Capitulum VIII — Convivium Nuptiale Agni
GSAM 134.1"Quidam vir magnas epulas paravit et multos vocavit; et misit servum suum hora cenae, ut diceret invitatis: Venite; quia iam parata sunt omnia."1
GSAM 134.2"Beati qui vocantur ad cenam nuptialem Agni."2
GSAM 134.3Cena est ultimus diei cibus. In hac parabola tres sunt invitationes ad cenam. Haec parabola non est confundenda cum invitationibus ad "prandium" in Matthaeo 22:1-7 dictis. "Prandium" est cibus meridionalis. In parabola de invitationibus ad prandium, discimus eos qui invitationem fecerunt "contumelia affectos" et occisos esse, et filium quoque regis interfectum esse. Rex autem qui invitationem miserat "interfectores illos perdidit, et urbem eorum exussit."
GSAM 134.4Haec parabola de invitationibus ad "prandium," fatum eorum qui primum illam invitationem recusaverunt monstrans, apte repraesentavit quod re vera accidit iis qui evangelium Christi recusaverunt et eum apostolosque eius occiderunt. Dominus exercitus misit contra gentem illam, qui "interfectores illos perdiderunt et urbem eorum exusserunt"—Hierosolyma.
GSAM 134Vocatio ad Cenam
GSAM 134.5Haec vocatio ad cenam in parabola sine dubio ad "cenam nuptialem Agni" pertinet. Benedictio nuntiatur iis qui ad illam "cenam nuptialem" vocantur. Cena nuptialis nuptiis succedit. Nuptiae Agni fiunt antequam veniat; nam, ut iam vidimus, cum Christus tandem venerit, "a nuptiis redibit."3
GSAM 135.1Hic igitur vocatus ad cenam nuptialem debet esse idem ac nuntius primi angeli in Apocalypsi 14, et praeconium temporis capituli decimi, iam notatum. Sicut a Luca narratur, hic primus vocatus ad cenam iit ad "eos qui vocati erant." Qui erant illi qui vocati erant?—Illi qui evangelium Christi audiverant et acceperant. Confessi sunt se Christum amare, et secundam eius adventum tamquam plenam spei suae fruitionem amare. Cur non primum ad eos vocatio mittatur? Sicut necesse fuit ut evangelium primum Iudaeis diceretur, qui Scripturas habebant et se adventum Messiae exspectare profitebantur,4 ita nuntius secundae adventus Christi primum iis praesentatus est qui se eius discipulos esse et adventum eius amare profitebantur.
GSAM 135Vocatio Iis Qui Invitati Erant
GSAM 135.2Primus vocatus ad cenam, qui iis qui vocati erant destinatur, ad ecclesias ire debet. Nunc, re vera, praeconium adventus Christi propinqui, ab anno MDCCCXXXIII usque ad ver anni MDCCCXLIV, in ecclesiis factum est, et a ministris illarum ecclesiarum magna ex parte confirmatum est. Prima publicatio Gulielmi Miller de sententiis suis de adventu Christi proximo in ephemeride Baptistae Brandonensis in Vt. edita est. Laborationes eius et sociorum usque ad Aprilem, 1844, magna ex parte in aedibus ecclesiasticis vel auditoriis a ecclesiis illius temporis paratis factae sunt.
GSAM 135.3Pastor Himes de laboribus Pastoris Miller usque ad ver anni MDCCCXLIV sic loquitur:
GSAM 135.3"Laboravit inter omnes factiones et sectas, sine interventu in eorum ordinationes aut disciplinam, credens sodales diversarum communitatum posse et suum statum retinere et simul se ad adventum Regis sui parare."
GSAM 135.4Pastor Himes, de suis et Pastoris Miller communibus laboribus loquens, ulterius affirmat: "Plerique ministri et ecclesiae, qui ianuas suas nobis et fratribus nostris, qui doctrinam adventus praedicabant, aperuerunt, nobiscum usque ad ultimum annum"—annum MDCCCXLIV—"cooperati sunt."
GSAM 136Ostia Aperta Nuntiō
GSAM 136.1De opere suo et natura eius, Gulielmus Miller dixit:
GSAM 136.1"Ostia mihi aperta sunt ad hanc doctrinam secundae adventus Christi inter paene omnes sectas praedicandam, ita ut parva tantum parte vocationum satisfacere potuerim.... In omni loco ubi fui, piissimi, devotissimi, et vivi ecclesiae sodales sententias sic praedicatas libentissime amplectuntur; dum professor saecularis, Pharisaeus, intolerans, superbus, procax, et sui amans, doctrinam secundae adventus Christi irridet et ludificatur."
GSAM 136.2De natura nuntii adventus, idem dici potest quod D'Aubigné de Reformatione dixit,—Ea "nomine principii spiritualis perfecta est. Praedicaverat pro magistro verbum Dei; pro salute, fidem; pro armis, Spiritum Sanctum: et his ipsis modis omnia elementa saecularia reiecit."
GSAM 136Unda Magna Renovationum
GSAM 136.3Natura renovationum quae praeconium adventus secutae sunt sic describitur a L. D. Fleming, pastore ecclesiae Christianae Viae Casco, Portlandiae in Cenomannia:—
GSAM 136.4"Studium a praelectionibus eius [Wm. Milleri] excitatum est generis maxime deliberati et a studiis liberati, et quamquam est maxima renascentia quam umquam vidi, tamen est minima commotio animi. Videtur maxime viros in civitate afficere. Hoc est quod effectum efficit: Frater Miller simpliciter gladium Spiritus, exsertum et nudum, capit et acutam eius laminam in cor nudum ponit, et secat! hoc totum est. Ante aciem huius potentissimi teli, infidelitas cadit, et universalis salus marcescit. Falsae fundamenta evanescunt, et negotiatores Babelis mirantur. Mihi videtur hoc paulo proxime accedere ad apostolicas renovationes ex omnibus quae aetates nostrae viderunt."
GSAM 137Experientia Richmondiae, in Cenomannia.
GSAM 137.1Ut exemplum operis reanimationis quod cum praedicatione doctrinae adventus processit, ex relatione unius qui in illo motu strenue versabatur, citabimus. De conventu trimestri Richmonda in Cenomannia habito, qui triginta ecclesias Baptistarum Liberi Arbitrii repraesentabat, sic ait:—
GSAM 137.2"Cum in oratorium intrarem, Pastor Rollins, qui iuxta pulpitum in longinquiore parte aedis sedebat, surrexit et dixit: 'Frater White, hic iuxta me sedem invenies.' Post sermonem, licentia dicendi data est, et ego libere de vita Christiana et de triumphis iustorum in secundo adventu Christi locutus sum. Multae voces clamaverunt, 'Amen! amen!' et plerique in illa magna congregatione lacrimabant.... Verso iam conventus exitu, postquam assensum meum impetravit, Pastor Rollins surrexit et dixit: 'Frater White, qui ad dextram meam sedet, hodie vesperi in domo conventus Reediana loquetur de secundo adventu Domini nostri Iesu Christi. Ascendite, fratres, et ipsi audite. Satis spatii habemus ut vos omnes excipiamus. Ascendite, fratres, nemini vestrum nocebit de hac re audire.... Ille enim sciebat optime plerosque fratrum suorum conventum suum in vico relicturos esse, et tres milia passuum ad me audiendum ituros, et eorum sessionem negotiorum constitutam interruptum iri. Et sic factum est. Tres partes ministrorum ex quattuor et paene omnes legati discesserunt, et domus conventus Reediana hora praematurā conferta erat. Argumentum meum erat ex Matthaeo capite XXIV. Spiritus Dei mihi magnam libertatem dedit. Studium audientium mirabile fuit.
GSAM 137.3Cum exhortatione concluderem Christianis ut se penitus consecrarent et parati essent, et peccatoribus ut Christum quaererent et se ad adventum Filii hominis pararent, virtus Dei in me ita irruit ut me ambabus manibus pulpito prehenso fulcire necesse esset. Hora gravis erat. Cum statum peccatorum, sine Christo perditorum, intuerer, eos lacrimans hortatus sum, saepius repetens: 'Venite ad Christum, peccatores, et salvi estote cum in gloria sua apparuerit. Venite, pauperes peccatores, antequam nimis serum sit. Venite, peccatores, pauperes peccatores, venite.'
GSAM 138.1Locus erat valde sollemnis. Ministri et populus flebant, nonnulli magna voce. In fine cuiusque exhortationis ad peccatorem, gemitus communis per totam multitudinem audiebatur. Plus quam duas horas stans capitulum explicaveram et exhortatus eram, et vox mea raucescere incipiebat. Tacui, et flevi magna voce super populum illum carum cum profundo animi affectu qualem ille solus novit, quem Deus vocavit ut veritatem suam peccatoribus praedicaret. Erant horae nonae, et si aliis loqui liceret, conventum usque ad mediam noctem producere oportebat. Optimum erat conventum finire cum profundo animi affectu praesentium, sed non priusquam omnes sententiam pro Domino ferre potuissent. Deinde omnes in congregatione qui mecum orare vellent, et qui ad thronum misericordiae admitti cupirent, ut parati essent Salvatorem cum gaudio in secundo adventu eius excipere, surgere iussi. Omnis anima in illa magna aula, ut postea a personis in diversis eius partibus mihi nuntiatum est, surrexit. Post breve tempus orationis, conventus finitus est.
GSAM 138.2Postero die mane in vicum redii, comitantibus me saltem septem octavis illius conventus trimestris Baptistarum Liberi Arbitrii. Omnes narrabant quantus conventus magnificus pridie vesperi fuisset.
GSAM 138Vocatus ad Nuntium in Aliis Locis
GSAM 138.3Intermissu, legati et ministri me invitaverunt ut cum eis consulerem de tempore quo diversis congregationibus in illo conventu trimestri, quae amplas domos orationis habebant, praedicare possem. Erat tunc medium Februarium, et constitutum est non plus quam sex hebdomades itinerum trahis tuto faciendorum superesse, quod populo occasionem idoneam daret ad conventus adeundos. Duodecim loca gravissima in sex hebdomades ad labores meos delecta sunt. Decem praelectiones mihi habendae erant, quae me cogerent ut viginti vicibus per hebdomadem loquerer. Quod mihi tantum dimidium diem per hebdomadem reliquit, quo plerumque egebam ad quindecim aut viginti milia passuum ad proximum locum conventus iter faciendum.5
GSAM 139Centeni Conversi
GSAM 139.1Redintegrationes et conversiones centenorum ubique praedicationi doctrinae adventus secutae sunt, et hoc praesertim accidit dum ad finem anni Iudaici MDCCCXLIII (die XXI Martii, MDCCCXLIV) appropinquabant. Illo hieme scriptor in vico suo natali—Victor, N.Y.—primum de hac re audivit, et, quamquam duodecim tantum annos natus, fidem secundae adventus, quantum intellexit, accepit. Impressio quidem populum graviter affecit, non solum in conventibus, sed ubique. Victor eo tempore non nisi pagus erat, qui circiter ducentos incolas habebat, sed agri circumiecti denso hominum numero frequentabantur. Ex serie illorum conventuum in eo parvo vico habitorum, quingenti conversi nuntiati sunt.
GSAM 139Testimonium ex Annali Methodista
GSAM 139.2Quod ad magnum undam renovationum attinet, quae praeconio adventus secuta est, in Annalibus Methodisticis invenimus "per quattuor annos a 1840 ad 1844, 256,000 conversiones in America factas esse." Quod in America verum erat, aeque verum erat in aliis regionibus ubi vocatus est. "Vis magna cum praedicatione erat, et animae ubique convertuntur." Cum primum invitatio ad convivium nuptiale ad ecclesias missa est—"eis qui vocati sunt"—per eas ad omnes extendebatur qui venire et participare vellent in salute quae populo Dei instabat. Sive nuntius praedicabatur, sive orabatur, sive canebatur in "melodiis adventus," magnus Spiritus Dei motus opus comitabatur.
GSAM 140Pueri Praedicantes in Suecia
GSAM 140.1Hoc in contextu animadvertimus quomodo Dominus operatus sit ut praeconium introduceret in illis regionibus ubi lex praedicationem cuiusquam rei contra "ecclesiam constitutam" vetabat. Suecia una ex illis regionibus erat. Ibi Dominus parvulis usus est ad opus introducendum. Prima huius manifestationis fuit aestate anni MDCCCXLIII, in oppido Eksjö, in Suecia meridiana. Puella quaedam, quinque tantum annos nata, quae numquam legere aut cantare didicerat, quodam die, modo maxime sollemni, longum hymnum Lutheranum recte cantavit, et deinde magna vi proclamavit "venit hora iudicii eius," et familiam hortata est ut se pararet ad Dominum excipiendum; nam mox venturus erat. Increduli in familia misericordiam Dei imploraverunt et veniam acceperunt. Hic motus a oppido ad oppidum diffusus est, aliis pueris nuntium proclamantibus. Idem motus inter pueros aliquatenus in Norvegia et Germania manifestus est.
GSAM 140"Ita! Praedicare debui"
GSAM 140.2Anno MDCCCXCVI, dum conventus in septemdecim locis diversis Sueciae habebam, per plura loca transivi ubi pueri anno MDCCCXLIII praedicaverant, et mihi facultas data est colloquendi cum iis qui praedicationem audiverant, et cum viris qui pueri praedicaverant. Unum ex eis interrogavi, "Praedicavistine nuntium adventus cum puer esses?" Ille respondit, "Praedicavi! Ita, mihi praedicandum erat. Nullum consilium in re habui. Vis quaedam super me venit, et effudi quae illa vis effundere me cogebat."
GSAM 140Boquist et Walbom in Örebro, Suecia
GSAM 140.3In comitatu Örebroense hoc opus usque eo crevit ut etiam maiores natu nuntium proclamare moverentur. Tunc magistratus, a sacerdotibus "ecclesiae stabilitae" incitati, duos pueros, Walbomum duodeviginti annos natum et Ole Boquistum quindecim annos natum, comprehenderunt, dicentes se exemplum publicum ex eis facturos esse. Dorsis eorum nudis virgis betulis caeserunt, et eos, vulneribus manantibus, in carcerem Örebroensem coniecerunt. Cum haec vulnera convaluerunt, eos e carcere eduxerunt, rogantes, "Desinitisne hanc doctrinam praedicare?" Quamquam eos iterum virgis caeserunt, vulneribusque denuo apertis, nihil aliud responsi obtinere potuerunt quam, "Praedicabimus quod Dominus nos iubet." Per intercessionem matronae nobilis paroeciae Örebroensis, Rex Oskar I magistratibus imperavit ut illos pueros e carcere dimitterent et illam gentem quietam relinquerent. Ita victoria veritati in Suecia parta est.
GSAM 141Testimonium Boquistianum
GSAM 141.1In ephemeride "Review and Herald", die 7 Octobris 1890, narratio valde iucunda de praedicatione puerorum legitur, ab O. Boquist ipso scripta. Ita ait:—
GSAM 141.2"Anno MDCCCXLIII motus quidam religiosus inter populum in paroecia Karlskogensi, in comitatu Örebroensi, accidit. Duces huius motus erant pueri et adulescentes, qui 'rapare' appellabantur. Hi divina vi praedicabant, et coram populo magna cum firmitate nuntiabant horam iudicii Dei advenisse.
GSAM 141.3"Autumno eiusdem anni, ego, O. Boquist, tunc quindecim annos natus, cum alio adulescente, Erico Walbom, duodeviginti annos nato, ita ab hoc vi invisibili affecti sumus ut ei nullo modo resistere possemus. Cum primum hac vi caelesti capti essemus, populo loqui et magna voce praedicare coepimus horam iudicii advenisse, eos ad Ioel 2:28-32 et Apocalypsim 14:6, 7 remittentes."
GSAM 141Pueri in Visione
GSAM 141.4Populus mihi nuntiavit eos qui sic a vi caelesti afficiebantur, omnium rerum circum se oblivisci. Reapse in visione Dei erant, et loquebantur cum vi quae magnam vim convincendi habebat. Dicebant enim haec parvula, dum illo afflatu utebantur, in loquendo vim et gravitatem virorum adultorum et mulierum habere. Itaque qui videbant, ad hoc concluserunt Dominum per eos prophetice loqui ad has veritates graves proferendas. Scriptor pergit:—
GSAM 142.1"Populus magnus numero convenit ut nos audiret, et conventus nostri per dies noctesque continuabantur, ex quo magna religiosorum animorum excitatio orta est. Iuvenes et senes Spiritu Dei moti, ad Dominum pro misericordia clamabant, peccata sua coram Deo et hominibus confitentes.
GSAM 142.2"Sed cum sacerdos ecclesiasticus de his certior factus esset, multi conatus facti sunt ut nos tacituros facerent, et sic hunc fervorem religiosum qui vigebat sisterent; sed omnes conatus irriti erant. Praefectus deinde rogatus est ut nos comprehendere iuberet, et per sex hebdomades frustra quaesitum est nos in silva invenire, quo loco refugium petentes confugeramus.
GSAM 142.3"Tandem autem, vocati sumus ut coram pastore ecclesiae compareremus. Numerus noster auctus erat, ita ut quadraginta virgines et viri iuvenes se ad curiam paroecialem praestarent, ubi diuturno iudicio subiecti sumus. Omnibus praeter me et Walbomum domum redire permissum est; nos autem comprehensi sumus et postridie in custodiam carceris Örebroensis coniecti, ubi in cella quarta decima cum furibus coniuncti sumus, quasi magnum aliquod crimen commisissemus."
GSAM 142Testimonium Sororis Boquisti
GSAM 142.4Die XXII Septembris, anno MDCCCXCVI, soror Boquisti, duos et septuaginta annos nata, conventui nostro Örebro adfuit, et nobis de fratris sui casibus narravit; nam verberationi, carceri, liberationique eius adfuit. Nobis hymnum cantavit quem Boquistus et Walbomus cecinerant, dum e carcere exibant in pontem super fossam quae illud castellum saeculi sexti decimi, anno MDCCCXLIII ut carcer adhibitum, cingebat. Vis motus anni MDCCCXLIII testimonium et cantum hymni comitata est. Hymnus, in linguam Anglicam conversus, sic se habet:—
GSAM 143Hymnus a Boquist et Walbom Cantatus
GSAM 144Puer Praedicator Karlskogensis
GSAM 144.4Nobilis quidam Örebroensis mihi narravit eventum qui in Karlskoga accidit, ubi anno MDCCCXLIII habitabat. Inquit:—
GSAM 144.5"Puerulus octo annos natus, qui litteras legere numquam didicerat, nuntium praedicare coepit, multa ex Sacris Scripturis citans. Populus dicebat, 'Ille puer modo Bibliis plenus est.' Hoc accidit postquam Rex Oskarus pro persequutis locutus erat, itaque sacerdos illius loci puerum in ius vocare non potuit ut hoc opus sisteret; sed populo dixit ut puerum ad se adducerent, seque eum confutaturum et ignorantiam eius Sacrorum Scripturarum demonstraturum esse.
GSAM 144.6Coram turba hominum, sacerdos librum suum hymnorum aperuit et puerum rogavit ut sibi legeret. Puer respondit, 'Legere non possum;' sed, conversus ad sacerdotem terga, hymnum per ordinem ab initio usque ad finem recte cantavit, sacerdote interim libro stupente spectante. Sacerdos ad puerum: "Omnia scire videris." Puer respondit: "Minime. Non semper licet nobis omnia quae scimus dicere."
GSAM 145.1Tunc sacerdos Novum Testamentum aperuit et puero dixit, 'Lege mihi ex hoc.' Puer respondit, 'Non possum legere.' Sacerdos inquirit, 'Quidnam de Biblia omnino scis?' Ille respondit, 'Scio ubi sit locus qui verbum et in se quattuordecies continet.' Sacerdos inquit, 'Minime! nullum tale textum in Sacris Scripturis est.' Puer respondit, 'Vultisne mihi legere Apocalypsim XVIII, versum XIII?' 'Ita,' inquit sacerdos. Legente eo, populus numeravit, et ecce verbum 'et' ibi quattuordecies inveniebatur, et inter quattuordecim vices erat 'ligatio animarum hominum.' Populus clamavit: "Ecce! ecce! puer plus de Sacris Scripturis scit quam sacerdos!" Sacerdos, graviter offensus, rem reliquit et postea populum sine molestia reliquit."
GSAM 145.2Itaque, ex ore infantium Dominus firmat verbum suum, et hoc mirabili modo veritatem suam ad aures populi tulit, cuius leges praedicationem ullius doctrinae praeter "religionem constitutam" vetabant.
GSAM 145Dona Spiritus cum Nuntio Coniuncta
GSAM 145.3Non solum in Suecia Dominus, cum motu adventus, per dona Spiritus sui ad populum suum locutus est. In Scotia, in Anglia, atque in America quoque Dominus populum suum per revelationes speciales docuit.
GSAM 145Visiones Gulielmi Foy
GSAM 145.4Anno MDCCCXLII, Bostoniae in Massachusetta vivebat vir bene eruditus, nomine Gulielmus Foy, qui orator facundus erat. Baptista erat, sed se ad sacros ordines suscipiendos ut minister Episcopalis parabat. Dominus ei benigne duas visiones anno MDCCCXLII dedit, unam die XVIII Ianuarii, alteram die IV Februarii. Hae visiones manifestum testimonium praebebant se esse veras manifestationes Spiritus Dei. Invitatus est de loco in locum ut in pulpitis loqueretur, non solum ab Episcopaliis, sed etiam a Baptistis aliisque confessionibus. Cum loqueretur, semper vestem clericalem gerebat, qualem ministri illius ecclesiae in suis sacris gerunt.
GSAM 146.1Visiones Foyi ad adventum Christi imminentem, itinera populi Dei ad urbem caelestem, terram novam, et glorias status redempti pertinebant. Linguae peritus et ornatus facultate describendi, magnum tumultum excitabat ubicumque ibat. Invitatus de urbe in urbem ibat ut mirabilia quae viderat narraret; et ut ingentibus turbis quae eum audire conveniebant satis faceret, magnae aulae parabantur, ubi milibus hominum narrabat quae ei de mundo caelesti, de pulchritudine Novae Hierosolymae, de exercitibus angelicis ostensa erant. Cum de tenero et misericordi Christi amore erga peccatores pauperes dissereret, non conversos Deum quaerere hortatus est, et complures eius teneris precibus responderunt.
GSAM 146Visio Trium Graduum
GSAM 146.2Opus eius usque ad annum MDCCCXLIV, prope finem duorum milium et trecentorum dierum, continuatum est. Tunc alia manifestatione Spiritus Sancti honoratus est,—tertia visione, quam non intellexit. In hac ei monstrata est via populi Dei usque ad urbem caelestem. Vidit magnam aream, vel gradum, in qua multitudines hominum convenerunt. Interdum aliquis per hanc aream e conspectu deperibat, et de tali ei dicebatur: "Apostatavit." Deinde vidit populum ad secundum gradum, vel aream, ascendere, et ibi quoque nonnulli per aream e conspectu deperierunt. Tandem tertia area apparuit, quae usque ad portas urbis sanctae pertinebat. Magna turba cum iis qui ad hanc aream processerant convenerat. Cum Dominum Iesum brevi tempore venturum exspectaret, non animadvertit nuntium tertium nuntios primum et secundum Apocalypsis capituli quarti decimi secuturum esse. Quam ob rem visio ei inexplicabilis erat, et publice loqui desiit. Finito tempore prophetico, anno MDCCCXLV, audivit alium eandem visionem narrantem, cum explicatione "nuntios primum et secundum datōs esse, et tertium sequi debere." Paulo post hoc Dominus Foy aegrotavit et mortuus est.
GSAM 147.1Cum talibus manifestationibus virtutis Dei coniunctis cum praedicatione adventus eius "ad ianuas," et cum gaudio milium qui a peccato se convertentes Domino servire et adventum eius exspectare coeperunt, populus duplici fide certior factus est hoc quidem esse nuntium Domini ad orbem terrarum.
GSAM 147.2Sed dies XXI Martii, anno MDCCCXLIV, advenit et praeteriit, et Dominus non venit. Persuasio autem fidelium et studiosorum erat se secundum mentem Domini egisse, et omnia suo tempore manifesta fore.