БетӀер 25 — Лъайкьеялъул идараби
GSAM 391.1«ГӀакъиллъи босе, бичӀчӀи босе; гьеб кӀочене тоге, дир кӀалдиса рахъарал рагӀабаздаса къосуге. Гьеб тоге, гьелъ мун цӀунила; гьеб бокье, гьелъ мун цӀунила. ГӀакъиллъи — аслияб жо буго; гьединлъидал гӀакъиллъи босе, ва дуца босулебщинабгун цадахъ бичӀчӀиги босе.»1
GSAM 391Профессор Г. Х. Беллсул школа
GSAM 391.2Гьанже, нилъер диназул лъайкьеялъул хӀалтӀи кӀудияб даражалде щвараб буго. Цебеккун рехсарал ишалъул цогидал бутӀабазул гӀадин, гьелъулги байбихьи цӀакъ гьитӀинаб букӀана. 1868 соналда профессор Г. Х. Беллас Батл-Крикалда, Каламазу ва Вашингтон улицаби дандчӀвалеб бакӀалъул северо-востокалда бугеб идаралъул басрияб минаялда школа рагьана. Гьелъул тӀад, 1871 соналъул ихдал, ТӀолабго жамагӀаталъул конференция лъугӀараб мехалъ, диналъул хъулухъчагӀазе ункъго анкьалъул дарсал кьолеб курс гьабуна, диналъул ва жамагӀаталъул хӀалтӀуда ругезе гӀолеб.
GSAM 391Диназул школа гьабиялъе ахӀи
GSAM 391.31872 соналъул апрелалъул 16-ялъул Халгьаби ва чапаралъ школаялъул хӀажатал чӀобого бицун, «Нилъер диназул школа букӀинищ?» тӀагӀуналъул статья басмаялда бахъана. Июлалъул 16-ялъул Халгьаби ва чапаралъулъ школадехун тӀоцебе 12 гӀолилал вачӀана, кӀиго анкьидаса 25-ялде щвана, ва сордо грамматикаялъул 50 гӀолилалъул классги байбихьана. 1872 соналъул сентябралъул 16-ялъ школаялъул кӀиабилеб семестр 40 гӀолилгун байбихьана. Декабралъул 16-ялде школаялъул къадар гьадин цӀикӀкӀана, гьеб жамагӀат данделъулеб рукъалде гочизабизе ккана; гьениб церковалъул хьонбакӀазул мугъазда къазе-рагьизе кӀолел цӀалул столал къана. Байбихьул отделалда 63 гӀолилалги жамагӀат данделъулеб рукъалъул балконалда цӀалулел рукӀана.
GSAM 392Колледжалъе пул бакӀарана
GSAM 392.11873 соналъул марталда гьабураб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ диназул школа гьабиялъе рекъонеб идарабазул къайимлъи гьабиялъе пул бакӀариялъул масъала кӀудияб мехалъ халгьабуна. Гьеб школалда хӀалтӀухъаби батӀи-батӀиял бакӀазда хӀалтӀизе иналъе хӀадур гьаризе кколаан. Масъалаялъул рахъ ккун къотӀи гьабуна, ва хӀажатаб пул бакӀаризе комитет лъуна. Гьеб сезоналда Халгьаби ва чапаралъ гьелъул хӀакъикъаталъул кӀудиял статьябал бицана: кӀудиявчагӀи Батлер, Уайт ва цогидавчагӀазул. Батлерас ва Хаскеллас лагерлалда данделъиязда гьабураб хӀалтӀиялъ гьел школаялъе кӀудияб пул бакӀарана.
GSAM 392.21873 соналъул ноябралъул 16-ялъ конференциялъул цоги данделъи гьабуна. Гьенир бицана, Анкьабилеб къоялъул адвентисталазул лъайкьеялъул фондалъе $52,000 хъатӀараб бугин, цӀияб сезоналда гӀумрул бакӀал ва идарабал гьариялъе. Сас кьейдалъун, гьебго данделъиялда, лъайкьеялъул жамгӀият гӀуцӀизе ва идарабазе бакӀ босизе анкьго чиясул комитет сайлана.
GSAM 392.3Гьеб конференциялда Джордж И. Батлер ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул президентлъун сайлана, Сидни Браунсбергер секретаралъун. Конференциялъ сайлав комитеталда Джордж И. Батлер, С. Н. Хаскелл ва Хармон Линдси рукӀана. Джеймс Уайт, Ира Эбби, Дж. Н. Эндрюс ва Юрайа Смит гьелъулъ тӀаде лъуна, ва ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул комитетгун данделъун, «Анкьабилеб къоялъул адвентисталазул лъайкьеялъул жамгӀият» гьабуна. Гьеб заманалдаса нахъе, Калифорниялъул Хилдсбургалда рагьизе бугеб колледжалъе нухмалъи гьабизе гьев ахӀараб заманалде щвезегӀан, профессор Браунсбергер Батл-Крик колледжгун хурхун вукӀана.
GSAM 393Колледжее 12 акр ракь босана
GSAM 393.11873 соналъул декабралъул 31-ялъ комитеталъ Батл-Крикалъул бакъ тӀерхьул рахъалда 12 акр ракь босана. Гьездаса 7 акр Батл-Крик колледжазул кампус гьабуна.
GSAM 393.2Батл-Крикалъул диназул школа 1873 соналъул декабралъул 15-ялъ лъабабилеб идаралъул комнатабазда хасалил семестра байбихьана; гьенир 110 гӀолилал хъван рукӀана.
GSAM 393Диназул школабазул хӀажат
GSAM 393.3Нилъер диналда рекъонеб лъайкьеялъул школабазул хӀакъикъаталъул хӀажаталъул хӀакъалъулъ Уайт ханум 1873 соналда гьабураб гӀакълу гьабуна:
GSAM 393.4«ГӀакълул тӀолалго къуватал хӀалтӀизаризе ва цебетӀезаризе ккола, бихьиназулги руччабазулги гӀакълу тӀолго рахъалъ дандеккун цебетӀараб букӀине. Дуниял гӀакълу цо рахъалъ гурони цебетӀечӀел бихьиназулги руччабазулги цӀун буго, щайгурелъул гьезул гӀакълул цо-цо къуватал цебетӀезарун руго, цогидал хӀалтӀизаричӀого тезариялъ загӀиплъун руго. ГӀолилазул цӀикӀкӀараб бутӀаялъул цӀали хӀасил гьечӀеблъун лъугьуна. Гьез цӀалиялда тӀад кӀудияб къадар къотӀула, амма гӀумрул гӀамалъул ва хӀалтӀул ишал хӀетӀула....»
GSAM 393ГӀакълу дандеккун цӀализе ккола
GSAM 393.5«Гьанже школабазда гьабулеб гьоркьоб къотӀи гьечӀеб цӀалиялъ гӀолилал гӀамалияб гӀумруялъе рекъечӀеллъун гьарула. ГӀадамазул гӀакълу хӀалтӀизе бокьула. Гьеб битӀараб нухалъ хӀалтӀулеб гьечӀони, битӀараб гуреб нухалъ хӀалтӀила. ГӀакълу дандеккун чӀезабиялъе школабазда хӀалтӀи ва цӀали данделъизе ккола.
GSAM 393.6«Цебеккун ругел наслуязе кӀудияб даражалъ лъайкьеялъул гӀуцӀи гьабизе кколаан. Школабазда хурхарал росдал магӀишаталъул ва производствоялъул идараби рукӀине кколаан; рукъалъул хӀалтӀи малъулел мугӀалималги рукӀине кколаан. Къоялъул бутӀа хӀалтӀиялъе кьезе кколаан, гӀадамазул бадан ва гӀакълу дандеккун къуватлъизе. Нилъер бицараб планалда школабал гьаризе букӀарабани, гьанже гӀакълу цояб рахъалда цӀикӀкӀарал гӀадамазул къадар гьаб чӀобого букӀиначӀо.»2
GSAM 394Батл-Крик колледж
GSAM 394.11874 соналъул риидал ва хасалихъе Батл-Крик колледжазул идараб гьабуна. Гьеб кирпичалъ гьабураб, подвалалъул тӀаде лъабго этажалъул, 75 x 75 футалъул, юнаналъул кресталда хьвадулаб идараб букӀана. Гьеб 1875 соналъул январь моцӀалъул 4-ялъ лъугӀана ва хӀурматалъул гӀуцӀиялгун рагьана. Гьенир школа 100-ялдаса цӀикӀкӀарал цӀалдолел гӀолилалгун ва батӀи-батӀиял отделазе бажари бугел анкьго мугӀалимгун байбихьана. 1877 соналъул цӀалиялъул сон байбихьараб мехалъ 200 цӀалдолел ругин бицана. 1880 соналъул октябралда гьабураб лъайкьеялъул жамгӀияталъул хъвадариялда бицана, 1873 соналдаса 1880 соналъул декабралде Батл-Крик колледжалда 1400 цӀалдолел хъван рукӀин.
GSAM 394Цоги кӀи школа рорчӀана
GSAM 394.21882 соналъул декабралда ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда бицана, гьеб соналда конференциялъул къуваталда кӀи диназул школа рорчӀараб бугин. Цояб — Калифорниялъул Хилдсбургалда бугеб Хилдсбург колледж, апрелалъул 11-ялъ рорчӀараб; цоги — Массачусетсалъул Саут Ланкастерда бугеб Саут Ланкастер академия, апрелалъул 19-ялъ рорчӀараб.
GSAM 394Хилдсбург колледж
GSAM 394.31884 соналъул январь моцӀалъул 15-ялъул Халгьаби ва чапаралъ Тихоокеаналъул рагӀалда бугеб диназул школаялъул хӀакъалъулъ гьаб гӀажаибаб баян бахъана:
GSAM 394.4«1881 соналъул сентябралда Калифорния конференциялъ диназул школа рагьизе къотӀи гьабуна ва гьеб хӀалтӀуе комитет сайлана. 1882 соналъул апрелалде 10 комнаталъул рекъонеб идарабгун гӀатӀидаб ракь босана, кӀи малъухъан хъван, 33 цӀалдолелгун школа байбихьана. 1882 соналъул июлалъул 29-ялдаса байбихьун колледжазул соналда школа колледжлъун хъван, тӀадеги 5 акр ракь босана, цӀалдолел чӀезе кӀудияб зал гьабуна, 6 мугӀалималги къачана, ва 152 цӀалдолел хъван рукӀана. Гьеб рагьараб заманалдаса хӀалтӀуе $27,000 тӀубазе дагьаб хутӀараб къадар пул кьезе рагӀи кьун букӀана, гьелъул кӀудияб бутӀа Калифорниялъул гӀадамаз кьун букӀана.»
GSAM 395Саут Ланкастер академия
GSAM 395.1Нью-Инглендалъул гӀадамаз школаялъул байбихьи Саут Ланкастерда бугеб ибадаталъул рукъалда гьабуна. ЖамагӀаталъул кӀудияв С. Н. Хаскелласул хӀалтӀиялъ ва Нью-Инглендалъул нилъер гӀадамазул къурбаналъул къуваталда 1884 соналъул хасалихъе школабазул идарабал расмилаб рагьиялъе хӀадурлъана. Саут Ланкастер академиялъул жамгӀияталъул идарабал гьеб мехалъ 5 рукӀана, гьездаса кӀи цӀиял. Академиялъул идараб 60 x 65 футалъул, цӀияб идараб — цӀалдолел чӀезе — 36 x 88 футалъул рукӀана. Гьел 1884 соналъул октябралъул 19-ялъ хӀурматалъул гӀуцӀиялгун рагьана.
GSAM 395.2Гьеб идараб 21 соналъул къуватаб хъулухъалдаса хадубги цебе бахъулеб буго; гьелъ БетӀергьанасул ишалъе хъулухъ гьабизе дуньялъул цо-цо бакӀалде нияталъул хӀалтӀухъал ритӀана. Гьанже академиялъул кӀудияв мугӀалим Фредерик Григгс вуго; гьелъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул лъайкьеялъул отделалъул секретаралъул хъулухъги гьабула.
GSAM 395Лондоналъул (Англия) малъиялъул школа
GSAM 395.3Англия, Лондоналъул хӀалтӀи цебе бахъун къуватлъараб мехалъ, 1887 соналъул риидал Библия цӀалулел хӀалтӀухъабазе малъиялъул школа рагьизе гьабуна, ва гьеб школагун Библиялъул хӀакъалъулъ жигараб хӀалтӀи данделъизе кколаан. Гьеб школалдаса хӀалтӀухъал Цолъараб Пачалихъалъул цогидал бакӀазде ва колониябазде хӀалтӀизе ритӀун рукӀана. Гьанже Северни Лондоналъул Данкомб-холалда цебетӀулеб школа хӀалтӀизабула, профессор Х. Р. Солсберияс гьелъул кӀудияб хъулухъ гьабула; гьелъ тӀоцебе цӀали Батл-Крик, Мичиганалъул колледжалда гьабун букӀана.
GSAM 396Батл-Крик колледж кӀудияб гьабуна
GSAM 396.1Батл-Крик колледжалда бакӀ цӀикӀкӀизе кколеб хӀал букӀана, 1886 соналъул риидал колледжазул идараб кӀудияб гьабизе кколана, ва 1887 соналда цӀалулел ясазе (Западни зал тӀагӀуналъул) цӀияб чӀезе бакӀ гьабуна. Западни залалда 150 цӀалдолел чӀезе комнатал рукӀана, кваназе залалда 225 чи чӀезе кӀолеб букӀана; 1884 соналда гьабураб Южни зал, колледжазул кампусалъул южалда бугеб, васазул чӀезе бакӀ букӀана. 1886–87 соналъул зималъул семестр байбихьараб мехалъ 568 цӀалдолел рукӀана.
GSAM 396.21885 соналда профессор В. В. Прескотт Батл-Крик колледжазул кӀудиявлъун лъуна, ва гьелдаса хадуб хехго диназул лъайкьеялъул секретаралъун сайлана. Гьеб гӀакълуялда рекъараб къотӀи букӀин загьирлъана. Батл-Крик колледжее гӀолеб пайда тӀаде ккун хадуб, гьебго секретарасул хӀалтӀиялъул ва Аллагьасул баракаталъул хӀасилалда, диназул тӀолго школабазул хӀалтӀуда цоца рекъараб къуват ва къуватаб хъулухъ лъугьана.
GSAM 396Эммануил миссионеразул колледж
GSAM 396.3Батл-Крик колледж 1901 соналде щвегӀан къуватаб хъулухъ гьабуна. Гьеб соналда бакӀал ва идарабал Америкаялъул медицина миссиялъул колледжазул жамгӀияталъе ричана, ва лъайкьеялъул жамгӀият лъугӀана. Хехго цӀияб колледжазул жамгӀият гьабуна, гьелъул цӀар Эммануил миссионеразул колледж ккун. Юго-Западни Мичиганалъул Берриен-Спрингсалда гӀагарда ферма босана; цӀалдолел гьенир идарабал гьаруна, ва цебетӀулеб школа хӀалтӀизабула. Гьелъул ният буго «тӀолго рахъалъ лъай» кьезе, гьанже гьеб бетӀералда цебе кьураб малъиялда рекъон. Аллагьасул нухмалъиялда рекъон гьел хӀалтӀизе ахӀулел дуньялъул щибаб бакӀалда хӀалтӀизе тӀубанго хӀадурал хӀалтӀухъаби хӀадур гьаризе — Эммануил миссионеразул колледжазул мугӀалимазул цо кӀудияб ният ва иш буго.
GSAM 397Централни Библия школа, Чикаго, Иллинойс
GSAM 397.11887 соналъул марталда Халгьаби ва чапаралъ кӀудияв Джордж И. Батлерас Чикаголда миссиялъул идараб гьабизе предложения кьуна. Гьеб Библия цӀалулел хӀалтӀухъал малъизе централни школа, ва гьелдаса тӀаде городалда нилъер гӀадамазе часовня ва миссиялъул рукъ гьабизе кколаан. 1888–89 соналъул хасалихъе ва хасало идараб гьабуна. БакӀал, рукъ, мебель ва цогидабги данде ккун, гӀага-шагарго $28,000 харж ккана. 1889 соналъул апрелалъул 4-ялъ гьеб расмилаб рорчӀи тӀахьал ричулел миссионеразул институталъгун гьабуна. Идараб рорчӀараб мехалъ бицана, Библия цӀалулел хӀалтӀухъалъул хӀалтӀиялъ гьанже Гьанжесеб хӀакъикъат ккун ругел гӀадамазул къадар 1000-ялдаса цӀикӀкӀун рукӀин.
GSAM 397.2Гьеб школа ЖамагӀаталъул кӀудияв Джордж Б. Старрас 1891 соналъул их тӀаде щвезегӀан бажари бугеб куцалъ хӀалтӀизабуна. Хадуб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул комитеталъ сайлав мугӀалималгун хӀалтӀи 1893 соналде щвегӀан тӀибитӀана. Гьеб соналда Библия цӀалиялъул кӀудияб хӀажаталъ идараб хӀалкъун гьечӀеб букӀин лъана. Батл-Крик колледжгун Библия школа данделъизе къотӀи гьабураб мехалъ Чикаголъул идараб медицина миссионеразул ва садакъаялъул жамгӀияталъе ричана. Идараб кӀудияб гьабуна ва гьитӀинаб санаториялъе къачана; гьанже гьеб Батл-Крик санаториялъул Чикаго бутӀалъун лъала.
GSAM 397Юнион колледж, Небраска
GSAM 397.31889 соналъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ Айова, Миннесота, Канзас, Миссури, Небраска, Дакота, Техас, Колорадо ва Арканзас — гьел ичӀго штатазул конференциязухъ рекъонеб бакӀалда колледж гьабиялъул предложениялъул хӀакъалъулъ хал гьабулеб букӀана. Гьеб бакӀ къотӀизе конференциялъ комитет лъуна. Де-Мойн, Айова; Фремонт ва Линкольн, Небраска; ва цогидал гӀадамаз гьеб хӀалтӀи лъазабураб мехалъ, гьез цоцаздаса цӀикӀкӀараб садакъа гьелъие кьезе къец гьабулеб букӀана, гьезул щибаб бакӀалъулъ идарабал лъунаанин хӀаулеб букӀиналъ. Линкольналъ, Небраска, цогидаздаса цӀикӀкӀараб кумек кьезе рагӀи кьуна, ва гьеб бакӀ цӀикӀкӀараб рекъонеб бугин ккун, школа гьенир лъуна.
GSAM 398.1Юнион колледжазул кӀудияб идараб 141 x 84 футалъул буго. БакӀалдаса куполалъул тӀаде щибаб къадир 100 фут буго. Гьелъул тӀад кӀи общежитиялги рукӀана, щибаб 104 x 104 футалъул, лъабго этажалъул. Садакъаялъе кьурал ракьал ричиялдаса щвараб доходалъ диназул гьеб централни колледж къачаялъул харжалъул къанагӀатго бащдаб бутӀа тӀубазабила абураб хьул букӀана. Гьенир хӀалтӀухъалъул цо-цо отделалда Англия, Скандинавия ва Германиялъул мацӀазда, гьезул гӀадамазул мацӀалда малъизе кколаан.
GSAM 398.2Идарабал 1891 соналъул сентябралъул 24-ялъ хӀурматалъул гӀуцӀиялгун рорчӀана, ва школа сентябралъул 30-ялъ рорчӀана. ТӀоцебе соналда 301 гӀолилал хъван рукӀана. 1892 соналда школа 222 цӀалдолелгун рорчӀана, ва соналъул хъван къадар 553 щвана. Гьездаса 71 германазул отделалда, 85 скандинавиязул отделалда рукӀана.
GSAM 398.3Колледжгун фермаги данделъун буго; гьелъулъ росдал магӀишаталъул хӀалтӀи гьабизе бокьулел цӀалдолезе хӀалтӀи кьола. Колледжалда сахлъи цӀуниялъе къачарал къалъабал гьарулеб булочнаяги буго. 1903 соналда герман, швед ва датско-норвеж мацӀазда тӀахьал ва журналал басмаялде бахъизе жамгӀият гьабуна. Гьелъул басмаялде бахъулеб идараб ва гьел миллатазул Америкаялъул тӀолго басмаялъул хӀалтӀи гьелъул кверде буго. ХӀалтӀул аслияб бутӀа цӀалдолез гьабула. Гьезие басмаялъул хӀалтӀи малъула, ва миссионеразул хӀалтӀи гьабун, гьенир гӀамалалъул хӀалбихьи ккола.
GSAM 398.4Гьеб колледжгун медицина хӀалтӀиги данделъун буго. БакӀ къадаралъул хӀисаб гьабураб мехалъ цо кӀудияб общежитиялъул хӀажат гьечӀеб лъана. Дагьаб харж гьабун, санатория байбихьана, ва гьелъ цӀакъ лъикӀаб хӀалтӀи гьабула.
GSAM 399Уолла-Уолла колледж
GSAM 399.1Гьеб школа Вашингтон штаталъул Уолла-Уоллаялъул къадиб буго, ва 1892 соналъул декабралъул 8-ялъ хӀурматалъул гӀуцӀиялгун рагьана. Школа гьелдаса тӀоцебе къоялъ 101 цӀалдолелгун рагьана. Соналъулъ гьел 185-ялде щвана. ГьитӀинаб ферма ва цогидал саноаталъул хӀалтӀаби гьеб школагун данделъун руго. Гьеб цебетӀулеб буго, ва гьелъ лъикӀаб хӀалтӀи гьабула. Профессор Дж. Л. Кей гьанже мугӀалимазул кӀудияв вуго.
GSAM 399Австралиялъул школа
GSAM 399.21892 соналъул августалъул 24-ялъ Австралиялъул Мелбурниде школа рорчӀана, рентаялъул идарабалда, 5 мугӀалимгун. Батл-Крик колледжалдаса Л. Дж. Руссо гьелъул тӀоцебесеб кӀудияв мугӀалим вукӀана. 1894 соналда гьеб школалда 89 цӀалдолел хъван рукӀана.
GSAM 399Авондейлде хиса-баси
GSAM 399.3Школаялъул хӀалтӀухъал цӀали ва хӀалтӀи данделъизе бокьун, бакӀ хисиялъул хӀажат лъана. Гьелъул хӀасилалда Мелбурни кӀудияб шагьаралдаса Авондейл, Куранбонг, ЦӀияб Южни Уэльсалде, къватӀисеб бакӀалде, хиса-баси гьабуна; гьенир ферма къачана ва рекъонел идарабал гьаруна. Гьанже школа саноаталъул планалда бергьенлъуда хӀалтӀизабула.
GSAM 399Авондейлалъул хӀакъалъулъ цебеккун абураб тӀубана
GSAM 399.4Гьелъул байбихьи ва кӀудияб хъулухъ гьабиялда комитеталъул ният букӀана, школа саноаталъул школабазул хӀакъалъулъ кьураб малъиялда гӀадаб гьабизе. Гьеб «намуна школа» букӀизе кколаан, ва битӀун нухмалъи гьабуни, школаялъул бергьенлъи букӀининги, цебе пайда гьечӀеблъун рикӀкӀараб ракьги пихъ кьолеблъун лъугьининги, такрар гьабун божизабуна. Замана, Аллагьасул баракатгун, гьеб авараглъиялъул хӀакъикъат загьир гьабуна. Цоцазда хадур чанго соналъ букӀараб кутакаб ракъдаллъиялъ гьезул сверухъ росдал магӀишаталъе кӀудияб зарал гьабуна ва бачӀин хвезабуна. Гьедин букӀаниги, Авондейл ферма гӀурччинаб ва пихъ бугеб букӀана. Гьеб кӀудияб иш букӀана, гьелъул хӀакъалъулъ хӀалтӀиялъул нухал халгьабизе правительствоялъул чиновникал рачӀана.
GSAM 400.11903 соналъул школаялъул хӀалтӀиялъул хъвадариялда цӀалдолелул къадар 50 проценталъ цӀикӀкӀараб бугин бицана. Пулалъул хӀалги лъикӀаб букӀана: тӀолалго харжал тӀубан рукӀана, ва школаялъул ишазе хӀалтӀизаризе казнаялда $1,500 хутӀун букӀана. Профессор Ч. В. Ирвин гьеб школаялъул кӀудияв ва хъулухъчилъун хӀалтӀулев вугелдаса 4 сон тӀубазе дагьаб хутӀун буго.
GSAM 400Маунт-Вернон академия
GSAM 400.21893 соналъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ Огайо штаталъул Маунт-Вернонда академия рагьизе къотӀи гьабуна. Гьеб школагун саноаталъул хӀалтӀаби данделъун руго, ва гьелъ лъикӀаб хӀалтӀи гьабулеб бугин хъвадариялда бицана. 1894 соналда 140 цӀалдолел рукӀана. Профессор Дж. В. Лоухид цӀикӀкӀарал соналъ гьеб школаялъул кӀудияв вукӀана, гьелдаса хадуб Вашингтон, Д. С. дехун ахӀун бачӀана. Школаялъул адрес — Академия, Огайо.
GSAM 400Кинда саноаталъул школа
GSAM 400.31893 соналъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ Техасалъул Кинда саноаталъул школа рагьизе къотӀи гьабуна. 130 акралдаса цӀикӀкӀараб ракь бугеб ферма босана, идарабал гьаруна, ва профессор К. Б. Хьюзас ва гьелъул кверчӀел хӀалтӀизабуна. Школа хӀалтӀи ва цӀали данделъиялъул планалда рекъон хӀалтӀизабула. 1894 соналда 160 цӀалдолел хъван рукӀана. Гьеб школаялъги кӀудияб бергьенлъи босана.
GSAM 400Кларамонт Юнион колледж
GSAM 400.4Гьеб школа Кенилуорталда, Кейп-Тауналъул къадиб, Южни Африкалда буго. Гьелъул мугӀалимазул цӀикӀкӀараб бутӀа Батл-Крик колледжалдаса сайлан буго. 1894 соналда школа 90 цӀалдолелгун рагьана. ТӀоцебесеб соналъул цӀали лъугӀараб мехалъ цӀалдолелул къадар гьедин цӀикӀкӀана, ва школаялъул идараб кӀудияб гьабизе ккана. Гьанже колледж профессор Ч. Х. Хейтоналъул хӀакимлъиялда буго.
GSAM 401.1Анкьабилеб къоялъул адвентисталаз Кларамонталда 70 гӀолилгун росдал школа (байбихьул школа) ва Биконсфилдалда жамагӀаталъул школа хӀалтӀизабуна; гьелда 1894 соналда 30 гӀолилал хъван рукӀана.
GSAM 401Лъайкьеялъул хӀалтӀул хъвадария, 1895
GSAM 401.21895 соналъул февралалда ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялде лъайкьеялъул секретарас гьабураб хъвадария гьаб буго:
GSAM 401.3«Диназул лъайкьеялъул къуват гьаб гӀадин гьаризе кӀола: Батл-Крик, Мичиган; Колледж-Вью, Небраска; Хилдсбург, Калифорния; Колледж-Плейс, Вашингтон; ва Кенилуорт, Южни Африка — гьелда 5 колледж буго. Гьаниб академиялъул даражаял малъулел 4 академия буго: Саут Ланкастер, Массачусетс; Маунт-Вернон, Огайо; Кин, Техас; ва Грейсвилл, Теннесси. Гьелдаса тӀаде Австралиялъул Библия школа; Мексикада медицина миссиялгун данделъараб школа; Питкэрн островалда тӀадатал гӀолилазул школа; Тихоокеаналъул къилба рахъалда бугел ЖамгӀияталъул островазул Райатеада школа; Кариб ралъдалъул Бэй-островазул Бонаккада школа; гьаниб ва къватӀиб гӀага-шагарго 15 жамагӀаталъул школаби; кӀи ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул Библия школаби; ва расмилаб гӀуцӀиялда гьечӀел тӀахьал ричулел миссионеразул ва цо-цо конференциязул школаби кӀудияб къадар.»
GSAM 401.4Диназул расмилаб колледжазул ва школабазул цӀалдолелул къадар къотӀун бицулаго, секретарас гьаб бицана: «Халкъатаб хӀисабалда, гьанже Анкьабилеб къоялъул адвентисталазул школабазда тӀолго гӀелазул 3,000-ялдаса цӀикӀкӀарал цӀалдолел хъван руго.»
GSAM 402Лъайкьеялъул идарабазул хъвадария, 1903
GSAM 402.1Анкьабилеб къоялъул адвентисталазул лъайкьеялъул хӀалтӀи ва идарабал, Хабаралъул цогидал бутӀабазул гӀадин, цӀикӀкӀана. 1904 соналъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул соналъул тӀахьалда ккун, Америкада 9 колледж ва академия, цогидал улкабазда 5 буго. Цогидал улкабазул гьел гӀадин руго: Авондейл, ЦӀияб Южни Уэльс; Кенилуорт, Кларамонт, Кейп-Тауналъул къадиб, Южни Африка; Холлоуэй, Северни Лондон, Англия; Нюхиттан, Йернбоас, Швеция; Фриденсау, Магдебургалъул къадиб, Германия.
GSAM 402.2Америкада гьоркьиса школаби 14 буго; цогидал улкабазда 5. Гьел Копенгаген, Дания; Гонолулу, Гавайи территория; Диаманте, Энтре-Риос, Аргентина республика, Южни Америка; Куритиба, Бразилия, Южни Америка; Бруске, Бразилия, Южни Америка — гьелда руго.
GSAM 402.3Гьанже бицарал лъайкьеялъул идарабазул тӀад, диназул жамгӀияталъул къуваталда хӀалтӀизабулеб 357 бакӀалъул жамагӀаталъул школа буго. Гьездаса 317 Америкаялъул Цолъарал Штатазда, 40 цогидал улкабазда руго. Гьанжего хӀакъикъатаб хъвадариял рукӀарабани, гьел къадарал чӀобого цӀикӀкӀинаан. 1902 сон лъугӀараб мехалъул хадуб цӀикӀкӀарал школаби рагьана. Масалан, Небраска конференциялъ 10 жамагӀаталъул школа бугин бицана. 1904 соналъул февралалъул 1-ялъул хъвадариялда «24 жамагӀаталъул школа» ккун буго; цо конференциялда 14 школалъ цӀикӀкӀана.
GSAM 402.4ХӀакъикъаталда БетӀергьанасул нухмалъулеб квералъ нилъер халкъалда гьоркьоб лъайкьеялъул хӀалтӀуе гӀаламатго нухмалъи гьабун нух рагьун буго. Гьесул ишалъул гьаб бутӀаялъе нухмалъи гьабизе ахӀарал чагӀазе, батӀи-батӀиял школаби Гьес бихьизабураб планалда рекъон хӀалтӀизаризе, Гьес гӀакъиллъи кьеги. ТӀаде щвараб мехалъ БетӀергьанасе къуваталъул, гӀуцӀарал ва хӀалтӀизе къачарал хӀалтӀухъалъул къадар кӀудияб букӀина, гӀакълу ва гӀамалалда цояб рахъалда ругел гӀадамазул къадар гьечӀо. «Аллагьас рагӀи кьуна», — псаломалъул авторас бицуна, — ва «гьеб бицизе къватӀибе рорчӀарал чагӀазул къадар кӀудияб букӀана [армия, рагӀалда хъвараб].»