8 Ӏыхьэ — Щынэм и нысашэм и пщыхьэщхьэшхэ
GSAM 134.1«ЛӀы гуэрым пщыхьэщхьэшхэ ин зэхигъэхьэзыри, цӀыху куэд къыригъэблэгъащ; пщыхьэщхьэшхэм и зэманыр къыщысым и унэӀутыр игъэкӀуащ, къыригъэблэгъахэм яжриӀэну: Фыкъеблагъэ; иджы псори хьэзыращ.»1
GSAM 134.2«НасыпыфӀэщ Щынэм и нысашэм и пщыхьэщхьэшхэм къыджахэр.»2
GSAM 134.3Пщыхьэщхьэшхэр махуэм и иужьрей шхэныгъуэщ. Мы щапхъэ псалъэм пщыхьэщхьэшхэм къеджэныгъэ щӀэхъуэищ щыӀэщ. Мыр Матфей 22:1-7-м гугъу зэращӀ «шэджагъуашхэм» къеджэныгъэхэм зэбгъэпӀутэн хуейкъым. «Шэджагъуашхэр» махуэ ныкъуэм шхэныгъуэщ. Шэджагъуашхэм къеджэныгъэхэм теухуа щапхъэ псалъэм къытхуиӀуатэр къеджакӀуэхэр «Ӏейуэ зэрахущытауэ» икӀи зэраукӀауэщ, уеблэмэ пащтыхьым и къуэри яукӀащ. КъеджакӀуэхэр зыгъэкӀуа пащтыхьым «а цӀыхуукӀхэр игъэкӀуэдыжащ, я къалэри исэжащ.»
GSAM 134.4«Шэджагъуашхэм» къеджэныгъэхэм теухуа мы щапхъэ псалъэм япэу а къеджэныгъэр къэмызэщтэхэм я кӀэухыр къегъэлъагъуэ. Мэсихь и хъыбарыфӀыр къэмызэщта, Езырэ и апостолхэмрэ зэзыукӀахэм ятехуэжа Ӏуэхугъуэхэр абы тэмэму къэӀуэтащ. Зиусхьэным а лъэпкъым пэщӀэ дзэхэр игъэкӀуащ; абыхэм «а цӀыхуукӀхэр ягъэкӀуэдыжащ, я къалэри ясэжащ» — Ерусалимыр.
GSAM 134Пщыхьэщхьэшхэм къеджэныгъэр
GSAM 134.5Шэч хэмылъу, щапхъэ псалъэм ит пщыхьэщхьэшхэм къеджэныгъэр «Щынэм и нысашэм и пщыхьэщхьэшхэм» теухуащ. А «нысашэ пщыхьэщхьэшхэм» къыджахэм насып яӀэу къэӀуэтащ. Нысашэ пщыхьэщхьэшхэр нысашэм кӀэлъокӀуэ. Щынэм и нысашэр Ар къэкӀуэным и пэ къехъуэ; сыту жыпӀэмэ, япэм къызэрытлъэгъуам хуэдэу, Мэсихь иужь дыдэу къыщыкӀуэм Ар «нысашэм къикӀыжынущ.»3
GSAM 135.1Апхуэдэу, нысашэ пщыхьэщхьэшхэм къеджэныгъэр Къэгъэлъэгъуэныгъэ 14-м ит япэ мелыӀычым и хъыбарымрэ, япэм гугъу тщӀа Ӏыхьэ епщӀанэм ит зэманыр къэзыгъэбелджылыныгъэмрэ дыдэу щытын хуейщ. Лука зэрытхыжамкӀэ, пщыхьэщхьэшхэм япэ къеджэныгъэр хуэгъэзащ «къыригъэблэгъахэм». Хэт а къыригъэблэгъахэр? — Мэсихь и хъыбарыфӀыр зэхэзыгъэхауэ къэзэщтахэрщ. Мэсихь фӀыуэ зэралъагъур, я гугъэм и кӀэухыфӀ дыдэу Абы и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэри фӀыуэ зэралъагъур жаӀэ. Сыт къеджэныгъэр япэу абыхэм щӀыхуэгъэза мыхъунур? Тхыгъэ ЛъапӀэхэр яӀэу, Мэсихьым и къэкӀуэгъуэм дежьэу жызыӀэ ехьудейхэм хъыбарыфӀыр япэу яхуэӀуэтэн зэрыхуейуэ щытам хуэдэу,4 Мэсихь и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм теухуа хъыбари япэу ябгъэдалъхьащ Абы и лъэужьым дрикӀуэщ, Абы и къэкӀуэгъуэр фӀыуэ долъагъу жызыӀэхэм.
GSAM 135Къыригъэблэгъахэм яхуэгъэза къеджэныгъэр
GSAM 135.2Пщыхьэщхьэшхэм япэ къеджэныгъэр къыригъэблэгъахэм зэрыхуэгъэзам къыхэкӀкӀэ, ар члисэхэм нэсын хуейщ. ПэжыгъэмкӀэ, 1833 гъэм щыщӀэдзауэ 1844 гъэм и гъатхэм нэс Мэсихь и къэкӀуэгъуэр къызэрыблагъар члисэхэм щаӀуатэрт, икӀи а члисэхэм я дин-лэжьакӀуэхэм куэду ар къадэщтэрт. Мэсихь и къэкӀуэгъуэр къызэрыблагъам теухуа Уильям Миллер и гупсысэхэр япэу къыщидзэр Вермонт штатым и Брэндон къалэм къыщыдэкӀ баптист газетырт. Езымрэ абы и лэжьэгъухэмрэ 1844 гъэм и апрелым нэс я лэжьыгъэхэр нэхъыбэу щрагъэкӀуэкӀар члисэ унэхэм хьэмэрэ а зэманым и члисэхэм къагъуэта зэхуэс щӀыпӀэхэм щӀэст.
GSAM 135.31844 гъэм и гъатхэм нэс члисэ нэхъыжь Миллер илэжьа лэжьыгъэм теухуауэ члисэ нэхъыжь Хьаймз мыпхуэдэу жеӀэ:
GSAM 135.3«Ар гуп псоми дин зэгухьэныгъэ псоми яхэту лэжьат, я зэхэлъыкӀэмрэ я хабзэхэмрэ хэмыӀэбэу, сыту жыпӀэмэ, дин зэгухьэныгъэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щыщхэр я щыӀэпӀэхэм къэнэжыфыну икӀи абы щӀыгъуу я Пащтыхьым и къэкӀуэгъуэм зыхуагъэхьэзырыфыну и фӀэщ хъурт».
GSAM 135.4Езымрэ члисэ нэхъыжь Миллеррэ зэдэлажьэу ялэжьа Ӏуэхум теухуауэ члисэ нэхъыжь Хьаймз иджыри мыпхуэдэу жеӀэ: «Бжэхэр къытхузэӀуэзыха икӀи къэкӀуэгъуэм теухуа гъэсэныгъэр къэзыӀуатэу щыта ди къуэшхэми къахузэӀуэзыха дин-лэжьакӀуэхэмрэ члисэхэмрэ я нэхъыбэр ди гъусэу лэжьащ иужьрей гъэм нэс» — 1844 гъэм нэс.
GSAM 136Хъыбарым папщӀэ бжэ зэӀуахахэр
GSAM 136.1И лэжьыгъэмрэ абы и щытыкӀэмрэ теухуауэ Уильям Миллер мыпхуэдэу жиӀащ:
GSAM 136.1«Дин зэгухьэныгъэхэм я мащӀэ дыдэ фӀэкӀа псоми яхэту, Мэсихь и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм теухуа мы гъэсэныгъэр къэслъэӀуэсыну бжэхэр къысхузэӀуахащ, апхуэдизкӀэ къызаджэти, къеджэныгъэхэм я Ӏыхьэ цӀыкӀу закъуэщ схузэфӀэкӀар.... СыздэщыӀа щӀыпӀэ дэтхэнэми, члисэхэм щыщ, Тхьэм нэхъыбэу хуэфащэу, нэхъ пэжу хуэлажьэу, фӀэщхъуныгъэ псэу зиӀэ цӀыхухэм гуфӀэу къащтэрт апхуэдэу къэӀуэтэ гупсысэхэр; ауэ дунейм и Ӏуэхухэм ехъулӀэу дин зиӀэу къэзыгъэлъагъуэр, фарисейр, фанатикыр, щхьэзыфӀэфӀыр, зи пэр дэзыгъэзейр, и щхьэ фӀэкӀа зымыгъэгупсысыр — абыхэм ауан щаӀущӀыр, гушыӀэ хуащӀыр Мэсихь и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм теухуа гъэсэныгъэм».
GSAM 136.2КъэкӀуэгъуэм теухуа хъыбарым и щытыкӀэм теухуауэ, д’Обинье Реформацэм теухуауэ зэриӀуар жыпӀэ хъунущ: ар «къэхъуащ псэм теухуа пэжыгъэм и цӀэкӀэ. Абы и егъэджакӀуэу къэӀуэтащ Тхьэм и Псалъэр; къэгъэлыныгъэм и гъуэгуу — фӀэщхъуныгъэр; и Ӏэщэу — Дух ЛъапӀэр: икӀи абыхэмкӀэ дыдэ дунейм и Ӏуэху псори къигъэнащ».
GSAM 136Дин къэгъэхъужыныгъэхэм я толъкъун лъэщыр
GSAM 136.3КъэкӀуэгъуэм теухуа хъыбарыр къэӀуэтэным кӀэлъыкӀуа дин къэгъэхъужыныгъэхэм я щытыкӀэр мыпхуэдэу къеӀуатэ Мейн штатым и Портлэнд къалэм и Кэско уэрамым ит мэсихь члисэм и пастору Л. Д. Флеминг:
GSAM 136.4«Абы [Уильям Миллер] и Ӏуэху къэӀуэтэныгъэхэм къагъэщӀа гуапэныгъэр гупсысэ быдэмрэ щабагъэмрэ хэтщ; мыр слъэгъуа дин къэгъэхъужыныгъэхэм я нэхъ инми, гум къыхэкӀ къэпӀейтеиныгъэр нэхъ мащӀэщ. Ар цӀыхубэм хэт лӀыхэм нэхъ лъэщыу хуэӀуэу къысщохъу. Апхуэдэ гъэщӀэгъуэныгъэр къэзыгъэхъур мыращ: къуэш Миллер Духым и джатэр къех, и джаталъэм къыдихауэ, и къабзэу, и дзэ жаныр гухэм трелъхьэ, хъумапӀэ ямыӀэу, икӀи джатэм гухэр ебз! Аращ псори. Мы Ӏэщэ лъэщым и дзэм и пащхьэм фӀэщхъуныгъэншагъэр йожэх, псори къелынущ жыхуиӀэ гъэсэныгъэри щогъу. Лъабжьэ нэпцӀхэр кӀуэдыж, Бабилон и купецхэри гъэщӀэгъуэн ящӀ. Иджырей зэманым щалъэгъуа псом нэхърэ мыр апостолхэм я дин къэгъэхъужыныгъэхэм нэхъ пэгъунэгъуу къысщохъу».
GSAM 137Мейн штатым и Ричмонд къалэм щыхъуа Ӏуэху
GSAM 137.1КъэкӀуэгъуэм теухуа гъэсэныгъэр къэӀуэтэным щӀыгъуу къэкӀуа дин къэгъэхъужыныгъэм и щапхъэу, а зэщӀэхъееныгъэм жигеру хэта цӀыхум и хъыбарым щыщ къэтхьынущ. Мейн штатым и Ричмонд къалэм ирахьэкӀа, хуит Ӏэмыр зиӀэ баптист члисэ щэщӀым я лӀыкӀуэхэр зыхэта, гъэм и ӀыхьэплӀым и зэхуэсым теухуауэ ар мыпхуэдэу жеӀэ:
GSAM 137.2«ТхьэлъэӀупӀэм сыщыдыхьэм, унэм и кӀэ жыжьэм, псалъапӀэм и гъунэгъуу щӀэса члисэ нэхъыжь Роллинз къэтэджри жиӀащ: „Къуэш Уайт, мыбдеж си гъунэгъуу тӀысынупӀэ пхуэгъуэтынущ“. Ущииныгъэм иужькӀэ цӀыхухэр я гупсысэхэр яӀуэтэну хуит ящӀащ, икӀи Мэсихь и лъэужьым ирикӀуэм и гъащӀэмрэ Мэсихь и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм щыпэжхэм яӀэну текӀуэныгъэхэмрэ теухуауэ хуиту сыпсэлъащ. Макъ куэд къэӀуащ: „Амин! Амин!“ — жэӀэу, икӀи а зэхуэс иным хэта нэхъыбэр гъырт.... Зэхуэсым и кӀэухым деж, си арэзыныгъэр къищта нэужь, члисэ нэхъыжь Роллинз къэтэджри жиӀащ: „Си ижьрабгъумкӀэ щӀэс къуэш Уайт ди Зиусхьэн Хьиса Мэсихь и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм теухуауэ ныжэбэ Рид зэхуэс унэм щыпсэлъэнущ. Фыкъеблагъэ, къуэшхэ, фэ езыхэм фызэдаӀуэ. Фи псори фыдгъэтӀысыну щӀыпӀэ диӀэщ. Фыкъеблагъэ, къуэшхэ, мы Ӏуэхум федэӀуэныр фи зыми зэран хъунукъым....“ Абы фӀыуэ ищӀэрт, и къуэшхэм я нэхъыбэм къуажэм щекӀуэкӀ я зэхуэсыр къагъанэу, милищ яжьэу сэ къызэдэӀуэну къакӀуэну зэрыщытыр, икӀи я Ӏуэхухэр зэхащӀэну ягъэнэла зэхуэсыр къызэрызэтеувыӀэнур. Апхуэдэуи хъуащ. Дин-лэжьакӀуэхэм я ӀыхьэплӀым щыщищыр ежьэжащ, лӀыкӀуэхэми мащӀэ дыдэщ къэнар, икӀи сыхьэт япэм дыдэ Рид зэхуэс унэри цӀыхукӀэ из хъуащ. Сызтепсэлъыхьыур Матфей 24-т. Тхьэм и Духым хуитыныгъэ ин къысхилъхьащ. ЦӀыхухэм къагъэлъэгъуа гуапэныгъэр гъэщӀэгъуэн дыдэт.
GSAM 137.3«УщииныгъэкӀэ сыщыухым, Мэсихь и лъэужьым ирикӀуэхэм я щхьэр зэрыщыту Тхьэм хуагъэтыну икӀи хьэзыру щытыну сыяущиящ, гуэныхь зышэчхэри Мэсихь ялъыхъуэну, ЦӀыхум и Къуэм и къэкӀуэгъуэм зыхуагъэхьэзырыну. Тхьэм и къаруур апхуэдизкӀэ къыстехьащ, си ӀитӀкӀэ псалъапӀэр сӀыгъыу фӀэкӀа сызэрыщытым симыщытыкӀын хуэдэу. Ар псэм гупсысэшхуэ къезыгъэхъу сыхьэтт. Мэсихь ямыӀэу кӀуэда гуэныхь зышэчхэм я щытыкӀэм сыщеплъым, сыгъыу сыякӀэлъыхьащ, зэуэ-зытӀэу сыжеӀэурэ: „Мэсихь и деж къакӀуэ, гуэныхь зышэч, Абы и щӀыхьым хэту къыщыкӀуэм укъелын папщӀэ. КъакӀуэ, гуэныхь зышэч тхьэмыщкӀэ, иужь ухэмыхуэжу. КъакӀуэ, гуэныхь зышэч, гуэныхь зышэч тхьэмыщкӀэ, къакӀуэ“.
GSAM 138.1«А щӀыпӀэр хьэлъэу псэм еӀуэрт. Дин-лэжьакӀуэхэри цӀыхухэри гъырт, языныкъуэхэр макъышхуэкӀэ. Гуэныхь зышэчым къезджа дэтхэнэми и кӀэм зэхуэс псом дэнэ щыщми щэӀу макъ къыщыӀурт. СыхьэтитӀым нэхъыбэу лъэ тету Ӏыхьэр къэзгурыгъаӀуэу, цӀыхухэр сыущииурэ сытетат, икӀи си макъыр хъырхъ хъууэ щӀидзат. Сыпсэлъэныр зэпызгъэури, а цӀыху лъапӀэхэр сыхуэгъащ макъышхуэкӀэ, Тхьэм и пэжыгъэр гуэныхь зышэчхэм яхуэзыӀуэтэну Абы къыхиха цӀыхум и закъуэм ищӀэфыну гу къэкӀыныгъэ куу зыхэсщӀэу. Сыхьэтир бгъурт, икӀи нэгъуэщӀхэри псэлъэну хуит щытмэ, зэхуэсыр жэщ ныкъуэм нэсыфынут. А сыхьэтым и гу къэкӀыныгъэ куум хэтурэ зэхуэсыр ухын нэхъыфӀт, ауэ псоми Зиусхьэным и лъэныкъуэ зэрыщӀэувэнур ягъэлъэгъуэну Ӏэмал яӀэ щӀыкӀэ. ИтӀанэ си гъусэу Тхьэм елъэӀун мурад зиӀэ зэхуэсым хэт псомрэ гущӀэгъум и тӀысыпӀэ лъагэм и пащхьэ я цӀэр щыӀуауэ хуейхэмрэ сыкъеджэри, къэтэджыну яжезӀащ, КъегъэлакӀуэм и ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм гуфӀэу ӀущӀэну хьэзыру щытын папщӀэ. Унэм и щӀыпӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щӀэса цӀыхухэм иужькӀэ къызжаӀэжамкӀэ, а унэ иным щӀэса дэтхэнэри къэтэджащ. Тхьэм кӀэщӀу дызэрелъэӀуа нэужь, зэхуэсыр иухащ.
GSAM 138.2«ЕтӀуанэ нэхущым къуажэм сыкӀуэжащ, хуит Ӏэмыр зиӀэ баптистхэм я гъэм и ӀыхьэплӀым и зэхуэсым хэтхэм я Ӏыхьэийхэм щыщиблыр нэхъ мащӀэ мыхъуу си гъусэу. Псоми къаӀуэтэжырт дыгъуасэ пщыхьэщхьэ зыхэта зэхуэсыр сыту щӀыхь зиӀэу щытар».
GSAM 138НэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм хъыбарыр къаӀуэтэну къеджэныгъэхэр
GSAM 138.3«Зэпырыуэгъуэм лӀыкӀуэхэмрэ дин-лэжьакӀуэхэмрэ сырыщӀагъэблэгъащ а гъэм и ӀыхьэплӀым и зэхуэсым щыщ члисэ зыбжанэхэм я деж сыщыпсэлъэну зэманыр зэдэтхуигъэбелджылыну; абыхэм тхьэлъэӀу унэ инхэр яӀэт. А зэманыр февралым и ныкъуэрт, икӀи цӀыхухэм зэхуэсхэм яӀухьэну Ӏэмал лъэрыхь къазытыуэ, ӀэжьэкӀэ щӀым тыншу щыжьыну зэманыр тхьэмахуихым нэхъ кӀыхь мыхъуу къэнэжынущ жэӀэу яубытащ. Тхьэмахуихым сщылажьэну, нэхъыщхьэ щӀыпӀэхэм щыщ пщыкӀутӀ къахахащ. Ӏуэху къэӀуэтэныгъэ пщӀ сщӀын хуейт, абы тхьэмахуэм щӀэхъуэ тӀощӀ сыпсэлъэну къытехуэрт. Апхуэдэу тхьэмахуэ къэс махуэ ныкъуэ закъуэ къысхуэнэрт; ар куэдрэ схуэныкъуэрт къыкӀэлъыкӀуэ зэхуэс щӀыпӀэм снэсын папщӀэ милипщыкӀутху хьэмэрэ милитӀощӀ сыкӀуэну».5
GSAM 139Щэ бжыгъэхэр Тхьэм хуэгъэзащ
GSAM 139.1КъэкӀуэгъуэм теухуа гъэсэныгъэр здэщаӀуатэ щӀыпӀэ дэтхэнэми, дин къэгъэхъужыныгъэхэр къэкӀуэрт, цӀыху щэ бжыгъэхэр Тхьэм хуэгъэзэрт, псом хуэмыдэу ехьудейхэм я 1843 гъэм и кӀэухыр къыщыблагъэм (1844 гъэм и мартым и 21). А щӀымахуэ дыдэм мы тхылъыр зытхар къыщалъхуа и къуажэм — Нью-Йорк штатым и Виктор — япэу мы Ӏуэхум теухуауэ щедэӀуащ; и ныбжьыр илъэс пщыкӀутӀ закъуэ хъууэ щытми, къызэрыгурыӀуа лъэныкъуэкӀэ, ЕтӀуанэ къэкӀуэгъуэм теухуа фӀэщхъуныгъэр къищтащ. ЦӀыхухэм я псэм пэж дыдэу еӀуащ, зэхуэсхэм я закъуэм аракъым, атӀэ дэнэ щыщми. А зэманым Виктор цӀыху щитӀ хуэдиз дэс къуажэ закъуэт, ауэ абы и гъунэгъу щӀыналъэр цӀыхукӀэ изт. А къуажэ цӀыкӀум ирахьэкӀа зэхуэсхэм я Ӏэужьу, цӀыху щитху Тхьэм хуэгъэзауэ хъыбар къыдэкӀащ.
GSAM 139«Методистхэм я гъэ къэс къыдэкӀ тхылъым» и щыхьэтыгъэр
GSAM 139.2КъэкӀуэгъуэм теухуа хъыбарыр къэӀуэтэным кӀэлъыкӀуа дин къэгъэхъужыныгъэхэм я толъкъун лъэщым теухуауэ «Методистхэм я гъэ къэс къыдэкӀ тхылъым» къытщохуэ: «1840 гъэм щыщӀэдзауэ 1844 гъэм нэс илъэсиплӀым Америкэм цӀыху 256,000 Тхьэм хуэгъэзащ». Америкэм щыпэжу щытар къеджэныгъэр здэӀуа нэгъуэщӀ къэралхэми щыпэжт. «Къарууэ лъэщ кӀэлъыкӀуэрт ущииныгъэм, икӀи дэнэ щыщми псэхэр Тхьэм хуэгъэзэрт». Нысашэ пщыхьэщхьэшхэм япэ къеджэныгъэр члисэхэм — «къыригъэблэгъахэм» — зэрыхуэгъэзауэ щытам къыхэкӀкӀэ, абыхэмкӀэ ар нэсыжащ къэблэгъэну икӀи Тхьэм и цӀыхухэм къапэплъэ къэгъэлыныгъэм хыхьэну хуей дэтхэнэми. Хъыбарыр ущииныгъэкӀэ къэӀуэтамэ, ТхьэлъэӀукӀэ жаӀамэ, хьэмэрэ «къэкӀуэгъуэм и уэрэдхэмкӀэ» жаӀамэ, Тхьэм и Духым и къарууэ лъэщыр а лэжьыгъэм щӀыгъут.
GSAM 140Швецэм сабийхэм хъыбарыр къызэраӀуэтар
GSAM 140.1Мыбы епхауэ, «къэралым игъэбыда члисэм» пэщӀэу зыгуэр къэӀуэтэным хабзэм пэщӀэувэу щыта къэралхэм а хъыбарыр нэсын папщӀэ Зиусхьэным зэрилажьар къэтлъытэнущ. А къэралхэм ящыщт Швецэр. Абдеж Зиусхьэным лэжьыгъэр щӀидзэн папщӀэ сабий цӀыкӀухэр къигъэсэбэпащ. Ар япэу щыкъэлъэгъуам и зэманыр 1843 гъэм и гъэмахуэрт, и щӀыпӀэр — Швецэм и къыблэ лъэныкъуэм ит Экшьо къалэрт. Илъэситху закъуэ зи ныбжь, еджэн хьэмэрэ уэрэд жытӀэн зэи зымыгъэса хъыджэбз цӀыкӀу гуэрым, махуэ гуэрым, и псэм къыхэкӀу, лютеран уэрэд лъапӀэ кӀыхь тэмэму жиӀащ. ИтӀанэ къарууэ лъэщ хэлъу къэӀуэтащ: «Абы и хьэкумым и сыхьэтыр къэсащ», икӀи и унагъуэм хэтхэр Зиусхьэным ӀущӀэну зыхуагъэхьэзырыну иущиящ, сыту жыпӀэмэ, Ар куэд мыщӀу къэкӀуэнут. Унагъуэм хэт, Тхьэм хуэмызэ щытахэр Абы и гущӀэгъум елъэӀуащ икӀи гуэныхьхэр къахуэгъэгъуащ. Мы зэщӀэхъееныгъэр къалэ къэс къалэ зэбрыкӀащ, нэгъуэщӀ сабий цӀыкӀухэми хъыбарыр къаӀуатэурэ. Сабий цӀыкӀухэм я мы зэщӀэхъееныгъэ дыдэр зы лъэныкъуэкӀэ Норвегиемрэ Германиемрэ щыкъэлъэгъуащ.
GSAM 140«НтӀэ! Сэ хъыбарыр сӀуэтэн хуейт»
GSAM 140.21896 гъэм Швецием и щӀыпӀэ зэхуэмыдэ 17-м зэхуэсхэр щысщӀым, 1843 гъэм щӀалэхэм хъыбарыр здыжаӀуэта псэупӀэхэр сщыхуэплъащ. Ауэ хъыбар зэхезыха нэхъыжьхэмрэ щӀалэу хъыбар Ӏуэтауэ щытахэмрэ сщепсалъащ. Абыхэм ящыщ зым жесӀащ: «Уэ щӀалэ цӀыкӀуу ущыщытым къэкӀуэгъуэм и хъыбарыр пӀуэтэрт?» Ар жэуапу къэсхуэӀуэжащ: «Хъыбар сӀуэтэрт? НтӀэ, сэ хъыбарыр сӀуэтэн хуейт! Сэ си мурадкӀэ зыри сщӀакъым; зы къару къыстехьэри, а къарум сыкъигъэпсэлъащ, жысӀэн хуейр жысӀэу».
GSAM 140Швецием Оребро къалэм Бокуистрэ Уальбомрэ
GSAM 140.3Оребро Лэн округым а лэжьыгъэр зэбгрыкӀащ, нэхъыжьхэри хъыбарыр Ӏуэтэну къэтэджыху. «Къэралым и члисэм» и дин лэжьакӀуэхэм къызэрагъэущиямкӀэ къэрал унафэщӀхэм щӀалэ тӀу, Уальбом (18 гъэ)рэ Оле Бокуист (15 гъэ)рэ, яубыдащ, абыхэр цӀыху псом щапхъэ яхуэщӀыну жаӀэу. Абыхэм я щӀыб щыгъыншэхэм пхъэхуейм и хуэбэхэмкӀэ яуащ, я лъыр я фэбжьэхэм къыщӀэкӀыу Оребро тутнакъэщым щӀадзащ. Я фэбжьэхэр щыхъужым, ахэр тутнакъэщым къыщӀахри еупщӀащ: «Мы егъэщӀэныгъэр цӀыхухэм яхуэфӀуэтэну фыувыӀэну?» ЕтӀуанэу хуэбэхэмкӀэ яуэри я фэбжьэхэр аргуэру зэӀуахащ, ауэ абыхэм жэуапу къаратар мыращ: «Тхьэм къыджеӀэ хъыбарыр дӀуэтэнущ». Оребро члисэм хэт фыз пщӀэ зиӀэм щӀалэхэм къадащӀэри, пащтыхь Оскар I унафэщӀхэм яжриӀащ щӀалэхэр тутнакъэщым къыщӀахыжыну, а цӀыхухэми зэраныгъэ яхуамыщӀыну. Абы щхьэкӀэ Швецием пэжыгъэм и зэфӀэкӀэныгъэ къэхъуащ.
GSAM 141Бокуист и щыхьэтыгъэ
GSAM 141.11890 гъэм октябрэ 7-м «Review and Herald» журналым О. Бокуист щӀалэхэм я хъыбар Ӏуэтэным теухуа псалъэ щӀэтхащ. Ар жиӀащ:
GSAM 141.2«1843 гъэм Оребро Лэн округым хэт Карлскога псэупӀэм зэщӀэхъееныгъэ къэхъуащ. Япэ хъыбар Ӏуэтэхэр щӀалэхэррэ щӀалэгъуалэхэррэ щытти, «рапарэ» къызэратӀэр. Абыхэм Тхьэм и къару къыхуэкӀыу фӀэщхъуныгъэ лъэщкӀэ цӀыхухэм яжаӀуэтащ: Тхьэм и хьэкум и сыхьэт къэкӀуащ».
GSAM 141.3«А гъэм и бжьыхьэм сэ, О. Бокуист, илъэс 15 си ныбжьу, щӀалэ нэмыщӀу Эрик Уальбом, илъэс 18 и ныбжьу, дэтӀуми мы къару нэплъэгъуншэм апхуэдизу и лъэщагъэр къытхуигъэлъэгъуащ, абы дыпэувыфынукъым щыт. А уэгу къарур къыттехьа къудейуэ, цӀыхухэм дапсэлъэн щӀэддзащ, хьэкумым и сыхьэтыр къэсащ, жытӀэу макъ лъэщкӀэ яжетӀэу. Иоиль 2:28-32-мрэ Апокалипсис 14:6, 7-мрэ къыхэгъэщӀащ».
GSAM 141ЩӀалэхэр теплъэгъуэм
GSAM 141.4ЦӀыхухэм сэ къызжаӀуащ а уэгу къарум и лъэщагъэ зыхэзыщӀахэм я гъунэгъу щыӀэ псори къащыхъужыртэкъым, пэжуи Тхьэм къахуигъэлъэгъуэ теплъэгъуэм хэтт. Абыхэм цӀыхухэм я гур къэзыгъэущ къару ин хэлъу псалъэрт. ЩӀалэ цӀыкӀухэр а къарум хэту цӀыху балигъхэм я къарурэ я пщӀэрэ хэлъу псалъэрт. Абы щхьэкӀэ а Ӏуэхур зылъэгъуахэм къалъытащ Тхьэм а пэжыгъэ лъапӀэхэр абыхэмкӀэ бегъымбарӀуатэ щӀыкӀэкӀэ яригъэӀуэтэу. ТхакӀуэм къызэриӀуэтащ:
GSAM 142.1«ЦӀыхухэр куэду зэхуэсащ; ди зэхуэсхэр махуэмрэ жэщымрэ зэхуэхъуащ. Абы къыхэкӀыу цӀыхухэр дин ӀуэхухэмкӀэ лъэщ дыдэу къэущащ. Тхьэм и Псэр щӀалэхэмрэ нэхъыжьхэмрэ я гухэм къыӀэсащ, Тхьэмрэ цӀыхухэмрэ я пащхьэ я гуныхьхэр къыжаӀэу, гущӀэгъу къахуищӀыну Тхьэм макъ лъэщкӀэ елъэӀуащ».
GSAM 142.2«Ауэ члисэм и дин лэжьакӀуэм а Ӏуэхур щызэхихым, дагъэщыму, апхуэдэуи цӀыхухэм я дин зэщӀэхъееныгъэр ягъэувыӀэну куэд ящӀащ; ауэ зыри сэбэп хъуакъым. ИтӀанэ шерифым даубыдыну елъэӀуащ; дэ дыхъумэжыну мэзым дыбгъэдэлъэдащ, ауэ тхьэмахуэ хым къриубыдэу мэзым дыщалъыхъуащ, ауэ дагъуэтакъым».
GSAM 142.3«КӀэухым пасторым и пащхьэ дыкъраджащ. Ди бжыгъэр хэхъуати, щӀалэрэ хъыджэбзу 40 пасторым и унэм къэсащ; абы дыкъыщагъэуври зэман кӀыхькӀэ дыупщӀащ; сэ сымрэ Уальбомрэ нэмыщӀэ псори я унэм къыхуэгъуэжыну ящӀащ. Дэ даубыдащ, и пщэдей Оребро тутнакъэщым дыщӀадзащ, абы и камерэ 14-м дыгъуакӀуэхэм дыщагъусэу, зы гуныхь ин дыщӀауэ ара хуэдэу».
GSAM 142Бокуист и шыпхъу и щыхьэтыгъэ
GSAM 142.41896 гъэм сентябрэ 22-м Бокуист и шыпхъу, илъэс 72 зи ныбжьыр, Оребро ди зэхуэсым къэкӀуэри и дэлъхум къыщыщӀар къытхуиӀуэтащ. Ар и дэлъхур зэрыяуар, тутнакъэщым зэрыщӀадзаррэ къызэрыщӀахыжаррэ зэхилъагъуащ. Абы Бокуистрэ Уальбомрэ тутнакъэщым къыщӀэкӀыу, быдапӀэр зыкъуэлъыкӀуэ мащэр къыщызэпырыкӀ лъэмыжым къыщытехьэм жаӀа уэрэдыр къытхуиӀуащ. А быдапӀэр XVI лӀэщӀыгъуэм яухуат, 1843 гъэм тутнакъэщу ягъэсэбэпырт. 1843 гъэм и зэщӀэхъееныгъэм и къарур щыхьэтыгъэмрэ уэрэдымрэ я гъусэу къэуващ. Инджылызыбзэм зэрадзэкӀа уэрэдыр мыращ:
GSAM 143Бокуистрэ Уальбомрэ жаӀа уэрэдыр
GSAM 144Карлскога къалэм щӀалэ-хъыбарзехьакӀуэ
GSAM 144.4Оребро щыпсэу зы лӀым 1843 гъэм ар щыпсэуа Карлскога къыщыхъуа Ӏуэху къызжиӀащ. Абы жиӀащ:
GSAM 144.5«Илъэс 8 и ныбжь щӀалэ цӀыкӀу, еджэн зэикӀи зимыгъэщӀауэ, хъыбар Ӏуэтэну щӀэдзэжащ, псалъэ куэд къегъэщӀэу. ЦӀыхухэм жаӀащ: «А щӀалэр Библием из дыдэщ». Пащтыхь Оскар зэраныгъэ зыхуащӀахэм къадэщӀа нэужьщ а Ӏуэхур къыщыхъуар, аращи щӀыпӀэм и дин лэжьакӀуэм а лэжьыгъэр игъэувыӀэну щӀалэр хьэкумым къыщигъэувэн лъэкӀыртэкъым; ауэ щӀалэр и пащхьэ къашэну цӀыхухэм яжриӀащ, ар игъэпудыну, Библием зэрыщымыгъуазэр яригъэлъагъуну».
GSAM 144.6«Дин лэжьакӀуэм уэрэд тхылъыр зэӀуихри щӀалэм еджэну къищӀащ. ЩӀалэм жиӀащ: «Сэ седжэну сыкъызэщӀэнукъым»; ауэ щӀалэм дин лэжьакӀуэм и щӀыбыр хуигъэзыри уэрэдыр щыуагъэ хэмылъу, щӀэдзапӀэм щегъэжьауэ кӀэм нэсыху жиӀащ, дин лэжьакӀуэр гъэщӀэгъуэн щыхъуауэ тхылъым еплъу. Дин лэжьакӀуэм жиӀащ: «Уэ псори ущӀэу ухуэдэщ». ЩӀалэм жиӀащ: «Хьэуэ. Дэ дщӀэ псори жыдӀэну сыт щыгъуи хуит дэткъым».»
GSAM 145.1«Дин лэжьакӀуэм ХъыбарыфӀыр зэӀуихри: «Мыбы сыхуеджэ» жиӀащ. ЩӀалэм жэуапу: «Сэ седжэну сыкъызэщӀэнукъым». Дин лэжьакӀуэм: «Библием теухуа уэ сыт ущӀэ?» ЩӀалэм: «Зы текст щыӀэщ, абы «and» («икӀи») псалъэр 14-рэ хэтщ». Дин лэжьакӀуэм мыхъуну жиӀащ; щӀалэм Апокалипсис 18:13 еджэну елъэӀуащ. Ар щеджэм цӀыхухэм бжат, пэжуи «and» псалъэр 14-рэ хэтт; а 14-м хэтт «цӀыхухэм я псэхэр пхын» жыхуиӀэри, цӀыхухэм макъ къащӀащ: «ЩӀалэм Библием теухуа дин лэжьакӀуэм нэхъыбэу иӀэщ!» Дин лэжьакӀуэм хуабжьу уят ищӀри а Ӏуэхур къигъэнащ, абы иужькӀэ цӀыхухэм зэраныгъэ яхуищӀыжакъым».
GSAM 145.2Абы щӀалэхэм я жьэм Тхьэм и псалъэр къегъэщӀащ; и пэжыгъэр цӀыхухэм я тхьэкӀумэм нигъэсащ. Я унафэхэм «къэралым и» дин нэмыщӀэ зы доктринэми хъыбар Ӏуэтэн мыхъунщ.
GSAM 145Хъыбарым пыщӀа Псэм и тыгъэхэр
GSAM 145.3Швецием къудейкъым Тхьэм адвентистскэ зэщӀэхъееныгъэм и цӀыхухэм и Псэм и тыгъэхэр къыщыхуигъэщӀар. Шотландием, Англиемрэ Америкэмрэ Тхьэм и цӀыхухэр щыгъуазэ ищӀащ къахуигъэлъэгъуа нэщэнэ хэхахэмкӀэ.
GSAM 145Уильям Фой и теплъэгъуэхэр
GSAM 145.41842 гъэм Бостон къалэм Уильям Фой цӀэр зиӀэ, еджагъэ зиӀэ псалъэ зэрызэриӀуэт нэхъыщхьэ цӀыху щыӀащ. Ар баптистщ, епископалэ дин лэжьакӀуэ хъун папщӀэ зэхуэщӀэ къыхуэщӀэрт. Тхьэм 1842 гъэм абы теплъэгъуэ тӀу къыхуигъэщӀащ: январэ 18-мрэ февралэ 4-мрэ. А теплъэгъуэхэр Тхьэм и Псэм пэжу къыбгъэдэкӀауэ нахуэу къалъагъуэрт. Абы щӀыпӀэ зэхуэмыдэхэм къреджэрт члисэхэм я псалъапӀэхэм щыпсэлъэну, епископалэхэм къудейкъым, атӀэ баптистхэмрэ нэгъуэщӀ члисэхэмрэ. Ар щыпсалъэкӀэ, а члисэм и дин лэжьакӀуэхэм я тхьэлъэӀухэм щыгъ щыгъыныр сыт щыгъуи щыгът.
GSAM 146.1Фой и теплъэгъуэхэр Хьисэ и къэкӀуэгъуэ благъэм, Тхьэм и цӀыхухэр уэгу къалэм зэрыкӀуэнум, дуней щӀэмрэ къэзыгъэсэуа цӀыхухэм я фӀыгъуэмрэ теухуащ. Псалъэр Ӏэрыхуэу къызэригъэпсэлъэфырти, къэхъукъащӀэхэр нахуэу къэгъэлъэгъуэнымкӀэ лъэкӀыныгъэ ин иӀэти, зэрыкӀуэ щӀыпӀэ къэс цӀыхухэр игъэщӀагъуэрт. Ар къалэу къалэм къреджэри кӀуэрт; абы едаӀуэну зэхуэс цӀыху куэдхэм щӀэпӀэ яхуэхъун папщӀэ зал инхэр хуаӀэщӀат, абыхэм цӀыху минхэм уэгум теухуауэ къыхуагъэлъэгъуар яхуиӀуэтэрт. Иерусалим ЩӀэм, мелыӀычхэм я зэхуэсымрэ уэгу къалэмрэ теухуауэ я гугъу ищӀырт. ГуныхьыщӀэ тхьэмыщкӀэхэр Хьисэ гуапэу, гущӀэгъу хэлъу фӀыуэ зэрилъагъум и гугъу щищӀкӀэ, Тхьэм хуэмыгъэзахэр Тхьэм лъыхъуэну къыщӀэджэрт, и лъэӀу гурыгъуэм цӀыху пщӀы куэд жэуап хуэщӀырт.
GSAM 146Платформэ щым и теплъэгъуэр
GSAM 146.2И лэжьыгъэр 1844 гъэм нэсыху зэфӀэкӀащ, махуэ 2300-м и кӀэухым. Ащ къыхуэгъуауэ ещанэ теплъэгъуэ къыхуигъэщӀащ: Тхьэм и цӀыхухэм уэгу къалэм нэсыху я гъуэгур щылъэгъуэ. Платформэ япэ къыхэщӀащ, псэ къомыр зэхуэсщӀэу. ЗэзэмызэкӀэ зыгуэр а платформэм къыпхыхуэрти нэрылъагъу хъужыртэкъым, апхуэдэм теухуауэ абы жраӀэрт: «И фӀэщхъуныгъэр къыфӀидзащ». НэмыщӀэ цӀыхухэр етӀуанэ платформэм къэувэжащ, абыхэм ящыӀэрэ къыхэкӀащ. КӀэухым ещанэ платформэ къэхъуащ, къалэ лъапӀэм и бжэхэм нэсу. А платформэм нэсахэм цӀыху куэд дыдэ къагъусэ хъуащ. Фой Зиусхьэн Хьисэр зэман цӀыкӀу дэмыкӀыу къэкӀуэну гугъэрт. Фой Апокалипсис 14-м и япэ хъыбарымрэ етӀуанэ хъыбарымрэ и ужькӀэ ещанэ хъыбар къыкӀэлъыкӀуэну зэрыщытыр къыгурыӀуакъым; аращи а теплъэгъуэр абы зэхищӀыкӀын лъэкӀыртэкъым, цӀыхухэм я пащхьэ псалъэн къигъэнащ. БегъымбарӀуатэ зэманыр иуха нэужь, 1845 гъэм Фой зэхихащ нэгъуэщӀ зы цӀыхум а теплъэгъуэ дыдэр иӀуатэу, мыпхуэдэу къызэхигъэкӀыу: «Япэ хъыбарымрэ етӀуанэ хъыбарымрэ ятащ, ещанэр къакӀэлъыкӀуэнущ». Абы иужькӀэ куэд дэмыкӀыу Фой сымаджэ хъури лӀащ.
GSAM 147.1Тхьэм и къару а зэщӀэхъееныгъэмрэ и къэкӀуэгъуэ «бжэм щӀэлъу» зэрыщытым и хъыбарыр Ӏуэтэнымрэ зэпхъуэу къызэрилъэгъуар, гуныхьым къыщӀэкӀыу Тхьэм лэжьыгъэ хуэщӀэну, и къэкӀуэгъуэм пэплъэну щӀэдза цӀыху минхэр зэрыгуфӀар зэхэлъагъуэу, цӀыхухэр нэхъри тӀэу фӀэщ хъуащ мыращ Тхьэм и хъыбар дунейм къыщӀэсауэ пэжу.
GSAM 147.2Ауэ 1844 гъэм март 21-м къэсауэ, Тхьэр къэкӀуакъым. Ауэ гу зэрызэщӀа цӀыхухэм я гурыгъуэ мыращ щыт: абыхэм Тхьэм и мурадкӀэ кӀуэу ящӀащ, зэманым псори къэщӀэфынущ жыхуиӀэу.