Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
27 / 29
27 / 29

26-сы бүлек — сит ил миссияларыбыҙ

John Norton Loughborough

GSAM 403.1«Яҙылған: үҙҙәренә уның тураһында һөйләнмәгән кешеләр күрәсәк, ишетмәгән кешеләр аңлаясаҡ».1

GSAM 403.2Америка Ҡушма Штаттарынан ситтәге тәүге миссиябыҙ 1874 йылда асылды: ошо ваҡытта пастор Дж. Н. Эндрюс Швейцарияға ебәрелде һәм унда эш башланы.

GSAM 403Үҙәк Европа майҙаны

GSAM 403.3Ул ваҡытта был миссияға 8 ил ингән: Швейцария, Франция, Италия, Төркиә, Бельгия, Испания, Португалия һәм Греция; был территорияла 140 000 000 кеше йәшәгән.

GSAM 403.4Был мәлдә конфессия һан яғынан көсһөҙ булған осорҙа беҙҙең кешеләрҙе территорияһы буйынса шундай киң миссияға тотонорға этәргән шарттарҙы телгә алыу ҡыҙыҡ булыр.

GSAM 403Пастор Czechowski

GSAM 403.51865 йылда хәҙерге хаҡлыҡты ҡабул иткән, дингә килгән поляк католик священнигы, пастор М. Б. Чеховский беҙҙең халыҡтан уны Урта Европаға миссионер итеп ебәреүҙе һораны. Ул ваҡытта был мөмкин булмағас, ул үҙ мөрәжәғәтен Массачусетс штаты Бостон ҡалаһындағы Беренсе көн адвентистарына еткерҙе, бәлки улар уны беҙҙең халыҡтан бөтөнләй айырылған кеше тип иҫәпләгәндер. Ниндәй генә булмаһын, улар кәрәкле сараларҙы йыйып, уны теләгән миссияһына ебәрҙеләр.

GSAM 404Швейцарияла шәмбе көнөн һаҡлаусылар

GSAM 404.11866 йылда ул Швейцарияның Трамелан ҡалаһында шәмбе хәҡиҡәтен һәм өсөнсө фәрештәнең хәбәрен өйрәтте, был тырышлыҡ шәмбе һаҡлаусылар төркөмөн барлыҡҡа килтерҙе. Бер аҙҙан ул уларҙан айырылып, Венгрияла хәбәрҙе таратыу өсөн китте. Трамеландағы төркөмгә Америкалағы эшебеҙ тураһында бер ни лә әйтмәне, әммә улар араһындағы Альберт Вюйльмие инглиз телен уҡый белде. Ул осраҡлы рәүештә Advent Review журналының бер нөсхәһен күрҙе. Шулай итеп, ике ил араһында хат алышыу башланды.

GSAM 404Пастор Эрзенбергер Америкаға ебәрелде

GSAM 404.21869 йылда Трамелан ҡалаһынан Джеймс Эрзенбергер инглиз телен өйрәнеү һәм Етенсе көн адвентистарының доктриналары һәм ғөрөф-ғәҙәттәре менән тулыраҡ танышыу маҡсатында Америкаға ебәрелде. Ул 18 июнь көнө Баттл-Крикҡа килеп етте һәм Америкала бер йыл ярым йәшәне. Ҡайтыу сәфәренә ул 1870 йылдың 9 сентябрендә Нью-Йорктан сыҡты. Шул уҡ йылдың июнендә Адемар Вюйльмие был илгә килде һәм яҡынса дүрт йыл йәшәне. Тыуған иленә кире ҡайтҡанда уға пастор Эндрюс эйәрҙе. Улар 1874 йылдың 16 октябрендә Неушательгә килеп етте.

GSAM 404.31875 йылда пастор Д. Т. Бурдо һәм уның ғаиләһе Американан Францияға китте, унда уларҙы комитет хеҙмәт итергә тәғәйенләне.

GSAM 404Француз гәзите башланып китте

GSAM 404.4Киләһе йылда, 1876 йылдың июлендә, Швейцарияның Базель ҡалаһында Les Signes des Temps (The Signs of the Times) исемле француз телендәге баҫма баҫылып сыға башланды. 1882 йылдың 13 майында, алты йыл үткәс, пастор Һаскелл Нью-Йорктан Европаға диңгеҙ юлы менән китте. Был миссионер сәйәхәте ваҡытында ул Швейцарияла күпмелер ваҡыт үткәрҙе.

GSAM 405Пастор Уитни Базельгә бара — пастор Эндрюстың вафаты

GSAM 405.11883 йылдың 26 июлендә пастор Б. Л. Уитни һәм уның ғаиләһе Базелгә килеп етте; Генераль конференция комитеты уны шул миссияны етәкләүгә тәғәйенләне, был һаулығы тиҙ насарайған пастор Эндрюстың эшен еңеләйтеү маҡсатында ине. Бер нисә ай үткәс, шул уҡ йылдың октябрендә ул вафат булды.

GSAM 405.2Пастор Эндрюс йәш сағында юғары уҡыу йорттары һәм колледждар мөмкинлектәренән файҙаланмаған, әммә ул яҡшы белемле булған, донъя уны үҙаллы уҡып белем алған йәки үҙ көсө менән күтәрелгән кеше тип атай. Уҡыуға ынтылыуы арҡаһында ул латын, грек һәм иврит телдәрен, ә һуңғараҡ француз телен дә камил үҙләштергән. Ул француз телен Үҙәк Европа миссияһында эште асыу һәм алып барыу өсөн үҙләштерҙе; унда ул ғүмеренең һуңғы алты йылын эшләп үткәрҙе, француз телендәге Signs of the Times журналы өсөн яҙып, уны баҫтырып сығарҙы һәм шул телдә вәғәз һөйләне. Шул рәүешле хеҙмәт иткәндә ул үлем ҡулына эләкте.

GSAM 405Европада доктор Келлогг

GSAM 405.31883 йылдың яҙында доктор Дж. Һ. Келлогг медицина тикшеренеүҙәре маҡсатында Европаға барҙы. Ул беҙҙең һәр миссияла бер нисә көн булды, һәм уның килеүе хеҙмәткәрҙәр өсөн ҙур дәртләндереү сығанағы булды; бигерәк тә Базельҙәге эш буйынса уның кәңәштәре пастор Эндрюс тарафынан ҙур баһаланды.

GSAM 405Пастор Батлер Европаға бара

GSAM 405.41883 йылдың октябрендә үткән Генераль конференцияла мөмкин тиклем тиҙерәк Англияла гәзит баҫтырыуҙы башларға тәҡдим ителде. Ошо конференцияла ҡабул ителгән тағы бер тауыш биреү һөҙөмтәһендә пасторҙар Дж. И. Батлер, М. С. Уилкокс һәм А. С. Бурдо Европа һәм Англиялағы эштә ярҙам итергә китте. Пастор Батлер 1884 йылдың 27 февралендә Шотландияның Глазго ҡалаһына килеп төштө. Пастор Батлерҙың сит ил миссияларына сәйәхәтенең маҡсаттарының береһе — сит илдәрҙә эш алып барыуҙағы ауырлыҡтарҙы шәхси күҙәтеү аша өйрәнеү һәм уларҙы нисек еңергә икәнен асыҡлау ине. Ул ла Базельҙа һәм Үҙәк Европа өлкәһендә билдәле бер ваҡыт эшләне. А. С. Бурдо Альпы тауҙары үҙәндәрендәге Вальденстар араһында, француз халҡы араһында хеҙмәт итте; ә М. С. Уилкокс Англияла баҫма һәм редакция эштәре менән бәйләнеп, 1886 йылдың аҙағына тиклем шунда булды.

GSAM 406Базельдә нәшриәт йорто төҙөлдө

GSAM 406.11884 йылда Базельҙа Imprimerie Polyglotte (исеме күп телдәрҙә баҫтырыу тигәнде аңлата) нәшриәте төҙөлгән. 1885 йылдың мартында Генераль конференция комитеты Һ. В. Келлоггҡа Базельгә барырға һәм баҫма йорто өсөн кәрәкле станоктарҙы һатып алырға рөхсәт итте. Ул был эште башҡарҙы, һәм шулай итеп боронғо Базель ҡалаһында Етенсе көн адвентистарына ҡараған яҡшы йыһазланған баҫма комбинаты ойошторолдо.

GSAM 406.2Пастор Батлерҙың Европаға сәйәхәт иткән ваҡытында Базель офисында Herold der Wahrheit исемле немец гәзите баҫылып сыҡты. Шул уҡ йылда был офиста румын журналы Adevărulu Prezentu (Хәҙерге хаҡлыҡ) ла баҫылып сыҡты. Һәм тағы ла бер журнал итальян телендә — L’Ultimo Messaggio (Һуңғы хәбәрҙәр) — баҫылып сыҡты. Был ике һуңғы журнал 16 битлек квартальниктар ине. 1884 йылдың октябрендә Швейцария конференцияһында был дүрт журналдан йыл эсендә 146 000 данә баҫылып таратылыуы хәбәр ителде. 1895 йылға тиклем, баҫмахана (Базель ҡалаһындағы ҡыҫым һөҙөмтәһендә) шул ҡаланан Германияның Гамбург ҡалаһына күсерелгәнсе, ун бер төрлө телдә китаптар һәм буклеттар баҫылып сыҡҡан: француз, немец, итальян, румын, испан, бохем, рус, голланд, венгр, армян, төрөк һәм төрөк-грек телдәрендә. Шулай итеп, уның исеме күрһәтеүенсә, ул «күп телдәрҙә баҫтырыусы» учреждение булды.

GSAM 407Уайт ханым Европаға сәйәхәт итә

GSAM 407.11885 йылдың 3 сентябрендә Уайт ханым, уның улы У. С. Уайт һәм ғаиләһе Базельгә килеп етте. Улар бер ярым йыл дауамында Европаның боронғо илдәрендә булып, Үҙәк Европа өлкәһендәге миссияларҙы йөрөп сыҡты һәм унда төрлө миссияларға баһалап бөткөһөҙ хеҙмәт күрһәтте.

GSAM 407Швейцария конференцияһы ойошторолдо

GSAM 407.21885 йылдың 10 сентябрендә Швейцария конференцияһы ойошторолдо. Ул ваҡытта бирелгән хисап буйынса конференцияға хеҙмәткә бағышланған бер рухани, ете лицензиялы, ун сиркәү һәм 224 ағза ингән. Улар алдағы йылда ундан бер өлөш итеп 1 645,11 доллар түләгән. Бынан тыш, эшкә 2 041,22 долларлыҡ иғәнәләр ҙә йыйылған.

GSAM 407Европада пастор Ваггонер

GSAM 407.3Уайт ханым, У. С. Уайт һәм уның ғаиләһе 1887 йылда Америкаға кире ҡайтты. Шул уҡ йылда пастор Дж. Һ. Ваггонерҙы Үҙәк Европа миссияһына ҡушылырға саҡырҙылар. Ул был өлкәлә ике йылдан ашыу эшләне, шул ваҡыт эсендә Базель ҡалаһында йәшәне. Алдан әйтелгәнсә, ул 1889 йылдың 20 апрелендә шул ҡалала вафат булды.

GSAM 407.4Пастор Уитниҙың һаулығы насарайып, 1889 йылдың 9 апрелендә вафат булыуы был миссия өсөн тағы ла бер ауыр һуҡҡы булды.

GSAM 407Европада пастор Робинсон

GSAM 407.5Англияла хеҙмәт иткән пастор Д. А. Робинсон пастор Уитниҙың урынына һайланды. Ул был районда яҡынса алты йыл һөҙөмтәле хеҙмәт итте, ә 1895 йылда Генераль конференция саҡырыуы буйынса Һиндостанға китте. Уның китеүе тағы бер супервизор тәғәйенләүҙе талап итте.

GSAM 408Пастор Холсер — миссия өлкәһенең супервайзеры

GSAM 408.1Ошо вазифаға пастор Х. П. Холсер һайланды, һәм был вазифаға өҫтәп уны бөтөн Үҙәк Европа миссияһының етәксеһе итеп тә билдәләнеләр. Ул бында 1901 йылға тиклем тырышып һәм һөҙөмтәле эшләне, әммә шул йылда ул да ауырыу һөжүменә бирешергә мәжбүр булды. Ул 1901 йылдың 11 сентябрендә Колорадо штатының Каньон-Сити ҡалаһында вафат булды.

GSAM 408.2Был ҡаршылыҡтарға ҡарамаҫтан, миссия үҫеште һәм эш алға китте, тип 1895 йылда Генераль конференцияға тапшырылған хисап күрһәтә: унда Урта Европа конференцияһы 19 сиркәүҙән тора, уларҙа 484 ағза бар, ә үткән йылда улар ундан бер өлөш итеп 4 378,18 доллар түләгән. Ул ваҡытта уларҙа хеҙмәткә бағышланған дүрт рухани һәм биш лицензиялы хеҙмәткәр булған.

GSAM 408ГЕРМАН-РУССИЯ МИССИЯҺЫ

GSAM 408.31870 йылда Пруссияның Эльберфельд янындағы бер сиркәү пасторы Дж. Һ. Линдерман һәм уның 40 ағзаһы Библияны өйрәнеү һөҙөмтәһендә етенсе көнлөк шәмбене тотоуҙы башланы, донъяла был көндө шәмбе тип тота торған башҡа бер христиан төркөмө барлығын белмәйенсә. Был төркөм тураһында мәғлүмәт беҙҙең кешеләргә үҙенсәлекле рәүештә еткерелде. Шәмбе көнө Базельҙағы миссия йортона бер хәйерсе килеп ингән. Ғаилә ағзалары асылған Библияларҙы ҡарап, шәмбе мәктәбе дәресен өйрәнеп ултыра ине. Был күренеш уны ныҡ тәьҫирләндерҙе һәм һорауҙар бирергә этәрҙе.

GSAM 408Эльберфельд төркөмө

GSAM 408.4Уларҙың яһүдтәр түгел, ә етенсе көнлөк шәмбене тотоусы христиандар икәнен белгәс, ул Эльберфельдтағы был төркөм тураһында һөйләне. Пастор Эндрюс был хәбәрҙе тикшерергә кәрәк тип тапты; шуға күрә ул пастор Эрценбергер менән бергә 1875 йылдың башында Пруссияға китте, унда улар әйтелгән төркөмдө таптылар. Пастор Эрзенбергер Германияның шул өлөшөндә бер аҙ ваҡыт хеҙмәт итеп ҡалды, һәм 1876 йылдың 8 ғинуарында Эльберфельдта һигеҙ кеше крещение алды; был Германияла Етенсе көн адвентистары тарафынан үткәрелгән тәүге крещение булды.

GSAM 409.11882 йылда уҡ Америкалағы немец туғандары Рәсәйҙәге немец колонияларындағы дуҫтарына ебәргән уҡыу материалдары аша хаҡлыҡ Рәсәйҙә нигеҙ алды.

GSAM 409Европада пастор Конради

GSAM 409.21885 йылда пастор Л. Р. Конради Американан Үҙәк Европа майҙанына немецтар араһында хеҙмәт итергә китте. 1886 йылдың 28 июнендә ул Базелдән Рәсәйҙәге Ҡырымға юлланды. Бында ул пастор Перк менән бергә Бердебулатҡа барҙы, унда ике апай крещение үтте һәм 19 ағзалы сиркәү ойошторолдо, был Рәсәйҙәге тәүге Етенсе көн адвентистары сиркәүе булды.

GSAM 409Пасторҙар Конради һәм Перк төрмәлә

GSAM 409.3Шунан һуң уҡ пасторҙар Конради һәм Перк православ иманға ҡаршы тәғлимәт өйрәтеүҙә ғәйепләнеп ҡулға алына һәм Перекопта биш аҙнаға төрмәлә ултыралар. Азат ителгәндән һуң (Америка Ҡушма Штаттары илсеһенең ҡыҫылыуы һөҙөмтәһендә) пастор Конради Көнсығыш Рәсәйҙе йөрөп сыға, ә һуңынан Швейцарияға ҡайта.

GSAM 409Рәсәйҙең Волга буйындағы эш

GSAM 409.4Шул уҡ йылда пастор Лаубхан Волга йылғаһы буйындағы үҙ йорто янында Рәсәйҙә хеҙмәт башланы. 1880 йылда Канзас штатынан пастор Кляйн немецтар йәшәгән Рәсәйҙә эшкә тотондо, һәм шулай итеп был ауыр һәм ҡатмарлы майҙан өсөн хеҙмәткәрҙәр күтәрелде; ышаныусылар һөргөнгә һәм төрмәлә ултырыуға дусар ителһә лә, Хоҙай эшкә ғәжәпләнерлек итеп бәрәкәт бирҙе.

GSAM 409Германияла йөрөп китап һатыусыларҙың уңышы

GSAM 409.51888 йылда колпортьерҙар Рейнланд-Пруссияла, Вюртембергта, Бадендә һәм Эльзаста эш башланы. Шул тиклем һөҙөмтәле эшләне һигеҙ йә ун дәртле, тоғро хеҙмәткәр: бер йыл эсендә түбәндәге китаптар һатылды: Life of Christ — 3 000; From Eden to Eden — 2 000; һәм 12 000 буклет. Был хеҙмәт һөҙөмтәһендә китаптар һатылған һәм уҡылған һәр ерҙә тиерлек берәү йә бер нисә кеше хаҡлыҡты ҡабул итте.

GSAM 410Гамбургта миссия асылды

GSAM 410.11889 йылдың майында миссия эше Германияның Гамбург ҡалаһында пастор Конради тарафынан асылды, һәм бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә хеҙмәткәрҙәр өсөн әҙерлек мәктәбе ойошторолдо. Киләһе октябрҙә 28 ағзалы шәмбе мәктәбе ойошторолдо. Шул уҡ йылда пастор Һаскелл миссияға килде, 20 ағзалы сиркәү ойошторолдо һәм китаптар һатыу пункты булдырылды.

GSAM 410.2Шул ваҡытта пастор Й. Т. Бётчер Барменда немец эше менән шөғөлләнде. 1890 йылда Генераль конференцияға бирелгән хисап буйынса, немец-рус миссияһында туғыҙ ойошторолған сиркәү бар, уларҙың дөйөм ағзалар һаны — 422, ә әле ойошторолмаған 75 шәмбе көнөн тотоусы ла бар. Шул уҡ йылдың 7 апрелендә тағы ун ике кеше крещение үтеп, Гамбург сиркәүенә ҡушылды. Декабрь айында был сиркәүҙең ағзалары һаны ҡырҡҡа етте. Голландияла, Германияның төрлө өлөштәрендә, Рәсәйҙә һәм Гамбургтағы китап депозиторийынан китап һатыуҙан килгән килем 5 000 доллар тәшкил итте.

GSAM 410Европала уңыш

GSAM 410.31891 йылда Генераль конференцияла бирелгән отчет күрһәтеүенсә, Үҙәк Европа миссияһында эш әкренләп, әммә ышаныслы рәүештә алға китте. Ул ваҡытта Германияла биш сиркәү бар ине, уларҙың ағзалары һаны йөҙ ҡырҡҡа етә, шуларҙың алтмыш дүртеһе Гамбург сиркәүенә ҡарай. Ундан бер өлөш итеп түләнгән аҡса $1,000 тәшкил итте. Гамбургтағы корабль миссионеры тарафынан кораблдә һатылған китаптарҙың хаҡы 500 доллар булһа, бөтөн майҙан буйынса йыл эсендә канвасерҙарҙың һатыштары 6 000 доллар тәшкил итте. Австрияла 150 кеше хаҡлыҡты ҡабул иткән, ә Рәсәйҙә 13 сиркәү булған, уларҙың ағзаларының һаны 400-гә еткән.

GSAM 411Биш рус шәмбе көнөн тотоусы һөргөнгә ебәрелде

GSAM 411.1Ошо осорҙа (1891 йылда) Рәсәй сиркәүенең биш ағзаһы, шул иҫәптән етәксеһе, рәсми сиркәүгә ҡаршы доктриналар өйрәткән өсөн ҡулға алынып, Транс-Кавказға биш йылға һөргөнгә ебәреү язаһына хөкөм ителде. Улар бер-береһенә сылбыр менән бәйләнергә һәм биш йөҙ миль йәйәү үтергә тейеш булған. Был һынауҙа уларҙың иманы уларға көс бирҙе, һәм улар Хоҙайҙа шат булдылар. Йыл эсендә рус телендә Библия уҡыуҙары форматында Мәсихтең азаптары, үлеләрҙең йоҡоһо, ҡайһы көн һәм ни өсөн, һәм беҙ быны белә алабыҙмы? тигән темаларға буклет әҙерләнде.

GSAM 411.21895 йылдағы Генераль конференция ваҡытында Германияла ағзалар һаны 368-гә еткән, ә алдағы йылда ундан бер өлөш $2,327.43 тәшкил иткән.

GSAM 411Рәсәйҙә шәмбене тотоусылар күберәк

GSAM 411.3Рәсәйҙә, күптәр башҡа илдәргә күсеп китһә лә, ағзалар һаны 467-гә еткән, улар 841,60 доллар күләмендә ундан бер өлөш түләгән.

GSAM 411.41896 йылдың доға аҙнаһы уҡыуында сит ил миссияһы секретарының белдереүенән беләбеҙ,

GSAM 411.4«Германия-Рәсәй өлкәһендә үткән йыл эсендә уларҙың һаны яҡынса ике тапҡырға артҡан; уларҙың һаны дүрт йөҙҙән ашыу кеше менән тулыландырылған. Германияның Берлин ҡалаһында алтмыш кеше даими шәмбе ғибәҙәттәренә йөрөгән. Гамбургта миссияның часовняһын төҙөү ундағы эште нығытҡан. Баварияның Мюнхен ҡалаһында бер нисә кеше крещение көтә ине. Германияның Лейпциг, Кёнигсберг, Магдебург, Позен, Штутгарт һәм башҡа төп ҡалаларында ышаныусылар бар ине. Голландияның Роттердам ҡалаһында ла бер төркөм бар ине.
GSAM 412.1«Рәсәйҙә колпортёрҙар хөкүмәттән рөхсәт алған. Әҙәбиәтте латыш һәм эстон телдәренә тәржемә иткәндәр. Немец телендәге гәзит Базелдән Гамбургҡа күсерелгән, һәм шунда ун дүрт телдә хаҡлыҡты баҫып сығаралар.»

GSAM 412Венгрияла крещение

GSAM 412.2Йыл эсендә тәүге крещение Венгрияла үтте, ә тәүге дини йола йыйылышы Богемияла үтте. Дунай һәм Ҡара диңгеҙ өсөн Румынияның Галац ҡалаһында корабль миссияһы ойошторолдо.

GSAM 412Германияла йөрөп таратыу эше

GSAM 412.31895 йылдың декабрендә Home Missionary журналында пастор Спийс Германиялағы китап таратыу эше тураһында әйтте:

GSAM 412.3«Был өлкәлә китап таратыу эше башланған ваҡытта уны етәкләгән кешеләр уны алға этәреүҙе туҡтатманы, хатта Лейпцигтағы ҡайһы бер төп нәшриәтселәр һәм китап эшмәкәрҙәре „абонемент буйынса китаптарҙы һатыу уңышһыҙлыҡҡа дусар буласаҡ“ тип ышандырһа ла.
GSAM 412.4«1887 йылдың августында немец телендә Life of Christ китабының тәүге баҫмаһы сығарылды. Был китап таратыуға әҙер булған осорҙа Базельҙа канвасерҙар институты үтте; был Германияла ғына түгел, бөтөн Европала канвасинг эшенең башланыуын билдәләне. Әлеге китаптың етенсе баҫмаһы хәҙер немец телендә баҫылып сыҡты.
GSAM 412.5«1895 йылдың 1 ғинуарынан башлап ун ике яңы таратыусы эшкә тотондо. 1895 йылдың июнендә отчет һатыуҙарҙың 50 процентҡа артҡанын күрһәтте. Хәҙерге ваҡытта беҙҙең немец гәзитебеҙ Herold der Wahrheit менән махсус эш алып барыла. Ҡайһы бер ҙур булмаған сиркәүҙәр илленән ике йөҙгә тиклем нөсхә ала, уларҙы һата, һәм һатып алыусылар менән бик күңелле тәжрибәләр кисерә. 1896 йылдың 18 февралендәге Review журналында пастор Конради: „1895 йылды немец-рус өлкәһендә мең биш йөҙ шәмбе һаҡлаусы менән тамамлайбыҙ“, — тип әйтте.»

GSAM 413СКАНДИНАВИЯ МИССИЯҺЫ

GSAM 413.11877 йылда Скандинавия халыҡтарына миссияны пастор Джон Маттесон асҡан. 6 июнь көнө ул Данияның Йёланд өлкәһендәге Веле ҡалаһына килеп еткән. Ул илгә барғанда Америкалағы дуҫтары ебәргән гәзиттәрҙе һәм буклеттарҙы уҡып, шәмбе көнөн тотоуҙы башлаған бер нисә кеше булған.

GSAM 413.2Был эштең барлыҡҡа килеүен эҙләгәндә, 1850 йылда Норвегиянан Америкаға күсеп килгән дүрт кешенең Хоҙайҙың шәмбеһен тотоуын башлағанын беләбеҙ. Улар Висконсин штатының Окленд ҡалаһында йәшәгән. Уларҙың икәһе — пастор О. А. Олсендың ата-әсәһе булған. 1863 йылда пастор Джон Маттесон етенсе көнлөк шәмбене тотоуҙы башланы. Ул Висконсиндың Пойсиппи ҡалаһында йәшәне. Киләһе алты ай эсендә уның хеҙмәте һөҙөмтәһендә яҡынса ҡырҡ дат-норвегиялы етенсе көнлөк адвентистарҙың доктринаһын ҡабул итте. Уның менән бергә хеҙмәткә ҡушылған тәүге әүҙем вәғәзсе — Миннесота өлкәһенән пастор Дж. Ф. Хэнсон булды.

GSAM 413Дат-норвег телендә баҫылған тәүге китап

GSAM 413.31866 йылда пастор Джон Маттесон Review and Herald баҫма йорто етәкселәренә мөрәжәғәт итеп, уларҙың скандинавтар өсөн үҙ телдәрендә буклеттар һәм трактаттар баҫтырырға риза булып-булмауын белеште. Уға офиста аҡса етмәү сәбәпле был эште башҡарыу мөмкин түгеллеге тураһында хәбәр иттеләр; әммә Висконсинда һәм Миннесотала уның милләтенән булған кешеләр бар ине, улар хәҡиҡәтте тыуған телдә баҫтырырға шул тиклем ынтылдылар ки, уртаса хәлдә йәшәһәләр ҙә һәм һаны 50-ҙән кәм булһа ла, улар аҡсалата 1000 доллар йыйып, ошо маҡсатҡа уны уның ҡулына тапшырҙылар. Был аҡса һәм яҡшы әҙерләнгән ҡулъяҙма менән пастор Маттесон Баттл-Крикҡа килеп, баҫма китаптарға тағы ла мөрәжәғәт итте. Ул алдан әйтелгән ҡаршылыҡтарға яуап бирергә әҙер булғанлыҡтан, уның үтенесе ҡабул ителде, һәм 1867 йылдың 18 мартында ул Liv og Død (Тормош һәм үлем) исемле китабы өсөн әҙерләнгән ҡулъяҙмаһын баҫтырыу комиссияһының ағзалары булған пастор Дж. Н. Эндрюсҡа һәм миңә уҡып ишеттерә башланы. Башҡа һүҙ менән әйткәндә, ул беҙгә инглиз телендә уның дат-норвег телендәге ҡулъяҙмаһында нимә яҙылғанлығын һөйләне.

GSAM 414Пастор Маттесон баҫтырыусы була

GSAM 414.1Ул ваҡытта уның өсөн хәреф йыйырға буш типограф юҡ ине, шуға күрә ул үҙе хәреф йыйырға өйрәнеү хоҡуғын һораны. Ул был эште үҙ телендә буклеттар һәм трактаттарҙың яҡынса мең битен баҫтырғансы дауам итте.

GSAM 414.2Үҙ халҡы араһында хаҡлыҡты таратыуҙың был яңы ысулы менән ул яңынан батырлыҡ алып, төрлө штаттарҙа йыйылыштар үткәрҙе. Шул көндән башлап скандинавтар араһында эш бик тиҙ үҫеш алды.

GSAM 414Беренсе сит телдәге периодик баҫма

GSAM 414.3Дания-Норвегиялылар араһындағы эш шундай кимәлгә етте, шуға күрә был милләт вәкилдәренә үҙ телдәрендә уҡыу һәм рухи дәртләндереү алырға мөмкинлек бирерлек айлыҡ баҫмаға ихтыяж тыуҙы. Шуға күрә 1872 йылдың 1 ғинуарында Review and Herald редакцияһында дат телендә 24 битлек журнал форматындағы айлыҡ баҫма — Advent Tidende (Адвент хәбәрҙәре) — сығарылды. Киләһе йылда был журналдың биттәре һаны 32-гә еткерелде. Ул — етенсе көн адвентистары тарафынан сит телдә сығарылған тәүге периодик баҫма булды.

GSAM 414.41874 йылда шведса һөйләшкән иманлылар араһында ҡыҙыҡһыныу шул тиклем ҙур булды, шуға күрә шул телдә айлыҡ 16 битлек журнал — Svensk Härold — башлап ебәрелде.

GSAM 414.5Пастор Маттесон тыуған илдә Скандинавия халыҡтарына миссияға (1877 йылдың июнендә) инеү ваҡытында Tidende журналының 266 данаһы ай һайын Американан Данияға, ә 60 данаһы Норвегияға ебәрелә ине. Был журналдарҙы уҡыу һөҙөмтәһендә Скандинавияла күп кеше инде Шәмбе көнөн тота ине. Данияла бер йыллыҡ хеҙмәте һөҙөмтәһендә бер нисә төрлө урында иманлылар төркөмдәре барлыҡҡа килде.

GSAM 415Норвегияла баҫмахана

GSAM 415.1Шунан һуң пастор Маттесон Норвегияға китте, һәм 1879 йылдың 7 июнендә Кристианалағы хеҙмәттәре һөҙөмтәһендә 38 ағзалы сиркәү ойошторҙо. Американан килгән пастор Дж. П. Ясперсон шул ваҡытта уның менән бергә хеҙмәт итә башланы. Шул уҡ йылда Норвегияла нәшриәт йәмғиәте ойошторолдо, һәм Кристианала баҫмахана, ғибәҙәт йыйылыштары өсөн бүлмә һәм торлаҡ бүлмәләре булдырыу маҡсатында 14 580 долларға мөлкәт һатып алынды. Бер аҙ ваҡыт Кристиана офисынан Tidernes Tegn гәзитенең бәләкәй тиражы аҙна һайын сығарылып торҙо.

GSAM 415.21880 йылдың иртә көҙөндә пастор Маттесон Скандинавия эшен киңәйтеү өсөн ярҙам эҙләп Америкаға килде. Ул шул йылдың Генераль конференцияһында ҡатнашты һәм 1881 йылдың апрелендә ҙур дәртләнеү менән Европаға кире ҡайтты. Уның ҡайтыуынан һуң тиҙҙән цилиндрлы баҫыу станогы һатып алынып, уны Кристиана офисына ҡуйҙылар.

GSAM 415Дат һәм швед телдәрендәге һаулыҡ журналдары

GSAM 415.3Улар шунда уҡ дат телендә Sundheds Bladet тип аталған һаулыҡ журналы баҫтырыуҙы башланы. 1883 йылда ул Швед телендә шундай уҡ журнал һәм Sanningens Härold тип аталған дини журнал сығарҙы. 1884 йылда уларҙа 2 563 долларға баһаланған офис йыһазы булды. Был йылда барлығы 115 000 гәзит баҫылып таратылды, шулай уҡ меңләгән буклет һәм бер нисә китап та сығарылды.

GSAM 415Скандинавияла пастор Һаскелл

GSAM 415.4Скандинавия илдәрендәге эш 1882 йылда пастор Һаскеллдың килеүе менән ҙур ярҙам алды, ә 1884 йылда пасторҙар Дж. И. Батлер, Б. Л. Уитни, А. Б. Ойен һәм Э. Г. Олсендың хеҙмәттәре менән ҙур ярҙам күрһәтелде.

GSAM 416Ханым Уайттың Скандинавияға ҙур ярҙамы

GSAM 416.11885 йылда Э. Г. Уайт ханым һәм уның улы У. С. Уайт Скандинавияға сәйәхәт итте, был сәйәхәт шул төбәктәге эш өсөн баһалап бөткөһөҙ әһәмиәткә эйә булды. Ҡайһы берәүҙәр унда фәҡирҙәр ундан бер өлөш түләй алмай, китаптарҙы таратыу өсөн йөрөү файҙаһыҙ, тип уйлаған. Уайт ханымдың шаһитлығы ваҡытында бирелде һәм халыҡ тарафынан йылы ҡабул ителде, был «Раббыбыҙ әйткән бөтәһен дә эшләйәсәкбеҙ һәм буйһонасаҡбыҙ» тигән яуап менән дәлилләнде. Был сәйәхәт ваҡытында Скандинавия өлкәһендә бөтөнләй үҙгәреш барлыҡҡа килде, ул нигеҙҙә Уайт ханымдың арымаҫ-талмаҫ хеҙмәте һөҙөмтәһе булды.

GSAM 416Норвегияла яңы офис бинаһы төҙөлдө

GSAM 416.21886 йылда пасторҙар О. А. Олсен һәм Н. Клаусен Скандинавия илдәренә барҙы, ә Клаусен унда оҙаҡ ваҡыт ҡалды. 1885 йылда Кристиана ҡалаһында яңы офис бинаһы төҙөлдө, һәм 1886 йылдың 1 сентябренә тамамланған йыл өсөн офис китаптар һәм трактаттар һатыуҙан ғына 5 386,68 доллар килем алды, ә периодик баҫмаларға яҙылыуҙан килгән сумма 3 146,03 доллар тәшкил итте.

GSAM 416Скандинавияла егерме биш сиркәү

GSAM 416.31889 йылда Генераль конференцияға тапшырылған хисап күрһәтеүенсә, Скандинавия өлкәһендә 25 сиркәү, 926 ағза булған; улар 2 548,75 доллар ундан бер өлөш түләгән; шулай уҡ 6 пастор, 4 лиценциат һәм 52 китап таратыусы эшләгән. Норвегия һәм Швецияла бер кварталда китап һатыуҙан килем 2 161,26 доллар тәшкил иткән.

GSAM 416Кристиана мәктәбе

GSAM 416.4Ул ваҡытта Кристиана ҡалаһында 50 уҡыусыһы булған мәктәп эшләй ине. 1891 йылда Кристиана ҡалаһында пасторҙар О. А. Олсен һәм Э. Дж. Ваггонер етәкселегендә Библия институты ойошторолдо, унда 100 уҡыусы уҡыны. Был институтта канвасинг эше буйынса тулы инструкция бирелде.

GSAM 4171895 йылда Скандинавияла 40 сиркәү

GSAM 417.1Алты йылдан һуң, 1895 йылда, сит ил эштәре буйынса район етәксеһе, пастор Д. А. Робинсон биргән хисап шул осорҙағы эштәрҙең айырыуса үҫеүен асыҡ күрһәтә, шуға күрә уны түбәндәгесә килтерәбеҙ: «Скандинавияла 40 сиркәү һәм 1 458 ағза бар. Йыллыҡ ундан бер өлөш $5 585,55 тәшкил итте. 15 хеҙмәткә бағышланған пастор, 11 лицензиялы уағыҙсы бар, һәм йыл эсендә китап һатыуҙан килем 40 000 доллар тәшкил итә. Был ҙур сумма нигеҙҙә китап һатыусыларҙың тырышлығы арҡаһында, һәм был шулай уҡ 1885 йылда китап һатыусылар һәм хәтта динебеҙҙең пасторҙары өйҙән-өйгә йөрөп китап һатыу мөмкин түгел, тип раҫлаған илдә.

GSAM 417Өс Скандинавия конференцияһы

GSAM 417.2Скандинавия өлкәһендә хәҙерге ваҡытта өс конференция эшләй, уларҙың ойошторолоу даталары түбәндәгесә: Дания — 1880 йылдың 30 майы; Швеция — 1882 йылдың 12 марты; Норвегия — 1887 йылдың 10 июне. Скандинавия миссияһын тәүге булып асҡан, эште уңышлы алып барған һәм шул халыҡтың именлеге өсөн бар көсөн һалған пастор Джон Маттесон үлемле туберкулёз сиренә дусар булып, 1896 йылдың 30 мартында Калифорния штатының Эл-Монте ҡалаһында 61 йәшендә вафат булды.

GSAM 417БРИТАНИЯ МИССИЯҺЫ

GSAM 417.3Англияның Һэмпшир графлығынан сыҡҡан, әммә рухы һәм белем яғынан америкалы булған Уильям Ингс бала сағынан Америка Ҡушма Штаттарында йәшәп, 1878 йылдың 23 майында Швейцарияның Базель ҡалаһынан Саутгемптонға килеп етте. Ул ваҡытта ул бары тик ике аҙна ғына туҡтап, ҡыҫҡа ваҡытҡа континентҡа кире ҡайтты. Ләкин тиҙҙән ул яңынан Саутгемптонға китте, унда дүрт ай буйы өйҙән-өйгә йөрөп, трактаттар таратты һәм осраған миссионер эштәрен башҡарҙы; ул ун кешенең шәмбе көнөн тотоуын хәбәр итте. Шул йылдың 30 декабрендә мин һәм ҡатыным Саутгемптонға килеп, пастор Ингстың эше менән берләшеп, ҡышҡы айҙарҙа Ширли-Холлда һәм ялланған өйөбөҙҙә йыйылыштар үткәрҙек. 1879 йылдың йәйендә беҙ Саутгемптонда шатыр йыйылыштары үткәрҙек. Шул ваҡытта һәм шунда Мауд Сисли (хәҙер Бойд ханым) эшебеҙгә ҡушылып, Библия уҡыуҙары үткәрҙе һәм өйҙән-өйгә йөрөп эшләне. Был тырышлыҡ һөҙөмтәһендә бер нисә кеше хаҡлыҡты ҡабул итте. Киләһе ҡышта беҙ Равенсвуд Виллаһындағы залда йыйылыштар үткәрҙек — ул бина беҙ йәшәгән һәм беҙҙең һаҡлау урыны булған.

GSAM 418Англияла шатыр йыйылышы

GSAM 418.11880 йылдың йәйендә, һаулығы насар булыуға ҡарамаҫтан, пастор Эндрюс Швейцариянан Ромселағы шатыр йыйылышына ярҙам итергә килде, унда башҡа кешеләр ҙә хәбәрҙе ҡабул итте.

GSAM 418.21880 йылдың 11 ғинуарында трактаттар йәмғиәте ойошторолдо. Был эштә ағзалар ҙур ҡыҙыҡһыныу күрһәтте, һәм күп әҙәбиәт таратылды.

GSAM 418.31880 йылдың 8 февралендә беҙҙең тәүге крещение үтте һәм ул алты кандидатҡа үткәрелде. 1881 йылдың 2 июленә тиклем Саутгемптонда егерме туғыҙ кандидат һыуға батырылды.

GSAM 418Англияла хеҙмәткәрҙәр һаны артты

GSAM 418.41881 йылдың көҙөндә үткән Генераль конференция ҡарары буйынса пастор А. А. Джон, уның ҡатыны, Джордж Р. Дрю һәм Дженни Тейер исемле ҡыҙ Англияға китте һәм шундағы миссия эшенә ҡушылды. 1882 йылда пастор Һаскелл Европа миссияһына барҙы һәм Англия миссияһындағы хеҙмәткәрҙәр менән бер нисә көн үткәрҙе, кәңәштәр биреп ҙур ярҙам күрһәтте.

GSAM 418.51882 йылдың мартында Signs of the Times гәзитенең ике битлек британ өҫтәмәһе баҫылып сыға башланы һәм Американан ебәрелгән Signs гәзитенең мең данәһенә беркетелде. Улар Бөйөк Британиялағы миссионер эшендә ҡулланылды. 1883 йылдың 1 октябрендәге эш хисабы буйынса шул ваҡытта йөҙ шәмбене тотоусы булған. Миссия асылғандан алып түләнгән ундан бер өлөштәр 2 078,71 доллар тәшкил иткән.

GSAM 419Корабль миссионер эше

GSAM 419.1Кораб хужаларының рөхсәте менән пастор Ингсҡа «Peninsular and Oriental Steam Ship Company»ның Көньяҡ Африка, Көнсығыш һәм Көнбайыш Һинд архипелагы, Үҙәк Америка һәм Бэй утрауҙарындағы 80 төп портына трактаттар һәм баҫмалар пакеттарын бушлай ебәрергә рөхсәт ителде. Шул рәүешле ебәрелгән уҡыу материалдарының йоғонтоһо арҡаһында Демарара утрауында тәүге ҡыҙыҡһыныу уянды. Был мәғлүмәтте беҙ утрауҙан килгән хаттар аша алдыҡ.

GSAM 419«History of the Sabbath» инглиз китапханаларына ҡуйылды

GSAM 419.2Пастор Эндрюстың History of the Sabbath китабының бер нөсхәһе лә Бөйөк Британия буйлап 60 халыҡ китапханаһына һәм бушлай уҡыу залына ҡуйылған, һәм бөгөн дә шунда уҡ китаптар уҡырға теләүселәргә был тарихты һөйләп тора.

GSAM 419.31884 йылда пастор Батлер Англияға барҙы, уға был өлкә өсөн башҡа хеҙмәткәрҙәр ҙә ҡушылды. 1885 йылдың 9 майында пасторҙар С. Һ. Лэйн һәм Роберт Эндрюс Бостондан Англиялағы миссияға ҡушылыу өсөн диңгеҙгә сыҡты. Уайт ханымдың Англияға сәфәре хеҙмәткәрҙәр өсөн көс һәм дәрт сығанағы булды. Европа майҙанынан Америкаға кире ҡайтыр алдынан Уайт ханым һәм уның улы унда бер нисә аҙна булды.

GSAM 419«Present Truth» башланып китте

GSAM 419.41884 йылдың башында, пастор Батлерҙың Англияға килеүенән һуң тиҙҙән, Гримсбиҙа мөхәррире М. С. Уилкокс булған һигеҙ битлек, айына ике тапҡыр сыға торған Present Truth гәзитен сығарырға ҡарар ителде. Хәҙер ул Лондонда (Англия) 16 битлек аҙналыҡ баҫма булып сыға, тиражы аҙнаһына яҡынса 18 000 дана.

GSAM 420.11889 йылда пастор Холсер Британия миссияһында һигеҙ сиркәү, ике йөҙ шәмбе көнөн тотоусы булыуын, шуларҙың 65-е Лондонда йәшәүен хәбәр итте. Алдағы йыл өсөн ундан бер өлөш $1,244.58 тәшкил итте. Ике хеҙмәткә бағышланған пастор, ике лицензиялы вәғәзсе, ике корабль миссионеры һәм ете Библия хеҙмәткәре бар ине. Шул осорҙа пасторҙар Уильям Хатчинсон һәм Фрэнсис Хоуп инглиз миссияһына ҡушылды.

GSAM 420Лондондағы Pacific Press

GSAM 420.21890 йылда Калифорния штатының Окленд ҡалаһындағы Pacific Press Publishing Company Лондонда, Патэрностер-Роу, 48-се йортта филиал офисы һәм Лондондың төньяғында, Холлоуэй-Роуд, 451-се йортта баҫма цехы асты. Офис аша тәүге йылда күпләп һатыу хаҡтары буйынса китап һатыуҙары $9,556.89 тәшкил итте.

GSAM 420.31895 йылдың февралендә пастор Робинсон түбәндәге хисапты тапшырҙы:

GSAM 420.3«Бөйөк Британияла ун бер сиркәү, 363 ағза, биш пастор һәм бер лиценциат бар. Үткән йыл өсөн ундан бер өлөш $5,077.20 тәшкил итте, йәғни һәр ағзаға уртаса $13.98. Нәшриәт офисының милке хәҙер International Tract Society, Limited исемле инглиз корпорацияһына ҡарай һәм уның менән шул ойошма идара итә».

GSAM 420.41895 йылдың декабрендә сит ил миссияһы секретары Бөйөк Британияла ағзалар һаны 560 тип хәбәр итте. Ундан бер өлөш йыл эсендә 1 000 долларға артҡан. Шул ваҡытта Лондондағы төрлө урындарҙа һигеҙ компания шәмбе көнө йыйыла ине.

GSAM 420.5Шулай итеп, был миссия өлкәһендәге эш алға китте, ҡайһы саҡта хатта һиҙелерлек булмағанса. Ҡайһы бер төр тупраҡта орлоҡтар башҡа төрҙәрендәге кеүек тиҙ үк үҫеп сыҡмай. Уларҙың шытыуы әкренерәк, әммә үҫеше ышаныслыраҡ һәм нығыраҡ. Был патшалыҡтағы өсөнсө хәбәрҙең дөрөҫлөгө менән дә шул уҡ хәл. Уның орлоғо һибелде, тамыр йәйҙе һәм әкренләп үҫеп, хәҙер сағыштырмаса ҙур күләмгә етте.

GSAM 421Австралазия миссияһы

GSAM 421.11885 йылдың 10 майында пасторҙар С. Н. Һаскелл, Дж. О. Корлисс һәм уның ғаиләһе, М. С. Израэль һәм уның ғаиләһе, Уильям Э. Арнольд һәм Генри Скотт Сан-Францисконан Австралияла миссия асыу өсөн юлға сыҡтылар. Был ваҡиғаға ун бер йыл алда, 1874 йылда, Баттл-Крик ҡалаһында үткән йыйылышта Уайт ханым күп милләттәр әле лә хаҡлыҡты ҡабул итәсәк, тип әйтте, һәм ул төрлө илдәрҙә баҫма станоктары эшләй, китаптар һәм гәзиттәр баҫылып сыға тип күргәнен хәбәр итте. Ҡайһы илдәр хаҡында һүҙ барғанын асыҡларға һорағанда, ул хәтерҙә ҡалғаны — Австралия ғына ине, тип яуапланы.

GSAM 421Bible Echo

GSAM 421.2Пастор Һаскелл һәм уның командаһының ихлас һәм уңышлы хеҙмәттәре арҡаһында хәбәр шул тиклем тиҙ үҫеште, хатта Австралияла гәзит баҫтырыу мотлаҡ тип һаналды. Шуға ярашлы баҫтырыу өсөн әҙерлек башҡарылды, һәм 1886 йылдың 1 ғинуарында Мельбурнда Bible Echo and Signs of the Times тип аталған 16 битлек айлыҡ баҫма сығарылды. Беренсе һандан 6000 тираж баҫтырылды, ә ғәҙәттәге тираж бары тик 3000 генә ине.

GSAM 421Австралияла тәүге сиркәү ойошторолдо

GSAM 421.31886 йылдың 10 апрелендә, йәкшәмбе көнө, Австралияла тәүге Етенсе көн адвентистары сиркәүе ойошторолдо. Килешеүгә ҡул ҡуйған унһигеҙ кеше бар ине, ә тағы ете кеше крещение аша ҡабул ителеү өсөн мөрәжәғәт итте. Уларҙы киләһе шәмбе көнө крещение аша ҡабул иттеләр, һәм бер нисә аҙна буйы һәр шәмбе һайын ағзалар өҫтәлде, ахырҙа сиркәүҙә 55 кеше теркәлде. 1886 йылдың майына тиклем теркәлгән ағзаларҙың дөйөм һаны 90-ға етте. Бынан тыш, башҡа урындарҙа яҡынса 35 кеше шәмбе көнөн тотоп йөрөнө.

GSAM 421.4Баҫмаханала ике яҡшы баҫма станогы һәм бер мотор бар ине, уларҙың барыһы ла шул алыҫ ерҙәге Етенсе көн адвентистары тарафынан тулыһынса һатып алынған һәм уларға ҡараған — беҙҙең Оклендтағы (Калифорния) ҙур офисыбыҙҙан яҡынса ете мең миль алыҫлыҡта.

GSAM 422.11886 йылда хәбәр Яңы Зеландияға таралды. Австралия майҙанынан килгән хисап Яңы Зеландияла илле шәмбе һаҡлаусы булыуын хәбәр итә. Офисҡа китап һатыуҙан килгән килем 700 доллар тәшкил итте. Бынан тыш, канвасерҙар Яңы Зеландияла Great Controversy китабының дүрт йөҙ нөсхәһен, Австралияла Thoughts on Daniel китабының мең нөсхәһен һатҡан.

GSAM 422Австралия офис бинаһы

GSAM 422.21889 йылдың 19 июлендә тапшырылған хисаптан түбәндәге факттарҙы беләбеҙ: Мельбурнда баҫма офис өсөн бина төҙөлөп бөткән, унда сиркәү хеҙмәттәре өсөн часовня бар.

GSAM 422Тасманияға инеү

GSAM 422.3Австралияла ла, Яңы Зеландияла ла конференция ойошторолған, һәм пасторҙар Израэль менән Стид тарафынан эш Тасманияға ла киңәйтелгән. Унда инде өс сиркәү ойошторолған, уларҙың дөйөм ағзалар һаны — йөҙ утыҙ алты. Быларҙан тыш әле ойошторолмаған башҡа төрлө ерҙә таралып йәшәгән шәмбе һаҡлаусылар ҙа бар.

GSAM 422.4Австралияла йыллыҡ ундан бер өлөш $9,371 тәшкил иткән. Унда ун биш канвасер эшләгән, уларҙың китап һатыуҙары $19,500-ға еткән.

GSAM 422.5Пастор Һаскеллдың донъя буйлап икенсе сәйәхәтендә ул яңынан Австралияға барҙы, 1889 йылдың авгусында уҙғарылған конференцияла ҡатнашты һәм күп яҡлап һөҙөмтәле ярҙам күрһәтте, был яңы ойошторолған йыйылыш тарафынан ҙур рәхмәт менән ҡабул ителде. Американан төрлө хеҙмәткәрҙәр ваҡыт-ваҡыт бер ҙур маҡсат — Хоҙай эшен төҙөү һәм нығытыу — өсөн Австралияға килеп торҙо.

GSAM 422Австралияла ханым Уайт

GSAM 422.61891 йылдың көҙөндә Э. Г. Уайт ханым, уның улы У. С. Уайт, пастор Дж. Б. Старр һәм башҡалар Калифорниянан Австралияға юл тотто, унда декабрҙә — был континентта йәй уртаһы — килеп еттеләр. Ул ерҙә туғыҙ йыл йәшәү ваҡытында тән ауырыуына ҡарамаҫтан, ханым Уайттың шаһитлығы эште өсөнсө фәрештәнең хәбәренең рухы һәм йүнәлеше менән дөрөҫ бәйләнешкә килтереүҙә ҙур ярҙам итте. Австралияла булған осорҙа пастор Дж. О. Корлисс тағы ла бындағы эшкә ҡушылды, ә В. А. Колкорд һәм башҡалар пасторҙар, уҡытыусылар һәм башҡа вазифаларҙа эшкә тотондо.

GSAM 423Австралияла пастор Олсен

GSAM 423.1Генераль конференция президенты вазифаһын башҡарған пастор О. А. Олсендың етәкселеге осоронда ул илдең оҙон-киңлеген буйлап беҙҙең бөтә төп учреждениеларыбыҙҙы ла йөрөп сыҡты. Был ҙур сәйәхәт — донъя буйлап әйләнеп сығыуҙы талап итте. Ул был сәйәхәткә төрлө миссияларҙың ихтыяждары һәм хәле менән яҡындан танышыу, шулай итеп уларға бер яҡлы булмайынса хеҙмәт итергә әҙерлекле булыу маҡсатында барҙы. 1893 йылда ошо сәйәхәт ваҡытында ул Австралияла бер нисә аҙна булды.

GSAM 423Австралазия Берләшмә Конференцияһы

GSAM 423.2Ошо ваҡытта Австралазия Берләшмә Конференцияһы ойошторолдо; ул Австралия һәм Яңы Зеландия конференцияларынан һәм Австралия миссия майҙандарынан торҙо. Был конференция ике йыл һайын бер тапҡыр йыйыла һәм башҡа илдәрҙәге берләшмә конференциялары планы буйынса үткәрелә. 1893 йылда был өлкәлә эшләгән бер нисә китап таратыусы Steps to Christ китабының 5 000 тиражын һатты, һәм шул уҡ һанда икенсе баҫма ла баҫылды. 1894–95 йылдарҙың йәйендә дүрт ай эсендә улар яҙылыу буйынса һатыла торған китаптарға 4 000 заказ алдылар.

GSAM 423Австралияла пастор Прескотт

GSAM 423.31895 йылда конфессияның мәғариф секретары, пастор В. В. Прескотт, был конференцияла бер нисә ай эшләп, эштең был тармағына күп ваҡыт һәм иғтибар бүлде. Шул арала ул уларға ҙур файҙа килтергән мәғариф семинарын ойошторҙо.

GSAM 424.1Йыллыҡ эштәр буйынса Генераль конференцияға тапшырылған отчетты пастор У. С. Уайт тапшырҙы, ул түбәндәгесә:

GSAM 424.1«Австралия Берләшмә Конференцияһы 17 сиркәүҙән тора, уларҙа 1074 ағза бар, һәм улар үткән йылда 9 810,10 долларлыҡ ундан бер өлөш түләгән. Был конференцияла 12 хеҙмәткә бағышланған пастор, 2 лицензиялы пастор, 3 Библия хеҙмәткәре һәм 50 китап һатыусы бар, улар йыл эсендә 28 731,11 долларлыҡ китап һатҡан. Йыл эсендә Яңы Көньяҡ Уэльс колонияһы, алты сиркәү һәм 321 ағза менән, Австралия конференцияһынан айырылып, Яңы Көньяҡ Уэльс конференцияһы тип аталды.»

GSAM 424Көньяҡ Африка миссияһы

GSAM 424.21886 йылда Баттл-Крик ҡалаһында үткән Генераль конференцияла Көньяҡ Африкаға миссия асыу мәсьәләһе ҡаралды. Был башланғысты хуплаған ҡарар ҡабул ителгәс, 1887 йылдың йәй башында шул алыҫ ерҙә эш башлау өсөн тырышлыҡ башланды; унда инде Шәмбе көнөн тотоуҙы башлаған бер нисә кеше хеҙмәткәрҙәрҙе саҡырҙы.

GSAM 424Пасторҙар Бойд һәм Робинсон Көньяҡ Африкала

GSAM 424.3Ошо маҡсат менән 11 майҙа пастор С. Л. Бойд һәм уның ғаиләһе, пастор Д. А. Робинсон һәм уның ҡатыны, шулай уҡ башҡа хеҙмәткәрҙәр Нью-Йорктан Ливерпуль һәм Лондон аша Африкаға юл тотто. Өс йылдан һуң Генераль конференцияла П. В. Б. Весселс әфәнде был хеҙмәткәрҙәр Африкаға килеп еткәндә, темаға арналған баҫмаларҙы уҡыу һәм Изге Яҙмаларҙы өйрәнеү һөҙөмтәһендә дүртенсе бойороҡ буйынса шәмбене инде үтәгән яҡынса ҡырҡ кеше барлығын хәбәр итте.

GSAM 424.4Пасторҙар Робинсон һәм Бойд Кейптаунда миссия эшен башлап, унан ул төньяҡ-көнсығышҡа табан яҡынса 800 миль үтеп алмаз ятҡылыҡтары булған Кимберлиға тиклем таралды.

GSAM 424.51889 йылға тиклем ни бары ике пастор, бер лиценциат, дүрт сиркәү һәм һикһән ағза булған; улар 2 798,36 доллар ундан бер өлөш түләгән. Был йылда Американан килгән пастор Ира Дж. Хэнкинс Кейптаунда уңышлы хеҙмәт итте, ә Нэбрасканан Друильядтар был урындағы эшкә ҡушылып, яңы ерҙә эшкә пионер булған кешеләргә төшкән ауырлыҡтарҙы һәм ҡыйынлыҡтарҙы уртаҡ үттеләр. Друильяд ханымдың хеҙмәттәре нигеҙҙә китаптар депозиторияһына йүнәлтелде, унда был бүлек эше уның етәкселегенә тапшырылды; ә Друильяд әфәнде дөйөм миссионер эше менән мәшғүл булды. Йыл эсендә был портҡа туҡтаған кораблдәрҙә ул 750 долларға китап һатты.

GSAM 425Африкала пастор Һаскелл

GSAM 425.1Шул уҡ йылдың августында пастор Һаскелл Кейптаунға килеп етте. Ул Көньяҡ Африкалағы төрлө йәмғиәттәрҙе йөрөп сығып, улар менән хеҙмәт итеп биш айҙы файҙалы үткәрҙе. Был сәфәр менән эш көсләнеп, нығытылды, ә ул үҙ хеҙмәтенең емешен күреп, йөрәге дәртләнде. Мәғариф эшенә ҡыҙыҡһыныу уянды, шуға күрә Африканан ун ике студент Америкаға беҙҙең конфессиональ мәктәптәргә уҡырға килде.

GSAM 425.2Шул арала таратыу эше лә тейешле иғтибарға лайыҡ булды. Был эшкә арналған семинар Кейптаунда Э. М. Моррисон етәкселегендә үтте, ул хәбәрҙең был мөһим тармағына яңы тормош һәм көс өҫтәне. Семинарҙа бирелгән күрһәтмәләрҙән һуң уҡ ун өс таратыусы алты ай эсендә 5 621,28 долларлыҡ китаптарҙы һатты һәм еткерҙе. Ысынлап та, заказдар шул тиклем күп булды ки, Лондон офисы тулыһынса «батты», сөнки китаптарҙы талапты ҡәнәғәтләндерерлек тиҙлектә әҙерләп бөтөргә мөмкин булманы.

GSAM 425.31892 йылда пастор А. Т. Робинсон Көньяҡ Африкалағы эшкә ҡушылды. Ул ваҡытта эш шул тиклем үҫеп китте, иҫке склад урынына яңы һаҡлау урыны кәрәк булды. Шуға күрә сиркәү йыйылыштары өсөн урын бирерлек ҙур яңы бина төҙөлдө.

GSAM 426Африкалағы колледж бинаһы

GSAM 426.1Шулай итеп, эш аҙым-аҙым алға барҙы, һәм Кейптаундың пригороды Клермонтта 35 000 долларға төшкән колледж бинаһы төҙөлдө. Америка туғандарынан берҙән-бер һоралған ярҙам — колледж программаһын уҡытырға әҙер уҡытыусылар төркөмөн ебәреү ине, ә сығымдарҙы улар үҙҙәре ҡаплаясаҡ. Был үтенес үтәлгәс, мәктәп 1893 йылдың 1 февралендә асылды.

GSAM 426Көньяҡ Африка конференцияһы

GSAM 426.2Көньяҡ Африка конференцияһы 1892 йылда ойошторолдо. 1893 йылдағы Генераль конференция ултырышында уны Генераль конференция составына индереү тураһында тауыш бирелде. Ул ваҡытта унда биш сиркәү һәм 138 ағза бар ине, улар алдағы йылда 34 077,32 долларлыҡ ундан бер өлөш түләгән. Был конференцияла Көньяҡ Африка конференцияһы исеменән Петер Весселс ҡатнашты; ул Генераль конференцияға 16 000 доллар бүләк итте, был сумма Генераль конференцияның Көньяҡ Африка эшен асҡанда тотҡан сығымдарынан да күберәк ине. Был бүләктән тыш, ул һәм уның бер туғаны Чикаго ҡалаһында бушлай амбулатория эшен башлау өсөн 40 000 доллар бүләк итте.

GSAM 426.31895 йылда Генераль конференцияла сит ил миссияһы секретары Африка өлкәһе тураһында былай тине:

GSAM 426.3«Көньяҡ Африкала конференция ойошторолоуға ике генә йыл үтһә лә, шул арала Генераль конференция был өлкәгә ун ике хеҙмәткәр ебәргән. Шуларҙың икеһе үҙ-үҙен тәьмин итеүсе миссионерҙар булып эске райондарға киткән, ә башҡалары төрлө бүлектәрҙә эшкә тотонған. Ундағы конференцияла уңышлы эшләгән мәктәп һәм етимдәр йорто бар, ә һауыҡтырыу йорто төҙөлә. Статистика буйынса уларҙың ағзалары һаны 184-кә етә.»

GSAM 426Көньяҡ Африкала баҫылған баҫмалар

GSAM 426.4Көньяҡ Африкадағы дини ирек мәсьәләһе һуңғы бер нисә ай эсендә беҙҙең халыҡты ике баҫма сығарырға этәрҙе: береһе голланд телендә De Wachter тип атала; икенсеһе инглиз телендә The South African Sentinel and Gospel Echo. Икенсе баҫманың тиражы 4 000 дана.

GSAM 427Көньяҡ Африка Берләшкән конференцияһы

GSAM 427.11903 йылдың ғинуарында Көньяҡ Африка Берләшкән конференцияһы ойошторолдо; ул Кейп колонияһы һәм Наталь-Трансвааль конференцияларынан, шулай уҡ Берләшкән конференция контролендәге Басутоланд һәм Матабелеланд миссияларынан тора. Конференцияла 595 ағзаһы булған 15 ойошторолған сиркәү, 90 ағзаһы булған 9 ойошторолмаған төркөм һәм 30 айырым шәмбе һаҡлаусы бар — барлығы 715 кеше, улар 7 850 доллар ундан бер өлөш түләгән. 39 хеҙмәткәр булған, шуларҙың 21-е төрлө конференцияларҙың эш хаҡы исемлегендә торған.

GSAM 427ПОЛИНЕЗИЯЛАҒЫ ЭШ МАЙҘАНЫ

GSAM 427.21876 йылда пастор Джеймс Уайт һәм автор Signs of the Times журналының бер томын һәм бер нисә трактатты хат менән бергә Питкэрн утрауына ебәрҙеләр. Был документтарҙы Кейп-Хорнды урап Нью-Йоркҡа барған кораблгә тейәп ҡуйҙылар. Беҙҙе корабль Питкэрнда туҡтап, шунда посылканы тапшырыр тип ышандырҙылар. Утрауҙа бер кемде лә белмәй инек, утрау тураһында ла бер ни белмәй инек, тик ундағы халыҡтың иманлы, Аллаға тоғро булыуы менән дан тотолоуын ғына ишеткәнбеҙ. Гәзиттәрҙе тәүәккәлләп ебәрҙек.

GSAM 427Питкэрнға сәйәхәт

GSAM 427.31886 йылда, ун йыл үткәс, Джон И. Тэй әфәнде утрауға килгәс кенә беҙ унда йәшәүселәрҙән дә, беҙҙең әҙәбиәттән дә бер хәбәр ишеттек: Signs журналының бер томын һәм буклеттарҙы уҡыу һөҙөмтәһендә бөтөн утрау бер мәлдә аҙнаның беренсе көнөнән етенсе көнөнә ғибәҙәт көнөн күсерергә һәм Хоҙайҙың шәмбеһен тоторға тиерлек ҡарар иткән. Ләкин улар быны Тэй әфәнде килгәнсе эшләмәгән. Ул күптән инде утрауға барырға ныҡ теләгән, әммә халыҡты шәхсән белмәй, уларҙың хаҡлыҡҡа ҡарата уянған ҡыҙыҡһыныуы тураһында ла бер ни белмәй ине.

GSAM 428.1Америкаға кире ҡайтҡас, ул Тымыҡ океан утрауҙары араһында миссионерҙарҙы бер утрауҙан икенсеһенә ташыр өсөн корабль төҙөүҙе бик ныҡ яҡланы. 1889 йылда үткән Генераль конференцияға ул ошо фекер менән барҙы һәм унда Полинезия утрауҙары мәнфәғәтен яҡланы. Конференция был эштең файҙаһын күреп, иғәнәләр йыйып 12 000 доллар йыясаҡ тип тауыш бирҙе, уны Тымыҡ океан утрауҙарында эшләү өсөн корабль төҙөү йәки һатып алыуға тотонорға ҡарар итте.

GSAM 428Питкэрн карабы төҙөлдө

GSAM 428.2Был ҡарарға ярашлы рәүештә 1890 йылдың йәйендә Бэнисия янында, Калифорниялағы Оклендтан яҡынса 30 миль алыҫлыҡта Питкэрн карабы 12 035,22 долларға төҙөлгән. Бер йылдың дүрттән өс өлөшө эсендә был аҡса йыйылып, тик ошо маҡсат өсөн генә шәмбе мәктәптәре тарафынан бүләк ителде, һәм бер ҡасан да бүләк шундай шатланып һәм дәртләнеп бирелмәгән. Корабль 1890 йылдың 25 сентябрендә Калифорнияның Окленд ҡалаһында тантаналы рәүештә хеҙмәткә бағышланды. Тантананы күҙәтеү өсөн корабльгә һәм причалға яҡынса мең биш йөҙ кеше йыйылды.

GSAM 428Питкэрндың тәүге сәйәхәте

GSAM 428.3Кәмә 20 октябрҙә Сан-Францискоҙан алыҫтағы хеҙмәт майҙанына тәүге круизға сыҡты. Кәмә бортында миссионерҙар булараҡ пастор Э. Һ. Гейтс һәм уның ҡатыны, пастор А. Дж. Рид һәм уның ҡатыны, Джон И. Тэй һәм уның ҡатыны, шулай уҡ капитан Марш етәкселегендәге миссионер экипажы бар ине. Был судно тәүҙә Сан-Францисконан көньяҡҡа дүрт мең миль алыҫлыҡта урынлашҡан Питкэрн утрауына барҙы һәм унда 25 ноябрҙә килеп етте. Корабль 17 декабрҙә утрауҙан киткәндә 82 өлкән кеше крещение ҡабул иткән һәм улар Етенсе көн адвентистары сиркәүенә ойошторолған ине. Унан һуң корабль Социети, Һервей, Самоан, Френдли һәм Фижи архипелагтарына юл тотоп, инглиз телле халыҡҡа дини китаптар һәм һаулыҡ һәм айыҡлыҡ тураһындағы буклеттар ҡалдырҙы. 1891 йылдың сентябренә тиклемге һигеҙ ай эсендә миссионерҙар 1 900 долларлыҡ китап һатты һәм күп күләмдәге уҡыу материалдарын бушлай таратты.

GSAM 429.1Миссионерҙар түбәндәгесә урынлаштырылды: пастор Рид Таитиҙа; пастор Гейтс Питкэрнда башлап ҡуйылған эште тамамлау өсөн ҡалды; ә Тэй әфәнде Фижи утрауында хеҙмәт итергә һайланы. 1904 йылдың 14 апрелендәге Review журналында пастор Фултон Фижиҙағы эш тураһында былай ти: «Был миссия өлкәһендә хәҙер йөҙ илленән ашыу шәмбе көнөн тотоусы бар». Фижи утрауынан кораб кәрәкле ремонт һәм яҡшыртыу эштәре, шулай уҡ китаптар алыу өсөн Яңы Зеландияның Окленд ҡалаһына йүнәлде.

GSAM 429Миссионерҙарҙың үлеме

GSAM 429.2Бер йыл, ун бер ай һәм ун һигеҙ көн юҡ булғандан һуң Питкэрн Сан-Францискоға кире ҡайтты, унда ул 1892 йылдың 9 октябрендә килеп етте. Ошо арала капитан Марш вафат булып, Яңы Зеландия утрауында ерләнде. Тэй әфәнде пневмония менән ауырып, унан һуң һауыҡманы. Ул ҙа тыныслыҡ менән вафат булып, алыҫтағы Фижи ерендә ерләнде; һәм шулай итеп Полинезия миссияһына ике ҡәҙерле тормош тиҙ арала бағышланды.

GSAM 429.3Таити утрауындағы Папаэте ҡалаһында урынлашҡан миссионерҙар тиҙҙән үҙ хеҙмәттәренең емештәрен күреп ҡыуандылар. Был ваҡытта улар тыуған иленә ҡырҡ кешенең иманға килгәнлеге һәм уларҙың Етенсе көн адвентистары сиркәүен ойошторғанлығы тураһында ҡыуаныслы хәбәр ебәрә алдылар.

GSAM 429Питкэрндың икенсе сәйәхәте

GSAM 429.4Кораб 1893 йылдың 17 ғинуарында Сан-Францискоҙан икенсе сәйәхәтенә сыҡты, түбәндәге миссионерҙар менән: Б. Дж. Кэди һәм уның ҡатыны, Дж. М. Коул һәм уның ҡатыны, Э. С. Чэпмен һәм уның ҡатыны, шулай уҡ М. Г. Келлогг, М.Д. Огайо штатынан Хэтти Андрэ туташ Питкэрн утрауы өсөн уҡытыусы булып улар менән бергә барҙы. 1893 йылдың көҙөндә Кэди әфәнде Социети төркөмөнә ҡараған Раиатеа утрауында алтмыш уҡыусы менән мәктәп асҡан. Беренсе семестр тамамланғас, уҡыусылар һаны йөҙ бишкә еткән. Икенсе семестр башында мәктәпкә йөҙ егерме уҡыусы йөрөгән.

GSAM 430Питкэрндың өсөнсө сәйәхәте

GSAM 430.1Корабтың өсөнсө сәйәхәте 1893–94 йылдарҙа үтте. Был сәйәхәткә миссионерҙар итеп Мичигандан Г. О. Уэллман, уның ҡатыны һәм Лиллиан Уайт һайланды; улар Раиатеаға йүнәлтелде һәм унда пастор Кэдиға эшендә ярҙам итергә тейеш булды. Стрингер әфәнде һәм уның ҡатыны үҙ-үҙен тәьмин итеүсе миссионерҙар булып китте. Улар Руруту утрауында туҡтаны. Раратонга утрауында (унда халыҡ шәмбене йәкшәмбе урынына тота) доктор Колдуэлл һәм уның ҡатыны урынлашты; ә Калифорниянан килгән пастор Бакнер һәм уның ҡатыны Питкэрн утрауында ҡалды. Был халыҡ менән бергә йәшәгән осорҙа күп яңы сәнәғәт тармаҡтары индерелде, улар утрау халҡы өсөн күп яҡтан файҙалы булып сыҡты. Иң тәүҙә утрауҙа хәҙер үҫтерелгән кукурузды тартыу өсөн ел тирмәне төҙөлдө, һәм шул уҡ ел көсөнән еңел машиналар эшләй башланы, был утрау халҡына элек билдәһеҙ булған башҡа сәнәғәт тармаҡтарын барлыҡҡа килтерҙе.

GSAM 430Питкэрндың дүртенсе сәйәхәте

GSAM 430.21895 йылдың 15 декабрендә сит ил миссияһы секретары былай тип белдерҙе:—

GSAM 430.3«Питкэрн хәҙер дүртенсе круизынан портҡа кире ҡайтты.... Эш туғыҙ төркөмдә ойошторолған, һәм унда түбәндәге хеҙмәткәрҙәр эшләй:—
GSAM 430.4«Питкэрн утрауында уҡытыусылар Э. С. Бутц һәм уның ҡатыны, шулай уҡ Хэтти Андрэ. Норфолк утрауында Австралиянан килгән үҙ-үҙен тәьмин иткән миссионерҙар эшләй. Социети утрауҙары — пастор Б. Дж. Кэди; медицина миссионерҙары — Р. А. Прикетт әфәнде һәм ҡатыны. Раратонга — медицина миссионерҙары: доктор Дж. Э. Колдуэлл һәм ҡатыны, Лиллиан Уайт һәм Моуд Янг туташтар; уҡытыусылар: Г. О. Уэллман һәм ҡатыны, пастор Дж. Д. Райс һәм ҡатыны. Фижи — пастор Дж. М. Коул һәм ҡатыны. Френдли утрауҙары, пастор Э. Хиллиард һәм уның ҡатыны. Руруту, Стрингерҙар — үҙ-үҙен тәьмин иткән миссионерҙар. Гавайи, пастор Э. Һ. Гейтс һәм уның ҡатыны; уҡытыусылар, Һ. Һ. Бранд һәм уның ҡатыны. Самоа, доктор Ф. Э. Браухт һәм уның ҡатыны. Пастор Д. А. Оуэн һәм уның улы менән ҡыҙы — үҙ-үҙен тәьмин иткән миссионерҙар.
GSAM 431.1«Питкэрн дүрт сәйәхәтендә ҙур күләмдә әҙәбиәт һатты һәм бушлай таратты. Шуның һөҙөмтәһендә күп урындарҙа шәмбе көнөн тотоусылар барлыҡҡа килде. Питкэрн утрауында, Норфолкта һәм Таитиҙа сиркәүҙәр ойошторолдо.»

GSAM 431Питкэрн һатылды

GSAM 431.2Кәмә төҙөлгән ваҡытта булмаған Полинезия майҙанына барып етеү мөмкинлектәре барлыҡҡа килгәнгә, кәмә һатылды, һәм эште дауам итеү өсөн башҡаса ысулдар ҡулланылды. Хәҙер Полинезия майҙанының етәксеһе — пастор Э. Һ. Гейтс, ул төркөмдәрҙәге үҫештәр тураһында хәбәр итә.

GSAM 431КӨНБАЙЫШ ИНДИЯ УТРАУҘАРЫ

GSAM 431.31889 йылдың ҡышында Американан килгән Уильям Арнольд мырҙа Көнбайыш Һинд утрауҙарында китаптар һатыу (колпортёр) эшен башланы. Был эш барышында ул 1200 кешенең исемдәрен һәм адрестарын йыйып алды, уларҙы миссионерлыҡ эштәре өсөн International Tract Society йәмғиәтенә ебәрҙе. Хат алышыу һәм был адрестарға уҡыу материалдары ебәреү аша хаҡлыҡҡа ҡыҙыҡһыныу уянды, һәм шулай итеп Изге Сүҙҙе уағыҙлау аша Инжилде таратыу өсөн юл асылды.

GSAM 431.4Хеҙмәткә саҡырыуға яуап итеп, 1890 йылдың ноябрендә пастор Д. А. Балл Барбадосҡа һәм башҡа урындарға хеҙмәт итергә китте. Уның тырышлығы һөҙөмтәһендә бер нисә кеше хаҡлыҡты ҡабул итте. 1892 йылда Калифорниянан килгән Паттерсон әфәнде утрауҙарҙа Bible Readings китабын уңышлы таратты. 1893 йылда Флориданан Б. Б. Ньюман Арнольд әфәнде булмаған осорҙа китап таратыу эштәренә етәкселекте үҙ өҫтөнә алырға Ямайкаға китте. Шул уҡ йылда Эванс һәм Хаккетт әфәнделәр ҙә был эш тармағында ҡатнашырға Көнбайыш Һинд утрауҙарына юлланды. Май айында пастор Хейсмер һәм уның ҡатыны мөмкинлек тыуған һайын эшләү өсөн ошо өлкәгә инде. Шунан һуң тиҙҙән Арнольд әфәнде кире ҡайтты, был юлы һаулыҡ темаһына арналған китаптарҙы таратыу өсөн. 1895 йылдың июленә тиклем ошондай китаптар Ямайкала ғына 8 200 долларға һатылған, ә дини китаптар 7 654 долларға һатылған, барлығы 15 854 доллар тәшкил иткән. Шундай ҙур күләмдәге әҙәбиәт таратыу Кингстонда етмеш биш ағзалы яҡшы ойошторолған сиркәү төҙөүгә һәм утрауҙың башҡа өлөштәрендә пасторлыҡ хеҙмәте өсөн юлдар асыуға ҙур ярҙам итте.

GSAM 432Тринидад

GSAM 432.1Бында эш Ямайкаға оҡшаш рәүештә башланды. 1889 йылда Ф. Б. Грант әфәнде һәм уның ҡатыны беҙҙең конфессиональ әҙәбиәтте индереү маҡсатында утрауға саҡырылды, һәм саҡырыу буйынса оҙаҡ тормайынса пастор Флауэрс һәм уның ҡатыны ла мөмкинлек тыуған һайын хеҙмәт итеү өсөн улар артынан барҙы. Улар яҡшы уңыштарға иреште, әммә пастор Флауэрс биҙгәк менән ауырып, 1894 йылдың 29 июнендә вафат булды. Уның урынына пастор Э. В. Вебстер һайланды, һәм ул 1895 йылдың авгусында Нью-Йорктан диңгеҙгә сыҡты.

GSAM 432.21896 йылда Көнбайыш Һинд утрауҙарында хеҙмәткәрҙәр түбәндәгесә булды: Ямайкала — пастор А. Дж. Хейсмер һәм В. В. Истман, ә Багама утрауҙарында бер нисә канвасер эшләне. Кесе Антиль утрауҙарында — пастор Э. Ван Дьюзен һәм уның ҡатыны, Библия хеҙмәткәрҙәре булараҡ С. Ф. Пармли һәм уның ҡатыны, шулай уҡ канвасерҙар булараҡ Бин әфәнде һәм Хаккетт әфәнде эшләне. Тринидадта — пастор Э. В. Вебстер һәм уның ҡатыны, медицина миссионеры булараҡ Стелла Колвин туташ. Нәтижәләре: Ямайкала — йөҙ ун шәмбе һаҡлаусы, Тринидадта (Кува тирәһендә) — илле шәмбе һаҡлаусы; Барбадоста — бер сиркәү, Кесе Антиль утрауҙарындағы Антигуаҙа — бер компания.

GSAM 432Урта Америка

GSAM 432.3Пастор Ф. Дж. Хатчинс һәм уның ҡатыны 1891 йылдың 16 ноябрендә Америка Ҡушма Штаттарынан Бэй утрауҙарына китте. Был ваҡытта, нигеҙҙә Руатанда, ун бойороҡтоң дүртенсе бойороғона ярашлы шәмбе көнөн тотоусы яҡынса егерме кеше бар ине; уларҙың иғтибарын был хаҡлыҡҡа тәүҙә почта аша ебәрелгән уҡыу материалдары йәлеп итте. Өс йыл үткәс, 1894 йылда, В. А. Миллер һәм уның ҡатыны Калифорниянан Бонаккаға китә, унда 1894 йылдың 4 июлендә Етенсе көн адвентистары төҙөгән мәктәп бинаһында асылған мәктәптә уҡытыусылар булып белем биреү эшенә ҡушыла. Беренсе семестрҙа мәктәпкә уртаса 34 кеше килде. 1895 йылда уҡыусылар һаны 45-кә еткәс, мәктәп үҙ-үҙен тотоуға һәләтле тип танылды.

GSAM 433.11895 йылда үткән Генераль конференция ултырышында пастор Хатчинс хәбәр итеүенсә, утрауҙарҙа хәбәрҙе үтәгән йөҙ кеше бар, шулай уҡ ул ике йыйылыш йорто төҙөлгәнен һәм уларҙың Етенсе көн адвентистарына ҡарағанын хәбәр итте. Ерҙең етешмәүе һәм уның ауыл хужалығы өсөн бик ҡиммәт булыуы арҡаһында, был ғибәҙәт йорттарының береһе һыу өҫтөнә төҙөлгән. Был ике бина һәм мәктәп йорто General Conference Association ойошмаһының милке итеп рәсмиләштерелгән. Утрауҙағы конференция милкенең ҡиммәте 1 789,60 доллар тип баһаланды. 1895 йылға тиклем һатылған китаптарҙың суммаһы 2 243 доллар тәшкил итте.

GSAM 433Үҙәк Америка өсөн бәләкәй кәмә

GSAM 433.2Конференция иғтибары миссионерҙарҙы бер утрауҙан икенсеһенә ташыу өсөн бәләкәй кәмә булыуының уңайлылығына һәм өҫтөнлөктәренә йүнәлтелде, шуға күрә Бэй утрауҙарындағы эш өсөн 3000 долларҙан артмаҫ хаҡҡа ошондай кәмә төҙөргә тауыш бирелде.

GSAM 433.31896 йылда Үҙәк Америкала дүрт кенә хеҙмәткәр булған: пастор Ф. Дж. Хатчинс һәм уның ҡатыны, шулай уҡ пастор Дж. А. Морроу һәм уның ҡатыны Испан Гондурасында. Британ Гондурасының баш ҡалаһы Белизҙә дүртенсе бойороҡ буйынса етенсе көндө тотоусы иманлылар компанияһы бар ине. Был өлкә эшендәге хеҙмәттең күп өлөшө Кариб диңгеҙе утрауҙарында башҡарылды. Бында бер нисә мең долларлыҡ китаптар һатылды, һәм алтмыш кеше өсөнсө фәрештәнең хәбәренең дөрөҫлөгөнә шатланды.

GSAM 434Пастор Хатчинстың үлеме

GSAM 434.1Пастор Ф. Дж. Хатчинс ун ике йыл самаһы Үҙәк Америка өлкәһендә иң тоғро һәм ихлас хеҙмәт итте. Ниһайәт, уның көсө бөттө, һәм ул ауырыуға биреште. Хәҙер ул йоҡоға сумған, Уҡытыусының саҡырыуын — тоғролоҡлоларҙы уятыр саҡырыуҙы — көтә.

GSAM 434Көньяҡ Америка

GSAM 434.2Етенсе көн адвентистарының ҡараштары тәүге тапҡыр баҫма биттәр аша Көньяҡ Америкаға индерелде. 1891 йылдың октябрендә Снайдер, Штауффер һәм Ноулин әфәнделәр Аргентинала китап таратыусылар булараҡ эш башланы. 1893 йылда Генераль конференция ҡарары менән Иллинойс штатынан немец пасторы, пастор Ф. Һ. Вестфаль был миссия өлкәһендәге эшкә ҡушылды, ә 1894 йылда Калифорниянан Фрэнк Келли үҙ-үҙен тәьмин итеүсе миссионер булып Колумбия Берләшкән Штаттарына китте. Бер нисә айҙан һуң улар артынан башҡа хеҙмәткәрҙәр ҙә килде, һәм шулай итеп был яңы миссияла эш башланды. 1896 йылда был өлкәләге эш тураһында түбәндәге хисап бирелде: Чилиҙа бер пастор — пастор Г. Һ. Бабер, ул 1895 йылдың 19 октябрендә килеп еткән; һәм ике канвасер — Ф. В. Ричардс һәм Ф. Һ. Дэвис. Аргентинала ла ике пастор — Ф. Һ. Вестфаль һәм Жан Вюйльмие; ике китап таратыусы — О. Оппегард һәм С. А. Ноулин. Быларҙан тыш дүрт Библия хеҙмәткәре бар: Люси Пост, Снайдерҙар һәм Джон Маккарти. Бразилияла ике пастор — пастор В. Һ. Терстон һәм Һ. Ф. Граф; һәм өс канвасер — А. Б. Штауффер, Дж. Ф. һәм Дж. А. Бергер. Британ Гвианаһында ике пастор — пастор У. Г. Нилэнд һәм пастор П. Гиддингс; һәм ике медицина миссионеры — доктор Б. Дж. Феркойт һәм уның ҡатыны.

GSAM 435.11896 йылда Чилидә мең долларлыҡ китап һатылған, һәм 30 шәмбе көнөн тотоусы канвасерҙарҙан һатып алынған әҙәбиәтте уҡып, шәмбе көнөн һәм уға бәйле хаҡлыҡтарҙы ҡабул иткән. Бразилияла һәм Аргентинала китаптар ун мең долларға һатылған; һәм тағы ла яҡшыраҡ, йөҙ кеше шәмбе көнөн тота. Бер сиркәү һәм биш шәмбе мәктәбе ойошторолған. Аргентинала өс ойошторолған сиркәү бар ине: Буэнос-Айрес, Креспо һәм Сан-Кристобал ҡалаларында. Британ Гвианала ла бер ойошторолған сиркәү бар ине, һәм 50 шәмбе көнөн тотоусы, барлығы Көньяҡ Америкала 150 Етенсе көн адвентисы ине.

GSAM 435THE SOUTHERN MISSIONARY SOCIETY

GSAM 435.2Теүәл әйткәндә, был йәмғиәт, беҙҙең илебеҙҙә сит халыҡты (африкалыларҙы) евангелизациялау эшен башҡарһа ла, сит илдеке тип һанала алмай. Алланың бәрәкәте менән пастор Дж. Э. Уайттың ныҡышмалы тырышлыҡтары инде ирешелгән һөҙөмтәләр өсөн ҙур маҡтауға лайыҡ.

GSAM 435.31893 йылдың ҡышында, мин Иллинойс конференцияһының президенты булып эшләгән саҡта, пастор Уайт Көньяҡ штаттарындағы төҫлө халыҡтың ауыр яҙмышына борсолоп, миңә килде. Ул бер нисә аҙна Чикагола торғанда, ҡалала йәшәгән төҫлө халыҡ өсөн эшләү хоҡуғын һораны. Был үтенес шатланып ҡабул ителде, һәм шул рәүешле был бәхетһеҙ халыҡ өсөн уның эше башланды.

GSAM 435Пастор Уайттың миссионер пароходы

GSAM 435.4Шул ваҡыттан башлап ул Көньяҡ майҙаны өсөн доға ҡылып, пландар төҙөп йөрөнө. Уҡып-өйрәнгән һайын уның пландары камиллаша барҙы, һәм улар Мичиган күле янында Морнинг Стар тип аталған пароход төҙөү менән тамамланды. Был йөҙөп йөрөүсе «Бетэль» менән ул Чикагоға китте, шунан Иллинойс һәм Миссисипи йылғалары буйлап ағып, 1895 йылдың 10 ғинуарында Миссисипи штаты Виксбург ҡалаһына барып етте. Бында бер нисә хеҙмәттәше менән ул саф ерҙә үҙ хеҙмәтен башланы.

GSAM 436Southern Missionary Society ойошмаһының эше

GSAM 436.1Беҙ 1903 йылдың 9 апрелендәге Генераль конференцияла пастор Уайт тарафынан яһалған отчеттан цитата килтерәбеҙ, ул хеҙмәт һөҙөмтәләрен күрһәтеп, шул ваҡыттағы Көньяҡ миссионер эшенең хәлен асыҡлай:—

GSAM 436.2«Беҙҙең йәмғиәт Миссисипи штатында биш мәктәп төҙөп, хәҙер уларҙы эшләтә.... Был мәктәптәр Виксбург, Язу-Сити, Колумбус һәм Джексон ҡалаларында урынлашҡан.... Беҙҙең хеҙмәткәрҙәр шулай уҡ Теннесси штатындағы Нэшвилл, Мемфис һәм Эджфилд-Джанкшн ҡалаларында, Кентукки штатындағы Луисвилл һәм Боулинг-Грин ҡалаларында ла эш алып барҙылар.

GSAM 436Көньяҡтағы хеҙмәткәрҙәр

GSAM 436.3«Хәҙерге ваҡытта йәмғиәттең төрлө бүлектәрендә егерме ете хеҙмәткәр эшләй. Southern Missionary Society эшендә биш хеҙмәткә бағышланған пастор әҙерләнде.... Ун өс мәктәп уҡытыусыһы төрлө юлдар менән үҙ эштәренә әҙерләнде.... Бер йәш егетте Ойошма Нэшвиллдағы Мехарри медицина колледжында табип итеп уҡыта, ә икенсеһенә шул уҡ уҡыу йортонда уҡыуын дауам итеүҙә ярҙам итә.... Яҡшы Библия хеҙмәткәрҙәре әҙерләнде. Ҡайһы бер уҡытыусылар ҙа был йүнәлештә оҫта хеҙмәткәрҙәргә әйләнә.

GSAM 436Пароход «Морнинг Стар»

GSAM 436.4«Морнинг Стар — минең шәхси милкем, уны үҙ аҡсам менән төҙөнөм. Бынан тыш, был кәмәнең йөрөү сығымдарының барыһы ла минең шәхси килемемдән түләнде. Мин шулай уҡ әйтергә теләйем: кәмәлә йәшәү сығымдарын һәр ваҡыт үҙем ҡапланым. Йыш ҡына экипаж составы ундан ун һигеҙгә тиклем кеше булған.... Йылдар буйы йәмғиәт тарафынан эшкә алынған бөтә хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡтары ла иғәнәләрҙән түгел, ә минең шәхси килемемдән түләнде.

GSAM 437Көньяҡ миссияһы өсөн аҡса нисек килде

GSAM 437.1«„Был аҡсаны ҡайҙан алдың?“ тигән һорау тыуыуы мөмкин. Уны Хоҙай беҙгә бирҙе. Бер нисә бәләкәй китап баҫылып сыҡты. Иң тәүҙә — Gospel Primer, уның тәүге маҡсаты төҫлө халыҡты уҡытыу өсөн ине. Бер нисә мең данә һатылыр тип көтөлһә лә, беҙҙе аптыратып, уның миллионға яҡын данаһы һатылды.
GSAM 437.2«Әсәй [Э. Г. Уайт ханым] беҙгә Christ our Saviour китабы менән ярҙам итте; уның 300—400 мең тирәһе нөсхәһе һатылды. Best Stories китабынан 200—300 мең тирәһе нөсхә һатылды. Coming King китабының тиражы дүрт миль бейеклекле бағана төҙөрлөк итеп баһаланған. Был китаптарҙан килгән гонорарҙар иҫәбенә беҙ башҡа күп предприятиеларҙы һәм эш йүнәлештәрен алып барыу менән бергә Морнинг Старды ла төҙөнөк.»

GSAM 437КҮП ИЛДӘРҘӘ

GSAM 437Мексика

GSAM 437.3Беҙҙең был илдәге эшебеҙ 1894 йылда Гвадалахара ҡалаһында медицина миссияһын ойоштороуҙан башланды. 1896 йылда хеҙмәткәрҙәр составы түбәндәгесә ине: миссияны етәкләгән пастор Д. Т. Джонс һәм уның ҡатыны. Уҡытыусылар: Ора А. Осборн, ханым А. Купер, Кейт Росс һәм бер урындағы ярҙамсы. Медицина миссионерҙары — доктор Дж. А. Нил, А. Купер, ханым А. Дж. Райс, ханым Бартлетт һәм ханым Рэйчел Флауэрс ине. Миссияға көнөнә 40 пациент мөрәжәғәт иткән, ә миссия мәктәбенә 40 студент йөрөгән. Шул ваҡытта 12 000 долларға яңы санаторий төҙөлә ине.

GSAM 437Үҙәк Африка

GSAM 437.41893 йылда өсөнсө фәрештәнең хәбәре эше шул тиклем алға киткән ине, Генераль конференция комитеты Үҙәк Африкаға миссия асырға тәҡдим итеүҙе ғәҙел тип тапты. Шуға күрә «Мөмкин тиклем тиҙерәк Матабелеландта миссия асырға» тигән ҡарар ҡабул ителде. Был ҡарарға ярашлы, 1894 йылда Етенсе көн адвентистары төркөмө шул илгә инеп, 12 000 акрлыҡ ферма һайланы. 1895 йылда үткән конференцияла пастор С. Б. Трипп һәм уның ҡатыны, В. Һ. Андерсон һәм уның ҡатыны, шулай уҡ доктор А. С. Кармайкл был алыҫ майҙан өсөн миссионерҙар итеп һайланды. Улар шунда уҡ оҙон сәйәхәткә әҙерлеккә тотондо, һәм уңышлы сәйәхәттән һуң 1895 йылдың 26 июлендә маҡсатлы урындарына килеп еттеләр.

GSAM 438Алтын яр

GSAM 438.1Бер нисә йыл буйына Африканың Көнбайыш яр буйынан Етенсе көн адвентистарына ярҙам һораған Македония саҡырыуы килеп торҙо. Адвентист баҫмаларын уҡыу аша хаҡлыҡҡа ҡыҙыҡһыныу уянды, әммә ярҙам 1894 йыл тирәһендә генә ебәрелде. Шунан һуң генераль конференция комитеты пастор Санфордты һәм Рудольфты оҙаҡ көткән был эшкә тотонорға саҡырҙы. Улар эш майҙанына дәрт һәм батырлыҡ менән аяҡ баҫты. Ләкин күп тә үтмәй, пастор Санфорд лихорадка менән ауырып китте; был сир унда шул тиклем киң таралған, хатта илде «аҡ тәнле кешеләрҙең ҡәбере» тип атайҙар. Уға өс тапҡыр лихорадка һөжүм итте, һәм йәшәү өсөн Америкаға кире ҡайтырға мәжбүр булды. Башҡалар ҙа Көнбайыш ярға ебәрелде, улар араһында пастор Д. У. Хейл, Дж. Ф. Керр һәм уның ҡатыны, шулай уҡ Г. П. Риггс бар ине. Әммә һуңғыһы ауырыуҙан шул тиклем көсһөҙләнеп бөттө, уның ғүмере өсөн өмөт өҙөлдө, һәм ул климатты үҙгәртеүҙән файҙа эҙләп Англияға ҡасты; әммә ул һәм дуҫтары өмөтһөҙләнде, сөнки ул әкренләп көсһөҙләнеп, ниһайәт вафат булды, һәм шунда ерләнде. Ул ҙа Тормош Биреүсенең килеүен көтә.

GSAM 438Һиндостан

GSAM 438.21890 йылдың 12 ғинуарында пастор Һаскелл Африканың көньяҡ-көнсығыш яр буйындағы Порт-Дурбан портынан Һиндостандың Калькуттаһына, Ҡытайға һәм Японияға юл тотто. Был датаға тиклем уның секретары Перси Т. Маган уға ҡушылған ине. Һиндостанға был сәйәхәттең маҡсаты — «тикшеренеү» йүнәлешендә мәғлүмәт йыйыу ине, ул мәғлүмәт Һиндостанда Етенсе көн адвентистарының актив миссионер эштәре башланған ваҡытта кәңәш һәм тәҡдимдәр биреү мөмкинлеген бирһен өсөн. Һиндостанда миссия ойоштороу маҡсаты менән 1893 йылда Генераль конференция Уильям Ленкерҙы ул илгә колпортёр итеп ебәрергә тәҡдим итте. Был тәҡдимде үтәп, ул Һиндостанға китте һәм Етенсе көн адвентистарының әҙәбиәтен танытты. Һуңыраҡ Ленкер әфәнде хәбәр итеүенсә, ул һәм тағы дүрт кеше 1896 йылға тиклем Һиндостандың төрлө төбәктәрендә йөрөп, 10 000 долларлыҡ баҫмалар һатҡан. Һатылған китаптар уятҡан ҡыҙыҡһыныуҙы күрһәтеү өсөн ул өҫтәп хәбәр итте: Һиндостандың көнбайыш яр буйындағы Мадрас тирәһендә йөрөгән ваҡытта «урындағы бер вәғәзсе Thoughts on Daniel and the Revelation китабының бер нөсхәһен һатып алыр өсөн алтмыш миль йәйәүләп килгән».

GSAM 439Һиндостанда Джорджия Бэррус

GSAM 439.11895 йылда Джорджия Бэррус Калифорниянан Һиндостанға китте. Унда килеп еткәс, ул шунда уҡ бенгал телен өйрәнә башланы һәм тиҙҙән миссия эшенә тотондо. 1896 йылға тиклем бер нисә кеше беҙҙең хеҙмәткәрҙәр менән аралашыу һөҙөмтәһендә Хоҙайҙың шәмбеһен тотоуҙы башланы.

GSAM 439.21896 йылда эш майҙанында эшләүселәр — пастор Д. А. Робинсон һәм уның ҡатыны булды. Мэй Тейлор һәм Джорджия Бэррус туташтар Библия хеҙмәткәрҙәре булды. Ленкер әфәнде һәм Мастерс әфәнде йорт-өйҙәрҙе әйләнеп йөрөп, китаптарҙы һатыусылар булды. Миссия йорто өсөн яраҡлы бина табылды, һәм уларға баҫым яһаған ихтыяждарҙы ҡәнәғәтләндереү өсөн тыуған илгә табиптарға, шәфҡәт туташтарына һәм башҡа ярҙамсыларға саҡырыу ебәрелде. Был саҡырыуға пастор Браун һәм башҡалар яуап бирҙе. Ул һәм пастор Д. А. Робинсон 1899 йылдың декабренең аҙағында Һиндостандың Бенгалия провинцияһындағы Карматар ҡалаһында вафат булды.

GSAM 439Гавайи, Сандвич утрауҙары

GSAM 439.31884 йылда Ла-Рю әфәнде һәм Генри Скотт үҙ аҡсаларына Гавайиға миссионерҙар булып китте. Улар шәхси миссионер эше алып барыуҙан һәм китаптар һатыуҙан башланы. Был утрауҙа шундай ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты, шуға күрә 1885 йылдың ноябрендә Генераль конференция пастор Уильям Хилины киләһе миҙгелдә Гавайиға эшкә ебәрергә һәм был маҡсат өсөн Калифорния конференцияһынан ваҡытлыса файҙаланыуға палатка һорарға ҡарар итте. Шулай итеп, кәрәк-яраҡ менән йыһазланған пастор Хили һәм утрауҙа инде булған кешеләр 1886 йылдың йәйендә палатка йыйылышы үткәрҙе. Был тырышлыҡ һөҙөмтәһендә бер нисә кеше хәбәрҙе ҡабул итте. Ла-Рю әфәнде 1889 йылға тиклем Гонолулуҙа ҡалды, шунан ул Ҡытайҙың Гонконг ҡалаһына юлланды.

GSAM 440Гавайиҙағы ҡытайҙар менән эш

GSAM 440.1Ләкин утрауҙа рухани хеҙмәт бик аҙ күрһәтелде, 1895 йылдың мартында Генераль конференция йыйылғанға тиклем, ул ваҡытта «Пастор Гейтс һәм уның ҡатыны, шулай уҡ ҡытайҙар өсөн уҡытыусылар булараҡ Брандтар ғаиләһе менән бергә Гонолулуға миссионер эше менән шөғөлләнергә барырға» тигән ҡарар ҡабул ителде. Уҡытыу эше шунда уҡ башланды, һәм һаулығы насар булыуға ҡарамаҫтан, пастор Гейтс мөмкин булғанса эште алға этәрергә тырышты. Тиҙҙән миссионерҙар артынан табип һәм шәфҡәт туташтары килде, һәм хәбәрҙең шул йүнәлешендәге эш яҡшы башланды.

GSAM 440Миссиялар йыйынтығы, 1903 йылдың 1 ғинуары

GSAM 440.21902 йылдың 31 декабрендә тапшырылған сит ил миссионерҙары секретарының хисабында Америка Ҡушма Штаттарынан ситтә алып барылған хәбәр эше түбәндәгесә күрһәтелгән:—

GSAM 440.3Австралия Берләшмә Конференцияһы Виктория, Яңы Көньяҡ Уэльс, Яңы Зеландия, Квинсленд, Көньяҡ Австралия, Тасмания һәм Көнбайыш Австралия конференцияларынан тора.

GSAM 440.4Европа Генераль Конференцияһы, түбәндәге конференцияларҙан тора: Германия Берләшмә Конференцияһы, Көнбайыш Германия, Көнсығыш Германия, Көньяҡ Германия, Голландия һәм Фламанд Бельгия, Австро-Венгрия һәм Балкан дәүләттәре, Швейцарияның немец телле өлөшө, Көньяҡ Рәсәй, Төньяҡ Рәсәй һәм Урта Рәсәй.

GSAM 440.5Скандинавия Берләшмә Конференцияһы, Дания, Норвегия, Швеция, Финляндия һәм Исландиянан тора.

GSAM 441.1Британия Берләшмә Конференцияһы, Төньяҡ Англияны, Көньяҡ Англияны, Ирландияны, Шотландияны һәм Уэльсты үҙ эсенә ала.

GSAM 441.2Француз-Латын Берләшмә Конференцияһы, Швейцарияның француз телле өлөшөн, Франция һәм Италияны үҙ эсенә ала.

GSAM 441.3Көнсығыш миссияһы, унда Мысыр, Сүрия һәм Төркиә инә.

GSAM 441.4Көньяҡ Африка Берләшмә Конференцияһы, Кейп колонияһы, Наталь-Трансвааль, Басутоланд һәм Матабелеландты үҙ эсенә ала.

GSAM 441.5Төрлө: Бермуда, Бразилия, Британ һәм Голландия Гвианаһы, Үҙәк Америка (Көньяҡ), Ҡытай, Фижи, Һиндостан, Ямайка, Япония, Кесе Антиль утрауҙары, Мексика, Ньясаланд, Питкэрн, Пуэрто-Рико, Рио-де-ла-Плата, Раратонга, Самоа, Социети утрауҙары, Суматра, Тонга, Тринидад, Көнбайыш яр (Көньяҡ Америка) һәм Көнбайыш яр (Африка).

GSAM 441.6Был төрлө өлкәләрҙә актив эшләүселәрҙең — пасторҙарҙың, лиценциаттарҙың, Библия хеҙмәткәрҙәренең, колпортёрҙарҙың һәм канвасерҙарҙың — һаны 754.

GSAM 441Стратегик пункттар булдырылды

GSAM 441.7Миссияларыбыҙ хаҡындағы был ҡыҫҡа мәғлүмәттәрҙән сығып, 1896 йылда Сит ил миссиялары секретары әйткәнсә, әйтә алабыҙ:

GSAM 441.7«Хәҙер донъяның һәр мөйөшөндә тиерлек хәбәр менән биләнгән был стратегик позициялар ярҙамында Хоҙай үҙенең сикһеҙ көсө менән бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҙур һәм көслө эш башҡара ала. Ул үҙ эшен ғәҙеллек менән ҡыҫҡартасаҡ.»

Notes

  1. Римлеләргә 15:21. ↩

Note

Back