Capitulum VI — Nuntius et Nuntii
GSAM 108.1Scribe visionem, et plana eam in tabulis, ut currat qui leget. Nam visio adhuc ad tempus constitutum, sed in fine loquetur, nec mentietur: si moratur, exspecta eam; quia certe veniet, non tardabit.1
GSAM 108.2"Et vidi alium angelum volare per medium caelum, habentem evangelium aeternum, ut evangelizaret iis qui habitant terram, et omni genti et tribus et linguae et populo, dicens magna voce: Timete Deum, et date ei gloriam, quia venit hora iudicii eius: et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et fontes aquarum."2
GSAM 108.3Qui nuntium adventus dederunt, affirmabant hanc "visionem" cum suo "tempore constituto", a propheta Habacuc memoratam, visiones prophetiarum Danielis et Apocalyptistae continere. Has tam claras reddiderunt in suis descriptionibus in tabulis propheticis, ut qui interpretationem legeret, re vera "curreret" et nuntium aliis transmitteret.
GSAM 108Nuntius Definitus
GSAM 108.4Praeconium a populo Adventistarum non fuit simpliciter nuntiatio illa a Paulo coram Felice facta: "Iustitia, temperantia, et iudicium venturum;" neque fuit sententia illa a Martino Luthero prolata, postquam Bibliorum interpretationem perfecisset, cum, paulo ante mortem suam, dicere fertur: "Persuasum mihi est iudicium non procul abesse; immo vero Dominum ipsum non plus quam trecentos annos afuturum esse." Nec fuit sententia Ioannis Wesley, cum diceret se "censere millennium circiter centum annis incipere posse." Adventistae se nuntium dare affirmabant qui significatur in Apocalypsi 14:6, 7, "Venit hora iudicii eius," et clamor Apocalypsis 10:6, "Tempus iam non erit." Talis prophetia non potuit impleri nuntiatione eventus qui "futurus" erat, venturus "trecentis annis," aut "centum annis," sed in tempore definito, "venit." Talis nuntius, cum eadem certitudine qua prophetiae supra memoratae requirebant, a populo Adventistarum toto orbi terrarum praedicatus est.
GSAM 109Iudicium in Adventu Christi
GSAM 109.1Eo tempore quo hoc nuntium primum nuntiatum est, omnis denominatio Christiana tenebat iudicium secundo adventu Christi futurum esse. Itaque populus, his condicionibus, nuntium horae iudicii advenisse nuntians, dum illam sententiam tenebat, necessario secundum adventum Christi praedicabat. Re vera, quod nuntio vim addidit et populum maxime movit, fuit praeconium temporis certi. Primum affirmabant finem mundi aliquando per "annum Iudaicum" MDCCCXLIII futurum esse, et hunc tempus inter diem XXI Martii MDCCCXLIII et diem XXI Martii MDCCCXLIV comprehendere. Hoc tempore praeterito, in Clamore Medianoctino anni MDCCCXLIV discimus diem certum ad finem temporum propheticarum constitutum esse. Hic erat decimus dies septimi mensis Iudaici, qui diei XXII Octobris, anno MDCCCXLIV, respondebat.
GSAM 109Computatio Dierum MMCCC
GSAM 109.2Fundamentum temporis—annus MDCCCXLIII—erant duo milia trecenti dies Danielis VIII. Asserebatur enim, cum hi "dies" coniuncti essent cum prophetiae in quibus bestiae ad regna repraesentanda deliguntur, "dies" symbolice ad annos repraesentandos adhiberi debere, secundum Domini interpretationem temporis symbolici, sicut data est in Numeris 14:34 et Ezechiele 4:5, 6; septuaginta hebdomades—490 dies—Danielis 9 primam partem duorum milium trecentorumque dierum futuram esse, et duas illas periodos simul incepisse. Eventus in Daniele IX narratus, qui initium septuaginta hebdomadum notavit, fuit "exitus mandati ut restitueretur et aedificaretur Ierusalem." Illud mandatum in septimo anno Artaxerxis Longimanus, anno CDLVII a.C.n., editum est, sicut in Esdra VII scriptum est.
GSAM 110.1Hoc fuisse verum initium septuaginta hebdomadum demonstratur eo, quod sexaginta novem hebdomadibus—id est, annis CDLXXXIII—ex anno CDLVII a.C.n., vel anno XXVII p.C.n., exacto, Christus a Ioanne baptizatus est et ministerium suum incepit, dicens: "Impletum est tempus,"3 et cetera. Initium ministerii Christi, anno XXVII p.C.n., crucifixio eius tribus annis et dimidio post, "in medio [septuagesimae] hebdomadis," finis operis specialis inter Iudaeos, anno 34 p.C.n., et celeris conversio Sauli, apostoli Gentium, demonstraverunt septuaginta hebdomades illo tempore finiri, et ideo eas anno 457 a.C.n. coepisse. Rationem ita reddiderunt: De 2300, 457 demunt, et manent 1843. Et cum anni CDLVII ante Christum numerentur, ad finem dierum MMCCC perducimur ad finem anni MDCCCXLIII.
GSAM 110Confessiones Adversariorum
GSAM 110.2Verum est dictum "confessiones pro veritate ex adversariorum ordinibus summum genus testimonii praebere." Nemo ex adversariis nuntii adventus umquam significavit iudicium investigatorium populi Domini eventum fore ante adventum Christi; sed de hac re cum Adventistis consentiens ratiocinatus est. In testimonium huius affirmationis ex duobus adversariis praeclaris citamus.
GSAM 110.3Dominus N. Colver, praedicans in Capella Viae Marlborovianae Bostoniae anno MDCCCXLII, contra Adventistas, dixit:—
GSAM 111.1"Si hi dies anni sunt, mundus anno MDCCCXLIII finietur; hoc et puer scholasticus intellegere potest; nam si quadringenti nonaginta in morte Christi terminati sunt, duo milia trecenti dies in anno MDCCCXLIII terminabuntur; et mundus finiri debet, nisi ostendi potest aliud aliquid eventurum esse, et non video quomodo id fieri possit."
GSAM 111.2Professor Stuart, circiter eodem tempore, dixit:
GSAM 111.2"Singularis est res quod maxima pars interpretum in orbe Anglico et Americano per multos annos solita est intellegere dies in Daniele et Apocalypsi designatos ut repraesentationes, vel symbola, annorum. Mihi difficile fuit originem huius consuetudinis generalis, immo paene universalis, investigare."
GSAM 111Testimonium Professoris Bush
GSAM 111.3Professor Bush dixit: "Quisquis Dominum Millerum de tempore eius oppugnat, eum in firmissimo eius argumento oppugnat. Tempus eius rectum est; sed de eventu futuro errat." Bush credebat totum orbem terrarum ante adventum Christi conversum iri. Eius sententia erat millennium anno MDCCCXLIV incipere.
GSAM 111.4Ministri fidei adventus in sermonibus publicis docuerunt historiam mundi ostendere varias nationes in eadem prorsus condicione esse quam imago Danielis II significabat, cum lapis imaginem in pedes percuteret et Deus caeli regnum suum constitueret; et in capitulo VII, cum "regnum et dominatio et magnitudo regni sub omni caelo dabitur sanctis Altissimi." Alios etiam monebant signa—naturalia, politica, moraliaque—eadem esse quae Scripturae praedixissent futura esse cum Dominus appariturus esset.
GSAM 111Mira in Caelis
GSAM 111.5Dominus per prophetam Ioel dicit: "Monstrabo mirabilia in caelo et in terra, sanguinem et ignem et columnas fumi. Sol in tenebras vertetur, et luna in sanguinem, antequam veniat dies magnus et terribilis Domini."4 Adventistae credebant et docebant auroram borealem saeculorum praeteritorum (quae vulgo lumina septentrionalia appellatur) esse "ignem et columnas fumi" quae descriptioni prophetae congruunt; et ex optimis notitiis ex historia hauriendis (quae ex Encyclopaedia Edinburgensi pro testimonio adhibemus), eam raro ante hoc tempus visam esse.
GSAM 112.1Itaque, dum nuntius celeris adventus Domini ad remotissimas partes orbis terrarum perferretur, signa in caelis exhibebantur quae veritati auctoritatem adderent et animum populi allicerent.
GSAM 112.2Die XXV Ianuarii, anno MDCCCXXXVII, spectaculum maximi splendoris aurorae borealis igneae fuit, quod animos multorum directe ad praedictionem Ioelis prophetae de iis quae magnum diem Domini praecederent ducere videbatur. Descriptio scaenae sequens ex diario "New York Commercial Advertiser" die XXII Octobris MDCCCXXXIX edito sumpta est. Haec prorsus congruit cum scaena quam scriptor in Victor, comitatu Ontarionis, Novi Eboraci, ipse vidit.
GSAM 112Aurora Ignea Anni MDCCCXXXVII
GSAM 112.3Vesperi diei 25 Ianuarii, anno 1837, fuit spectaculum mirabile eorundem phaenomenorum [id est, aurorae borealis] in variis partibus regionis, ut lectores nostri procul dubio meminerint. Ubi terra nive tegebatur, conspectus magnificus et 'terribilis' modo omnino inaudito erat. In uno loco, prope montem sito, qui scaenam viderant, nobis nuntiaverunt eam similem fuisse 'undis ignis de monte volventibus,' et plerumque, quantum comperimus, nix terram operiens igni cum sanguine mixto similis videbatur, dum sursum (ut ait apostolus) 'caeli ardentes' descriptionem propheticam diei ultimi adeo referebant ut multi mirarentur; Pueri, id spectantes, perterriti sunt, et quaesiverunt num adventus iudicii esset; et etiam animalia magno et manifesto terrore tremefacta sunt."
GSAM 113.1Non solum in America hoc signum Ioelis prophetae visum est, sed cum doctrina de adventu Domini in Britannia celeberrima fieret, idem signum in caelis illius regionis expositum est. Diurnum "New York Commercial Advertiser" die XXII Octobris MDCCCXXXIX haec ex actis Londiniensibus refert de miro phaenomeno in illa civitate nocte diei III Septembris viso:—
GSAM 113Aurora anni MDCCCXXXIX
GSAM 113.2"LONDINII, V SEPTEMBRIS.—Inter decimum horam noctis diei Iovis et tertiam horam matutinam heri, in caelo visum est unum ex magnificissimis speciminibus horum phaenomenorum extraordinariorum, sidera cadentia et luces septentrionales, quibus per multos annos praeteritos non visum est par. Primum indicium huius singularis phaenomeni fuit decem minutis ante horam decimam, cum lux coccinea pallida, quasi vapor, ex parte septentrionali hemisphaerii surrexit et paulatim ad medium caelum se extendit; et hora decima vel quinto decimo minuto post, totum caelum ab oriente ad occidentem in unam vastam lucis tabulam conversum est. Aspectus eius maxime terribilis erat, et prorsus simile illi quod incendium terribile efficit. Lux multum variabat; interdum cadere videbatur, et statim post cum vehementi splendore surgebat. Videbantur quoque cum ea mixta fumi volumina, quae se identidem volvebant, et omnis spectator persuasum habebat id esse 'incendium immane.'
GSAM 113.3"Perturbatio metropolis maxima erat; milia hominum ad partem calamitatis horribilis, ut putabatur, currentes videbantur. Machinae siphonariae stationum in Via Bakeriana, Via Farringdoniana, Via Watlingiana, Via Waterloo Londinii, et item stationum Londinii occidentalis—re vera, omnes machinae siphonariae Londinii—equis instructae et ad locum putatum 'ruinae' cum vehementia maiore quam solitum cucurrerunt, comitatae plaustris, equitibus, et ingentibus turbis. Nonnulla machinae usque ad High Gate et Halloway [circiter quattuor milia passuum] processerunt, priusquam error inventus est. Hae apparitiones plus quam duas horas duraverunt, et ad mane spectaculum magnificum evasit.
GSAM 114.1"Hora secunda noctis phaenomenon spectaculum pulcherrimum praebuit, et quod difficillimum describeretur. Tota Londinii urbs tam clara erat quam meridies, et aër mire serenus. Hemisphaerium australe, tempore memorato, quamquam serenum, valde obscurum erat; sed stellae, quae erant innumerabiles, pulchre lucebant. Pars caeli opposita singularem sed magnificam contrarietatem praebebat; erat perspicua ad extremum, et lux valde viva; continuus meteorum ordo erat, qui in splendore variabant—videbantur in medio caeli formati, et se spargere donec quasi erumperent. Effectus electricus erat. Myriadae stellarum parvarum super horizontem emicabant, et tam celeriter ad terram se iaciebant ut oculus vix vestigium earum sequi posset; videbantur etiam erumpere et vaporem obscuro purpureo per totam hemisphaerium spargere. Colores magnificentissimi erant.
GSAM 114.2"Hora secunda et dimidia spectaculum in tenebras mutatum est, quae, dissipatae, arcum caelestem lucentem in culmine caeli et circum iugum tenebrarum quod meridionalem partem regionis imminebat ostenderunt. Mox columellae lucis argenteae ex eo radiaverunt. Mirum in modum creverunt, inter vapores coccineos eodem tempore genitos se immiscuerunt, et cum ad summum fastigium pervenissent, spectaculum omni imaginatione superabat. Stellae in omnes partes erant emicantes, et hoc usque ad horam quartam continuatum est, cum omnia evanuerunt.
GSAM 114Mirae Aspectus in Sole
GSAM 114.3Dum praedicatores vivi veritatem adventus Domini nuntiabant, multa et varia mirabilia in caelis in diversis orbis terrarum partibus visa sunt. Quorum, spatium nostrum, unam tantum narrationem sinit, scilicet apparitionis solis Norvici in Anglia mense Decembri, anno MDCCCXLIII. Simile factum est Novo Portu, in Connecticutensi, die 9 Septembris, anno 1844, per duas horas ante et post meridiem, et a milibus hominum visum est.
GSAM 115Mira Solis Apparentia
GSAM 115.1Circulus interior minor solem repraesentat. Coloris erat aurantii pallidi. Pars exterior duorum circulorum, a sole inaequalibus spatiis distantium et eum circumdantium, eiusdem coloris videbatur; sed pars interior horum circulorum flavus satur erat, caelum intra eos fusci coloris, et tres circuli magni, solem pertransientes et infra eum, tamquam lucis distinctae et clarae apparebant.
GSAM 115.2De eventu in Anglia legimus, in epistula ab E. Lloyd Londinii data, die III Ianuarii MDCCCXLIV, haec verba:—
GSAM 115.3"Fuit signum mirabile in sole," quod a primoribus Norvicensibus et regionis circumiacentis visum est, quale in Anglia numquam antea visum est. Visum est mense Decembri proximo, circa horam duodecimam meridiem, et per duas horas mansit. Incolas magnopere perterruit. Accidit paulo antequam fratres Winter, Burgess, et Routon missionem suam in illa urbe inirent. Videbatur viam veritati praeparare, ut ibi bene successum haberent."
GSAM 116.1Narratio phaenomeni, sicut Novi Portus in Connecticutensi accidit, in "Midnight Cry" die 10 Octobris 1844 edita est, et ex "New Haven Palladium" die 10 Septembris 1844 sumpta. In narratione in "Cry" edita, editor ait: "Nemo philosophus explicationem causae huius phaenomeni dare potuit quae seipsum satisfaciat."
GSAM 116.2Narratio huius visus, qui cum sole Novo Portu, in Connecticutensi, die 9 Septembris 1844 apparuit, etiam in diario "Hartford Courant" die 12 Septembris 1844 edita est, et sic se habet:—
GSAM 116.3"Anuli circum solem die Lunae, IX Septembris, MDCCCXLIV, per duas horas ante et post meridiem, videntur a civibus nostris plerumque magna cum studiositate observati esse, et curiositatem intelligentem excitaverunt ad plura de huiusmodi speciebus eorumque causa discenda.
GSAM 116.4"Hic halos duratione sua insignis erat, et opportunitates observationi faventes praebuit. Circa meridiem praecipue ex duabus anulis integris constabat, quarum altera, circiter quadraginta quinque graduum lata, solem in centro suo cingebat, altera autem, circiter septuaginta duorum graduum lata, cuius centrum in zenith erat, dum circumferentia per solem transibat. Anulus minor comitabatur ellipsi maioris axis et excentricitatis parvae. Circulo magno duobus aliis circulis, fere eiusdem vel omnino eiusdem diametri, e regione solis, triginta sex gradibus ad septentrionem a zenith, intercedentibus, qui in puncto intersectionis maculam splendidam formabant, qualis ex luce coniuncta trium circulorum lucidorum naturaliter eveniret. Circulus qui solem cingebat colores arcus caelestis ostendebat, saepe cum magna vivacitate et venustate. Cetera anella alba et pallidiora erant, cum a sole longius abstarent. Parvae autem partes circulorum, coloribus prismaticis [iridis], variis temporibus apparebant, et in oriente et in occidente.... Tanta uniformitas structurae cuidam legi niti debet, quae formationem halonum regit; sed natura legis non plene explicata est.... Non magna difficultas inventa est in ratione reddenda productionis anuli qui solem circumdat, cum causa aliquantum similis sit ei quae arcum caelestem gignit, sed originem anuli cuius circumferentia in centro solis est explicare difficilius repertum est."
GSAM 117Mira Praedictiones Scripturae Implentia
GSAM 117.1De usu qui factus est, et in Anglia et in America, horum mirabilium in caelis visorum, discere possumus legendo Expositionem in Matthaeum capitulum XXIV a Sylvesterio Bliss Bostoniae anno MDCCCXLIII editam. Postquam nonnulla ex supradictis narrationibus citavit, sic ait:—
GSAM 117.2"Itaque 'signa magna' et 'mirabilia tremenda', quae in Scripturis veritatis praedicantur, omnia impleta esse videntur, sicut et illa quae Salvator praedixit praecursura adventum suum.
GSAM 117.3"Quam certum est arborum folia aestatem significare, ita certum est, his signis impletis, Christianos scire adventum Christi prope esse, immo iam ad ianuas. Non est merum licere scire, sed Salvator noster iubet scire."5
GSAM 117NUNTII
GSAM 117.4Cum notae praecipuae nuntii secundae adventus, sicut primum praedicatus est, commemoratae sint, nonnullae commemoratu dignae sunt de iis qui in magna illa praedicatione primas partes egerunt. Iam nomina multorum dedimus qui inter ministros illius temporis ingeniosissimos in terris externis erant qui clamorem fecerunt. Dum animum advertimus ad nonnullos ex iis qui in America praecesserunt, in quos Dominus onus operis imposuit, hoc etiam magis illustrabit manum Domini in hoc motu re vera fuisse.
GSAM 118Gulielmus Miller
GSAM 118.1Primum notemus casum Gulielmi Miller, qui in motu adventus in Civitatibus Foederatis tam insignis fuit ut apud multos ille motus solum nomine "Millerismi" notetur.
GSAM 118.2Gulielmus Miller Pittsfieldi in Massachusetta mense Februario anno MDCCLXXXII natus est. In prima aetate puerili, signa ingenii acris et animi actuosi ultra modum communem manifesta facta sunt. Paucis annis, haec signa magis magisque conspicua facta sunt omnibus qui cum eo versabantur. Corpus robustum, ingenium actuosum et natura bene instructum, mores incorruptos possidebat. Pauca tantum annis scholae districtus commodis exiguis usus erat, priusquam plerumque confiteretur eius dotes magistrorum qui tunc in usu erant superare.
GSAM 118.3Dominus Miller anno MDCCCII uxorem duxit et Poultney in Vt. consedit. Viri, quibuscum ab tempore migrationis suae Poultney consociatus est, et quibus pro beneficiis suis saecularibus magnopere debebat, penitus imbuti erant principiis scepticis et theoriis deisticis. Non erant viri immorales, sed ut ordo cives boni erant, et plerumque gravibus moribus, humani et benigni. Tamen, Biblia tamquam normam veritatis religiosae reiciebant, et eius repudiationem probabilem reddere conabantur tali auxilio quod ex scriptis Voltairii, Humei, Volneyi, Painei, Ethani Allen, aliorumque obtineri poterat. Dominus Miller haec opera diligenter studuit, et tandem se deistam professus est. Ipse affirmavit vitam suam deisticam duodecim annos duravisse, incipiens circiter annum MDCCCIV.
GSAM 118.4Accepto imperio praefecti, in exercitum anno MDCCCX intravit. Rediens ex exercitu, familiam suam ad Low Hampton, in Novum Eboracum, transferebat, ut ibi anno MDCCCXII agricolam ageret. Ut agricola, plus otii ad legendum habebat. Comperit sententias suas deisticas nullam spem beatitudinis post hanc vitam sibi praestare. Trans sepulcrum omnia obscura et tristia erant. Ut ipse ait:
GSAM 118.4"Annihilatio erat cogitatio frigida et horrida, et ratio reddenda omnibus certa perditio. Caelum super caput meum erat sicut aes, et terra sub pedibus meis sicut ferrum. Aeternitas!—quid erat? Et mors!—cur erat? Quo magis ratiocinabar, eo longius a demonstratione aberam. Quo magis cogitabam, eo magis conclusiones meae erant dispersae. Cogitare desinere conatus sum, sed cogitationes meae regi nolebant. Eram re vera miser, sed causam non intellegebam.... Mox post, subito, imago Servatoris vive in animo meo impressa est. Videbatur esse personam aliquam tam bonam et misericordem ut ipsa pro peccatis nostris satisfaceret, atque ita nos a poena peccati patienda servaret. Statim sensi quam amabilis talis natura esse deberet; et mihi fingebam me in bracchia eius me iacere posse, et misericordiae eius confidere.
GSAM 119Conversio Gulielmi Miller
GSAM 119.1Porro dixit:
GSAM 119.1"Vidi Biblia Salvatorem ipsum praebere quem mihi opus erat; et mirabar quomodo liber non divinitus inspiratus principia evolvere posset tam perfecte ad necessitates mundi lapsi accommodata. Coactus sum confiteri Scripturas revelationem a Deo esse debere. Factae sunt deliciae meae; et in Iesu amicum inveni.... Nunc Biblia praecipuum studium meum facta sunt, et vere dicere possum, ea cum magno gaudio scrutatus sum. Inveni me dimidium numquam didicisse. Mirabar cur eius pulchritudinem et gloriam antea non vidissem, et stupebam quod umquam ea reicere potuissem."
GSAM 119.2Modus studendi Biblia Sacra Gulielmi Miller ab ipso sic describitur:
GSAM 119.2"Constitui omnes praeiudicia meos ponere, Scripturam cum Scriptura diligenter comparare, et studium eius ordine et methodo persequi.... Quotiescumque aliquid obscurum inveniebam, mos mihi erat id cum omnibus locis parallelis comparare; et, Crudenis auxilio, omnes scripturae textus inspexi in quibus inveniebantur ulla ex verbis praecipuis in ulla parte obscura contenta.... Hoc modo studium Bibliorum, in prima eius perlectione, per duos fere annos persecutus sum, et plene convictus sum eam suum esse interpretem.
GSAM 120.1"Dum ita studebam, persuasum mihi est, si prophetiae quae praeterito tempore impletae sunt ullum sint criterium quo de modo implendae sint iudicemus illae quae adhuc futurae sunt, opiniones vulgares de regno spirituali Christi—mille annos temporales ante finem mundi et reditum Iudaeorum—verbo Dei non sustineri.... Inveni in Scripturis plane doceri Iesum Christum iterum ad hanc terram descensurum esse, venientem in nubibus caeli, in omni gloria Patris sui.
GSAM 120.2"Gaudium studendi Scripturas expertus sum, quod ex earum doctrinis oriri posse antea non putaveram. Studium earum inchoavi non sperans me tempus adventus Salvatoris inventurum esse, et primo vix credere potui iudicio ad quod perveneram; sed argumenta me tam vehementer percusserunt ut opinionibus meis resistere non possem. Conclusiones meas paene certas habere coepi, et exspectare, et vigilare, et orare adventum Salvatoris."
GSAM 120.3Iterum dicit:
GSAM 120.3"Credidi; et statim officium hanc doctrinam publicandi, ut mundus crederet et se pararet ad occurrendum Iudici et Sponsi in adventu eius, animum meum impressit. Non est mihi hic necesse rationem accuratam longarum et gravium mearum probationum exponere. Satis sit dicere me, post aliquot annos, Spiritu Dei, vi veritatis, et amore animarum impulsum, coactum esse crucem meam tollere et haec mundo morienti et pereunti praedicare."
GSAM 120.4Dominus Millerus, sicut ii qui hoc nuntio in aliis terris commoti sunt, primum putavit se mandatum suum implere scribendo et edendo in diurnis publicis et libellis. Primum sententias suas in "Telegraphio Vermontensi," ephemeride Baptistarum Brandoniae in Vt. impressa, edidit. Hoc anno MDCCCXXXI factum est. Primum de hac re publice anno MDCCCXXXII locutus est. De hoc conventu dixit: "Dominus gratiam suam in congregationem effudit, et multi ad salutem animarum suarum crediderunt."
GSAM 121.1Anno MDCCCXXXVI, praelectiones eius in nonnullis diurnis publicis illius temporis impressae sunt. Hieme anni MDCCCXXXVII-XXXVIII, praelectiones eius in libello editae sunt. Anno MDCCCXXXVIII, alter libellus CCIV paginarum impressus est, in quo Dominus Miller affirmavit potestatem Ottomanam anno MDCCCXXXIX aut MDCCCXL cadere posse. Prima eius praelectiones in ullis urbibus magnis anno MDCCCXXXVI habitae sunt. Deinde in urbibus Randolph, Lowell, Groton, et Lynn, in Massachusetta, locutus est.
GSAM 121.2Usque ad annum MDCCCXL, Dominus Miller paene solus orator publicus de adventu Christi proximo stetit. Illo anno, subito, centeni ei se iunxerunt in nuntio proclamando. Quid hanc magnam mutationem effecerit, in proximo capite notabitur. Hieme anni MDCCCXXXIX-XL, Dominus Miller seriem praelectionum in urbe Exonia, in Nova Hantonia, habuit. Ibi primum pastorem J. V. Himes convenit, qui eo tempore fidem accepit et ex eo die iuxta pastorem Miller stetit ut editor et ardens praeco magni nuntii secundae adventus.
GSAM 121Iosue V. Himes
GSAM 121.3De hoc operario strenuo in hoc magno motu, nihil melius facere possumus quam ex eius biographo citare, qui sic ait:—
GSAM 121.4"Iosue V. Himes natus est Wickfordiae, in Insula Rhodensi, die XIX Maii, anno MDCCCV. Pater eius, negotiator Indiarum Occidentalium notissimus, et praeclarus erat ut socius Ecclesiae Episcopalis Sancti Pauli Wickfordiensis. Mater eius indolem benignam et amorem Salvatoris possidebat, quem in aures filii sui libenter accipientis infundebat.
GSAM 121.5"In animo habuerat pater filium suum, Iosue, ad ministerium ecclesiae, cui ipse pertinebat, educare, sed res id impediverunt. Deus aliud opus illi filio faciendum habebat, et res ita disponebat ut eventus optatus eveniret. Anno MDCCCXVII pater onus pretiosum misit, cui praeerant Dux Carter et Alexander Stewart supercargo. Hi viri infideles evaserunt, et, in portum Indiarum Occidentalium pervenientes, et navem et merces vendiderunt atque fugerunt. Hoc eventu omnes rationes de futuro Iosuae iuvenis, qui ad Universitatem Brownianam in Providentia (Insulae Rhodensi) mittendus erat, mutatae sunt. Potius, mense Aprili, anno MDCCCXXI, Novum Bedfordium (in Massachusetta) ductus est et Gulielmo Knights traditus ut artem ebanistarum disceret.
GSAM 122.1Cum domum novam pervenisset, operi sibi assignato studiose se dedit, statuens in arte sua magistrum fieri. Mox autem comperit res divinas quae se circumdabant non omnino suo gustui convenire. Ita enim ait: 'Magister meus Unitarista erat, et me ad ecclesiam suam duxit. Reverendus Orville Dewey pastor erat. Is nuper ab orthodoxia conversus erat. Disciplina mea sub Episcopo Griswold et Reverendo Gulielmo Burge, rectore Sancti Pauli Wickfordiae, et assidua audientia Doctoris eloquentis Crocker ex Ecclesia Sancti Ioannis Providentiae in Insula Rhodensi, me prorsus inhabilem reddiderunt ad accipiendas Domini Dewey eloquentes negationes doctrinarum Christi et apostolorum eius.'
GSAM 122.2"Cum eo tempore nulla ecclesia Episcopalis in Novo Bedfordio esset, primam ecclesiam Christianam [non Discipulorum] frequentare constituit et postea se illi corpori coniunxit. 'Hic,' inquit, 'Biblia aperta et libertatem cogitandi inveni, et utroque bene usus sum.' Haec ecclesia sub cura pastorali Reverendi Mosis Howe erat. Reverendus Dominus Clough Iosue V. Himes die II Februarii, anno MDCCCXXIII, baptizavit. Cum corde studio Magistri sui ardenti, statim, duodeviginti annos natus, fabulam crucis narrare et homines ad paenitentiam urgere coepit. De se ipso dicit:—
GSAM 122.3"'Mox exhortator factus sum, et mihi licentia data est ut donum meum excolerem.... Tirocinium meum cum laude perfeci, et laudem accepi. Sed per quinque aut sex annos nimio labore me fatigabam et sic unum aut duos dies in hebdomade ad studium et opus missionarium in vicinitatibus inopes adhibebam, quorum fructus pastori meo dabam.'
GSAM 123.1Anno MDCCCXXV, missarius a conventu ecclesiarum Christianarum in Massachusetta meridionali creatus est. 'Nullum consilium aut modum ad sustentandos missarios,' inquit pastor Himes, 'erat, et ego statui negotia suscipere ad me sustentandum, et praedicare quantum possem.'
GSAM 123.2Anno MDCCCXXVIII Novum Bedfordium reliquit, non dubitatione aut inopia virium, sed consilio quod victurum erat, Plymuthum petens, ubi verbum Dei in scholis, in conclavibus ad hoc factis, et ubicumque audiri poterat, praedicavit. Anno MDCCCXXIX eundem laboris modum Falli Fluminis usque ad annum MDCCCXXX continuavit, cum Bostoniam se contulisset ut pastor Primarum et Secundarum Ecclesiarum Christianarum; ubi per annos triginta tres mansit. Anno MDCCCXXXIX ad causam Adventus se convertit, sicut a viro claro, pastore Gulielmo Miller, exposita est. Hanc novam causam cum omni studio quod habebat ingressus est, et ministeria eius plena erant ignis et virtutis. Anno MDCCCXL, editionem libelli cui titulus "Signa Temporum" incepit, causam suam defendens in quam totum animum suum contulerat. Omnis pecunia eius, omnis labor, omnis alacritas in hanc causam coniecta est, et milia conversorum allata sunt.
GSAM 123Coniunctae Laborationes Milleri et Himesii
GSAM 123.3Ab anno MDCCCXL usque ad autumnum anni MDCCCXLIV, labores pastorum Miller et Himes magna ex parte coniuncti erant, dum ab urbe in urbem iter faciebant, aestate cum sua tenda maxima, hieme in ecclesiis et auditoriis publicis. Magna vis corporis pastoris Himes eum conservavit usque dum annum nonagesimum secundum iniret. Facultates animi eius usque ad finem vigebant. Anno MDCCCXCIV, die XXVIII Septembris, sermonem maxime commoventem habuit ad congregationem plus quam trium milium Adventistarum Septimi Diei in campo castrorum Lansinga, in Michigania. Videbatur loqui cum magna illa sinceritate et vigore antiquorum temporum. Hoc vere mirabile erat in viro qui iam tres menses in nonagesimum primum annum suum ingressus erat, et qui morbo incurabili laborabat, ex quo anno sequenti decessit.
GSAM 124.1Pastores Miller et Himes, quasi in "primis acie" motus secundi adventus in America stabant, et duo tantum ex multis erant qui cum eis laborabant in praedicanda doctrina adventus Christi, quorum praecipuae dotes erant firmitas propositi et integritas praestantissima. Hi viri magna ex parte illius generis erant quod a mundo "homines suis viribus provecti" appellatur—viri qui per commercium cum severis vitae veritatibus exculti erant, quique didicerant de meritis causae ex principiis, non ex utilitatis rationibus, iudicare. Erant ex eo genere hominum quos pastor Miller solere ex ecclesiis oriundos nuntium accipere dixit, "sodales piissimos, devotissimos, et viventes." Hoc factum a ministris variarum ecclesiarum confirmatum est, qui, post ultimam separationem Adventistarum a se, dixerunt: "Doctrina illa florem gregis nostri abstulit."
GSAM 124Alii Praedicatores Adventistae Insignes
GSAM 124.2Haud sine iucunditate erit nonnullos ex viris nominatim commemorare qui cum pastoribus Miller et Himes in illo motu primorum temporum praestiterunt. Primus in indice est Carolus Fitch, Clevelandensis ex Ohio, qui anno MDCCCXLII consilium tabularum habendarum ad visiones Danielis et Apocalypsis illustrandas proposuit. Origo huius consilii in Habacuc 2:2, 3 posita est. Carolus Fitch die 10 Octobris 1844 obiit.
GSAM 124.3Doctor Iosias Litch, Philadelphiensis, qui, ut in proximo capite videbimus, a Domino impulsus est ad veritatem proclamandam, cuius in effectu subita et rapida studii in nuntium adventus promotio effecta est.
GSAM 124.4Elon Galusha, ex Lockport, Novae Eboraci, praedicator Baptista insignis, cuius scripta et praedicationes de adventu Domini proximo magnum tumultum in illa secta excitaverunt.
GSAM 125.1E. R. Pinney, ex Seneca Falls Novi Eboraci, alius minister devotus ecclesiae Baptistae, cuius ministerium et scripta magnam vim in hoc opere habuerunt. Bene ei conveniret nomen "Sal terrae."
GSAM 125.2Georgius Storrs, Neo-Eboracensis, qui ante conversionem suam ad doctrinam Adventus praedicator insignis reanimationis spiritualis fuerat. Scripta eius magnam vim habuerunt ad movendos homines ad maiorem dedicationem sui et bonorum ad opus; quod maxime accidit in ultimis hebdomadibus duorum milium et trecentorum dierum. Is fuit qui, post deceptionem, sex homilias suas de natura hominis, statu mortuorum, et poena futura populo Adventistarum et orbi terrarum considerandas proposuit.
GSAM 125.3Pastor Stockman, Portlandiae in Cenomannia, alius operarius ardens fuit in revivalibus Gulielmi Miller in illa urbe. Obiit paucis hebdomadibus ante finem anni Iudaici MDCCCXLIII, dum populus Adventista sperabat et exspectabat Dominum tunc tempore venturum esse.6
GSAM 125.4Fuerunt et alii viri insignes quos, propter spatium angustum, tantum commemorabimus, ut N. N. Whiting, qui Novum Testamentum in linguam Anglicam transtulit, quae Translatio Whitingiana appellatur; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; Georgius, Vesleius, et Edwinus Burnham (tres fratres), omnes operarii efficaces in nuntio.
Notes
- Habacuc 2:2, 3. ↩
- Apocalypsis 14:6, 7. ↩
- Marcus 1:14, 15. ↩
- Ioel 2:30, 31. ↩
- Expositio Viginti Quartae Matthaei, pp. 49-60. S. Bliss, Bostoniae, Massachusettae, 1843. ↩
- Facile intellegi potest, ut in "Scriptis Primis" (p. 17) exhibetur, cur Seniores Fitch et Stockman scire cupiverint quid accidisset ex quo obierant. ↩