БетӀер 14 — Рахараб нуцӀа
GSAM 214.1«Гьел босизе ун ругеб мехалъ бахӀарав вачӀана; хӀадур рукӀарал гьесда цадахъ бертаде жанире лъугьана, ва нуцӀа рахана.»1
GSAM 214.2Гьаб мисалалда бицен гьабулеб БахӀарав вачӀин — МасихӀ ракьалда вачӀин гуро, бертаде вачӀин буго. Бертин — БетӀергьан вачӀиналде цебе лъугьунеб жо буго. Лукас хъвараб Инжилалда гьеб гьадин абун буго: «Нужер рачалаби къан рукӀа, чирахъалги рекӀун рукӀа; нужго рукӀа бертиналъа тӀадвуссиналъе жидер бетӀергьанасда хьул лъун чӀарал гӀадамал гӀадин, гьев вачӀун нуцӀида кӀутӀарабго гьесие гьеб рагьизе хӀадурлъун.»2
GSAM 214ПарччахӀлъи къабул гьабиялда бертин аби
GSAM 214.3БахӀарав бертаде вачӀин Даниял 7:13, 14-алда бихьизабун буго: гьениб МасихӀ жиндир парччахӀлъи къабул гьабизе Инсухъе вачӀуна. НекӀсияб заманалда парччахӀ жиндир тах ва парччахӀлъи къабул гьабизе бетӀераб шагьаралде вачӀиналда бертин абулаан. Гьеб лъугьа-бахъин — бетӀераб шагьар бахӀарай хӀисабалда къабул гьаби — тӀадегӀанго, хӀакъикъияб бертин гӀадин, кӀодо гьабулаан. Гьедин, МасихӀас зобалда Инсухъа жиндир парччахӀлъи къабул гьабулеб мехалъ, гьев жиндир бахӀарайгун — ЦӀияб Иерусалимгун — рос-лъадилъун лъугьунин абула (Загьирлъи 21:9); ва мисалалда гьелда «бертин» абун буго.
GSAM 214.42300 къо тӀубараб мехалъ, 1844 соналъул октябралъул 22-алда, жидецаго рихьарал лъугьа-бахъинал бакъбаккул улкабазул бертадул къагӀидабазда релълъинарулел рукӀарал вачӀиналда божарал гӀадамаз абуна: «МасихӀ бертаде жаниве лъугьун вуго». 2300 къо тӀубарабго лъугьине кколеб жоялъул хӀакъалъулъ гьезие цӀикӀкӀараб канлъи щолев хӀалалъ, гьезул божиялъ МасихӀас байбихьараб хӀалтӀуда гьесул хадуб нух ккуна; гьедин, божиялъ, гьел «гьесда цадахъ бертаде жанире лъугьана».
GSAM 215«Дун тӀадвуссина»
GSAM 215.11845 соналъ Гармон ясалъе кьураб, МасихӀ зобалазул Мукъадасаб бакӀалъул тӀоцебесеб рукъалдаса кӀиабилеб рукъалде вахъин бихьизабураб цебетӀамиялда гьал рагӀаби нилъеда рихьула: «„Гьаниб хьул лъун чӀа; Дун Дир Инсухъе унев вуго парччахӀлъи къабул гьабизе; нужер ретӀел бацӀцӀадго цӀуне, ва дагьабго заманалда Дун бертиналъа тӀадвуссина ва нуж Дихъего рачина“. Гьелдаса хадуб, цӀа рекӀараб гӀадал чархал ругеб, малаикзабаз сверухъ ккураб, накӀкӀил гӀараба ГӀиса вугеб бакӀалде бачӀана. Гьев гӀарабаялде лъугьана, ва гьев Инсуца кӀусун вукӀараб бищунго мукъадасаб бакӀалде вачана».3
GSAM 215НуцӀа рахаралда хадубги рахӀму
GSAM 215.2Гьаб мисалалъул рахараб нуцӀа, бихьизе, ГӀадамасул Вас хӀакъикъаталда зобалазул накӀкӀазда вачӀиналде цебе лъугьунеб жоялда хурхараб буго; щайгурелъул нуцӀа рахаралда хадуб цогидал ясгӀадамал рачӀуна ва кӀутӀула, ва гьезда «рорчӀун рукӀа» абула, гьезда гьесул вачӀиналъул къоги сагӀатги лъаларелъул. Гьединго, гьаб нуцӀа рахуна, гӀакъилаб пикруялъул ясгӀадамал БахӀарасда цадахъ бертаде жанире лъугьаралда хадуб.
GSAM 215.3ЯсгӀадамазул гьаб мисалалда ругел рагӀабаздаса бичӀчӀуна: бертаде жанире лъугьаралда хадубги, «гӀакълу гьечӀел» ясгӀадамазеги БахӀарав дандчӀваялъе къабул гьабизе бегьулеб хӀадурлъи гьабизе рес хутӀун буго. Гьезда «рорчӀун рукӀа» абун амру гьабун буго. РорчӀун рукӀин ва хьул лъун чӀей — БетӀергьан дандчӀваялъе битӀараб хӀадурлъиялда хурхарал гӀаламатал руго. Гьединлъидал, гьаб мисалалда нуцӀа рахараб мехалъ рахӀму тӀагӀинабуларин абизе бегьула.
GSAM 215Лука 13:25-28-алда бицараб нуцӀа гуро
GSAM 215.4Цебе гӀадамаз гъалатӀ гьабулеб букӀана, гьаб мисалалда бицараб нуцӀа Лука 13:25-28-алда бицараб нуцӀаялда цолъизабун. Гьениб абун буго: «Рукъалъул бетӀергьан вахъун нуцӀа рахаралда хадуб, нуж къватӀир чӀун, нуцӀида кӀутӀизе байбихьила: „БетӀергьан, БетӀергьан, нижее рагье!“ Гьес нужеда жаваб кьела: „Дида лъаларо нуж киса ругел“. ... „Дихъаса рикӀкӀаде а, тӀолалго нахӀакъаб гьабулел! Нужеда Ибрагьимги, ИсхӀакъги, Якъубги, тӀолалго аварагзабиги Аллагьасул парччахӀлъиялда, нужго къватӀире гъунги рихьараб мехалъ, гьениб магӀиги ва цаби рекиги букӀина“.» Гьал рагӀабаздаса цӀакъго баян буго: гьеб нуцӀа рахараб мехалъ, къватӀир хутӀаразул къисмат чӀезабун буго. Гьелда Аллагьасул парччахӀлъи бачӀун буго, щайгурелъул гьезда хвасар гьарурал парччахӀлъиялда рихьила. Амма ясгӀадамазул мисалалда БетӀергьан жиндир парччахӀлъиялде щун вукӀинчӀо, гьев жиндир парччахӀлъи къабул гьабизе Инсухъе ун вукӀана.
GSAM 216Мисалияб хъулухъалда рахараб нуцӀа
GSAM 216.12300 къоялъул заман тӀубаралда хадуб — 1844 соналъул октябралъул 22-алда — МасихӀасул хӀалтӀуда божиялъ гьесул хадуб нух ккуразда гьаб бихьана: мисалияб хъулухъалда тӀасалъугьиналъул къо щведал, кӀудияв кашишас къватӀисеб рукъалъул нуцӀа рахулаан ва бищунго мукъадасаб бакӀалде унеб нуцӀа рагьулаан, гьениб Мукъадасаб бакӀалда баян гьарурал мунагьал тӀагӀинариялъул хӀалтӀи тӀубазе; гьединго нилъер кӀудияв кашиш МасихӀасги зобалазул Мукъадасаб Рукъалъул къватӀисеб рукъалъул нуцӀа рахан букӀана ва «Гьесул КъотӀиялъул гъамас.» бихьараб рукъ рагьун букӀана.4
GSAM 216Лъаз гъалатӀ гьабулеб букӀараб?
GSAM 216.2Гьеб заманалда адвентистал божаразул гьоркьоб МасихӀасул Мукъадасаб бакӀалъул хъулухъалъул хӀакъалъулъ баянлъи щвечӀелги рукӀана; гьезул кӀвар лъабабилев малаикасул хабариде руссинабун букӀинчӀо. Гьез гъалатӀ гьабуна, Мукъадасаб бакӀалъул гьаб къватӀисеб нуцӀа Лука 13:25-28-алда бицараб рахараб нуцӀаялда цолъизабун. Амма гьел Анкьабилеб къоялъул адвентистал рукӀинчӀо. Гьел щал рукӀарал, гьеб малъи кинаб къагӀидаялъ лъугьараб ва кинал лъугьа-бахъиназ гьел гьединал хӀасилазде рачарал — гьеб бихьизабизе ниж хӀаракат бахъила.
GSAM 217.1ВачӀиналъул хабар тӀибитӀиялъул хӀасилалда цӀар гурони гьечӀел жамагӀатаздаса ратӀалъарал гӀадамаздеги, гьел жидедаса ратӀалъарал гӀадамаздеги хитӀаб гьабун буго Загьирлъиялъул анкьго жамагӀаталдаса щуабилеб ва анлъабилеб жамагӀаталъе кьураб нугӀлъиялда. Щуабилеб, Сардисалъул жамагӀаталъе кьураб малъи гьадинаб буго: «Дуца кин къабул гьабураб ва рагӀараб кӀочонге, гьеб щулӀаго ккве ва тоба гьабе. Мун ворчӀун вукӀинчӀони, дун духъе цӀогьор гӀадин вачӀина, ва дун духъе вачӀунеб сагӀат дуда лъаларила.»5 Гьал рагӀабаздаса баян буго: гьедин хитӀаб гьабурал гӀадамазда БетӀергьан вачӀиналъул хабар рагӀун букӀана. Гьеб къабул гьабунин гьез абун букӀана, амма гьанже гьеб реххун тезе гьел хӀадурлъулел рукӀана.
GSAM 217Филадельфиялъул жамагӀат
GSAM 217.2Гьелда хадуб Филадельфиялъул жамагӀат — Инжилалъул жамагӀаталъул анлъабилеб хӀал — рехсола. Гьеб жамагӀаталъ Загьирлъи 14-алъул тӀоцебесеб ва кӀиабилеб хабар тӀибитӀиялъул хӀасилалда къватӀире рахъарал гӀадамал рихьизарула. Гьаб жамагӀаталда БетӀергьанас абула: «Балагье, дун хехго вачӀунев вуго; дуца ккураб жо щулӀаго ккве, лъицаниги дур таж бахъизе гьечӀеб куцалъ.»6 Гьездего гьал рагӀабиги абун руго: «Мукъадасав, хӀакъав, Давудил кӀулгӀи жиндихъ бугев, жинца рагьани лъицаниги рахазе кӀоларев, жинца рахани лъицаниги рагьизе кӀоларев Гьес абула гьаб: Дида дур ишал лъала; балагье, Дица дур цебе рагьараб нуцӀа лъун буго, ва гьеб лъиданиги рахазе кӀоларо; дур дагьаб къуват буго, ва дуца Дир рагӀи цӀуна, ва Дир цӀар инкар гьабичӀо.»7
GSAM 217Гьаб мисалалъул рахараб нуцӀа щиб бугеб?
GSAM 217.3Жеги цебе рачарал Мукъадасал ТӀахьазул рагӀабазда ругел рагьараб ва рахараб нуцӀаялдаса щиб бичӀчӀине кколеб? Нижеда ккола, гьаб суалалъе рекъараб жаваб хадуб бугеб баян гьабиялда батила: Адвентистазул гьоркьор, цӀикӀкӀараб канлъи къабул гьабун, Хвасар гьарулес жиндир хъулухъ зобалазул Мукъадасаб бакӀалъул тӀоцебесеб рукъалдаса кӀиабилеб рукъалде буссинабун бугин малъулел ва гӀенеккизе бокьаразе рагьараб ва рахараб нуцӀаялъул суал битӀун баян гьабулел рукӀана. Амма цогидаб къокъа гьаб хӀакъикъаталда данде чӀана, ва рагьараб нуцӀа рахан буго, рахараб нуцӀа рагьун бугин абулеб малъиялда божи чӀезабизе гьел хӀаракат бахъулел рукӀана. Гьедин гьабун, гьез гьаб ракьалда БетӀергьанасул хъулухъчагӀазул нух къалеб яги гьезул хӀалтӀуде гӀунтӀиял гьарулел рукӀана. Зобалазул Мукъадасаб бакӀалъул нуцӀби МасихӀасул къуваталъ рагьула ва рахула — «Гьес рагьула, ва лъицаниги рахуларо». Филадельфиялъул жамагӀаталъе хитӀабалда, щулӀаго ккун, Гьесул рагӀи цӀунулел ва Гьесул цӀар инкар гьабуларел гӀадамаз бергьенлъи босула, гьелъ лъиданиги рахазе кӀолареб нуцӀа рагьула. Шак гьечӀого, гьаб гӀадамазухъе щвеялъул нуцӀаялда хурхун буго; гьеб нуцӀа гӀадамаз, нилъеда хадуб бихьилеб гӀадин, щулӀаго рахан букӀараб гӀадин бихьулаан. Амма гьезул тӀадчӀеялъе къимат кьун, БетӀергьанас божилъи цӀунаразул цебе лъиданиги рахазе кӀолареб «рагьараб нуцӀа» лъола.
GSAM 218РагӀи бицине нуцӀа
GSAM 218.1Мукъадасал ТӀахьазда, нуцӀаялъул гьаб магӀнаялда бицарал гӀемерал мисалал руго. Павелица Коринфалъул жамагӀаталъе хъвараб кагъаталда абула: «Дие кӀудияб ва хӀасил кьолеб нуцӀа рагьун буго, ва дандчӀвай гьабулелги гӀемер руго.»8 Гьединго, Коринфалъул жамагӀаталъе хъвараб кӀиабилеб кагъаталда гьес абула: «МасихӀасул Инжил тӀибитӀизабизе дун Троасалде щведал, БетӀергьанас дие нуцӀа рагьун букӀана; амма дир рухӀалда парахатлъи букӀинчӀо, щайгурелъул дида дир вац Тит гьенив ватичӀо.»9 Колоссалъул жамагӀаталдаги гьес гьадин гьаруна: «ДуӀа гьаби тӀубалаго гьабе, ва гьелъулъ рорчӀун рукӀа, Аллагьасе щукру гьабулаго; нижер хӀакъалъулъги дуӀа гьабе, Аллагьас нижее рагӀи бицине нуцӀа рагьизе, МасихӀасул балъголъи бицине рес букӀине; гьелъухъ дун туснакъалдаги вуго.»10
GSAM 218.2Гьал Мукъадасал ТӀахьазул рагӀабаздаса бичӀчӀуна: хӀакъикъат тӀибитӀизабиялъе щолел ресазда рагьарал нуцӀби абула. Ва Филадельфиялъул жамагӀаталда абурал рагӀабаздаса бихьула: гьал гӀадамал къватӀире ахӀараб заманалда, гӀадамаз гьезие рагӀи бицине нуцӀа рахазе цӀакъго хӀаракат бахъулеб букӀана. Филадельфиялъул жамагӀат хӀалбихьиялдасан унаго Гьесул «рагӀи» ва «цӀар» щулӀаго ккун букӀиналъ, БетӀергьанасул гьезие кьураб рагӀи гьадинаб букӀана: Жинца гьезул цебе лъиданиги рахазе кӀолареб рагьараб нуцӀа лъелин.
GSAM 2191844 соналъул октябралъул 22-алда хадуб букӀараб хӀал
GSAM 219.1Авараглъиялъул рагӀабазда бицараб гӀадин гьаб иш нилъер цебе лъун, цебе букӀарал лъугьа-бахъиназда цадахъ хӀал кин хисарабилан балагьизин. Цебе бицараб гӀадин, 1844 соналъул апрелалде щвезегӀан жамагӀатал вачӀиналъул хабар тӀибитӀизабизе рагьун рукӀана; хӀалтӀухъабазул хӀажалъи, гьеб тӀубазе чӀаго ругел вагӀзахъабазул къуваталдаса цӀикӀкӀун букӀана. 1844 соналъул ихдалил хьул къотӀиялда хадуб, ракӀ-ракӀалъ гьеб малъи къабул гьабичӀез гьелда данде чӀезе байбихьана. 1844 соналъул риидал, Загьирлъи 14-алъул кӀиабилев малаикасул хабар ва «сордо бащалъараб мехалъул ахӀи» (Матфей 25) тӀибитӀизабулеб мехалъ, БетӀергьан хехго вачӀиналда жидеца божулеб бугин абизе хӀинкъуларезул хӀакъалъулъ бищунго кьогӀаб зулму байбихьана. Гьал дандчӀвай гьабулез батӀи-батӀиял къагӀидабаз гьеб иш къан тезе хӀаракат бахъана, ва «Гьесул судалъул сагӀат щун буго» абун жеги хабар тӀибитӀизабулезул хӀалтӀуде гьезие бегьулебщинаб къагӀидаялъ гӀунтӀиял гьаруна. Уильям Миллерица гьаб дандчӀваялъул хӀакъалъулъ абуна: «Гьаб бищунго тӀабигӀаталда рекъолареб ва бичӀчӀизе кӀолареб жо буго». 2300 къо тӀубазе гӀагарлъараб мехалъ дандчӀвай гьабизе гьел гьадин щулӀлъун рукӀана, Джордж Сторрсица абизегӀан: «ЦӀар гурони гьечӀел жамагӀаталгун ва тӀолалго квешал гӀадамалгун нижер иш лъугӀун буго, гьаб ахӀиялъ гьезда асар гьабулеб къадаралде щвезегӀан гурони».
GSAM 219.2Заман тӀубаралда хадуб, квешал гӀадамазул дандчӀвай ва масхара гьаби кӀи-лъаб нухалъ цӀикӀкӀараб мехалъ, Уильям Миллерица гьеб хӀалалъул хӀакъалъулъ абуна: «Мунагьалъулазе хӀинкъи лъазабиялъул ва цӀар гурони гьечӀеб жамагӀат ворчӀизабизе хӀаракат бахъиялъул нижер хӀалтӀи нижаца тӀубана. Аллагьас Жиндирго къайимлъиялда нуцӀа рахан буго».11
GSAM 219Мунагьалъулазул гӀаммаб ракӀ къвакӀи
GSAM 219.3Масхара гьабулеб дунялалъул гьадинаб хьвада-чӀвадиялъ мунагьалъулазул ракӀ вачӀиналъул малъиялда данде къвакӀизабуна. Гьелда тӀадеги, цӀар гурони гьечӀел жамагӀатазда ругезул нугӀлъи гьадинаб букӀана: «БитӀараб тобаялде руссунел „цӀакъго дагьал ва цо-цолъун“ ругеблъи, мунагьалъулазул релълъараб жо гьечӀеб гӀадаб нич гьечӀолъи ва ракӀ къвакӀи ракӀалде щведал, нижеда жидаго бокьичӀого гӀадин абула: „Аллагьасда рахӀму гьаби кӀочон тарабдай? Яги рахӀмуялъул нуцӀа рахан бугебдай?“»12
GSAM 220.1Авараглъиялъул заман тӀубаралда хадуб букӀараб хӀалалъул хӀакъалъулъ цогидав хӀалтӀухъанасдаса жеги цӀалула: «Гьеб мехалъ божуларезухъе щвезе рес гьечӀого гӀадин букӀана. 1844 соналъул хьул къотӀиялъ гӀемеразул пикру гьадин къваризабун букӀана, гьез гьеб ишалъул хӀакъалъулъ кинабниги баян гьабиялъухъ гӀенеккизе бокьулареб букӀана».13
GSAM 220Божуларезухъе щвеялъул тӀолалго нуцӀби рахан руго
GSAM 220.2Гьадинаб хӀалалъ, цо заманалъе, МасихӀ хехго вачӀиналда жидецаго божи ва хьул щулӀаго ккун ругезухъе гурони, цогидал щалго гӀадамазухъе щвеялъул нуцӀа рахараб гӀадин бихьулаан. РагӀи бицине нуцӀа тӀубанго рахан бугеб гӀадин бихьулаго, ва мисалалда рахараб нуцӀа жидеца рихьарал лъугьа-бахъиназда рекъолеб бугеблъи адвентистазда бихьидал, гьел мунагьалъулазе хадубккун рахӀму гьечӀин абураб хӀасилалде кин щваралали бичӀчӀизе бигьа буго. Яги, цо-цояз абулеб гӀадин, «рахӀмуялъул нуцӀа рахан буго»; хасго, гьаб мисалалъул рахараб нуцӀа ва Лука 13-алъул рахараб нуцӀа цого бугин гьезда кколеб букӀани. ГӀадамаз тӀубанго гӀенеккизе инкар гьабулаго, гьедин жидер ракӀ къвакӀизабулеб букӀани, гьел кин тобаялде руссине кӀолел?
GSAM 220Рахараб нуцӀаялъул тӀекъаб малъи тӀоцебе лъица байбихьараб?
GSAM 220.3Гьанже суал буккана: «Мунагьалъулазе рахӀму гьечӀо» абулеб малъи лъица байбихьараб? Гьелда щал божарал? Ва гьеб лъаз инкар гьабураб? ТӀоцебесеб суалалъе жаваб кьезе, 1845 соналъул ихдал Дж. В. Хаймз Мэн штаталде щвараб сапаралъул биценалде нилъер кӀвар буссинабизин. Гьес абула:—
GSAM 220.4«Диналъул вац Джозеф Тёрнер ва цогидал гьадинаб пикруялда рукӀана: нилъ кӀудияб Шамат къоялда руго, 6000 сон лъугӀун буго, гьединлъидал щивав адвентистас хадубккун квералъ гьабулеб кинабниги хӀалтӀи гьабуге. Гьезул пикруялда, гьедин гьаби гьел ахираб халаклъиялде щвезабулеб букӀана.
GSAM 220.5«Гьедин дунялалъул квералъ гьабулеб хӀалтӀи гьабичӀого хьул лъун чӀун ругеб мехалъ, диналъул вац Тёрнерил пикруялде, гьезда кколеб гӀадин, цӀияб канлъи бачӀана. Гьеб гьадинаб букӀана: БахӀарав ВАЧӀУН вуго; гьев лъугӀараб жугьутӀазул соналъул анкьабилеб моцӀалъул анцӀабилеб къоялъ вачӀун вуго; гьеб мехалъ бертинги букӀун буго; тӀолалго ясгӀадамалги гьеб мехалъ, цо магӀнаялда, гьесда цадахъ бертаде жанире лъугьун руго, ва нуцӀа рахан буго! Гьезул цониги халаклъизе рес гьечӀо, ва къватӀир вугев цониги чи хвасарлъизе рес гьечӀо. Гьедин, гьаб къуватаб ракьалъул тӀолалго рухӀиял ишал лъугӀана».14
GSAM 221ТӀекъаб малъиялда щулӀаго данде щал чӀарал?
GSAM 221.1ЖамагӀаталъул кӀудияв Тёрнерица Мэн штаталъул Парисалда жиндир «хадубккун рахӀму гьечӀо» абулеб малъи тӀибитӀизабизе байбихьана, ва дагьаб заманалъ гьеб ракьалда гьесул хадур унел гӀемерлъана. Адвентистал гурел гӀадамазухъе, божи жидеца баян гьабулел рукӀа, баян гьабуларел рукӀа, щвеялъул нуцӀа гьедин тӀубанго рахан букӀиналъ, гӀемерал, хӀалалъухъ балагьани, Тёрнерил гьеб ишалдехун бугеб пикруялде хьвадизе лъугьана.
GSAM 221.2«Адвентистал» абураб рагӀи гъалатӀ бичӀчӀугеян, хадубккун гьал гӀадамазда анкьил тӀоцебесеб къо цӀунулел адвентистал абила; гьаб къокъаялъул гӀемераз Тёрнерил пикраби къабул гьарулел рукӀана. Гьезда Шамат къоялъул хӀакъикъат бихьунги рагӀунги букӀинчӀо, лъабабилев малаикасул хабарги гьезда рагӀун букӀинчӀо. Гьал гӀадамазул хӀакъалъулъ Уайт ханумалъ жиндирго цо басмаялда гьадин абула:—
GSAM 221.3«1844 соналда хьул лъун чӀараб заман лъугӀаралда хадубги, адвентистал Хвасар гьарулев цӀакъго гӀагарун вачӀинин божулел рукӀана; жал кӀвар бугеб кризисалде щун ругин ва Аллагьасул цебе гӀадамасе шапагӀат гьарулев МасихӀасул хӀалтӀи лъугӀун бугин гьезда кколеб букӀана. Суд гӀагарлъун бугин хӀинкъи лъазабун, дунялалъе жидер хӀалтӀи лъугӀун бугин гьезул ракӀалда букӀана, ва мунагьалъулазул хвасарлъиялъул хӀакъалъулъ гьезул ракӀалда букӀараб къварилъи тӀагӀана. Аллагьасул хӀурмат гьабуларезул хӀинкъи гьечӀеб ва Аллагьасул хӀурмат тӀагӀинабулеб масхара гьаби гьезие цоги нугӀлъилъун бихьана: Аллагьасул РухӀ Гьесул рахӀму реххун тараздаса рикӀкӀаде ун бугин. Гьаб тӀолабго жоялъ хӀалбихьиялъул заман лъугӀун бугин, яги, гьезулго рагӀабаз абуни, „рахӀмуялъул нуцӀа рахан бугин“ гьезул божи щулӀлъизабуна. Цебе абураб гӀадин, дагьаб заманалъ адвентистал рахӀмуялъул нуцӀа рахан бугин абураб божиялда цолъун рукӀана».15
GSAM 222.1Гьал рачарал рагӀабазда Уайт ханумалъ анкьил тӀоцебесеб къо цӀунулел адвентистазул пикру баян гьабула. Жийго гьелда божулей йикӀанилан гьелъ гӀаламатги кьоларо. Цебе бихьизабураб гӀадин, гьеб малъи тӀоцебе Мэн штаталъул Парисалда Джозеф Тёрнерица малъана. Уайт ханум (гьеб мехалъ Гармон яс) 1845 соналъул ихдалил байбихьуда тӀадехун рехсараб бакӀалда Джозеф Тёрнерихъ дандчӀвана. «Адвентистаз хадубккун квералъ гьабулеб хӀалтӀи гьабуге, ва мунагьалъулазе хадубккун рахӀму гьечӀо» абулеб жиндир малъи гьес баян гьабулеб гьелда рагӀана. Гьелъ гьесда рагьун абуна: «Дуца тӀекъаб малъи малъулеб буго; мунагьалъулазеги ва хӀакъикъат лъалаго реххун течӀезеги рахӀму жеги буго».
GSAM 222«РахӀму гьечӀо» абулеб малъиялда данде
GSAM 222.21844 ва 1845 соналда Мэн штаталъул Парисалда вукӀарав, гьенир ругел гӀадамазул хьвада-чӀвадиги, мунагьалъулазе хадубккун рахӀму гьечӀин малъулев Джозеф Тёрнерил хьвада-чӀвадиги тӀубанго лъалев Дж. Н. Эндрюсица гьеб заманалда гьаб ишалдехун Гармон ясалъул бугеб пикруялъул хӀакъалъулъ абула: «ЦебетӀамияз гьел гьаб пикру къабул гьабиялде рачинчӀо; гьел пикрабазда жеги щулӀаго чӀун рукӀаразул гъалатӀ гьез битӀизабуна».16
GSAM 222.3Гармон яс 1845 соналъул риидал кӀиабизеги Мэн штаталъул Парисалде щвана. Гьаб сапаралъул хӀакъалъулъ гьеб мехалъ Парисалда йикӀарай Трусдейл ханумалъул рагӀаби дица рачина. Гьелъ абула:—
GSAM 222.4«1845 соналъул риидал Гармон яс Мэн штаталъул Парисалде щвараб мехалъ, дица гьелда дир хирияй гьудулалъул хӀакъалъулъ баян гьабуна. Гьелъул инсуца гьей нижер данделъабазде ячӀизе биччалареб букӀана; гьединлъидал гьелъ канлъи реххун тун букӀинчӀо. Гьелъ йелъун жаваб кьуна: „Аллагьас дида цодеккени бихьизабичӀо гьединал гӀадамазе хвасарлъи гьечӀин. Гьеб хӀакъикъаталъул канлъи жидее бихьизабун букӀун, гьеб лъалаго реххун таразде гурони хурхараб гьечӀо“».17
GSAM 222.51846 соналда Гармон яс Парисалде лъабабизе щвараб сапаралъул хӀакъалъулъги гьелъ гьадин абула:—
GSAM 222ТӀекъаб малъиялъе цоги бадибчӀвай
GSAM 222.6«Рехсезе мустахӀикъаб цоги лъугьа-бахъин — 1846 соналда Мэн штаталъул Парисалда кьураб цебетӀами букӀана. Гармон ясалда бихьизабуна: битӀараб ракӀалъул гӀадамазе жидерго тӀолабго налъи тӀубазе шайтӀанас гӀунтӀи гьабизе кӀолареб мехалъ, гьес жиндирго махщел гьел налъиялъул гӀурхъудаса къватӀире цӀазе хӀалтӀизабила. Цо лъикӀай диналъул яцалъ жамагӀатазда абулеб букӀана: гьез жал хвасар гьаризе зобалдаса битӀараб хабар реххун тун букӀиналъ, Аллагьасги гьел реххун тун ругин. Диналъул яц Гармонида бихьизабуна: гьелъул хабаралда хӀакъикъат букӀинчӀо, щайгурелъул жамагӀатазда хӀакъикъат хадубккун къабул гьабилел гӀемерал рукӀана; лъикӀал малаикзаби гьел жамагӀатазул гӀадамазул рухӀазе хӀалтӀизе жеги рачӀине рукӀана; гьез гьедин гьабулеб мехалъ, гьез [малаикзабаз] гьай диналъул яцги гьелъул хабарги [«рахӀму гьечӀо» абулеб гьелъул хабар магӀнаялда] нуцӀаялъул къватӀир тела».18
GSAM 223Цоцазде данде чӀей гьечӀо
GSAM 223.1Уайт ханумалъ цебе «мунагьалъулазе хадубккун рахӀму гьечӀо» абулеб малъи малъулеб букӀана, гьанже гьелъул дандеяб жо малъулеб бугин исбат гьабизе цӀакъго хӀаракат бахъулел гӀадамал рукӀиналъ, дица 1845 соналдаса нахъе гьелъул хӀалтӀи лъалезул, мунагьалъулазе тоба гьабизабиялъе гьелъ гьабураб хӀалтӀул хӀакъалъулъ нугӀлъаби рачина. Гъоркьоб бугеб — Нью-Йорк штаталъул Мэдисон округалъул Брукфилдалда вугев Айра Эббийил баян буго:—
GSAM 223.2«1846 ва 1850 соназул гьоркьоб, диналъул вац Уайт ва диналъул яц Уайт нижер рокъоре рачӀана, ва лъималазулги хӀакъикъат реххун течӀезулги хӀакъалъулъ цӀакъго хӀаракат бахъулаан. Гьел тобаялде руссинчӀел рухӀазе хӀалтӀулаан, ва диналдаса нахъруссаразеги хӀакъикъат реххун течӀезеги хьул гьечӀин диналъул яц Уайтица абулеб дида цодеккени рагӀараб ракӀалде щоларо».19
GSAM 223ТӀоцебесеб къоялъул адвентисталъул нугӀлъи
GSAM 223.3Нью-Инглендилъул ТӀоцебесеб къоялъул адвентистал чӀакъ рахараб нуцӀалъул доктрина лъала-ни лъаларо, хадуб бачӀунеб кагъаталъ гьелъул нугӀлъи гьабеги:—
GSAM 223.4«1891 соналъул августалъул 5-9 къоязда гӀагараб 30 000 чи чӀолеб Brookston шагьаралда ЖамагӀаталъул кӀудияв Miles Grantгун данделъулеб рагӀи гьабуна. Данделъияб чӀикӀараб чадиралда букӀана ва гьелъул председателлъи гьабуна цебе шагьаралъул советалъул президентлъун вукӀарав John Barbour. Гьеб шагьар Бостоналдаса къоло милалъул гьалбалъ букӀана. РагӀи Шамат къоялъул масъалалъул букӀана, амма Grantас Уайт ханумалъул гьеб хӀалтӀуда бугеб хӀал дандекъалалде цӀазе къасд гьабуна. Гьес гӀайиб гьабуна: «1844 соналдаго гьелъие бихьизабуна, мунагьал чуриялъе кьураб заман лъугӀун бугин ва мунагьал гьарулезе цоги рахмат гьечӀин», — абун.»
GSAM 224.1«Дица гьесие жаваб кьуна: нилъ гьездаса ратӀалъилалде цо заманалда ТӀоцебесеб къоялъул адвентистазул гӀагараб тӀолабго къадаралъ гьеб пикру ккунин; Уайт ханумалъ гьеб пикруялъул рахъ кинниги кквечӀин, гьелъие тӀоцебе бихьизабурал жалазул цояб букӀанин гьеб пикру «гӀалатаб» букӀин ва мунагьал гьарулезе жеги рахмат букӀин. Дица бицана: «Гьеб хӀакъикъат буго, ва ЖамагӀаталъул кӀудияв Grant гьеб лъала». Дица гьеб абулеб мехалъ дир цере рукӀарал ТӀоцебесеб къоялъул гӀемерал адвентистаз [гьез чӀикӀараб чадир цӀурал гӀадамазул кӀудияб бутӀа тӀубалаан] бетӀерал хьвагӀизаруна, гьеб рагӀи щулаго ва шек гьечӀого тасдикъ гьабун. ЖамагӀаталъул кӀудияв Grantас гьеб дандекъалалда гьеб масъала цоги нухалда рехсечӀин абуниги гӀела». КъулӀана «Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., декабрь 6, 1895».
GSAM 224Уайт ханум мунагьал гьарулезул хӀвасар гьабиялъе къотӀи лъун хӀалтӀулей йикӀана
GSAM 224.3Уайт ханум 1844 соналдаса гьанжелъагӀан мунагьал гьарулел Аллагьасде руссинариялъе хӀалтӀулей йикӀин гьал фактаздалъун тӀадеги тасдикъ гьабула: Гьей ва ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт 1848 соналъул апрель 20 къоялда Rocky Hill, Conn.алда Albert Beldenасул рокъоб данделъи гьабуна. Гьеб данделъиялда дунялалъул цо-цо гӀадамазул хӀвасар гьабиялъе хӀалтӀи гьабуна. ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайтас ва гьесул лъадица гьединал рухӀазе хасаб кӀвар кьуна. Гьеб масъалалъулъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайтасул кверзул баптистлъи къабул гьабурав чиясул нугӀлъи кьела. John Y. Wilcox, Kensington, Conn.алдаса, февраль 22, 1891 соналда, гьадин бицана:
GSAM 224.4«Диналъул хӀакъикъаталде дун вачӀана диналъул вац A. Beldenасул Rocky Hill, Conn.алда бугеб рукъалъул къачӀай лъугӀичӀеб цо рукъоб данделъаби гьарулеб мехалда. Гьанжесеб хӀакъикъаталъул канлъи къабул гьабуна диналъул вац ва диналъул яц Уайтазул хӀалтӀиялъул къуваталда. Хадубго диналъул вац Уайтас дун баптист гьавуна. Гьез дида ракӀ лъечӀеб ва дие къуват кьечӀебани, Раббилъ дун къабул гьавун вугилан пикру гьабизе яги гьедин хӀис гьабизе дие кигӀанго бахӀарчилавлъи гӀелаанищали дида лъаларо. Гьез дир хӀалалъ кӀудияб гӀамал гьабуна, ва дун кверде босизе хӀалтӀана».
GSAM 225.1ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт Stockbridge Howlandалъе Topsham, Maineалда кагъаталъ гьеб данделъи бицун гьадин бицана: «диналъул вац Batesас Аллагьасул амруял цӀакъ баянаб канлъиялда рихьизаруна, ва гьезул кӀвар цӀакъ къуватал нугӀлъабаздалъун ракӀазде щвезабуна. РагӀиялъ хӀакъикъаталда цебеккунго рукӀарал щула гьаруна ва жеги тӀубанго хӀукму гьабичӀел кантӀизаруна».
GSAM 225Oswego, N.Y.алда мунагьал гьарулезе гӀоло хӀалтӀи
GSAM 225.21849 соналда ЖамагӀаталъул кӀудияв Джеймс Уайт ва гьесул лъади Oswego, N.Y.алда хӀалтӀана. Гьел данделъабазда Hiram Patch ва Benson яс, цоцазда никъах гьабизе рагӀи кьун рукӀарал, Аллагьалде ва гьанжесеб хӀакъикъаталде хиса гьаруна.
GSAM 225.31850 соналъул марталда Oswegoалда данделъаби тӀадеги гьаруна. ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт апрелалъул Гьанжесеб хӀакъикъаталда гьел данделъаби бицун гьадин бицана:
GSAM 225.3«Гьаб шагьаралда ХутӀаралъул лъималазда гьоркьоб чӀакъ хӀайранлъи кьолеб хӀалтӀи гьабулеб буго. Ахириял кӀи Шамат къоязда данделъабазул кӀудияб масъала гьезул хӀвасар буго, ва Аллагьас нилъ чӀакъ баракат гьабуна. ХӀакъикъаталъ нилъерги, нилъер лъималазулги хӀал лъикӀ гьабуна. Ахирияб Анкьил тӀоцебесеб къоялъул сордоялъ гьезие хас гьабун данделъи гьабуна, ва нилъер гьоркьоб Раббилъул РухӀ тӀибитӀана. Лъимал тӀолалго Раббилъ цебе къулӀана, амруял цӀуниялъул кӀвар, хасалъуго щуабилеб амру, ва ГӀиса Масихалдасан хӀвасар лъугьинабизе къеркьей лъана. Гьеб букӀана дида рихьарал данделъабазул бищунго кӀвар кколел данделъабазул цояб».
GSAM 225.41849 соналъул ноябралъул Гьанжесеб хӀакъикъаталда ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайтас хиса гьарурал ва баптист гьарурал цо-цо гӀадамазул хӀакъалъулъ хабар бахъана. 1850 соналъул гьеб чапарлъул ахирияб нумералда Waitsfield, Vt.алда гьабураб данделъиялъул ва дунялалъул гӀумру тун гьанже-гьанже Аллагьасде вуссарав Heman Churchill гьеб данделъиялда гӀахьаллъиялъул хабар буго. Статьяялда гьесие «вац» ян бицана. ГӀунагьлъалъе цоги рахмат гьечӀони, гьеб гьадин гьабизе щиб къадаралъ кӀолеб?
GSAM 226Къоло цо нугӀлъабазул нугӀлъи
GSAM 226.1Гьеб масъалалъул хӀисабалда 1888 соналда къулӀараб нугӀлъи кьола. Гьелъулъ къулӀарал 21 чи 1844 соналда ВачӀиналъул хӀаракаталда вукӀана, ва Лъабабилев малаикасул хабар ккаралъул байбихьи лъана. Гьезул тӀолалго 1851 соналда цебе хабаргун вукӀана, ва гьезул цӀикӀкӀунал хабар байбихьаралъул мехалдаса гӀагарго Анкьабилеб къоялъул адвентисталгун цадахъ рукӀана:
GSAM 226.2«Нилъ, тӀаде къулӀарал, 1844 соналъул заман къотӀараб мехалда ВачӀиналъул хӀаракат лъикӀ лъалел, ва 1850 соналдаго Лъабабилев малаикасул хабар къабул гьабурал, Лъабабилев малаикасул хабар къабул гьабурал гӀадамаз гьелъул байбихьудаса тӀад рехсараб заманалде ва хадубги ккураб рахараб нуцӀалъул доктринаялъул хӀакъалъулъ хадуб бачӀунеб баяналда рохалилъ къулӀула.
GSAM 226.3«Гьез Загьирлъиялъул 3:7, 8 ва Библиялъул цогидал аятазда рекъон божана: Даниил 8:14алъул 2300 къо лъугӀараб мехалда, Масихас зобалъул мукъадасаб бакӀалъул тӀоцебесеб гьоркьоб хӀалтӀи къотӀана, гьесул хъулухъ цӀунунго мукъадасаб бакӀалъул кӀиабилеб гьоркьобе хиса гьабуна, ва судалъул хӀалтӀи байбихьана; хӀвасар гьариялъул планалъулъ гьесул гӀадалъул хиса-баси гьабуна. Гьениб нуцӀа рагьана ва нуцӀа рахана.
GSAM 226.4«Гьез божана, тӀоцевесев малаикасул хабаралъул баянаб канлъи щун букӀаго, гьелда данде руссарал ва цӀакъ къеркьарал гӀадамал Аллагьас нахъе рехун ругин. Амма 1844 соналде цебе гьеб канлъи щвечӀел яги жидецаго жаваб кьезе тӀадаб гӀумроялде жеги рахинчӀел гӀадамаз бацӀцӀадаб ракӀалдалъун Аллагь валагьани, Гьес гьел нахъе рехизе ругин гьез божулароан.
GSAM 226.5«Гьез Уильям Миллергун ва заман къотӀараб хадуб тӀад чӀарав цӀикӀкӀун адвентисталгун божана, дунялалъе гьезул хӀалтӀи лъугӀун бугин, ва Рабби хехго вачӀинин. Амма мукъадасаб бакӀалъул канлъи ва Лъабабилев малаикасул хабар гьезул Хьул къотӀи баяна гьабураб хадуб, гьез божулароан мунагьал гьарулезе рахматалъул заман лъугӀун бугин, канлъи нахъе рехарал гурони».
GSAM 227.1КъулӀана: «J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; ханум R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; ханум Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; ханум L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; ханум Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; ханум F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; ханум Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; ханум Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; ханум Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; ханум Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; ханум Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; ханум R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; ханум Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.»
GSAM 227ГӀалатӀго бичӀчӀараб цебетӀами
GSAM 227.2Topsham, Maineалда 1849 соналъул март 24 къоялда Уайт ханумалъе кьураб цебетӀамиялъ «мунагьал гьарулезе цоги рахмат гьечӀин» абураб гӀалатаб доктрина малъулеб бугилан бичӀчӀизабизе къеркьана. Гьеб цебетӀами «Рочестерил кӀутӀи-кӀутӀи» (духалъул хӀаракат) байбихьулеб мехалда кьуна. Уайт ханумалъ лъана хӀайранлъарал гӀаламатал, хӀайранлъарал жал ва гьересиял хиса-басиял цӀикӀкӀун тӀибитӀина. Гьел хиса-басиял гӀалаталдаса хӀакъикъаталде руссин букӀинчӀо (гьадинал хиса-басиял кидаго рукӀинарин гьелъ абичӀо, амма жиндие бихьизабурал, гӀадамазул таъсир хӀалтӀизабулел хиса-басиял гьединал рукӀин бицана), гьел квешалдаса жеги квешалде руссин букӀана. Щайгурелъул, жидерго ракӀ хисун бугин абулез диналъул ретӀел гурони ретӀун букӀинчӀо, гьелъ квешаб ракӀалъул мунагьал рахчулаан. Цо-цо гӀадамал хӀакъикъаталдаго Аллагьасде руссарал гӀадин рихьулаан, гьедин гьезие Аллагьасул халкъ гуккизе нух щолаан; амма гьезул ракӀал рихьизе кӀолебани, гьел цебесебго гӀадин чӀегӀерал рихьилаан.
GSAM 227.3Хадуб гьей бицана: «Диргун цадахъ вукӀарав малаикас дида абуна, цебе букӀараб гӀадин мунагьал гьарулезе гӀоло ракӀалъул къварилъи балагьизе. Дун халккана, амма гьеб бихьичӀо; гьезул хӀвасар лъугьиналъул заман лъугӀана».20
GSAM 228.1Гьеб цебетӀами мунагьал гьарулезе цоги рахмат гьечӀиналъул доктрина малъана ян бицана. Амма гьеб гьадин ккела щай, Joseph Turnerас 1845 соналъул ихдал гьеб доктрина тӀоцебе малъараб мехалдаса Уайт ханум гьелда данде къеркьун, мунагьал гьарулезул хиса ва хӀвасар гьабиялъе хӀалтӀулей йикӀана?
GSAM 228.21854 соналда бахъараб «ХӀал ва цебетӀаби» асаралде тӀаде жубараб жоялда Уайт ханум гьадин ян бицана: «Бицарал «гьересиял хиса-басиял» хадубги цӀикӀкӀун бихьина. Гьеб цебетӀами хасго вачӀиналъул доктриналъул канлъи рагӀарал ва гьеб нахъе рехарал гӀадамазул хӀакъалъулъ буго. Гьел къуватаб гуккиялъул кверде кьун руго. Цебе букӀараб гӀадин, гьезул «мунагьал гьарулезе гӀоло ракӀалъул къварилъи» букӀине гьечӀо».21
GSAM 228.3Къеркьураз абула, Уайт ханумалъ гьеб цебетӀамиялъулъ щиб бихьарабали гьелъиего лъалелдаса жидее гӀемер лъалилан. Нилъеца гьезул версиягун цадахъ гьеб хӀал цо дагьалъ хал гьабила: гьей гӀунагьлъабазул хӀал бихьана, хиса-басиял гьарулелазул хӀал бичӀчӀичӀого. Гьей гӀунагьлъабаздаса «мунагьал гьарулезе гӀоло ракӀалъул къварилъи» лъазе халккана, амма гьеб бихьичӀо. Щивас кидаго мунагьал гьарулезда цохӀо балагьиялдалъун мунагьал гьарулезе гӀоло ракӀалъул къварилъи батараб? Амма цебе бицаралъулъ бицарал, инсанасул къуват ва месмеризм къотӀун хиса гьарулел ва гьеб Аллагьасул РухӀалъул хӀалтӀи ян ахӀулел чагӀазул хӀал щиб? Рахараб нуцӀалъул чӀакъ къварилъараб доктрина Уайт ханумалъ малъана ян бихьизабизе гӀараза ругел къеркьураз, гьел хиса-басиял гьарулел чагӀи мукъадасал гӀадамал рукӀин ва гьез гӀадамал хӀакъикъаталдаго Аллагьасде руссинарулел рукӀин къабул гьабизе хӀадурал ругищ?
GSAM 228.4БацӀцӀадаб ракӀ бугев щивав чиясда баянаб буго, гьеб нугӀлъи цадахъ бицарал чисал мунагьал гьарулезе гӀоло ракӀалъул къварилъи бугин бицунаан, амма гьез канлъи ва хӀакъикъат нахъе рехана, ва месмеризмгун хиса гьаруна. Гьезго гьалаклъиялъул хӀукмуялда гъоркь рукӀаго, гьезул мунагьал гьарулезе гӀоло хӀакъикъияб ракӀалъул къварилъи букӀине кӀолароан; «гьезул [жидерго] хӀвасар лъугьиналъул заман лъугӀана».
GSAM 229.1Уайт ханумалъул 1849 соналъул март 24 къоялъул цебетӀамидасан гӀемералъ гӀунагьлъалъе цоги рахмат гьечӀиналъул бицизе гӀараза гьабуна. Амма 1845 соналда Paris, Maineалда гьей малъана, канлъи ва хӀакъикъат лъан ва бичӀчӀунго нахъе рехичӀел тӀолалго гӀадамазе рахмат бугин. 1846 соналда гьеб бакӀалда кьураб цебетӀамида бихьизабуна, жамагӀатазулъ «хӀакъикъат нахъе рехичӀел чисал» Раббилъ ругин. БатӀияб пикру ккурал гӀадамазе гӀайиб гьабуна, Аллагьасул малаикал гьединал гӀадамазе гӀоло жеги хӀалтӀизе ругин, ва гьез хӀалтӀараб мехалъ, гьел гӀадамал айибал гьарун къватӀире рехулел рукӀаралго къватӀир хутӀизе ругин абун.
GSAM 229.2ТӀадеги, 1848 соналъул апрельалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт ва гьесул лъади Rocky Hill, Conn.алда гӀунагьлъалъул хиса гьабиялъе хӀалтӀана. Гьелъул тӀолалъго тасдикъ гьабула, 1849 соналъул март 24 къоялъул цебетӀами 1846 соналда Paris, Maineалда кьураб цебетӀамигун ва 1848 соналъул апрельалда Аллагьасул гьал хъулухъчагӀаз ккураб нухгун рекъолеблъи.
GSAM 229Гьересияв хиса-басиялъул хъулухъчи къезавуна
GSAM 229.3Гьеб цебетӀами тӀоцебе Connecticutалда 1849 соналда басмаялде бахъана. Гьениб диналъул хъулухъчи гӀемер хӀалтӀулев вукӀана гӀадамал Аллагьасде руссинариялъе, батӀи-батӀиял мацӀазда кӀалъазе сайигъат бугинги бицунаан. Гьес Rocky Hillалда чӀарал Шамат къо цӀунулел чисазул къокъаде хӀалтӀи бахъизе гӀараза вукӀана. Гьезул гьоркьоса цо чие гьес «Раббилъул хирияй мукъадасай чӀужу» ян ахӀулаан. Гьесул цебе Уайт ханумалъ цебетӀами кьуна, гьесул хӀалтӀиялъул гуккулеб хӀал лъазабуна ва гьесул «хирияй мукъадасай чӀужуялъ» анкьабилеб амруялъулъ чӀараб нухалдаса хиса гьабулеб букӀин бихьизабуна. Гьей «мукъадасай» чӀужуялъ гьеб гӀайиб къабул гьабичӀо, ва диналъул хъулухъчи «Раббилъул мискинай мукъадасай чӀужу» ялан ахӀулей гьей яцалъул рахъалъ лъикӀалъул кӀалъай гьабуна. Хадусеб сордолъ гьей гӀолилай чӀужуялда холера-морбус абулеб унти ккана, ва жий хвезе йигилан гьелъие ккана. Гьей Уайт ханумалде ахӀана ва гьелъулъ бицараб хӀакъикъат бугин къабул гьабуна. Гьедин гьав гьересияв хӀалтӀухъанасе гьеб къокъа гуккизе кӀвечӀо; гьесул хӀалтӀиялъул хӀал загьирлъана ва гьелдаса гьесул хӀалтӀи хехго лъугӀана.
GSAM 230Oswego, N.Y.алда цоги гьересияв хиса-басиялъул хъулухъчи
GSAM 230.1Цебе бицараб нугӀлъиялда бугеб къагӀида тӀадеги бихьизабизе, ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт ва гьесул лъади 1849-50 соналъ гӀунагьлъабазул хиса гьабиялъе хӀалтӀулел рукӀин бихьизабизе, Oswego, New York штателъул жамагӀаталъул цебесел чӀарал Elias Goodwin ва цогидалъул кӀалъаялдаса дирго лъалел гьадал фактала бицела:
GSAM 230.2Гьеб мехалда (1849) гьениб Hiram Patch цӀарав гӀолилав чӀана. Гьев гӀолилай ясалда никъах гьабизе рагӀи кьун вукӀана, ва дагьаб заманалдасан гьелда никъах гьабуна. Гьел Аллагьасде руссичӀел гӀадамал рукӀана, амма ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт ва гьесул лъадул данделъабазде щолаан, ва Християналъун лъугьиналде гӀедегӀан гӀараза рукӀана. Гьеб заманалда Oswegoалда цо жамагӀаталъулъ хиса-баси байбихьана. Гьеб диналъул хъулухъчагӀаз гьабичӀо, амма жамагӀаталъул цо кӀудияв чис, округалъул пулалъул казначей, гьабуна. Гьесул къеркьей цӀикӀкӀун бугин бихьулеб букӀана, ва мунагьал гьарулезе гӀоло кӀудияб ракӀалъул къварилъи бугин бицунаан. Гьес гӀунагьлъалъе дува гьабулеб мехалда кверзаби рорчӀулаан, гьел хӀвасар лъугьичӀел рукӀиналъ жив бищунго кӀудияб къварилъиялда вугин бихьизабулаан.
GSAM 230.3Patch ва гьес къасд ккурай яс гьел хиса-басиязул данделъабазде щана, ва кин хӀукму гьабилебали гьезда лъалароан. Цо нухалда гьез Уайт ханумалъ цебетӀами кьураб данделъиялда гӀахьал гьабуна; гьелъие Осия 5:6, 7 кьуна, гьадин хъвараб: «Гьел жидерго гӀиялгун ва боцӀигун БетӀергьан валагьизе ине руго, амма Гьев ватизе гьечӀо; Гьев гьездаса рикӀкӀадлъун вуго. Гьез БетӀергьанасе хиянат гьабуна; щайгурелъул гьез гӀарибал лъимал гьаруна: гьанже цо моцӀроца гьел жидерго бутӀабигун цадахъ кваназе руго.» Гьелъие бихьизабуна, гьеб хиса-баси бачунеб чагӀи Аллагьгун рекъарал ругинчӀо, ва гьезул мунагьал гьарулезе гӀоло хӀакъикъияб ракӀалъул къварилъи гьечӀин.
GSAM 231Къеялъул хӀакъалъулъ цебеккун бицин
GSAM 231.1Хадуб гьелъ Patchие гьадин бицана: «Гьаб лъугьа-бахъиналда гьаб аяталъул рагӀи рагӀи-рагӀиялда тӀубазе бугилан дуда абизе дие тӀадкъана. Цо моцӀ чӀе, ва гьеб хиса-баси бачунеб, мунагьал гьарулезе гӀоло кӀудияб ракӀалъул къварилъи бугин бицунел чисалул гӀадат нужго лъазе». Patch бицана: «Дун чӀезе буго».
GSAM 231.2Гьеб цебетӀами кьун кӀиго анкь тӀубалалде, мунагьал гьарулезе гӀоло кӀудияб ракӀалъул къварилъи бугин абулев вукӀарав казначеясул, жиндирго къварилъи гьересиго бихьизабулеб мехалъ, бакӀвалидулъ биялъул рихъ бихъана, ва би цӀикӀкӀун тӀуралъ гьев босада вегизавизе ккана. Казначействолъул хӀалтӀи округалъул къайимас кверде босизе кколаан. Гьес ва цо къайимасул кверчӀвайас казначейсасул кагъаталда кьураб хӀисаб хал гьабуна, пулал сан гьабуна, хадуб гьеб хӀалтӀи кверде босизе ният гьабуна. ХӀайранлъараб гьеб мехалда тӀубанго 1000 доллар гӀоличӀо.
GSAM 231.3Округалъул къайимасе ва гьесул кверчӀвайасе божизе захӀмат букӀана, диналъул хиса-басиялъулъ гьадин гъира цӀикӀкӀарав чияс пулал босун ругин. Гьезие кколаан, гьес пулал тӀадал харжазе кьун, амма тӀехьалда рекъараб хъвай гьабизе кӀочон батилин, яги гьес гьел банкаялда лъун, сейфалда бугеб хӀисабалда гьеб бихьулареб батилин. Кинабго хӀалалда гьесдаса рекъараб баян босизе кколаан, амма цӀодорго гьабизе кколаан: гьесухъ пулал ругебани, гьел рахчизе гьев къеркьелаан. Гьединлъидал рагӀи къотӀана, гьезул цояв цеве ун, рукъалъул нахъасан бугеб тӀокьодалъув вахчизе, нахъисеб нуцӀалдаса щибго хӀаракат букӀани халкквезе, округалъул къайим цебесеб нуцӀалдасан жаниве лъугьинаго. Округалъул къайим рукъалде гӀагарлъун, цебесеб нуцӀалдасан жаниве щвараб мехалъ, гьесда нахъисеб нуцӀалдаса къватӀие яхъулей чӀужуялъул ретӀел бихьана. ТӀокьодалъув вукӀарав чиясда бихьана, гьей чӀужу хехго гӀазул гӀансиде ун, гӀазулъ гӀинкъ бухъун, гьениб цо жо лъун, гьелда тӀад гӀазу тӀун, рокъое тӀадюссин.
GSAM 232.1округалъул къайим казначейсасул хӀалкӀул тӀад щун, гьесул сахлъи гьикъун хадуб, хъулухъалъул гӀадаталъулъ ккарал къварилъаби бицана, ва гьес гьелъул баяналъул жаваб кьолеб кколин бицана. ЦӀакъ къварилъун, гьес квер тӀаде рорчӀун, Аллагь ахӀун, пулалъул гӀадат щибго лъаларилан бицана. Гьеб мехалда гьесул лъади жание щана, щиб кканиян ва гьес щай чӀакъ къварилъаравилан гьикъана. Чисас бицана: «Нижехъ жидер пулал ругилан гьез пикру гьабулеб буго». ЧӀужуялъги гьединго кверзал тӀаде рорчӀун Аллагь ахӀана, пулал нилъер кверда гьечӀин, гьезулъ щибго лъалариланги бицана. Гьелъул рагӀи лъугӀараб мехалда, гьей чӀужу рокъое щолеб мехалда жиндирго бахчараб бакӀалдаса гӀазул гӀансиде хехго щварав къайимасул кверчӀвай жаниве щун, гьадин бицана: «Ханум, гьеб щиб бугеб? Дида бихьана нуж рукъалдаса хехго къватӀие яхъун, гьаб гӀазул гӀансилъ лъураб жо; гьале гьеб буго — тӀад 1000 доллар абун хъвараб, тӀагӀун букӀараб пулалъул халта».
GSAM 232.2Хьул букӀараб гӀадин, гьеб хиса-баси хӀалтӀи цойидасанго къотӀана. Patch ва гьес къасд ккурай яс, хиса-баси бачунеб чиясул гӀадат лъазе хадуб, хӀакъикъаталъул рахъ ккуна ва Анкьабилеб къоялъул адвентисталгун цадахъ чӀана. Жидерго хвелалъул къоялде щвезегӀан гьел гьеб жамагӀаталъул мустахӀикъал членаллъун хутӀана.
GSAM 232.3Гьеб цебетӀами, бихьулеб къадар, мунагьал гьарулезул хиса гьабиялъе ва гьезие хас гьабун кьуна, ва мунагьал гьарулел хиса гьаруна; амма гьеб хасго жидецаго мунагьал гьарулел ва жидерго мунапикълъиялъ БетӀергьанас нахъе рехарал гӀадамазда хурхараб букӀана. Гьез «БетӀергьанасе хиянат гьабуна;» гьез мунагьал гьарулезе гӀоло кӀудияб ракӀалъул къварилъи бугин бицунаан, амма гьез «гӀарибал лъимал» гьаруна.
GSAM 232Camden, N.Y.алда мунапикъ хӀалтӀухъан
GSAM 232.41849-50 соналъул хаселалъ ЖамагӀаталъул кӀудияв ва Уайт ханумалъ цадахъ щунел бакӀазул гьоркьоса Camden, N.Y. шагьар букӀана. Гьеб Oswegoалдаса 40 милалъул гьалбалъ букӀана, гьениб гьел жеги чӀун рукӀана. Гьеб данделъи бицун Уайт ханум гьадин бицана:
GSAM 232.4«Щвараб бакӀалде щвезе цебе, гьениб хӀакъикъат кколин бицунел гӀадамазул гьитӀинаб къокъа бихьизабуна; гьелъул гьоркьоса цо чӀужу бихьана, гьей гӀемер диналъул йикӀин бицулей, амма мунапикъ йикӀана ва Аллагьасул халкъ гуккизе гьабулей йикӀана».22
GSAM 233.11884 соналъул январьалда New York штателъулъ хӀалтӀулеб мехалда, цебе бицараб конференциялъул заманалда Camdenалда чӀарав ва данделъиялъул заманалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайт ва гьесул лъади жиндир рокъоб чӀарав Prestonасул кӀалъаялдаса гьадал баянал лъана:
GSAM 233.2«Гьей яцалъулъ мукъадасалъул масъалалъул тӀад къварилъарал рагӀаби рукӀана. Гьелъ малъулаан, инсан тӀубараб камиллъиялъул хӀалалде щун, Аллагьасул къануналдаса тӀубанго тӀад вукӀине кӀолин; ва гьейго гьеб хӀалалде щвана ян бицунаан. Гьеб мукъадасалъул доктриналъ Camdenалъул нилъер цо-цо гӀадамазул гӀакълу къварилъизабулаан. Уайт яцалъе бихьизабуна, гьелъ гьересиго бихьизабулеб мукъадасалъи букӀаниги, гьелъул ракӀ мунагьалдалъун чӀегӀераб бугин, гьелъул гӀумру хъублъун бугин».
GSAM 233.3«Гьеб бакӀалда Уайт яцалъе цоги цебетӀами кьуна, гьей яцалъул цебе. Гьей яц мунагьал гьарулезе гӀоло кӀудияб ракӀалъул къварилъи бугин бихьулей йикӀана; амма Уайт яцалъ гьелъие бицана, гьелъул гӀумрулъул нух Аллагьасул цебе лъикӀ гьечӀиналъ, мунагьал гьарулезе гӀоло хӀакъикъияб ракӀалъул къварилъи гьечӀин. Preston бицана: «Гьеб Camden цебетӀами гьей яцалъул хӀалалъулъ хас гьабуна, гӀунагьлъалъул тӀолабго хӀалалда гьечӀо. Нилъ гьеб мехалда гьадин бичӀчӀана».»
GSAM 233.4Уайт ханумалъул цебетӀами бицараб хадуб, гьей яц чӀана ва бицана: «Аллагьас дир ракӀ лъала; нужеда гьеб бихьизе кӀолебани, гьеб хъублъи гьечӀеб ва бацӀцӀадаб букӀин бихьилаан». Гьелъул хадуб данделъи лъугӀана. Амма гьединаб мехалдаса тӀадеги гьей яцалъул хӀал къваридалъ ккана, ва гьей къадаралде щолей йикӀиналъул хӀал ккана. Гьей бицана: «Дие Уайт яц бихьизе ккола; гьелъие дица дирго мунагьал рицине ккола. Дун лъикӀай, бацӀцӀадай йигилан бицана. Гьеб хӀакъикъат гьечӀо. Дун квешай чӀужу йиго. Гьаниб цадахъ чӀарав чи дир рос гьечӀо. Англиялда дир лъикӀав рос ва цо гьитӀинаб лъимер тун, дун гьав чиясгун лъутана; нилъеца цоцазда кидаго никъах гьабичӀо. Дун тохтур йигилан абулаан, ва дица дарман бичулаан; судалда дица гьедана, гьеб дарманалъул цо шиша дие $1 гӀарацалъ ккун букӀанилан, амма гьеб 12 цент гурони ккун букӀинчӀо. ТӀадеги, дица гьедана, нижей мискинав чиясе бичараб гӀака $30 гӀарацалъ ккун букӀанилан, амма гьеб $20 гурони ккун букӀинчӀо».23
GSAM 234.1Уайт ханумалъул «мунагьал гьарулезе гӀоло ракӀалъул къварилъи» абурал рагӀаби гьединал мунапикъ гӀадамазда хурхарал руго, тӀолалго мунагьал гьарулезда гуро. Цебе кьурал фактала хисабалъ босун, «мунагьал гьарулезе цоги рахмат гьечӀо» ян бицараб доктрина 1845 соналъул ихдал малъизе байбихьаралдасаго тӀубанго мекъи рикӀкӀараб бугин, ва Уайт ханум гьеб заманалдаса гьанже мунагьал гьарулезул хиса ва хӀвасар гьабиялъе гӀемер хӀалтӀулей йигин бихьизабун, 1851 соналда ХӀал ва цебетӀаби абураб гьелъул асар бахъараб мехалда гьелъ «мунагьал гьарулезе цоги хӀвасар гьечӀо» ян малъанаилан щив божизе кӀолеб?
GSAM 234ГӀунагьлъалъе цоги рахмат гьечӀин божулев чи
GSAM 234.21848 соналде щвезегӀан гӀунагьлъалъе цоги рахмат гьечӀин божарав чис цо-цо бакӀалда чӀана. Гьел, амма, Анкьабилеб къоялъул адвентистал рукӀинчӀо. Гьелъул гьоркьоса Sweet цӀарав чи Rochester, N.Y.алда чӀана. Диналъулъ дирго божи загьир гьабун, ТӀоцебесеб къоялъул адвентисталгун баптистлъи къабул гьабураб хадуб, Canandaigua, N.Y.алда ЖамагӀаталъул кӀудиял J. C. Bywater ва Geo. W. Burnhamаз бачунеб чадиралда жаниб данделъиялда дун вукӀана. Sweet гьениб вукӀана, ва гьес дир диналъул хӀал хӀакъикъияб букӀиналда цӀакъ кӀудияб шек загьир гьабуна, щайгурин гьес «гьанже гӀунагьлъаби хиса гьаризе кӀоларин» ян божана.
Notes
- Матфей 25:10. ↩
- Лука 12:35, 36. ↩
- «ТӀоцересел хъварал», 55 гьумер. ↩
- Загьирлъи 11:19. ↩
- Загьирлъи 3:3. ↩
- Загьирлъи 3:11. ↩
- Загьирлъи 3:7, 8. ↩
- Коринфалъул жамагӀаталъе 1-абилеб кагъат 16:9. ↩
- Коринфалъул жамагӀаталъе 2-абилеб кагъат 2:12, 13. ↩
- Колоссалъул жамагӀаталъе 4:2, 3. ↩
- «ВачӀиналъул чапар», 1844 соналъул декабралъул 11. ↩
- Серклвилл, Огайо, «Диналъул рикӀкӀадаб бихьизабулеб алат», 1844. ↩
- Э. Г. Уайт ханум, «ВачӀиналъул халгьаби», 1883 соналъул ноябралъул 20. ↩
- ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаймзил Мэналда гьабураб хӀалтӀул бицен, «Радалил хъаравул», Нью-Йорк шагьар, 1845 соналъул июналъул 6. ↩
- «Авараглъиялъул РухӀ», 4 том, 268, 271 гьумерал. ↩
- Дж. Н. Эндрюсил кагъат, 1874 соналъул сентябрь. ↩
- Трусдейл ханумалъул кагъат, 1875 соналъул августалъул 17. ↩
- Трусдейл ханумалъул кагъат, 1891 соналъул январалъул 27. ↩
- Айра Эббийил кагъат, 1885 соналъул март, «Халгьаби ва чапар» журналалъул 1885 соналъул апрелалъул 7-абилеб къоялъул басмаялда рачарал рагӀаби. ↩
- ТӀоцебесел хъварал асарал, с. 45. ↩
- ТӀоцебесел хъварал асарал, с. 45алда баяналъул хӀал лъазе. ↩
- Эллен Дж. Уайталъул гӀумрулъул очеркал, с. 129. ↩
- Prestonасул Camdenалда данделъиялъулъ кьураб хӀал, Эллен Дж. Уайталъул гӀумрулъул очеркал, сс. 129-130алда бицараб тасдикъ гьабула, амма гьеб бакӀалда бицичӀел цогидал баяналги кьола. ↩