БетӀер 6 — Хабар ва гьеб бачунел чапарзаби
GSAM 108.1«ЦебетӀами хъва ва гьеб таблицабазда тӀад рорчӀад гьабе, гьеб цӀалулевес векеризе бегьилеб куцалъ. Щайгурелъул гьеб цебетӀами хас гьабураб заманалъе буго, амма ахиралъ гьеб бицине буго, ва гьереси бицине гьечӀо: кватӀарабани, гьеб хьул лъун чӀе, щайгурелъул гьеб хӀакъикъатго бачӀина, нахъе ккезеги гьечӀо.»1
GSAM 108.2«Дида цоги малаик зобалазул гьоркьоб пархулев вихьана. Гьесулъ абадияб Рохалил хабар букӀана, гьеб гӀаламалъул тӀадеги, киналго миллатазе, тухумазе, мацӀазе ва халкъазе бицизе. Гьес кӀудияб ахӀиялъ абуна: Аллагьасда хӀинкъе ва Гьесие хӀурмат кьей, щайгурелъул Гьесул судалъул заман щвана; ва зоб, ракь, ралъад ва иццал гьарурав Гьесие сужуд гьабе.»2
GSAM 108.3ВачӀиналъул хабар кьурал гӀадамаз абуна, авараг Хабаккука бицараб гьал «цебетӀами» ва гьелъул «хас гьабураб» заманалъ Даниилалъул ва Загьирлъиялъул авараглъиялъул цебетӀамаби кколилан. Гьез гьел авараглъиялъул таблицабазда гьедин рорчӀад загьир гьаруна, гьезул магӀна цӀалулаго чи «векеризе» ва цогидал гӀадамазе хабар кьезе гӀолоан.
GSAM 108Хас гьабураб хабар
GSAM 108.4Адвентистазул халкъалъул хабар Павел Феликсасда цебе кьураб, «битӀараблъи, жиндаго тӀад кверщел гьаби ва бачӀунеб суд» абураб хабар гуреб; Библиялъул таржама тӀубазабун хадуб, жиндирго хвеялде дагьаб заман цебе Мартин Лютерица абунилан бицараб, «суд рикӀкӀад гьечӀилан дун якъинав вуго; БетӀергьан живго 300 соналдасаги цӀикӀкӀун вачӀинчӀого хутӀизе гьечӀо» абураб рагӀи гуреб. Джон Уэслица абун букӀараб, «100 соналда миллениум байбихьизе бегьила» абурабги гьеб гуреб. Адвентистаз абуна, гьез Яхьяясул загьирлъаби 14:6, 7алда символалъ гьабураб хабар — «Гьесул судалъул заман щвана» — ва Яхьяясул загьирлъаби 10:6алда бицараб ахӀи — «заман гьанибса тӀаде гьечӀо» — кьолилан. Гьединал авараглъиялъул рагӀаби «бачӀине бугеб» ишалъ, «300 соналдаса» яги «100 соналдаса» ккезе бугеб ишалъ тӀубазе бегьуларо; гьеб хас гьабураб заманалда, «щвана» абураб куцалъ ккезе кколаан. Адвентистазул халкъалъ гьединал хас гьабурал рагӀаби тӀолабго дунялалда бицана.
GSAM 109Масихил вачӀиналда букӀине бугеб суд
GSAM 109.1Гьаб хабар тӀоцебе кьолеб заманалда, христианазул киналго диналъул жамагӀатаз абуна суд Масихил кӀиабилев вачӀиналда букӀине бугин. Гьединал хӀалалда ругел гӀадамаз судалъул заман щвана абураб хабар кьолелъул, Масихил кӀиабилев вачӀининги бицине кколаан. ХӀакъикъаталда, хабаре къуват кьураб ва гӀадамазул ракӀал цӀакъ гьебеде бусафараб иш хас гьабураб заман бицен букӀана. ТӀоцебе гьез абуна дунялъул ахир «иудейазул 1843 соналъ» ккезе бугин, гьеб заман 1843 соналъул марталъул 21 къоялдаса 1844 соналъул марталъул 21 къоялде щвезегӀан букӀана. Гьеб заман ун хадуб, 1844 соналъул Сордо бащалъараб мехалъул ахӀиялда нилъ лъала, авараглъиялъул заманалъул ахир кьезе хас къо лъуна. Гьеб ккола иудейазул анкьабилеб моцӀалъул 10 къо, 1844 соналъул октябрь 22 къоялда дандеккезабураб.
GSAM 1092300 къоялъул хӀисаб
GSAM 109.2Заманалъул — 1843 соналъул — кьучӀ Даниил 8алда бугеб 2300 къо буго. Гьал «къоял» пачалихъал хӀайваназ рихьизарулел авараглъабазулгун бухьараллъидал, «къоял» сонал рихьизаризе символалъ хӀалтӀизаризе кколаан. Гьеб къагӀида Нумералъ 14:34 ва Хезкиилалъ 4:5, 6алда кьураб, символикияб заманалъе БетӀергьанас кьураб магӀнаялда рекъон буго. Даниил 9алда бугеб 70 неделялъ — 490 къоялъ — 2300 къоязул тӀоцебесеб бутӀа ккезе, кӀиябго заманги цадахъ байбихьизе кколаан. Даниил 9алда 70 неделялъул байбихьул гӀаламат кьураб иш ккола «Иерусалим цӀидасан гьабизе ва гӀуцӀизе амру бахъин». Гьеб Иерусалим цӀидасан гьабизе ва гӀуцӀизе амру Артаксеркс Лонгиманусасул анкьабилеб соналда, Масих гьавизе цебесеб 457 соналда, Эзра 7алда хъвараб куцалъ бахъана.
GSAM 110.1Гьеб 70 неделялъул байбихьие хӀакъикъатаб къо Масих гьавизе цебесеб 457 сон кколеблъи гьаб ишалъ бихьизабуна: 69 неделялъ — 483 соналъ — Масих гьавизе цебесеб 457 сон къоялдаса хисун, 27 соналъ А.Э. Яхьяца Масих лъадалъ чун вахъана ва Масихица жиндирго хъулухъ байбихьизабуна, «заман тӀубана» ва цогидалги абун.3 Масихил хъулухъул байбихьин 27 соналъ А.Э., гьелдаса лъабго сон ва бащдаб соналдасан нахъ, «[70-абилеб] неделялъул гьоркьоб» Масих хъанчалда вигьана, иудеязда гьоркьоб хас гьабураб хӀалтӀи 34 соналъ А.Э. лъугӀана, ва цогидал миллатазе расул Саул хехго динихъе вуссана. Гьел ишаз бихьизабуна 70 неделя гьел къоязда тӀубана, ва гьедин гьел Масих гьавизе цебесеб 457 сон байбихьана. Гьез гьеб хӀисаб гьадин гьабуна: 2300 къоялдаса 457 тӀаса бачун, 1843 хутӀана. 457 сон Масихил цебе ругелъул, 2300 къоязул ахир 1843 соналъул ахирде щвана.
GSAM 110Дандеккезарулездаса щвараб тасдикъ
GSAM 110.2«ХӀакъикъаталъе данде ругел гӀадамазул рахъалдасан хӀакъикъаталъе кьолеб мукӀурлъи бищунго къуватаб нугӀлъи буго» абураб гьаб рагӀи хӀакъикъат буго. ВачӀиналъул хабар дандеккезарулезул цоялъаниги абун гьечӀо, БетӀергьанасул халкъалъул халгьабун гьабулеб суд Масих вачӀиналъул цебе ккезе бугин; гьез гьаб ишалъулъ Адвентистазгун рекъон пикру гьабуна. Гьаб рагӀи тасдикъ гьабизе нилъ кӀиго машгьурав дандеккезарулев чи хъвайин.
GSAM 110.31842 соналъ Бостоналъул Марлборо къватӀил чапелалда Адвентистазда данде бицун, мистер Н. Колвер абуна:—
GSAM 111.1«Гьал къоял сонал кколелани, дунял 1843 соналъ лъугӀизе буго; гьеб щибав школалъул гӀолиласги бихьизе бегьула. Щайгурелъул 490 къо Масих хварасда тӀад тӀубарабани, 2300 къоял 1843 соналъ тӀубине ккола; ва дунялъул ахир ккезе ккола, цоги иш ккезе бугин бихьизабизе бегьуларебани, ва дида гьеб кин гьабизе бегьулебали лъаларо.»
GSAM 111.2Профессор Стюартас гьел къояздаго абуна:
GSAM 111.2«Авараг Даниилалъул ва Яхьяясул загьирлъабазул къоял соназул гӀаламатал яги символал кколелилан Англия ва Америка дунялалъул гӀемерисел шархъараз гӀемер соналъ гьабулеб букӀараб иш ккола цӀакъ хасаб хӀал. Дица гьаб гӀемераб, кӀудияб гӀадамазул гьоркьоб гӀемерго тӀибитӀараб адаталъул байбихьин батизе цӀакъ кӀалъизе ккана.»
GSAM 111Профессор Бушасул нугӀлъи
GSAM 111.3Профессор Бушас абуна: «Миллерил заманалъул хӀисабалъ гьесда данде рахъарав чи, гьесул бищунго щулаяб рахъалда данде вахъула. Гьесул заман битӀараб буго; амма ккезе кколеб ишалъулъ гьев гӀалатав вуго.» Буш гӀаламалъул киналго гӀадамаз Масих вачӀиналда цебе хисизе кколилан божарав чи вукӀана. Гьесул теория кколаан миллениум 1844 соналъ байбихьила абураб.
GSAM 111.4ВачӀиналъул диналъул нухмалъулез жамагӀатазул цебе бицана, дунялъул тарихалъ бихьизабулеб бугин гӀемерисел улкабазул хӀал Даниил 2алда бугеб сураталъул хӀалалде щвараблъи, гьеб мехалъ гамачӀалъ сураталъул хӀатӀазда кьабизе ва зобалазул Аллагьас жиндирго патшагьлъи гӀуцӀизе букӀараб. Ва 7абилеб бетӀерде рекъон, «тӀолабго зобазул гӀодорги ругел патшагьлъиги, кверщелги ва кӀудияблъиги Бищунго ТӀадегӀанав Аллагьасул хасал гӀадамалъе кьезе буго». Гьезги лъазабуна, физикияб, политикаялъул ва моралияб гӀаламатал, БетӀергьан вачӀине хӀадурлъулеб заманалда Библиялъ цебеккун бицарал гӀаламатал гӀадинал ругин.
GSAM 111Зобалазул гӀажаибал
GSAM 111.5Авараг Иоилалъул кверчӀелъ БетӀергьан абуна: «Зобалаздаги ракьалдаги гӀажаибал бихьизабила, би, цӀа ва кӀкӀуйдул хӀубал. БетӀергьанасул кӀудияб ва хӀинкъулеб къо бачӀиндалъул цебе, бакъ бецӀлъиялде сверизе буго ва моцӀ билъун лъугьине буго.»4 Адвентистаз божана ва малъана, ахирал гӀасрабазул северияб канлъи — гӀадаталъ «севериял канлъи» абулеб — аварагасул рагӀабазда кьураб «цӀа ва кӀкӀуйдул хӀубал» кколилан. Тарихалда щвараб бищунго лъикӀаб хабар (нугӀлъиялъе нижеца Эдинбургалъул энциклопедия рехсола) бихьизабулеб куцалъ, гьеб заманалъул цебе гьеб цӀикӀкӀун бихьулароан.
GSAM 112.1Гьедин, БетӀергьанасул хехго вачӀинин бицараб хабар дунялъул бищунго рикӀкӀадал бакӀаздеги щолеб мехалъ, зобалазда гӀаламатал загьирлъана. Гьез хӀакъикъаталъе къуват кьуна ва гӀадамазул пикру цӀунана.
GSAM 112.21837 соналъул январь 25 къоялъ цӀакъ кӀудияб цӀадул северияб канлъи бихьана. Гьеб кӀудияб гӀаламаталъ гӀемерал гӀадамазул пикру Иоил аварагасул, БетӀергьанасул кӀудияб къоялъул цебе щиб букӀине бугебали бицараб цебетӀамилде тӀадбуссинабун букӀана. Гьаб бихьиналъул описание 1839 соналъул октябрь 22 къоялъул Нью-Йоркалъул коммерческий хабарчагӀиалдаса буго. Гьеб дица Онтарио округалъул Нью-Йоркалъул Викторалда бихьараб сураталъулгун тӀадегӀанаб рекъон буго.
GSAM 1121837 соналъул цӀадул северияб канлъи
GSAM 112.3«1837 соналъул январь 25 къоялъул сордой, нижер цӀалулез кколеб куцалъ, гьел гӀажаибалъулал гӀаламатал — северияб канлъи — улкаялъул гӀемерал бакӀазда бихьана. Ракьалда гӀазу бегараб бакӀазда, гьеб сурат цӀакъ кӀудияб ва «хӀинкъулеб» букӀана. Цо бакӀалда, мугӀрузул тӀад бугеб бакӀалда, гьеб бихьарал гӀадамаз абуна гьеб «мугӀруздаса гъорлъе рорчӀулел цӀадул хвалар» гӀадин букӀанилан. Ва гӀумумилъ, нилъ лъалеб куцалъ, ракьалда тӀад бугеб гӀазу бидулгун цадахъ бугеб цӀа гӀадин бихьулеб букӀана. ТӀад, расулас абураб куцалъ, «зобал цӀадулъ бугеб» гӀадин ккана. Гьеб ахираб къоялъул авараглъиялъул сураталъулгун гӀемер рекъана, гьедин гӀемерал гӀадамаз гӀажаиблъи гьабуна. Гьеб бихьарал гӀолилал хӀинкъана ва «суд вачӀин бугищ?» абун сораби гьаруна; хӀайваналги цӀакъ хӀинкъун сорана.»
GSAM 113.1Гьаб Иоил аварагасул гӀаламат Америкаялдаго ккечӀо. БетӀергьанасул вачӀиналъул малъи Великобританияялда тӀибитӀизе байбихьараб мехалъ, гьел гӀаламатал гьениги зобалазда загьирлъана. 1839 соналъул октябрь 22 къоялъул Нью-Йоркалъул коммерческий хабарчагӀиалда Лондоналъул газетабаздаса гьаб хабар кьуна, 3 сентябрь сордой гьениб бихьараб гӀажаибаб ишалъул хӀакъалъулъ:—
GSAM 1131839 соналъул северияб канлъи
GSAM 113.2«ЛОНДОН, 1839 соналъул сентябрь 5. — Хамизалъул сордой анцӀабилеб сагӀаталдаса сон рогьалил лъабабилеб сагӀаталде щвезегӀан, зобалазда гьал гӀажаибалъулал гӀаламатал — хьвадулел цӀарал ва северияб канлъи — гӀемер соналъ бихьаралдаса бищунго кӀудияб куцалъ бихьана. Гьаб хасаб гӀажаиблъиялъул тӀоцебесеб гӀаламат анцӀабилеб сагӀаталъул цебе 10 минуталда ккана: зобазул шималияб рахъалдасан мохъ гӀадаб канлъудаб багӀараб канлъи тӀаде бахъана ва зобазул гьоркьобе тӀибитӀана. АнцӀабилеб сагӀаталда яги гьелдаса 15 минуталъ нахъ, бакъбаккухъа бакътӀерхьухъе щвезегӀан тӀолабго зоб кӀудияб канлъиялъ цӀуна. Гьеб цӀакъ хӀинкъулеб букӀана, ва цӀакъ хӀинкъулеб цӀа гӀадин бихьана. ЦӀикӀкӀунеб канлъи хиса-баси гьабулеб букӀана; цо заманалда гьеб гӀодоре гӀадин ккана, нахъе цӀакъ лъикӀго рорчӀана. Гьелъул цадахъ дудалъул гӀемерал тӀохалги ругоан, гьел цоцаз тӀадеги гъорлъеги рорчӀун, гьеб бихьарав щивго гьеб «цӀакъ кӀудияб цӀа» бугин божун вукӀана.»
GSAM 113.3«ГӀадамазул гӀажаиблъи ва хӀинкъи кӀудияб букӀана; гӀемерал чи хӀинкъулеб ишалъул бакӀалде рачӀана. БакӀалъул цӀадул идарабазул, Бейкер-стрит, Фаррингдон-стрит, Уотлинг-стрит ва Уотерлу-роудалда ругел цӀадул машинаби, ва Лондоналъул западалъул идарабазул машинабиги — хӀакъикъаталда Лондоналъул киналго цӀадул машинаби — хӀадурун, гӀемерго хехго, «хвезабиялъул бакӀалде» гӀаризе рачӀана. Гьезда хадур каретабиги, чуязда рекӀарал чагӀиги ва гӀадамазул кӀудиял къокъабиги унел рукӀана. Гьел машинабазда гьоркьоса цогидал Хайгейт ва Холлоуэй (ункъо миля гӀадин) щвезегӀан рачӀана, гӀалатлъи лъазегӀан. Гьал гӀаламатал кӀиго сагӀаталдаса тӀад чӀана, ва къоялде къватӀибе рорчӀараб мехалъ сурат цӀакъ гӀажаибаб ккана.»
GSAM 114.1«Рогьалил кӀиго сагӀаталъ гьеб гӀаламат цӀакъ хӀайранлъизабулеб сурат кьуна, гьеб бицине цӀакъ кӀалъана. Лондоналъул тӀолабго бакӀ къоялъул канлъигӀадин рорчӀана, мохъги цӀакъ рорчӀана. Гьеб мехалъ зобазул кьиблаялъул рахъ накӀкӀ гьечӀого бугониги цӀакъ бецӀ букӀана; амма чӀакъ гӀемерал цӀарал лъикӀго рорчӀана. Зобазул цоги рахъ цӀакъ гӀажаибаб ва кӀудияб данде ккезабураб букӀана: гьеб тӀолабго рорчӀараб ва канлъи цӀакъ щулаяб букӀана. ЦӀикӀкӀунеб метеоралъул цӀад тӀадтӀад ккана; гьел зобазул гьоркьобе гӀадин ккезе ругилан ва рорчӀун, гӀажаибалъул къуваталъ хъалкӀулел гӀадин бихьана. ЦӀикӀкӀунел цӀарал гӀемерал зобазул чӀегӀералдаса къватӀире рорчӀун, гӀакӀалъ гъорлъе рорчӀана; гьезул нух балагьизе гӀакъласда цӀакъ кӀалъизе кколаан. Гьелги рорчӀун, тӀолабго зобал тӀор цӀикӀкӀунел дудалъул мохъалъ тӀадбуссинабана. Гьал гӀаламатазул рангал цӀакъ хӀайранлъизабулел ругоан.»
GSAM 114.2«Рогьалил кӀиго сагӀат ва 30 минуталда сурат бецӀлъиялде сверана; гьеб тӀор тӀибитӀараб мехалъ зобазул тӀадехун цӀикӀкӀунеб радуга бихьана, ва кьиблаялъул рахъалъул бакӀалъул тӀадехун бугеб чӀегӀерлъиялъул цӀун гьебги къвал ккана. Хехго гьелъул гьоркьоса гӀарцул гӀадинал канлъиялъул къватӀал рахъана. Гьел цӀакъ рорчӀана, цӀараб мохъалъулъ гъорлъе-гъорлъе ккана, ва тӀадегӀанаб къадаралде щвараб мехалъ гьеб сурат кинниги пикру гьабизе бегьулареб ккана. ЦӀарал киналго рахъазде рорчӀулел ругоан, рогьалил ункъо сагӀаталде щвезегӀан, гьеб мехалъ тӀолабго лъугӀана.»
GSAM 114Бакъалда гӀажаибал бихьин
GSAM 114.3ГӀумру бугел бицунелзабаз БетӀергьанасул вачӀиналъул хӀакъикъат бицулелъул, зобалазда гӀемер ва хиса-басиялъул гӀажаибал дунялъул гӀемерал бакӀазда бихьана. Гьелдаса нижер бакӀалъе бегьулеб цояб сурат гьабун кьола, 1843 соналъул декабралъ Англияялъул Норвичалда бакъалъул бихьараб гӀаламаталъул. Гьелдаса гӀадинал гӀаламатал 1844 соналъул сентябрь 9 къоялъ Коннектикуталъул Нью-Хейвеналда, къо бащалъиялдаса кӀиго сагӀат цебеги нахъеги, гӀемерал гӀадамаз бихьана.
GSAM 115Бакъалъул гӀажаибаб бихьин
GSAM 115.1Гьоркьосеб гьитӀинаб гор бакъ бихьизабула. Гьеб канлъудаб оранжевияб ранг букӀана. КъватӀисел кӀиябго гор, бакъалдаса рекъон гӀемер яги дагьаб рикӀкӀад ругеблъидал, гьелги гьеб рангалъ ругоан. Амма гьел кӀиябго горалъул гьоркьосеб бутӀа цӀакъ тӀогьилаб кьералъул букӀана. Гьел горазулъ бугеб зоб тӀор къадал рангалъ букӀана, бакъалъул тӀадеги гъоркьеги хьвадулел лъабго кӀудияб гор канлъиялъул хасаб рахъалъ бихьана.
GSAM 115.2Англияялда ккераб гьаб ишалъул хӀакъалъулъ Лондоналдаса Э. Ллойд 1844 соналъул январь 3 къоялъ хъвараб кагъаталда гьадин хъван буго:—
GSAM 115.3«Норвичалъул кӀудиял гӀадамазги гьелъул гӀодор ругел улкаялъул гӀадамазги бакъалда «гӀажаибаб гӀаламат» бихьана; Англияялда гьединаб цебеккун цохӀоги бихьун букӀинчӀо. Гьеб араб декабралда къоялъул 12 сагӀаталда гӀагарун бихьана ва кӀиго сагӀат чӀана. Гьеб гӀаламаталъ гӀадамазул ракӀ цӀакъ хӀинкъизабуна. Гьеб иш диналъул вацаз Винтер, Берджесс ва Раутон гьеб шагьаралда миссия байбихьизе цебе ккана. Гьелъ хӀакъикъаталъе нух хӀадурараб гӀадин букӀана, ва гьел гьениб лъикӀго тӀобитӀана.»
GSAM 116.1Коннектикуталъул Нью-Хейвеналда ккераб гӀаламаталъул хӀакъалъулъ хъвараб хабар 1844 соналъул октябрь 10 къоялъул Сордо бащалъараб мехалъул ахӀиялда кьуна; гьеб 1844 соналъул сентябрь 10 къоялъул Нью-Хейвеналъул Палладиумалдаса бахъана. Гьениб редакторас абуна: «Гьаб гӀаламаталъул хӀакъикъаталъул хӀалбихьиялъулъ цоявги философ жиндие рекъараб жаваб батизе щвечӀо.»
GSAM 116.21844 соналъул сентябрь 9 къоялъ Коннектикуталъул Нью-Хейвеналда бакъалъул цадахъ бихьараб гьаб сураталъул хӀакъалъулъги 1844 соналъул сентябрь 12 къоялъул Хартфордалъул Куранталда хъвараб букӀана, гьадин хъвараб:—
GSAM 116.3«Итниялъ, 1844 соналъул сентябрь 9 къоялъ, къо бащалъиялдаса кӀиго сагӀат цебеги нахъеги, бакъалда сверун ругел горал нижер шагьаралъул гӀемерисел гӀадамаз цӀакъ пикру гьабун рихьана. Гьелъ цӀалулел ва лъай бугел гӀадамазул ракӀалда гьединал бихьинал ва гьелъул хӀакъалъулъ лъай щвезе къваригӀараб хьул рорчӀана.»
GSAM 116.4«Гьанжесеб горалъул хасаб къуват гьелъул гӀемер заман чӀараблъидал букӀана, ва гьелъ бихьизе лъикӀал ресал кьуна. Къоялъул гьоркьоб гьеб тӀоцебе кӀиго тӀубараб горалъулъ букӀана: цояб гӀадиналъул 45 градусалъул кенглъи букӀун, бакъ жиндир гьоркьоб бугеб гор букӀана; цоги 72 градусалъул кенглъи букӀун, гьелъул гьоркьоб бугеб бакӀ зобазул тӀадехун бугоан, ва гьелъул къватӀисеб рахъ бакъалъул гьоркьоб ккана. ГьитӀинаб горалъул цадахъ букӀана кӀудияб ось ва дагьаб эксцентриситет бугеб эллипс. Бакъалъул данде, зениталдаса шималияб рахъалде 36 градусалъулъ, кӀудияб гор цоги кӀиго горалъ гьорлъоб къватӀана. Гьел горазул къадарал цадахъ бугониги гӀадин ругоан, ва гьел гӀаламатал гьелъул цояб бакӀалда лъикӀаб канлъи гьабуна, лъабго канлъиялъул горазул цадахъ бугеб къуваталъ ккезе кколеб куцалъ. Бакъалда сверун бугеб горалъ радугалъул рангал бихьизаруна, гьел гӀемерго рорчӀун ва хӀайранлъизабулел ругоан. Цогидал горал хъахӀал ва дагьго канлъи бугел рукӀана, гьел бакъалдаса рикӀкӀад ругелъул. Амма цо-цо заманалда горазул дагьал бутӀаби, радугалъул рангалгун, бакъбаккухъги бакътӀерхьухъги бихьана.... Гьадин цого къагӀидаялъ гӀуцӀараб букӀин горал гӀуцӀиялъе нухмалъулеб цо къагӀидаялда бараб букӀине ккола; амма гьелъул къагӀида гьанжесеб заманалда тӀубанго загьирлъичӀо.... Бакъалда сверун бугеб гор гьабулеб къагӀида бичӀчӀизе цӀакъ кӀалъизе кколаро, щайгурелъул гьелъул сабаб радугалъул сабабалъулгун цо гӀадин буго; амма бакъалъул гьоркьоб къватӀисеб рахъ букӀулеб горалъул байбихьин шархъ гьабизе цӀакъ кӀалъизе ккана.»
GSAM 117Мукъадасаб ТӀехьалда цебеккун бицарал жал тӀуразарулел хӀикматал
GSAM 117.1Зобалазда рихьарал гьал хӀикматал Англиялдаги Америкаялдаги кинаб къагӀидаялъ хӀалтӀизаруралали, 1843 соналъ Бостоналда басма гьабураб Сильвестер Блиссил «Матфейил къоло ункъабилеб бетӀералъул баян» цӀалун лъазе бегьула. ТӀаде рехсарал хабаразул чангоябги бачун, гьес абула: —
GSAM 117.2«Гьедин, хӀакъикъаталъул Мукъадасаб ТӀехьалда цебеккун бицарал „кӀудиял гӀаламатал“ ва „хӀинкъи кьолел рихьиял“ киналго тӀурарал гӀадин руго; гьединго, Жив вачӀиналде цере рукӀине ругин Хвасар гьарулес бицарал жалги тӀурарал гӀадин руго.
GSAM 117.3«ГъутӀбузда тӀанхал рахъин рии щвеялъул гӀаламат букӀунеб гӀадин, гьал гӀаламатал тӀурараб мехалъ христианаздаги хӀакъикъаталда лъазе ккола МасихӀ вачӀиналъул заман аскӀоб бугеблъи, Жив нуцӀидаго вугеблъи. Гьеб лъазе ихтияр гурони кьолеб гуро; нилъер Хвасар гьарулес гьезда гьеб лъазе амру гьабулеб буго».5
GSAM 117ХАБАР БАЧУНЕЛ ЧАПАРЗАБИ
GSAM 117.4ТӀоцебе лъазабураб къагӀидаялда кӀиабизе вачӀиналъул хабаралъул чанго кӀвар бугеб рахъалде нилъер кӀвар буссинабун хадуб, гьеб кӀудияб лъазабиялда жаниб цебесеб бакӀ ккурал чагӀазул чангоясде балагьизе бокьила. Гьеб заманалда къватӀисел улкабазда гьеб ахӀи кьурал, бишунго махщел бугел диналъул хъулухъчагӀазул гӀемеразул цӀарал нилъеца цебего рачана. БетӀергьанас хӀалтӀул жавалъи тӀад лъурал Америкаялда церехъаби рукӀарал чанго чиясде кӀвар буссинабани, гьелъ нахъаги баян гьабила, хӀакъикъаталдаги БетӀергьанасул квер гьеб хӀаракаталда букӀараблъи.
GSAM 118Уильям Миллер
GSAM 118.1ТӀоцебе нилъеца Уильям Миллерил гӀумруялде кӀвар буссинабила. Америкалъул Цолъарал Штатазул вачӀиналъул хӀаракаталда гьесул кӀвар гьадигӀан кӀудияб букӀана, гӀемеразда гьеб хӀаракат «Миллеризм» абураб цӀаралда гурони лъаларо.
GSAM 118.2Уильям Миллер гьавуна 1782 соналъул февраль моцӀалда, Массачусетсалъул Питсфилдалда. ГьитӀинаб лъимерлъиялдаго гьесда гӀадатиялдаса цӀикӀкӀараб гӀакълуялъул къуватги хӀаракатги загьирлъана. Чанго сон арабго, гьесда аскӀор рукӀаразда гьел гӀаламатал цӀакъго рихьизе лъугьана. Гьев вукӀана щулияб черхалъул, хӀаракатаб ва тӀабигӀаталъго лъикӀ гӀураб гӀакълуялъул, гӀайиб хъвазе жо гьечӀеб хасияталъул чи. Гьес районалъул школалда щолел дагьал ресаздаса чанго сон гурони пайда босичӀо, амма гьеб мехалдаго гьесул лъай, гьенир гӀадаталъ хӀалтӀулел мугӀалимзабазул лъаялдаса цӀикӀкӀараблъун тӀолазго рикӀкӀунеб букӀана.
GSAM 118.3Миллер 1802 соналъ чӀужу ячун, Вермонталъул Поултниялда вукӀине лъугьана. Поултниялде вачӀаралдаса нахъе гьес гьоркьорлъаби ккурал ва гьесие гьаб дунялалъул рахъалъ гӀемераб кумек гьабурал чагӀазда шакдариялъул пикрабазулги деизмалъул малъиязулги кӀудияб асар букӀана. Гьел квешаб хасияталъул чагӀи рукӀинчӀо; цадахъ росани, гьел лъикӀал гражданал рукӀана, гӀемериселъул хьвада-чӀвадиялда жаниб сабру, гӀадамазде рокьи ва хӀеренлъи букӀана. Амма гьез Библия диналъул хӀакъикъаталъул гӀорхъолъун къабул гьабулароан. Вольтерил, Юмил, Вольнейил, Пейнил, Итан Алленил ва цогидазул хъвай-хъвагӀаяздаса щолеб кумекги босун, гьелъул ратӀа гьаби битӀараблъун бихьизабизе хӀаракат бахъулаан. Миллерица гьел асарал кӀвар кьун цӀалана, ахиралда жиндирго деист вукӀин загьир гьабуна. Жинцаго бицараб буго, жиндир деизмалъул гӀумру, гӀага-шагарго 1804 соналдаса байбихьун, анцӀила кӀиго соналъ халат бахъанилан.
GSAM 118.4Капитанасул хъулухъги щун, гьев 1810 соналъ армиялде лъугьана. Армиялдаса тӀад вуссун хадуб, гьес жиндир хъизан Нью-Йорк штаталъул Лоу-Хэмптоналде бачуна; 1812 соналъ гьениб ракь хӀалтӀизабизе байбихьана. Ракь хӀалтӀизабулев чи хӀисабалда гьесие цӀализе дагьабги гӀемераб эркенаб заман щвана. Жиндир деизмалъул пикрабаз гьаб гӀумруялдаса хадуб талихӀ букӀиналда божи кьолареблъи гьесда бичӀчӀана. Хабалдаса хадубщинаб бецӀабги пашманабги букӀана. Гьесулго рагӀабаздалъун абуни:
GSAM 118.4«ТӀубанго хвезе бугилан пикру рекӀее хинлъи гьечӀебги цӀорорабги жо букӀана, ва жаваб кьезе ккеялъ тӀолазулго хвей хӀакъаблъун гьабулаан. Дир бетӀералда тӀад зоб бурма гӀадинги, хӀатӀазда гъоркь ракь махх гӀадинги букӀана. Даимлъи! — Щибха гьеб? Хвейги! — Щайха гьеб букӀунеб? Дица кигӀан кӀудияб пикру гьабуниги, гьадигӀанго дун тасдикъ гьабиялдаса рикӀкӀалъулаан. Дун кигӀан гӀемер пикрабазулъе лъугьаниги, гьадигӀанго дир хӀасилал рахъ-рахъалде риххулаан. Пикру гьаби лъугӀизабизе хӀаракат бахъана, амма пикраби дир амруялда гъоркь рукӀинчӀо. ХӀакъикъаталда дун рохел гьечӀев чи вукӀана, амма гьелъул гӀилла дида бичӀчӀулароан.... Дагьаб заманалъул хадуб, хехго, Хвасар гьарулесул хасият дир гӀакълуялда жаниб баянго цебечӀана. Нилъер мунагьазе Жинцаго бадал кьезе ва гьелдалъун нилъ мунагьалъул тамихӀалъул гӀазабалдаса хвасар гьаризе гьадигӀан лъикӀав ва рахӀмуяв цо Вугев вукӀине бегьулин пикру ккана. Гьадинав щивав кигӀан хирияв вукӀине кколевали дида гьебсагӀатго бичӀчӀана; гьесул каранде дунго кьезеги гьесул рахӀмуялда божизеги кӀолин дица хӀисаб гьабуна».
GSAM 119Уильям Миллер диналде вуссин
GSAM 119.1Гьес цӀидасан абуна:
GSAM 119.1«Дие хӀажат вугев гӀадав Хвасар гьарулев Библияца бихьизавулеблъи дида бихьана. Аллагьасул рухӀалъ нухмалъи гьабичӀеб тӀехьалъ, мунагьалде ккараб дунялалъул хӀажалъабазе гьадигӀанго рекъолел къагӀидаби кинха лъазе гьарулелилан хӀикмалъана дун. Мукъадасаб ТӀехь Аллагьасул загьир гьаби букӀине кколин къабул гьабизе ккана дида. Гьеб дир рохеллъун лъугьана; ГӀисалда дие гьудул щвана.... Библия гьанже дир цӀалул аслияб жо лъугьана, ва дица хӀакъго абизе кӀола: дица гьеб кӀудияб рохалилгун цӀалана. Гьелъул бащадабниги диде цебе бицун гьечӀеблъи дида лъана. Гьелъул берцинлъиги цӀар-цӀолиги цебе дида щай бихьичӀебилан хӀикмалъана дун, ва дица гьеб тӀаса кинха биччанилан тамашалъана».
GSAM 119.2Уильям Миллерица жинца Библия цӀалулеб букӀараб къагӀида гьадин баян гьабула:
GSAM 119.2«Дица дирго цебеккун лъурал киналго пикраби нахъе тезе, Мукъадасаб ТӀехьалъул цо бакӀ цогидаб бакӀалда кӀвар кьун данде ккезабизе, ва гьеб чӀараб къагӀидаялда, тартибалъ цӀализе хӀукму къотӀана.... БичӀчӀулареб жо дандчӀвараб мехалъ, дица гьеб цогидал гьелда бухьен бугел киналго бакӀазда данде ккезабулаан; Круденица кьураб кумекалдалъун, гьеб бичӀчӀулареб бутӀаялда жаниб букӀараб кӀвар бугеб рагӀи дандчӀвай щолеб Мукъадасаб ТӀехьалъул щибаб бакӀ халгьабулаан.... Гьадин, гьеб тӀоцебе цӀалулеб мехалъ, гӀага-шагарго кӀиго соналъ дица Библия лъазабизе цӀалана; гьелъ жиндирго магӀна жинцаго баян гьабулеблъиялда тӀубанго божана.
GSAM 120.1«Гьедин цӀалулаго, дида бичӀчӀана: цере тӀурарал авараглъабаздасан жеги рачӀине ругел авараглъаби кинаб къагӀидаялъ тӀуралалин хӀукму къотӀизе бегьулеб бугони, МасихӀил рухӀияб пачалихъалъул хӀакъалъулъ тӀибитӀарал пикраби — дунял лъугӀилалде цебе ракьалда тӀад азарго соналъул пачалихъги, ягьудиял тӀад руссинги — Аллагьасул РагӀуе данде кколел гьечӀо.... Мукъадасаб ТӀехьалда дида баянго бихьана, ГӀиса МасихӀ нахъеги гьаб ракьалде рещтӀуневлъи, Жиндир Инсул тӀолабго цӀар-цӀолалда, зобалазул накӀкӀазда вачӀуневлъи.
GSAM 120.2«Мукъадасаб ТӀехь цӀалулеб мехалъ, гьелъул малъиялдасан гьадинаб рохел щвезе бегьулин дида цебе пикруялъулъниги букӀинчӀеб рохел дида лъана. Дица гьеб цӀализе байбихьана, Хвасар гьарулев вачӀиналъул заман лъазе хьул лъечӀого; тӀоцебе дидаго щвараб хӀасилалда дида божизеги захӀмат букӀана. Амма далилалъ дида гьадигӀан кӀудияб къуваталъ асар гьабуна, дирго божиялъе данде чӀезе дида кӀолароан. Дир хӀасилазда дун гӀага-шагарго щула вахъана, ва Хвасар гьарулев вачӀиналъе хьул лъун чӀезе, балагьун вукӀине ва дугӀа гьабизе байбихьана».
GSAM 120.3Нахъеги гьес абула:
GSAM 120.3«Дун божана; гьебсагӀатго дунялги божизе ва Жив вачӀараб мехалъ Судияв ва БахӀарав дандчӀвазе хӀадурлъизе, гьаб малъи лъазабизе дир тӀадаб иш бугин дир рекӀелъ лъуна. Дица гьаниб дир халатал ва захӀматал хӀалбихьиял тӀубанго рицине хӀажат гьечӀо. Гьаб бицани гӀела: чанго соналъул хадуб Аллагьасул РухӀалъ, хӀакъикъаталъул къуваталъ ва рухӀазде бугеб рокьуца дун тӀамуна, дирго хъанчги босун, холаго ва хвезе бугеб дунялалда гьал жал лъазе гьаризе».
GSAM 120.4Цогидал улкабазда гьаб хабаралъ хӀаракаталде рахъинабурал чагӀи гӀадин, Миллерицаги тӀоцебе жиндир тӀадкъай газетаздаги брошюрабаздаги хъвай-хъвагӀай басма гьарун тӀубазабизе пикру гьабуна. Жиндир пикраби гьес тӀоцебе Вермонталъул Брандоналда бахъулеб баптистазул газета «Вермонталъул телеграф» абуралда басма гьаруна. Гьеб 1831 соналъ букӀана. Гьаб суалалъул хӀакъалъулъ гьес халкъалда цебе тӀоцебе 1832 соналъ бицана. Гьеб данделъиялъул гьес абуна: «БетӀергьанас жамагӀаталда тӀаде Жиндир рахӀмат тӀуна, ва гӀемерал жалго хвасарлъиялъе божана».
GSAM 121.11836 соналъ гьесул дарсал гьеб заманалъул чанго газеталда басма гьаруна. 1837-38 соназул хасало гьесул дарсал брошюралъун рахъана. 1838 соналъ 204 гьумералъул кӀиабилеб брошюра басма гьабуна; гьелда жаниб Миллерица абуна, Османиязул хӀукумат 1839 яги 1840 соналъ биххизе бегьулин. КӀудиял шагьаразда гьесул тӀоцересел дарсал 1836 соналъ рукӀана. Гьеб мехалъ гьес Массачусетсалъул Рэндолф, Лоуэлл, Гротон ва Линн шагьаразда бицана.
GSAM 121.21840 соналде щвезегӀан МасихӀ аскӀов вачӀиналъул хӀакъалъулъ халкъалда цебе бицунев чи хӀисабалда Миллер гӀага-шагарго живго цохӀо вукӀана. Гьеб соналъ хехго гьесда цадахъ нус-нусал чагӀи гьеб хабар лъазабизе лъугьана. Гьаб кӀудияб хиса-баси щибалъ лъугьинабурабали хадусеб бетӀералда бицинеб буго. 1839-40 соназул хасало Миллерица Нью-Гэмпширалъул Эксетералда чанго дарс кьуна. Гьенив гьев тӀоцебе дандчӀвана жамагӀаталъул кӀудияв Дж. В. Хаймзида. Гьеб мехалъ Хаймзица гьаб божи къабул гьабуна, ва гьеб къоялдаса нахъе, басма гьарулев ва кӀиабизе вачӀиналъул кӀудияб хабар гъираялда лъазабулев чи хӀисабалда, жамагӀаталъул кӀудияв Миллерида аскӀов чӀана.
GSAM 121Джошуа В. Хаймз
GSAM 121.3Гьаб кӀудияб хӀаракаталъул гьав гъираялъулав хӀалтӀухъанасул хӀакъалъулъ, гьесул гӀумруялъул тарих хъварав чиясул рагӀаби рачани лъикӀаб букӀина. Гьес абула: —
GSAM 121.4«Джошуа В. Хаймз гьавуна Род-Айлендалъул Уикфордалда, 1805 соналъул маялъул 19 къоялъ. Гьесул эмен Вест-Индиялда цадахъ тижарат гьабулев чи хӀисабалда лъалев вукӀана; гьев Уикфордалъул Мукъадасав Павелил епископияб жамагӀаталъул кӀвар бугев членги вукӀана. Гьесул эбел хӀеренаб хасияталъул чӀужу йикӀана; Хвасар гьарулесде жиндир бугеб рокьи, хӀеренго гӀенеккунев жиндир васасда гьелъ бицунаан.
GSAM 121.5«Инсул пикру букӀана жиндир вас Джошуа, живгоги гьоркьов вугеб жамагӀаталъул хъулухъчиясде цӀализе витӀизе, амма лъугьа-бахъиназ гьеб гьабизе биччачӀо. Аллагьас гьеб васасе цогидаб хӀалтӀи хӀадур гьабун букӀана, ва Гьес ишал хӀажатаб хӀасилалде рачунеб къагӀидаялда гӀуцӀулел рукӀана. 1817 соналъ инсуца къиматаб къайи, капитан Картерасул жавабкьеялда гъоркь, битӀана; къайиялъул кӀвараб хъулухъчи Александр Стюарт вукӀана. Гьел чагӀаз ритӀухълъи гьабичӀо: Вест-Индиялъул порталде щун, къайиги гамаго бичун лъутана. Гьеб лъугьа-бахъиналъ гӀолилав Джошуал хадусеб гӀумруялъе гьарурал киналго планал хисана. Гьев Род-Айлендалъул Провиденсалда бугеб Браунил университеталде витӀизе вукӀана. Гьелъул бакӀалда, 1821 соналъул апрель моцӀалда, гьев Массачусетсалъул Нью-Бедфордалде вачун, Уильям Найтсил квералде кьуна, чӀалуялъул мина-къай гьабиялъул махщел лъазабизе.
GSAM 122.1«ЦӀияб рокъове щун, жиндие тӀадкъараб хӀалтӀиялде гьев кӀвар кьун лъугьана, жиндир махщелалъул устарлъун вахъине хӀукмуги къотӀун. Амма жиндир диналъул гьалмагълъи тӀубанго жиндие бокьулеб гьечӀеблъи гьесда сихаго бичӀчӀана. Гьес абула: „Дир устар унитарист вукӀана, ва гьес дун жиндир жамагӀаталде вачунаан. Гьелъул диналъул хъулухъчи Орвилл Дьюи вукӀана. Гьев гӀадатияб христиан диналдаса гьеб малъиялде гӀемераб заман инчӀого вуссарав чи вукӀана. Епископ Грисволдасул ва Уикфордалъул Мукъадасав Павелил жамагӀаталъул бетӀер Уильям Бёрджил квералда гъоркь дица босараб тарбиялъги, Род-Айлендалъул Провиденсалда бугеб Мукъадасав Иоаннил жамагӀаталъул пасихӀав доктор Крокерида гӀемер гӀенеккаралъги, Дьюица пасихӀаб каламалдалъун МасихӀилги Гьесул расулазулги малъиял инкар гьари къабул гьабизе дир рахъалъ рес хутӀизабичӀо“.
GSAM 122.2«Гьеб заманалда Нью-Бедфордалда епископияб жамагӀат гьечӀелъул, гьес ТӀоцебесеб христиан жамагӀаталде [„Муридзаби“ абураб жамагӀат гуро] хьвадизе хӀукму къотӀана; хадув гьеб жамагӀаталде лъугьана. „Гьаниб, — абула гьес, — дие рагьараб Библияги пикруялъул эркенлъиги щвана; кӀиябго дица лъикӀаб рахъалде хӀалтӀизабуна“. Гьеб жамагӀат Мозес Хоуил диналъул нухмалъиялда гъоркь букӀана. Диналъул хъулухъчи Клафица Джошуа В. Хаймз 1823 соналъул февралалъул 2 къоялъ лъадалъ ччун вахъана. Жиндир БетӀергьанасе бугеб гъираялъ ракӀ чӀаголъун, гьес гьебсагӀатго, анцӀила микьго соналъул ригьалъ, хъанчалъул тарих бицизеги гӀадамазда мунагьалдаса руссине ахӀизеги байбихьана. Жиндирго хӀакъалъулъ гьес абула: —
GSAM 122.3«„Дун сихаго насихӀат кьолевлъун вахъана, ва дирго сайигъат цебетӀезабизе дие ихтияр кьуна.... Дица махщел лъазабиялъул заман разилъиялда тӀубазабуна, ва дие рецц щвана. Амма щуго яги анлъго соналъ дун, гӀадаталъ, хӀалтӀул заманалдаса тӀадеги хӀалтӀулаан. Гьедин дица анкьалда цо яги кӀиго къо лъугьинабулаан, цӀалиялъеги мискинлъи бугел бакӀазда диналъул хабар бачиналъеги. Гьеб хӀалтӀул пихъал дица дир жамагӀаталъул хъулухъчиясе кьолаан“.
GSAM 123.1«1825 соналъ гьев къилбаялъул Массачусетсалъул христиан жамагӀатазул конференциялъ миссионерлъун тӀамуна. „Миссионеразул гӀумруялъе кумек кьеялъе я план, я рес букӀинчӀо, — абула жамагӀаталъул кӀудияв Хаймзица, — ва дица хӀукму къотӀана, дирго гӀумруялъе хӀажатаб щвеялъе тижаратазда лъугьине ва дида кӀварабгӀан вагӀза гьабизе“.
GSAM 123.2«1828 соналъ гьев Нью-Бедфордалдаса ана. Шакдариялъ яги къуват гьечӀолъиялъ гуро, бергьенлъи щвезабулеб щулияб хӀукмуялдалъун гьев Плимуталде ана. Гьенив школазул минабаздаги хӀадур гьарурал рукъзабахъги, гӀадамаз жиндихъ гӀенеккилебщинаб бакӀалдаги гьес Аллагьасул РагӀи лъазабулаан. 1829 соналъ гьадинабго хӀалтӀи гьес Фолл-Ривералда цебетӀезабуна, 1830 соналде щвезегӀан. Гьеб соналъ гьев Бостоналде ана, ТӀоцебесеб ва КӀиабилеб христиан жамагӀатазул диналъул хъулухчилъун; гьенив гьев лъебергоялда лъабго соналъ вукӀана. 1839 соналъ гьес, машгьурав жамагӀаталъул кӀудияв Уильям Миллерица баян гьабураб къагӀидаялда, вачӀиналъул малъи къабул гьабуна. ЦӀияб ишалде гьев жиндир тӀолабго гъираялдалъун лъугьана, ва гьесул хъулухъал цӀадулги къуваталъулги рукӀана. 1840 соналъ гьес „Заманалъул гӀаламатал“ басма гьабизе байбихьана, жиндир тӀолабго ракӀ кьураб ишалъул рахъ ккун. Жиндир киналго гӀарац, тӀолабго захӀмат ва тӀолабго къуват гьес гьаб ишалъе кьуна, ва азар-азарго чагӀаз гьеб божи къабул гьабуна».
GSAM 123Миллерил ва Хаймзил цадахъаб хӀалтӀи
GSAM 123.31840 соналдаса 1844 соналъул хасалихъалде щвезегӀан жамагӀаталъул кӀудиял Миллерил ва Хаймзил хӀалтӀи гӀемерисеб цадахъ букӀана. Гьел шагьаралдаса шагьаралде хьвадулаан: рии — жидерго кӀудияб чадир бачун, хасало — жамагӀатазул минабаздаги халкъ данделъулел залаздаги. ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаймзил черхалъул кӀудияб къуваталъ гьев ункъкъоялда анцӀила кӀиабилеб соналде лъугьинегӀан цӀунана. Гьесул гӀакълуялъул къуват ахиралде щвезегӀан чӀагояб букӀана. 1894 соналъул сентябралъул 28 къоялъ гьес Мичиганалъул Лансингалда бугеб лагералда, лъабазаргоялдаса цӀикӀкӀарал анкьабилеб къоялъул адвентистал данделъараб бакӀалда, ракӀал чӀаголъизарулеб вагӀза гьабуна. Цересел къоязул гъираялъулги къуваталъулги кӀудияб бутӀа гьесул каламалда жаниб бугеб гӀадин букӀана. Ункъкъоялда анцӀила цоабилеб соналъул лъабго моцӀ арав, сах гьавизе кӀолареб унтуца гӀазаб кьолев чи гьедин вукӀин хӀакъикъаталдаги хӀикматаб жо букӀана. Гьеб унтуе гьев хадусеб соналъ хвана.
GSAM 124.1ЖамагӀаталъул кӀудиял Миллер ва Хаймз Америкаялъул кӀиабизе вачӀиналъул хӀаракаталда, гӀадин абизе бегьула, «рагъул цебесеб кьерда» чӀун рукӀана. Гьел МасихӀ вачӀиналъул малъи лъазабулаго жалда цадахъ хӀалтӀарал гӀемерал анцӀ-анцӀ чагӀазул кӀиго гурони рукӀинчӀо. Гьезул аслиял хасиятал къасдалъул щулалъиги гӀайиб гьечӀеб ритӀухълъиги рукӀана. Гьел чагӀи гӀемериселъ дунялалъ „жалго жезго гӀуцӀарал чагӀи“ абун рикӀкӀулездаса рукӀана: гӀумруялъул захӀматал хӀакъикъатазда цадахъ хьвадулаго гӀурал, ишалъул къимат жиндие пайда щвеялда рекъон гуребги, ритӀухъал къагӀидабазда рекъон къотӀизе малъарал чагӀи. ЖамагӀатаздаса хабар къабул гьабулел, жамагӀаталъул кӀудияв Миллерица „бишунго диналда ритӀухъал, жидерго гӀумру диналъе кьурал ва чӀагоял членал“ абун рехсарал чагӀазул хасият гьезда букӀана. Гьаб хӀакъикъат батӀи-батӀиял жамагӀатазул диналъул хъулухъчагӀазги тасдикъ гьабуна. Адвентистал гьездаса ахиралда ратӀалъун хадуб, гьез абуна: „Гьелъ [гьеб малъиялъ] нижер жамагӀаталъул бишун лъикӀал чагӀи рачана“.
GSAM 124Цогидал цӀар рагӀарал адвентист вагӀзахъаби
GSAM 124.2Гьел тӀоцересел соназул хӀаракаталда жамагӀаталъул кӀудиял Миллеридаги Хаймзидаги цадахъ цебесеб бакӀ ккурал чагӀазул чангоясул цӀар рехсезе бокьила. Гьеб сияхӀалъул бетӀералда тӀоцебе чӀезе ккола Огайолъул Кливлендалдаса Чарлз Фитч. Гьес 1842 соналъ Даниялил тӀехьалъул ва «Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал» абураб тӀехьалъул рихьиял баян гьаризе таблицаби хӀалтӀизаризе пикру кьуна. Гьеб пикруялъул кьучӀ ХӀабаккук 2:2, 3 рукӀана. Чарлз Фитч хвана 1844 соналъул октябралъул 10 къоялъ.
GSAM 124.3Филадельфиялдаса доктор Джозайа Литч. Хадусеб бетӀералда нилъеда бихьилеб гӀадин, БетӀергьанас гьев цо хӀакъикъат лъазабизе хӀаракаталде вахъинавуна; гьеб тӀубаралъ вачӀиналъул хабаралде бугеб кӀвар хехго ва кутакалда цӀикӀкӀинабуна.
GSAM 124.4Нью-Йорк штаталъул Локпорталдаса Элон Галуша — баптистазул цӀар рагӀарав диналъул хъулухъчи. БетӀергьан аскӀов вачӀиналъул хӀакъалъулъ гьесул хъвай-хъвагӀаязги хъулухъалъги гьеб диналъул жамагӀаталда кӀудияб хӀаракат лъугьинабуна.
GSAM 125.1Нью-Йорк штаталъул Сенека-Фоллсалдаса Э. Р. Пинни — баптистазул жамагӀаталъул нахъеги цо ритӀухъав диналъул хъулухъчи. Гьесул хъулухъалъги хъвай-хъвагӀаязги хӀалтӀуе кӀудияб къуват кьолаан. Гьесда хӀакъикъаталда «Ракьалъул цӀам» абизе бегьулаан.
GSAM 125.2Нью-Йорк шагьаралдаса Джордж Сторрс, вачӀиналъул малъи къабул гьабилалде цеве, дин чӀаголъизабулев машгьурав вагӀзахъан вукӀана. Гьесул хъвай-хъвагӀаяз, гӀадамал жидерго гӀумруги бечелъиги хӀалтӀиялъе дагьабги тӀубанго кьезе ахӀизе, кӀудияб асар гьабулаан; цӀакъго гьедин букӀана 2300 къоялъул ахирисел анкьазда. Хьул къотӀун хадуб, инсанасул тӀабигӀаталъул, хваразул хӀалалъул ва хадусеб тамихӀалъул хӀакъалъулъ жиндир анлъго вагӀза адвентист гӀадамазулги дунялалъулги цебе кӀвар кьезе гьарурал гьев вукӀана.
GSAM 125.3Мэн штаталъул Портлендалдаса жамагӀаталъул кӀудияв Стокман гьеб шагьаралда Уильям Миллерил дин чӀаголъизабиялъул данделъабазда гъираялда хӀалтӀулев нахъеги цо чи вукӀана. Гьев ягьудиязул 1843 сон лъугӀилалде чанго анкь цебе хвана; гьеб мехалъ адвентист гӀадамаз БетӀергьан гьеб заманалда вачӀинин хьул лъун чӀун рукӀана.6
GSAM 125.4Цогидалги цӀар рагӀарал чагӀи рукӀана; бакӀ гьечӀолъиялъ нилъеца гьезул цӀарал гурони рехселаро. Гьединал рукӀана: ЦӀияб КъотӀи англияб мацӀалде буссинабун, «Уайтингил таржама» абун лъалеб тӀехь хӀадур гьабурав Н. Н. Уайтинг; С. С. Сноу, Ф. Г. Браун, Аполлос Хейл, Л. Д. Мэнсфилд, Джордж Нидэм, О. Р. Фассетт; Джордж, Уэсли ва Эдвин Бёрнем (лъабалго вац). Гьел киналго хабар лъазабиялда махщалида хӀалтӀулел чагӀи рукӀана.
Notes
- Хабаккук 2:2, 3. ↩
- Яхьяясул загьирлъаби 14:6, 7. ↩
- Марк 1:14, 15. ↩
- Иоил 2:30, 31. ↩
- «Матфейил къоло ункъабилеб бетӀералъул баян», гьум. 49-60. С. Блисс, Бостон, Массачусетс, 1843. ↩
- «ТӀоцересел хъвай-хъвагӀай», гьум. 17, абуралда бихьизабураб гӀадин, жамагӀаталъул кӀудиял Фитчидаги Стокманидаги жал макьилъ лъуралдаса нахъе щиб ккарабали щай гьадигӀан лъазе бокьун букӀарабали бигьаябго бичӀчӀизе бегьула. ↩