24 Ӏыхьэ — НэгъуэщӀ бегъымбарӀуатэхэр зэрызэщӀар
GSAM 376.1«Иджыри мы махуэмрэ къыщыӀуэри, ебгъуанэ мазэм и 24-м щегъэжьауэ, Зиусхьэнэм и лъапӀэ унэм и лъабжьэр щагъэтӀылъа махуэм щегъэжьауэ, фыгупсыс. Жылэр иджыри гуэным илъ? Пэжщ, жызумейми, инжырми, гранатми, зейтун жыгми иджыри пхъэщхьэмыщхьэ къатакъым. Мы махуэм щегъэжьауэ Сэ фӀыгъуэ фхуэсщӀэнущ.»1
GSAM 376.2Ещанэ мелыӀычым и хъыбарыр япэ къыщыщӀэдзам щегъэжьауэ шэчыншэу, зэпымыууэ зэрызиубгъур Зеруббабелым лъапӀэ унэм и лъабжьэ мывэр щиува махуэм щегъэжьауэ иӀа ехъулӀэныгъэм епщэн хуэфащэщ.
GSAM 376Гукъыдэж зыгъэкӀуэд къэкӀуэнур
GSAM 376.3Журт лъэпкъым я ахъшэ щытӀэхэри я гуэнэщхэри нэщӀу щыт пэтрэ, Зиусхьэнэм и лъапӀэ унэ щӀэщӀэну щахуигъэувамэ, цӀыхум я плъыфэкӀэ ар шынагъуэу къыщӀэкӀат. Ауэ фӀэщхъуныгъэкӀэ щахуигъэува унафэр ящӀэри, лэжьыгъэм фӀыуэ щащӀэри, Тхьэм и фӀыгъуэ зэрыхуахъуар къагурыӀуэжащ. Мы ещанэ хъыбарым и къэхъугъэхэр къэдгъэлъагъум, езым и гъуэгум къызэригъакӀуэу зыхуейхэм Тхьэм и Ӏэ къарэу зэрыхуахъур дыкъагурыӀуэ. Гугъуехьыр я лъэныкъуэкӀэ щытми, Зиусхьэнэм фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм я деж Тхьэм и лъэпкъымрэ и лэжьыгъэмрэ яхуищӀэ гулъытэр мыгъунэу гурыӀуэгъуэ хъурщ.
GSAM 376Щыхьэтыгъэм цӀыхум и щытыкӀэр къызэригъэлъэгъуэр
GSAM 376.41862 гъэм ноябрым и 24-м, сыхьэт зэгъусэу, Мичигэн къэралым и Гринвиллем Уильям Уилсон и унэм зэхуэситӀ щӀащ, а щыпӀэм щэбэт пэжым фӀэщхъуныгъэ зыхуащӀа цӀыхухэм папщӀэ члисэ зэхуигъэпэщыныгъэитӀ щӀэну. Гринвилл члисэм и зэхуэсыр члисэ нэхъыжь Уайтрэ и щхьэгъусэмрэ зы пэшым щӀащ, члисэ нэхъыжь Байингтонрэ сэрэ адрей пэшым Уэст Плэйнс члисэм и зэхуэсыр дгъэкӀуэтэрт. Зы пэшым япэу щӀэщӀэныгъэр щащӀэу щытам, адрей пэшым Миссис Уайт щыхьэтыгъэ зэрыщыхуищӀыр зэхэтхырт. ДыщӀэщӀэныгъэм гугъуехь гуэрхэр къыщыхъури, зэман фӀыуэ къэхъуам деж Миссис Уайт бжэр Ӏуихри, къызжиӀащ: «Къуэш Лафборо, мы гупыр къысщыплъым, мыбдеж щытхэм я зыщыщ папщӀэ щыхьэтыгъэхэр сиӀэу къысхуэгурыӀуэ. Фэ фызэрыхуэфащэм, сыкъыкӀуэнщ, псалъэ яхуэсщӀэнщ». Ар дыщыхуейуэ деж щыхъуат, икӀи къакӀуэжащ. Члисэ нэхъыжь Байингтонрэ сэрэ нэмыщӀ, пэшым щытхэм ящыщу цӀыхуищ закъуэм я цӀэр ищӀэрт; адрейхэр Миссис Уайт имыцӀыху цӀыхухэт, теплъэгъуэм къыщыхуагъэлъэгъуахэм фӀэкӀа, абы зэи имылъэгъуахэу.
GSAM 377Мистэр Пратт и гъащӀэр къызэрыӀуатэр
GSAM 377.1Псалъэ щӀэну къэтэджам, Миссис Уайт жиӀащ: «Къысхуэфгъэгъу, жысӀэн хуейр щызэфсӀуэтэкӀэ фи теплъэхэр къэзгъэлъэгъуэмэ, фи цӀэхэр сымыщӀэу щытщи. Фи нэкӀухэм сызэреплъу, Зиусхьэнэм фи гугъу къызигъэлъэгъуар си нэгу къыщӀохьэ. Мо плӀэнэпэм къуэс, нэ закъуэ зиӀэ лӀыр [зыгуэр къыпщӀокӀри, “Праттщ и цӀэр” жриӀащ] дин теухуауэ псалъэ дэгъуэ къыжӀэрэ езым и пщӀэ ин щӀэрэ, ауэ иджыри къызэрыфӀэщхъуныгъэ ищӀакъым. Иджырей и щытыкӀэм члисэм фымыщтэ, сыту жыпӀэмэ ар чыристанкъым. И зэманым и нэхъыбэр лэжьапӀэхэмрэ тучанхэмрэ я деж Ӏуэхуншэу щегъакӀуэ, пэжыгъэм и теорием теухуауэ дауем хэту, и щхьэгъусэм унэм пхъэ икъутэн, хадэм кӀэлъыплъын, нэгъуэщӀхэри ищӀэн хуей щыхъукӀэ. И щэн-къэщэхуным щит псалъэхэр къигъэзэщӀэжыркъым. И гъунэгъухэм дин теухуа и псалъэм фӀэщхъуныгъэ ящӀакъым. Иджырей щытыкӀэм дин папщӀэ, езым папщӀэ, ар теухуауэ зыри мыжрэ псалъэмыхъуэну нэхъыфӀщ».
GSAM 378Къуэш Барр гуфӀэгъуэ щӀа
GSAM 378.1Миссис Уайт адэкӀэ къепсэлъащ: «Мы къуэш нэхъыжьыр [абы къыщыхуилъэгъуэм зыгъуэр “Къуэш Барр” жриӀащ] адрей лӀым пыухыкӀэу пэщӀэувэу къысхуагъэлъэгъуащ. Ар и гъащӀэм щапхъэ дыдэщ, псалъэ итахэр псори гулъытэ хэлъу егъэзащӀэ, и унагъуэр фӀыуэ еӀыгъ. И гъунэгъухэм пэжыгъэм теухуауэ псалъэ яхуищӀэнри игъэгушхуэфыркъым, лэжьыгъэр игъэукӀытэну икӀи зэран хуэхъуну щынэу. Зи гуэныхьхэр Тхьэм зэрыхуигъэгъуэну къыщӀыфӀэщхъуфынукъым, езыр члисэм щыщ хъун папщӀи зэрымыфащэр къигупсысэ». Абы къуэш Барр къыжриӀащ: «Къуэш Барр, Зиусхьэнэм къыпхуэсӀуэтэну къызжриӀащ: пщӀэу щыта уи гуэныхьхэр псори къэбгъэӀуэтэжащ, икӀи уи гуэныхьхэр куэд щӀауэ къыпхуигъэгъуащ — ар уи фӀэщ пщӀымэ закъуэ». Къуэшым и нэкӀум телъ нэщхъеягъэр псынщӀэу кӀуэдыжащ. И щхьэр къиӀэтри, нэгуфӀэу, и гукъабзагъэкӀэ жиӀащ: «Къысхуигъэгъуа?» «Пэжщ, — жиӀащ Миссис Уайт, — икӀи къыпхуэсӀуэтэну къызжаӀащ: “КъакӀуэ, члисэм хэхьэ; лъэкӀыныгъэ пхуэхъуа къэс пэжыгъэм и лъэныкъуэкӀэ псалъэ жэӀэ; ар фӀы хъунущ, уи гъунэгъухэр уэ къыпщыгугъу щытщи”». Абы жэуап къриӀащ: «СщӀэнщ».
GSAM 378.2ИкӀи Миссис Уайт жиӀащ: «Мистэр Пратт зэман цӀыкӀум къуэш Барр зэрыщытым ещхьу щытмэ, ар езым папщӀэ фӀы хъунт».
GSAM 378.3Апхуэдэу члисэр зэхуэдгъэпэщыным гугъуехь къытхуэхъуным и зы щхьэусыгъуэр къыхэхащ. Миссис Уайт щыхьэтыгъэ хуищӀэн ипэ, Мистэр Барр члисэм хэхьэну едгъэарэзыфакъым; адрей лъэныкъуэкӀэ, псори хуэдэу Мистэр Пратт члисэм кърахьыным пэщӀэувауэ къэдгъуэтащ, ауэ зыми зэрыпэщӀэувэм и щхьэусыгъуэр жиӀэну хуит зищӀыртэкъым.
GSAM 378Унагъуэм и зэгуэщӀэныгъэр къэгъэбэда
GSAM 378.4Абы нэужь Миссис Уайт унэм и зы лъэныкъуэм щӀыс, напэ плъыжьгъуэжьыфэ зиӀэ лӀым еджэри, адрей лъэныкъуэм и кӀэ дыдэм ис, нэкӀу худэ зиӀэ щӀыхубзым Ӏэпэ хуишийри, ахэм лӀы-фызу яхуэпсэлъащ. Ахэм я гъащӀэм япэ щӀыкӀэхэр, зыми пэжыгъэм теухуауэ псалъэ яхуэмыхъуам деж, къэхъуа гуэрхэр къиӀуэтащ. Миссис Уайт жиӀащ, а къэхъугъэхэр шейтӀаным щӀыхубзым и акъылым ин дыдэу къыригъэлъэгъуауэ, абы къыхэкӀыу и акъылыр кӀуэдауэ зэрыщытыр. «Слъэгъуащ, — жиӀащ Миссис Уайт, — мы щӀыхубзыр зы гъэ акъыл сымаджэхэм я сымаджэщым щытащ. Ауэ и акъыл къехъужам нэужь, а зэгуэщӀэныгъэхэр и гум къегъэзэжри, и щхьэгъусэм гукъеуэшхуэ хуэхъуащ; абы и фызым хуэпэжу зэрыщытыр икӀи ар и деж къимыгъэблагъэм папщӀэ щхьэусыгъуэ зэриӀэкъымыр къигъэлъэгъуэну и къару зэфӀэкӀыр псори ищӀащ».
GSAM 379.1ПсынщӀэу щӀыхубзыр унэм зэхэкӀри, и щхьэгъусэм и пащхьэм лъэгуажьэмыщхьэу увэри, къыхуигъэгъуну елъэӀуащ. А цӀыхуитӀыр а къэралым и Ӏыхьэм щыпсэухэм нэхъыбэу яцӀыхуртэкъым, икӀи я гъащӀэм и япэ къэхъугъэхэр зыми ищӀэртэкъым. АрщхьэкӀэ, ахэр нэхъ фӀыуэ зыцӀыхухэм ящӀэрт ахэр гумкӀэ зэрызэпэжыжьэр, ауэ абы и щхьэусыгъуэр ящӀэртэкъым.
GSAM 379Елишэ бегъымбарымрэ Хазаелымрэ ещхьу
GSAM 379.2Миссис Уайт щыхьэтыгъэ къыщӀыхуищӀам нэужь, члисэ зэхуигъэпэщыныгъэр псынщӀэу къэухащ. Къуэш Барр члисэ зэхуигъэпэщыныгъэм гукъыдэжыфӀэу хэхьащ, Мистэр Пратт члисэм хагъэхьакъым. Зэхуэсыр къыщӀэухам нэужь псынщӀэу Пратт лъэщу жиӀащ: «ФэсӀэнщ: мы цӀыхухэм фыдэкӀуэу пцӀы упсыным фыхущӀэкъуэми сэбэп иӀэкъым; ар фхузэфӀэкӀынукъым».
GSAM 379.3Апхуэдэу цӀыхум и щытыкӀэр къызэрыӀуатэм Елишэ бегъымбарым и зэманым къэхъуауэ тха апхуэдэ Ӏуэху гуэр лъэщу дигу къегъэкӀыж:2 Сирие къэралым и пащтыхь Бен-Хадад и лэжакӀуэ Хазаелыр Елишэм деж игъэкӀуащ, и сымаджэ къызэрызэхъужынур еупщӀэн папщӀэ. Елишэм Хазаел и щытыкӀэр теплъэгъуэкӀэ къилъэгъуащ, икӀи ар къыщыкӀуэри, и нэкӀум щеплъым, къыхуилъэгъуа псори наӀуэу и гум къэкӀыжащ.
GSAM 379Члисэ нэхъыжь Уайт параличым къыхуэщӀащ
GSAM 379.4Бэрэжьей, 1865 гъэм августым и 16-м, и лэжьыгъэ нэхъыбэмрэ жей зэрымыхуамрэ къыхэкӀыу, члисэ нэхъыжь Уайт параличым къыхуэщӀащ. Ди лъэпкъым я узыншагъэр хъумэнымкӀэ ӀуэхущӀапӀэхэр иджыри къэмыщӀэу щытащ, аратимэ Нью-Йоркым и Дэнсвиллем щыӀа “Бгы джабэм тет ди унэ” зэреджэ узыншагъэ унэ гуэрым къыщӀащ. И щхьэгъусэмрэ сэ тхылъ зезыгъэщӀакӀуэмрэ 14 сентябрэм къыщыӀуэу 7 декабрэм нэс абы гъусэу дыщыӀащ. ӀуэхущӀапӀэм щрата Ӏэзэныгъэхэм фӀы куэд къыхуамыхьащи, аратимэ Рочэстэр, Нью-Йоркым щыӀа Лэйк Вьюм Брэдли Лэмсон и унэм, хьэщӀэхэр фӀыуэ здыщащтэм, псори дыкӀуащ, абы тхьэмахуищ хуэдизкӀэ дыщыӀащ. Мыбдеж члисэ нэхъыжь Дж. Н. Эндруз дыщрихьэлӀэри дыгуфӀащ, абы Мейн къэралым мазэ зыбжанэ щигъэкӀуа нэужь, а къалэм иджыпсту къэкӀуэжауэ арати.
GSAM 380Члисэ нэхъыжь Уайт папщӀэ тхьэ елъэӀугъэ
GSAM 380.1Члисэ нэхъыжь Эндруз и унагъуэмрэ Мистэр Ортон и унагъуэмрэ дэрэ зэгъусэу, шэджагъуэ нэужь къэс, члисэ нэхъыжь Уайт гъусэу тхьэ елъэӀурт, ар папщӀэри. Ар 25 декабрэм нэс зэращӀащ. Дуней тхьэмытхэм а Крисмасым гуфӀэгъуэ щӀэрэ шхынкӀэ зэхуэсырэ щытам, Рочэстэр члисэм а махуэр члисэ нэхъыжь Уайт папщӀэ нэщӀыныгъэмрэ тхьэ елъэӀуныгъэмрэ я махуэу щӀащ. Пщэдджыжьымрэ шэджагъуэ нэужьымрэ зэхуэсхэр члисэ нэхъыжь Эндруз и унэм, Нью Мейн урамым, щӀащ, пщыхьэщхьэми члисэ нэхъыжь Уайт гъусэу япэ тхьэ елъэӀухэм Мистэр Лэмсон и унэм зэхуэсхэр къащӀащ.
GSAM 380Крисмасым и пщыхьэщхьэм щыщӀа теплъэгъуэ
GSAM 380.2А пщыхьэщхьэм и зэхуэсыр къарэу щытащ. Члисэ нэхъыжь Уайт фӀыуэ фӀыгъуэ къыхуищӀащ, Миссис Уайт теплъэгъуэ телъыджэ гуэр къыхуищӀащ, абы куэду Ӏуэхухэр къыхуилъэгъуащ. Ахэм ящыщт члисэ нэхъыжь Уайт и узыншагъэр къригъэзэжын папщӀэ наӀуэу и Ӏэр къызэригъэхьэщӀауэ абы дэӀэпыкъуа Тхьэм фӀэщхъуныгъэ зэрыригъэзащӀэнумкӀэ зэрызекӀуэн хуейм теухуа унафэхэр.
GSAM 380ШейтӀаным и теуэныгъэр ипэ къыжаӀащ
GSAM 380.3Члисэ нэхъыжь Уайт папщӀэ тхьэ елъэӀухэм Миссис Уайт мыр къыжриӀащ:
GSAM 380.3«ШейтӀаным си щхьэгъусэр къигъэкӀуэдыну, кхъэм къищӀыну мурад щӀащ. Мы гу псэкӀэ тхьэ елъэӀуныгъэхэмкӀэ и къарур зэхауащ. Къысхуагъэлъэгъуащ тхьэмахуищкӀэ мы Тхьэм и лэжакӀуэм папщӀэ гу псэкӀэ тхьэ елъэӀуэу щыта гупым ШейтӀаныр зэрыхуэгубжьар, иджы абыхэм теуэныгъэ лъэщ яхуищӀыну мурад зэрищӀар. КъыфхуэсӀуэтэну къызжаӀащ: “Тхьэм гъунэгъу дыдэу фыпсэу, къыфтехуэнкӀэ хъунум фыхуэхьэзыру щытын папщӀэ”».
GSAM 381Дж. Т. Ортон къыщыхъунур ипэ зэрыщищӀар
GSAM 381.11 январ 1866 гъэм, члисэ нэхъыжь Уайтрэ и унагъуэмрэ поездэкӀэ Мичигэн къэралым и Бэтл-Крик къалэм кӀуэну ежьащ. Сэ щӀымахуэр иухыху Нью-Йоркым и къухьэпӀэ лъэныкъуэм сыщыӀащ. Теплъэгъуэр къыщӀыхуищӀам пщыхьэщхьэм къыщыӀуэу, Мистэр Дж. Т. Ортон и гъащӀэр щынэныгъэм хэту зэрыщытыр къыхуэгурыӀуэжащ, ауэ шынагъуэр къыздикӀынур ищӀэртэкъым. Ар цӀыху зыбжанэм яжриӀащ. Тхьэмахуэ, 4 мартым и пщыхьэщхьэм, Пармэм махуитӀкӀэ екӀуэкӀа зэхуэсым щыта нэужь, Мистэр Э. Б. Сэндерс гъусэу Рочэстэр къэкӀуэжащ (1905 гъэм иджыри Кэлифорнием и Сан Хозем щыӀэу), къалэм ит урам нэхъ нэхумкӀэ къыщӀэкуэну къыщриӀащ: “Зыгуэр сиукӀыну хущӀэкъуну хуэдэу сыт щыгъуи къысщохъу”. Ауэ и гъащӀэр къыӀэхыну хуейр хэтми ищӀэ хуэдэтэкъым.
GSAM 381.27 мартэм сэ Пармэм къыщыӀуэу Рочэстэр къэсри, Мистэр Ортон и малъхъэ Лэмсон и унэм сыщӀэсщ. 8 мартым ар Миссис Ортон и гъусэу дэ къытхуэкӀуащ, икӀи и къуэ закъуэм и нысэщэ хабзэр сэ згъэзэщӀэну, къыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым поездэкӀэ Эри округым и Ланкастэр дыкӀуэну дызэгурыӀуащ. Махуэр гуфӀэгъуэу дгъэкӀуащ, ауэ ар гупсысэ куу зыхэлъ махуэт.
GSAM 381Дж. Т. Ортон зэраукӀар
GSAM 381.3Ахэр Мистэр Лэмсон и унэм къыщӀэкӀащ 5 сыхьэт пщыхьэщхьэм, 7:30 сыхьэт пщыхьэщхьэм хъыбарзехьэ гуэр къэкӀуэри, Мистэр Ортон езым и шэщым и шыхэм яужь итыху цӀыху ямыцӀыху гуэр гущӀэгъуншэу зэрытеуар къытхуиӀуэтащ. ДыкъызэдэкӀуэжащ, къэкӀуэри, и щхьэм гъущӀкӀэ гъэпха шыгу бжэгъукӀэ гущӀэгъуншэу зэрытеуахар икӀи зыщимыщӀэу зэрыщытыр къэдгъуэтэжащ. Ар а жэщым 12:35-м дунейм ехыжащ. Иджыри зыми щӀэщӀакъым а щӀэщӀэныгъэр хэт щӀар. Ахъшэ папщӀэ щӀыхъуауэ къэхъуакъым, сыту и жыпым илъ и сыхьэтыр зыми емыӀусауэ зэрыщытам, и ахъшэ щытӀэри зыми емыӀусауэ щытащ, абы $45 щытат. Ар Миссис Ортон гуауэ хьэлъэ дыдэ хуэхъуащ, абы къыхэкӀыу езыр зэи къэхъужыфакъым. И узыншагъэр псынщӀэу ехуэхащ, и щхьэгъусэм иужькӀэ куэд дэмыкӀыу дунейм ехыжащ.
GSAM 382Крисмасым къыщӀэкӀа бегъымбарӀуатэр зэщӀащ
GSAM 382.1А Крисмасым и пщыхьэщхьэ гукъинэм щегъэжьауэ мазэ зыбжанэ дэкӀа нэужь, а тхьэмахуищым тхьэ елъэӀуа бгъум ящыщу хыр я кхъэхэм щӀэлъу щытащ. Апхуэдэу нэгъуэщӀ бегъымбарӀуатэ гуэри гъэщӀэгъуэн дыдэу зэщӀащ.
GSAM 382Гугъуехьым щыта цӀыхум папщӀэ дэӀэпыкъуныгъэ
GSAM 382.212 декабр 1866 гъэм и пщэдджыжьым, Индиана къэралым и Норт Либерти щыщ Элиас Стайлс си унэм къэкӀуэри, абы и гъусэу а щӀыпӀэм сыкӀуэну къысхуелъэӀуащ, гугъуехьым щыта, и гъащӀэм гъуэгу нэхъ щымылъэгъуауэ щыта Джеймс Харви папщӀэ зэрызэфӀэкӀыу дэӀэпыкъуныгъэ щӀэну. Миссис Уайт и иужьрей теплъэгъуэм куэд дыдэ къызэрыхуагъэлъэгъуар, цӀыху куэдым я Ӏуэхур бегъымбарӀуатэкӀэ къызэрыхуагъэлъэгъуар сщӀэрти, жесӀащ: «Шыпхъу Уайт ар и щытыкӀэм теухуауэ гуэр теплъэгъуэм къыщыхуилъэгъуа хъунущ, ар итхмэ, сэ сыжӀэн псор нэхърэ нэхъ къару хъунущ».
GSAM 382.3Дэ занщӀэу абы деж дыкӀуэри, Мистэр Харви и щытыкӀэм теухуауэ зы псалъэми и гугъу тмыщӀауэ, сэ сеупщӀащ: «Шыпхъу Уайт, уи теплъэгъуэхэм щыщ зыщымэ, къуэш Джеймс Харви и щытыкӀэм теухуауэ нэху гуэр къыпхуэпщащ?» «Пэжщ, — жиӀащ абы, — сщӀащ, икӀи махуэ зыбжанэ щӀауэ сщӀэрт ар тхыгъыу къыщӀэну, абы деж къригъэкӀуэну». Абы нэужь езым къыхуилъэгъуар къытхуиӀуэтэн щӀидзащ. Сэ жысӀащ: «Пщэдджыжьым абы деж сыкӀуэнщ, уэ къыпхуилъэгъуа псалъэхэр тхыгъыу къысхуэригъэзащӀэмэ, сэ абы хуэсхьынщ». Апхуэдэу дызэгурыӀуэри дыкъикӀыжащ, пщыхьэщхьэм абы деж дыкӀуэжащ. Абы и тхыгъэр иухауэ щытащ, икӀи ар макъышхуэкӀэ къытхуеджэу дыригъэгуфӀащ.
GSAM 383Гугъэншагъэм щыӀа Джеймс Хэрви папщӀэ щыхьэтыгъэ
GSAM 383.1Щыхьэтыгъэм зэпэжу къызэрыгъэлъагъуащ, Хэрви узыншагъэкӀэ къарууншэ хъуну, Сатанэр ар гугъэншагъэм хигъэхуэну хущӀэкъуну, абы папщӀэ гущӀэгъуи гугъэи щымыӀэу игъэгупсысэну. Ауэ абы лъагъуащ ар и гъащӀэм и Ӏуэху зэхъуэкӀын папщӀэ и къару псори щӀэу, Тхьэм абы хуигъэгъуауэ; иджыри, ар езыр зригъэкӀуэдэну щаулъытэм, Тхьэм и мелыӀычхэр абы къызэрыгуэрахъуэу, Тхьэмрэ уафэмрэ гугъэ хуищӀыну зэрыхуагъэлъагъуэр къегъэлъэгъуащ. Щыхьэтыгъэм гугъапӀэ къэзытрэ гур зыгъэпытрэ мыпхуэдэ псалъэ куэд итщ.
GSAM 383.2А тхылъыр си Ӏэ илъу, къыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым Норс Либерти къалэм дыкӀуащ. Гъуэгум Стайлз къызоӀуэри, Хэрви сэ къызэрыхуейр къызэригъэщӀащ, ауэ абы папщӀэ гугъэ псалъэ зыкӀи сымытыну жыхуаӀэщ; сэ абы сыщыхуэзэкӀэ, и Ӏуэхум гугъэ зэрыхэмылъымрэ ар кӀуэда цӀыху зэрыхъуамрэ сэри сыарэзы хъуну жиӀащ. ИтӀанэ, ижьырей Или хуэдэу, Тхьэм и пхъуантэр бийхэм яӀэ ихьауэ къыщыжаӀэм, щӀыбагъымкӀэ къэхуэри лӀэну жыхуаӀэщ.
GSAM 383.3Хэрви и деж шэджагъуэ нэужьым сыхьэт 3 хуэдэм дынэсащ. Сэ абы сыкъызэрызэхэтым, сӀуатэри: «Къуэш Хэрви, дауэ ущыт?» — сӀуэри. Абы хуабжьу гухэщӀу: «СыкӀуэдащ! СыкӀуэдащ!! СЫКӀУЭДАЩ!!!» — жиӀэ. «Хьэу, укӀуэдакъым! Уи Ӏуэхум гугъэ хэлъщ!» — сӀуэ. Абы сэ къызэрызэпсалъэу зэхихри, макъыр зэхъуэкӀыу: «Тхьэмахуищ щыӀэу сэ сыкӀуэдащ, си гугъэм папщӀэ гугъэ зыми щыӀэкъым хуэдэу сщӀэрт. Нобэ фермэм къикӀыу къалэм сыкӀуэу, щхьэлым и гуэлым деж лъэмыжым сыщырыкӀым, псалъэ гуэр си щхьэм къыщӀэувэжащ: “Уэ укӀуэдащ! Уэ папщӀэ гугъэ зыми щыӀэкъым! Щхьэлым и гуэлым хэпкӀи псым зыгъэхэу!” — жыхуаӀэ. Ауэ ар сщӀэм, Мэсихь и лэжьыгъэм щхьэкӀэ фӀыщӀэ къыхуимыкӀыну щӀэу, апхуэдэу зезмыгъэкӀуэдыжу сызыӀыгъыжащ.
GSAM 384Къэгъэлыныгъэр псынщӀэу къэкӀуащ
GSAM 384.1«Къуэш Хэрви, уэ укӀуэдакъым!» — сӀуэ. — «Уафэм занщӀэу къыбгъэдэкӀа щыхьэтыгъэ мыбдеж сӀыгъщ: уэ укӀуэдакъым!» Абы къызэриӀуэжащ: «ИтӀани ар сщӀэну сыхуейщ». Си Ӏэ зы псалъи къызэрымытращӀар япэу къэсӀуатэри, щыхьэтыгъэр абы хуэсэджащ. Къеджэныр къэзухым, и нэгур гуфӀэкӀэ нэху хъуауэ: «Си гугъэр щыӀэщ. Зиусхьэным сыфӀэщхъуэщ», — жиӀащ.
GSAM 384.2Тхылъым къыщӀэӀуауэ, тхьэлъэӀу зэхуэс щӀащ, абы къыхэкӀыу ар зэхъуэкӀауэ, гуфӀэгъуэ зиӀэ цӀыхухъуэу къэкӀуэжащ. Абы ди псори къызэриӀуэжащ, а тхылъым тхьэмахуищ щыӀэу и щхьэм щыӀа Ӏуэхухэр, езым зыми зэрыхуэдэу къызэщӀэӀуатэфыну хуэдэу нэхъ пэжу къызэрыгъэлъагъуауэ. Апхуэдэу Тхьэм а къуэшыр гугъэншагъэм къыщӀихыжымкӀэ, фӀыуэ зэрилъагъур къигъэлъэгъуащ.
GSAM 384Лэжьыгъэм и щӀыпӀэр къэхъуащ
GSAM 384.31868 гъэм нэс Ебланэ махуэм и адвентистхэм я лэжьыгъэм и щӀыпӀэр Америкэм и Зэгуэт Штатхэм я гъунапкъэхэм итщ: Миссури штатым и ипщэ гъунапкъэм ищхъэрэкӀэ, Миссури псым къуэкӀыпӀэкӀэ щылъ щӀыпӀэхэм закъуэщ щылажьэр. Лэжьыгъэм и щӀыпӀэхэррэ лэжьыгъакӀуэхэр зэрызэпкърыкӀэнрэ зэхэщӀын папщӀэ Конференцэ нэхъыщхьэм и зэхуэс Бэтл-Крик, Мичигэн къалэм 28 майым щӀэувауэ, лэжьыгъакӀуэитрэ фут 60 зиӀэ шэтиррэ Кэлифорниэм щагъэпсэуэну къэзыгъэщӀащ. Члисэ нэхъыжь Д. Т. Бордо къуэшрэ сэ сымрэ а гъэм июль 18-м Сан-Франциско къалэм дынэсащ.
GSAM 384Кэлифорниэ миссэр къызэӀухыныгъэ
GSAM 384.4Кэлифорниэ миссэр къызэӀухыным теухуауэ, бегъымбарӀуатэ тыгъэм и ӀуэхущӀэныгъэр зэрыгъэщӀэщӀэну къызэриӀуатэ Ӏуэху зы сщӀэну сыхуейщ. Павлэ бегъымбарӀуатэ тыгъэр зэщӀэу, псалъэ къызэриӀуатэ: Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэр нэгъэса щӀыным папщӀэ, дин къулыкъущӀэм и лэжьыгъэм папщӀэ, Мэсихь и пкъыр ухуэным папщӀэ3 Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэр нэгъэса щӀыным и нэхъ ӀэмалфӀыр я щыуагъэхэр къахуэгъэлъэгъуэнырщ, ахэр къагъэнэну, ди Зиусхьэн Хьиса Мэсихь и лъы лъапӀэмкӀэ я гуэныхьхэм къащытхьэщӀыжын папщӀэ. И мурадхэм папщӀэ, бегъымбарӀуатэ тыгъэмкӀэ дин къулыкъущӀэм и лэжьыгъэм дэӀэпыкъуныгъэр зэпымыуэ къэгъэлъэгъуащ; иджыри пэжыгъэу зэрыӀэ иджырей псалъэм и лэжьыгъэм зэхуигъэувэу Тхьэм и лэжьыгъакӀуэхэм я лэжьэкӀэм хэлъ щыуагъэхэр икӀи нэгъуэщӀ щӀыкӀэкӀэ цӀыхухэр Тхьэм къыхуагъэкӀуэным нэхъ ехъулӀэныгъэ зэрагъуэтыфынур къахуигъэлъагъуэрт.
GSAM 385Кэлифорниэм щызэрызэдахыным теухуа щыхьэтыгъэ
GSAM 385.1Кэлифорниэм къэтам щӀэхыу, Миссис Уайт къыщӀэӀуа тхылъ къытхуэнащ. Абы Бэтл-Крик, Мичигэн къалэм 12 июнь, мэремым пщыхьэщхьэм къыщӀуахэм и теплъэгъуэр къызэриӀуатэжащ; ар Кэлифорниэм дыкӀуэн ипэ Ланкастэр, Нью-Йорк къалэм дыщыӀа махуэрщ. Абы Кэлифорниэ зыкӀи къилъэгъуауэ щытэкъым, къалэм цӀыхухэм я хьэл-щэныр зыми къигурымыӀуатэу щытт. Зэрыпэжу, а зэманым Миссури псым и къухьэпӀэмкӀэ зэи щыӀауэ щытакъым. Абы а щӀыпӀэм теухуа зэрыщӀэр Тхьэм абы къызэригъэӀуатэу къыхэӀуащ.
GSAM 385.2И тхылъым и нэщӀапӀэм Кэлифорниэ цӀыхухэм я жумартагъэр, икӀи абыхэм я хэтым «нэпсей» планым, ахъшэр егъэлеяуэ хъумэным тету щылажьэм къыхэкӀынур къызэриӀуатэжащ. Кэлифорниэ цӀыхухэм хъыбарыр яхуапсэлъэкӀэ, ахэр зэрылажьэ щӀыкӀэм хуэдэу, жумартагъэ хэлъу абыхэм яхущытын хуейщ, ауэ ахъшэр мыхьэнэншэу зэхагъэмыкӀыу.
GSAM 385ИпэкӀэ къэӀуэта ехъулӀэныгъэр къэхъуащ
GSAM 385.3Иджы сэ Кэлифорниэм лэжьыгъэр къызэрыщӀэдзауэ къэкӀуэжа щӀэныгъэ псэр иджы нэхъыбэу щыӀэ 37 гъэм сыкъегъэщӀэжых, а зэманым цӀыхухэм я щытыкӀэр, ди лэжьыгъэр зэрыдгъэхьэнур, щыхьэтыгъэм къытхуищӀа зэфӀэкӀыныгъэр имытӀэу, икӀи абы къызэригъэщӀа гъуэгумкӀэ зэрыхъуахэр сылъагъужых, сэ зэрызэриӀуэфынущ: щыхьэтыгъэм къытхуиӀуа ущием дин къулыкъущӀэм и лэжьыгъэм къыддэӀэпыкъуауэ щымытамэ, илъэс псом зэрыщӀэнум нэхърэ ди лэжьыгъэр мазищым нэхъыбэу къызэщӀэхъуащ. 1871 гъэм и гъатхэм нэс, Сономэ округым щӀэщӀа лэжьыгъэм къыхэкӀыу, щэбэтыр зыгъэзащӀэхэм я члисэ тху къэхъуащ.
GSAM 386Сан-Франциском шэтырым щекӀуэкӀа япэ зэхуэсыр
GSAM 386.1А гъэм июнь мазэм ди шэтир Сан-Франциско къалэм япэу дгъэуващ. Члисэ нэхъыжь Бордо къуэш къуэкӀыпӀэм кӀуэжри, Мичигэн къыхэкӀа лэжьыгъакӀуэ нэмыщӀ абы и пӀэм лэжьэну къагъэкӀуащ. Абы июнь 17-м къыхэкӀри, къалэм сымрэ зэдэӀуэу лэжьыгъэм къыхуищӀащ. Шэтирым щӀэщӀа тхьэмахуэ зыбжанэм иужь, 1871 гъэм декабрь 1-м нэс, къэтхьэхуа залхэм зэхуэсхэр дгъэхьащ. А лэжьыгъэм къыхэкӀыу Сан-Франциском хъыбарым фӀэщхъуныгъэ щӀа цӀыху 50 нэхъыбэ хъуащ.
GSAM 386Кэлифорниэм и члисем щыӀа гугъуехьхэр
GSAM 386.2А зэманым нэс Кэлифорниэм ди гугъуехьхэр нэхъыбэу къыхэкӀырт ди пэщӀэувэным, ауэ иджы ди цӀыхухэм я фӀэщхъуныгъэм папщӀэ дэмыгугъа, щытыкӀэ нэмыщӀ зиӀэ гугъуехь къэхъуащ. ЗэдэӀуэу лэжьыгъэ зэфӀэкӀа лэжьыгъакӀуэ гуэр и гъуэгур къызэригъэувэжащ, сэ зэрысщӀэу, езымрэ лэжьыгъэмрэ укӀытэ къахуихьыну. Къалэм ди пэщӀэувэныгъэм зэманкӀэ щӀэщӀа бийхэр щыӀащ, ди зекӀуэкӀэ псоми кӀэлъыплъу, акъылыншэу дщӀэнкӀэ хъуну Ӏуэху къэс ди зэранкӀэ къагъэсэбэпыну хьэзыру. Арати, апостолым и унафэр гъэзэщӀэн хуей хъуащ: «Ӏейр къэзыгъэлъагъуэ щытыкӀэ псоми зыщывгъэужь».
GSAM 386Шынагъэ зиӀэ щхьэхуитныгъэ
GSAM 386.3А къуэшым и лэжьэкӀэм гуэныхь зэрищӀа сӀуэртэкъым; ауэ ди бийхэм ар фӀыщӀэу къызэрыӀуэтэр къулейуэ къыхуагъэщӀэну сщӀэрт. Абы Ӏуэхум теухуауэ «езым хуейуэ зэрыщӀэн» и хъугъэр зиӀэу къэнащ, езым зэрыщӀэр Ӏей зыми щыӀэкъым жыхуаӀэу. ИтӀанэ Ӏуэхэр зэрыхъуахэр 1872 гъэм январь 23-м нэс щытри, сэ Сономэ округым къыщӀыхьауэ Сан-Франциско къалэм сыкъэкӀри, Ӏуэхэр къызэрыхъуахэр зэпӀэщӀэну сщӀэну къэт.
GSAM 387.1А зэманым ди бийхэм абы и гъуэгур къызэрыхуэфащэр сэ сыкъызэрыгъэпщӀа хуэдэу щӀэщӀащ. Абы «ахэр Ӏуэху зыми зэхуэмыщӀырщ» жыхуаӀэу, езым и гупсысэр зиӀэу, езым хуей щӀыкӀэу, езым хуей цӀыхумрэ, абыхэм я псалъэхэм емылъытауэ, къалэм и гъуэгухэм зекӀуэфыну къыщыхъурт. Сэ зэпщӀэу сыкъыхуэӀуатэри, а лэжьэкӀэр хъунукъым, щхьэхуитныгъэм Ӏей къызэригъэкӀуэнур сщӀэр къызэриӀуатэжащ. Абы и гъусэхэр щыӀащ, абы щхьэкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэр; ящыщхэр абы тезыр нэхъри хьэлъэу къытехуэну щытыкӀэ ягъэлъагъуэ щӀадзащ. Члисем и нэхъыбэ лъэпкъым а щхьэхуэныгъэм и Ӏейр къагурыӀуащ, икӀи лэжьыгъэр укӀытэм къыхэхъумэн папщӀэ сэ сщӀэу сыкъыщӀэплъыхэр къадэӀэпыкъуэну къэнащ.
GSAM 387ЗэхэзыгъэкӀ хьэкъум зэхуэс къыщӀэувэ
GSAM 387.2Щэбэт махуэм, январь 27-м, Ӏуэхэр а щытыкӀэм щытт: а Ӏуэхур зэхэщӀын, къуэшым и пэщӀэувэныгъэм къызэригъэщӀэнур мыхъуауэ, члисем Ӏуэху хъэр зэхэщӀауэ къызэригъэзэн папщӀэ Ӏуэху нэхъыщхьэ щӀэн хуейуэ къэувэжащ. Зэхуэс къыщӀэувэри, тхьэмахуэм, январь 28-м, пщэдджыжьым сыхьэт 9-м къэбгъэувэну, щытыкӀэррэ члисем хуейуэ щӀэныррэ зэхэщӀэну къэщӀащ. КъызэрыщӀэкӀымкӀэ, а члисер зэпыуэнур щӀэмыгъэкӀыну хуэдэт. А жэщым и нэхъыбэр Тхьэм селъэӀуу схьащ, ди Ӏуэхум къыддэӀэпыкъуну.
GSAM 387Щыуагъэхэр тхыгъэкӀэ къэӀуэтэжыныгъэ
GSAM 387.328-м пщэдджыжьым зэхуэсым сыкъыщӀэкӀуэну сыкъызэрыкӀуэм, сэ сыпсэу зэрыхъуа пӀалъэм и щӀыпӀэ нэс, къуэш-лэжьыгъакӀуэри сыкъызэхэтри, гъыуэ щытт. Абы жиӀащ: «Къуэш Лафборо, сэ нобэ зэхуэсыным сыкъэкӀуэнукъым».
GSAM 387.4«Зэхуэсыным уэкӀуэнукъэ?» — сӀуэри. — «Зэхуэсым уэ и Ӏуэхум теухуащ».
GSAM 388.1«Ар сщӀэщ, — жиӀащ абы, — ауэ сэ псомкӀи сыщыуэщ. Уэ сэ сыщӀэу къызэрытха гъуэгумкӀэ пэж ухуэт. Си щыуагъэхэр къыщызэӀуэтэжа тхылъ члисем папщӀэ сытхащ; мыр хьи, абыхэм къахуэджэ. Сэ а зэхуэсыным сымыӀэу хъумэ, уэ нэхъ фӀыуэ ухуэщӀэн, икӀи си лъэныкъуэм иувэфынухэм папщӀэри нэхъ фӀы хъунущ».
GSAM 388.2«Дыгъуасэ лъандэрэ уэ зэрызэхъуэкӀа нэхъыщхьэр сытым къыхэкӀа?» — сӀуэри.
GSAM 388Теплъэгъуэ къызэрыкӀуащ
GSAM 388.3Абы къызэриӀуэжащ: «Дыгъуасэ пщыхьэщхьэм, щэбэтым иужь, почтэм сыкӀуэри, Бэтл-Крик, Мичигэн къалэм къыхэкӀа шыпхъу Уайт и тхылъ сэ къыхэзэгъащ. Ар сэ папщӀэ тхыгъэу щыхьэтыгъэщ». Ар къызитри: «Мыбы еджэ, итӀанэ Зиусхьэным си Ӏуэхум зэреплъыр уэ плъагъунущ», — жиӀащ.
GSAM 388.4Абы члисем мыр яжесӀэну сэ къызелъэӀуащ: шыпхъу Уайт къыбгъэдэкӀа щыхьэтыгъэ абы къиӀыгъащ, и лэжьэкӀэм щхьэкӀэ тез къытезылъхьэр, икӀи пэжыр зэритым папщӀэ абы ар къищтащ.
GSAM 388Теплъэгъуэм и пэжыгъэр
GSAM 388.5Мы щхьэхуэныгъэр Миссис Уайт Вермонт штатым Бордэвилл щӀыпӀэм 1871 гъэм декабрь 10-м къыщӀэӀуа теплъэгъуэм щыщщ. Абы къуэшым и Ӏуэхум теухуа пщӀэныгъэр 1871 гъэм декабрь 27-м тхэну щӀэдзащ, ауэ щхьэусыгъуэ гуэркӀэ тхылъым и кӀэухыр 1872 гъэм январь 18-м нэс къэщӀэкӀауэ, а махуэм Бэтл-Крик къалэм къыщӀэдзэу тхылъым къыщӀэтӀащ. Мичигэн къыхэкӀыу Кэлифорниэм щыӀэхэм папщӀэ тхылъхэр щӀыбзэу къыщӀэсыну махуэ 9 хуэдэ къыхэкӀащ.
GSAM 388.6Теплъэгъуэм цӀыхум нэхъыбэу Ӏуэхухэр бегъымбарӀуатэу къызэрыгъэлъагъуэ. Мы щытыкӀэм и теплъэгъуэми ар щытт. Теплъэгъуэм и зэманым, щӀэщӀа Ӏуэхур къызэрызэригъэкӀуэнур и нэщӀэ закъуэу щытт; ауэ тхылъыр Сан-Франциско къалэм къызэрыкӀуэм, щӀэщӀа Ӏуэхухэр псори къэхъуауэ щытт. Зэманхэм я щытыкӀэр зэхэтхъужмэ, Сан-Франциском Ӏуэхум и кӀэухыр тхыгъэу щыхьэтыгъэр Бэтл-Крик къалэм къыщӀэкӀам иужь къэхъуауэ къалъагъуэфынущ. Сан-Франциском ди къуэшхэм зэрыхъуахэр къыщӀэӀуащ: щытыкӀэр а зэманым къэхъуатэкъымщи, шыпхъу Уайт а тхылъыр итхын ипэ абы хъыбарыр ирегъэщӀэну Бэтл-Крик къалэм зы цӀыхуми тхылъ щӀигъэкӀуэфынутэкъым.
GSAM 389.1Мы Ӏуэхум къалэм щыӀа къуэшхэм нэхъыщхьэ мыхьэнэ къахуищӀащ, теплъэгъуэм Тхьэм и къару щыӀэу къахуэгъэщӀащ. Сэ ди щытыкӀэм теухуауэ члисэ нэхъыжь Уайтымрэ и щхьэгъусэмрэ сытхылъ зыми сымытхауэ щытт, къуэш-лэжьыгъакӀуэми зыгуэри зэрымытхар къэӀуэтэжащ. Къуэшхэм жиӀащ: «Абы тхауэ щытмэ, езым и Ӏуэхум теухуауэ къэхъуа Ӏуэхухэр зэрытхауэ иӀуэтэнукъым».
GSAM 389Теплъэгъуэр зэрытхауэр
GSAM 389.2ИужькӀэ тхылъым и гъусэу къэзыгъэкӀуэ щӀыпӀэм къыщӀэдзэу тхыгъэу щыхьэтыгъэр зэрызэдзэу зэрызэпкърыкӀаур зэхэщӀым, теплъэгъуэр къэзыта Зиусхьэным тхылъыр щытхыну, щӀагъэкӀуэну зэманым зэрыхуэсакъар нэхъри нэхъыбэу къыщӀэкӀащ, тхылъыр и щӀыпӀэм зэман захуэ дэдэм къэсын папщӀэ.
GSAM 389.31872 гъэм январь 18-м пщэдджыжьым и япэ щӀыпӀэ, Миссис Уайт къыщӀэӀуахэм и теплъэгъуэр щхьэм тэмэму щӀигъэу къызэщӀэуэжащ. Абы и щхьэм а псалъэхэр зэрызэхехьа хуэдэу пэжу къыщӀэувэжащ: «Кэлифорниэм теухуа а щыхьэтыгъэр иджыпсту тхы, икӀи япэ дыдэу ежьэну почтэм иплъхьэ; ар абыхэм яхуейщ». Мы псалъэхэр етӀуанэу къыщыӀуащ, ар къэтэджри, псынщӀэу зыгъэпэщри, тхылъыр тхыуэ къиухащ. Пщэдджыжьышхэм и пэ къихуэу, и къуэ Уилли къыхуищӀэри: «Мы тхылъыр почтэм къыщӀэтӀ, ауэ тхылъхэр зэрыщӀадзэ пхъуантэм и щӀадзапӀэм къыщӀэмыувэ; почтэ и нэхъыщхьэм къытеувэри, нобэ пщэдджыжьым ежьэну тхылъ зэдзэным и къапсыр къыщӀэтӀэну хуейуэ къыхуэӀуатэ», — жиӀащ. И къуэм иужькӀэ къиӀуэтэжащ, а унафэхэр абы цӀыкӀу гъэщӀэгъуэну къыщыхъуат, ауэ зы упщӀэи ищӀакъым, къыхуиӀуатэу щӀащ икӀи «тхылъыр тхылъ зэдзэным и къапсыр къыщӀэтӀаур сылъэгъуащ» жиӀащ.
GSAM 389Тхьэм зэрыхуэсакъыр зэхэщӀыныгъэ
GSAM 389.4А зэманым Сан-Франциском ди щытыкӀэр уэсщӀэным, а тхылъыр а поштым къызэрыщӀэсынум и мыхьэнэ уэ къыпщӀэнущ. А зэманым махуэ къэс щӀы гъуэгукӀэ кӀуэ почтэ зы закъуэ щыӀэрт. Тхылъыр щэбэт пщыхьэщхьэм, январь 27-м къыхэкӀыу, тхьэмахуэ пщыхьэщхьэм, январь 28-м къызэрыкӀуэну щытмэ, шэч хэмылъу, члисэм гуауэ зыхэлъ зэпыуэныгъэ къыщыхъунут. Тхылъыр тхьэмахуэ зыбжанэкӀэ нэхъ ипэ, теплъэгъуэр къыхуагъэлъэгъуам иужь дэдэм къэсауэ щытмэ, члисем абы и къару нэхъыщхьэу къагурыӀуэнур щытэкъым.
GSAM 390.1Мы щыхьэтыгъэм Тхьэм и Ӏэр къызэриӀуэтэр къэзыгъэщӀащ: къэхъуа Ӏейхэр къызэрызэфӀэщӀэнум и зэманым къызэрыкӀуэжауэ къэхъуауэ, икӀи къуэшым ар зигъэлъэхъшауэ къищтэри, абы тету лэжьащ; абыкӀэ щыхьэтыгъэм а члисэ щӀалэм зэгуэтыныгъэрэ быдэныгъэрэ щыухуэным къару ин къыхуищӀащ.
GSAM 390Теплъэгъуэхэр зэрытхауэ
GSAM 390.2Мы Ӏуэхум шыпхъу Уайт езым къызэриӀуэу, зэрыщӀалъагъуэ теплъэгъуэхэр зэрытхэр къызэрыхъунур къызэрыгъэлъагъуэ. Абы жиӀащ: «Си щхьэм япэ къызэриӀуа Ӏуэхухэм пэжу сыкъызэщӀэужьауэ сыкъызэщӀэӀуатэу сыкъызэрыгъэсэуащ; жэщ ныкъуэм тхылъхэр сытхауэ, ахэр континентым ерыкӀащ, икӀи Ӏуэхур щыхьэлъэм къэсыуэ, лэжьыгъэр бэлыхь ин къытехуэным къыхахъумащ».4