Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
24 / 31
24 / 31

21 Ӏыхьэ — Лэжьыгъэр зезыгъакӀуэ Ӏэр

John Norton Loughborough

GSAM 322.1Сэ уэ уэзгъасэнущ, укӀуэну гъуэгури уэзгъащӀэнущ.1

GSAM 322.2Тхьэм фӀэщхъуныгъэ зиӀэм Тхьэм и щхьэхъумакӀуэ зэриӀэр зэман псори къэлъэгъуащ. АрщхьэкӀэ зэман щыӀэщ а щхьэхъумэныгъэр нэхъ хэхауэ зэхэтщӀыкӀ: еягъэхэмрэ шынагъуэхэмрэ, ди нэгу къыщӀэкӀхэми къыщӀэмыкӀхэми, хэхауэ дакъыщыхъумэкӀэ, и пэжыгъэр зэрагъэужьыну гъуэгухэр Тхьэм къыщызэӀуихкӀэ. Мы Ӏыхьэм а Ӏуэхухэм я гугъу щыщӀащ.

GSAM 322Мичиганым щыӀэ япэ теплъэгъуэ

GSAM 322.31853 гъэм май мазэм члисэ нэхъыжь Уайтрэ и щхьэгъусэрэ Мичиганым кӀуащ. Нью-Йоркым и Буффало къалэм къухьэпӀэ лъэныкъуэкӀэ япэу ахэр щыӀар аращ. Май мазэм и яужь щэбэтым Тиронэм щыӀащ, абы Миссис Уайт теплъэгъуэм къыщыхуэгъэлъэгъуащ а штэтым щэбэтыр зыгъэлъапӀэ гуп зэмылӀэужьыгъуэхэр, абыхэм япэщӀэтыну хъуну тешэныгъэхэмкӀэ къыхуэгъэсакъуэу. Июнь 2-м Джэксон къалэм фоскэп тхылъымпӀэм и напэкӀуэцӀ 8 итхащ, къыхуэгъэлъэгъуа Ӏуэхухэм щыщхэр къыщиӀуэтэу. КъэрэндащкӀэ тха теплъэгъуэм и копиер къызитащ, сэ ар къалэмрэ шакъэкӀэ нахуэу тха копиеу хуэсщӀыжыну щхьэкӀэ.

GSAM 322ЛъапӀагъэ иӀэу жызыӀэ цӀыхубз

GSAM 322.4Къыхуагъэлъэгъуа Ӏуэхухэм ящыщу, ди цӀыхухэм захигъэхьэну хущӀэкъу цӀыхубз гуэрым и Ӏуэхури щыӀащ. Миссис Уайт жиӀащ а цӀыхубзым езыр хуабжьу лъапӀэу зыбжыжу. Миссис Уайт ар зэикӀи илъэгъуакъым, мы теплъэгъуэм къыхуэгъэлъэгъуам нэмыщӀ зыри абы теухуауэ ищӀэртэкъым. ЦӀыхубзым и ӀуэхущӀыкӀэр къыжиӀэ закъуэтэкъым, ауэ ар щагъэкъуэншэкӀэ, езыр лъапӀэу зыбжыж цӀыхум и теплъэ къищтэнуи, «Тхьэм—ещӀэ—си—гур» жиӀэнуи жиӀащ. А цӀыхубзыр щӀалэ гуэрым и гъусэу хэкум къызэрыкӀухьыр, и лӀыжь щхьэгъусэр унэм щыщӀэу ахэр я гъуэгу Ӏейм щыӀэфын папщӀэ ахъшэ хуэзыгъэгъуэту зэрылэжьэр къыжиӀащ. Миссис Уайт жиӀащ Тхьэм абы къыхуигъэлъэгъуауэ: «ЦӀыхубзым лъапӀагъэ иӀэу зэрызыбжыжми, абырэ щӀалэмрэ Тхьэм и унафэ ебланэр зэрагъэкӀуэдамкӀэ къуаншэщ». А Ӏуэхум и тхыгъэр си жыпым илъу, Ӏуэхур къызэрыхъунур слъагъун папщӀэ сызэплъащ, си гури мащӀэу зэват.

GSAM 323Мичиганым и Вергэннесым зэхуэс

GSAM 323.1Джэксон, Бэтл-Крик, Бэдфорд, Хэстингс къалэхэм зэхуэсхэр щӀащ, аужьым Вергэннесым, Кент округым, къыздэкӀащ; абы цӀыхубзым зэрэӀуэхуэ къызэрыщӀэу щыӀэ щӀыпӀэщ. Июнь 11-м, щэбэтыр къэсыну мащӀэ къэнауэ, жэщыр здытщӀэну щӀыпӀэм дынэсащ. Ди хьэщӀэщӀапӀэр члисэ нэхъыжь Уайт гуэрым и унэщ, ар япэрейуэ «Христианхэр» дин зэгухьэныгъэм и дин-лэжьакӀуэу щытащ. ЦӀыхухэр мы щӀыпӀэм щӀэу къыщӀэнауэ зэрыщытам къыхэкӀкӀэ, ди зэхуэсхэм папщӀэ абы ипэкӀэ милэ 3 щыӀэ гуэнэщ ин, щӀэу ухуа, къагъэхьэзыращ; теплъэгъуэм къэлъэгъуа цӀыхубзыри зэхуэс щӀыпӀэм къулъэу милэуитӀу щӀэкӀа щӀыпӀэм щыӀащ.

GSAM 323Фанатикым теухуа щыхьэтыгъэ

GSAM 323.2Июнь 12-р, пщэдджыжьым 10:30 сыхьэтым, гуэнэщым зэхуэсыну зэхэтхащ. Миссис Уайт трибунэм и кӀэ сэмэгумкӀэ исщ, сэ абы гъунэгъуу сыст, члисэ нэхъыжь Корнэл сэ гъунэгъуу ист, члисэ нэхъыжь Уайт трибунэм и ижьырабгъумкӀэ щыту псалъэрт. Абы минут 15 хуэдизкӀэ псалъа нэужь, лӀыжь гуэрымрэ щӀалэ гуэрымрэ зэгъусэу къыщӀэхьащ, трибунэм гъунэгъуу япэ скамейм тетӀысхьащ. Абыхэм я гъусэу цӀыхубз лъагэ, Ӏуданэ, и фэр фӀыцӀэжьу къыщӀэхьащ, ар бжэм гъунэгъуу щӀэсащ. Члисэ нэхъыжь Уайт кӀэщӀу псэлъа нэужь, Миссис Уайт къэтэджри, дин лэжьакӀуэхэм къалъысха лэжьыгъэр ямыгъэфӀейн папщӀэ сакъын зэрыхуейм теухуауэ псалъэ щӀидзащ, мы псалъэхэр къыхихыу: «Тхьэм и хьэкъущыкъухэр зезыхьэхэр, къабзэу фыщыт». Абы жиӀащ цӀыхубзыр и щхьэгъусэм нэмыщӀ нэгъуэщӀ лӀы гуэрым и гъусэу хэкур къикӀухьыну Тхьэм къызэрыримыджэр. Аужьым нахуэу жиӀащ:

GSAM 323.2«МащӀэ ипэкӀэ бжэм гъунэгъуу щӀэса а цӀыхубзым жиӀэ Тхьэм ар дин хъыбар къыӀуэтэну къыхуиджауэ. Ар мы щӀалэм и гъусэу кӀухьыр, ар иджыблагъэ столым и пащхьэм щӀэсащ, ауэ мы лӀыжьыр, абы и щхьэгъусэр — Тхьэм гущӀэгъу хуищӀэ! — унэм щолажьэ, ахэр я Ӏуэху Ӏейхэр щӀэну зыхуагъэсэбэп ахъшэр хуэгъуэтын щхьэкӀэ. Ар зэрылъапӀэ дыдэр, гъэкъабзауэ зэрыщытыр жиӀэр, ауэ и лъапӀагъэр къыщиӀуэтэ пэтми, Тхьэм сэ къысхуигъэлъэгъуащ: абырэ мы щӀалэмрэ Тхьэм и унафэ ебланэр зэрагъэкӀуэдамкӀэ къуаншэщ».

GSAM 324.1Зэхуэсым щыӀа псоми ящӀэрт а цӀыхухэр гуэнэщым къыщӀэхьэным ипэкӀэ Миссис Уайт ахэр зэикӀи зэримылъэгъуар. Абы ахэр къызэрыхигъэщари я щэныр зэрыкъиӀуэтари щыӀахэм я гум ихьащ, абыхэм я фӀэщхъуныгъэр нэхъ игъэбыдащ, теплъэгъуэхэм фӀэщ зэрыхуащӀри нэхъ лъэщ ищӀащ.

GSAM 324Ипэ къыжаӀам хуэдэу жиӀа псалъэхэр

GSAM 324.2Миссис Уайт и щыхьэтыгъэр щыжиӀэм, псоми я нэр ягъэкъуэншэ цӀыхубзым, Миссис Алкотт, тету щытащ, гузэвэхэу, къыжаӀар зэрыщищтэнурэ ар зэрищӀэнурэ жиӀэнурэ ялъагъун папщӀэ. Абы къытралъхьа ӀуэхумкӀэ ар къуаншэншэу щытамэ, ар къэтэджыну, а псор пэжу зэрымыщытыр къыжиӀэну тегъэчыныхьыну хъунут. Ар къуаншэу, щэн Ӏей дыдэ зиӀэу щытамэ, а псор пэжу зэрыщытыр ищӀэ пэтми, псори зэришэкӀыну хъунут. АрщхьэкӀэ щыхьэтыгъэм зэрыжиӀам хуэдэу ищӀащ: псоми я нэр абы тету, ар хуэму къэтэджащ, лъапӀэу зыбжыж цӀыхум и теплъэ къищтэри, хуэму жиӀащ: «Тхьэм—ещӀэ—си—гур», итӀанэ нэгъуэщӀ псалъэ жимыӀэу тӀысыжащ. Щыхьэтыгъэм жиӀэнущ жиӀам хуэдэу жиӀащ, абы зэрыжиӀэнум хуэдэуи жиӀащ.

GSAM 325Гуэныхьыр къащта

GSAM 325.1Пэжщ, Тхьэм ищӀэрт я гухэр, езыхэми ящӀэрт ятралъхьа къуаншагъэм зэрыхэтыр. Аужьым щӀалэм, а щӀыпӀэм щыпсэу, Ӏуэхум теухуауэ абы гъэбыдауэ еупщӀа Гарднэр жриӀащ: «Мистер Гарднэр, Миссис Уайт дэ къытщытежиӀар пэж дыдэщ»; цӀыхубзыри 1862 гъэм Гринвиллем Уилсон шыпхъуэм къызэрыӀуэтэу, «Уайт шыпхъуэм и пэщӀэувэу зы псалъэ сӀуэну сытегушхуэнукъым, Тхьэм сыпэщӀэту сыкъэмыщӀын папщӀэ», къегъэщӀащ абы щӀалэмрэ аррэ теухуа къызэрыгъэщӀар пэжыхэу.

GSAM 325«Хъыбарзехьэ» партийэ

GSAM 325.21853 гъэм и бжыхьэм Мичиганым щыӀэ зэхуэмыӀуэу щыӀэ зэпкъуэхэр зэпхъуэу, «Пэжыгъэм и хъыбарзехьэ» цӀэ зиӀэ тхылъ цӀыкӀу къатедзащ. А тхылъымрэ абы и пашэхэмрэ я мурадыр хуэдэт ухуэным ипӀэкӀэ къутэнрэ цӀэ Ӏей щӀынрэ. ПцӀы куэд абы и напэкӀуэцӀхэм итхауэ щытащ, ахэр хъыбарымкӀэ ди лэжьыгъэм пэрыуэгъу хъурт; апхуэдэу нахуэу къыпэщӀэувэныгъэ япэу дызыхуэзауэ зэрыщытам къыхэкӀкӀэ, абыхэм я псалъэ гъэпцӀахэр зэришэкӀыныр ди пщэрылъу дыщытт. Абы и пӀэкӀэ дэ къыддэлъхьа пэжыгъэр зэрагъэужьыну зэманыр къэтхьэхыу щытт, абы Сатанэ и мурадхэм хуабжьу дэӀэпыкъурт, мы пэщӀэувэныгъэм и щӀэдзапӀэр ар зэрыщытым шэч хэлътэкъым. Апхуэдэ щытыкӀэр кӀуэкӀащ 1855 гъэм июнь 20-м и пщыхьэщхьэм нэс, члисэ нэхъыжь Уайтрэ и щхьэгъусэрэ, члисэ нэхъыжь Коттрэльрэ сэрэ Нью-Йоркым и Освего къалэм зэхуэс щыдгъэухам нэс. Ди зэхуэсым Лиллис цӀэ зиӀэ гуэр къыщӀыхьэу, а тхылъ гъэпцӀахэр цӀыхухэм къыщигуэшэу къыдпэрыуэт. Мы ӀуэхумкӀэ ди пщэрылъыр сыту щытыну щытыр къэӀуэтэжащ. Абыхэм я пцӀыхэм жэуап етынымкӀэ япэрейуэ ди гугъуехь псом кърикӀуар пцӀы нэхъыбэ абыхэм зэрахуэтым закъуэрщ.

GSAM 325Чэнджэщымрэ ипэкӀэ къыжиӀамрэ

GSAM 325.3А пщыхьэщхьэм Джон Плейс и унэ, Освего къалэм, молитвэм и зэхуэсым Миссис Уайт теплъэгъуэ къыхуэхъуащ. Абы къыхуэгъэлъэгъуащ: дэ ди лэжьыгъэр пэжыгъэр къыӀуэтэу зэдгъэкӀуэкӀмэ, «Хъыбарзехьэ» партийэм хуэдэхэм кӀэлъымыплъу, ахэр зэбэнэным щӀэдзэнущ, я тхылъыр къытрадзэжынукъым, а зэманым ди сатырхэр тӀуащӀэ хъунущ. Мы щыхьэтыгъэр Тхьэм къызэрыкӀар ди фӀэщ хъури, абы декӀуу лэжьэн занщӀэу щӀэддзащ.

GSAM 326«Хъыбарзехьэ» партийэмрэ и тхылъымрэ зэрыкӀуэдыжар

GSAM 326.1Пэжыгъэм и лэжьыгъэр псынщӀэу зэриужьащ, «Хъыбарзехьэ» партийэр зэпкъуэныгъэм хэту зэпкъуэжащ. Зэман кӀэщӀкӀэ партийэр зэбгрыкӀащ, я пашэ куэдым щэбэтыр загъэлъапӀэжыртэкъым. Я тхылъыр дэӀэпыкъуэгъу зэримыӀэм къыхэкӀыу щӀэхыу къыдэкӀыжакъым, зэман гуэрым редактору щыта цӀыхум еджапӀэм щегъэджэну и гур ирихьащ; арщхьэкӀэ япэ щӀыкӀэ и щхьэр иӀыгъыфу зэримыгъэсам къыхэкӀыу, и еджакӀуэхэри иӀыгъыфакъым. И еджапӀэм щеджэ щӀалэхэм ящыщ зыр иригъэсэну щыхущӀэкъум, револьвер къригъэкӀри, къеуащ, ауэ ар къэпхыуащ закъуэ, пхъуащэр къыдэкӀакъым. ЦӀыхухэм хьэкумыншэу ар ямыукӀын папщӀэ, жэщым Канадэм зрикъутэну хуей хъуащ.

GSAM 326Адвентистскэ зэщӀэхъееныгъэм тешэныгъэ

GSAM 326.2А зэманым ди цӀыхухэм ипэкӀэ нэхърэ нэхъыбэу зэгурыӀуэныгъэрэ зэкъуэтыныгъэрэ яхэлъащ; хъыбарыр нэхъ жыжьэу ягъэӀуну щыхущӀэкъум, лъэныкъуэ псомкӀи гъуэгу къахузэӀуихащ.

GSAM 326.3Къэпщытэныгъэ тхылъым и 11-нэ томым и 10-нэ нэщӀэгъуэм, 1858 гъэм январыным и 14-р, тхылъым и редакторым «Хъыбарзехьэ» лэжьыгъэм къызэрыщӀэхъуауэ къызэрыӀуэтэщ: «Зэпкъуэныгъэ къэхъугъэ зэманым, Къэпщытэныгъэ тхылъыр къагъэкӀуэдыну щыхущӀэкъум, тедзапӀэм и члисэ мылъкум и пщӀэр $700 щӀэкӀауэ щӀэсащ. Абы иужькӀэ $5,000-м нэсащ. А зэманым ахъшэ зыт тхылъеджэу мин хуэдиз щыӀащ, иджы мин тӀу мэхъу, абы нэмыщӀ, тхылъыр пщӀэншэу зыхуагъэхь куэди щыӀэщ».

GSAM 326.4Иджы дэ 1858 гъэм къэкӀуащ, «Хъыбарзехьэ» партийэр зэпкъуэу зэпкъуэжащ, «Хъыбарзехьэ» тхылъыр къэхъуакӀуэжащ; ищхьэкӀэ къыхэщӀыкӀа бжыгъэхэм мыхьэнэ ин яӀэщ. Къэпщытэныгъэ тхылъым ахъшэ зыт еджакӀуэхэм я бжыгъэр тӀуащӀэ дыдэу зэрыбэгъуам хуэдэу, фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм я бжыгъэр тӀуащӀэм нэхърэ нэхъыбэу бэгъуащ. АщхьэкӀэ 1855 гъэм июньым Миссис Уайт къызэрыхуигъэщӀа нэщэнэгъэр пэжыпӀэу къэхъуащ.

GSAM 327Шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэсхэм я гупсысэр япэу къызэрыхъуар

GSAM 327.1Хъыбарым и щӀэдзапӀэ зэманым ди зэщӀэхъееныгъэм зэхуэсхэр еджапӀэхэм щӀащ, нэхъыфӀ щӀыпӀэ къимыщӀэу. Зэгуэр а хуэдэ еджапӀэм цӀыху апхуэдизу къызэхуэсати, а инагъ хъу еджапӀитӀми ахэр ихуэнутэкъым. Псоми зэхахын папщӀэ, псалъэщӀакӀуэр щхьэгъубжэ зэӀуахам итщ, унэ кӀуэцӀым щыӀэхэмрэ тылъхэм исхэмрэ удзым тес цӀыху нэхъыбэхэмрэ яхуэпсалъэу. А зэхэтын нэхъ ин къызэрыкӀуэу къэлъэгъуэм шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэсыгъэм теухуа къэӀуэтэжьыныгъэ къыхуэхъуащ.

GSAM 327Бэтл-Крикым щекӀуэкӀ япэ шэтырым зэхуэс

GSAM 327.2Ауэ 1854 гъэм май 22-р члисэ нэхъыжь Джеймс Уайтрэ хэтхэмрэ зэхэтхэм къэгъэщӀащ шэтырыхэр зэхуэсхэм папщӀэ къызэрыфӀэщӀэну. А зэманым шэтыр инхэр циркхэмрэ псэущхьэ къалъэгъуэныгъэхэмрэ гъэлъэгъуэныгъэ зэмылӀэужьыгъуэхэмрэ нэмыщӀ Ӏуэхухэм щагъэсэбэпыртэкъым жыпӀэ хъунущ. Мичиган штэтым Ебланэ махуэм и адвентистхэм а лэжьыгъэм япэу къалъэщӀащ. Япэ шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэс Бэтл-Крикым июнь 10-р къызэрагъэувэжащ. Иджы гъэмахуэм шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэс щӀэныр хуабжьу зиужьащ.

GSAM 327Лагерым щекӀуэкӀ зэхуэсхэм я гупсысэр къызэрыхъуар

GSAM 327.31868 гъэм лэжьыгъэ нэхъыщхьэу зыужьыныгъэ къэхъуащ. Лагерым щекӀуэкӀ зэхуэс щӀэну зэрыфӀэщӀэн къагъэувэжащ, ди цӀыхухэм я зэхуэс нэхъ инхэр зэхэщӀэну нэхъыфӀ щӀыкӀэу. Зэрыхэту Тхьэм елъэӀуным папщӀэ шэтыр ин, унагъуэхэм папщӀэ шэтыр цӀыкӀухэр яӀэмэ, цӀыхухэр тыншу щыӀэфынут, апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ махуэ зыбжанэ зэпсэлъэныгъэмрэ Тхьэм елъэӀунымрэ мыхьэнэ яӀэу хуаухыфынут.

GSAM 328Урайт, Мичиганым щекӀуэкӀ япэ лагерым зэхуэс

GSAM 328.1Япэ лагерым щекӀуэкӀ зэхуэс Урайт, Мичиганым, 1868 гъэм сентябрым и 1-7-р къызэрагъэуващ. Ди лъэпкъым я зэхуэс нэхъыщхьэхэр нэхъыбэу хъуащ, иджы зэманым лъэныкъуэ зэмылӀэужьыгъуэхэм илъэс къэс щэныкъуэм нэхърэ нэхъыбэ лагерым щекӀуэкӀ зэхуэс щокӀуэкӀ. А зэхуэсхэр Америкэм щыщ къэралхэм щӀэкӀэу Европэм, Австралием, НыӀу-Зеландэм, Южнэ Африкэм щӀэщ.

GSAM 328.2Ди цӀыхухэм къызэрагъэува лагерым щекӀуэкӀ зэхуэс нэхъ ин дыдэр 1893 гъэм Лансингым, Мичиганым, къэхъуащ. А зэхуэс иным унагъуэ шэтыр 500-м нэхъыбэм цӀыху 3,400 ису щытащ. Лагерым и шэтыр зэмылӀэужьыгъуэхэр къэгъэщӀэну 150,000 ярдым нэхъыбэ брезент къагъэсэбэпащ.

GSAM 328ГъущӀ гъуэгу насыпыншагъэм къызэрелар

GSAM 328.3Ди япэ фут 60 шэтыр къэщэхуну унафэ щащӀам и етӀуанэ махуэм (1854 гъэм май 23-м) члисэ нэхъыжь Уайтрэ и щхьэгъусэрэ Джэксон, Мичиганым щӀэсауэ, Уисконсин штэтым къэкӀуэну къыщӀэсащ, абы зэманкӀэ лэжьэну. Махуэкум иужькӀэ Д. Р. Пэлмэр и унэ, вокзалым жыжьэу имыту, дыщыӀащ. А зэманым члисэ нэхъыжь Уайт зэ зыбжанэкӀэ жиӀащ: «Мы гъуэгуанэм сыщӀэкӀуэнумкӀэ зэхэмыщӀыкӀыу сэ сыщохъу; ауэ, Эллен, дэ зэхуэс къыдгъэувауэ диӀэщ, дыкӀуэн хуейщ. Зэхуэс къэсгъэувауэ симыӀамэ, мы жэщым сыкӀуэнтэкъым».

GSAM 328.4Жэщыр къэкӀуэу, поезд къэкӀуэну зэманыр гъунэгъу щыхъум, Тхьэ дылъэӀуащ. Мы гъуэгуанэм члисэ нэхъыжь Уайтрэ и щхьэгъусэрэ щхьэщахъумэн папщӀэ елъэӀун мурад псоми яхэлъ хуэдэт. Дыкъэщытэджам, члисэ нэхъыжь Уайт и фӀэщхъуныгъэр къыжиӀащ Тхьэм ахэр и нэфӀ къыщыхуауэ къызэрихъумэну.

GSAM 328.5Сыхьэтыр и щыхъум сэ абыхэмрэ поезд зэхуэс щӀыпӀэм сыкӀуащ, скамейкэхэр къагъэщӀэну, я пшъэрэ я хъуэхэр зэрагъэувэну. Вагон гуэрым дыщӀыхьащ, и скамейкэхэм я щхьэ нэхъ ину, а зэманым «жэщӀэ вагон» цӀэ зиӀэу. Миссис Уайт къызэрыӀуэтэщ: «Джеймс, сэ мы вагонэм сыкъэнэнукъым, мыбы сыкъыдэкӀын хуейщ». КъыкӀэлъыкӀуэ вагонэм и кум исыфыну щӀыпӀэ къагъуэтыну сэ сыдэӀэпыкъуащ. Миссис Уайт и хьэпшыпхэр и куэщӀым илъу тӀысащ, арщхьэкӀэ къызэрыӀуэтэщ: «Сэ а поездэм сыхуэпсэунэу сымыхъуэщ». Уэзджынэр къэӀуащ, сэ абыхэм псынщӀэу «ФӀыкӀэ» сяжыӀэу, щӀа мыхъуу Сайрениус Смит и унэ сыкӀуащ, жэщыр щысщӀэну.

GSAM 329.1Сыхьэтыр 10 хуэдиз щыхъум, псорэм нэхъыщхьэу къызэхэщӀащ члисэ нэхъыжь Уайт, Чикаго къалэм къэкӀуэну поездэм щӀэкӀа хъугъэу щӀэу, бжэм къыщӀэӀуэтэу къэсту къэсащ. Абы къыжиӀащ поездэр Джэксон къалэм къухьэпӀэ лъэныкъуэкӀэ милэ 3 жыжьэу гъущӀ гъуэгум къызэрытехуар; поездым и нэхъыбэр, машинэри хэту, зэхэкъутэжауэ кӀуэдащ; цӀыху зыбжанэ лӀащ, арщхьэкӀэ абырэ Миссис Уайтрэ уӀэгъэ ямыӀэу къелащ. Абы занщӀэу шырэ гурэ къигъуэтащ, Абрам Доджрэ зэпхъуэу Миссис Уайт къыдэӀуэтэну къэкӀуащ; члисэ нэхъыжьэм ар и ӀитӀым къищӀишэу, щӀыпӀэ джыдэрэ псы цӀыкӀурэ къырихыу, къэхъугъэ щӀыпӀэм жыжьэу щӀыпӀэ шынагъуэншэм нэс къишащ.

GSAM 329.2Пщэдджыжьым сэ Додж къуэшрэ поезд къэхъуа щӀыпӀэм сыкӀуащ. Жэлэзным и нэщӀапӀэ зыщӀыпӀэм, къулъэр зэбгрыкӀауэ къыщӀэкӀуэ щӀыпӀэм, вы зы гъущӀ гъуэгум тету зегъэпсэхун папщӀэ щыгъуэлъыжат. Машинэм ипэкӀэ выхэр гъуэгум къытезыхуэ Ӏэмэпсымэ иӀатэкъыми, вым щеуэм гъущӀ гъуэгум къытекӀри сэмэгумкӀэ хуэкӀуащ. Машинэр япэу щӀым щытеуа пщӀэхэм, багаж вагон, члисэ нэхъыжь Уайт и тхылъхэр тетхъуэу, жэлэзным къыщӀэкӀа щӀэсащ, зыри къэхъуакӀэу. А зэманым поездым и кӀэм ит пассажир вагоныр цӀыху Ӏэ хэмыту адрей вагонхэм къахэкӀыжри, гъущӀ гъуэгум тету хуэму увыӀащ. Машинэрэ тендерырэ гъущӀ гъуэгум къыдэмыту щӀым род 6 е 8 щыкӀуащ, итӀанэ машинэр и диаметр фут 3 хуэдиз хъу жыгей пхъэдакъэм теуащ. Поездэм и къарур апхуэдиз хъуащ, машинэр и лъабжьэр и щхьэу зэриухуэжащ, тендерым и кӀэужьыр зэхъуэкӀыу гъущӀ гъуэгум къызэпрыуващ. Поездым и нэхъыбэр и къару псокӀэ кӀуэрти, машинэ къутам еуащ, апхуэдэу етӀуанэ уэгъуэр къэхъуащ. Машинэм теуа япэ вагонэр экспресс вагонщ, ар пхъэ пщӀыхь хуэдэу зэхэкъутащ. Аррэ абы ит хъуэхэмрэ тендерым телъуи къэухъуреихьауэи нэщӀхэм я гупышхуэ хъуат. ЕтӀуанэр етӀуанэ классым и вагонщ, пассажир 18 щӀэсауэ; зы лӀащ, адрей псоми мащӀэу е куэду уӀэгъэ яӀащ. Жэщ вагоныр а вагоным къызэрыпхыкӀам къыхэкӀыу, ар тӀууэ зэгуэудащ. ЖэщӀэ вагонэм и ипэ лъэныкъуэр зэхэкъутащ, Миссис Уайт здыщӀэнэну и гур имыдэрэса щӀыпӀэри зэрыщыту зэхэпӀащ.

GSAM 330Тхьэм къызэригъэзэщӀар зэрагъэщӀэгъуэ

GSAM 330.1Къута щӀыпӀэри, члисэ нэхъыжь Уайтрэ и щхьэгъусэрэ къэхъугъэм и зэманым зыщӀэса вагоныр, къутам род 15 хуэдизкӀэ пэжыжьэу, и закъуэу тыншу щытуи щытлъагъуам, ди гум къэкӀащ Тхьэм ди лъэӀур зэрызэхихар; хэт ищӀэрэ, а вагоныр зэпиудын папщӀэ и мелыӀычыр къимыгъэкӀуауэ, и лэжьакӀуэхэр уӀэгъэ ямыӀэу къелын щхьэкӀэ? А гупсысэр нэхъри ди гум иубыдащ, тормоз зезыгъакӀуэ лэжьакӀуэм вагонэр езым зэримызэхуигъэзар къыщыжиӀам, абы щыщӀэмыту, ар къыщыхъуам платформэм зыри зэрытемытар жиӀауэ, езымрэ поездэм и лэжьакӀуэ псомрэ Ӏуэхур къызэрыхъуар щэхуу къахуэнауэ. Нэхъри къахуэщэхуар зэпхырэ болтырэ анитӀри къутамыт, болтыр и гъущӀ кӀапсэ дэщӀыгъуу къута вагонэм и платформэм телът, Ӏэ сакъ гуэрым абы трилъхьа хуэдэу.

GSAM 330.224-м и пщыхьэщхьэм жэлэзным и нэщӀапӀэ къулъэу къагъэбзэжащ, поездхэр зэрыщӀэм хуэдэу къэкӀуэкӀащ, члисэ нэхъыжьрэ Миссис Уайтрэ вагонхэм къыщӀэсауэ Уисконсин къэралым я зэхуэсым къэкӀуащ.

GSAM 330Бийхэр зэрагъэкъуэншар

GSAM 330.3Япэ Израиль лъэпкъым и къэкӀуэгъуэр псынщӀэу щӀэкӀауэ мыхъуащ. Абыхэм щӀыбкӀэ бийхэр яӀащ, лъэбакъуэ къэс я гъуэгу пыуэну хущӀэкъуу. Лагерым щыӀа «цӀыху зэхэпщӀахэрэ» Тхьэм я гу псори хуэмыта цӀыхухэрэ Сатанэм и Ӏэмэпсымэу хьэзырт: абыхэмкӀэ ар цӀыхухэм арэзыншагъэ, зэбэнэныгъэ, тхьэусыхэныгъэ, бунт къахищӀэну хущӀэкъурт. Тхьэм и Ӏэр абы щыгугъхэм ядэщӀыгъуу, я лэжьыгъэхэм ехъулӀэныгъэрэ текӀуэныгъэрэ къызэракӀэлъыкӀуэр щыхьэт техъуэт а лъэпкъым Тхьэм и пащхьэ гуапагъэ къызэрыщагъуэтам — Тхьэм и Ӏэр ахэр зэришэм.

GSAM 331.1Ещанэ мелыӀычым и хъыбар къызэрыщӀидзэнымрэ зэрызыужьынымрэ щыгъуэми апхуэдэу щытащ: къыщыӀуэта пэжыгъэхэр цӀыхум къыдэлъхуа гум фӀэфӀу зэрыщытам къыхэкӀыу зыужьыныгъэр къыхуэхъуакъым. Ар щыгъэтауэ, хъыбарым и нэхъыщхьэ пэжыгъэ дыдэр — Тхьэм и щэбэтыр — щхьэмыщыж цӀыхум и дуней Ӏуэхухэм япэщӀэтщ, абы едаӀуэхэр тхьэмахуэ къэс махуитӀкӀэ дунейм и сату Ӏуэхухэм къыхэкӀыу. Иджырей пэжыгъэм и лэжьыгъэм щӀыбагъкӀэ бийхэр иӀащ, лэжьыгъэр къагъэкӀуэдыну къарууэ, зэпымычуу хущӀэкъухэу. Абыхэм теухуауэ Псалтырь зытхам и псалъэхэмкӀэ жыхуи: «Тхьэр ди лъэныкъуэмкӀэ щымытамэ, — иджы Израилым жриӀэ, — Тхьэр ди лъэныкъуэмкӀэ щымытамэ, цӀыхухэр ди пэщӀэувэу къэщытэджам, абыхэм я губжьыр дэ къыщытращӀам, дэ псэууэ дакъагъэлъэтэхынут»2

GSAM 331.2Ди сатырхэм хэт цӀыху щхьэзыфӀэфӀ, арэзымыхэр зэзэмызэ къэтэджащ, я мурадхэр къайхъулӀамэ, Ӏуэху ин дыдэхэр зэрыщӀэнур жаӀэу; арщхьэкӀэ джыдэ щӀыпӀэхэм щылъагъуэ мафӀэ нэпцӀым хуэдэу, абыхэм я нэхухэр куэд щӀауэ кӀуэдыжащ. Абы и зэманым иджырей пэжыгъэм и лэжьыгъэр шэчыншэу, зэпымыууэ дунейм щызэбгрыкӀырт, лъэбакъуэ къэскӀэ нэхъ быдэ, нэхъ лъэщ хъууэ.

GSAM 331Члисэ нэхъыжьхэр Стефэнсонрэ Хьоллрэ

GSAM 331.31855 гъэм гъэмахуэм Члисэ нэхъыжьхэр Стефэнсонрэ Хьоллрэ Висконсин къэралым зэрашӀэнымкӀэ зэщӀэгъэпсэлъэныгъэ щӀэным къыщӀэувэу хъугъэ. Ди къуэш пашэхэм фӀыуэ ящӀэрт: ахэм ди фӀэщӀэгъуэм и нэмыщӀ пстори я «КъэкӀуэну лъэхъэнэ» ӀущыгъэмкӀэ япщытэну яхуейт, икӀи Христос етӀуанэу къэкӀуэным иужькӀэ гъэунэхуныгъэ зэман щыӀэнущ жыхуиӀэ Ӏущыгъэр Ебланэ махуэм и адвентистхэм ягъэщӀэну фӀыуэ яхуейт.

GSAM 331Ахэм теухуа къэкӀуэнур зи гугъу щӀа псалъэ

GSAM 331.41855 гъэм ноябрэм и 20-м, Миссис Уайт теплъэгъуэ къыхуахуэу, ахэр зэрызэрагъэщӀэр и кӀэухым зэрыщӀэхъунур къэщӀэщӀа псалъэу мыращ: «ЦӀыху къарыншэ, Тхьэм и лэжьыгъэр къэувэну фыкъызэфӀэкӀыркъэ? ЦӀыху къарыншэ, Тхьэм и Ӏэпэ зыгуэркӀэ укъиӀэбэмэ, укъирихуэнущ. Абы уэ зэман цӀыкӀу закъуэ къыпхуишэчынущ».

GSAM 332.1Дэ къытпэщӀэувэхэм жаӀащ: мы теплъэгъуэм а цӀыхухэр псынщӀэу лӀэнущ жиӀащ, ахэр гъэ зыбжанэ иджыри псэуащ, абы къыхэкӀыу теплъэгъуэм къыщиӀар къэмыхъуащ. Ахэр лӀэну теплъэгъуэм къыщӀэщӀагъэп. Ахэр мелыӀычым и ещанэ хъыбарым и лэжьыгъэр къэувэну зыхуэфӀэщӀы цӀыхуу къэлъэгъуа. Тхьэм ахэр къэувэну зэрыщӀэӀуатэр щӀэщӀэну зэрахьэр къагъэщӀагъэуи, «Абы уэ зэман цӀыкӀу закъуэ къыпхуишэчынущ» къыщӀэщӀагъэ. Ахэр щӀуагъэ? Япэ зыхуэфӀэщӀагъэм зэрыхуэзэну фӀэщӀэгъуэу лэжьыгъэр зэрагъэщӀэну урыхуэм, нэхъыщхьэу нэщӀэу зэрызэхуэгъуэр къэщӀащ. Тхьэмахуэ зыбжанэкӀэ къулъэщӀэр щӀыр зэхуэмыщӀыжри, щэбэт къащӀыжьу, ар къэгъэщӀэну къыхуэувэ. Ахэр езыхэр пашэу зыхэт «КъэкӀуэну лъэхъэнэ» гуп къагъэщӀыну гугъэрт. Ауэ ар яхуэмыкӀуэу, щэбэтыр зэрытрахащ, ди цӀыхухэм я деж щаӀа Ӏуэхутетыныгъэр псори япэщӀэкӀащ. АбыкӀэ езыхэм я ӀуэхущӀыкӀэм япэрей я мурадыр псори игъэкӀуэдащ. Ди лъэпкъым къыщӀэщӀащ: «Пэжу, Тхьэм ахэр зэман цӀыкӀу закъуэ къахуишэчащ».

GSAM 332ГъащӀэм и кӀэух гукъеуэ

GSAM 332.2ЦӀыху цӀыкӀухэм ящыщ мыщӀэ тӀуми я кӀэухым къызэрыщӀэхъуар зэрызэхэщӀэу, щэбэт къащӀыжьым иужькӀэ ахэмрэ зэгухьэу щыта «КъэкӀуэну лъэхъэнэ» и фӀэщӀэгъухэм ящӀа къэхъугъэхэр къэстыну фӀэщӀэгъуэщ. Тхылъым къэгъэщӀагъэм и къэдгъэщӀэм къыхуэзыгъэщӀэу, гъуэгъуэ тӀуми къэхъугъэр къэщӀэщӀэр. 37 гъэ ипэкӀэ Хьолл тӀэкӀуу делэ хъуащ (и Ӏэщхьэр щабэ хъуа узым къыхэкӀыу); а щытыкӀэм и щхьэусыгъуэр нэмыщӀхэм я ӀэпцӀэным къыхэкӀыу и мылъку куэд хэкӀуэда зэрыхъуарщ. Ар унэм къыдэкӀмэ, щӀым тебгъузэнущ жыхуиӀэ гупсысэ мыпэжым хэтт. Абы цӀыху зыгуэрым зэран емыкӀ, ауэ, наӀуэу, а гъэ кӀыхьхэм дин-лэжьакӀуэм и лэжьыгъэ зыгуэри иригъэкӀуэкӀын хуейуэ щытакъым.3

GSAM 332.3Члисэ нэхъыжь Стефэнсон лӀа 16 гъэ хуэдиз хъуащ. ЛӀэн ипэкӀэ гъэ зыбжанэ делэу щытащ, ауэ нэмыщӀ цӀыхухэм зэран яхуэхъуу щытакъым. Ар къэхъун ипэкӀэ, езым къищта хабзэншагъэ Ӏущыгъэм хуит сищӀащ жыхуиӀэ гугъэм хэту, и фызыр тридзащ, абы и цӀыхугъэм Ӏей зыри ирахьэлӀауэ щымыт пэтми (ар и фызым зэпыщӀэфыжащ адвокат нэмысыфӀэншэ зыгуэр и Ӏуэхум иригъэлажьэу фӀэкӀа Ӏэмал имыӀэу), икӀи и япэрей фызым нэхърэ нэхъ щӀалэ фыз нэмыщӀ ишащ. Мы щӀэныгъэри зэрыхъугъэу щӀэным и пщӀэр къэмыгъэщӀэу, и «КъэкӀуэну лъэхъэнэ» и фӀэщӀэгъухэм ар зэрызэригъэщӀам пщӀэ къамыт, ахэм ар япхъэщхьэмыщхьэу зэрыщӀэщӀэр къагъэщӀащ, ахэр папщӀэ къэмыгъэщӀэну.

GSAM 333.1Мы цӀыхухэм я кӀэух махуэхэм теухуауэ езыхэм я къуэшхэм жаӀа псалъэхэм гущӀэгъуныгъэ нэхъыщхьэ къагъэлъагъуэ; ауэ ахэр зэрыхъуам хуэдэу, Ӏейгъэрэ лъэныкъуэ къэщтэныгъэрэ хэмылъу къыдгъэлъэгъуа пэжыгъэхэщ. Мыбдежым ди тхылъеджэхэм къахудогъанэ щыхьэтыгъэр мы цӀыхухэм я Ӏэпкълъэпкъ щытыкӀэм зэрытеухуар езыхэм зэрыгурыӀуэмкӀэ къызэрагъэщӀэну.

GSAM 333Члисэ нэхъыжь Дж. Хь. Уэгэнэр хъыбарым къыхуэувэ

GSAM 333.21852 гъэм Висконсин къэралым и уезд тхылъ зэдзэу щыта Члисэ нэхъыжь Дж. Хь. Уэгэнэр иджырей пэжыгъэм фӀэщӀэгъуэ щӀащ, къыкӀэлъыкӀуэ гъэм дин-лэжьакӀуэ лэжьыгъэм псынщӀэу и гъуэгъур къыхуэщӀащ. 1857 гъэм тхылъ цӀыкӀу тӀу итхащ, зэрыз страницэ 200 хуэдиз хъууэ. Япэм и цӀэр «Иджырей спиритизмэм и щытыкӀэрэ и лъэныкъуэрэ», етӀуанэм «КъэкӀуэну лъэхъэнэм и пэжыгъэмыгъэр зэрыхузэфӀэкӀащ» ящӀащ. Япэ тхылъыр Сатанэм и бжэм къэхъунущэу нэхъыбэр къэмыщӀэну къэзыгъэхьэу, Тхьэм и щӀэныгъэмкӀэ зэманым къэкӀуа нэщэнэхэм я зэхэщӀэным и нэхъыбэ нэщӀэр къэлъэгъуа.

GSAM 333.3И «КъэкӀуэну лъэхъэнэм и пэжыгъэмыгъэр зэрыхузэфӀэкӀащ» тхылъым ди Зиусхьэныр етӀуанэу къэкӀуэным иужькӀэ гуэныхь зэзыгъэхахэм гъэунэхуныгъэ зэман къахуэнэнущ жыхуиӀэ мыпэж Ӏущыгъэхэр псори наӀуэ ищӀащ. Ар мы доктриным зэрызэрыхузэфӀэкӀащ, зыхуэфӀэщӀэну зыми къэмыщӀагъэп, нтӀэ зэригъэщӀэну къэмыкӀуэу къэщӀэщӀащ. Тхылъым наӀуэу икӀи кӀэщӀу къегъэлъагъуэ иджырей лъэхъэнэм Христос и Адэм и пащтыхь шэнтым щоджэну зэрыщытыр (Мелхиседек и щоджэныгъэм хуэдэу и щоджэныгъэр), икӀи къэкӀуэну и пащтыхьыгъуэ зэманыншэм езым и пащтыхь шэнтым зэрыщытынур, а пащтыхь шэнтым зэпызыщӀ щоджэныгъэ зэрыхэмытынур.

GSAM 334.1ИужькӀэ Члисэ нэхъыжь Уэгэнэр япэрейхэм я инагъэм хуэдэ тхылъ цӀыкӀу ещанэ итхащ, цӀэр «Къурмэным и зэхэщӀэнымрэ къэщӀэщӀэнымрэ и нэщэнэхэр». 1884 гъэ хуэдизым нэхъыбэу къэгъэщӀащ, страницэ 400-рэ зэрыт тхылъу. Ар цӀэр зэрыщӀэщӀэм теухуа псалъэ нэщӀэу, псынщӀэу къэщӀэщӀащ.

GSAM 334.2Мы зэманым къыхэкӀыу ар тхылъ тедзэным и лэжьыгъэм зэхуэщӀащ, тхылъ зезыгъэщӀэуи, редакторуи. Дин-лэжьакӀуэ лэжьыгъэри пищащ, и кӀэухыжьэ зэманыр Европэм къызэщӀэуващ.

GSAM 334.31889 гъэм апрелым и 17-м, и кӀэухыжьэ тхылъ Эдемым къыхэкӀыу Эдемым къэгъэщӀэным иужькӀэ, Швейцарие, Базэль къалэм ар занщӀэу лӀащ. 16-м тхылъ зэдзэным и лэжьыгъэр махуэ псори къэщӀащ, и дневникым мы псалъэр къэтхъащ: «Махуэ псом лэжьыгъэ хьэлъэ сщӀащ». Европэм щӀэфӀэхэм и къэхъугъэм я хъыбарым къыхэкӀыу мы нэщэнэхэр къызэрагъэщӀащ:

GSAM 334.4«17-м пщэдджыжьым, сыхьэт 5:30 хуэдизым, и кухнэм, зэрыгурыӀуэфыну нэщэнэ зыри имыӀэу, и гур зэриувыӀам къыхэкӀыу лӀэу къихуащ. Иджырей тхылъым и англискэ тхылъ тхьэбзэ къэгъэщӀэну лэжьыгъэр щӀэщӀэу къэщӀащ, къыкӀэлъыкӀуэ тхьэмахуэм Лондон къалэм къэкӀуэну, уахуэ зэманым лэжьыгъэм хэту, къыкӀэлъыкӀуэ гъэмахуэм Америкэм къэгъэзэжыну фӀэщӀащ».

GSAM 334.51854 гъэм къыхэкӀыу Члисэ нэхъыжь Уэгэнэр пэжыгъэм и хъыбар къэзыгъэщӀэнымкӀэ хъуэхъуэмрэ тхылъымрэ къэралым япэу къэлъэгъуа. ЛӀэным и зэманым ар 69 гъэ ирикъуну тӀэкӀу къэнэу щытащ. Базэль къалэм апрелым и 20-м щыщӀалъхьащ. Мыращ и постым щӀэщӀэу лӀа щӀэдзапӀэ лэжьакӀуэхэм ящыщ зы.

GSAM 334ФӀэщӀэгъуэмкӀэ узыншагъэ къэщӀэныгъэ

GSAM 334.61858 гъэм гъатхэпэм Миссис Уайт махуэ нэхъыбэм къэмыгъэщӀэу щӀэдзапӀэм и псэупӀэм къыщӀэщӀащ, псынщӀэу щӀэдзапӀэм къыщӀэщӀэр зэрыщӀэщӀэу. Зы жэщым, жэщыбгъуэм пэгъунэгъуу, ар мэхащ; и унагъуэм и зэхэщӀыкӀ къэхъужыну ящӀэ Ӏэмал псори къагъэсэбэпащ, ауэ зыри къамыхьащ. И зэхэщӀыкӀ фӀэкӀуэдауэ сыхьэт ныкъуэм нэхърэ нэхъыбэ щытащ, итӀанэ Члисэ нэхъыжь Уайт Члисэ нэхъыжь Эндрузрэ сэррэ псынщӀэу дыкъигъэблагъэри зэгъусэу тхьэлъэӀу тщӀыну къыджеӀащ. И пӀэм деж гукӀи псэкӀи щыщӀа тхьэлъэӀухэм я жэуапу Зиусхьэным гущӀэгъу къыхуищӀри и зэхэщӀыкӀ къыхуигъэгъуэтащ, икӀи и япэрей узыншагъэр къыхуигъэгъуэтащ. Тхьэм папщӀэ псалъэ фӀыщӀэ зэрыщӀэну щыта зэманым теплъэгъуэм къэхуэу, щӀэдзапӀэм щытауи. Мы теплъэгъуэм къыхуэщӀагъэхэм ящыщхэр «Члисэм папщӀэ щыхьэтыгъэхэр», № 5 тхылъым къэлъэгъуа.

GSAM 335Теплъэгъуэм хэту къэхъугъэ лъэпкъэ нэщӀэныгъэ

GSAM 335.1Мы теплъэгъуэм Ӏэпкълъэпкъым ехьэлӀа щытыкӀэ гъэщӀэгъуэн зэпыщӀа щытащ, абы фи гум къэдгъэкӀыну дыхуейщ. Члисэ нэхъыжь Уайтрэ сэррэ пӀэм и зы лъэныкъуэм дытетт, Члисэ нэхъыжь Эндруз и адрей лъэныкъуэм тетт. И Ӏэхэр зэ и бгъэм телъу зэпыщӀат, зэ и Ӏэблэхэм щӀыгъуу, езым и хабзэу хуиту икӀи дахэу илъэгъу теплъэгъуэ зэмылӀэужьыгъуэхэм хуигъазэрт. И Ӏэпкълъэпкъым и къуэпшхьэ лъагэр пӀэм къытеӀэтауэ щытащ, и дамэхэмрэ щхьэнтэмрэ я зэхуаку 8 е 9 дюйм хуэдиз къанэу. НэмыщӀ псалъэкӀэ, и Ӏэпкълъэпкъыр и куэхэм къыщыщӀэдзэу ипщэу лъагэу Ӏэтауэ щытащ, 30 градус хуэдиз хъууэ. Теплъэгъуэр минут 30 кӀуэкӀащ, а зэман псом ар а щытыкӀэм хэтащ. Ӏэхэмрэ Ӏэблэхэмрэ къыщӀэмыгъэувэу, цӀыху зыри езым и къарукӀэ а щытыкӀэм хэувэфынутэкъым, а зэман псом щӀэзыубыдэфынур нэхъри гугъу дыдэт. Мыбдежри щыхьэт щыӀэт: теплъэгъуэм езым и унафэм щӀэмыгъуэ къару зыгуэр дэщӀыгъут.

GSAM 335НэгъуэщӀ къыщӀэщӀа гъуэгъуэ

GSAM 335.21858 гъэм октябрэм и япэ махуэ, Члисэ нэхъыжь Уайтрэ и фыз Миссис Уайтрэ тхылъ зезыгъэщӀэу щыта сэррэ Рочэстэр, Нью-Йорк къалэм зэхуэс къэщӀащ. Мы зэхуэсэн къыхэкӀыу сэррэ ахэм япкӀэ Нью-Йорк къэралымрэ Англие ЩӀэм и къэралхэмрэ къызэщӀэуващ. Щэбэт махуэм Миссис Уайт теплъэгъуэ къыхуэщӀащ; ахэм япкӀэ къэгъэщӀэну щыта гъуэгъуэм зы пӀалъэ Сатанэр ар зэпщӀэу къыхуэщӀэну, Члисэ нэхъыжь Уайтрэ сэррэ фӀэщӀэгъуэмкӀэ ар зэрыкъуэбгъэщӀэну зэрыхуэфащӀэр, Тхьэми къыхуэщӀэну къэлъэгъуа.

GSAM 336Миссис Уайт и уз

GSAM 336.1Мыбдежри къэхъунур къэщӀэщӀа къэщӀэщӀагъэ щытащ. И кӀэухым зэрызэрыгъэщӀагъэр зэпэжу зэрызэрыгъэщӀагъэр къэщӀэщӀэнущ. Рочэстэр зэхуэсым иужькӀэ япэ щэбэт махуэм Рузэвельт къалэм, етӀуанэ щэбэт махуэм Мэдисон уезд и Брукфилд къалэм щытащ. КъыкӀэлъыкӀуэ тхьэмахуэм Джэфэрсон уезд и Мэнсвилл къалэм Баллоу мыр и нэхъыщхьэ кухнэм зэхуэсхэр къэщӀащ. Брукфилд къалэм къыхэкӀыу Мэнсвилл къалэм поезд зэрашӀэным Миссис Уайт и нэпкъэхэм япэ къэщӀэщӀэу къэрагъэщӀащ. Ар хьэлъэу зэрыузымкӀэ Мэнсвилл къэхъум иужькӀэ и псэупӀэм къыщӀэщӀэ хъугъэ. МахуитӀым узыр нэхъыщхьэу къэувэу, и нэщӀэр къэхъуау, зэрыхэщӀэнымрэ зэрыхъунымрэ къыхуэщӀэу зэхуэщӀащ. И щхьэр къэувэу нэхъыщхьэу хъугъэ, и нитӀри зэхуэбгъэщӀагъэ, и нэмыпӀэ зэрызэхъуэкӀам къыхэкӀыу цӀыхум и нэмыпӀэу щытыну къыщыхъуртэкъым. А уз хьэлъэмрэ жьей имыӀэу зэрыщытам къыхэкӀа и нервэхэм я зэрыгъэщтэнымрэ щӀыгъуу, бийм ар Тхьэм епхъуэну игъэхъун щхьэкӀэ фӀыуэ елэжьэрт. Мы щытыкӀэр зэхуэсыгъэм и кӀэухым къызэщӀэуващ.

GSAM 336.2Зэхуэсыгъэм кӀэух къэхъум Члисэ нэхъыжь Уайт къызжиӀащ:

GSAM 336.2«Къуэш Джон, мыщыр Рочэстэр зэхуэсым ди щӀэным къэгъэщӀа Сатанэм сэ сым и фызым щӀа щӀэщӀагъэщ. Уигу къогъэкӀыж а щӀыпӀэм къыдата псалъэр: зэгъусэу фӀэщӀэгъуэмкӀэ ар дыдэӀэпыкъумэ, бэнэныгъэр къыщыхъукӀэ зы дакъикъэ гуэри дэмыувыӀэмэ, бийм и къарур къахэнущ, ар хуит хъунущ. ИтӀанэ иджыри занщӀэу дыщӀыхьэри тхьэлъэӀу тщӀын.»

GSAM 336КъэщӀэщӀа гъуэгъуэм зэрыкъэщӀэщӀагъэр

GSAM 336.3Миссис Уайт щӀэдзапӀэм и псэупӀэм къыщӀэщӀа унэми къызэщӀэуващ, ар папщӀэ псалъэ хьэщӀэу къэщӀащ; ди къуэшхэр зэхуэс щыта унэми зэрызэщӀэщӀауэ псалъэ къэщӀащ. Псалъэ къэщӀэм иужькӀэ минут 10-м Тхьэм и нэщӀэныгъэр къэхъуау унэри къэгъэщӀащ. Миссис Уайт псынщӀэу узым къыхуэувэу, къалъэщӀэну фӀыщӀэ къыхуакӀуэ. Мы шэджагъуэ нэужьым сыхьэт 5 хуэдизым щытащ. Сыхьэт 7-м и нэмыпӀэм и къэувэныгъэр псори кӀуэдащ, зэхуэсым къэщӀащ; псори къэлъэгъуамкӀэ нэхъыщхьэу узыншэ хъугъэ.

GSAM 337.1Къалэм щыта цӀыхухэм я къэщӀэщӀэмкӀэ пщыхьэщхьэм псалъэ къэщӀащ, «ЦӀыху лъапӀэхэм я щӀэин» темэм теухуауэ; и кӀэухым Миссис Уайт нэхъыщхьэ псалъэ къэщӀащ. Члисэ нэхъыжь Уайт и щӀалэ цӀыкӀу У. К. къалэм щӀэдзапӀэкӀэ щыта зэманым, ар зэхуэсым теплъэгъуэ къыхуэщӀащ. Мы зэманым къыхуэщӀагъэхэр «Члисэм папщӀэ щыхьэтыгъэхэр» № 5 и кӀэух тхыгъэм, Мэнсвилл, Нью-Йорк, 1858 гъэм октябрэм и 21-м къэтхъагъэм къэлъэгъуа.

GSAM 337.2Миссис Уайт мы къэхъугъэм къыщӀэщӀа къэгъэлыныгъэр Рочэстэр теплъэгъуэм къыщӀэщӀагъэм зэрызэрыхузэфӀэкӀа. МыщӀэ щӀыкӀу уз зэрыхъунур къэмыщӀэж, гъуэгъум и пӀалъэхэр псори пэжыгъэм папщӀэ тхьэфӀэ къэхъугъэ.

GSAM 337Америкэм зэщӀэщӀа зауэм теухуа къыщӀэщӀа гъуэгъуэ

GSAM 337.3Щэбэт махуэм, 1861 гъэм январэм и 12-м, Форт Самтэр къалэм япэ пушка къэмыщӀэным мазищ дыдэ ипэкӀэ (мыщӀэу Америкэм Африкэм къикӀа пщылӀ 4,000,000-р къэгъэлынымкӀэ къэухуэ зауэм зэщӀэдза), Мичигэн, Парквилл къалэм Ебланэ махуэм и адвентистхэм я члисэ унэр къэщӀэщӀащ. Зэхуэсэнмэ Члисэ нэхъыжь Уайтрэ и фызрэ, Члисэ нэхъыжь Уэгэнэр, Смит, сэррэ щытащ. Члисэ нэхъыжь Уайт и псалъэм и кӀэухым Миссис Уайт псалъэ хьэщӀэ къэщӀащ, иужькӀэ шэнтым тетӀысхьащ. Апхуэдэу тесу теплъэгъуэ къыхуэхъуащ. Унэри цӀыхухэмкӀэ къэгъэувэу, щӀыпӀэ гузыгъуэу щытащ. Теплъэгъуэм къыхэкӀыу къэщӀэщӀэу, унэри къэлъэгъуауэ, мы псалъэхэр къэщӀащ:

GSAM 338.1«Мы унэми щыӀэ цӀыху зыми мы щӀылъэм къытехуэну щыӀэ гугъуехьым теухуа зыми теплъэгъуэ къэмыщӀагъэ. ЦӀыхухэр Ипщэ Каролинэм и сецессие унафэмкӀэ къызэрагъэщӀэну щытащ, нтӀэ сэ иджырей къэлъэгъуащ: къэрал нэхъыбэ Ипщэ Каролинэ къызэрызэщӀэувам хэхауэ, зауэ гущӀэгъуншэ дыдэ къэхъунущ. Мы теплъэгъуэм сэ лъэпкъ тӀуми я пшъэру щӀыӀэ зэхуэщӀэу къэлъэгъуащ. Пушкахэм я макъ сӀуагъ, лӀагъэхэр, лӀэныгъэхэр псори къэлъэгъуащ. ИужькӀэ ахэр зэпкӀэ зэпсэлъэу зэпсэуну къэщӀэщӀэу къэлъэгъуащ [зы-зы я штыкхэмкӀэ къащӀэщӀэу]. ИужькӀэ щӀыӀэр лӀагъэхэмрэ лӀэныгъэхэмрэ къэуфӀэу къэлъэгъуащ. ИужькӀэ хьэпсхэм сашэри, нэхъыщӀэ цӀыхухэм я щӀыкӀэ къэщӀэщӀэу, зэрызэрыхъунымкӀэ къэмыгъэщӀэу щытащ. ИужькӀэ унэхэм къысхуакӀуэу, зауэм я лӀы, я къуэ, я къуэш хэзыгъэкӀуэдахэм я псэупӀэхэр къэлъэгъуащ. Я гугъуехьхэмрэ я хьэзабымрэ къэлъэгъуащ».

GSAM 338.2ИужькӀэ унэри мэкӀащӀэу зэпиплъыхьри, ар къэщӀащ: «Мы унэм щыӀэхэм ящыщ зыбжанэм я къуэхэр зауэм хэкӀуэдэнущ».

GSAM 338Миссис Энсигн теплъэгъуэхэм теухуа щыхьэтыгъэ

GSAM 338.3Мы псалъэм и пэжыгъэр зэрызэхэщӀэнымкӀэ, къэщӀэщӀа гъуэгъуэм и махуэм зэрыщӀагъэр къэлъэгъуэн папщӀэ, зэхуэсым ар зэрызэхэщӀэу зэрызэрагъэщӀагъэм и нэщӀэныгъэу мы щыхьэтыгъэр къэщӀэщӀащ:

GSAM 338.4«Сэ 1861 гъэм январэм Мичигэн, Сент-Джозэф уезд къалэм, Парквилл къалэм къыхэкӀыу милэ 6 зэрыщӀэщӀэу сщытащ. Сэ адвентист къэмыщӀащ. Мы мазэм и 12-м си гъунэгъухэм ящыщ зыбжанэ Парквилл къалэм зэхуэсэн къащӀэну къэкӀуэ. Къалэм къэлыжыу къэсхуакӀуэу, зэхуэсым фыз зыщытауэ, теплъэгъуэ къэхъуауэ, Америкэм зауэ гущӀэгъуншэ дыдэ къэхъунур къэщӀэщӀагъэу къысхуэӀуатэ. Лъэпкъ тӀуми я пшъэру зэхуэщӀэу, Ипщэмрэ Ищхъэрэмрэ зэхуэщӀэу, цӀыху куэд хьэпсхэм хьэзаб щашэчынущ; лӀыхэр, къуэхэр, къуэшхэр зауэм хэкӀуэдауэ зэрызэрыщӀэщӀэр къэхъунущ; мы унэми зауэм къыхэкӀыу щӀалэхэр къэмыгъэлыжэну щыта цӀыхухэр щыӀэщ». ЦӀэ къэтхъащ: «Марта В. Энсигн, Уайлд Флауэр, Фрэзно уезд, Кэлифорниэ, 1891 гъэм январэм и 30-м».

GSAM 339.1Мы зауэ гущӀэгъуншэм и къэщӀэщӀа гъуэгъуэм теухуауэ Миссис Уайт нэхъыщхьэу къэщӀащ: Ебланэ махуэм и адвентистхэр «зауэм къыхэкӀыу щытыкӀэ гугъухэм хэхуэнущ, икӀи псори гукӀи псэкӀи Тхьэм елъэӀуну я къалэнщ, къапэщылъ гъэунэхуныгъэ зэманым сыт ящӀэн хуейр зэхащӀэну Ӏущыгъэ къахуитын папщӀэ».

GSAM 339Америкэм зэщӀэщӀа зауэм и нэхъыщхьэныгъэ

GSAM 339.2Теплъэгъуэр къыщӀэщӀа зэманым Ищхъэрэм щыӀа цӀыхухэм нэхъыбэу къэхъунур зэрызэрыхъунур зыми зэхуэмыщӀэу щыта. Президент Линкольнми, мазищ иужькӀэ (1861 гъэм апрелым и 12-м), къэрал нэхъыбэ Ипщэ Каролинэ къызэрызэщӀэувам и унафэ къащӀагъэу, Форт Самтэр къалэм япэ пушка къэщӀэщӀэным иужькӀэ, цӀыху 75,000 зэрыщӀэщӀэну къэщӀащ, мазищ закъуэм папщӀэ.

GSAM 339.3Зауэм и зэманым Союзым и лъэпкъым къэщӀа гъэщӀэгъуэ цӀыхухэр 2,859,132 щыта. Энциклопедие Британикэ къэтхъащ: «1863 гъэм и щӀэдзапӀэм Конфедерацэм и дзэм цӀыху 700,000 хуэдиз хэтт», нтӀэ псори зэрызэрагъэщӀагъэр зэхэщӀэн гугъущ. Я лӀэныгъэм я нэхъыбэр 300,000 цӀыху щытауэ къагъэувэ. НэгъуэщӀ энциклопедиехэм Союзым и лъэпкъым къэхъуа лӀэныгъэр (щӀыӀэм щӀагъэхэм, хьэлъэныгъэм къыхэкӀыу, хьэпсхэмрэ зауэ губгъуэмрэ къыщагъуэта узхэмкӀэ) 359,528 щытауэ къагъэщӀэщ. Союзым и щӀыхуэм теухуа Британикэ мы псалъэхэр къэтхъащ:

GSAM 339.4«ЩӀыхуэр нэхъыщхьэу къэщӀэщӀащ 1865 гъэм августым и 31-м, $2,845,907,626.56 къэхъуауэ. КъыӀэрыхьэ мылъкум хэту $800,000,000 хуэдизри иухуауэ щытащ, нэхъыбэр зауэм папщӀэ; къэралхэм, къалэхэм, уездхэм, къалэ цӀыкӀухэм зауэм папщӀэ я налог къагъэувэу, я щӀыхуэхэр къагъэщӀащ; пенсием я тӀэпщӀэр кӀэухым $1,500,000,000 къэхъунущ. Конфедерацэм ахъшэ зыхуэдиз иухуар зэи зэхэщӀэнукъым, Федерал дзэхэмрэ Конфедерацэм и дзэхэмрэ къэзыгъэщӀа мылъкум и нэхъыр зэхуэщӀэн гугъущ; Ипщэм щыӀа пщылӀхэм я уасэу $2,000,000,000-р зауэм игъэкӀуэдащ. Псори зэпкӀэ щӀэныгъэмкӀэ зауэм и нэхъыр зэхуэщӀэн гугъуу, $8,000,000,000 къэхъуауэ нэхъ цӀыхум къызэрыфӀэщӀэрщ».4

GSAM 340Теплъэгъуэм и пэжыгъэр нэхъыщхьэу къэщӀэщӀа

GSAM 340.1Парквилл зэхуэсым щыта цӀыхухэм я щӀалэхэр зауэм къыхэкӀыу къэмыгъэлыжэну къэщӀэщӀа гъуэгъуэм теухуауэ, 1883 гъэм бжьыхьэм Парквилл члисэм и нэхъыжьым сыхуэзащ, ар 1861 гъэм январэм теплъэгъуэр къыщӀэщӀа зэманым нэхъыжьу щытащ; абы сызэрыхуэупщӀар, Миссис Уайт зауэм теухуа теплъэгъуэр зэриӀуатэм жиӀа псалъэхэр и гум къэмыкӀыжрэ? «Пэж, си зэхэщӀэр», — жиӀащ. «Мы махуэм унэми щыта, зауэм къыхэкӀыу я щӀалэхэр къэмыгъэлыжагъэу фызэщӀэщӀэ цӀыху зэрыхэщӀэр къызэщӀэщӀэну фӀэщӀэ?» Ар псынщӀэу цӀэ 5-р къэщӀащ, ахэм ящыщ 5 ящытауэ, зауэм къыхэкӀыу я щӀалэхэр къэмыгъэлыжагъэу зэрыщӀагъэр къэщӀащ; «сэ унэ сыкъэхъум, си цӀыхухэм сызэпсэлъэну, нэхъыбэ цӀэ къысхуэӀуатэнущ. Мы псалъэхэм япкӀэ нэхъыбэ 5 щытауэ къэщӀэщӀащ», — жиӀащ.

GSAM 340.2Ипщэм и лъэныкъуэм гъиплӀым нэхъыбэу зымыуӀуфэу зауэ зэрищӀам, къызэрагъэпэща дзэм и ныкъуэм пэгъунэгъу зауэм щылӀэу е узымкӀэ хэкӀуэдауэ къыхэкӀам, хыхьэ къыщӀэщӀа псалъэр зэрыкъэхъуар гъэщӀэгъуэну къегъэлъагъуэ.

GSAM 340ПщылӀыгъэмрэ зауэмрэ

GSAM 340.31862 гъэм январэм и 4-м Миссис Уайт къыхуэщӀа теплъэгъуэр зэрызэриӀуатэм мы псалъэхэр къэщӀащ:

GSAM 340.4«ЦӀыху мин бжыгъэ зауэм хэтыну къызэрагъэщӀар мы зауэм пщылӀыгъэр игъэкӀуэдынущ жыхуаӀэу ящыгъэгугъамкӀэщ; ауэ иджы, ахэр къызэрызэщӀагъэпэщащ, езыхэр къазэрыгъэпцӀар зэхащӀащ: мы зауэм и мурадыр пщылӀыгъэр гъэкӀуэдыныр аракъым, ар зэрыщытым хуэдэу хъумэнырщ».

GSAM 341.1Мы псалъэхэр жаӀа зэманым салдатхэм унафэ ятт Союзым и дзэм и щӀыпӀэхэм къыбэлэрыгъа пщылӀ пстори я пщыхэм яхуэгъэзэжьным дэӀэпыкъуну; ахэм мы псалъэхэр къэщӀащ: «Мы зэщӀэгъэпсэлъэныгъэр къэувэну къэхъум, щӀэщӀэнур щӀэщ?» Ахэр нэхъыщхьэу къэщӀащ: «Зыми. ЗэщӀэгъэпсэлъэныгъэр къэзыгъэщӀар къэмыщӀэж. Ди къэралым къэгъэщӀа пщылӀыгъэ системэр къэщӀэщӀэу, нэхъыщӀэ зэщӀэгъэпсэлъэныгъэ къэхъун папщӀэ фӀэпщӀэ». Мы псалъэхэр 7-нэр «Члисэм папщӀэ щыхьэтыгъэхэр» тхылъым, зауэм теухуа хьэщӀэ хъыбар псори, «ПщылӀыгъэмрэ зауэмрэ» цӀэр зыщӀэщӀэм, къыхуагъэщӀащ. А псалъэхэм пщылӀыгъэр зэи гъэкӀуэда хъунукъым жаӀэркъым, ахэм къагъэлъагъуэр а зэманым салдатхэм щытыкӀэр зэрилъэгъуарщ. Мы псалъэхэм иужькӀэ мы къэщӀэщӀа гъуэгъуэ къыщӀэщӀащ:

GSAM 341Ищхъэрэм и нэхъэщӀэныгъэм и пэжыгъэ къэщӀэщӀа

GSAM 341.2«Апхуэдэу щыт пэтми, къэрал псом нэщӀ щаубыдыну унафэ къокӀ! Зиусхьэным жеӀэ: „Сэ къысхэха нэщӀыр мыращ: Ӏейгъэм и бгъуэнхэр зэхуэфхын, хьэлъэхьхэр къызэтефхэн, гъэщӀагъэхэр хуит фщӀын, бжьы псори зэхэфкъутэн, аракъэ?“ Ди къэралым Тхьэм къыхиха нэщӀыр щиубыдым деж, Абы зауэм теухуауэ я тхьэлъэӀухэр къищтэнущ; ауэ иджы ахэр Абы и тхьэкӀумэм лъысынукъым».

GSAM 341.3Зауэм и хъыбар зэхэзыхуэ цӀыхухэр Ищхъэрэм Ипщэм и лъэпкъхэр къэгъэщӀэну я лэжьыгъэм къэхъугъэ зэщӀэгъэпсэлъэныгъэхэр, къэгъэщӀэгъуэхэр, зэман зэрыхъуным иухьым, 1863 гъэм январэм и 1-м къэралым и пщылӀыгъэр къэгъэлыныгъэ унафэр къэщӀэщӀэм и щӀэдзапӀэм къэхъугъэр зэхэщӀэ. Мы зэманым иужькӀэ зауэм и кӀэухым къызэрыхузэфӀэкӀагъэр псынщӀэу къэхъугъэ! Лэжьыгъэм и гъуэгъур зэрыхэщӀэу зи нэщӀэр зэхэщӀэ цӀыхухэм пэжу къэлъэгъуащ 1862 гъэм январэм и 4-м къэщӀэщӀа гъуэгъуэм и кӀэухым. Хьэлъэхьхэр къызэтрахащ, пщылӀыгъэм и бгъуэнхэр зэхуафхащ, пщылӀым телъ бжьыр зэхакъутащ! Тхьэм и лъэпкъхэм я псалъэхэр зэрызэхуахуэр, зауэм къэухэну ахэм игу ирихь нэщӀыр къыхахыну щыхъум Тхьэм зэрыхуэпщӀэр къэлъэгъуащ!

GSAM 342Экс-губернатор Сент-Джон и щыхьэтыгъэ

GSAM 342.1Канзас къэралым и экс-губернатор Джон П. Сент-Джон Оттава, Иллинойс къалэм 1891 гъэм июньым и 29-м шэджагъуэ нэужьым къищӀа псалъэм сызэхуэсым, мы псалъэхэр жиӀащ:

GSAM 342.2«Сэ зыми зэрызэрыхузэфӀэкӀэу сыкъэмыгузэщыуагъэ, Булл-Ран деж Конфедерацэм ди пшъэр къыхуэщӀам. НтӀэ мы псори Тхьэм и планым хэту щыта. Дэ Конфедерацэм и дзэр дыхуэзыгъэмэ, политикхэм мамырыгъэ зэгурыӀуэныгъэ къагъэщӀынут, Союзыр пщылӀыгъэм щӀыгъуу щытынут, икӀи пщылӀыгъэр нобэми диӀэнут. ГъитӀым Конфедерацэм нэхъ щӀэщӀащ; нтӀэ Линкольн пщылӀхэр хуит щӀыным теухуа и унафэ цӀэрыӀуэр къыщигъэкӀым иужькӀэ, дэ Тхьэм и лъэныкъуэм дыкӀуэжащ, икӀи дызыгъэну Ӏэмал иӀэтэкъым».

Notes

  1. Псалтырь 32:8. ↩
  2. Псалтырь 124:1-3. ↩
  3. Мы псалъэхэр и щӀыкӀэ Фредериксон къуэшым, Дакотэм щӀэфӀэу, 1892 гъэм апрелым яфэщӀа. ↩
  4. Британскэ энциклопедие (ебгъуанэ къыдэкӀыгъуэ), 23 том, напэкӀуэцӀ 780. ↩

Note

Back