шул ваҡытҡа тиклем эретеп, асылын билдәләп, алтын һәм көмеш ҡиммәте буйынса 200 долларға һатылған; был аҡсаның бөтәһе лә трактаттарға, буклеттарға һәм периодик баҫмаларға йүнәлтелгән, улар таратылған, һәм йәмғиәт инде биҙәүестәрҙән килгән килем менән һатып алынған әҙәбиәт ярҙамында хаҡлыҡты ҡабул иткән егерме кеше тураһында аныҡ мәғлүмәткә эйә. Уҡыу аша хаҡлыҡты ҡабул иткән кешеләр араһында Калифорнияның Окленд ҡалаһынан Джон И. Тэй ҙә бар.
GSAM 446Сан-Франциско — миссионер нөктәһе
GSAM 446.21875 йылда Сан-Франциско сиркәүенә мөһим шаһитлыҡ бирелде, уны хәҙер уның ғәжәпләнерлек дәрәжәлә үтәлеүе арҡаһында иғтибарға алырға кәрәк. Был сиркәү тәүге көндән үк ғибәҙәттәр өсөн залдарҙы арендаға алырға мәжбүр булды, һәм был ҙур сығымдар һәм ҡайһы бер уңайһыҙлыҡтар менән бәйле ине, сөнки уларҙа бер ниндәй ҙә йыйылыштар серияһын үткәреп булмай ине, сөнки күп ваҡытта был залдар башҡа маҡсаттарҙа кәрәк булды.
GSAM 446.31875 йылдың 14 һәм 20 апреле кистәрендә Сан-Франциско сиркәүенең алдынғы ағзалары Бишенсе урамда, Маркет урамы янындағы Дж. Л. Джеймс ханымдың йортонда йыйылды, һәм унда ханым Уайт беҙгә хәл-ваҡиғалар тураһында күренештә күрһәтелгәндәрҙе һөйләне: Сан-Франциско һәр ваҡыт миссионер нөктәһе булып ҡаласаҡ, унда эш дауам итә аласаҡ; һәм әгәр был эш аҡыллы рәүештә ойошторолһа, йәндәр хаҡлыҡты ҡабул итеүҙе дауам итәсәк. Әгәр кешеләрҙе саҡырырға һәм хеҙмәт күрһәтергә мөмкинлек биргән ғибәҙәт йорто төҙөлһә, уларҙың сафына яңы йәндәр өҫтәләсәк, һәм улар, үҙ сиратында, йыйылыш йорто әҙерләү өсөн кәрәкле сығымдарҙы ҡапларға һәм барлыҡҡа киләсәк бурысты түләргә ярҙам итәсәк.
GSAM 447.1Уайт ханым һөйләүен дауам итеп, изге йорт төҙөүҙең әһәмиәтен Сан-Франциско сиркәүенә баҫым яһап еткергәндә, был ярлы сиркәүгә ҡараңғылыҡтағы аҙым кеүек тойоласағын күргәнен әйтте; әммә уға әйтергә ҡушылды: улар алға атлаған һайын Алланың тәғәйенләүе уларҙың юлын асып, аҙым-аҙым күрһәтәсәк, һәм юл буйына ярҙамсылар барлыҡҡа килеп, ниһайәт, бурыстар тулыһынса ҡапланасаҡ.
GSAM 447.2Мин инде телгә алынған йыйылыштарҙа ҡатнашҡан һирәктәрҙең береһе булараҡ әйтә алам: ағзаларының бөтәһе лә тиерлек был донъяның ярлыларынан булған был төркөмдөң 35×80 футлыҡ йыйылыш йорто төҙөүгә тотоноуы, бигерәк тә ер участкаһы өсөн иң түбән сығым да 6 000 доллар талап иткән ҡалала, ысынлап та «ҡараңғылыҡтағы аҙым» кеүек тойолдо. Уларҙы был аҙымға барырға этәргес булған — ханым Уайттың уларға биргән шаһитлығы Хоҙайҙан килгән һәм, ышаныслы рәүештә, тормошҡа ашасаҡ тигән тулы ышаныстары ғына ине.
GSAM 447.3Башланғыс мәлдән алып бөгөнгө көнгә тиклем был эшкә төрлөсә бәйле булып килгән кеше булараҡ, юғарыла килтерелгән шаһитлыҡтың һәр яҡтан да үтәлгәнен әйтергә теләйем. Участоктар эҙләп сыҡҡанда 6 000 доллар торған участканы 4 000 долларға алырға өлгәштек. Бер апай: Урынымды һата алһам, 1 000 доллар бирер инем, — тине. Ул шунда уҡ мөлкәтте риэлтор ҡулына тапшырҙы, ә риэлтор уның хаҡын бик түбән тип әйтте. Ике аҙна эсендә уның урыны тәүҙә ул баһалағандан 1 000 долларға күберәккә һатылып, вәғәҙәһе үтәлде. Тағы бер ярлы имандаш — сиркәүҙе нисек төҙөргә мөмкин икәнен аңлай алмаған, әммә: «Әгәр Хоҙай эш итергә кәрәк тип әйтһә, ул ниндәйҙер юл табыр», — тип әйткән ул. Ул аптырап ҡалды: туғандарының береһенең мираҫ эше тамамланған, һәм ул 20 000 доллар эйәһе булып сыҡҡан. Ул төҙөлөшкә 1 000 доллар бүлеп бирҙе һәм үҙе өсөн торлаҡ урын төҙөү маҡсатында сиркәү участкаһының өстән бер өлөшөн һатып алды, шулай итеп йәмғиәткә ике яҡтан ярҙам күрһәтте.
GSAM 448Сан-Францискоға ҙур ярҙам
GSAM 448.1Шулай итеп, бина төҙөлөшөн дауам иткәндә комитет күп кенә иғәнәләр һәм ярҙамдарға тап булды. Әйтергә кәрәк, сиркәү бинаһы ер участкаһы менән бергә яҡынса 14 000 долларға төшкән, һәм уның яртыһынан күбеһе бина әҙер булмайынса иғәнәләр иҫәбенә йыйылған. Лагюна урамында, бина төҙөлгән өлөшөндә мәктәп биналары етмәгәнлектән, мәктәп советы ҡыйыҡ ябылмаҫтан алда уҡ аҫҡы бүлмәләрҙе мәктәп үткәреү өсөн арендаға алырға килеште. Айлыҡ 75 доллар аренда хаҡы яҡынса ике йыл буйына проценттарҙы һәм ағымдағы сығымдарҙы ҡапланы, ә йәмғиәт ҡалған бурысты кәметеү өсөн йыйған аҡсаһын йүнәлтте.
GSAM 448Һыу менән дауалау амбулаторияһы
GSAM 448.2Хәҙерге ваҡытта шул ваҡытта йыйылған бурыстың бәләкәй генә өлөшө генә ҡалған, ә сиркәүҙең подвалында тулыһынса йыһазланған һыу менән дауалау амбулаторияһы урынлашҡан; ул аҡса мәсьәләләрендә бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡ кисермәй, ҡалған бурыстан күпкә ҡиммәтлерәк, һәм был бурыстар тиҙҙән үткән хәлгә әйләнәсәк.
GSAM 448.3Хаҡлыҡты ҡабул иткән йәндәр тураһында шаһитлыҡтың был өлөшө ғәжәпләнерлек итеп үтәлде. Унда тик дистәләр генә түгел, ә йөҙләгән кеше хаҡлыҡтың яҡтылығын ҡабул итте һәм хәҙер ер йөҙөнөң төрлө мөйөштәрендә таралып ята. Мин Сан-Францискоға килгән һайын һуңғы осрашыуҙан һуң хаҡлыҡты ҡабул иткән икенән алып ун кешегә тиклем осратам; һәм әле тамамланмаған.
GSAM 449Пастор Уайттың үлеме
GSAM 449.11880 йыл тирәһендә Вәйхи рухы аша Уайт ханым ире, пастор Джеймс Уайтҡа, үҙ өҫтөндәге күп борсолоуҙарҙы һәм яуаплылыҡты башҡа, йәшерәк кешеләргә тапшырһын, үҙе «ахырғы үҙгәрешкә әҙерләнһен» тип әйтергә ҡушылды — был уның ерҙәге ғүмере тиҙҙән тамамланасаҡ тигәнде аңлата. Ул был күрһәтмәне ваҡытында үтәй башланы, сөнки 1881 йылда уның хеҙмәттәре туҡтаны, һәм ул Иисуста йоҡоға китте. 31 июлдә уны малярия биҙгәге тотто. 3 августта уны өйөнән Баттл-Крик санитариумына күсерҙеләр, унда мөмкин булған бөтә ҡарау һәм иғтибар күрһәтелде, әммә файҙаһыҙ булды. Уның хәле көндән-көн насарайҙы. Ауырыуының тәүге көндәренән үк ул үҙенең «ахырғы үҙгәреше»нең килеүен алдан тойҙо.
GSAM 449Пастор Смиттың белдереүе
GSAM 449.2Был ваҡиға тураһында һөйләгәндә, пастор Урия Смит болай ти: «Уның үлеме шарттары, мөгаен, тағы ла уңайлыраҡ булмаҫ ине. Ауырыуының һуңғы өс көнөндә аңлы булған осорҙа ул бер ауыртыу ҙа кисермәгәнен раҫланы. Бина эсендә һәм янында ихлас һәм күҙ йәштәрен түккән дуҫтарҙың ҙур төркөмө торҙо, шул йәмле шәмбе көндөҙөн уның ғүмере әкренләп һүнде. Тыныс йоҡоға сумыу кеүек үк ул үлемгә китте; һәм барыһы тамамланғас, йөҙөндә бал кеүек татлы тыныслыҡ сағылды. Был доғаға яуап бирелгән кеүек булды:
GSAM 449.4Уның вафаты ваҡытында ул 60 йәш 2 көнлөк ине. Баттл-Крик ҡалаһында уның ихтирам ителеүе шунда сағылды: 13 августтағы ерләү мәрәсименә кәм тигәндә 2500 кеше килде, һәм уны Оук-Хилл зыяратына оҙатырға 95 арбалы кортеж һәм күп һанлы йәйәүлеләр сыҡты.
GSAM 450.1Уның вафатынан һуң бирелгән һәм Review журналында баҫылған күпсанлы иҫтәлектәрҙән пастор С. Н. Һаскеллдың түбәндәге юлдарын килтерәбеҙ:—
GSAM 450.2«Мин уның һәр ауыр хәлдә тиерлек дөрөҫ фекер йөрөтөүен, хаталанғандарға һәм хәтта үҙен рәнйеткәндәргә ҡарата йомшаҡ йөрәклелеген һәм юғары рухлылығын, уларҙың тәүбә итеүен күрһәтерлек билдәләрҙе күргән һайын сағылған мәрхәмәтлелеген, шулай уҡ ул ышанған дөрөҫлөккә булған мөхәббәтен иҫкә алһам, мин ихлас күңелдән әйтә алам: Израилдә бер ата ятып ҡалды. Ул ял иткән арала, ошо эш тә, күп кешеләр ҙә уның алдан күреү һәләтенең һәм атаса ҡайғыртыуының етмәүен тоясаҡ».
GSAM 450.3Ул вафат булғанда дошмандарыбыҙ хәбәр хәҙер туҡталырға тейеш, тип белдерҙе. Әммә был дөрөҫ түгел; Алланың ҡулы аҫтында уның тарафынан нигеҙләнгән ошо ойошмалар тағын да ҙураясаҡ, «Раббы ултыртҡан ағастар» кеүек үҫеп, күп һанлы һәм мул һөҙөмтәле ботаҡтар таратыуға яҙылған.
GSAM 450Дини закондарҙы фаразлау
GSAM 450.4Өсөнсө фәрештә хәбәрен еткергәндәр Асыҡланыу китабының 13-сө бүлегендәге пәйғәмбәрлек буйынса Америка Ҡушма Штаттарында һәм башҡа ерҙә кешеләрҙе Хоҙай бойороҡтарын һаҡлағандары өсөн эҙәрлекләү ваҡыты киләсәк, тип әйткәндәренә 58 йыл үтеп китте. Уайт ханымдың Early Writings исемле китабында был уҡытыу хаҡында түбәндәгеләрҙе уҡыйбыҙ:—
GSAM 450.5«— Фәрештә әйтте: „Ҡарағыҙ!“ Иғтибарым яман кешеләргә, йәғни иманһыҙҙарға йүнәлтелде. Улар барыһы ла хәрәкәттә ине. Хоҙай халҡының дәртләнеүе һәм көсө уларҙы уятты һәм ярһытты. Һәр яҡта буталсыҡ, буталсыҡ ине. Мин Хоҙайҙың нуры һәм көсө булған төркөмгә ҡаршы саралар күрелеүен күрҙем. Уларҙың тирәһендә ҡараңғылыҡ ҡуйыра барҙы; әммә улар ныҡ баҫып торҙо, Хоҙай тарафынан раҫланған һәм уға ышанып. Мин уларҙы буталған хәлдә күрҙем; шунан һуң уларҙың Хоҙайға ихлас ялбарыуын ишеттем. Көнө-төнө уларҙың ялбарыуы туҡтаманы: „Эй, Хоҙай, һинең ихтыярың булһын! Әгәр был һинең исемеңде данлай ала икән, халҡың өсөн ҡасып сығыу юлын ас! Беҙҙе тирә-яҡтағы мәжүси халыҡтарҙан ҡотҡар. Улар беҙҙе үлемгә хөкөм итте; әммә һинең ҡулың ҡотҡарыу килтерә ала“».2
GSAM 451.1«Шунан мин ер йөҙөндәге абруйлы етәкселәрҙең бергә кәңәшләшкәнен, ә Шайтан менән уның фәрештәләренең улар тирәләй мәшғүл булыуын күрҙем. Мин бер яҙманы күрҙем, уның күсермәләре ерҙең төрлө мөйөштәренә таратылған ине; унда изгеләр үҙҙәренең айырым инаныуҙарынан баш тартмаһа, шәмбе көнөн ташламаһа һәм аҙнаның тәүге көнөн тотмаһа, билдәле бер ваҡыт үткәндән һуң халыҡҡа уларҙы үлтерергә хоҡуҡ бирелә, тип бойоролған ине.»3
GSAM 451Америкадағы ҡыҫым
GSAM 451.2Ҡарама-ҡаршы яҡтағылар әйтә: Был илдә ҡыҫым яһау бер ҡасан да булмаясаҡ, сөнки Америка Ҡушма Штаттары Конституцияһында: «Конгресс динде рәсми итеп индереү йәки уны ирекле тотоуҙы тыйыу тураһында бер ниндәй ҙә закон ҡабул итә алмай» тип яҙылған. Өҫтәүенә, штаттарҙың күпселегенең «Хоҡуҡтар Актыһы» дини закондар ҡабул итеүҙе тыйған. Был дәғүәләргә ҡарамаҫтан, беҙҙең халыҡ киҫәтеү хәбәрен һәм бәрелешкә әҙерләнеү кәрәклеген иғлан итеүҙе дауам итте.
GSAM 451.31863 йылда Америка Ҡушма Штаттары Конституцияһын һәм ил закондарын дин тоторға мәжбүр итеү өсөн һөҙөмтәле итеп үҙгәртеү маҡсатында ойошма төҙөлдө. Был идеялар шундай тиҙ таралып, кешеләрҙе дөрөҫ эшләргә мәжбүр итеү принцибы, бигерәк тә йәкшәмбене тотоу мәсьәләһендә, көс ала барҙы, шуға күрә күп штаттарҙа, хатта йәкшәмбе тураһындағы закондарында намыҫлы рәүештә башҡа көндө тотоусылар өсөн дә шарттар ҡаралған штаттарҙа ла, ҡыҫым итеү ысын мәғәнәһендә башланды, һәм кешеләрҙе йәкшәмбене тотмауҙа ғәйепләп төрмәләргә ябыуҙар булды.
GSAM 452116 ҡулға алыу
GSAM 452.1Минең алдымда Америкала 1878 йылдан 1896 йылдың мартына тиклем Етенсе көн адвентистарының 116 ҡулға алыныу исемлеге бар. Шуларҙың 109-ы ғәйепле тип табылған. Уларҙың күптәре 20-ҙән 60 көнгә тиклем төрмәгә ултыртылған, ә яҡынса ун ике кешеһе үтереүселәр, урлаусылар һәм иң насар енәйәтселәр менән бер рәттән «сылбыр төркөмө»ндә эшләргә мәжбүр ителгән. Һәр осраҡта уларҙы хөкөм иткәндәр уларҙы иң яҡшы граждандар тип таныған.
GSAM 452Religious Liberty Association
GSAM 452.21889 йылдың 21 июлендә Мичиган штатының Баттл-Крик ҡалаһында National Religious Liberty Association ойошторолдо; уның маҡсаты — дини закондарға ҡаршы тороу, халыҡҡа дин менән граждандар власы араһындағы дөрөҫ мөнәсәбәт тураһында мәғлүмәт таратыу һәм намыҫ өсөн эҙәрлекләнгән кешеләргә ярҙам күрһәтеү ине. Был ойошма әҙәбиәт таратыуҙа һәм халҡты илебеҙҙәге заман бурыстары һәм хәүефтәре тураһында мәғлүмәт менән таныштырыуҙа ҙур эш башҡарҙы. Ысынлап та, ул Асыҡланыу китабының 14:9-12 аяттарындағы иҫкәртеү хәбәрҙәрен таратыуҙа ҙур өлөш индерҙе.
GSAM 452Донъяуи журналдарҙың ярҙамы
GSAM 452.3Шул саҡта Етенсе көн адвентистарына ҡаршы барған ҡыҫымдар New York Sun, New York World, Chicago Inter Ocean кеүек гәзиттәрҙең редакцион биттәрендә күтәрелде. Унда үҙ намыҫына буйһоноп, бойороҡта билдәләнгән көндө тотоу өсөн Америка Ҡушма Штаттары гражданына ҡарата ғәҙелһеҙ мөнәсәбәт тураһында асыҡтан-асыҡ яҙған мәҡәләләр донъя күрҙе. Ошо характерлы гәзит мәҡәләләре аша был тема миллионлаған уҡыусылар иғтибарына сығарылды. Бер ай эсендә өсөнсө фәрештә хәбәренең төп хәҡиҡәте беҙ егерме йылдан ашыу ваҡыт эсендә хәбәрҙе еткерә алғандан да күберәк кешенең иғтибарына сығарылды.
GSAM 453Кешенең ярһыуы Хоҙайҙы маҡтауға әйләндерелде
GSAM 453.1Шулай итеп, кешеләрҙең Хоҙай эшен туҡтатыу һәм дүртенсе бойороҡта билдәләнгән шәмбегә ҡаршы тороусы йәкшәмбене яҡлау өсөн закондар ҡабул итеү тырышлыҡтары, киреһенсә, хаҡлыҡтың тиҙерәк таралыуына юл асҡаны күренә.
GSAM 453.2Бер нисә ай эсендә был алымдар ярҙамында ниндәй эштәр башҡарылғанын уйлағанда, ике изге яҙма көслө итеп иҫкә төшә. Беренсеһе: «Беҙ хаҡлыҡҡа ҡаршы бер ни ҙә эшләй алмайбыҙ, ә хаҡлыҡ өсөн генә эшләй алабыҙ;»4 ә икенсеһе: «Ысынлап та кешенең ярһыуы һине маҡтар; ярһыуҙың ҡалғанын һин тыярһың.»5
GSAM 453Йәкшәмбе закондары тураһында фараз
GSAM 453.31885 йылда баҫылған Testimony No. 32 китабында Америка Ҡушма Штаттарында йәкшәмбе закондары нисек ҡабул ителәсәге тураһында түбәндәге һүҙҙәр әйтелә: «Популярлыҡ һәм ярҙам алыу өсөн закон сығарыусылар йәкшәмбе законын ҡабул итеү талабына биреләсәк.»6 Беҙ бер мәлгә был нисек инде тормошҡа ашырылғанын ҡарарбыҙ.
GSAM 453Донъя күргәҙмәһе тураһындағы закондар
GSAM 453.41892 йылда Конгресстан шул йылдың майынан октябренә тиклем Иллинойс штатының Чикаго ҡалаһында үтәсәк Бөтә донъя күргәҙмәһен йәкшәмбе көндә асыуҙы тыйырға талап ителде. Бындай закон 1892 йылдың 19 июлендә, юғарыла фаразланғанса, шундай баҫым аҫтында ҡабул ителде. Һәм иҫтә тотоғоҙ: был Төньяҡ Америка Ҡушма Штаттары Конгрессының шәмбе мәсьәләһе буйынса тәүге тапҡыр закон сығарыуы булды.
GSAM 453.5Сиркәүҙәр ҙур исемлектәр һәм петициялар ебәрҙе, һәм телеграммалар ебәреп, Конгресҡа мөрәжәғәт итеү менән генә сикләнмәй, ә конгрессмендарға йомшаҡ итеп (?) хәбәр иттеләр: «Беҙ, был акт менән үҙебеҙҙе һәм бер-беребеҙҙе ошо вәғәҙә менән бәйләйбеҙ: хәҙерҙән башлап, Донъя күргәҙмәһенә теләсә ниндәй өҫтәмә ярҙам күрһәтеүҙе яҡлаған теләсә ҡайһы конгресс ағзаһына — сенаторға ла, вәкилгә лә — ниндәй ҙә булһа вазифаға йәки ышаныс талап иткән урынға һайлағанда тауыш биреүҙән йәки уны яҡлауҙан баш тартырбыҙ, әгәр ул был резолюцияларҙа билдәләнгән шарттарҙан башҡа ярҙамға тауыш бирһә». Шарттары шунда: Ярминкә йәкшәмбе көнө ябылырға тейеш.
GSAM 454Конгресстағы сығыштар, 1892
GSAM 454.1Конгресс трибунаһында закон проекты ҡабул ителгәндә яңғыраған сығыштарҙан бер үрнәк итеп түбәндәгеләрҙе уҡығыҙ:
GSAM 454.1«Мин был кире ҡағыуҙы аҡҡа ҡара менән яҙылған килеш, Америка Ҡушма Штаттары Конгресы тарафынан тәҡдим ителгән рәүештә күрергә теләр инем. Яҙығыҙ уны. Һеҙ уны нисек яҙыр инегеҙ? ... Әгәр батырлығығыҙ етә икән, уны формулировкалап ҡарағыҙ; яҡлағыҙ, әгәр батырлығығыҙ етә икән; уның өсөн тауыш биргәндәрҙең күпмеһе кире бында ҡайтып килер? Берәү ҙә, тип өмөт итәм. Уны кире ҡағыу менән үҙегеҙҙе хәүеф аҫтына ҡуяһығыҙ.»
GSAM 454Сиркәүҙең маҡтаныуы
GSAM 454.2Конгрестан был закон проектын ҡабул итеүҙе талап итеп, быға өлгәшкән кешеләрҙең уны дини закондар ҡабул итеү планында мөһим еңеү тип иҫәпләгәндәре асыҡ күренә: сөнки был билдәле пасторҙарҙың береһе, Пенсильвания штатының Питтсбург ҡалаһындағы уағыҙында, закон ҡабул ителгәндән һуң уҡ, түбәндәгеләрҙе әйткән:—
GSAM 454.3«Сиркәүҙең ҙур сәйәси йәки идара итеү органдары алдында абруйлы булыуы һуңғы Донъя күргәҙмәһе мәсьәләһендә иң һөҙөмтәле раҫланды: ул саҡта илдең иң юғары органы — Америка Ҡушма Штаттары Сенаты — дин тауышын тыңлап, Донъя күргәҙмәһе өсөн 5 000 000 доллар бүлеү тураһындағы законды сиркәү ҡуйған шарт менән ҡабул итте: ҙур күргәҙмәнең ҡапҡалары йәкшәмбе асылмаһын. Был бөйөк яҡшы факт христиандарҙың аңына шуны һалды: әгәр был мөмкин булһа, шулай уҡ башҡа шундай уҡ кәрәкле саралар ҙа ҡабул ителер. Дини ойошма көс-ҡеүәт туплауын дауам итә, һәм уның тауышы киләсәктә үткәндән күпкә йышыраҡ ишетеләсәк.»
GSAM 454.3Шулай итеп, 1885 йылда бирелгән был шаһитлыҡтың нисек үтәлгәнен һәм бөгөн дә үтәлеп барыуын күрәбеҙ.
GSAM 455Католик һәм протестант берҙәмлеге
GSAM 455.1Был бәйләнештә беҙ 1885 йылда әйтелгән һәм Testimony No. 32 китабында ла осраған тағы бер фаразға мөрәжәғәт итәбеҙ:—
GSAM 455.2«Протестантлыҡ үҙ ҡулын упҡын аша Рим көсөнөң ҡулын тотоу өсөн һуҙғанда; ул тәрән упҡын аша спиритизм менән ҡул алышырға тырышҡанда; Был өслө берлек йоғонтоһонда илебеҙ протестант һәм республикалы хөкүмәт булараҡ Конституцияһының бөтә принциптарын кире ҡағып, папаның ялғандарын һәм алдауҙарын таратыу өсөн шарттар булдырһа, шул саҡта беҙ Шайтандың ғәжәп эштәре ваҡытының килеүен һәм ахырҙың яҡынлашыуын белербеҙ».7
GSAM 455.3Был фараздың тәүге өлөшө нисек үтәлә башлауын күрһәтеү өсөн тирә-яҡта барған хәлдәрҙе генә күҙәтергә кәрәк. Протестанттарҙың — пасторҙарҙың да, ғәҙәти кешеләрҙең дә — католиктарҙың рәхмәтен яуларға тырышыуын һәм уларҙы үҙ ойошмаларына саҡырыуын күҙәтегеҙ. Ошоны иҫтә тотоғоҙ: 1885 йылда, юғарыла килтерелгән шаһитлыҡ бирелгән ваҡытта, бөгөн күҙәтелгәндәрҙең эҙ-ҡалдығы ла күренмәгән тиерлек.
GSAM 455.4Протестанттарҙың папистарға ҡул һуҙып, уларҙың ярҙамын алырға нисек тырышыуын күрһәтеү өсөн мин 1896 йылдың 18 мартындағы Kansas City (Mo.) Star гәзитенән бер өлөш килтерәм.
GSAM 455Методистар һәм Сент-Патрик көнө
GSAM 455.51896 йылдың 17 мартында, Изге Патрик көнөндә, Канзас-Сити (Миссури) ҡалаһындағы Коатс опера театрында Канзас-Ситиҙың төп методист сиркәүенең пасторы доктор Митчелл сығыш яһаны. The Star гәзите сығыштың бер өлөшөн «драматик бәләкәй күренеш» тип атай. Доктор Митчелл түбәндәгеләрҙе әйткәндә, уны көслө алҡыштар менән ҡаршы алдылар:—
GSAM 455.6«Тар ҡараш — белемһеҙлек балаһы. Беҙ бер-беребеҙҙе етерлек белмәгәс, тар ҡарашлыбыҙ. Беҙ, протестанттар, католиктар тураһында әйтеп бөткөһөҙ насар фекерҙәргә ышанырға өйрәндек. Католиктар ҙа протестанттар тураһында әйтеп бөткөһөҙ насар фекерҙәргә ышанырға өйрәнде. Ә хәҙер, бер-беребеҙҙең күҙҙәренә ҡарап, ҡулдарын ҡыҫып тотошҡас, беҙ бер-беребеҙ тураһындағы хаталы фекерҙәребеҙҙе асыҡлайбыҙ; әгәр бер-беребеҙҙе яҡшыраҡ белһәк, бер-беребеҙҙе яҡшыраҡ яратыр инек. Беҙ айырым тороп, тәнҡитләп килдек. Изге Мәсих эйәреүселәренә оят! Бөтә христиандар ҙа бер үк ҡиммәтле ҡан менән ҡотҡарылған; беҙҙе бер үк илаһи рәхмәт тота, һәм беҙ бер үк йәннәткә барып етергә өмөт итәбеҙ. Эй, туғандар, бында, ерҙә үк бер-беребеҙ менән танышып алһаҡ яҡшыраҡ булыр ине.»
GSAM 456.1Star дауам итә:—
GSAM 456.2«Шунан доктор Митчелл үҙенең артында ултырған [католик священник] отец Далтонға боролоп, ҡулын һуҙып: „Ошо, ағай Далтон, минең ҡулым“, — тине. Отец Далтон тороп, һуҙылған ҡулды ҡыҫты, һәм доктор Митчелл уны ҡыҫҡанда, былай тине: „Ерҙә бер үк ҡалала оҙаҡ йәшәп, күктә бер-беребеҙҙе таныштырыу өсөн фәрештәгә мөрәжәғәт итергә тура килһә, был ҙур үкенес булыр ине. Әйҙәгеҙ, ерҙә үк танышайыҡ“. Тамашасылар алҡышланы, һәм Отец Далтон ултырғас, доктор Митчелл сығышын дауам итте.»
GSAM 456Бөйөк һәм хәл иткес нәмә
GSAM 456.3Беҙ 1892 йылдың 18 февралендә Австралияның Мельбурн ҡалаһынан ебәрелгән башҡа бер хәбәрҙән цитата килтерәбеҙ:
GSAM 456.3«Бөтөн күктәр миңә ваҡиғаларҙың асылыуын күҙәтеп ултырған итеп күрһәтелә. Ерҙә Хоҙай хөкүмәте хаҡындағы ҙур һәм оҙайлы бәхәстә бер кризис асыҡланасаҡ. Бик ҙур һәм хәл иткес бер ваҡиға буласаҡ, һәм ул бик тиҙҙән буласаҡ.»
GSAM 456Брюэр судьяһының «Христиан милләте»
GSAM 456.4Был документ яҙылғандан ун бер көн үткәс, ул Америка Ҡушма Штаттарына барып етмәйенсә, протестанттар ҙа, католиктар ҙа был илдең яҙмышында хәл итеүсе тип һанай торған ваҡиға булды. Мин Америка Ҡушма Штаттарының Юғары судының 29 февралендә Юғары суд ағзаһы Брюэр тарафынан ҡабул ителгән «Был христиан иле» тигән ҡарарын күҙ уңында тотам. Күрһәтелгәнсә, шул уҡ йылдың 19 июлендә Донъя күргәҙмәһе өсөн йәкшәмбе ябыу тураһындағы закон ҡабул ителде. Уны ҡабул итеүҙе ныҡ яҡлаған пасторҙар, Юғары суд был илде христиан иле тип иғлан иткәнлектән, христиан ял көнө — йәкшәмбе — боҙолоуҙан һаҡланырға тейеш, тип ихлас мөрәжәғәт иттеләр. Шулай итеп, Милли реформа партияһы шундай фекергә килде. Был христиан иле булғас, ул Хоҙайҙы һәм уның закондарын хөкүмәттең нигеҙе итеп танырға тейеш, һәм башҡалар. Ысынлап та, был һуңғы бәхәстә ҙур һәм хәл иткес бер ваҡиға булды, «һәм ул бик иртә булды.»
GSAM 457Боронғо пәйғәмбәрҙәр
GSAM 457.1Алланың хеҙмәтселәренә, пәйғәмбәрҙәргә бирелгән күренештәр ике төрлө булған кеүек: береһе «асыҡ күренештәр» тип аталған, йәғни кеше күренеш алған ваҡытта уны башҡалар күрә алған; икенсеһе «төн күренештәре» тип аталған. Бындай тәүге күренештәр 1-се Самуил китабының 3:1 аятында телгә алына, унда бала Самуилдең тәжрибәһе ошо һүҙҙәр менән сағыла: «Ул көндәрҙә Хоҙай һүҙе һирәк ине; асыҡ күренеш булманы».
GSAM 457Асыҡ күренештәр
GSAM 457.2Был шундай характерлы асыҡ күренеш ине, унда Раббының ҡулы пәйғәмбәр Езекииль өҫтөндә ине. Иудея ололары уның алдында ултырғанда, улар уны асыҡ күренештә күрҙе.8 Бер башҡа ваҡытта пәйғәмбәр Даниил халдей хакимдары араһында күренеш хәленә инде. Әгәр улар ҡалһа, уны күренештә күрә алыр инеләр, әммә уның урынына «уларҙы көслө ҡалтырау баҫты, шуға улар йәшеренергә ҡасып китте».9
GSAM 457Уайт ханымдың төн күренештәре
GSAM 457.3Уайт ханымдың тәүге күренештәре бөтәһе лә асыҡ күренештәр булды. 1884 йылдан башлап күренештәрҙең характеры ошо йәһәттән үҙгәрҙе: хәҙер улар Изге Яҙмаларҙа «төн күренештәре» тип аталған, гади төштәр түгел, әммә элекке асыҡ күренештәрҙәге кеүек үк шул уҡ яҡты фәрештә пәйда булып, уға күрһәтмәләр бирә. Библияла «төн күренештәре»нең күп осраҡтары теркәлгән, быны Башланмыш 46:2; Даниил 2:19; 7:13; Эштәр 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25 аяттарын уҡып ҡарағанда ла асыҡ күрергә була.
GSAM 458.1Уайт ханымдың был төнге күренештәрендә күп кенә мөһим фараздар әйтелгән, улар элек әйтеп үтелгәнсә иң төгәл үтәлде. Хәҙер мин һуңғараҡ осорға ҡараған ҡайһы бер күренештәргә иғтибар итәм.
GSAM 458Вашингтонға күсерелеү
GSAM 458.21893 йылда ханым Уайт әйтте:
GSAM 458.2«Баттл-Крикҡа хәҙер бик күп эшмәкәрлек төрҙәре тупланған. Әгәр был эшмәкәрлек төрҙәрен бүлеп, яҡтылыҡ һәм белем башҡа төбәктәргә лә файҙа килтерә алырлыҡ итеп башҡа ҡалаларға урынлаштырһаҡ, был Хоҙай тәртибенә тап килер ине. Хоҙай Баттл-Крикҡа икенсе Иерусалим булдырыуҙы теләмәй. Әгәр Хоҙай ихтыяры үтәлергә тейеш икән, көслө реформалар, үҙгәрештәр һәм ҡоролмаларҙы, учреждениеларҙы күсереп урынлаштырыу кәрәк буласаҡ.»
GSAM 458.31903 йылдың мартында Калифорнияның Окленд ҡалаһында үткән Генераль конференцияла ул әйтте:
GSAM 458.3«Йылдар буйы беҙҙең халыҡҡа Баттл-Криктан сығығыҙ тигән иҫкәртеү бирелде. Әммә унда күп төрлө эшмәкәрлек ойошторолғанлыҡтан, шунда ҡалыу уңайлы булды, һәм кешеләр ни өсөн күсергә кәрәклеген аңлай алманы.»
GSAM 458.4«Башҡа урында урынлашыу тураһында бирелгән һорауға яуап итеп, мин: Эйе, — тием. Генераль конференция офистарын һәм нәшриәт эшен Баттл-Криктан күсерһендәр. Урыны ҡайҙа икәнен белмәйем — Атлантик яр буйындамы, әллә башҡа ерҙәме. Әммә быны әйтәм: Баттл-Крикта Review офисын яңынан төҙөү өсөн бер таш та, бер кирпес тә һалмағыҙ. Хоҙай уның өсөн яҡшыраҡ урын әҙерләгән.»
GSAM 458.5Был күрһәтмәне ишеткәс, ышаныусылар конференцияһы тауыш биреп ҡарар итте: «Генераль конференция офистарын Мичиган штатының Баттл-Крик ҡалаһынан Атлантик яр буйындағы бер урынға күсерһендәр».
GSAM 459.1Генераль конференция ултырышынан һуң Баттл-Крик ҡалаһында үткән Генераль конференция советы ултырышында «Генераль конференция офисының штаб-квартираһын Нью-Йорк ҡалаһы янында урынлаштырыуҙы яҡлайбыҙ» тип тауыш бирелде. Шуға ярашлы, уңайлы урын эҙләү өсөн ҙур комиссия һайланды. Комиссия үҙ планын Уайт ханымға еткерҙе һәм унан өҫтәмә яҡтылыҡ бармы-юҡмы тип һораны. Ул яуап итеп әйтте:—
GSAM 459.2«Хоҙай беҙгә аңлы һәм доғалы рәүештә хәрәкәт итергә ярҙам итһен. Мин уның беҙҙең нәшриәт йортобоҙҙо ҡайҙа урынлаштырырға кәрәклеген бик тиҙҙән белеүебеҙҙе теләүенә ышанам. Мин ышанам, беҙҙең берҙән-бер хәүефһеҙ юл — болот күскән ваҡытта күсергә әҙер тороу. Ул беҙҙе йүнәлтһен өсөн доға ҡылайыҡ. Ул үҙенең промыслаһы менән беҙҙең Баттл-Криктан китеүебеҙҙе теләүен күрһәтте....
GSAM 459.3«Нью-Йоркта эшләргә кәрәк, әммә беҙҙең нәшриәт йортон шунда урынлаштырырға кәрәкме — әйтә алмайым. Мин алған яҡтылыҡты был хәрәкәтте яҡларға етерлек аныҡ тип һанамайым.»
GSAM 459.4Нью-Йорк ҡалаһында һәм тирә-яҡтағы ҡалаларҙа яҡынса ике аҙна эҙләнеүҙән һуң, комиссия нәшриәт йорто өсөн яраҡлы урын таба алманы. Ошо мәлдә 30 май даталы хат килде, унда Уайт ханым болай тип яҙған:—
GSAM 459.5«Review and Herald баҫма йорто өсөн урын эҙләгәндә, туғандарыбыҙ ихлас күңелдән Хоҙайҙы эҙләргә тейеш. Улар ҙур һаҡлыҡ, уяулыҡ һәм доға менән, үҙҙәренең көсһөҙлөгөн даими тойоп хәрәкәт итергә тейеш. Беҙ кеше фекеренә таянырға тейеш түгелбеҙ. Беҙ Хоҙай биргән хикмәткә ынтылырға тейеш....
GSAM 459.6«Ошо учреждениене Нью-Йоркта урынлаштырыу мәсьәләһендә һаҡ булығыҙ, тип әйтергә кәрәк. Мин уны Нью-Йорк янында урынлаштырыу яҡлы түгелмен. Хәҙер бөтә сәбәптәремде лә аңлата алмайым, әммә шул ҡаланан 30 миль радиусындағы теләһә ҡайһы урын бик яҡын булыр, тип ышанам. Башҡа урындарҙың тирә-яғын өйрәнегеҙ. Вашингтон, D.C.-ның өҫтөнлөктәрен ентекле өйрәнеү кәрәк, тип ышанам.
GSAM 460.1«Был учреждениене ҡала эсендә лә, ҡала ситендә лә урынлаштырырға ярамай. Уны ауыл районында, ер менән уратып алынған урында булдырырға кәрәк.»
GSAM 460Уңай тәҡдим фаразы
GSAM 460.2Был мәғлүмәт менән комитет доға менән Вашингтон тирәһен ҡарай башлағанда, өсөнсө хат килеп төштө, унда түбәндәге күрһәтмә бар ине:
GSAM 460.2«Көнсығыштағы эшебеҙҙең урынын билдәләү мәсьәләһендә яҡтылыҡ һорап доға ҡылдыҡ, һәм яҡтылыҡ беҙгә бик аныҡ килде. Миңә ышаныслы яҡтылыҡ бирелде: аҡсаһын иркен файҙалана алған кешеләр күп аҡса һалған урындарҙы беҙгә һатыуға тәҡдим итәсәктәр. Был сарайҙарҙың хужалары вафат була, йәки иғтибарҙары башҡа нәмәләргә йүнәлтелә, һәм милек бик түбән хаҡҡа һатыуға ҡуйыла....
GSAM 460.3«Миңә бирелгән яҡтылыҡтан беләм: әлегә Review and Herald нәшриәтенең штаб-квартираһы Вашингтон янында булырға тейеш.»
GSAM 460Фаразланған урын табылды
GSAM 460.4Был хәбәрҙе ҡулда тотоп, комитет Колумбия округында урын эҙләүҙе башланы, әммә бер акр өсөн мең долларҙан түбән ер табылманы. Ниһайәт, уларҙың иғтибары Такома-Паркҡа йүнәлтелде. Түбәндә комитеттың хисабы:—
GSAM 460.5«Беҙ Дистрикттан ситтә, әммә Такома-Парк ҡалаһының сиктәрендә яҡынса 50 акр ер участкаһын таптыҡ, уны 6000 долларға, йәғни акрына 120 долларға һатып алырға мөмкин. Беҙ был ерҙе ентекле тикшерҙек. Беҙ белдек, бер нисә йыл элек уны Бостон табибы санаторий урыны итеп һайлаған. Ул уны һатып алыуға һәм бөтә ҡыуаҡтарҙы, бүрәнәләрҙе һәм сүп-сарҙы таҙартыуға яҡынса алтмыш мең доллар сарыф иткән, тиҙәр. Финанс ауырлыҡтары уны пландарын тормошҡа ашырыуҙан туҡтатҡан, һәм участка уға ипотека хоҡуғы булған бер әфәндегә ун биш мең долларға күскән.
GSAM 461.1«Такома-Парк ҡалаһының граждандары, мэр һәм ҡайһы бер абруйлы ир-егеттәр аша, беҙҙе бик йылы ҡаршы алдылар һәм пландарыбыҙҙы тормошҡа ашырыуҙа дуҫтарса хеҙмәттәшлек итергә ышаныс бирҙеләр.
GSAM 461.2«Бөтә сәйәхәттәребеҙҙә һәм эҙләнеүҙәребеҙҙә шаһитлыҡтарҙағы талаптарға ошо урын кеүек тулыһынса тап килгән башҡа урын тапманыҡ. Беҙ ышанабыҙ, Алланың тәғәйенләүе беҙҙе ул беҙҙең биләүебеҙҙе теләгән урынға килтерҙе.»
GSAM 461.3Был һәм алдағы бүлектәрҙә килтерелгән шаһитлыҡтарҙың күп тапҡыр тормошҡа ашырылыуын иҫәпкә алып, әйҙәгеҙ «Хоҙайыбыҙға, Раббыбыҙға ышанайыҡ, шулай итеп нығынып ҡалырбыҙ; уның пәйғәмбәренә ышанайыҡ, шулай итеп уңышҡа ирешербеҙ», киләсәктәге ваҡиғаларға әҙер булыуыбыҙ өсөн һәм улар беҙҙе аптыратмаһын.