Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
29 / 31
29 / 31

26 Ӏыхьэ — Хамэ къэралхэм ди хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэхэр

John Norton Loughborough

GSAM 403.1«Тхьэм и псалъэм мыпхуэдэу къыхэӀуэтэ: абы теухуауэ зыхуимыӀуэтэжахэм ар ялъагъунущ, зэхэзымыхахэм гурыӀуэнущ.»1

GSAM 403.2Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я щӀыбым ди япэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэр 1874 гъэм къызэригъэщӀащ, члисэ нэхъыжь Дж. Н. Эндруз Швейцарие къызэрыгъэхьа нэужь, абы лэжьыгъэр щигъэбэжащ.

GSAM 403ЕВРОПЭМ И ЦЕНТРАЛЬНЭ ПОЛЕМ

GSAM 403.3А зэманым хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм хэтарти къэрал и щытащ: Швейцарие, Францие, Италие, Турцие, Бельгие, Испание, Португалие, Грецие; абы цӀыху 140 000 000 щыпсэут.

GSAM 403.4Ди члисэм и къомыр мащӀэу щыта зэманым, ди цӀыхухэр щӀыпӀэ апхуэдиз ин зиубыдэ миссием щӀэхьэну къезыгъэуша Ӏуэхугъуэхэр мыбдежым гугъу тщӀыну гъэщӀэгъуэн хъунущ.

GSAM 403Члисэ нэхъыжь Чеховски

GSAM 403.51865 гъэм члисэ нэхъыжь М. Б. Чеховски, и фӀэщхъуныгъэр зыхъуэкӀыжа польскэ католик дин-лэжьакӀуэу, иджырей пэжыгъэр зэригъэзащӀам къыхэкӀкӀэ, ди цӀыхухэм Европэм и центрэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьэну къигъэхьэну фӀыуэ хуейти. А зэманым ар щӀэщӀыгъуэр щӀэбгъэгъуэншэу щытауэ, езым и гъуэгъуэр Бостон къалэм япэ махуэ адвентистхэм япэщӀэ къигъащӀащ; абыхэм ар ди цӀыхухэм япыщӀаж мыхъуу къалъытэу хъунт. Сыт хуэдэми, ахэр и лэжьыгъэм хуей ахъшэр къагъэгъуэтащ, ар и щӀэщӀыгъуэм щигъэхьащ.

GSAM 404Швейцарие щэбэтыр зыгъэзащӀэхэр

GSAM 404.11866 гъэм Трамелан, Швейцарие, абы щэбэт пэжыгъэррэ ещанэ мелыӀычым и хъыбарырэ къэӀуатэ, ар къыхэкӀкӀэ щэбэтыр зыгъэзащӀэхэм я зэгухьэ къэхъуащ. Абы нэужь зэман мащӀэ дэкӀыу, абыхэм ядэжь икӀри, Венгрие хъыбарыр щӀэӀуэтэну кӀуащ. Трамеланым и зэгухьэм ди Америка лэжьыгъэм теухуауэ псалъэ щыхуимыӀуатэми, абыхэм ящыщ Альберт Вюйлемье псалъэ англызэ щоджэу щытащ. ЗэрыпымыкӀыу «КъэкӀуэгъуэм и къэпщытэныгъэ» тхылъым и зы экземпляр илъэгъуащ. Абы къыхэкӀкӀэ къэралитӀым зэхэтхъуэжыну зэгъусэныгъэ къэхъуащ.

GSAM 404Члисэ нэхъыжь Эрценбергер Америка къызэрыгъэхьа

GSAM 404.21869 гъэм Трамелан щыщ Джеймс Эрценбергер Америка къызэрыгъэхьа, псалъэ англызэр щӀэну, Ебланэ махуэм и адвентистхэм я дин-щӀэныгъэмрэ я хабзэхэмрэ нэхъ къызэригъурыӀуэну. Бэтл-Крикым июнь 18-м къэсащ, Америкэм илъэсрэ ныкъуэрэ щыӀащ. 1870 гъэм сентябрь 9-м Нью-Йорк икӀыжри къэкӀуэжащ. А зэманым июнь мазэм, Адэмар Вюйлемье мы къэралым къэкӀуащ, илъэсиплӀ хуэдизкӀэ щыӀащ. И хэкум кӀуэжым, абы гъусэу члисэ нэхъыжь Эндруз щытащ. Нешательм 1874 гъэм октябрь 16-м къэсащ.

GSAM 404.31875 гъэм члисэ нэхъыжь Д. Т. Бордо и унагъуэмрэ Америка къащӀэкӀащ Францие, конференцэм яхуэнахуэ лэжьэну.

GSAM 404Французскэ тхылъыр къызэриухуа

GSAM 404.4КъыкӀэлъыкӀуэ илъэсым, 1876 гъэм июлым, Базэль, Швейцарие, французскэбзэу тхылъ къэдзэн къызэригъэщӀащ; и цӀэр «Зэманым и нэщэнэхэр» щытащ. 1882 гъэм май 13-м, илъэсих дэкӀа нэужь, члисэ нэхъыжь Хьэскэл Нью-Йорк къалэм къыщӀэкӀыу Европэм къекӀуэдащ. А хъыбарыфӀзехьэ гъуэгъум Швейцарие нэхъыбэу щӀыфӀэ зэман щӀигъуэжащ.

GSAM 405Члисэ нэхъыжь Уитни Базэль къекӀуэда — члисэ нэхъыжь Эндруз лӀащ

GSAM 405.11883 гъэм июль 26-м члисэ нэхъыжь Б. Л. Уитни и унагъуэмрэ Базэль къэсащ; Конференцэ нэхъыщхьэм и комитетым абы хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм и пшъэрылъыр къыхуихьащ, члисэ нэхъыжь Эндруз и узыншагъэр псынщӀэу нэхъ Ӏей зэрыхъум къыхэкӀкӀэ. Мазэ зыбжанэ дэкӀа нэужь, а гъэм октябрым, Эндруз дунейм ехыжащ.

GSAM 405.2Члисэ нэхъыжь Эндруз ныбжьыщӀэу нэхъыщхьэ еджапӀэхэмрэ колледжхэмрэ щемыджами, еджэу щытащ; дунейм зэрыжьауэ, езым еджэн къыхуэбгъэщӀа лӀэщ щытащ. Еджэным и щӀэныгъэкӀэ латинрэ, грекрэ, еврейрэ, иужькӀэ французскэбзэри къигъэщӀащ. Французскэбзэр къигъэщӀащ Европэм и центрэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэр къызэриубыдэну, и гъащӀэм и кӀэух илъэсихым абы щылэжьэну; французскэбзэу «Зэманым и нэщэнэхэр» тхылъыр къэдзэу, абы бзэкӀэ уаз щӀэӀуатэу. Ауэ абы щӀыфӀэу лэжьэу щыта зэманым лӀэныгъэм и Ӏэ къыхуэтат.

GSAM 405Доктор Кэлог Европэм

GSAM 405.31883 гъэм и гъатхэм доктор Дж. Хь. Кэлог Европэм къекӀуэда, медицинскэ щӀэныгъэ зэригъэпэщыну. Ди хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэ щӀапӀэхэм къэсым махуэ зыбжанэ щигъэкӀуащ; и къекӀуэныгъэхэм лэжьакӀуэхэм гугъэ ин яритыжащ, нэхъыщхьэу Базэльм щекӀуэкӀ лэжьыгъэм теухуа и унафэхэр члисэ нэхъыжь Эндруз лъапӀэу къилъытащ.

GSAM 405Члисэ нэхъыжь Батлэр Европэ къекӀуэда

GSAM 405.4Конференцэ нэхъыщхьэ 1883 гъэм октябрь зэхуэсым, Англим тхылъ къэдзэн псынщӀэу къызэригъэщӀэну къэгъэщӀащ. А зэхуэсым къыхэкӀкӀэ, Джордж И. Батлэр, М. С. Уилкокс, А. С. Бордо Европэмрэ Англимрэ лэжьыгъэм дэӀэпыкъуэну къекӀуэдащ. Члисэ нэхъыжь Батлэр 1884 гъэм февраль 27-м Глазго, Шотландием, къэсащ. Хамэ къэралхэм и къекӀуэныгъэм и мурадхэм ящыщ зыр абдежхэм лэжьыгъэр егъэкӀуэкӀыным и гугъуехьхэр езым и нэмкӀэ илъагъунрэ ахэр зэрызэфӀэхынур къигъэщӀэнрэ щытащ. Абыи Базэльмрэ Европэм и центрэмрэ зэман зыбжанэ щигъэкӀуащ. А. С. Бордо Альпхэм я псэупӀэхэм французхэм ящыщ, Вальденсхэм лэжьэу щытащ; М. С. Уилкокс Англим тхылъ тедзапӀэмрэ редакцэмрэ и лэжьыгъэм хэхауэ щытащ, 1886 гъэм и кӀэух къэс къэсым щызэрихауэ.

GSAM 406Тхылъ тедзапӀэ Базэльм къагъэщӀащ

GSAM 406.11884 гъэм Базэльм «Импримери Полиглотт» тхылъ тедзапӀэр къагъэщӀащ (и цӀэм и мыхьэнэр «бзэ куэдкӀэ тхылъ къыдэкӀыныгъэ» жыхуиӀэщ). 1885 гъэм март мазэм, Х. У. Кэлог Конференцэ нэхъыщхьэм и комитетым абы хуей машинэхэр къызэрыхуишэну Базэль къызэрыгъэкӀуэну щӀэбгъэуващ. Абы ар къигъэщӀащ, тхылъ тедзапӀэ гъэпсыгъуэ къэхъуащ, Ебланэ махуэм и адвентистхэм я лъэпкъу щытауэ, Базэль къалэжьым.

GSAM 406.2Члисэ нэхъыжь Батлэр Европэ къекӀуэм, Базэльм я тхылъ тедзапӀэм немецкэ тхылъ «Хэбэр зэпэжыр» къэдзэу щытащ. А гъэм румынскэ тхылъ «Иджырей пэжыгъэ» къэдзэу щытащ. НэгъуэщӀ итальянскэ журнал «L’Ultimo Messagio» («КӀэух хъыбархэр») щытащ. А журналитӀри напэкӀуэцӀ 16 зиӀэу мазищ къэс къыдэкӀырт. 1884 гъэм октябрь, Швейцарскэ конференцэм я хъыбарым, а гъэм а журналиплӀым я экземпляр 146 000 къыдагъэкӀри яухащ. 1895 гъэм тхылъ тедзапӀэр, Базэльм щызэрахьэ гугъуехьхэм къыхэкӀкӀэ, Гамбург, Германие, ирашэжыху, бзэ зэхуэмыдэ пщыкӀузкӀэ тхылъхэрэ тхылъ цӀыкӀухэрэ къыдагъэкӀащ: французскэ, немецкэ, итальянскэ, румынскэ, испанскэ, богемскэ, урысскэ, голландскэ, венгрскэ, армянскэ, турецкэ, турецко-грекскэ. Аращи, и цӀэр зэрыжьауэ, бзэхэр зэщӀэу тхылъ къэдзапӀэ щытащ.

GSAM 407Миссис Уайт Европэ къекӀуэда

GSAM 407.11885 гъэм сентябрь 3-м Миссис Уайт, и къуэр У. С. Уайт и унагъуэмрэ Базэль къэсащ. Илъэсрэ ныкъуэрэ ахэр къэрал къэхутэу щытащ, Европэм и центрэм щыӀэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэ щӀапӀэхэр щыухуа; а миссиехэм бжыгъэншэу мыхьэнэ зиӀэ дэӀэпыкъуныгъэ хуащӀащ.

GSAM 407Швейцарскэ конференцэ къагъэщӀащ

GSAM 407.21885 гъэм сентябрь 10-м Швейцарскэ конференцэр къагъэщӀащ. А зэманым къыдэкӀа хъыбарым къызэригъэлъагъуэу, конференцэм зы Ӏэ тралъхьа дин-лэжьакӀуэ, дин хъыбар щӀэӀуатэну хуит зыхуащӀа лэжьакӀуэ 7, члисэ зэщӀапӀэ 10, щэбэт зыгъэзащӀэ 224 къом щытащ. БлэкӀа илъэсым епщӀанэ Ӏыхьэу $1,645.11 ятащ. НэгъуэщӀу лэжьыгъэм $2,041.22 къурмэн щащӀащ.

GSAM 407Члисэ нэхъыжь Уэгэнэр Европэм

GSAM 407.3Миссис Уайт У. С. Уайтрэ и унагъуэмрэ 1887 гъэм Америка къэкӀуэжэжащ. А гъэм члисэ нэхъыжь Дж. Хь. Уэгэнэр Европэм и центрэм и хъыбарыфӀзехьэ миссием лэжьэну къэӀуатэжащ. Ар а полэм илъэситӀ нэхърэ нэхъыбэкӀэ щыӀащ, а зэманым Базэль щыпсэууэ. А къалэм абы и лӀэныгъэ къэхъуащ, 1889 гъэм апрель 20-м, зэрыщӀэдэкӀа хъыбарым хуэдэу.

GSAM 407.4Члисэ нэхъыжь Уитни и узыншагъэр зэрыкъутэжамрэ иужькӀэ (1889 гъэм апрель 9-м) зэрылӀамрэ а миссием хьэлъэу къытехьа гузэвэгъуэ нэгъуэщӀ щытащ.

GSAM 407Члисэ нэхъыжь Робинсон Европэм

GSAM 407.5Англим лэжьэу щыта члисэ нэхъыжь Д. А. Робинсон члисэ нэхъыжь Уитни и пщӀэ къыхуишэну къэӀуатэжащ. Ар мыбдежым илъэсих хуэдизкӀэ ехъулӀэныгъэ иӀэу щылэжьащ; Конференцэ нэхъыщхьэм къэӀуатэм, 1895 гъэм Индие къекӀуэдащ. Ар зэрыкӀуэжам къыхэкӀкӀэ, нэгъуэщӀ унафэщӀ къыхахын хуей хъуащ.

GSAM 408Члисэ нэхъыжь Хольсер полэм и нэхъыщхьэ

GSAM 408.1Члисэ нэхъыжь Х. П. Хольсер а пщӀэм къэгъэщӀащ; а лэжьыгъэм нэщӀэ Европэм и центрэм и миссием и нэхъыщхьэ щӀа лэжьэну къыхуиӀэжащ. Абы мыбдежым псынщӀэу, къэхъугъуэ пыщӀагъэу лэжьэу щытащ 1901 гъэм къэс, арми сымаджагъэм текӀуэфыжакъым. Кэньон-Сити, Колорадо, 1901 гъэм сентябрь 11-м лӀащ.

GSAM 408.2Мыбдежым къэхъуа гугъуехьхэр щыӀами, миссиер къызэрыхъуащ, лэжьыгъэри къызэриужьащ; 1895 гъэм Конференцэ нэхъыщхьэм къыдэкӀа хъыбарым къызэригъэлъагъуэу, Европэм и центрэм и конференцэр члисэ 19 зиӀэ, къом 484 щытащ. БлэкӀа илъэсым епщӀанэ Ӏыхьэу $4,378.18 ятащ. А зэманым Ӏэ тралъхьа дин-лэжьакӀуэ 4, дин хъыбар щӀэӀуатэну хуит зыхуащӀа лэжьакӀуэ 5 щытащ.

GSAM 408НЕМЕЦКЭ-УРЫСКЭ МИССИЕ

GSAM 408.31870 гъэм Дж. Хь. Линдерман, Пруссие Эльберфельд гъуэгъум щыӀэ члисэм и пасторымрэ и къомым щыщ тӀощӀитӀрэ, Библием еджэу, ебланэ махуэм и щэбэт щӀэщӀэн къызэригъэщӀащ; дунейм щэбэт къызэщӀэхъуэ къомхэр щыӀэу зэрамыщӀэу. А къомыр ди цӀыхухэм къызэрыгъэкӀуэныр мыпхуэдэу къэхъуащ. Щэбэт махуэм Базэльм миссием и унэшхуэм зы алаушын къэкӀуащ. Унагъуэм хэтхэр Библиехэр къыщӀыхьэу щэбэт еджапӀэм и еджэныгъэр щащӀащ. Илъэгъуа щытыкӀэм а лӀым и гум ирикӀри, упщӀэхэр щӀэупщӀэн щӀидзащ.

GSAM 408Эльберфельд къомыр

GSAM 408.4Ахэр еврейхэр мыхъуу, щэбэт зыгъэзащӀэ христианхэр зэрыщытым къагурыӀуам, абы Эльберфельд къомым теухуауэ къэпсэлъащ. Члисэ нэхъыжь Эндруз а псалъэр къэхутэну фӀыуэ хуейуэ къигъэувыжащ; аращи, члисэ нэхъыжь Эрценбергер гъусэу, 1875 гъэм и пэщӀэдзэм Пруссие къекӀуэдащ, къомыр зэрыкъэӀуатам хуэдэу къащӀащ. Члисэ нэхъыжь Эрценбергер а немецкэ лъэпкъым лэжьэну зэман щӀыбгъуэ щытащ, 1876 гъэм январь 8-м Эльберфельдм цӀыху 8 псым щӀагъэуащ; Германие Ебланэ махуэм и адвентистхэм я япэ псым щӀэгъэуэныгъэ щытащ.

GSAM 409.1Урысым пэжыгъэр 1882 гъэм щыщӀэдзауэ лъабжьэ щиубыдащ; Америкам щыӀэ немецкэ къуэшхэм Урысым и немецкэ колониехэм щыӀэ я ныбджэгъухэм тхылъхэр къарегъэхьа.

GSAM 409Члисэ нэхъыжь Конради Европэм

GSAM 409.21885 гъэм члисэ нэхъыжь Л. Р. Конради Америка къащӀэкӀащ Европэм и центрэм немецхэм ящыщ лэжьэну. 1886 гъэм июнь 28-м Базэль къыщӀэкӀыу Урысым и Крым къекӀуэдащ. А бдежым члисэ нэхъыжь Перк гъусэу Бердебулат къекӀуэдащ; шыпхъуитӀ псым щӀагъэуащ, цӀыху 19 зиӀэ члисэ къагъэщӀащ. Аращи, Урысым Ебланэ махуэм и адвентистхэм я япэ члисэ щытащ.

GSAM 409Члисэ нэхъыжь Конрадирэ Перкрэ хьэпсым ирагъэтӀысхьащ

GSAM 409.3Абы нэужь псынщӀэу члисэ нэхъыжь Конради Перкрэ ортодокс диным пэщӀэу щӀэӀуатэм къыхэкӀкӀэ яубыдри, Перекоп тхьэмахуэ тхукӀэ хьэпсым щагъэтӀысащ. Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я министрым и дэӀэпыкъуныгъэкӀэ къаутӀыпщыжа нэужь, члисэ нэхъыжь Конради Урысейм и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм кӀуащ, нэужь Швейцарие къэкӀуэжащ.

GSAM 409Урысым и Волга псым лэжьыгъэ

GSAM 409.4А гъэм члисэ нэхъыжь Лаубхан Урысым лэжьэн къызэригъэщӀащ, Волга псым Ӏуту щыӀэ и унэм пэгъунэгъуу. 1880 гъэм Канзас щыщ члисэ нэхъыжь Клейн немецкэ Урысым лэжьыгъэм хэхащ. Аращи, мы гугъу полэм лэжьакӀуэхэр къагъэщӀащ; фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэр хэкум къыщахуэкӀыжрэ хьэпсым ирахьэрэ щытами, Зиусхьэным лэжьыгъэм гуэлъхьэныгъэ ин къыхуищӀащ.

GSAM 409Германием тхылъ зыщэхэм я ехъулӀэныгъэ

GSAM 409.51888 гъэм тхылъ зыщэхэр Рэйнскэ-Пруссие, Вюртемберг, Баден, Эльзас къэралхэм лэжьэн къащӀащ. Зы гъэм тхылъ зэращӀэу лэжьакӀуэ и е пщӀы ящӀа лэжьыгъэм къыхэкӀкӀэ мыбдежым тхылъхэр къагъэлащ: «Христос и псэукӀэ», 3000; «Едэм къыхэкӀыу Едэм къэс», 2000; тхылъ цӀыкӀухэр 12 000. А лэжьыгъэм къыхэкӀкӀэ, тхылъхэр къызэрахьэу къызэращӀэу къомыр зыкӀэ щытами, зымрэ зымрэ пэжыгъэм фӀэщхъуащ.

GSAM 410Гамбургм миссие къагъэщӀащ

GSAM 410.11889 гъэм май мазэм, Германиям и Гамбургм члисэ нэхъыжь Конради миссием и лэжьыгъэр къигъэщӀащ; псынщӀэу лэжьакӀуэхэм папщӀэ еджапӀэ къагъэщӀащ. А гъэ дыдэм и октябрым, 28 къом зиӀэ щэбэт еджапӀэ къагъэщӀащ. А гъэм члисэ нэхъыжь Хьэскэл миссиер къекӀуэда, къом 20 зиӀэ члисэ къагъэщӀащ, тхылъхэм я хъумэныгъэ пӀэри къагъэщӀащ.

GSAM 410.2Члисэ нэхъыжь Дж. Т. Бетчэр а зэманым Бэрмен немецкэ лэжьыгъэм хэхауэ щытащ. 1890 гъэм Конференцэ нэхъыщхьэм къыдэкӀа хъыбарым къызэригъэлъагъуэу, немецкэ-урысскэ миссием члисэ къагъэщӀа 9, къомхэм я нэхъ 422 щытащ; иджыри зэгухьауэ щымыт щэбэтыр зыгъэзащӀэ 75 щытащ. А гъэм апрель 7-м нэгъуэщӀ цӀыху 12 псым щӀагъэуащ, Гамбургм и члисэм хэхащ. Декабрьм а члисэм и къомыр 40 къэс хъуащ. Гамбургм и тхылъ хъумэныгъэ пӀэм, Голландие, Урысымрэ Германие и пӀэмрэ тхылъ зэрылаӀуэм къыхэкӀкӀэ $5,000 къыхуэсащ.

GSAM 410Европэм иныгъэ

GSAM 410.3ПсынщӀэу мыхъуу, ауэ пэжу, Европэм и центрэм и миссием лэжьыгъэр къызэриужьащ; 1891 гъэм Конференцэ нэхъыщхьэм къыдэкӀа хъыбарым къызэригъэлъагъуэу Германием члисэ тху щытащ, къом 140; абыхэм ящыщ 64 Гамбургм и члисэм щытащ. ЕпщӀанэ Ӏыхьэр $1,000 щытащ. Гамбургм псым щекӀуэкӀуэ миссионерым тхылъ зэрилаӀуэр $500 щытащ; а гъэм полэм къэс тхылъ зыщэхэм я тхылъ щэныр $6,000 хъуащ. Австрие пэжыгъэм фӀэщхъуащ 150; Урысым члисэ 13 щытащ, къом 400 зиӀэу.

GSAM 411Урысскэ щэбэт зыгъэзащӀэ тху хэкум къыщахуэкӀыжащ

GSAM 411.1А зэманым (1891) урысскэ члисэм щыщ къомым ящыщ 5, я пашэми хэту, къэралым и члисэ зэфӀэувам пэщӀэу дин егъэджэныгъэхэр зэраӀуатэм къыхэкӀкӀэ яубыдащ, Транскавказым илъэситхукӀэ хэкум къыщахуэкӀыжыну хьэкум къащӀащ. Ахэр лъахъшэкӀэ зэхуащӀэн хуейуэ, лъэсу 500 мил кӀуэн хуейуэ щытащ. А гугъуехьым я фӀэщхъуныгъэм къару яритыжащ, Зиусхьэным я гуфӀэныгъэр къыщагъуэтт. А гъэм урысскэбзэу Библием и еджэныгъэхэм хуэдэу тхылъ цӀыкӀу къагъэщӀащ: Христос и гугъуехьхэр, лӀахэм я жей, дэтхэнэ зы махуэр щэбэт, щхьэ, дэ тщӀэфыну хъун?

GSAM 411.21895 гъэм Конференцэ нэхъыщхьэм зэхуэсым, Германие и къомыр 368 къэс хъуащ, блэкӀа илъэсым епщӀанэ Ӏыхьэр $2,327.43 щытащ.

GSAM 411Урысым нэхъыбэу щэбэт зыгъэзащӀэхэр

GSAM 411.3Урысым цӀыху къомхэр нэхъыбэу хамэ къэралхэм къэкӀуэдами, къомыр 467 къэс хъуащ; ахэр $841.60 епщӀанэ Ӏыхьэу ятащ.

GSAM 411.41896 гъэм и тхьэлъэӀу тхьэмахуэм папщӀэ еджэну къэгъэхьэзыра тхылъым хамэ къэралхэм щыӀэ миссиехэм я секретарым къыщиӀуэта псалъэхэмкӀэ мыр къыдощӀэ:

GSAM 411.4«Немецкэ-урысскэ полэм блэкӀа илъэсым я къомыр хуэдиткӀэ нэхъыбэ хъуащ жыпӀэ хъунт; я нэхъ 400 къом къыхэщӀащ. Германие и Берлинм щэбэт зэхуэсхэм къэсым цӀыху 60 щӀыӀащ. Гамбургм миссие члисэ къагъэщӀам лэжьыгъэр нэхъ къигъэувыжащ. Баварие и Мюнхенм цӀыху зыбжанэ псым щӀэгъэуэныгъэм пэплъэу щытащ. Лейпциг, Кёнигсберг, Магдебург, Позен, Штутгарт, Германие и къалэхэм щхьэщызыгъэщӀа къомхэр щытащ. Голландием и Роттердамм зэгухьэри щытащ.»

GSAM 412.1«Урысым тхылъ зыщэхэм къэралыгъуэм я лэжьыгъэр ящӀэну хуит ящӀа тхылъхэр къагъэгъуэтащ. Латышскэбзэмрэ эстонскэбзэмрэ тхылъхэм я зэпкърыкӀэ къагъэщӀащ. Немецкэ тхылъыр Базэль къащӀэгъуауэ Гамбург къагъэхьащ, а тхылъ тедзапӀэм пэжыгъэр бзэхэр 14 зэращӀэу къэдзэу щытащ.»

GSAM 412Венгрие псым щӀэгъэуэныгъэ

GSAM 412.2А гъэм Венгрие япэ псым щӀэгъэуэныгъэ къэхъуащ, Богемие дин хабзэхэр ягъэкӀуэкӀыну япэу зэхуэсащ. Галатц, Румыние, Дунай псымрэ Хы ФӀыцӀэмрэ папщӀэ псым щекӀуэкӀуэ миссие къагъэщӀащ.

GSAM 412Германие тхылъ зезыхьэныгъэ

GSAM 412.31895 гъэм декабрьм къыдэкӀа «Унэ миссионер» тхылъым члисэ нэхъыжь Спайс немецкэ полэм тхылъ зезыхьэ лэжьыгъэм теухуауэ мыпхуэдэу жиӀащ:

GSAM 412.3«Мыполэм тхылъ зезыхьэ лэжьыгъэр къызэрищӀам къэсым и нэхъыщхьэхэм лэжьыгъэр зэрагъэужьыныр къагъэувыӀакъым, Лейпцигм тхылъ къыдэзгъэкӀ пашэхэмрэ тхылъ щэныгъэм хэтхэмрэ ящыщ зыбжанэм «подпискэкӀэ тхылъхэр ящэныр ехъулӀэныгъэншэ хъунущ» жыхуаӀэу ягу кърагъэкӀыжами.»

GSAM 412.4«1887 гъэм августым «Христос и псэукӀэ» тхылъым и япэ къыдэкӀыгъуэр немецкэбзэу къагъэщӀащ. А тхылъыр зэрагъэхьэн къызэрыхъуам зэрихьэу Базэльм тхылъ зыщэхэм я еджэныгъэ зэхуэс къагъэщӀащ; мыбы Германиемрэ Европэ псомрэ тхылъ щэ лэжьыгъэр щӀэдзэн къигъэлъэгъуащ. Мы тхылъым и ебланэ къыдэкӀыгъуэр немецкэбзэу тхылъ тедзапӀэм къыщӀэкӀащ.»

GSAM 412.5«1895 гъэм январь 1-м къыхэкӀкӀэ тхылъ зыщэ щӀэ пщыкӀутӀ лэжьыгъэм хыхьащ. 1895 гъэм июньм хъыбарым лаӀуэныгъэр 50 процент къыхэкӀкӀэ нэхъыбэу хъуащ. Иджырей зэманым «Хэбэр зэпэжыр» ди немецкэ тхылъым папщӀэ щхьэщызыгъэщӀа лэжьыгъэ къащӀэ. Члисэ цӀыкӀухэр ящыщым 50-мрэ 200-мрэ я тхылъхэр къагъэхьэу къагъэлащ. Тхылъ къэзыщэхэм ядэщӀыгъуу, ягу хуабжьу зэрыӀэту къахуэхъуа Ӏуэхугъуэхэр яӀащ. 1896 гъэм февраль 18-м и «Къэпщытэныгъэрэ хъыбарзехьэрэ» тхылъым члисэ нэхъыжь Конради мыпхуэдэу жиӀащ: «1895 гъэм кӀэухым немецкэ-урысскэ полэм щэбэт зыгъэзащӀэхэр 1500 къэс щытащ».»

GSAM 413СКАНДИНАВИЕМ ХЪЫБАРЫФӀ ЗЕХЬЭ ЛЭЖЬЫГЪЭ

GSAM 413.1Скандинав цӀыхухэм хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэр члисэ нэхъыжь Джон Мэтэсэн 1877 гъэм щӀидзащ. Июным и 6-м ар Данием и Ютландым щыӀэ Вайле къалэм къэсащ. Ар а къэралым здыщыкӀуам, Америкэм щыӀэ я ныбжьэгъухэм къахурагъэхьэ газетхэмрэ дин тхылъ цӀыкӀухэмрэ еджэу щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху тӀэкӀу щыӀэт.

GSAM 413.2Мы лэжьыгъэм и щӀэдзапӀэм дыкӀэлъыплъыжкӀэ, 1850 гъэм Норвегием къикӀыу Америкэм кӀуа цӀыху 4-м Зиусхьэ Тхьэм и щэбэтыр гъэзащӀэу зэращӀадзар къэдгъуэт. Ахэр Висконсин штатым и Оуклэнд къалэм дэсат. Абыхэм ящыщитӀыр члисэ нэхъыжь О. А. Олсэн и адэмрэ и анэмрэти. 1863 гъэм члисэ нэхъыжь Джон Мэтэсэн ебланэ махуэм и щэбэтыр гъэзащӀэу щӀидзащ. Ар Висконсиным и Пойсиппи дэсат. Абы къыкӀэлъыкӀуа мазэ 6-м и лэжьыгъэмкӀэ датчанэ-норвег цӀыху 40-м нэблагъэм Ебланэ махуэм и адвентистхэм я егъэщӀэныгъэхэр ящтащ. Абы лэжьыгъэм хэтлъхьэу къыхуэуват япэ уазэщӀакӀуэ зэфӀэкӀым и цӀэр Миннесотэм щыщ члисэ нэхъыжь Дж. Ф. Хьэнсэнт.

GSAM 413Датчанэ-норвегбзэкӀэ къыдэкӀа япэ тхылъ

GSAM 413.31866 гъэм члисэ нэхъыжь Джон Мэтэсэн «Къэпщытэныгъэрэ хъыбарзехьэрэ» и тхылъ тедзапӀэм и унафэщӀхэм елъэӀуащ, скандинавхэм папщӀэ я бзэкӀэ тхылъ цӀыкӀухэмрэ дин тхылъ цӀыкӀухэмрэ къыдрагъэкӀыну. Тхылъ тедзапӀэм ахъшэ зэриӀэмыӀэм къыхэкӀыу ар ящӀыфынукъым жаӀэу къыхуаӀуэтащ. Ауэ Висконсинымрэ Миннесотэмрэ щыпсэу и лъэпкъэгъухэр, я псэукӀэр зэфӀэкӀ гъунэ хэлъу, я бжыгъэр 50-м щымыст пэтми, пэжыгъэр я анэдэлъхубзэкӀэ тедзауэ яӀэну хуабжьу хуейти, ахъшэ зэхуахьа $1,000 а Ӏуэхум папщӀэ абы Ӏэрагъэхьащ. А ахъшэмрэ зэфӀэкӀыу гъэхьэзыра Ӏэрытххэмрэ иӀыгъыу члисэ нэхъыжь Мэтэсэн Бэтл-Крик къэсащ, тхылъхэр къыдрагъэкӀыну иджыри елъэӀуащ. Япэ къыхуаӀуэта пэувэгъуэхэм я жэуапыр иӀэти, и мурадыр къыхуагъэзащӀащ. 1867 гъэм мартым и 18-м «Liv og Død» («Псэуныгъэмрэ лӀэныгъэмрэ») и тхылъым папщӀэ гъэхьэзыра и Ӏэрытхым еджэу щӀидзащ члисэ нэхъыжь Дж. Н. Эндрузрэ сэрэ ди пащхьэ. Дэ а зэманым тхылъ тедзэнымкӀэ комиссэм щыщт. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, и Ӏэрытхым датчанэ-норвегбзэкӀэ итхахэр инглызбзэкӀэ къыджеӀэрт.

GSAM 414Члисэ нэхъыжь Мэтэсэн тхылъ тедзакӀуэ мэхъу

GSAM 414.1А зэманым абы папщӀэ тхыпкъхэр зэхилъхьэну лэжьыгъэм къыхагъэкӀыфын тхылъ тедзакӀуэ щымыӀэти, ар езыу зыгъэщӀэну щхьэкӀэ фитрагъэщӀыну елъэӀуащ. И бзэкӀэ тхылъ цӀыкӀухэмрэ дин тхылъ цӀыкӀухэмрэ напэ 1,000-м нэблагъэ тедзауэ иӀэ хъуху а Ӏуэхум ар хэтащ.

GSAM 414.2И лъэпкъым пэжыгъэр хэзгъэхьэну мы ӀэмалщӀэр иӀэу, и гур гъэгушхуэжу ар ежьащ, штат зэхуэмыдэхэм зэхуэсхэр щигъэкӀуэкӀыу. А зэманым щыщӀэдзауэ скандинавхэм лэжьыгъэр псынщӀэу зыужьу щӀидзащ.

GSAM 414ХамэбзэкӀэ къыдэкӀа япэ зэман тхылъ

GSAM 414.3Датчанэ-норвег цӀыхухэм я лэжьыгъэр апхуэдизкӀэ зыужьати, а лъэпкъым щыщхэр я бзэкӀэ егъэщӀэныгъэмрэ гугъапӀэмрэ къызыхащтэну мазэ къэс къыдэкӀ газет яхуэныкъуэ хъуащ. Аращи, 1872 гъэм январым и 1-м «Къэпщытэныгъэрэ хъыбарзехьэрэ» и тхылъ тедзапӀэм датчанэбзэкӀэ «Advent Tidende» («КъэкӀуэгъуэм и хъыбархэр») зи цӀэ журнал къыдигъэкӀащ. Ар напэ 24 зиӀэу мазэ къэс къыдэкӀырт. КъыкӀэлъыкӀуа гъэм журналым и инагъэр напэ 32-м нэгъунэ гъэхъуащ. Ар Ебланэ махуэм и адвентистхэм хамэбзэкӀэ къыдагъэкӀа япэ зэман тхылът.

GSAM 414.41874 гъэм шведбзэкӀэ псалъэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэр Ӏуэхум апхуэдизкӀэ дихьэхати, а бзэмкӀэ «Швед хъыбарзехьэ» зи цӀэ, напэ 16 зиӀэ мазэ журнал къыдагъэкӀыу щӀадзащ.

GSAM 414.5Члисэ нэхъыжь Мэтэсэн Скандинавием, и хэкужьым, хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэр щыщӀидза зэманым — 1877 гъэм июным — Америкэм къикӀыу мазэ къэс Данием «Хъыбархэр» и тхылъ 266, Норвегием тхылъ 60 хурагъэхьэрт. А журналхэм еджэным и фӀыгъэкӀэ Скандинавием цӀыху къом щэбэтыр гъэзащӀэу щытат. Данием гъэ 1-кӀэ ирихьа лэжьыгъэм къыхэкӀыу, щӀыпӀэ зэхуэмыдэ зыбжанэм фӀэщхъуныгъэ зиӀэ гупхэр къыщызэтеуващ.

GSAM 415Норвегием и тхылъ тедзапӀэ

GSAM 415.1Абы иужькӀэ члисэ нэхъыжь Мэтэсэн Норвегием кӀуащ. Кристианием ирихьа лэжьыгъэм къыхэкӀыу, 1879 гъэм июным и 7-м ар абы цӀыху 38 хэт члисэ щызэригъэпэщащ. А зэманым Америкэм къикӀа члисэ нэхъыжь Дж. П. Яспэрсэн лэжьыгъэм хэтлъхьэу къыхуэуващ. А гъэм Норвегием тхылъ тедзэнымкӀэ зэгухьэныгъэ къыщызэгъэпэщащ, Кристианием тхылъ тедзапӀэ, тхьэлъэӀу зэхуэсыпӀэ пэш, псэупӀэ пэшхэр щахуэщӀыну унэ $14,580-кӀэ щащэхуащ. Зэман гуэрым «Зэманхэм я нэщэнэхэр» газетыр тхылъ тӀэкӀу хъуу тхьэмахуэ къэс Кристианием и тхылъ тедзапӀэм къыщыдэкӀырт.

GSAM 415.21880 гъэм бжьыхьэ щӀэдзапӀэм члисэ нэхъыжь Мэтэсэн Скандинавием и лэжьыгъэр гъэбыдыным папщӀэ дэӀэпыкъуныгъэ лъыхъуэу Америкэм къэкӀуащ. А гъэм и Конференцэ нэхъыщхьэм ар хэтащ, 1881 гъэм апрелым и гур хуабжьу гъэгушхуэу Европэм кӀуэжащ. Ар къыщыкӀуэжам щыгъуэ, зэман кӀэщӀкӀэ цилиндр зиӀэ тхылъ тедзэ Ӏэмэпсымэ щащэхуащ, Кристианием и тхылъ тедзапӀэм щагъэуващ.

GSAM 415ДатчанэбзэкӀэрэ шведбзэкӀэрэ узыншагъэм теухуа журналхэр

GSAM 415.3Абыхэм псынщӀэу датчанэбзэкӀэ «Узыншагъэм и тхылъ» зи цӀэ журнал къыдагъэкӀыу щӀадзащ. 1883 гъэм абы ещхь журнал шведбзэкӀэ, абы щыгъуэми «Пэжыгъэм и хъыбарзехьэ» зи цӀэ дин журнал ар къыдигъэкӀащ. 1884 гъэм $2,563 зи уасэ тхылъ тедзэ Ӏэмэпсымэхэр яӀэт. А гъэм газет 115,000 щытедзащ икӀи щыщӀэкӀащ; абыхэм нэмыщӀу, дин тхылъ цӀыкӀу мин куэдрэ тхылъ зыбжанэрэ къыдагъэкӀащ.

GSAM 415Члисэ нэхъыжь Хьэскэл Скандинавием

GSAM 415.41882 гъэм члисэ нэхъыжь Хьэскэл и къэкӀуэныгъэм Скандинавием и къэралхэм я лэжьыгъэр хуабжьу гъэбыдащ. 1884 гъэм члисэ нэхъыжьхэу Джордж И. Батлэр, Б. Л. Уитни, А. Б. Ойен, Э. Г. Олсэн сымэ я лэжьыгъэмкӀэ дэӀэпыкъуныгъэ ин къахуэхъуащ.

GSAM 416Миссис Уайт Скандинавием дэӀэпыкъуныгъэ ин хуищӀ

GSAM 416.11885 гъэм Миссис Эллен Г. Уайтрэ и къуэ У. К. Уайтрэ Скандинавием кӀуащ, абыхэм я кӀуэныгъэм а щӀыналъэм и лэжьыгъэм папщӀэ и щхьэпэныгъэр бжыгъэншэт. А къэралым щыщ тхьэмыщкӀэхэм епщӀанэ Ӏыхьэ иратыфынукъым, тхылъхэр зезыхьэу щэну фӀэщӀэнри щхьэпэншэщ, жыхуиӀэ гупсысэ цӀыху зыбжанэм яӀыгъыу щытат. Миссис Уайт и щыхьэтыгъэр и зэманым къэсащ, цӀыхухэми фӀыуэ ящтащ. Ар мы псалъэхэмкӀэ кърата жэуапым къигъэлъэгъуащ: «Зиусхьэ Тхьэм жиӀа псори дгъэзащӀэнущ икӀи дыӀурыщӀэнущ.» Мы кӀуэныгъэм и зэманым Скандинавием и лэжьыгъэр псомкӀэ зэхъуэкӀащ; абы и нэхъыщхьэр Миссис Уайт зэи кӀуэдмыщӀу ирихьа лэжьыгъэм къыхэкӀащ.

GSAM 416Норвегием тхылъ тедзапӀэщӀэ щагъэуващ

GSAM 416.21886 гъэм члисэ нэхъыжь О. А. Олсэнрэ Н. Клаусэнрэ Скандинавием и къэралхэм кӀуащ; адрейр абы зэман кӀыхькӀэ къэнащ. 1885 гъэм Кристианием тхылъ тедзапӀэ унэщӀэ щагъэуващ. 1886 гъэм сентябрым и 1-м иухыжа гъэм тхылъ тедзапӀэм тхылъхэмрэ дин тхылъ цӀыкӀухэмрэ ящэным къыхэкӀыу закъуэ $5,386.68 къихьащ, зэман тхылъхэм я тхылъеджэхэм къатахуэ ахъшэр $3,146.03 хъуащ.

GSAM 416Скандинавием члисэ 25 щыӀэщ

GSAM 416.31889 гъэм Конференцэ нэхъыщхьэм ирахьа хъыбарым къызэрихищамкӀэ, Скандинавием члисэ 25 щыӀэт, абыхэм цӀыху 926 хэтт; абыхэм епщӀанэ Ӏыхьэу $2,548.75 ятащ. Абы дин-лэжьакӀуэ 6, лэжьэну фитыныгъэ зиӀэ 4, тхылъ зезыхьэ щакӀуэ 52 щыӀэт. Норвегиемрэ Швециемрэ мазищкӀэ щаща тхылъхэм я уасэр $2,161.26 хъуащ.

GSAM 416Кристианием и еджапӀэ

GSAM 416.4А зэманым Кристианием еджапӀэ щыӀэу щытти, еджакӀуэ 50-м абы щеджэрт. 1891 гъэм члисэ нэхъыжь О. А. Олсэнрэ Э. Дж. Уэгэнэррэ Кристианием БиблиэмкӀэ еджапӀэ щыягъэкӀуэкӀащ; еджакӀуэ 100 абы хэтащ. Мы еджапӀэм тхылъ зезыхьэу щэнымкӀэ егъэщӀэныгъэ куу щратащ.

GSAM 4171895 гъэм Скандинавием члисэ 40 щыӀэщ

GSAM 417.1Гъэ 6 иужькӀэ, 1895 гъэм, а зэманым хамэ къэралхэм я лэжьыгъэм и къудамэм и нэхъыщхьэу щыта члисэ нэхъыжь Д. А. Робинсэн и хъыбарыр долъагъу. А зэманым лэжьыгъэр хуабжьу зэрызиужьар апхуэдизкӀэ нахуэу къигъэлъэгъуати, мыпхуэдэу къыдодзэ: «Скандинавием члисэ 40 щыӀэщ, абыхэм цӀыху 1,458 хэтщ. Гъэм и епщӀанэ Ӏыхьэр $5,585.55 хъуащ. Ӏэ тралъхьа дин-лэжьакӀуэ 15, лэжьэну фитыныгъэ зиӀэ 11 щыӀэщ, гъэм щаща тхылъхэм я уасэр $40,000 хъуащ. Апхуэдиз ахъшэр къызэрыхъуар нэхъыбэу тхылъ зезыхьэ щакӀуэхэм я гуащӀэм къыхэкӀащ. Абы щыгъуэми, 1885 гъэм тхылъщэхэм, уеблэмэ ди фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дин-лэжьакӀуэхэми, тхылъ зезыхьэу щэныр зэфӀэкӀынукъым жаӀэу щыта къэралым а Ӏуэхур щызэфӀэкӀащ.

GSAM 417Скандинавием и конференцищыр

GSAM 417.2Скандинавием иджы конференцэ 3 щыӀэщ; ахэр къызэрагъэпэща зэманхэр мыпхуэдэщ: Дание — 1880 гъэм майм и 30; Швецие — 1882 гъэм мартым и 12; Норвегие — 1887 гъэм июным и 10. Скандинавием хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэр япэу щӀэзыдза, апхуэдизу зэфӀэкӀыу лэжьыгъэм и гъуэгур зэӀузыха, а цӀыхухэм я фӀыгъэм папщӀэ и псэ емыблэжу гуащӀэдэкӀа члисэ нэхъыжь Джон Мэтэсэн лӀэныгъэ зыхь узу туберкулёзыр къеуэлӀащ. Ар 1896 гъэм мартым и 30-м Кэлифорниэм и Эль-Монте къалэм дунейм ехыжащ, илъэс 61 и ныбжьыр хъуу.

GSAM 417БРИТАНИЕМ ХЪЫБАРЫФӀ ЗЕХЬЭ ЛЭЖЬЫГЪЭ

GSAM 417.3Инглэнд къэралым и Хэмпшир щалъхуа Уильям Ингс щӀалэгъуэм щыщӀэдзауэ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм щыпсэуати, и гурэ и егъэджэныгъэрэ америкэ цӀыхум ещхьу щытащ. Ар 1878 гъэм майм и 23-м Швейцарием и Базэль къикӀыу Саутхэмптон къэсащ. А зэманым ар зэман кӀэщӀкӀэ, тхьэмахуэ 2-кӀэ фӀэкӀ мыхъуу, абы щыӀащ, итӀанэ Европэм и материкым зэман кӀэщӀкӀэ кӀуэжащ. Абы иужькӀэ псынщӀэу Саутхэмптон иджыри кӀуащ. Мазэ 4-кӀэ унэм къикӀыу унэм кӀуэу дин тхылъ цӀыкӀухэр щигуащэу, къыхуэубыд хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэр ирихьэу, цӀыху 10-м щэбэтыр гъэзащӀэу зэрыщытам и хъыбарыр къитащ. А гъэм декабрым и 30-м сэрэ си фызырэ Саутхэмптон дыкъэсащ. ЩӀымахуэм Ширли зэхуэсыпӀэмрэ дэ къэдгъэхьэса унэмрэ зэхуэсхэр щыдгъэкӀуэкӀыу, члисэ нэхъыжь Ингс и лэжьыгъэм ди лэжьыгъэр зэгуэдгъэхьащ. 1879 гъэм гъэмахуэм Саутхэмптон шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэсхэр щыдгъэкӀуэкӀащ. А зэманым а щӀыпӀэм Мисс Мод Сисли — иджы Миссис Бойд — лэжьыгъэм хыхьэри, Библиэм къыхихыу цӀыхухэм еджэу, унэм къикӀыу унэм кӀуэу лэжьащ. А гуащӀэм къыхэкӀыу цӀыху зыбжанэм пэжыгъэр ящтащ. КъыкӀэлъыкӀуа щӀымахуэм дэ дыздэпсэумрэ тхылъхэр здэщыхъумэмрэ Рэйвенсвуд Вилла унэм и зэхуэсыпӀэм зэхуэсхэр щыдгъэкӀуэкӀащ.

GSAM 418Инглэнд шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэс

GSAM 418.11880 гъэм гъэмахуэм члисэ нэхъыжь Эндруз, и узыншагъэр быдэмыт пэтми, Ромзим шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэсым дэӀэпыкъуэну Швейцарием къикӀуащ. Абы иджыри цӀыхухэм хъыбарыр ящтащ.

GSAM 418.21880 гъэм январым и 11-м дин тхылъ цӀыкӀухэмкӀэ зэгухьэныгъэ къызэгъэпэщащ. Абы хэтхэр мы лэжьыгъэм хуабжьу дихьэхат, тхылъ куэд щыгуащащ.

GSAM 418.31880 гъэм февралым и 8-м ди япэ псы хэлъхьэныгъэр щекӀуэкӀащ; цӀыху 6 абы хэтащ. 1881 гъэм июлым и 2-м нэгъунэ Саутхэмптон цӀыху 29 псы щыхэлъхьащ.

GSAM 418Инглэнд лэжьакӀуэхэр нэхъыбэ мэхъу

GSAM 418.41881 гъэм бжьыхьэ щекӀуэкӀа Конференцэ нэхъыщхьэм и унафэкӀэ, члисэ нэхъыжь А. А. Джонрэ и фызырэ, Джордж Р. Дрю, Мисс Дженни Тейэр сымэ Инглэнд кӀуащ, а щӀыналъэм хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм хэтлъхьащ. 1882 гъэм члисэ нэхъыжь Хьэскэл Европэм кӀуащ. Инглэнд хъыбарыфӀ зезыхьэхэм ар махуэ зыбжанэкӀэ ядэщыӀащ, и ущиерэ и гупсысэрэ яриту дэӀэпыкъуныгъэ лъапӀэ яхуищӀащ.

GSAM 418.51882 гъэм мартым «Зэманым и нэщэнэхэр» журналым и щӀыгъуныгъэу Британием и напитӀ зиӀэ тхылъыр къыдагъэкӀыу щӀадзащ. Ар Америкэм къикӀыу къагъэкӀуа «Зэманым и нэщэнэхэр» и тхылъ 1,000-м пырагъэщӀэрт. Ахэр Британие Иным хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм щагъэзащӀэрт. 1883 гъэм октябрым и 1-м и лэжьыгъэ хъыбарым къызэрихищамкӀэ, а зэманым щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 100 щыӀэт. ХъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэр щыщӀадзам щыщӀэдзауэ епщӀанэ Ӏыхьэу къатыжар $2,078.71 хъуащ.

GSAM 419КхъухьхэмкӀэ хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэ

GSAM 419.1Кхъухьхэр зэхъумэхэм я фӀыгъэкӀэ, члисэ нэхъыжь Ингс дин тхылъ цӀыкӀухэмрэ газетхэмрэ я гъэтӀылъыгъэхэр ахъшэншэу игъэхьэну фитыныгъэ иӀащ. «Peninsular and Oriental Steam Ship Company» и порт нэхъыщхьэ 80-м ахэр хурагъэхьэрт, Африкэ Ипшэми, КъуэкӀыпӀэ Индиехэми, КъухьэпӀэ Индиехэми, Америкэ Купсэми, Бей жыхуаӀэ хы тӀыгухэми. Апхуэдэу ягъэхьэ тхылъеджапхъэхэм я щхьэпэныгъэкӀэ Демарара хы тӀыгум япэу цӀыхухэр пэжыгъэм дихьэхащ. А хы тӀыгум къикӀа тхылъхэмкӀэ мы хъыбарыр къыдӀэрыхьащ.

GSAM 419«Щэбэтым и тхыдэ» Инглэнд и тхылъхъумэщхэм щагъэтӀылъащ

GSAM 419.2Члисэ нэхъыжь Эндруз и «Щэбэтым и тхыдэ» тхылъыр Британие Иным щыщ цӀыхубэ тхылъхъумэщхэмрэ ахъшэншэ еджапӀэ пэшхэмрэ щыщу 60-м дэтӀылъащ. А тхылъхэр абы иджыри щыӀэщ, еджэну хуейхэм тхыдэр яхуэӀуэтэу.

GSAM 419.31884 гъэм члисэ нэхъыжь Батлэр а щӀыналъэм лэжьэну кӀуэ нэгъуэщӀ лэжьакӀуэхэр и гъусэу Инглэнд кӀуащ. Члисэ нэхъыжь С. Хь. Лейнрэ Робэрт Эндрузрэ 1885 гъэм майм и 9-м Британие Иным и хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм хыхьэну Бостон кхъухькӀэ къикӀащ. Миссис Уайт Инглэнд и къэкӀуэныгъэр лэжьакӀуэхэм папщӀэ быдэныгъэмрэ гугъапӀэмрэ я къежьапӀэ хъуащ. Миссис Уайтрэ и къуэрэ Европэм и лэжьыгъэм къикӀыжу Америкэм кӀуэжын япэкӀэ абы тхьэмахуэ зыбжанэкӀэ щыӀащ.

GSAM 419«Иджырей пэжыгъэ» къыдэкӀыу щӀадзащ

GSAM 419.41884 гъэм и япэ Ӏыхьэм, члисэ нэхъыжь Батлэр Инглэнд къызэсауэ, Гримсби къалэм «Иджырей пэжыгъэ» зи цӀэ, напэ 8 зиӀэ, мазэ къэс тӀэу къыдэкӀ газет щыщӀадзэну унафэ ящӀащ; М. К. Уилкокс абы и редакторыу щытынут. А газетыр иджы Инглэнд и Лондон къалэм напэ 16 хъуу тхьэмахуэ къэс къыдокӀ, тхьэмахуэ къэс тхылъ 18,000-м нэблагъэ къыдагъэкӀыу.

GSAM 420.11889 гъэм члисэ нэхъыжь Хьолсэр и хъыбарым къызэрихищамкӀэ, Британием хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм члисэ 8, щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 200 иӀэт; абыхэм ящыщ 65-р Лондон щыӀэт. Ипэ ита гъэм и епщӀанэ Ӏыхьэр $1,244.58 хъуащ. Ӏэ тралъхьа дин-лэжьакӀуэ 2, лэжьэну фитыныгъэ зиӀэ 2, кхъухьхэм хъыбарыфӀ зезыхьэ 2, БиблиэмкӀэ лэжьакӀуэ 7 щыӀэт. А зэманым щыгъуэ члисэ нэхъыжь Уильям Хьатчинсэнрэ Фрэнсис Хьоупрэ Инглэнд и хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм хыхьэри лэжьэн щӀадзащ.

GSAM 420Лондон и «Хы Тынч тхылъ тедзапӀэ»

GSAM 420.21890 гъэм Кэлифорниэм и Оуклэнд щыӀэ «Хы Тынч тхылъ тедзапӀэ» зэгухьэныгъэм Лондон и Патерностер-Роу и унэ 48-м и къудамэ щызэригъэпэщащ, Лондон и ищхъэрэ Ӏыхьэм и Хьоллоуэй-Роуд и унэ 451-м тхылъ тедзапӀэ щыщӀищӀащ. Япэ гъэм а тхылъ тедзапӀэм куэду щэным (оптовэ) и уасэкӀэ щаща тхылъхэм кърахьа ахъшэр $9,556.89 хъуащ.

GSAM 420.31895 гъэм февралым члисэ нэхъыжь Робинсэн мыпхуэдэ хъыбар къитащ:

GSAM 420.3«Британие Иным члисэ 11, члисэхэм хэт цӀыху 363, дин-лэжьакӀуэ 5, лэжьэну фитыныгъэ зиӀэ 1 щыӀэщ. ДэкӀа гъэм и епщӀанэ Ӏыхьэр $5,077.20 хъуащ, ику иту къапщтэмэ, члисэм хэт цӀыху къэс $13.98 хуэкӀуэу. Тхылъ тедзапӀэм и мылъкур иджы Инглэнд и зэгухьэныгъэу, и жэуаплыгъэр гъунэ зиӀэ “Дин тхылъ цӀыкӀухэмкӀэ дунейпсо зэгухьэныгъэм” ейщ, абы унафэ хуищӀу.»

GSAM 420.41895 гъэм декабрым хамэ къэралхэм хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм и секретарым къызэриӀуэтамкӀэ, Британие Иным члисэхэм хэт цӀыхухэм я бжыгъэр 560 хъуащ. Гъэм и епщӀанэ Ӏыхьэм $1,000-кӀэ хэхъуащ. А зэманым Лондон и щӀыпӀэ зэхуэмыдэхэм щэбэт махуэм гуп 8 зэхуэсыжырт.

GSAM 420.5Апхуэдэу а щӀыналъэм и хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэр пэкӀэ кӀуэрт, зэзэмызэ гу лъытэгъуейуэ. ЩӀы гуэрхэм щыхуэмыхуэдэу, нэгъуэщӀ щӀыхэм хьэдзэхэр апхуэдэу псынщӀэу къыхэкӀыркъым. Ахэр нэхъ мэкӀэру къыхокӀ, ауэ я къэхъуныгъэр нэхъ быдэщ, нэхъ тебыдэщ. Мы пащтыхь къэралым ещанэ хъыбарым и пэжыгъэри апхуэдэщ. Абы и хьэдзэр щасащ, лъапсэ иӀэ хъуащ, мэкӀэру къэхъуащ, иджы, зэгъэпщэныгъэкӀэ, инагъэ ин иӀэ хъуху.

GSAM 421АВСТРАЛАЗИЕМ ХЪЫБАРЫФӀ ЗЕХЬЭ ЛЭЖЬЫГЪЭ

GSAM 421.11885 гъэм майм и 10-м Австралием хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэ щыщӀадзэну члисэ нэхъыжь С. Н. Хьэскэл, Дж. О. Корлисрэ и унагъуэрэ, М. К. Израэлрэ и унагъуэрэ, Уильям Э. Арнольд, Хьенри Скотт сымэ Сан-Франциско кхъухькӀэ къикӀащ. Абы ипэкӀэ илъэс 11, 1874 гъэм, Бэтл-Крик щекӀуэкӀа зэхуэсым Миссис Уайт жиӀащ лъэпкъ куэдым иджыри пэжыгъэр ящтэну, къэрал зэхуэмыдэхэм тхылъ тедзэ Ӏэмэпсымэхэр лэжьэу, тхылъхэмрэ газетхэмрэ традзэу илъэгъуауэ. Къэралхэр къыхигъэщыну еупщӀам, Австралиер къудейщ и цӀэр игу къыщӀэжыр жыхуиӀэу жэуап къитащ.

GSAM 421Библиэм и джэрпэджэж

GSAM 421.2Члисэ нэхъыжь Хьэскэлрэ и гъусэхэмрэ я лэжьыгъэ зэфӀэкӀымрэ я гуащӀэмрэ къыхэкӀыу хъыбарыр апхуэдизкӀэ псынщӀэу зыужьати, Австралием газет тедзэныр хуейуэ къалъытащ. Аращи, тхылъ тедзэным папщӀэ Ӏуэхур зэрагъэпэщри, 1886 гъэм январым и 1-м Мельбурн къалэм «Библиэм и джэрпэджэжрэ Зэманым и нэщэнэхэр» зи цӀэ, напэ 16 зиӀэ мазэ журнал къыщыдэкӀащ. Япэ бжыгъэм тхылъ 6,000 къыщыдагъэкӀащ; абы иужькӀэ къыдэкӀуэхэр тхылъ 3,000 къудейт.

GSAM 421Австралием япэ члисэр къыщызэгъэпэщащ

GSAM 421.31886 гъэм апрелым и 10-м, тхьэмахуэм и япэ махуэм, Австралием Ебланэ махуэм и адвентист члисэ япэр къыщызэгъэпэщащ. Зэгъэпсэлъэныгъэм Ӏэ щӀэзыдза цӀыху 18 щыӀэт, нэгъуэщӀ 7-м псы хэлъхьэу члисэм хыхьэну елъэӀуащ. Ахэр къыкӀэлъыкӀуа щэбэтым псы хэлъхьащ, тхьэмахуэ зыбжанэкӀэ щэбэт къэс цӀыхухэр члисэм хыхьэрт, члисэм и бжыгъэр 55 хъуху. 1886 гъэм майм нэгъунэ, тхылъым цӀэ иратха псори 90 хъуащ. Абыхэм нэмыщӀ, нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм цӀыху 35-м нэблагъэ щэбэтыр гъэзащӀэрт.

GSAM 421.4Тхылъ тедзапӀэм тхылъ тедзэ ӀэмэпсымэфӀитӀрэ двигательрэ щыӀэт. Ахэр псори уасэ тыжауэ, а щӀыналъэ жыжьэм щыпсэу Ебланэ махуэм и адвентистхэм я мылъкут — Кэлифорниэм и Оуклэнд щыӀэ ди тхылъ тедзапӀэ иным ар майл 7,000-м нэблагъэкӀэ пэжыжьэт.

GSAM 422.11886 гъэм хъыбарыр ЗеландиещӀэм нэгъунэ нэсащ. Австралием къикӀа лэжьыгъэ хъыбарым къызэрихищамкӀэ, ЗеландиещӀэм щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 50 щыӀэт. Тхылъ тедзапӀэм тхылъ щэным къыхэкӀыу къищта ахъшэр $700 хъуащ. Абы нэмыщӀ, тхылъ зезыхьэ щакӀуэхэм ЗеландиещӀэм «Бэнэныгъэ ин» тхылъ 400 ящащ, Австралием «Даниел теухуа гупсысэхэр» тхылъ 1,000 ящащ.

GSAM 422Австралиэм тхылъ тедзапӀэм и унэр

GSAM 422.21889 гъэм июлым и 19-м къагъэщӀа хъыбарым мыбы къыщыгъэлъэгъуа Ӏуэхугъуэхэр къыхэтхащ: Мельбурным тхылъ тедзапӀэм папщӀэ унэ щӀащ. Абы члисэ къулыкъухэр здыщащӀын тхьэлъэӀуапӀэ хэтщ.

GSAM 422Тасманием лэжьыгъэр щӀадзащ

GSAM 422.3Австралиэмрэ Зеландиэ ЩӀэмрэ конференцэхэр щызэгъэпэщащ, члисэ нэхъыжь Израилрэ члисэ нэхъыжь Стидрэ лэжьыгъэр Тасмание нэс ягъэубгъуащ. Аргуэру къэтӀуа щӀыпӀэм члисэ 3 щызэгъэпэщащ, ахэм щӀэт цӀыхухэм я зэхуэхьэса бжыгъэр 136 мэхъу. Ахэр мыубыдэу, щэбэтыр зыгъэзащӀэхэу, зызэмыгъэпэщахэу, щӀыпӀэ зэхуэмыдэхэм щыпсэухэри щыӀэщ.

GSAM 422.4Австралиэм и лэжьапӀэм гъэми епщӀанэ Ӏыхьэу щагъэхьэзырар $9,371 хъуащ. А лэжьапӀэм тхылъ зыщэ лэжьакӀуэ 15 щылажьащ; ахэм я тхылъ щэныгъэм и бжыгъэр $19,500 хъуащ.

GSAM 422.5Члисэ нэхъыжь Хьэскэл щӀы хъурейм етӀуанэу зыхуэкӀуэм, Австралиэм аргуэру кӀуэщ. 1889 гъэм августым щекӀуэкӀа я конференцэм хэтащ, лъэныкъуэ куэдымкӀэ дэӀэпыкъуныгъэфӀ игъэзащӀащ, иджыри къызэрагъэпэща зэгухьэныгъэм абы и дэӀэпыкъуныгъэр фӀыуэ къилъытащ. Америкэм къикӀа лэжьакӀуэ зэхуэмыдэхэр зэман къэс Австралиэм кӀуэу щытащ, Ӏуэху ин закъуэм — Тхьэм и лэжьыгъэр гъэхъунымрэ гъэбыдэнымрэ — елэжьын папщӀэ.

GSAM 422Миссис Уайт Австралиэм

GSAM 422.61891 гъэм бжьыхьэм Миссис Эллен Г. Уайт, и къуэ У. С. Уайт, члисэ нэхъыжь Джордж Б. Старр, нэгъуэщӀхэри Кэлифорниэм къикӀыу Австралиэм ирагъэзащ. Ахэр декабрым нэсащ — а континентым гъэмахуэ ныкъуэ щыхъуа зэманым. А щӀыналъэм щыпсэуа илъэс 9-м иджыри и фэ-щӀыбыр уз зэрихьэми, Миссис Уайт и щыхьэтыгъэм лэжьыгъэр ещанэ мелыӀычым и хъыбарым и псэмрэ и мыхьэнэмрэ хуэкӀуэу къызэгъэпэщыным дэӀэпыкъуныгъэшхуэ хуищӀащ. Ахэр Австралиэм щыӀа зэманым члисэ нэхъыжь Дж. О. Корлисс мыбдежым лэжьыгъэм аргуэру хэгъуэшащ, У. А. Колкордрэ нэгъуэщӀхэмрэ дин-лэжьакӀуэу, егъэджакӀуэу, нэгъуэщӀ къулыкъухэмкӀэ лэжьапӀэм къыхыхьащ.

GSAM 423Члисэ нэхъыжь Олсен Австралиэм

GSAM 423.1Члисэ нэхъыжь О. А. Олсен Конференцэ нэхъыщхьэм и тхьэмадэу щыта зэманым, щӀыналъэм и щӀыпӀэ къэс ди ӀуэхущӀапӀэ нэхъыщхьэхэм кӀуащ. Абы гъуэгу жыжьэ щӀыпӀэ куэдым зэрызэкӀуэкӀын — щӀы хъурейм зэрыхуэкӀуэн — хуей хъуащ. Зэхуэмыдэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэхэм я щытыкӀэмрэ я хуэныкъуагъэхэмрэ нэхъыфӀу ицӀыхун папщӀэ ар гъуэгу техьащ, апхуэдэу псоми зэхуэдэу къулыкъу яхуищӀэфын папщӀэ. Мы гъуэгум тету, 1893 гъэм, ар тхьэмахуэ зыбжанэ Австралиэм щыӀащ.

GSAM 423Австралазиэм и Союз конференцэ

GSAM 423.2А зэманым Австралазиэм и Союз конференцэр къызэгъэпэщащ. Абы Австралиэмрэ Зеландиэ ЩӀэмрэ я конференцэхэр, Австралиэм и хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэхэри хыхьащ. Мы конференцэр илъэс 2-м зэ зэхуос, нэгъуэщӀ къэралхэм я Союз конференцэхэм я хабзэм тету и лэжьыгъэр егъэкӀуэкӀ. 1893 гъэм мы лэжьапӀэм щыӀа тхылъ зыщэ лэжьакӀуэ мащӀэм «Христосым хуэкӀуэ лъэбакъуэхэр» тхылъым и тедзэгъуэу экземпляр 5,000 зиӀэр ящэжащ, абы хуэдизу етӀуанэ тедзэгъуэри къыдэкӀащ. 1894-95 гъэхэм я гъэмахуэм мазэ 4-кӀэ тхылъхэр къэщэхунухэм я тхыгъэ 4,000 къащтащ.

GSAM 423Члисэ нэхъыжь Прескотт Австралиэм

GSAM 423.31895 гъэм ди дин зэгухьэныгъэм егъэджэныгъэмкӀэ и тхакӀуэ нэхъыщхьэу щыта члисэ нэхъыжь У. У. Прескотт мы конференцэм мазэ зыбжанэ щыӀащ, лэжьыгъэм и мы Ӏыхьэм зэман куэдрэ гупсысэ куэдрэ хуигъэлажьэу. А зэманым ар егъэджэныгъэмкӀэ зэхуэс гъэсэныгъэ зиӀэ егъэкӀуэкӀащ, абы ахэм пайда ин къахуихьащ.

GSAM 424.1Гъэм и лэжьыгъэм теухуа хъыбарыр Конференцэ нэхъыщхьэм члисэ нэхъыжь У. С. Уайт къыхуигъэщӀащ; ар мыбы хуэдэщ:

GSAM 424.1«Австралийскэ Союз конференцэм члисэ 17 хэтщ, ахэм цӀыху 1074 щӀэтщ; мы къэкӀуам и пэ гъэм ахэм епщӀанэ Ӏыхьэу $9,810.10 ирагъэхьащ. Мы конференцэм Ӏэ тралъхьа дин-лэжьакӀуэ 12, дин лэжьыгъэм елэжьыну хуит ящӀа цӀыху 2, Тхыгъэ ЛъапӀэм езыгъэджэ лэжьакӀуэ 3, тхылъ зыщэ лэжьакӀуэ 50 иӀэщ. Аргуэру къэтӀуа тхылъ зыщэ лэжьакӀуэхэм гъэм тхылъу ящэжащ $28,731.11 мэхъу. А гъэм Уэльс ЩӀэ Къыблэ колониэр, члисэ 6-рэ члисэм щӀэт цӀыху 321-рэ иӀэу, Австралиэм и конференцэм къыхэгъэкӀащ, Уэльс ЩӀэ Къыблэ и конференцэ фӀащащ».

GSAM 424АФРИКЭ И КЪЫБЛЭ ЛЪЭНЫКЪУЭМ ХЪЫБАРЫФӀЗЕХЬЭ ЛЭЖЬЫГЪЭР

GSAM 424.21886 гъэм Бэтл-Крик щекӀуэкӀа Конференцэ нэхъыщхьэм Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэ щызэӀухыным теухуа упщӀэр зэхащӀыкӀащ. А Ӏуэхум хуэарэзыу унафэ щащӀым, 1887 гъэм гъэмахуэм и щӀэдзапӀэм а щӀыналъэ жыжьэм лэжьыгъэр щызэгъэпэщыным хущӀэкъуащ. Щэбэтыр гъэзащӀэ щӀэзыдзахэу абы щыӀа цӀыху мащӀэм лэжьакӀуэхэр къахуэзыгъэкӀуэну щӀэупщӀэт.

GSAM 424Члисэ нэхъыжь Бойдрэ члисэ нэхъыжь Робинсонрэ Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм

GSAM 424.3А мурадкӀэ майм и 11-м члисэ нэхъыжь С. Л. Бойдыр и унагъуэм и гъусэу, члисэ нэхъыжь Д. А. Робинсоныр и фызым и гъусэу, нэгъуэщӀ лэжьакӀуэхэри Нью-Йорк къалэм къикӀыу хы гъуэгукӀэ Африкэм ирагъэзащ, Ливерпулымрэ Лонданымрэ кӀуэу. Илъэс 3 иужькӀэ Конференцэ нэхъыщхьэм П. У. Б. Уэсселс къыщиӀуэтэжащ: мы лэжьакӀуэхэр Африкэм нэсыху, а Ӏуэхугъуэм теухуа тхылъхэм яджэу, Тхыгъэ ЛъапӀэр зэрагъэщӀэу, еплӀанэ унафэм и щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 40 хуэдиз абы щыӀат.

GSAM 424.4Члисэ нэхъыжь Робинсонрэ члисэ нэхъыжь Бойдрэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэр Кейптаун щыщӀадзащ. Абдежым къыщӀэдзауэ ар ищхъэрэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ миль 800-м нэблагъэ ирикӀуэу, алмаз здыщыӀэ Кимберли нэсащ.

GSAM 424.51889 гъэм нэс, дин-лэжьакӀуэ 2, дин лэжьыгъэм елэжьыну хуит ящӀа цӀыху 1, члисэ 4, члисэм щӀэт цӀыху 80 фӀэкӀа щыӀакъым. Ахэм епщӀанэ Ӏыхьэу $2,798.36 ирагъэхьащ. А гъэм Америкэм къикӀа члисэ нэхъыжь Айрэ Дж. Хэнкинс Кейптаун щылажьащ, и лэжьыгъэм къыхэкӀыныгъэфӀ къихьащ. Друиллардрэ и фызымрэ Небраскэм къикӀыу мы щӀыпӀэм и лэжьыгъэм хэгъуэшэну къэкӀуащ, лэжьапӀэ щӀэм лэжьыгъэр щӀэзыдзэхэм къахуэкӀуэ лэжьыгъэхэмрэ гугъуехьхэмрэ ахэм ядэщӀэгъун папщӀэ. Друиллард и фызым и лэжьыгъэм и нэхъыбэр тхылъ хъумапӀэм теухуат; а Ӏыхьэм и Ӏуэхухэр езым и ӀэщӀэлъу щытат. Друиллард езыр хъыбарыфӀ зехьэным теухуа лэжьыгъэ зэхуэмыдэхэм елэжьыу щытащ. Гъэм и кӀуэцӀым мы хы кхъухь ӀутапӀэм къыщыӀута кхъухьхэм тхылъу ищащ $750 хъуащ.

GSAM 425Члисэ нэхъыжь Хьэскэл Африкэм

GSAM 425.1А гъэ дыдэм августым члисэ нэхъыжь Хьэскэл Кейптаун къэсащ. Мазэ 5 пайда хэлъу игъэкӀуэкӀащ, Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и зэгухьэныгъэ зэхуэмыдэхэм кӀуэу, ахэм ядэлажьэу. А кӀуэныгъэмкӀэ Ӏуэхур гъэбыдэжауэ, гъэхъуажауэ хъуащ. Езым и гури гъэгушхуэжауэ щытащ, и лэжьыгъэм и пхъэщхьэмыщхьэхэр зэрилъэгъуам папщӀэ. Егъэджэныгъэ лэжьыгъэм гукъыдэжыр апхуэдизу иригъэушащ, Африкэм къикӀа еджакӀуэ 12 ди дин зэгухьэныгъэм и еджапӀэхэм щеджэну Америкэм къэкӀуащ.

GSAM 425.2А зэманым тхылъ зехьэ щэныгъэ лэжьыгъэми абы хуэфащэ гу зыхуэгъэлъытапхъэр хуэщӀащ. Кейптаун мы лэжьыгъэм теухуа гъэсэныгъэ зэхуэс щекӀуэкӀащ, Э. М. Моррисон иригъэкӀуэкӀыу. Абы хъыбарым и мы Ӏыхьэ мыхьэнэшхуэ зиӀэм псэ щӀэрэ къару щӀэрэ къыхуихьащ. Мы зэхуэсым къыщагъэщӀа гъэсэныгъэм иужьым дыдэу, тхылъ зыщэ лэжьакӀуэ 13-м мазэ 6-кӀэ тхылъу ящэжауэ, къэзыщэхуахэм яӀэ ярагъэхьауэ щытар $5,621.28 хъуащ. Пэж дыдэу, тхылъ къэщэхуным папщӀэ тхыгъэ къэкӀуахэр апхуэдизу куэдт, Лонданым и тхылъ тедзапӀэм ахэр зэфӀихыфакъым, сыту жыпӀэмэ тхылъ къыщӀэзыщӀэхэм я хуэныкъуагъэр гъэзащӀэфыну тхылъхэр апхуэдизу псынщӀэу къагъэхьэзырфыртэкъым.

GSAM 425.31892 гъэм члисэ нэхъыжь А. Т. Робинсон Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм лэжьыгъэм хэгъуэшащ. А зэманым лэжьыгъэр апхуэдизу зыужьауэ щытащ, тхылъ хъумапӀэжьым и пӀэкӀэ щӀэу зы къызэгъэпэщын хуейуэ. Апхуэдэу, члисэм и зэхуэсхэм папщӀэ щӀыпӀэ хэтыну хуэкӀуэу, унэ щӀэ ин щӀащ.

GSAM 426Африкэм колледжым и унэр

GSAM 426.1Апхуэдэу лэжьыгъэр лъэбакъуэ-лъэбакъуэкӀэ ефӀэкӀуэу щытащ, Кейптаун и Ӏут къалэ цӀыкӀу Клэрмонтым колледжым и унэр щащӀыху; абы и уасэр $35,000 хъуащ. Америкэ къуэшхэм ахэм къыхуагъэзыгъэкӀуэну щӀаупщӀар зы закъуэт: колледжым и еджэныгъэм езыгъэджэфын егъэджакӀуэ гъэсахэр. Абы текӀуэдэну ахъшэр езыхэм ятыну жаӀащ. А щӀэупщӀэныгъэр гъэзащӀауэ, еджапӀэр 1893 гъэм февралым и 1-м зэӀуахащ.

GSAM 426Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и конференцэр

GSAM 426.2Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и конференцэр 1892 гъэм къызэгъэпэщащ. 1893 гъэм и Конференцэ нэхъыщхьэм макъ къыхуащтащ, Конференцэ нэхъыщхьэм хагъыхьэну. А зэманым абы члисэ 5, члисэм щӀэт цӀыху 138 иӀэт; ахэм а гъэм и пэ гъэм епщӀанэ Ӏыхьэу $34,077.32 ирагъэхьат. А конференцэм Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и конференцэм и лӀыкӀуэу Питер Уэсселс хэтащ. Абы гуащӀэ къимыщӀу Конференцэ нэхъыщхьэм $16,000 тыгъэу иритащ; ар Конференцэ нэхъыщхьэм Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм лэжьыгъэр щызэгъэпэщыным игъэкӀуэда псом нэхърэ нэхъ куэдт. Мы тыгъэм нэмыщӀу, абы и къуэшхэм ящыщ зыри и гъусэу, Чикаго къалэм хуиту хущхъуэ щатыну щӀыпӀэ лэжьыгъэр щызэгъэпэщыным папщӀэ $40,000 тыгъэу иратащ.

GSAM 426.31895 гъэм и Конференцэ нэхъыщхьэм хамэ къэралхэм хъыбарыфӀ зехьэнымкӀэ тхакӀуэ нэхъыщхьэм Африкэм и лэжьапӀэм теухуауэ къыжиӀащ:

GSAM 426.3«Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и конференцэр илъэс 2 фӀэкӀа къызэгъэпэщрэ хъуакъым. Ауэ а зэманым Конференцэ нэхъыщхьэм а лэжьапӀэм лэжьакӀуэ 12 игъэкӀуащ. Ахэм ящыщ 2-р, я псэукӀэр езыхэм ягъэзащӀэу, щӀыналъэм и кӀуэцӀ щӀыпӀэхэм хъыбарыфӀ щазехьэну кӀуащ; адрейхэр лэжьыгъэм и Ӏыхьэ зэхуэмыдэхэм хыхьащ. А конференцэм еджапӀэ зыужьыж, ибэ унэ иӀэщ, санаторэ унэри щащӀ. Бжыгъэ хъыбархэм я къэпщытэныгъэмкӀэ, члисэм щӀэтхэр 184 мэхъу».

GSAM 426Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм къыщыдэкӀ газетхэр

GSAM 426.4Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм дин хуитыныгъэм теухуа Ӏуэхугъуэм иужьрей мазэхэм ди цӀыхухэр газет 2 къыдагъэкӀыну хущӀигъэкъуащ. Зыр Голландиэм и бзэкӀэщ, «ЗыхъумакӀуэ» фӀэщыгъэ иӀэу; адрейр англыз бзэкӀэщ, «The South African Sentinel and Gospel Echo» фӀэщыгъэ иӀэу. ИужькӀэ къэтӀуар экземпляр 4,000-кӀэ къыдокӀ.

GSAM 427Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и Союз конференцэ

GSAM 427.11903 гъэм январым Африкэ и къыблэ лъэныкъуэм и Союз конференцэр къызэгъэпэщащ. Абы Кап колониэм и конференцэр, Натал-Трансваалым и конференцэр, Союз конференцэм и ӀэщӀэлъ Басутолэндымрэ Матабелелендымрэ я хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэхэри хэтт. Конференцэм къызэгъэпэща члисэ 15 иӀэщ, цӀыху 595 щӀэтщ; иджыри члисэу къызэмыгъэпэща зэгухьэныгъэ 9-ми цӀыху 90 хэтщ; щэбэтыр зыгъэзащӀэу зы закъуэу щыӀэ цӀыху 30-ри щыӀэщ. Зэхуэхьэсауэ псори 715-щ; ахэм епщӀанэ Ӏыхьэу $7,850 ирагъэхьащ. ЛэжьакӀуэ 39 щыӀат; ахэм ящыщ 21-м конференцэ зэхуэмыдэхэм къулыкъущӀапщӀэ яритырт.

GSAM 427ПОЛИНЕЗИЕМ И ЛЭЖЬАПӀЭР

GSAM 427.21876 гъэм члисэ нэхъыжь Джеймс Уайтрэ мы тхылъым и тхакӀуэрэ «Зэманым и нэщэнэхэр» газетым и зэхуэхьэса тхылъыр, дин тхылъ цӀыкӀу зыбжанэри, тхыгъэ ягъусэу Питкэрн хы тӀыгум ягъэкӀуащ. Мы тхылъхэр Горн мысым хуэкӀуэу Нью-Йорк ирагъэзэ кхъухьым тралъхьащ. Кхъухьыр Питкэрн щыӀутынууэ, абы тхылъхэр зыхуащӀахэм яритынууэ дырагъэгугъат. Хы тӀыгум щыӀэ цӀыху гуэри дыцӀыхуртэкъым, хы тӀыгум теухуауэ диӀа щӀэныгъэри зы закъуэт: Тхьэм хуэпэж, Тхьэм щышынэ цӀыхухэр абы щыпсэу жиӀэ цӀэфӀыр. Тхылъхэр гугъапӀэкӀэ дгъэкӀуащ.

GSAM 427Питкэрн кӀуэныгъэр

GSAM 427.3Джон И. Тей 1886 гъэм хы тӀыгум кӀуэху, илъэс 10 дэкӀыху, а цӀыхухэм е ди тхылъхэм теухуа хъыбар дэ зэхэтхамыкӀащ. Абдежым дэ къытхэщӀащ: «Зэманым и нэщэнэхэр» газетым и зэхуэхьэса тхылъымрэ дин тхылъ цӀыкӀухэмрэ зэрыджам и къыхэкӀыкӀэу, зы зэман гуэрым хы тӀыгум и цӀыху псом я тхьэлъэӀу махуэр тхьэмахуэм и япэ махуэм къыхахыу ебланэ махуэм трагъэзэну, Зиусхьаным и щэбэтыр ягъэзащӀэну унафэ ящӀыну мащӀэ къэнэжат. Ауэ Тей къэкӀуэху ахэр апхуэдэу Ӏуэху емыгъэщӀауэ щытащ. Хы тӀыгум кӀуэным иджыри куэд щӀауэ гукъыдэжышхуэ иӀат, ауэ абы щыӀэ цӀыхухэр езым ицӀыхуртэкъым, пэжыгъэм я гукъыдэжыр зэрыщӀидзари имыщӀэрт.

GSAM 428.1Америкэм къигъэзэжа нэужь, хъыбарыфӀ зезыхьэхэр Тыныщ океаным и хы тӀыгухэм зы хы тӀыгум къыщӀэдзауэ нэгъуэщӀым щрагъэкӀуэну кхъухь къащӀыну гущӀэгъуныгъэшхуэ хэлъу щӀэупщӀащ. Мы мурадыр и гугъапӀэ нэхъыщхьэу, ар 1889 гъэм щекӀуэкӀа Конференцэ нэхъыщхьэм хэтащ, абы Полинезием и хы тӀыгухэм я Ӏуэхум епщӀащ. Конференцэм мы лэжьыгъэм и пайдэр зыхащӀэу, Тыныщ океаным и хы тӀыгухэм щылэжьэну кхъухь щӀэн е къэщэхун папщӀэ тыгъэхэмкӀэ $12,000 зэрахуэхьэсыну макъ къыхуащтащ.

GSAM 428«Питкэрн» кхъухьыр щӀащ

GSAM 428.2А унафэм тету, 1890 гъэм гъэмахуэм, Кэлифорниэм и Оуклэнд къалэм миль 30 хуэдиз пэчыжьэ Бенишэм и благъэм «Питкэрн» кхъухьыр щӀащ. Абы и уасэр $12,035.22 хъуащ. Гъэм и еплӀанэ Ӏыхьэ 3-кӀэ а ахъшэр зэхуэхьэса хъуащ, щэбэт еджапӀэхэм мы мурад закъуэм папщӀэ ята тыгъэу. Апхуэдизу гушхуэгъуэ хэлъу, гурыфӀыгъуэкӀэ тыгъэ гуэри ящӀауэ щытакъым. 1890 гъэм сентябрым и 25-м кхъухьыр Кэлифорниэм и Оуклэнд къалэм Тхьэм и Ӏуэхум хуэгъэлъапӀэ хъуащ. А Ӏуэху хъуэжэм щыӀэну цӀыху 1,500 хуэдиз кхъухьымрэ кхъухь ӀутыпӀэмрэ зэхуэсат.

GSAM 428«Питкэрн» и япэ хы гъуэгуанэр

GSAM 428.3Октябрым и 20-м кхъухьыр и япэ гъуэгуанэм Сан-Франциско къыщежьэу и лэжьапӀэ жыжьэм ирагъэзащ. ХъыбарыфӀ зезыхьэхэу кхъухьым хэст члисэ нэхъыжь Э. Хь. Гейтсрэ и фызымрэ, члисэ нэхъыжь А. Дж. Ридрэ и фызымрэ, Джон И. Тейрэ и фызымрэ. ХъыбарыфӀ зехьэныгъэм хуэлажьэ кхъухь лэжьакӀуэхэр капитан Марш и унафэ щӀэтт. Кхъухьыр япэрейуэ Сан-Франциско къыблэ лъэныкъуэмкӀэ миль 4,000 пэчыжьэ Питкэрн хы тӀыгум кӀуащ, ноябрым и 25-м абы нэсащ. Кхъухьыр хы тӀыгум къыщежьэжа декабрым и 17-м нэс, нэхъыжь цӀыху 82 псым хагъэхат, Ебланэ махуэм и адвентист члисэу зэхэщӀахэт. Абы иужькӀэ кхъухьыр Зэгухьэныгъэ, Херви, Самоа, Ныбжьэгъу, Фиджи хы тӀыгу гупхэм кӀуащ, англыз бзэкӀэ псалъэхэм дин тхылъхэр, узыншагъэмрэ зызэтеубыдэныгъэмрэ теухуа тхылъ цӀыкӀухэр къахуагъэнауэ. 1891 гъэм сентябрым нэс мазэ 8-кӀэ хъыбарыфӀ зезыхьэхэм $1,900 хуэдиз тхылъ ящащ, еджапхъэ тхылъ куэд хуиту ягуэшауэ къищынэу.

GSAM 429.1ХъыбарыфӀ зезыхьэхэр мыбы хуэдэу щыӀэну щӀыпӀэхэм лъащӀэ щащӀащ: члисэ нэхъыжь Рид Таитим; члисэ нэхъыжь Гейтс Питкэрн къэнащ, абы щӀадза лэжьыгъэр иухыну; Тей Фиджи хы тӀыгум лэжьэну къыхихащ. 1904 гъэм апрелым и 14-м къыдэкӀа «Къэпщытэныгъэрэ хъыбарзехьэрэ» газетым члисэ нэхъыжь Фултон Фиджим и лэжьыгъэм теухуауэ етх: «Иджы мы хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэм щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 150-м нэхърэ нэхъыбэ щыӀэщ». Фиджи къыщежьэу кхъухьыр Зеландиэ ЩӀэм и Окленд къалэм ирагъэзащ, хуэныкъуэ зэхуэщӀыжыныгъэхэмрэ гъэфӀэкӀуэныгъэхэмрэ ирагъэщӀыжыну, тхылъ гуэрхэри къэщтыну.

GSAM 429ХъыбарыфӀ зезыхьэхэм я лӀэныгъэр

GSAM 429.2Гъэ 1, мазэ 11, махуэ 18 къимыӀуатэм иужьым, «Питкэрн» Сан-Франциско къигъэзэжащ, 1892 гъэм октябрым и 9-м абы нэсащ. А зэманым капитан Марш дунейм ехыжащ, Зеландиэ ЩӀэ хы тӀыгум щыщӀалъхьащ. Тей пневмонием иубыдащ, абы иужькӀэ узыншэ хъужакъым. Абыи мамыру дунейм ехыжащ, Фиджи щӀыналъэ жыжьэм щагъэпсэхужащ. Апхуэдэу псэ лъапӀэ 2 апхуэдизу псынщӀэу Полинезием и хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм худащӀащ.

GSAM 429.3Таити хы тӀыгум и Папеэте къалэм щыӀэну кӀуа хъыбарыфӀ зезыхьэхэр, зэман мащӀэ дыдэ дэкӀыу, я лэжьыгъэм и пхъэщхьэмыщхьэхэр ялъэгъуауэ гушхуэ хъуащ. А зэманым Тхьэм и гъуэгум къэкӀуэжа цӀыху 40 Ебланэ махуэм и адвентист члисэу зэхэщӀауэ зэрыщытар къагъэлъэгъуа хъыбар гуапэр я хэкум ягъэкӀуафащ.

GSAM 429«Питкэрн» и етӀуанэ гъуэгуанэр

GSAM 429.41893 гъэм январым и 17-м кхъухьыр и етӀуанэ гъуэгуанэм Сан-Франциско къыщежьащ, хъыбарыфӀ зезыхьэ мы цӀыхухэр хэсу: Б. Дж. Кэдирэ и фызымрэ, Дж. М. Колрэ и фызымрэ, Э. С. Чапмэнрэ и фызымрэ, дохутыр М. Г. Кэлог. Огайом къикӀа Хэтти Андре Питкэрн хы тӀыгум егъэджакӀуэу лэжьэну ахэм ягъусэу кӀуащ. 1893 гъэм бжьыхьэм Кэди Зэгухьэныгъэ хы тӀыгу гупым хэт Раиатеа хы тӀыгум еджапӀэ щызэӀуихащ, еджакӀуэ 60 иӀэу. Япэ еджэ зэманым и кӀэухым я бжыгъэр 105 нэсащ. ЕтӀуанэ еджэ зэманыр щӀадзэм, еджапӀэм еджакӀуэ 120 кӀуэрт.

GSAM 430«Питкэрн» и ещанэ гъуэгуанэр

GSAM 430.1Кхъухьым и ещанэ гъуэгуанэр 1893-94 гъэхэм екӀуэкӀащ. Мы гъуэгуанэм хъыбарыфӀ зезыхьэхэу хэтар Г. О. Уэллмэнрэ и фызымрэ, Лиллиан Уайтт, псори Мичигэн къикӀауэ. Ахэр Раиатеа кӀуэну хъуат, члисэ нэхъыжь Кэди и лэжьыгъэм дэӀэпыкъун папщӀэ. Стрингеррэ и фызымрэ я псэукӀэр езыхэм ягъэзащӀэу хъыбарыфӀ зехьэну кӀуащ. Ахэр Руруту къэнащ. Раротонгэм (абы щыпсэухэм щэбэтыр тхьэмахуэм и япэ махуэм и пӀэкӀэ ягъэзащӀэрт) дохутыр Колдуэллрэ и фызымрэ къэнагъэщ; Кэлифорниэм къикӀа члисэ нэхъыжь Бакнеррэ и фызымрэ Питкэрн къагъэнащ. Ар мы цӀыхухэм ядэпсэуа зэманым лэжьэкӀэщӀэ куэд къызэгъэпэщащ, ахэм щӀыпӀэм и цӀыхухэм лъэныкъуэ куэдымкӀэ пайда къахуахьу къэгъэлъэгъуащ. Япэрауэ, иджы хы тӀыгум щагъэкӀ нартыхур зигъэхьыну жьыбгъэкӀэ лажьэ мельницэр щӀащ. А жьыбгъэ къару дыдэмкӀэ Ӏэщэ-мэщэ псынщӀэхэри ягъэлажьэ, абы хы тӀыгум и цӀыхухэм нобэкӀэ ямыцӀыхуа нэгъуэщӀ лэжьэкӀэхэмкӀэ зыужьыныгъэ къихьащ.

GSAM 430«Питкэрн» и еплӀанэ гъуэгуанэр

GSAM 430.21895 гъэм декабрым и 15-м хамэ къэралхэм хъыбарыфӀ зехьэнымкӀэ тхакӀуэ нэхъыщхьэм къыжиӀащ:—

GSAM 430.3«„Питкэрн“ и еплӀанэ гъуэгуанэм къикӀыжауэ иджы хы кхъухь ӀутапӀэм щыӀэщ.... Хы тӀыгу гуп зэхуэмыдэ 9-м лэжьыгъэр щӀадзащ, ахэм мы лэжьакӀуэхэр щолажьэ:—

GSAM 430.4«Питкэрн хы тӀыгум егъэджакӀуэхэр — Э. С. Бутсрэ и фызымрэ, Хэтти Андре. Норфолк хы тӀыгум — Австралиэм къикӀауэ, я псэукӀэр езыхэм ягъэзащӀэ хъыбарыфӀ зезыхьэ зыбжанэ мыбдежым мэлажьэ. Зэгухьэныгъэ хы тӀыгухэм дин-лэжьакӀуэр — Б. Дж. Кэди; узыхэр ягъэзэщӀэжу хъыбарыфӀ зезыхьэхэр — Р. А. Прикеттрэ и фызымрэ. Раротонгэм узыхэр ягъэзэщӀэжу хъыбарыфӀ зезыхьэхэр — дохутыр Дж. Э. Колдуэллрэ и фызымрэ, пщащэ Лиллиан Уайтрэ пщащэ Мод Янгрэ; егъэджакӀуэхэр — Г. О. Уэллмэнрэ и фызымрэ, члисэ нэхъыжь Дж. Д. Райсрэ и фызымрэ. Фиджим — члисэ нэхъыжь Дж. М. Колрэ и фызымрэ. Ныбжьэгъу хы тӀыгухэм — члисэ нэхъыжь Э. Хиллиардрэ и фызымрэ. Руруту — Стрингеррэ и фызымрэ, я псэукӀэр езыхэм ягъэзащӀэ хъыбарыфӀ зезыхьэхэу. Гавайм — члисэ нэхъыжь Э. Хь. Гейтсрэ и фызымрэ; егъэджакӀуэхэр — Хь. Хь. Брэндрэ и фызымрэ. Самоам — дохутыр Ф. Э. Браухтрэ и фызымрэ. Члисэ нэхъыжь Д. А. Оуэнрэ и къуэмрэ и пхъумрэ — я псэукӀэр езыхэм ягъэзащӀэ хъыбарыфӀ зезыхьэхэр.

GSAM 431.1«„Питкэрн“ и гъуэгуанэ 4-м тхылъ куэд ищащ, хуитуи игуэшащ. Абы и къыхэкӀыкӀэу, щӀыпӀэ куэдым щэбэтыр зыгъэзащӀэхэр къыщыхъуащ. Питкэрн, Норфолк, Таити хы тӀыгухэм члисэхэр щызэгъэпэщащ».

GSAM 431«Питкэрн» щащащ

GSAM 431.2Иджы Полинезиэм и лэжьапӀэм укӀуэн папщӀэ, кхъухьыр щащӀам деж щымыӀа Ӏэмалхэр зэрыщыӀэм къыхэкӀкӀэ, кхъухьыр щащащ, лэжьыгъэр зэрагъэкӀуэкӀын папщӀэ нэгъуэщӀ ӀэмалхэмкӀэ щӀадзэжащ. Члисэ нэхъыжь Э. Хь. Гейтс иджы Полинезиэм и лэжьапӀэм и унафэщӀщ, абы гуп зэхуэмыдэхэм я лэжьыгъэр зэрызиужьым теухуа хъыбар къегъэхь.

GSAM 431ВЕСТ-ИНДИЕ

GSAM 431.31889 гъэм и щӀымахуэм Америкэ щыщ Уильям Арнольд Вест-Индием тхылъ зезыхьэ щакӀуэу щылэжьэн щӀидзащ. Ар зэрищӀэм, цӀыху 1,200-м я цӀэхэмрэ я псэупӀэ тхыпхъэхэмрэ зэхуихьащ, хъыбарыфӀ зехьэ лэжьыгъэм щагъэсэбэпын папщӀэ Дунейпсо дин тхылъ цӀыкӀухэм я зэгухьэныгъэм ахэр егъэхьащ. Ахэр зыщыпсэум тхылъхэр иригъэхьынымрэ еджапхъэхэр ягъэгъэкӀуэнымрэ пэжыгъэм гу лъытапхъэ къыхуигъэушащ, апхуэдэу Псалъэр ягъэӀуатэнымкӀэ хъыбарыфӀыр зэбгрырагъэкӀыным и гъуэгур къызэӀуихащ.

GSAM 431.4Дин лэжьакӀуэ лэжьыгъэ зэрыхуэныкъуэмкӀэ къэӀуа щӀэупщӀэм жэуапу, члисэ нэхъыжь Д. А. Болл 1890 гъэм и ноябрым Барбадосымрэ нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэмрэ лэжьэну щӀэкӀуащ. Абы и лэжьыгъэм къыхэкӀкӀэ цӀыху зыбжанэм пэжыгъэр ящтащ. 1892 гъэм Кэлифорниэ щыщ Паттерсон хы тӀыгухэм «Библиэм и еджэныгъэхэр» тхылъыр щизыхьэу, и лэжьыгъэр фӀыуэ екӀуэкӀащ. 1893 гъэм Б. Б. Ньюмен Флоридэм къикӀыу Ямайкэм кӀуащ, Арнольд щымыӀэ зэманым тхылъ зехьэ лэжьыгъэм унафэ хуищӀыну. Эвансрэ Хэкетрэ абы и гъэм Вест-Индием кӀуащ, лэжьыгъэм и а Ӏыхьэм хэхьэну. Майм члисэ нэхъыжь Хейсмеррэ и фызымрэ а лэжьапӀэм кӀуащ, Ӏэмал къызэрыхъуу лэжьэну. Абы иужькӀэ Арнольд къигъэзэжащ, мы зэм узыншагъэм теухуа тхылъхэр зехьэну. 1895 гъэм и июлым нэс Ямайкэ закъуэм апхуэдэ тхылъхэр $8,200-у щащащ, дин тхылъхэр щащам я уасэ $7,654-у щытащ; псори зэхэткӀэ $15,854 хъуащ. Апхуэдиз тхылъ зэбгрырагъэкӀыным Кингстэным цӀыху 75 зэрыхыхьэ, фӀыуэ къызэгъэпэща члисэ щызэрагъэпэщынымрэ хы тӀыгум и нэгъуэщӀ Ӏыхьэхэм дин лэжьакӀуэхэм я лэжьыгъэм гъуэгу къыхуызэӀуахынымрэ дэӀэпыкъуащ.

GSAM 432Тринидад

GSAM 432.1Мыбдеж лэжьыгъэр Ямайкэм щыщӀадзэм хуэдэу щӀадзащ. 1889 гъэм Ф. Б. Грантрэ и фызымрэ ди дин зэгухьэныгъэм и тхылъхэр къагъэхьын мурадкӀэ хы тӀыгум къагъэблэгъащ. Члисэ нэхъыжь Флауэрсрэ и фызымрэ яужькӀэ псынщӀэу къагъэблэгъащ, Ӏэмал къызэрыхъуу лэжьэну. Я лэжьыгъэр фӀыуэ екӀуэкӀащ, ауэ члисэ нэхъыжь Флауэрс тэмпературэ зыхэт узым зригъэубыдам иужь, 1894 гъэм и июным и 29-м ар лӀащ. Абы и лъэужьым члисэ нэхъыжь Э. У. Уэбстер къыхащащ; ар 1895 гъэм и августым Нью-Йоркым кхъухькӀэ къыщӀэкӀащ.

GSAM 432.21896 гъэм Вест-Индием лэжьахэр мыхэрщ: Ямайкэм члисэ нэхъыжь А. Дж. Хейсмеррэ У. У. Истменрэ, Багам хы тӀыгухэм тхылъ зезыхьэ щакӀуэ зыбжанэ. Антиль цӀыкӀу хы тӀыгухэм члисэ нэхъыжь Э. Ван Дюзенрэ и фызымрэ, БиблиэмкӀэ лэжьакӀуэу С. Ф. Пармлирэ и фызымрэ, тхылъ зезыхьэ щакӀуэу Бинрэ Хэкетрэ щыӀащ. Тринидадым члисэ нэхъыжь Э. У. Уэбстеррэ и фызымрэ, дохутыр-хъыбарыфӀзехьэу пщащэ Стеллэ Колвинрэ щылэжьащ. Лэжьыгъэм къихьар: Ямайкэм щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 110, Тринидадым Кува къалэм и пэгъунэгъуу щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 50; Барбадосым члисэ зы, Антиль цӀыкӀу хы тӀыгухэм хыхьэ Антигуэм фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм я гуп зы.

GSAM 432КУРЫТ АМЕРИКЭ

GSAM 432.3Члисэ нэхъыжь Ф. Дж. Хатчинсрэ и фызымрэ 1891 гъэм и ноябрым и 16-м Америкэ Штат Зэгуэтхэм къикӀыу Бей хы тӀыгухэм кӀуащ. А зэманым, нэхъыбэу Руатаным, Унафэ ПщӀым я еплӀанэ унафэм къызэриӀуэтам хуэдэу щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 20-м щыгъунэ щыӀащ; почтэкӀэ ярагъэгъэкӀуа еджапхъэхэмкӀэ а пэжыгъэм япэу гу лъатэу щӀадзащ. Гъищым иужькӀэ, 1894 гъэм, У. А. Миллеррэ и фызымрэ Кэлифорниэм къикӀыу Бонаккэм кӀуащ. Абы, Ебланэ махуэм и адвентистхэм ящӀа еджапӀэ унэм 1894 гъэм и июлым и 4-м къыщызэӀуаха еджапӀэм егъэджакӀуэу щылэжьэн щӀадзащ. Еджэгъуэ япэм ику иту къапщтэмэ, еджакӀуэ 34 къэкӀуащ. ЕджакӀуэхэр 45-м нэс зэрыхъуам къыхэкӀкӀэ, 1895 гъэм еджапӀэр езыр-езыру щӀэгъэкъуэн зэрыхъуар къащтащ.

GSAM 433.11895 гъэм щекӀуэкӀа Конференцэ нэхъыщхьэм члисэ нэхъыжь Хатчинс къызэриӀуэтамкӀэ, хы тӀыгухэм цӀыху 100-м хъыбарыр ягъэзащӀэу щытащ; аргуэру къызэриӀуэтамкӀэ, Ебланэ махуэм и адвентистхэм зэхуэс унэ тӀу ящӀауэ я ӀэщӀэлъу щытащ. ЩӀы зэрымащӀэмрэ, аращи, хадэ лэжьыгъэмкӀэ абы и уасэр ин зэрыхъумрэ къыхэкӀкӀэ, а тхьэлъэӀупӀэ унэхэм я зы псым и щхьэгъыу ящӀащ. А унэ тӀумрэ еджапӀэ унэмрэ Конференцэ нэхъыщхьэм и зэгухьэныгъэм тхылъышхуэу иритащ. Хы тӀыгум конференцэм и ӀэщӀэлъым и уасэр $1,789.60-у къалъытащ. 1895 гъэм нэс щаща тхылъхэм я уасэр $2,243 хъуащ.

GSAM 433Курыт Америкэм папщӀэ кхъухь цӀыкӀу

GSAM 433.2ХъыбарыфӀзехьэхэр хы тӀыгу зым къикӀыу нэгъуэщӀ хы тӀыгум зэрырагъэкӀуэн кхъухь цӀыкӀу зиӀэным и тыншагъэмрэ и фӀыгъуэмрэ конференцэм гу къылъагъэтэм, Бей хы тӀыгухэм лэжьыгъэр щызэрагъэкӀуэкӀын папщӀэ апхуэдэ кхъухь ящӀыну унафэ ящӀащ, абы и хъаржыр $3,000-м темыкӀыу.

GSAM 433.31896 гъэм Курыт Америкэм лэжьакӀуэ плӀы фӀэкӀ щыӀакъым: члисэ нэхъыжь Ф. Дж. Хатчинсрэ и фызымрэ, Испан Гондурасым члисэ нэхъыжь Дж. А. Морроурэ и фызымрэ. Британ Гондурасым и къалащхьэ Белизым, еплӀанэ унафэм тету ебланэ махуэр зыгъэзащӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм я гуп щыӀащ. А лэжьапӀэм и лэжьыгъэм и нэхъыбэр Кариб хым и хы тӀыгухэм щагъэзащӀащ. Мыбдеж доллар мин зыбжанэм я уасэ тхылъ щащащ, цӀыху 60-р ещанэ мелыӀычым и хъыбарым и пэжыгъэм щыгуфӀыкӀырт.

GSAM 434Члисэ нэхъыжь Хатчинс и лӀэныгъэ

GSAM 434.1Гъэ 12-м щыгъунэ члисэ нэхъыжь Ф. Дж. Хатчинс Курыт Америкэм и лэжьапӀэм щыпэжу, Ӏэпкълъэпкъ псори иритауэ щылэжьащ. И кӀэухым и къарур фӀэкӀуэдащ, узым и лӀэныгъэ къихьащ. Иджы ар жейм хэлъщ, Зиусхьэным и макъым ежьэу — щыпэжхэр зыгъэушын макъым.

GSAM 434КЪЫБЛЭ АМЕРИКЭ

GSAM 434.2Ебланэ махуэм и адвентистхэм я дин гупсысэхэр Къыблэ Америкэм япэу тедза тхылъхэмкӀэ щыцӀыху хъуащ. 1891 гъэм и октябрым Снайдер, Штауффер, Ноулин сымэ Аргентинэм тхылъ зезыхьэ щакӀуэу щылэжьэн щӀадзащ. 1893 гъэм Конференцэ нэхъыщхьэм и унафэкӀэ Иллинойс щыщ, немыч дин лэжьакӀуэ, члисэ нэхъыжь Ф. Хь. Уэстфаль мы хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэм и лэжьыгъэм хыхьащ. 1894 гъэм Кэлифорниэ щыщ Фрэнк Келли езым и хъаржкӀэ хъыбарыфӀзехьэу Колумбиэ Штат Зэгуэтхэм кӀуащ. Мазэ зыбжанэм иужькӀэ нэгъуэщӀ лэжьакӀуэхэр яужькӀэ кӀуащ, апхуэдэу мы хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэщӀэр щӀадзащ. 1896 гъэм а лэжьапӀэм и лэжьыгъэм теухуа мы хъыбарыр къагъэхьащ: Чилим дин лэжьакӀуэ зы щыӀэщ — 1895 гъэм и октябрым и 19-м къэса члисэ нэхъыжь Г. Хь. Бейбер; тхылъ зезыхьэ щакӀуэ тӀу — Ф. У. Ричардсрэ Ф. Хь. Дэвисрэ. Аргентинэм дин лэжьакӀуэ тӀу, Ф. Хь. Уэстфальрэ Жан Вюйёмьеррэ, тхылъ зезыхьэ щакӀуэ тӀу, О. Оппегардрэ С. А. Ноулинрэ, щыӀэщ. Ахэм нэгъуэщӀу БиблиэмкӀэ лэжьакӀуэ плӀы щыӀэщ: Люси Пост, Снайдеррэ и фызымрэ, Джон Маккарти. Бразилием дин лэжьакӀуэ тӀу, члисэ нэхъыжь У. Хь. Тэрстонрэ Хь. Ф. Графрэ, тхылъ зезыхьэ щакӀуэ щы, А. Б. Штауффер, Дж. Ф. Бергер, Дж. А. Бергер, щыӀэщ. Британ Гвианэм дин лэжьакӀуэ тӀу, члисэ нэхъыжь У. Г. Нилендрэ члисэ нэхъыжь П. Гиддингсрэ, дохутыр-хъыбарыфӀзехьэ тӀу, дохутыр Б. Дж. Феркойтрэ и фызымрэ, щыӀэщ.

GSAM 435.11896 гъэм нэс Чилим доллар 1,000-м и уасэ тхылъ щащащ, щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 30-м тхылъ зезыхьэ щакӀуэхэм къащэхуа тхылъхэм еджэу щэбэтымрэ абы епха пэжыгъэхэмрэ ящтащ. Бразилиемрэ Аргентинэмрэ доллар 10,000-м и уасэ тхылъ щащащ; абы нэхърэ нэхъыфӀу щытар, цӀыху 100-м щэбэтыр ягъэзащӀэу щытащ. Члисэ зы, щэбэт еджапӀэ тху къызэрагъэпэщащ. Аргентинэм къызэгъэпэща члисэ щы щыӀащ: Буэнос-Айресым, Креспом, Сан-Кристобалым. Британ Гвианэми къызэгъэпэща члисэ зы, щэбэтыр зыгъэзащӀэ цӀыху 50 щыӀащ; апхуэдэу Къыблэ Америкэм Ебланэ махуэм и адвентистхэр псори зэхэткӀэ 150 хъуащ.

GSAM 435КЪЫБЛЭ ХЪЫБАРЫФӀЗЕХЬЭХЭМ Я ЗЭГУХЬЭНЫГЪЭ

GSAM 435.2ПэжыпӀэу жыпӀэмэ, мы зэгухьэныгъэр хамэ къэралым щыщу къэплъытэ хъунукъым, ди хэкум щыпсэу хамэ лъэпкъым (африкэхэм) хъыбарыфӀыр яригъэӀуатэ пэтми. Иджыри къэхъуа лэжьыгъэ пхъэщхьэмыщхьэхэм папщӀэ, Тхьэм и фӀыгъуэмкӀэ, зэмыувыӀэу лэжьэ члисэ нэхъыжь Дж. Э. Уайт фӀыщӀэ ин хуэщӀыпхъэщ.

GSAM 435.31893 гъэм и щӀымахуэм, сэ Иллинойс конференцэм и тхьэмадэу сыщылэжьэм, члисэ нэхъыжь Уайт сыдеж къэкӀуащ, Къыблэ Штатхэм щыпсэу цӀыху фӀыцӀэхэм папщӀэ и гум щӀэгъуэ ин илъу. Ар Чикагом тхьэмахуэ зыбжанэ щыӀэну зэрищытам къыхэкӀкӀэ, а къалэм щыпсэу цӀыху фӀыцӀэхэм папщӀэ лэжьэну хуит щӀынымкӀэ къыщӀэупщӀащ. И щӀэупщӀэр гушхуэу къащтащ, абдежым мы насыпыншэ лъэпкъым папщӀэ и лэжьыгъэм и пэжыпӀэ щӀэдзапӀэр щыщӀидзащ.

GSAM 435Члисэ нэхъыжь Уайт и хъыбарыфӀзехьэ кхъухь пкӀащӀэ

GSAM 435.4А зэманым щегъэжьауэ ар Къыблэ лэжьапӀэм папщӀэ тхьэлъэӀу, мурад ищӀу щытащ. Абы теухуа зэригупсысэм, и мурадхэр нэхъыбэу зэфӀэкӀын хъуащ, и кӀэухым Мичигэн хы цӀыкӀум и пэгъунэгъуу «Нэхущ вагъуэ» зыхуаӀуа кхъухь пкӀащӀэ ящӀащ. Мы псым тет «Бейт-Элыр» иӀэу ар Чикагом кӀуащ, абдежым къыщегъэжьауэ Иллинойсрэ Миссисипирэ псыхэм я псы ежэхым ирикӀуэу, 1895 гъэм и январым и 10-м Миссисипи штатым хыхьэ Виксбергым нэсащ. Мыбдеж лэжьэгъу зыбжанэм я гъусэу, зыми лэжьыгъэ щимыщӀа щӀыпӀэм и лэжьыгъэр щӀидзащ.

GSAM 436Къыблэ хъыбарыфӀзехьэхэм я зэгухьэныгъэм и лэжьыгъэ

GSAM 436.11903 гъэм и апрелым и 9-м Конференцэ нэхъыщхьэм члисэ нэхъыжь Уайт къыщигъэхьа хъыбарым щыщ къытхуэхьынущ; абы лэжьыгъэм къихьар къегъэлъагъуэ, а зэманым Къыблэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм и щытыкӀэр къеӀуэтэ:—

GSAM 436.2«Ди зэгухьэныгъэм Миссисипим еджапӀэ тху къызэригъэпэщащ, иджы ахэр егъэкӀуэкӀ... Мы еджапӀэхэр Виксбергым, Язу-Ситим, Колумбусым, Джексон щыӀэщ... Ди лэжьакӀуэхэм Теннесси штатым хыхьэ Нэшвилл, Мемфис, Эджфилд-Джанкшен къалэхэм, Кентукки штатым хыхьэ Луисвиллрэ Боулинг-Гринрэ къалэхэми лэжьыгъэр щагъэкӀуэкӀащ.

GSAM 436Къыблэм щылэжь лэжьакӀуэхэр

GSAM 436.3«Иджы зэгухьэныгъэм и лэжьапӀэ зэхуэмыдэхэм лэжьакӀуэ 27 щыӀэщ. Къыблэ хъыбарыфӀзехьэхэм я зэгухьэныгъэм и лэжьыгъэм Ӏэ тралъхьа дин-лэжьакӀуэ тху щагъэхьэзыращ... ЕджапӀэ егъэджакӀуэ 13 гъуэгу зэхуэмыдэхэмкӀэ я лэжьыгъэм папщӀэ гъэхьэзыра хъуащ... Зэгухьэныгъэм щӀалэ зы Нэшвилл щыӀэ Мехарри дохутыр колледжым дохутыру щегъаджэ, нэгъуэщӀ зыми а еджапӀэм щеджэнымкӀэ дэӀэпыкъуныгъэ хуащӀ... БиблиэмкӀэ лэжьакӀуэфӀ зыбжанэ гъэхьэзыра хъуащ. ЕгъэджакӀуэхэм я зыбжанэри мы лэжьапӀэм щылэжьэфу мэхъу.

GSAM 436«Нэхущ вагъуэ» кхъухь пкӀащӀэр

GSAM 436.4«„Нэхущ вагъуэр“ си мылъку щхьэхуэщ, си ахъшэ закъуэкӀэ щӀауэщ. Абы къыдэкӀуэу, мы кхъухьым и кӀуэныгъэм хуэныкъуа хъарж псори си хэхъуэныгъэм къыхахауэ тефӀащ. Кхъухьым щыпсэуным и хъаржхэри сэ си пщэ щылъу щытащ жысӀэри хъунущ. Гупым цӀыху 10-м щегъэжьауэ 18-м нэс щыхъуащ куэдрэ... Гъэ куэдкӀэ зэгухьэныгъэм щылэжьэ лэжьакӀуэ псоми я лэжьыгъэхьэхэри тыгъэхэм къыхахуакъым, си хэхъуэныгъэ щхьэхуэм къыхахащ.

GSAM 437Къыблэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм папщӀэ ахъшэр къызэрыхъуар

GSAM 437.1«„А ахъшэр дэнэ къыщыфщта?“ — щӀэупщӀэ къэувэнкӀэ хъунущ. Зиусхьэным дэ къытитащ. Тхылъ цӀыкӀу зыбжанэ тедза хъуащ. Япэр „ХъыбарыфӀым и япэ еджапхъэр“ щытащ; ар япэу цӀыху фӀыцӀэхэр щагъэджэн папщӀэ къэгупсысауэ щытащ. Тхылъ мин зыбжанэ щэну гугъапӀэ щыӀащ, ауэ дыгъэщӀэгъуэну, щащар тхылъ мелуан зы-м щыгъунэ нэсащ.

GSAM 437.2«Анэм [Миссис Э. Г. Уайт] „Христос — ди КъегъэлакӀуэр“ тхылъымкӀэ къыддэӀэпыкъуащ; абы тхылъ мин 300 е мин 400 щащащ. „Хъыбар нэхъыфӀхэм“ тхылъ мин 200 е мин 300 щащащ. „КъэкӀуэн Пщы“ тхылъым зэбгрырагъэкӀар зыщӀэту зэтралъхьэмэ, миль 4 и лъагагъ зиӀэ пкъо хъунущ, жаӀэу къалъытэ. А тхылъхэм я щэныгъэмкӀэ къытхуэхъуа тхакӀуэ ӀыхьэхэмкӀэ, нэгъуэщӀ Ӏуэху куэдымрэ лэжьыгъэ гъуэгу куэдымрэ дрипщӀэу, „Нэхущ вагъуэр“ дгъэщӀащ».

GSAM 437КЪЭРАЛ КУЭДЫМ

GSAM 437Мексикэ

GSAM 437.3Мы къэралым ди лэжьыгъэр 1894 гъэм Гвадалахарам дохутыр хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэ щыкъызэгъэпэщынымкӀэ щӀэдзащ. 1896 гъэм лэжьакӀуэхэм теухуа мы хъыбарыр къагъэхьащ: члисэ нэхъыжь Д. Т. Джонсрэ и фызымрэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэм унафэ хуэзыщӀхэрщ. ЕгъэджакӀуэхэр Ора А. Осборн, миссис А. Купер, Кейт Росс, абы щыщ дэӀэпыкъуакӀуэ зы щытащ. Дохутыр-хъыбарыфӀзехьэхэр дохутыр Дж. А. Нил, А. Купер, миссис А. Дж. Райс, миссис Бартлетт, миссис Рейчел Флауэрс щытащ. Махуэ къэс узэж цӀыху 40-м лэжьапӀэм и дэӀэпыкъуныгъэр къагъэсэбэпащ, еджакӀуэ 40 хъыбарыфӀзехьэ еджапӀэм кӀуащ. А зэманым $12,000 и уасэ зиӀэ узыншагъэ гъэпсауэпӀэщӀэ щӀыуэ щытащ.

GSAM 437Курыт Африкэ

GSAM 437.41893 гъэм ещанэ мелыӀычым и хъыбарым и лэжьыгъэр апхуэдизу зыужьащ, Конференцэ нэхъыщхьэм и комитетым Курыт Африкэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэ щыкъызэгъэпэщыну къыхуэгъэгъуэным и уасэ иӀэу къилъытэу. Аращи, „Ӏэмал къызэрыхъуу Матабелелендым хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэ къызэӀуахын“ унафэ ящӀащ. А унафэм тету, 1894 гъэм Ебланэ махуэм и адвентистхэм я гуп мы къэралым кӀуащ, акр 12,000 и инагъ зиӀэ хуторагъуэ къыхахащ. 1895 гъэм щекӀуэкӀа конференцэм члисэ нэхъыжь С. Б. Триппрэ и фызымрэ, У. Хь. Андерсонрэ и фызымрэ, дохутыр А. С. Кармайкл мы лэжьапӀэ жыжьэм и хъыбарыфӀзехьэхэу къыхащащ. Ахэр зыӀэзыбжьэу гъуэгу жыжьэм папщӀэ зэхьэзырын щӀадзащ, хы гъуэгум гугъуехьыншэу кӀуам иужькӀэ, 1895 гъэм и июлым и 26-м кӀуэпӀэм нэсащ.

GSAM 438Дыщэ хыӀуфэ

GSAM 438.1Гъэ зыбжанэ Африкэм и дыгъэ къухьэпӀэ хыӀуфэм щегъэжьауэ Ебланэ махуэм и адвентистхэм Македон дэӀэпыкъуныгъэ щӀэупщӀэ макъыр къахуэкӀуэу щытащ. Адвентист тхылъхэм еджэу пэжыгъэм гу лъытапхъэ къыхуэуша хъуащ, ауэ 1894 гъэм е абы щыгъунэу фӀэкӀ дэӀэпыкъуныгъэ ягъэкӀуакъым. А зэманым Конференцэ нэхъыщхьэм и комитетым члисэ нэхъыжь Сэнфордрэ Рудольфрэ къигъэблэгъащ, апхуэдиз зэманкӀэ къэзыжьэ лэжьыгъэм щӀэдзэну. Ахэр жыджэру, гушхуэныгъэ яӀэу лэжьапӀэм кӀуащ. Ауэ зэман куэд дэмыкӀыу, члисэ нэхъыжь Сэнфорд тэмпературэ зыхэт узым зригъэубыдащ; абы апхуэдизу ар щыбгъэдэлъщ, къэралыр „цӀыху хужьым и кхъэмащэ“ жаӀэу. Узыр зэщӀэзыпщӀыкӀыныгъэ щы къыхуэхъуащ, абы иужькӀэ псэуу къэнэн папщӀэ Америкэм игъэзэжын хуей хъуащ. Дыгъэ къухьэпӀэ хыӀуфэм нэгъуэщӀхэр ягъэкӀуащ; ахэм яхэтащ члисэ нэхъыжь Д. У. Хейл, Джордж Ф. Керрэ и фызымрэ, Г. П. Риггс. Ауэ мыужьрейр узым апхуэдизу къуэпсэжауэ щытащ, псэуу къэнэну гугъапӀэ имыӀэу. Климатыр зэхъуэкӀамэ къигъэфӀыжыну гугъэу, ар Англием кӀуащ. АбыкӀэ ар езыррэ и ныбжьэгъухэмрэ я гугъэр хэуэжащ: и къарур щӀэжу, и кӀэухым лӀащ, абдежым щагъэтӀылъащ. Абыи Псэзытым и къэкӀуэгъуэм ежьэ.

GSAM 438Индиэ

GSAM 438.21890 гъэм и январым и 12-м члисэ нэхъыжь Хьэскэл Африкэм и къыблэ-дыгъэ къэкӀыпӀэ хыӀуфэм щыӀэ Дурбан порт къыщекӀуэтыжыу, кхъухькӀэ Калькуттэ, Индиэ, Чин, Япон кӀуащ. А зэманым ипэкӀэ и тхакӀуэ Перси Т. Маган ар къыдэкӀуэну къыдэкӀуауэ щытащ. Индием щӀэкӀуэн мурадыр щытыкӀэр „зэхэгъэкӀын“ щытащ: Ебланэ махуэм и адвентистхэр а лэжьапӀэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм щӀадзэм деж, ущие ятыну зыхуэныкъуэ хъыбархэр зэхуахьэс мурадкӀэ. Индием хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэ къызэрагъэпэщыну я мурадым къыхэкӀкӀэ, Конференцэ нэхъыщхьэм 1893 гъэм Уильям Ленкер а къэралым тхылъ зезыхьэ щакӀуэу кӀуэну къыхуигъэгъуащ. А ущием тету, ар Индием кӀуащ, Ебланэ махуэм и адвентистхэм я тхылъхэр къихьащ. ИужькӀэ Ленкер къызэриӀуэтамкӀэ, ар езыррэ нэгъуэщӀ цӀыху плӀымрэ 1896 гъэм нэс Индием и Ӏыхьэ зэхуэмыдэхэм тхылъ зехьэу щылэжьащ, $10,000 и уасэ тхылъ щащащ. Щаща тхылъхэм къыхэкӀкӀэ къэуша гу лъытапхъэр къигъэлъагъуэн папщӀэ, абы аргуэру къыжиӀащ, Индием и дыгъэ къухьэпӀэ хыӀуфэм щыӀэ Мадрасым и пэгъунэгъуу тхылъ зехьэу щылэжьэм, „абы щыщ дин хъыбарзехьэ зы-м «Даниилрэ Къэгъэлъэгъуэныгъэрэ теухуа гупсысэхэр» тхылъ зы къищэхун папщӀэ миль 60 лъэсрэ къикӀащ“.

GSAM 439Джорджиэ Баррус Индием

GSAM 439.11895 гъэм пщащэ Джорджиэ Баррус Кэлифорниэм къикӀыу Индием кӀуащ. Абы нэсу бенгал бзэр зригъэщӀэн щӀидзащ, зэман куэд дэмыкӀыу хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм щӀидзащ. 1896 гъэм нэс ди лэжьакӀуэхэм яхэтынкӀэ цӀыху зыбжанэм Зиусхьэным и щэбэтыр гъэзащӀэн щӀадзащ.

GSAM 439.21896 гъэм а лэжьапӀэм члисэ нэхъыжь Д. А. Робинсонрэ и фызымрэ щылэжьащ. Пщащэ Мей Тейлоррэ пщащэ Джорджиэ Баррусрэ БиблиэмкӀэ лэжьакӀуэхэрщ. Ленкеррэ Мастерсрэ тхылъ зезыхьэ щакӀуэхэрщ. ХъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэм и унэм папщӀэ хуэфащэ унэ гъуэта хъуащ, ахэм я лэжьыгъэм къыхэкӀкӀэ къэувэ хуэныкъуагъэхэр ягъэзащӀэн папщӀэ дохутырхэмрэ узэжхэм хуэлажьэхэмрэ нэгъуэщӀ дэӀэпыкъуныгъэмрэ зэрахуэныкъуэмкӀэ хэкум щӀэупщӀэ ягъэкӀуащ. А щӀэупщӀэм члисэ нэхъыжь Браунрэ нэгъуэщӀхэмрэ жэуап къратащ. Ар езыррэ члисэ нэхъыжь Д. А. Робинсонрэ 1899 гъэм и декабрым и кӀэухым Индием и Бенгалым хыхьэ Карматарым щылӀащ.

GSAM 439Гавай, Сандвич хы тӀыгухэр

GSAM 439.31884 гъэм Ла Рюрэ Генри Скоттрэ езыхэм я хъаржкӀэ Гавай хъыбарыфӀзехьэу кӀуащ. Ахэр цӀыху къэс хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэ хуэщӀынымрэ тхылъ щэнымрэ щӀадзащ. Абы хы тӀыгум апхуэдэ гу лъытапхъэ къыщигъэушащ, Конференцэ нэхъыщхьэм 1885 гъэм и ноябрым члисэ нэхъыжь Уильям Хили къэкӀуэн зэманым Гавай лэжьэну кӀуэну, а мурадым папщӀэ Кэлифорниэ конференцэр шэтрыр зэманкӀэ къуитыну къыщӀэупщӀыну унафэ ящӀауэ. Апхуэдэу зэхьэзырауэ члисэ нэхъыжь Хилирэ хы тӀыгум иджыри щыӀахэмрэ 1886 гъэм и гъэмахуэм шэтырым щекӀуэкӀ зэхуэс щагъэкӀуэкӀащ. Мы лэжьыгъэм къыхэкӀкӀэ цӀыху зыбжанэм хъыбарыр ящтащ. Ла Рю 1889 гъэм нэс Гонолулу щыӀащ, а гъэм Чин щыӀэ Гонконг кхъухькӀэ кӀуащ.

GSAM 440Гавай щыпсэу чинхэм я деж лэжьыгъэ

GSAM 440.1Ауэ 1895 гъэм и мартым Конференцэ нэхъыщхьэр зэхуэсауэ къэщӀыху, хы тӀыгум дин лэжьакӀуэхэм я лэжьыгъэ мащӀэ фӀэкӀ щыӀакъым. А зэманым „члисэ нэхъыжь Гейтсрэ и фызымрэ, чинхэр щагъэджэн егъэджакӀуэхэу Брэндрэ и фызымрэ, Гонолулу хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэм хэхьэну кӀуэн“ унафэ ящӀащ. Егъэджэныгъэ лэжьыгъэр зыӀэзыбжьэу щӀадзащ; члисэ нэхъыжь Гейтс и узыншагъэр быдэ мыхъуми, лэжьыгъэр иригъэкӀуэкӀын папщӀэ и лъэкӀ псори ищӀащ. Дохутыррэ узэжхэм хуэлажьэхэмрэ зэман куэд дэмыкӀыу хъыбарыфӀзехьэхэм яужькӀэ кӀуащ, хъыбарым и а Ӏыхьэм и лэжьыгъэр фӀыуэ щӀадзащ.

GSAM 440ХъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэхэм я къэпщытэныгъэ, 1903 гъэм и январым и 1-м

GSAM 440.21902 гъэм и декабрым и 31-м хамэ къэралхэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэхэм я тхакӀуэ къигъэхьа хъыбарым Америкэ Штат Зэгуэтхэм я нэмыщӀым хъыбарым и лэжьыгъэр щекӀуэкӀыр мыпхуэдэу къегъэлъагъуэ:—

GSAM 440.3Австралие зэгуэт конференцэм хохьэ Викторие, Нью-Саут-Уэльс, ЩӀэ Зеландие, Квинсленд, Къыблэ Австралие, Тасмание, Дыгъэ къухьэпӀэ Австралие конференцэхэр.

GSAM 440.4Европэ Конференцэ нэхъыщхьэм хохьэ Немыч зэгуэт конференцэр, Дыгъэ къухьэпӀэ Германие, Дыгъэ къэкӀыпӀэ Германие, Къыблэ Германие, Голландие, Фламанд Бельгие, Австро-Венгрие, Балкан къэралхэр, Немыч Швейцарие, Къыблэ Урысей, Ищхъэрэ Урысей, Курыт Урысей.

GSAM 440.5Скандинавие зэгуэт конференцэм хохьэ Дание, Норвегие, Швецие, Финляндие, Исландие.

GSAM 441.1Британ зэгуэт конференцэм хохьэ Ищхъэрэ Англие, Къыблэ Англие, Ирландие, Шотландие, Уэльс.

GSAM 441.2Француз-латин зэгуэт конференцэм хохьэ Француз Швейцарие, Францэ, Италие.

GSAM 441.3Дыгъэ къэкӀыпӀэ хъыбарыфӀзехьэ лэжьапӀэм хохьэ Мысыр, Сурие, Тырку.

GSAM 441.4Къыблэ Африкэ зэгуэт конференцэм хохьэ Кап колоние, Натал-Трансвааль, Басутоленд, Матабелеленд.

GSAM 441.5НэгъуэщӀхэр: Бермуд хы тӀыгухэр, Бразилие, Британрэ Голландрэ Гвианэ, Курыт Америкэ (къыблэ Ӏыхьэр), Чин, Фиджи, Индиэ, Ямайкэ, Япон, Антиль цӀыкӀу хы тӀыгухэр, Мексикэ, Ньясаленд, Питкэрн, Пуэрто-Рико, Ла-Платэ, Раротонгэ, Самоа, Зэгухьэныгъэ хы тӀыгухэр, Суматрэ, Тонгэ, Тринидад, Дыгъэ къухьэпӀэ хыӀуфэ (Къыблэ Америкэ), Дыгъэ къухьэпӀэ хыӀуфэ (Африкэ).

GSAM 441.6Мы лэжьапӀэ зэхуэмыдэхэм ӀуэхукӀэ щылэжь лэжьакӀуэхэм я бжыгъэр 754-щ; ахэм яхохьэ дин лэжьакӀуэхэр, дин лэжьыгъэм тету лэжьэну хуитыныгъэ зиӀэхэр, БиблиэмкӀэ лэжьакӀуэхэр, тхылъ зезыхьэ щакӀуэхэр, унэ къэс зекӀуэ тхылъ зезыхьэ щакӀуэхэр.

GSAM 441Лэжьыгъэм мыхьэнэшхуэ зиӀэ щӀыпӀэхэр къызэгъэпэща хъуащ

GSAM 441.7Ди хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэхэм теухуа мы хъыбар кӀэщӀхэм къытхуагъэлъагъуэм тету, 1896 гъэм хамэ къэралхэм хъыбарыфӀзехьэ лэжьыгъэхэм я тхакӀуэм жиӀам хуэдэу жытӀэ хъунущ:

GSAM 441.7«Иджы дунейм и Ӏыхьэ нэхъыбэм хъыбарым и лэжьыгъэм папщӀэ мы мыхьэнэшхуэ зиӀэ щӀыпӀэхэр къызэгъэпэщауэ зэрыщыткӀэ, Тхьэм И къару кӀэухыншэмкӀэ зэман кӀэщӀкӀэ лэжьыгъэ ин, къару зыхэлъ иухыфынущ. Абы И лэжьыгъэр пэжыгъэм тету зэман кӀэщӀкӀэ иухынущ».

Notes

  1. Римым щыӀэхэм 15:21. ↩

Note

Back