Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
19 / 29
19 / 29

18-се бүлек — Баҫма эшендә Хоҙайҙың хәстәрлеге

John Norton Loughborough

GSAM 281.1«ШУЛАЙ ИТКӘС кенә белербеҙ, әгәр беҙ Раббыбыҙҙы белергә ынтылып барһаҡ; уның сығыуы таң кеүек әҙерләнгән.»1

GSAM 281.21849 йылдың июненә тиклем пастор Уайттың, уның ҡатынының һәм пастор Бейтстың хеҙмәттәре Яңы Англия штаттары менән сикләнгән ине. Шул ваҡытта Коннектикуттың Миддлтаун ҡалаһынан Кларисса Бонфой исемле ҡыҙ пастор Уайттың ғаиләһенә ҡушылды. Бынан бер аҙ алда уның әсәһе вафат булып, уға бәләкәй йорт хужалығы алып барыу өсөн кәрәк булған бөтә әйберҙе ҡалдырҙы. Шулай итеп, пастор Уайт яңынан йорт хужалығын ойошторорға мөмкинлек алды; ул уны Коннектикут штатының Рокки-Хилл ҡалаһындағы Бельден әфәнденең йортоның бер өлөшөндә урынлаштырҙы.

GSAM 281Замана рухиселегенең башланыуы

GSAM 281.31849 йылдың 24 мартында Мэйн штатының Топшам ҡалаһында гомуми йыйылыш үтте. Шул шәмбе көнө ханым Уайтҡа күренеш бирелде; уның темаһы иң ҙур әһәмиәткә эйә ине. Бәлки, был күренеште яҡшыраҡ аңлау өсөн шул ваҡыттағы хәлдең гомуми күҙаллауын күҙ алдына килтереү файҙалы булыр.

GSAM 281.41848 йылдың март айының аҙағында Нью-Йорк штатының Уэйн округындағы Хайдсвилл ҡалаһында «серле тауыштар» йәки һуңынан «рухтарҙың туҡылдауы» тип аталған күренештәр башланды. Был тәүге тапҡыр Фокс ғаиләһенең йортонда булды. Йәйҙең аҙағында ғаилә Нью-Йорк штатының Рочестер ҡалаһына күсте, унда Коринфиан-Холлда халыҡ алдында күрһәтеүҙәр үтте, һәм ҡыҙҙарҙы ошо маҡсат өсөн һайлап алынған иң абруйлы граждандарҙан торған ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр комитеттары иң ентекле тикшереү аҫтына алды. Күпселек кеше был туҡылдауҙарҙы алдау йәки ҡул эше менән башҡарылған фокус тип ҡараһа ла, иң ышаныусан кешеләр ҙә уның ҙур күләмгә үҫәсәген күҙ алдына ла килтермәгән.

GSAM 282Рухиәтселек тураһында фараздар

GSAM 282.1Юғарыла телгә алынған күренештә Уайт ханым Рочестерҙа һәм башҡа урындарҙағы серле туҡылдауҙарҙың Шайтан көсө булыуын күрҙе, һәм бындай хәлдәрҙең көндән-көн йышая барасағын, уларҙың дини кейем кейеп, алданған кешеләрҙең хәүефһеҙлек тойғоһон тағы ла көсәйтергә, Алланың халҡының иғтибарын мөмкин булһа шуларға йүнәлтергә һәм Изге Рухтың тәғлимәтенә шик тыуҙырырға тырышасаҡтарын күрҙе.

GSAM 282.2Ләкин шул ваҡытта спиритуализмдың шул фаразланғанса ер йөҙөндә тараласағын йәки уның даими ойошторолған сиркәүҙәре һәм пасторҙары булған дин булыуға дәғүә итәсәген саҡ ҡына булһа ла күҙ алдына килтергән кеше бик аҙ ине, бәлки бөтөнләй булмағандыр.

GSAM 282Фараз тормошҡа ашты

GSAM 282.3Ләкин пәйғәмбәрлектең үтәлеүе асыҡ күренә, әгәр беҙ уларҙың ағзалыҡ һанын иҫәпкә алһаҡ: тик Америка Ҡушма Штаттарында ғына ул 10 000 000-ға етә тип хәбәр ителә. Уларҙың хәҙерге дини кейеме хаҡында беҙ түбәндәгеләрҙе Review and Herald, Вашингтон, D.C., 1903 йылдың 12 ноябрендәге һанынан алабыҙ:—

GSAM 282.4«Был ҡалала үткән National Association of Spiritualists ойошмаһының һуңғы конвенцияһында яңы ритуал ҡабул ителде. Пасторҙарҙы йәки руханиҙарҙы „ординациялау“ өсөн шарттар индерелде, һәм спиритуализмға ышанған бер төркөм „сиркәү“ тип танылды. Был яңы ритуалдың түбәндәге бүлеген уҡып ҡараһаң асыҡ күренә:—
GSAM 282.5«„Бер пастор йә рухани ҙә, дини тарихтың иң тәүге осорҙарынан бирле ординация хеҙмәте тип аталған рәсми тәғәйенләү үтмәгән осраҡта, бер ҙә бер ниндәй ҙә сиркәү йәки йәмғиәт етәксеһе итеп раҫланмай. Бер кем дә руханилыҡҡа тәғәйенләү өсөн кандидат була алмай, әгәр ул ҡайһы бер сиркәү йәки йәмғиәт пасторлығына саҡырыу алмаған һәм үҙе урынлашҡан штатта дини ойошма булараҡ теркәлгән штат рухистик ассоциацияһы йәки National Spiritualist Association of the United States of America ойошмаһы тарафынан миссионер итеп тәғәйенләнмәгән булһа. Пасторлыҡҡа йәки миссионер эшенә кандидат булған һәр кеше берәй спиритуалистик сиркәү йәки йәмғиәт менән тулы берҙәмлектә кәм тигәндә өс йыл булырға, һәм штат ассоциацияһы йәки National Association тарафынан һынау өсөн сығыш яһаусы итеп вәкәләт бирелгән лиценциат булып кәм тигәндә ике йыл эшләргә тейеш. Бер календарь йылдан кәм ваҡыт эшләгән пасторҙар ординацияға яраҡһыҙ тип һанала.“»

GSAM 283Освего (Нью-Йорк штаты) ҡалаһында пастор Уайт

GSAM 283.1Нәшриәт эше Освего, Нью-Йорк штатында урынлашҡас, пастор Уайт 1849 йылдың көҙөндә Коннектикуттан ошо урынға күсеп килде, һәм шул уҡ йылда, 3 ноябрҙә, бында иманлылар конференцияһы үтте. Уларҙың артабанғы хеҙмәттәре тураһында ханым Уайт болай ти:—

GSAM 283.2«Шунан һуң беҙ Нью-Йорк штатында хеҙмәт итеү беҙҙең бурысыбыҙ тип ҡарар иттек. Иремдә яҙырға һәм баҫтырырға ауыр йөк тойолдо. Беҙ Освегола йорт яллап, туғандарыбыҙҙан мебель һорап алып, тормош башланыҡ. Унда ирем яҙҙы, баҫтырҙы һәм уағыҙ итте. Уға һәр мәлдә рухи ҡорал-ярағын кейеп йөрөргә кәрәк ине, сөнки ул күп ваҡыт хаталар яҡлаған, билдәле бер ваҡытты иғлан иткән һәм мөмкин тиклем күберәк кешелә беҙҙең иманға ҡарата кире фекер тыуҙырырға тырышҡан үҙҙәрен адвентистар тип атаған кешеләр менән көрәшергә мәжбүр булды. »2

GSAM 283Second Advent Review баҫылып сыҡты

GSAM 283.31850 йылдың көҙөндә тағы бер үҙгәреш индереү кәрәк тип табылды; шуға ярашлы пастор Уайт Мэйн штатының Париж ҡалаһына күсте, унда Second Advent Review and Sabbath Herald журналының тәүге томы ярты айлыҡ баҫма рәүешендә сығарылды, ул ун өс һандан торҙо, һәр һанында ике бағаналы һигеҙ бит бар ине, баҫылған биттең үлсәме 7⅛ × 10¼ дюйм тәшкил итте. Беренсе һан шул йылдың ноябрендә баҫылып сыҡты, ә һуңғыһы — 1851 йылдың 9 июнендә.

GSAM 284.1Present Truth баҫмаһына ҡарағанда гәзиттең ҙурайтылған форматы хаҡлыҡтың шуға ярашлы киң таралыуын, эшкә йәлеп ителгән кешеләрҙең һәм эште яҡлаусыларҙың артыуын сағылдырған бик яҡшы күрһәткес булды. Гәзит бушлай булғас, эшкә ышаныусылар уны баҫтырыуға ярҙам итер тип көтөлдө, һәм улар шулай эшләне. Иманлыларҙың күбеһе урта хәлле кешеләр булһа ла, улар Хоҙай уларға биргән уңышҡа ярашлы ярҙам итте һәм хаҡлыҡ арбаһын алға этәреү өсөн бар көсөн һалды.

GSAM 284Дж. Н. Эндрюс уағыҙ уҡыуҙы башлай

GSAM 284.2Шул осорҙа Мэйн штатының Париж ҡалаһында йәшәгән Дж. Н. Эндрюс Инжил хеҙмәткәре һәм дини темалар буйынса яҙыусы булараҡ үҙенең асыҡ хеҙмәтен башланы. 1851 йылдың май айындағы Review журналында ул өс хәбәр темаһына биш биттән ашыу мәҡәлә баҫтырҙы. Унда ул Асыҡланыу китабының 13-сө бүлегендәге ике мөгөҙлө хайуан пәйғәмбәрлеген Америка Ҡушма Штаттарына ҡағылышлы тип аңлатты һәм пәйғәмбәрлеккә ғына таянып, йәкшәмбене шәмбе итеп тотоуҙы мәжбүри итеү мәсьәләһе был илдә ахыр сиктә сиркәү менән дәүләт берлегенең нигеҙе буласаҡ тип билдәләне. Уның дәлиле бөтөнләй пәйғәмбәрлеккә таянып төҙөлгән, сөнки ул ваҡытта был йүнәлешкә бик көслө хәрәкәт булмаған; уны яҡлаған иң көслө фекер — Christian Advocate and Journal журналынан алынған доктор Дурбиндың түбәндәге белдереүе булған:—

GSAM 284.3«Христианлыҡ дәүләттең әхлаҡи һәм рухи тормошона әйләнгәндә, дәүләт үҙ-үҙен һаҡлау сараһы булараҡ, магистраттары аша изге йәкшәмбене асыҡ боҙоуҙарҙы булдырмаҫҡа бурыслы.»

GSAM 285Эшкә ярҙам итеү өсөн фермаларҙы һатыу

GSAM 285.1Шул осорҙа Нью-Йорктан Һирам Эдсон һәм Мичигандың Джексон ҡалаһынан Сайренийус Смит кеүек ирҙәр үҙҙәренең һәр береһе 3 500 долларға баһаланған фермаларын һатып, үҙҙәренең ихтыяжы өсөн фермаларҙы арендаға алырға ҡарар иттеләр, шуның менән хәбәр эшен дауам итеүҙә барлыҡҡа киләсәк төрлө башланғыстарға ярҙам итеү өсөн аҡса табыу мөмкинлегенә эйә булдылар.

GSAM 285Нәшриәт эшен Саратогаға күсереү

GSAM 285.21851 йылда пастор Уайт Мэйн штатының Париж ҡалаһынан Нью-Йорк штатының Саратога-Спрингс ҡалаһына күсеп килә, һәм бында ҡабаттан ҡарызға алынған мебель менән тормош ҡороп, Advent Review журналының икенсе томын баҫтыра; тәүге һаны шул уҡ йылдың 5 августында сыға. Был том 14 һандан торҙо һәм айҙа ике тапҡыр баҫылып сыҡты. Һуңғы һаны 1852 йылдың 23 мартында баҫылып сыҡты. Гәзиттең исеме Second Advent Review (1-се томдағыса) исеменән бераҙ үҙгәртелеп, Advent Review and Sabbath Herald тип аталды, һәм ул исемде 82-се томында ла һаҡлай. Журналдың форматы өс колонкалы, 8 битле итеп арттырылды; баҫылған биттең үлсәме 8¼ × 11¾ дюйм тәшкил итте.

GSAM 285.3Конфессиональ журнал булып торған һәм бөгөн дә шулай булып ҡалған баҫманың форматының ҙурая барыуынан һәр үҙгәрештең яҡшыраҡҡа йүнәлтелгәнен, уртаса уңыш кимәлен күрһәтеүен һәм өсөнсө фәрештәнең эше «тотороҡло булып ҡалғанын» асыҡ дәлилләүен күрергә мөмкин.

GSAM 285Рочестерҙа баҫтырыу — ҡул менән эшләтелә торған баҫыу станогына эйә булыу

GSAM 285.41852 йылдың 6 майында Advent Review and Sabbath Herald журналының 3-сө томының тәүге һаны Нью-Йорк штатының Рочестер ҡалаһында баҫылып сыҡты, һәм ул Етенсе көн адвентистарына ҡараған баҫыу станогынан һәм шрифттан файҙаланып баҫылды. Һирам Эдсон Вашингтон ҡул баҫыу станогын, шрифт һәм офисты йыһазлау материалдары менән бергә һатып алыу өсөн аҡса алдан түләгән. Ул алдан биргән аҡсаһын хаҡлыҡ дуҫтарының иғәнәләре килгән һайын кире аласаҡ ине. Был ҡул менән эшләтелә торған баҫыу станогы Мичиган штатының Баттл-Крик ҡалаһындағы Review and Herald офисында 1902 йылдың 30 декабрендә янғында юҡҡа сыҡҡанға тиклем торҙо. Ул ваҡытта ул офистағы иң яҡшы корректура баҫыу станогы тип һаналған. 1852 йылдың 14 октябрендә, 3-сө томдың 12-се һанында был баҫыу станогы һәм материал менән офисты йыһазлау сығымдары 652,93 доллар, ә ошо маҡсатҡа шул көнгә тиклем килгән иғәнәләр 655,84 доллар тәшкил иткәнлеге тураһында иғлан ителде. Был ун ике һандың һәр береһенән 2000 данә бушлай баҫылып сығарылып, таратылған.

GSAM 286Youth’s Instructor башлана

GSAM 286.1Августта Review офисында айлыҡ Youth’s Instructor журналы баҫылып сыға башланы. Хәҙер ул аҙналыҡ баҫма булып, һәр һанында шул ваҡыттағы материал күләменән дүрт тапҡырға күберәк уҡыу материалы бар.

GSAM 286Урия Смит офиста эшләй башлай

GSAM 286.21853 йылда пастор Урия Смит Review and Herald офисында хеҙмәт юлын башланы, унда ул ярты быуат буйына яуаплы вазифаны башҡарҙы. Шул йылда (1853) Review and Herald баҫмаһында тәүге тапҡыр теләгән кешеләр беҙҙең баҫмаларҙы уларҙың үҙҡиммәтен түләп һатып ала ала тип хәбәр ителде. Ҡалған бөтә кешеләр өсөн баҫмалар бушлай ине, сөнки дефицит йомарт һәм ихлас йөрәкле кешеләрҙең иғәнәләре менән ҡапланды. 1854 йылда Review журналының ярты айлыҡ баҫмаһының йыллыҡ хаҡы 1,00 доллар тип иғлан ителде. Шул уҡ йылда, июль айында Мичиган штатының Макомб округындағы палатка йыйылышында беҙҙең баҫмаларҙы һатыуға тырышлыҡ күрһәтелде. Был йыйылышта 50 долларлыҡ китаптар һатылды. Пастор Уайт был тырышлыҡ тураһында Review журналында: «Был беҙҙең китаптарҙы һатып була икәнен күрһәтә», — тине.

GSAM 286500 долларлыҡ трактат фондына өндәү

GSAM 286.31854 йылдың 12 октябрендә һәм 24 декабрендә сыҡҡан Review журналында офисҡа пасторҙарҙы үҙ хеҙмәттәре менән бәйле бушлай таратыу өсөн трактаттар менән тәьмин итеү мөмкинлеге биреүсе 500 долларлыҡ трактат фондына, шулай уҡ «Review журналының аҡса етмәү сәбәпле ҡайһы берҙә бер аҙнаға сыҡмай ҡалмайынса, уны һәр аҙнала даими баҫтырыу өсөн 500 долларлыҡ ярҙам фондына» өндәү ителде.

GSAM 287Дж. П. Келлогг һәм Генри Лайон үҙ фермаларын һата

GSAM 287.1Ошо осорҙа Тайрон ҡалаһынан Дж. П. Келлогг һәм Мичиган штатының Плимут янында йәшәгән Генри Лайон үҙҙәренең һәр береһе яҡынса 3 500 долларға баһаланған фермаларын эшкә аҡса йүнәлтеү маҡсатында ғына һатты; һәм шулай итеп Мичигандың тағы ике ағаһы кәрәкле ваҡытта әҙер аҡса һәм ихлас йөрәк менән ярҙамға иң мохтаж урындарға ярҙам итте. Беренсеһе Мичиган штатының Джексон ҡалаһында һеперткеләр етештереү менән шөғөлләнде, ә икенсеһе Баттл-Крикҡа күсеп, ғаиләһен тәьмин итеү өсөн столяр эше менән мәшғүл булды.

GSAM 287Бөтә журналдарыбыҙ һәм китаптарыбыҙ — 3,00 долларға

GSAM 287.26-сы томдың (1855 йылдың июне) аҙағында бер йылға Review һәм Instructor журналдарын, шулай уҡ шул ваҡытта ҡулланылған бөтә буклеттар, трактаттар һәм гимн китабын (барлығы 26 буклет һәм трактат) 3,00 долларға алырға мөмкин ине. Instructor журналының ун ике һаны өсөн билдәләнгән хаҡы 25 цент ине.

GSAM 287Review офисына Мичиганға саҡырыу

GSAM 287.31855 йылдың апрелендә пастор Уайт һәм уның ҡатыны яңынан Мичиганға килеп, бер нисә урында йыйылыштар үткәрҙе. Шул уҡ айҙың 28-се һәм 29-сы көндәрендә Баттл-Крик ҡалаһында конференция йыйылды, унда Баттл-Криктағы ағайҙар Рочестерҙан Review офисын Баттл-Крикҡа күсерергә пастор Уайтты саҡырырға тауыш бирҙе. Дэн Палмер, Сайренийус Смит, Дж. П. Келлогг һәм Генри Лайон һәр береһе процентһыҙ 300 доллар бирергә риза булды, шуның менән улар 1200 доллар йыйып, участка һатып алып, баҫма офис төҙөргә ниәт иттеләр. Шуға ярашлы, улар Уэст-Мэйн һәм Вашингтон урамдарының көньяҡ-көнсығыш мөйөшөндә участка һатып алып, унда 20×30 фут үлсәмле, 20 фут бейеклекле бағаналары булған ике ҡатлы ағас бина төҙөп ҡуйҙылар.

GSAM 288Баттл-Крик ҡалаһындағы тәүге йыйылыш йорто

GSAM 288.1Шул уҡ миҙгелдә Баттл-Крик ҡалаһында тәүге Етенсе көн адвентистары йыйылыш йорто төҙөлгән, үлсәме 18 × 24 фут. Был ябай бина, ағас таҡталар менән өҫтөнән аҫтына тиклем ҡапланған һәм таҡталарҙың ҡушылған урындары нәҙек рейкалар менән ҡапланған, Ван Бюрен һәм Касс урамдарының төньяҡ-көнбайыш мөйөшө янында торған.

GSAM 288Беҙҙең тәүге баҫма йортонда

GSAM 288.2Баттл-Криктағы Етенсе көн адвентистарына ҡараған офиста баҫылып сыҡҡан Review журналының тәүге һаны 1855 йылдың 4 декабрендә даталанған. Ул ваҡытта журналдың 26 һанлы томы 1,00 долларға һатыла ине; әммә лайыҡлы мохтаждарға журналды бушлай ебәреү өсөн иғәнәләр йыйылды. Ошо мәлдән башлап пасторҙар Ваггонер һәм Коттрелл Advent Review журналының биттәренә даими тиерлек яҙыуҙары менән өлөш индерҙе.

GSAM 288.31855 йылдың 18 декабрендәге Review журналында баҫтырыу комитеты бөгөнгө офис хеҙмәткәрҙәренә ғәжәп тойолоуы мөмкин булған бер белдереү яһаны. Унда былай тип яҙылған: «Офиста хеҙмәт иткәндәрҙең хеҙмәттәре өсөн ғәҙел түләү алыуы ни өсөн дөрөҫ түгел икәнен аңлай алмайбыҙ. Редактор башҡа урындарҙа ала алған аҡсаның яртыһын ғына ала». Шуны әйтеп китеү урынлы булыр: шул ваҡыттағы уртаса эш хаҡы бөгөнгө менән сағыштырғанда яртыһы ла түгел ине, ә шул саҡтағы ярты эш хаҡы хәҙерге офис шундай уҡ хеҙмәт өсөн түләгән сумманың өстән береһенән йәки дүрттән береһенән дә артманы. Ул саҡта офис хеҙмәткәрҙәре хәҙерге хәҡиҡәттең Инжилен баҫтырыу өсөн хеҙмәттәренең хаҡының яртыһын бүләк итте.

GSAM 288Механик баҫыу станогы һәм двигатель алырға саҡырыу

GSAM 288.41857 йылдың 19 мартындағы Review журналында беренсе тапҡыр гәзиттәр, трактаттар һәм китаптар баҫтырыу өсөн механик баҫыу станогы һәм двигатель кәрәклеге тураһында тәҡдим яңғыраны. 2 апрелдә хәбәр ителеүенсә, Адамс маркалы механик баҫыу станогы һатып алырға ҡарар ҡабул ителде, һәм ете кеше уны һатып алыу өсөн һәр береһе 100 доллар вәғәҙә итте. Киләһе һанда баҫыу станогы менән двигатель яҡынса 2 500 долларға төшәсәк, ә вәғәҙә ителгән аҡсаның инде 1 700 долларға еткәне хәбәр ителде.

GSAM 289.11857 йылдың 13 авгусындағы Review журналында пастор Уайттың редакцион мәҡәләһендә түбәндәге өмөтлө һүҙҙәр әйтелә: «Беҙҙең офис бурыстан азат. 1 426 долларлыҡ дөйөм китап фонды бар, ул хәҙер китаптарға инвестицияланған. Яңы көс баҫыу станогы эшләй һәм бик яҡшы һөҙөмтә бирә, тиҙҙән ул пар көсө менән эшләй башлаясаҡ һәм бөтәһе лә тулыһынса түләнер тип көтөлә. Беҙҙең палаткалағы эшмәкәрлек элеккегә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ тәьмин ителә».

GSAM 289Китап һатыуҙары тураһында тәүге хисап

GSAM 289.21857 йылдың 29 октябрендә Review журналында быға тиклемге ике йыл эсендә китап һатыуҙан килгән килем 1 287,91 доллар тәшкил иткән тип хәбәр ителде; был ошо көнгә тиклем әҙерләнгән ошо төрҙәге тәүге отчет булды. Был хәрәкәттең үҫешенең билдәһе һәм дәртләндереү сығанағы ине, сөнки ул хаҡлыҡтың көс йыя барыуын һәм «дөнья буйлап таралған яҡтылыҡ ағымдары кеүек» үҫеүен күрһәтте.

GSAM 289Review офисы — хәүефһеҙ һаҡлау урыны

GSAM 289.31858 йылдың 13 авгусындағы Review журналында беренсе тапҡыр беҙҙең халыҡҡа офисты артыҡ аҡса һаҡлау урыны итеп файҙаланыу идеяһы тәҡдим ителде. Кисекмәҫтән кәрәкмәгән аҡсаһы булған кешеләр офисты депозит урыны итеп ҡуллана ала, уны кәрәк саҡта бойороғо буйынса теләгән ваҡытта алып, шул рәүешле офисҡа уны файҙаланыу мөмкинлеге бирә ала. Был тәҡдимде тормошҡа ашырыу эштең финанс яҡтан көсөн тағы ла нығытты.

GSAM 289.4Шул ваҡыттан (1905 йылға тиклем) бер кем дә баҫма йорттарыбыҙға ошо рәүешле бирелгән бер долларҙы ла юғалтмаған, йәки аҡсаһын талап иткәндә кире ала алмай ҡалмаған. Асыҡ күңелле һәм уйлы кешеләр баҫма йорттарыбыҙҙы күп осраҡта банкротҡа төшә торған банктарға ҡарағанда артыҡ аҡсаларын һаҡлау өсөн ышаныслыраҡ урын тип һанай башланы. Банктар донъяуи кредитҡа эйә, ә беҙҙең баҫма йорттарыбыҙҙың «артҡы көсө» — бөтөн конфессияның көсө.

GSAM 290Seventh-day Adventist Publishing Association ойошторолдо

GSAM 290.1Seventh-day Adventist Publishing Association 1861 йылдың 3 майында ойошторолоп, акцияһына 10 доллар иҫәбенән капиталға яҙылыуҙы һораған циркулярҙар ебәрелде. Ике аҙна эсендә инде 4 080 долларлыҡ акцияға яҙылыу тултырылғаны иғлан ителде.

GSAM 290.2Шул йылдың 11 июненән башлап Review журналы Seventh-day Adventist Publishing Association тарафынан баҫылып сығарылды. Ассоциация төҙөгән тәүге офис бинаһы Мэйн һәм Вашингтон урамдарының көньяҡ-көнсығыш мөйөшөндә, элекке ағас бинаны Каламазу урамына күсергәндән һуң буш торған ерҙә урынлашҡан. Был ике ҡатлы, ҡаты кирпеч стеналы бина грек кресты формаһында булған һәм алғы фасады Мэйн урамына ҡарап төньяҡҡа йүнәлтелгән. Көнсығыштан көнбайышҡа тиклемге иң ҙур үлсәме — 44 фут, төньяҡтан көньяҡҡа — 72 фут.

GSAM 290Башҡа телдәрҙәге тәүге баҫмалар

GSAM 290.3Аҙым-аҙым менән хәбәр алға барҙы, һәм һәр һөжүмле хәрәкәт эште нығытыуға һәм берләштереүгә йүнәлтелде. Был ваҡытта беҙҙең нәшриәт сит телдәрҙә биш буклет баҫты: өсө дат-норвег телендә һәм икеһе француз телендә; шулай итеп сит илдәр өсөн баҫтырыу эше башланды.

GSAM 290.4Ағзалыҡтың даими артыуы менән финанс хәле лә тотороҡло һәм даими үҫеште. Был 1863 йылдың 16 майындағы Review журналындағы отчет менән дә раҫлана, унда ассоциация секретары барлыҡ килемдәрҙе түбәндәгесә күрһәтте:—

GSAM 290
Бөгөнгө көнгә тиклем Ассоциацияның өлөштәре һәм иғәнәләре иҫәбенә ҡабул ителгән$10,374.13
Рочестер офисынан ҡабул ителгән700.00
Өҫтәмә материал өсөн алынды300.00
Китап фондына алынды1,355.00
Механик баҫыу станогы һәм двигатель өсөн алынды2,500.00
Бөтөнөһө$15,229.13

GSAM 291.1Секретарь шулай уҡ белдерә:

GSAM 291.1«Ойошманың мөлкәтен ышаныслы баһалау һөҙөмтәһендә уның ҡиммәте 20 000 долларҙан кәм түгел тип билдәләнде, был эште яҡлаған дуҫтарға төшкән сығымдан яҡынса 5 000 долларға күберәк. Был ағай Уайттың һәм Review офисында уның менән бергә эшләгән кешеләрҙең намыҫлылығы һәм тоғролоғон яҡшы сағылдыра. «Э. С. Уокер, секретарь.»

GSAM 291Review журналын Ассоциацияға тапшырыу

GSAM 291.2Нәшриәт эше пастор Уайттың ауыр хеҙмәттәре һәм ҡорбандары арҡаһында ошо һөҙөмтәләргә ирешкәс, унан килгән табыш фактик рәүештә уның үҙенә ҡарай ине; сөнки был уңыш ысынлап та уның үҙ-үҙен сикләүе, эшлекле оҫталығы һәм иғтибарлы идара итеү һәләте һөҙөмтәһе булды. Ләкин уны йәки уның бер өлөшөн дә үҙләштереү урынына, ул бөтәһен дә шатланып сиркәүгә тапшырҙы; һәм шунан да артығы — ассоциация ойошторолғандан һуң уның күрһәтелгән хеҙмәттәре өсөн аҙнаһына 6 доллар түләргә ҡарар иткәндә, ул аҙнаһына бары тик 4 доллар ғына ҡабул итте.

GSAM 291Тымыҡ океан ярындағы гәзит

GSAM 291.31874 йылдың 21 апрелендәге Review журналында пастор Уайттың мәҡәләһе баҫылып сыҡты; унда ул Тымыҡ океан ярындағы эштәр тураһында һөйләп, был яр буйындағы эш маҡсаттарына бағышланған аҙналыҡ гәзит сығарыуҙы тиҙҙән талап итерҙәр, тип белдерҙе. Бынан һуң ҡыҫҡа ваҡыт үткәс, Оклендта аҙ ғына типограф шрифты һәм материал һатып алыу мөмкинлеге тыуҙы, улар менән июнь айында Signs of the Times тип аталған ай һайын ике тапҡыр сыға торған баҫма башлап ебәрелде.

GSAM 291Матди сығанаҡтар йыйыу

GSAM 291.4Signs журналының алты һаны баҫылып сыҡҡандан һуң, пастор Уайт көнсығышҡа кире ҡайтты һәм Калифорния конференцияһынан был баҫманы сығарыу өсөн кәрәкле шарттар булдырырға үтенде. 1874 йылдың 15 авгусындағы Генераль конференцияла Көнсығыш туғандарға Signs офисы өсөн баҫыу станогы, мотор һәм шрифт һатып алыу өсөн 6 000 доллар йыйырға тәҡдим ителде, әгәр Тымыҡ океан ярындағы туғандар офис өсөн урын һатып алып, уңайлы бина төҙөү өсөн 4 000 доллар йыйһа.

GSAM 292.1Ул ваҡытта Генераль конференция комитетының ағзаһы булған пастор Джордж И. Батлер Калифорнияның Яунтвилл ҡалаһындағы лагерь йыйылышында ҡатнашып, был тәҡдимде ағайҙарға еткерҙе. 1874 йылдың 11 октябрендә улар саҡырыуға яуап итеп 19 414 доллар аҡсаны тәңкәләп бирергә вәғәҙә иттеләр.

GSAM 292Pacific Press ойошторолдо

GSAM 292.21875 йылдың 2 февралендә пастор Джеймс Уайт һәм уның ҡатыны, пастор Дж. Һ. Ваггонер һәм башҡа һөҙөмтәле хеҙмәткәрҙәр менән бергә Оклендҡа килеп етте. Шул уҡ айҙың 12-һендә Signs of the Times журналы офисы өсөн биналар төҙөү урынын ҡарау маҡсатында Калифорния конференцияһының махсус ултырышы саҡырылды. Тулы фекер алышыуҙан һуң Кастро урамының көнбайыш яғында, 11-се һәм 12-се урамдар араһында участкалар алырға ҡарар ителде. Шул уҡ көндө пастор Уайт һәм Джон Моррисон был участкаларҙы һатып алып, документтарҙы үҙ исемдәренә теркәттеләр; ассоциация ойошторолғанда корпорация ихтыяжы өсөн кәрәк булған ерҙе уның исеменә күсереп бирергә килештеләр.

GSAM 292.31875 йылдың 1 апрелендә Оклендта Pacific Seventh-day Adventist Publishing Association ойошторолдо, уның капитал фонды 28 000 доллар тип билдәләнде. Кастро урамындағы участкаларҙың үҙәк өлөшө килешеү буйынса ассоциация исеменә тапшырылды, һәм шунда уҡ Мичиган штатының Баттл-Крик ҡалаһынан О. Б. Джонс тарафынан бина төҙөлдө; уның формаһы һәм үлсәме Баттл-Крикта төҙөлгән офис бинаһыныҡы менән бер үк ине, тик Оклендтағы бина кирпеч урынына ағастан төҙөлгән. Был бина файҙаланыуға әҙер булғас, Signs of the Times 1875 йылдың 27 авгусында, йома көнө, яңы офисына күсерелде.

GSAM 293Маунтин-Вьюға күсеү

GSAM 293.1Был бинала периодик баҫмаларҙы һәм китаптарҙы баҫыу 1904 йылға тиклем уңышлы алып барылды, шул ваҡытта баҫма йортон ауылға күсереү тураһында килешеү төҙөлдө. Был үҙгәреште яһау сәбәбен Pacific Press етәксеһе түбәндәгесә аңлата:

GSAM 293.1«Йылдар буйы Pacific Press Publishing Company-ның етәкселеге үҙ нәшриәт йорто урынлашҡан ерҙең артыҡ ҡиммәтле, ер майҙаны тар булыуын, ҙур ҡаланың үҙәгендәге торлаҡ районында завод маҡсаттары өсөн уңайһыҙ булыуын иҫәпләй; шуға күрә күп яҡтан ҡиммәте түбәнерәк ауыл урынын эҙләү, хеҙмәткәрҙәргә сәләмәт мөхиттә йорттар, баҡса, емеш ағастары һәм иркен тын алырлыҡ урын, шулай уҡ йөк ташыу өсөн уңайлы шарттар булған урын табыу аҡыллы эш тип һанай. Шундай урын табылды һәм Сан-Францисконан көньяҡҡа 39 миль алыҫлыҡта, Санта-Клара графлығының Маунтин-Вью ауылында һатып алынды; ул ҡаланың күп өҫтөнлөктәрен сәләмәт ауыл тормошо менән берләштерә.»

GSAM 293Сит илдәрҙә баҫтырыу эше башланды

GSAM 293.2Хаҡиҡәттең таралыуын күрһәтеп, 1875—1878 йылдарҙа Швейцарияның Базель ҡалаһында һәм Норвегияның Кристияна ҡалаһында баҫтырыу эше башланғанын билдәләйбеҙ.

GSAM 293.31875 йылдың көҙөндә Review журналында 1868—1875 йылдар араһында Review and Herald офисында ғына китап һатыуҙан килем 85 644,54 доллар тәшкил иткәнлеге тураһында отчет баҫылып сыҡты, алдағы ете йыл менән сағыштырғанда яҡынса алты тапҡырға артҡан, ә 1875—1878 йылдарҙа Мичиган, Калифорния, Швейцария һәм Норвегия офистарының дүртәүһе буйынса һатылымдар $98,163.73 тәшкил иткән.

GSAM 293.41878 йылдың 17 октябрендәге Review журналында 1864 йылға тиклем Review офисында баҫылған бөтә китаптар, буклеттар һәм трактаттар 50 058 000 бит тәшкил иткән тип хәбәр ителде. 1864 йылдан 1878 йылға тиклем биттәр һаны 158 130 951 булған, йәғни барлығы 208 188 951 бит.

GSAM 294Youth’s Instructor аҙналыҡ баҫмаға әйләнде

GSAM 294.11879 йылдың 1 ғинуарына тиклем Youth’s Instructor ай һайын баҫылып сыҡһа, 27-се йылға аяҡ баҫҡанда ул аҙна һайын сығарыла башланы; шулай итеп уның файҙалылығы дүрт тапҡыр артты.

GSAM 294Пастор Уайттың Ассоциацияға тапшырғаны

GSAM 294.21879 йылдың 23 ғинуарындағы Review журналында пастор Уайттың был эшкә бәйләнеше хаҡында әйтелгән ҡайһы бер һүҙҙәр бар; уларҙы бында килтереү урынлы, сөнки улар баҫма эштә яһалған ҡорбандарҙы яҡшыраҡ аңларға ярҙам итә. Цитата түбәндәгесә:—

GSAM 294.3«1861 йылда Мичиган штатының Баттл-Крик ҡалаһында Publishing Association ойошторолғанда, беҙ абоненттарыбыҙ исемлеген һәм бөтә эштәребеҙҙе яңынан баҫтырыу хоҡуғын (һуңынан уның хаҡы 10 000 доллар тип баһаланды) ассоциацияға тапшырҙыҡ, үҙебеҙҙә бары тик 1 000 доллар ғына ҡалды; ә беҙ мөхәррир, етәксе һәм вәғәзсе булып аҙнаһына 6 доллар эш хаҡы менән эшебеҙҙе дауам иттек.
GSAM 294.4«1866 йылда ауыр сирҙән һуң Review редакцияһына кире ҡайтҡас, етәкселәрҙең меңәрләгән долларға 10 процент түләгәнен һәм капитал фондының 32 000 долларға тиклем кәметелгәнен күрҙек;3 әммә дүрт йыл эсендә Хоҙай ярҙамы менән бурыстар түләнде, капитал фонды 75 000 долларға күтәрелде, һәм беҙҙә [ассоциацияла] банктарҙа 5 000 доллар булды.»

GSAM 2941880 йылда нәшриәт йортоның хәле

GSAM 294.51880 йылдың 15 ғинуарындағы Review журналында пастор Батлер болай ти:—

GSAM 294.6«Беҙҙең нәшриәт йорто (Баттл-Крик) һуңғы ваҡытта көнсығыштағы ике бина араһында үҙәк өлөш төҙөү менән киңәйтелде, был бөтөн йорттоң ҡеүәтен һәм уңайлылығын ҙур итеп арттырҙы. Электротиптар һәм стереотиптар яһау, шулай уҡ иң юғары сифатлы төпләү эштәре өсөн бөтә мөмкинлектәр бар. Ысынлап та, белергә тейеш кешеләр әйткәнсә, был Мичиган штатындағы иң камил һәм тулы нәшриәт йорто.»

GSAM 295.1Был киңәйтеүгә ҡарамаҫтан, йәй тамамланырға тиклем төп бинаның көньяғында баҫыу машиналары бүлмәһе өсөн яңы бина төҙөү кәрәк булды. Ошо бүлмәгә ойошманың биш механик баҫыу машинаһы күсерелде. Уларҙың береһе офиста элек ҡулланылған бөтә баҫыу машиналарынан ҙурыраҡ ине. Шул уҡ үлсәмдәге һәм стильдәге тағы бер баҫыу машинаһы шулай уҡ Окленд (Калифорния) ҡалаһындағы Signs of the Times офисына ла әле генә ҡуйылды.

GSAM 295.21881 йылдың 17 майындағы Review журналында Баттл-Криктағы үҙәк нәшриәт йортондағы баҫтырыу эштәренең уңышына ишара итеп, пастор Уайт болай тине:—

GSAM 295.3«Seventh-day Adventist Publishing Association-ның бурыстарын милекте ентекле иҫәпләү буйынса сығарһағыҙ, күсемһеҙ һәм күсемле милектә 105 000 долларҙан да кәм булмаған сумма ҡала. Шуларҙың эсендә беҙҙең бөтә халыҡ акциялар, хәйриәләр һәм мираҫтар рәүешендә 34 432,17 доллар индерһә, эштең үҙенә ғүмерҙәрен арнаған бер нисә тоғро ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ [хәйриәләрҙән түгел, ә ҡорбанлыҡ һәм һаҡ идара итеү аша] 70 567,83 доллар өҫтәне.»

GSAM 295Йөрөп китап һатыу эше башлап ебәрелде

GSAM 295.41881 йылдан башлап беҙҙең халыҡ яңы эшкә тотондо һәм баҫмаларыбыҙҙы һатыу өсөн йөрөп һатыу эшенә тотондо. 1884 йылға тиклем йөрөп һатыусылар үҙ һатыштары тураһында төгәл хисап бирмәгәнлектән, был осорға ҡарата беҙҙең хисап дүрт нәшриәт йортоноң хәбәр иткән һатыштарына нигеҙләнеп төҙөлгән. Уларҙың мәғлүмәттәре буйынса биш йыл эсендә һатыш $221,248.69 тәшкил иткән. Эштең йоғонтоһо Урта Европа һәм Скандинавия илдәрендәге миссияларыбыҙҙан таралып, сит телдәрҙәге баҫмаларға ихтыяж артҡан.

GSAM 296Ун йыллыҡ китап һатыуҙары

GSAM 296.11884 йылдан 1894 йылға тиклем, ун йыл эсендә, төпләнгән ҙур китаптарыбыҙҙың һатылыуы күп өлөшө менән йөрөп һатыусылар ярҙамында башҡарылды. Был осорҙа уларҙың һатылымы $4,031,391.26 тәшкил итте. Ошо ваҡыт эсендә эшебеҙҙе Австралияла; Таити, Тымыҡ океан утрауҙарында; Һельсинки, Финляндия; Гамбург, Германия; һәм башҡа урындарҙа нәшриәт йорттары асыу менән тағы ла киңәйттек. 1895 йылда, шул йылдағы ауыр ваҡыттарға ҡарамаҫтан, канвасерҙарҙың һатыштары, отчеттар буйынса, барлығы $357,467.23 тәшкил итте, һәм алдан телгә алынған һатыштарҙы ла индереп, дөйөм сумма $4,816,773.73 булды.

GSAM 29650 йыл эсендә һатыуҙар $11,000,000

GSAM 296.21854 йылдан 1896 йылдың 1 ғинуарына тиклемге һатыуҙарҙың дөйөм суммаһын асыҡлау өсөн беҙгә әлеге ун йыл эсендәге бөтә нәшриәт йорттары тарафынан хәбәр ителгән сауҙа китаптары, буклеттар, трактаттар һәм диаграммалар һатыу күрһәткестәрен өҫтәргә кәрәк, ә уларҙың суммаһы $3,458,278.23 тәшкил итә; Шулай итеп, конфессия китаптары һатыуҙарының 22 йыллыҡ дөйөм суммаһы $8,275,051.96 тәшкил итә. Быны икенсе рәүештә әйткәндә: 30 йыл (1854—1884) эсендә һатыу күләме $424,915.24 булған, ә киләһе 12 йыл эсендә, 1896 йылдың 1 ғинуарына тиклем, ул $7,850,136.72 тәшкил иткән. Һуңғы һигеҙ йылда йөрөп китап һатыусылар һаны кәмеүенә ҡарамаҫтан, 1854 йылдан алып бөгөнгө көнгә (1905) тиклем 7-се көн адвентистары баҫмаларының 11 000 000 долларҙан ашыу ҡиммәтендә һатылыуы хаҡында ышаныслы фекер әйтергә мөмкин.

GSAM 296Яҡынса ҡырҡ телдә баҫтырыу

GSAM 296.3Хәбәрҙең баҫма рәүештә үҫеше асыҡ күренә, сөнки уны алдынғы яҡынса ҡырҡ телдә — ғәрәп, армян, басуто, бохем, болгар, бенгал-Һинд, ҡытай, дат, инглиз, эстон, фин, француз, фиджи, грек, немец, голланд, венгр, гавай, итальян, исланд, япон, каффр, латыш, Лавониан, маори, поляк, португал, румын, рус, серб, испан, швед, таитян, тонган, уэльс һәм башҡа телдәрҙә баҫтыра башлағандар. Был төрлө илдәрҙә һәм милләттәрҙә өсөнсө хәбәрҙең хаҡлыҡтарын алға һөргән әүҙем эшселәр эшләй.

GSAM 297.1Төрлө телдәрҙә баҫылған китаптарҙың, буклеттарҙың һәм трактаттарҙың һаны 1187-ҙән ашыу. Һәр береһенән бер данә һәм4 конфессияның төрлө телдәрҙәге 87 периодик баҫмаһын бер йылға алыу өсөн яҡынса 340 доллар кәрәк булыр ине.

GSAM 297Егерме баҫма йортоноң урынлашыуы

GSAM 297.2Етенсе көн адвентистарының егерме баҫма йорто түбәндәге урындарҙа урынлашҡан: Авондейл, Австралия; Баттл-Крик, Мичиган (2); Базель, Швейцария; Кристияна, Норвегия; Копенгаген, Дания; Кейптаун, Көньяҡ Африка; Калькутта, Һиндостан; Колледж-Вью, Небраска; Гамбург, Германия; Һельсинки, Финляндия; Лондон, Англия; Мельбурн, Австралия; Монреаль, Канада; Нэшвилл, Теннесси; Окленд, Калифорния; Саут-Ланкастер, Массачусетс; Стокгольм, Швеция; Токубая, Мексика; Вашингтон, D.C. Был нәшриәт йорттарына өҫтәп, беҙҙең кешеләр Һонг-Конг (Ҡытай), Токио (Япония), Каир (Мисыр), Көньяҡ Америка һәм Фиджи утрауҙарында гәзиттәр һәм трактаттар баҫтыра.

GSAM 297Беренсе буклетты сығарыу

GSAM 297.3Бер мәлгә беҙ пионерҙарҙың эшләргә мәжбүр булған мөмкинлектәренә кире ҡарап үтербеҙ. 1853 йылдың көҙөндә Вашингтон баҫыу станогында баҫылған тәүге китап — «The Sanctuary» — әҙерләгәндә, апайҙар «күмәк эш» йыйылышында биттәрҙе бөкләп, тегеүгә әҙерләп йыйғас, автор уларҙы итексе беҙе менән тишкән; ә тышлыҡтар ҡуйылғандан һуң Урия Смит уларҙы тура ҡырыйлы линейка һәм үткер ҡәләм-бысаҡ ярҙамында туралаған. Был эште башҡарыу өсөн кәрәкле техника булмау сәбәпле эшләнде.

GSAM 298.1Әле 1861 йылда конфессияның бөтә әҙәбиәте ике ат көслө двигатель менән хәрәкәткә килтерелгән бер генә Адамс баҫыу станогында баҫылып сыҡҡан. Хәҙерге ваҡытта төрлө баҫма офистарында даими рәүештә 40-тан ашыу пар двигательле баҫыу станогы эшләй, улар хәҙерге хаҡлыҡты баҫып сығара. Был офистарҙа эште алып барыу өсөн барлығы 500-ҙән ашыу кеше эшләй, ә йөҙләгән таратыусылар халыҡ араһында китаптарҙы һатып йөрөй.

GSAM 298.21862 йылда Етенсе көн адвентистары баҫҡан бөтә баҫмаларҙың тулы йыйынтығын 7,50 долларға һатып алырға мөмкин булған; 1904 йылда, күрһәтелгәнсә, тулы йыйынтыҡты алыу өсөн 340 доллар талап ителгән. Ысынлап та, был һөҙөмтәләрҙе барлыҡҡа килтереүҙә кеше аҡылынан тыш көстәр эшләгән.

GSAM 298.31848 йылда фаразланғанса, Етенсе көн адвентистары араһында баҫма эшенең үҫеше ысынлап та ҡояш кеүек алға барҙы: «Йылыраҡ була — нурҙарын ебәрә» — «Ҡояш кеүек юлынан таймай, әммә бер ҡасан да батмай».

GSAM 298Иман менән алға — пастор Стоундың шаһитлығы

GSAM 298.4Өсөнсө фәрештәнең хәбәре эшендә алға атлаған кешеләрҙең дәртлелеге һәм ихласлығы 1884 йылдың 5 февралендәге Review журналында, был эштең пионерҙарының береһе, 90 йәшкә тиклем йәшәгән пастор Альберт Стоундың шаһитлығында сағыу сағылдырылған:—

GSAM 298.5«Эш башындағы тәүге тарих бәләкәй эштәр заманы булды, һәм ҡулланылған саралар эш өсөн етешһеҙ кеүек тойолдо. Әммә иманлы ир-аттар һәм ҡатын-ҡыҙҙар баштан уҡ был эштә Хоҙайҙың көслө ҡулы ҡатнашҡанын белде. Улар Сионды яҡлау өсөн билдәләнгән ваҡыттың килеүен һәм Хоҙайҙың үҙ халҡын йыйыу өсөн ҡулын һуҙғанын белде. Улар Хоҙайҙың рулде тотоп тороуын һәм ҡалдыҡ сиркәүе, тергеҙелгән хаҡлыҡ, һынаулы иман һәм камил мөхәббәт йөкмәһе менән йөкләнгән Инжил көймәһенең имен-аман портҡа инерен күрҙе.»

Notes

  1. Осия 6:3. ↩
  2. Life Sketches of Ellen G. White, б. 128. ↩
  3. Акциялар өсөн түләнгән аҡса менән иғәнәләрҙең дөйөм суммаһынан 3 000 долларға кәм. ↩
  4. 1904 йылдың General Conference Year Book китабында 87 периодик баҫманың исемлеген ҡарағыҙ. ↩

Note

Back