Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
29 / 31
29 / 31

БетӀер 26 — КъватӀисел улкабазда нилъер миссиял

John Norton Loughborough

GSAM 403.1«Хъван буго: Гьесул хӀакъалъулъ бицинчӀезда Гьев вихьила, ва рагӀичӀезда бичӀчӀила.»1

GSAM 403.2Америкалъул Цолъарал Штатаздаса къватӀиб нилъер тӀоцебесеб миссиялъул хӀалтӀи байбихьана 1874 соналъ, ЖамагӀаталъул кӀудияв Дж. Н. Эндрюс Швейцариялде витӀараб ва гьениб хӀалтӀи байбихьараб мехалъ.

GSAM 403ГЬОРКЬОХЪЕБ ЕВРОПАЯЛЪУЛ РАЙОН

GSAM 403.3Гьеб мехалъ гьаб миссиялъулъ микьго улка букӀана: Швейцария, Франция, Италия, Турция, Бельгия, Испания, Португалия ва Греция. Гьеб ракьалда 140,000,000 чи вукӀана.

GSAM 403.4Нилъер динияб цолъиялъул гӀадамал дагьал рукӀараб мехалъ, гьедин гӀатӀидаб ракьалда миссия байбихьизе нилъер гӀадамазе квербакъарал хӀужаби гьаниб рехсей пайдаяблъун букӀине бегьула.

GSAM 403ЖамагӀаталъул кӀудияв Чеховский

GSAM 403.51865 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв М. Б. Чеховскийас, Гьанжесеб хӀакъикъат къабул гьабурав, цебе польскияв католикияв диналъул хъулухъчи вукӀарас, нилъер гӀадамаз гьев миссионерлъун Гьоркьохъеб Европаялде витӀизе бокьун букӀана. Гьеб мехалъ гьеб гьабизе кӀолареблъун букӀиналъ, гьес жиндирго тӀалаб бихьизабуна Массачусетс штаталъул Бостоналъул Анкьил тӀоцебесеб къоялъул адвентистазда. Бегьула, гьез гьев нилъер гӀадамаздаса тӀубанго ватӀалъаравлъун рикӀкӀун ватизеги. Кин букӀаниги, гьез хӀажатаб гӀарац батана ва гьев жиндие бокьараб миссиялде витӀана.

GSAM 404Швейцариялда Шамат къо цӀунулел гӀадамал

GSAM 404.11866 соналъ гьес Швейцариялъул Трамеланалъуб Шамат къоялъул хӀакъикъат ва Лъабабилев малаикасул хабар малъулеб букӀана. Гьеб хӀаракаталъул хӀасилалда Шамат къо цӀунулел гӀадамазул къокъа гӀуцӀана. Дагьаб заман индал гьес гьел тана ва Хабар малъизе Венгриялде ана. Америкаялда бугеб нилъер хӀалтӀул хӀакъалъулъ гьес Трамеланалъул къокъаялда жо бицинчӀо. Амма гьезул цоясда, Альберт Вюйемьеца, ингилис мацӀалда цӀализе лъалеб букӀана. Гьесда хьул лъечӀого «ВачӀиналъул халгьаби» газеталъул цо дан батана. Гьелдаса кӀиябго улкаялъул гӀадамаз цоцазухъе кагътал ритӀизе байбихьана.

GSAM 404ЖамагӀаталъул кӀудияв Эрценбергер Америкаялде витӀи

GSAM 404.21869 соналъ Трамеланалъул Джеймс Эрценбергер Америкаялде витӀана, ингилис мацӀ лъазабизе ва Анкьабилеб къоялъул адвентистазул малъиялгун гӀадатал лъикӀго лъазе. Гьев июналъул 18 къоялъ Батл-Крикалде щвана ва Америкаялда цо сонги бащадги чӀана. ТӀадвуссунеб нухда гьев 1870 соналъул сентябралъул 9 къоялъ Нью-Йоркалъуса ана. Гьебго соналъул июналда Адемар Вюйемье гьаб улкаялде вачӀана ва гьанив ункъо соналда гаргалъун чӀана. Гьев жиндирго ВатӀаналде тӀадвуссараб мехалъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Эндрюсги гьесда цадахъ вукӀана. Гьел 1874 соналъул октябралъул 16 къоялъ Невшателалде щвана.

GSAM 404.31875 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Д. Т. Бордоги гьесул хъизанги Америкаялдаса Франциялде ана. Гьенир хӀалтӀизе гьел комитеталъ тӀамун рукӀана.

GSAM 404Француз мацӀалда газета бахъизе байбихьи

GSAM 404.4Хадусеб соналъ, 1876 соналъул июлалда Швейцариялъул Базелалъуб француз мацӀалда «Les Signes des Temps» («Заманалъул гӀаламатал») абураб газета бахъизе байбихьана. Анлъго сон ун хадуб, 1882 соналъул маялъул 13 къоялъ, ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаскелл Нью-Йорк шагьаралдаса гамида Европаялде ана. Гьаб миссионерасул сапаралда гьев Швейцариялдаги цо заманалъ чӀана.

GSAM 405ЖамагӀаталъул кӀудияв Уитни Базелалде ин — ЖамагӀаталъул кӀудияв Эндрюсил хвей

GSAM 405.11883 соналъул июлалъул 26 къоялъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Б. Л. Уитни ва гьесул хъизан Базелалде щвана. ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул комитеталъ гьев гьеб миссиялъул нухмалъулевлъун тӀамуна, сахлъи хехго квешлъулев вукӀарав ЖамагӀаталъул кӀудияв Эндрюсие хӀалтӀи бигьалъизабизе. Чамалиго моцӀ индал, гьебго соналъул октябралда, Эндрюс хвана.

GSAM 405.2ЖамагӀаталъул кӀудияв Эндрюс гӀолилаб мехалъ тӀадегӀанал школазда ва колледжазда цӀалиялъул пайда босизе кӀвечӀо. Амма гьев лъай бугев чи вукӀана; дуниялалда абула гьединасул хӀакъалъулъ, жинцаго жиндие лъай кьурав, яги жиндирго хӀаракаталъ цевехъаравилан. ЦӀалиялде гьабураб хӀаракаталъ гьес латин, грек ва гӀибрани мацӀал лъикӀго лъана, хадусел соназ француз мацӀги лъана. Гьес француз мацӀ лъазабуна Гьоркьохъеб Европаялъул миссиялда хӀалтӀи байбихьизе ва цебетӀезабизе кумеклъун. Гьенив гьев гӀумруялъул ахирисел анлъго соналъ хӀалтӀана: француз мацӀалъул «Заманалъул гӀаламатал» газеталъе хъвадарулев ва гьеб басмаялде бахъулев вукӀана, гьеб мацӀалда вагӀзаги гьабулеб букӀана. Гьедин хӀалтӀулев вукӀаго гьев хвелалъ ккуна.

GSAM 405Тохтур Келлогг Европаялда

GSAM 405.31883 соналъул ихдал тохтур Дж. Х. Келлогг тохтурлъиялъул хӀалбихьиял гьаризе Европаялде вачӀана. Нилъер щиваб миссиялда гьев чамалиго къоялъ чӀана. Гьесул вачӀиналъ хӀалтӀухъабазе кӀудияб рухӀ кьуна. Хасго ЖамагӀаталъул кӀудияв Эндрюсица Базелалда бугеб хӀалтӀул хӀакъалъулъ гьес кьурал малъиял цӀакъ къадру гьаруна.

GSAM 405ЖамагӀаталъул кӀудияв Батлер Европаялде вачӀин

GSAM 405.41883 соналъул октябралда тӀобитӀараб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда Англиялда газета бахъизе кӀолеб хехлъиялда байбихьизе тӀалаб гьабуна. Гьаб конференциялда гьабураб цогидаб къотӀиялда рекъон, ЖамагӀаталъул кӀудиял Джордж И. Батлер, М. К. Уилкокс ва А. К. Бордо Европаялда ва Англиялда хӀалтӀуе кумек гьабизе ана. ЖамагӀаталъул кӀудияв Батлер 1884 соналъул февралалъул 27 къоялъ Шотландиялъул Глазгоялда гамидаса ракьалде вахъана. КъватӀисел улкабазул миссиязде гьес гьабураб сапаралъул мурадазул цояб букӀана жинцаго хал гьабун, къватӀисел улкабазда хӀалтӀи цебетӀезабулеб мехалъ дандчӀвалел захӀмалъаби ва гьел тӀагӀинариялъул нухал лъай. Гьевги Базелалда ва Гьоркьохъеб Европаялъул районалда цо заманалъ чӀана. А. К. Бордо Альпазул кӀкӀалахъ, вальденсазда гьоркьоб, француз гӀадамазда гьоркьов хӀалтӀана. М. К. Уилкокс Англиялда басмаялъул ва хъвадариялъул хӀалтӀуда гьоркьов лъугьана ва 1886 соналъул ахиралде щвезегӀан гьенив чӀана.

GSAM 406Базелалда Басмаялде бахъулеб идара бай

GSAM 406.11884 соналъ Базелалда «Imprimerie Polyglotte» абураб Басмаялде бахъулеб идара бана. Гьеб цӀаралъул магӀна буго гӀемерал мацӀазда басма гьабиян абураб жо. 1885 соналъул марталда ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул комитеталъ Х. У. Келлоггие Базелалде ине ва басмаханаялъе хӀажатал машинал росизе ихтияр кьуна. Гьес гьеб гьабуна, ва гьедин басмаялъул лъикӀал алатал ругеб, Анкьабилеб къоялъул адвентистазул басмахана гӀуцӀана цебегосеб Базель шагьаралда.

GSAM 406.2ЖамагӀаталъул кӀудияв Батлер Европаялда вукӀараб мехалъ, Базелалъул идараялда немец мацӀалда «ХӀакъикъаталъул чапар» абураб газета басма гьабулеб букӀана. Гьебго соналъ гьаб идараялда румын мацӀалда «Adevărulu Prezentu» («Гьанжесеб хӀакъикъат») абураб журналги бахъулеб букӀана. ТӀадеги италиян мацӀалда «L’Ultimo Messagio» («Ахирисел хабарал») абураб журналги букӀана. Ахиралда рехсарал кӀиябго журнал анцӀила анлъго гьумералда бугеб ва лъабго моцӀида жаниб цо нухалъ бахъулеб букӀана. 1884 соналъул октябралда Швейцариялъул ЖамагӀатазул конференциялда бицана, соналда жаниб гьаб ункъабго газеталъул ва журналалъул 146,000 дан басма гьабун тӀиритӀун рукӀанин. Базелалда букӀараб гӀазабкьеялъул хӀасилалда басмахана гьеб шагьаралдаса Германиялъул Гамбургалде босараб 1895 соналде щвезегӀан, гьениб анцӀила цо батӀияб мацӀалда тӀахьал ва диниял брошюраби рахъулел рукӀана: француз, немец, италиян, румын, испан, чех, гӀурус, голланд, венгр, эрмен, турк ва турк-грек мацӀазда. Гьедин, цӀаралъул магӀнаялда рекъон, гьеб «гӀемерал мацӀазда басма гьабулеб» идара букӀана.

GSAM 407Уайт ханум Европаялде ячӀин

GSAM 407.11885 соналъул сентябралъул 3 къоялъ Уайт ханум, гьелъул вас У. К. Уайт ва гьесул хъизан Базелалде щвана. Цо сонги бащадги гьел цебегосел улкабазда рукӀана, Гьоркьохъеб Европаялъул районалда ругел миссиязде щвана ва батӀи-батӀиял миссиязе къимат лъезе кӀолареб хъулухъ гьабуна.

GSAM 407Швейцариялъул ЖамагӀатазул конференция гӀуцӀи

GSAM 407.21885 соналъул сентябралъул 10 къоялъ Швейцариялъул ЖамагӀатазул конференция гӀуцӀана. Гьеб мехалъ кьураб хӀисабалда бицана, конференциялъулъ цо Кверал тӀад лъун тӀамурав диналъул хъулухъчи, диналъул хъулухъ гьабизе ихтияр щварал анкьго чи, анцӀго жамагӀат ва 224 член рукӀанин. Гьез цебесеб соналъ АнцӀабилеб бутӀа кьуна $1,645.11. Гьелда тӀадеги хӀалтӀуе $2,041.22 сайигъатлъун кьун букӀана.

GSAM 407ЖамагӀаталъул кӀудияв Уэгонер Европаялда

GSAM 407.3Уайт ханум, У. К. Уайт ва хъизан 1887 соналъ Америкаялде тӀадруссана. Гьебго соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Дж. Х. Уэгонер Гьоркьохъеб Европаялъул миссиялда хӀалтӀизе ахӀана. Гьев гьаб районалда кӀиго соналдаса цӀикӀкӀун хӀалтӀана ва гьеб заманалда Базелалда чӀана. Цебеккун бицухъе, гьабго шагьаралда гьев 1889 соналъул апрелалъул 20 къоялъ хвана.

GSAM 407.4ЖамагӀаталъул кӀудияв Уитниясул сахлъи квешлъи ва хадуб гьесул хвей (1889 соналъул апрелалъул 9 къоялъ) гьаб миссиялъе цогидабги цӀакъ гӀакъуба букӀана.

GSAM 407ЖамагӀаталъул кӀудияв Робинсон Европаялда

GSAM 407.5Англиялда хӀалтӀулев вукӀарав ЖамагӀаталъул кӀудияв Д. А. Робинсон вищана ЖамагӀаталъул кӀудияв Уитниясул бакӀалде. Гьев гьаб районалда анлъго соналда гаргалъун пайдаялда хӀалтӀана. 1895 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул ахӀиялда рекъон гьев Индиялде ана. Гьев иналъ цогидав нухмалъулев тӀамизе хӀажатлъи лъугьана.

GSAM 408ЖамагӀаталъул кӀудияв Холсер — районалъул нухмалъулев

GSAM 408.1Гьаб хъулухъалде ЖамагӀаталъул кӀудияв Х. П. Холсер вищана. Гьелда тӀадеги гьев тӀолабго Гьоркьохъеб Европаялъул миссиялъул нухмалъулевлъунги вищана. Гьанив гьев хӀалхьи гьечӀого ва пайдаялда хӀалтӀана 1901 соналде щвезегӀан. Гьеб мехалъ гьевги унтиялъул къуваталъул цеве къана. Гьев 1901 соналъул сентябралъул 11 къоялъ Колорадоялъул Каньон-Сити шагьаралда хвана.

GSAM 408.2Гьединал захӀмалъаби рукӀаниги, миссия цӀикӀкӀана ва хӀалтӀи цебетӀана. Гьеб бихьизабула 1895 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъе кьураб хӀисабалъ. Гьениб бицун буго, Гьоркьохъеб Европаялъул ЖамагӀатазул конференциялъулъ анцӀила ичӀго жамагӀат ва 484 член ругин; гьез цебесеб соналъ АнцӀабилеб бутӀа кьун бугин $4,378.18. Гьеб мехалъ гьезухъ ункъо Кверал тӀад лъун тӀамурав диналъул хъулухъчи ва диналъул хъулухъ гьабизе ихтияр щварал щуго чи рукӀана.

GSAM 408НЕМЕЦ-ГӀУРУС МИССИЯ

GSAM 408.31870 соналъ Пруссиялъул Эльберфельдалда аскӀоб бугеб жамагӀаталъул диналъул хъулухъчи Дж. Х. Линдерман ва гьеб жамагӀаталъул 40 членас Библия цӀалиялъул хӀасилалда анкьабилеб къо Шамат къолъун цӀунизе байбихьана. Гьезие лъалеб букӀинчӀо, гьеб къо Шамат къолъун цӀунулеб цогидаб масихӀиязул къокъа дуниялалда бугеблъи. Гьаб къокъаялъул хӀакъалъулъ хабар нилъер гӀадамазде гӀадатияб гуреб къагӀидаялъ щвана. Цо садакъа гьарулев чи Шамат къоялъ Базелалда бугеб миссиялъул рокъове вачӀана. Хъизаналъул гӀадамаз, жалго цере Библиял рагьун лъун, Шамат къоялъул школалъул дарс цӀалулеб букӀана. Гьаб сурталъ гьесул рекӀелъ асар гьабуна ва гьес суалал кьезе байбихьана.

GSAM 408Эльберфельдалъул къокъа

GSAM 408.4Гьел жагьудал гурел, анкьабилеб къо Шамат къолъун цӀунулел масихӀиял кколеллъи лъалеблъидал, гьес Эльберфельдалъул гьаб къокъаялъул хӀакъалъулъ бицана. ЖамагӀаталъул кӀудияв Эндрюсица гьаб хабар тӀубанго халгьабизе тӀадаблъун рикӀкӀана. Гьединлъидал 1875 соналъул байбихьуда гьев ЖамагӀаталъул кӀудияв Эрценбергергун цадахъ Пруссиялде ана. Гьениб гьезие бицун букӀараб къагӀидаялда бугеб къокъа батана. ЖамагӀаталъул кӀудияв Эрценбергер цо заманалъ Германиялъул гьеб бутӀаялда хӀалтӀизе хутӀана. 1876 соналъул январалъул 8 къоялъ Эльберфельдалда микьго чи лъелъ чуризе гьавуна. Гьеб букӀана Германиялда Анкьабилеб къоялъул адвентистаз гьабураб тӀоцебесеб лъелъ чури.

GSAM 409.1Америкаялда ругел немец Диналъул вацаз Россиялъул немцазул росабалъ ругел жалго гьудулзабахъе ритӀарал цӀализе кьурал жалазул кумекалдалъун, 1882 соналъго хӀакъикъат Россиялда тӀибитӀизе байбихьана.

GSAM 409ЖамагӀаталъул кӀудияв Конради Европаялда

GSAM 409.21885 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Л. Р. Конради Америкаялдаса Гьоркьохъеб Европаялъул районалде ана немцазда гьоркьов хӀалтӀизе. 1886 соналъул июналъул 28 къоялъ гьев Базелалдаса Россиялъул Къирималде ана. Гьенив гьев ЖамагӀаталъул кӀудияв Перкгун цадахъ Бердебулаталде ана. Гьениб кӀиго диналъул яц лъелъ чуризе гьаюна ва анцӀила ичӀго членасул жамагӀат гӀуцӀана. Гьеб букӀана Россиялъул тӀоцебесеб Анкьабилеб къоялъул адвентистазул жамагӀат.

GSAM 409ЖамагӀаталъул кӀудиял Конради ва Перк туснахъ гьари

GSAM 409.3Гьелда хадубго ЖамагӀаталъул кӀудиял Конради ва Перк православиялъул иманалде данде кколеб малъи кьолеб бугилан ккун, Перекопалда щуго анкьалъ туснахъалда лъуна. Америкалъул Цолъарал Штатазул вакилас гьоркьорлъиялъул хӀасилалда виччадал, ЖамагӀаталъул кӀудияв Конради Бакъбаккул Россиялде щвана, хадув Швейцариялде тӀадвуссана.

GSAM 409Россиялда, Волгаялда тӀад хӀалтӀи

GSAM 409.4Гьабго соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Лаубханица Россиялда, Волга гӀоралда тӀад бугеб жиндирго рокъоб аскӀоб хӀалтӀизе байбихьана. 1880 соналъ Канзасалъул ЖамагӀаталъул кӀудияв Клейница немцал чӀараб Россиялъул бутӀаялда хӀалтӀи байбихьана. Гьедин гьаб захӀматаб ва кьогӀаб районалъе хӀалтӀухъаби рачӀана. Божи-иман бугел гӀадамал ракьалдаса къватӀире ритӀулел ва туснахъ гьарулел рукӀаниги, БетӀергьанас хӀалтӀуе гӀажаибаб баракат кьуна.

GSAM 409Германиялда ТӀахьал ричулел миссионеразул битӀккей

GSAM 409.51888 соналъ ТӀахьал ричулел миссионераз Рейналъул Пруссиялда, Вюртембергалда, Баденалда ва Эльзасалда хӀалтӀи байбихьана. Микьго яги анцӀго хӀаракат бугев ва ритӀухъав хӀалтӀухъанасул битӀккей гьадинаб букӀана: цо соналда жаниб «МасихӀил гӀумру» — 3,000 тӀехь, «Эдемалдаса Эдемалде» — 2,000 тӀехь ва 12,000 брошюра бичана. Гьаб хӀалтӀул хӀасилалда, цо-цо бакӀал тун, тӀахьал ричараб ва цӀалараб щибаб бакӀалда цо чияс, яги гьелдаса гӀемераз, хӀакъикъат къабул гьабуна.

GSAM 410Гамбургалда миссия байбихьи

GSAM 410.11889 соналъул маялда ЖамагӀаталъул кӀудияв Конрадица Германиялъул Гамбургалда миссиялъул хӀалтӀи байбихьана. ЦӀакъ къокъаб заман индал хӀалтӀухъаби хӀадур гьарулеб школа гӀуцӀана. Хадусеб октябралда 28 членасул Шамат къоялъул школа гӀуцӀана. Гьабго соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаскелл миссиялде вачӀана, 20 членасул жамагӀат гӀуцӀана ва тӀахьал цӀунулеб рукъ гӀуцӀана.

GSAM 410.2ЖамагӀаталъул кӀудияв Дж. Т. Бёттхер гьеб мехалъ Барменалда немцазда гьоркьов хӀалтӀулев вукӀана. 1890 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъе хӀисаб кьуна. Гьениб бицана, немец-гӀурус миссиялъулъ гӀуцӀарал ичӀго жамагӀат ва цадахъго 422 член ругин; гьезда тӀадеги жамагӀаталъулъ гӀуцӀичӀел 75 Шамат къо цӀунулев чи вугин. Гьебго соналъул апрелалъул 7 къоялъ анцӀила кӀиго чиги лъелъ чуризе гьавуна ва Гамбургалъул жамагӀаталъулъ лъугьана. Декабралда гьаб жамагӀаталъул членазул къадар 40-ялде бахана. Гамбургалда бугеб тӀахьал цӀунулеб рокъоса тӀахьал Голландиялда, Россиялда ва Германиялъул батӀи-батӀиял бакӀазда ричиялдаса $5,000 щвана.

GSAM 410Европаялда битӀккей

GSAM 410.31891 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда кьураб хӀисабалда бихьизабухъе, Гьоркьохъеб Европаялъул миссиялда хӀалтӀи дагь-дагьккун, амма щулияб къагӀидаялъ цебетӀолеб букӀана. Гьеб мехалъ Германиялда щуго жамагӀат букӀана ва гьезулъ 140 член вукӀана. Гьездасан 64 чи Гамбургалъул жамагӀаталъул член вукӀана. Кьураб АнцӀабилеб бутӀа $1,000 букӀана. Гамбургалда гамазда хӀалтӀулев миссионерас гамазда тӀахьал ричана $500-ялъе. ТӀолабго районалда ТӀахьал ричулел миссионераз соналда жаниб ричарал тӀахьазул къимат $6,000 букӀана. Австриялда 150 чияс хӀакъикъат къабул гьабун букӀана. Россиялда анцӀила лъабго жамагӀат букӀана, 400 членгун.

GSAM 411Россиялъул Шамат къо цӀунулел щуго чи ракьалдаса къватӀире ритӀи

GSAM 411.1Гьеб мехалда гаргалъун (1891), Россиялъул цо жамагӀаталъул щуго член, гьезул нухмалъулевги цадахъ, пачалихъалъул жамагӀаталъул малъиялде данде кколел малъиял кьолел ругилан туснахъ гьарун, щуго соналъ Кавказалдаса хадуб бугеб ракьалде ритӀизе хӀукму гьабуна. Гьел цоцазда рахӀаздалъун рукӀкӀун, 500 милялъул нух хӀетӀехун ине тӀад лъун букӀана. Гьаб хӀалбихьиялда гьезул божи-иманалъ гьезие кумек гьабуна, ва гьел БетӀергьанасулъ разиял рукӀана. Соналда жаниб гӀурус мацӀалда Библиялдаса цӀалиязул къагӀидаялда брошюра хӀадур гьабун букӀана. Гьенир МасихӀил гӀакъубаби, хваразул кьижи, кинаб къо ва щай, ва нилъеда лъазе бегьулищ абурал суалал рукӀана.

GSAM 411.21895 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференция тӀобитӀулеб мехалъ Германиялда членазул къадар 368-ялде бахун букӀана. Цебесеб соналъ кьураб АнцӀабилеб бутӀа $2,327.43 букӀана.

GSAM 411Россиялда Шамат къо цӀунулел гӀадамал цӀикӀкӀин

GSAM 411.3Россиялдаса гӀемерал гӀадамал цогидал улкабазде чӀезе ун рукӀаниги, членазул къадар 467-ялде бахун букӀана. Гьез АнцӀабилеб бутӀа кьуна $841.60.

GSAM 411.41896 соналъул какал ралел анкьалъул цӀалиялда къватӀисел улкабазул миссиязул катибас гьабураб баяналдаса нилъеда лъала:

GSAM 411.4«Немец-гӀурус районалда цебесеб соналда жаниб гьезул гӀадамазул къадар кӀиго нухалда гаргалъун цӀикӀкӀун букӀана: гьезул къокъаялда 400-ялдаса цӀикӀкӀун чи тӀадежувана. Германиялъул Берлиналда 60 чи Шамат къоялъул даимал диналъул данделъабазде вачӀунев вукӀана. Гамбургалда миссиялъул какал ралел рукъ баялъ гьениб хӀалтӀи щулалъизабуна. Бавариялъул Мюнхеналда цо къадар гӀадамаз лъелъ чуриялъе хьул лъун букӀана. Германиялъул Лейпцигалда, Кёнигсбергалда, Магдебургалда, Позеналда, Штутгарталда ва цогидалги кӀудиял шагьаразда божи-иман бугел гӀадамал рукӀана. Голландиялъул Роттердамалдаги къокъа букӀана.

GSAM 412.1«Россиялда ТӀахьал ричулел миссионеразе хӀукуматалдаса ихтиярал щван рукӀана. ТӀахьал латыш ва эстон мацӀазде руссинарун рукӀана. Немец газета Базелалдаса Гамбургалде босун букӀана. Гьеб идараялда анцӀила ункъо мацӀалда хӀакъикъат басмаялде бахъулеб букӀана».

GSAM 412Венгриялда лъелъ чури

GSAM 412.2Соналда жаниб Венгриялда тӀоцебесеб лъелъ чури букӀана, ва Чехиялда диниял гӀадатал тӀоритӀулеб тӀоцебесеб данделъи букӀана. Румыниялъул Галацалда Дунаялъул ва ЧӀегӀераб ралъдалъул гамазе миссия гӀуцӀун букӀана.

GSAM 412Германиялда тӀахьал ричи

GSAM 412.31895 соналъул декабралъул «Рокъосев миссионер» журналалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Шпис гьадин абуна немец районалда тӀахьал ричиялъул хӀалтӀул хӀакъалъулъ:

GSAM 412.3«Гьаб районалда тӀахьал ричиялъул хӀалтӀи байбихьараб мехалъ, гьелъул нухмалъулез гьеб цебетӀезабизе гьабулеб хӀаракат биччачӀо. Лейпцигалъул цо-цо цебетӀураб басмаялде бахъулеб идараялъул ва тӀахьазул хӀалтӀул гӀадамаз „Цебеккун тӀалаб гьабун тӀахьал ричиялдаса хӀасил бачӀинаро“ абун ракӀчӀезабулеб букӀаниги, гьез хӀаракат гьабулеб букӀана.

GSAM 412.4«1887 соналъул августалда „МасихӀил гӀумру“ тӀехь тӀоцебесеб нухалъ немец мацӀалда басмаялде бахъана. Гьаб тӀехь тӀибитӀизе хӀадурлъараб мехалда гаргалъун Базелалда ТӀахьал ричулел миссионеразе лъай кьолеб данделъи тӀобитӀана. Гьелъ Германиялда ва тӀолабго Европаялда тӀахьал ричиялъул хӀалтӀул байбихьи бихьизабуна. Гьаб тӀехь гьанже немец мацӀалда анкьабилеб нухалъ басмаялдаса бахъун буго.

GSAM 412.5«1895 соналъул январалъул 1 къоялдаса нахъе анцӀила кӀиго цӀияв ТӀахьал ричулев миссионер районалде вачӀана. 1895 соналъул июналда кьураб хӀисабалъ тӀахьал ричи 50 проценталъ цӀикӀкӀин бихьизабуна. Гьанже нилъер немец газета „ХӀакъикъаталъул чапар“ тӀибитӀизабизе хасаб хӀаракат гьабулеб буго. Цо-цо, цӀакъ кӀудиялги гурел, жамагӀатаз 50-ялдаса 200-ялде дан босула ва ричула. Росулел гӀадамазда цадахъ хӀалтӀулелъуб гьезие цӀакъ рази гьарулел лъугьа-бахъинал дандчӀвала. 1896 соналъул февралалъул 18 къоялъул „ВачӀиналъул халгьаби“ газеталда ЖамагӀаталъул кӀудияв Конрадица абуна: „Нилъ 1895 сон лъугӀизабулеб буго немец-гӀурус районалда 1,500 Шамат къо цӀунулев чи вугеб хӀалалда“».

GSAM 413Скандинавиялъул миссия

GSAM 413.1Скандинавиялъул халкъалъе миссия байбихьана ЖамагӀаталъул кӀудияв John Mattesonас 1877 соналъ. 6 июналъ гьев Вейлеге, Даниялъул Jutlandалда, вачӀана. Гьев гьеб улкаялде вачӀараб мехалъ, Америкада ругел гьудулзабаз жидеехъе ритӀарал газетал ва брошюраби цӀалун, Шамат къо цӀунизе байбихьарал цо чанго чи вукӀана.

GSAM 413.2Гьел хӀалтӀул байбихьиялъул тарих халгьабулеб мехалъ, нилъеда лъала 1850 соналъ Норвегиялдасан Америкаде вачӀарал ункъго чи Аллагьасул Шамат къо цӀунизе байбихьанилан. Гьел Висконсиналъул Оклендалда рукӀана. Гьезул кӀиго чи ЖамагӀаталъул кӀудияв O. A. Olsenасул эмен ва эбел рукӀана. 1863 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв John Mattesonас анкьабилеб къоялъул Шамат къо цӀунизе байбихьана. Гьев Висконсиналъул Poysippiалда вукӀана. Хадусел анлъго моцӀалда жаниб гьесул хӀалтӀиялъул натижалда 40-ялде гӀагарал Даниялъул-Норвегиялъул чияз Анкьабилеб къоялъул адвентистазул малъиял къабул гьаруна. Гьелгун хъулухъалда цадахъ рачӀарав тӀоцебесев хӀалтӀулев проповедник Minnesotaлъул ЖамагӀаталъул кӀудияв J. F. Hanson вукӀана.

GSAM 413Даниялъул-Норвегиялъул тӀоцебесеб басма

GSAM 413.31866 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв John Mattesonас Халгьаби ва чапарлъул басмаялъул идарабазул нухмалъулел рагӀазе тӀаде къотӀана: Скандинавиялъулалъе гьезул мацӀалда брошюраби ва тӀахьал басмаялде бахъизе кӀолила? Идарада гӀарац гӀолареблъиялъ гьеб гьабизе гьезие кӀоларилан гьесда лъазабуна. Амма Wisconsinалъ ва Minnesotaлъ ругел гьесул миллаталъул чиязда хӀакъикъат гьезул эбелалъул мацӀалда басмаялде бахъизе цӀакъ бокьун букӀана. Гьезул гӀарац данделъулеб мехалъ, гьезул хӀал дагь букӀаниги ва гьезул къадар 50-ялдаса дагь букӀаниги, гьез 1000 доллар гӀарац гьаб нухалъ кьуна ва гьеб гьелъул кверде кьуна. Гьеб гӀарацгун ва хъатӀиялда гӀуцӀараб рукописалгун ЖамагӀаталъул кӀудияв Matteson Батл-Крикалде вачӀана ва басмаялде бахъарал тӀахьал кьезе гьес къайтадан тӀаде къотӀана. ТӀоцебе гьабураб дандечӀеялъе жаваб кьезе гьев хӀадурав вукӀиналъ, гьесул тӀалаб къабул гьабуна. 18 март 1867 соналъ гьес Liv og Død («ГӀумру ва хвал») тӀехьалъе гӀуцӀараб рукопись цӀализе байбихьана ЖамагӀаталъул кӀудияв J. N. Andrewsасда ва дида, басмаялъул къотӀиялъул комиссиялъул чиязда. ЦӀикӀкӀун бицаралда, гьес нилъеда инглис мацӀалда бицана, гьелъул рукописалъ даниялъул-норвегиялъул мацӀалда щиб бицарабали.

GSAM 414ЖамагӀаталъул кӀудияв Matteson басмачилъун лъугьана

GSAM 414.1Гьеб заманалда гьесие басмаялъе хӀарпал данделъизе цогидаб хӀалтӀудаса виччазе кӀолев цониги басмачи вукӀинчӀо. Гьелъ гьес басмаялъе хӀарпал жиндирго данделъизе малъизе изну кьезе тӀалаб гьабуна. Гьес жиндирго мацӀалда брошюрабазул ва тӀахьазул 1000-ялде гӀагараб гьумер басмаялде бахъизегӀан гьеб хӀалтӀи гьабуна.

GSAM 414.2Гьелъул халкъалъул гьоркь хӀакъикъат тӀибитӀизе гьабураб гьанжесеб чарагун гьес гьадинго чӀараб къуватгун къватӀи бахъана, Америкаялъул батӀи-батӀиял штатазда данделъаби гьаруна. Гьел къоялдаса Скандинавиялъулалъул гьоркь хӀалтӀи хехго цебе тӀамилаан.

GSAM 414ТӀоцебесеб къватӀисеб журнал

GSAM 414.3Даниялъул-Норвегиялъулалъул гьоркь хӀалтӀи гьедин кӀудияб лъугьун букӀана, гьезул миллаталъул чиязда гьезул мацӀалда малъизе ва къуват кьезе моцӀалъул журнал хӀажат букӀана. Гьелъул хӀисабалда 1 январь 1872 соналъ Халгьаби ва чапарлъул идарадаса Даниялъул моцӀалъул басма бахъана: 24 гьумералъул журнал, журналалъул сураталда, Advent Tidende («ВачӀиналъул хабарал») цӀаргун. Хадусеб соналъ гьумеразул къадар 32-ялде тӀадеги бахъана. Гьеб Анкьабилеб къоялъул адвентисталъ къватӀисеб мацӀалда басмаялде бахъараб тӀоцебесеб журнал букӀана.

GSAM 414.41874 соналъ Шведиялъул мацӀ бицунеб иманлъиялъул чиязул хӀажат гьедин кӀудияб букӀана, гьелъул мацӀалда 16 бетӀералъул моцӀалъул журнал байбихьана, Шведиялъул ХӀаралд цӀаргун.

GSAM 414.5ЖамагӀаталъул кӀудияв Mattesonас Скандинавиялъул халкъалъе миссиялде (июнь 1877 соналъ) тӀаде къотӀи гьабураб мехалъ, ВачӀиналъул хабарал журналалъул 266 нусха Америкадасан моцӀида Даниялде, 60 нусха Норвегиялде ритӀулаан. Гьел журналал цӀалиялъул натижалда Скандинавиялда цо чанго чияс гьелдаса цебего Шамат къо цӀунулеб букӀана. Даниялда гьесул соналъул хӀалтӀиялъул натижалда, батӀи-батӀиял бакӀабазда иманлъиялъул жамагӀатал гӀуцӀана.

GSAM 415Норвегиялда басмаялъул идара

GSAM 415.1Гьелда хадуб ЖамагӀаталъул кӀудияв Matteson Норвегиялде вачӀана. 7 июнь 1879 соналъ Christianaлда гьесул хӀалтӀиялъул натижалда 38 чиясул жамагӀат гӀуцӀана. Америкадасан вачӀарав ЖамагӀаталъул кӀудияв J. P. Jasperson гьелъул заманалда гьелгун хъулухъалда цадахъ лъугьана. Гьел соналъ Норвегиялда басмаялъул жамгӀият гӀуцӀана, Christianaлда басмаялъул идараялъе, жамагӀаталъул данделъабазе залалъе ва чӀезе рукъазе 14,580 доллар кьун мулк босана. Гьеб заманалда Christianaлъул идарада Tidernes Tegn («Заманалъул гӀаламатал») цӀар бугеб басма дагьаб къадаргун анкьида цо нухалъ бахъулаан.

GSAM 415.21880 соналъул хасалихълъиялъул авалалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Matteson Америкаде вачӀана, Скандинавиялъул хӀалтӀи кӀудияб гьабизе квербакъизе. Гьес гьел соналъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда данделъана ва 1881 соналъул апрелалда Европаде къайтадан вачӀана, кӀудияб къуватгун. Гьес къайтадан вачӀиналдаса къокъго къоялдаса, цилиндр-пресс босана ва Christianaлъул идарада лъуна.

GSAM 415Даниялъ ва Шведиялъул сахлъи журналал

GSAM 415.3Гьез хехго Даниялъул мацӀалда сахлъи журналал басмаялде бахъизе байбихьана, Сахлъи цӀуниялъул чапар цӀаргун. 1883 соналъ гьес гьединаб журнал Шведиялъул мацӀалда бахъана, ва диниял журнал, ХӀакъикъаталъул ХӀаралд цӀаргун. 1884 соналъ гьезул идарабазул жо 2563 доллар хӀисабалъ букӀана. Гьел соналъ кинабго 115000 журнал басмаялде бахъана ва тӀибитӀана, цоги гӀемерал азарал брошюраби ва гьезул гьоркьалда тӀахьал.

GSAM 415ЖамагӀаталъул кӀудияв Haskell Скандинавиялда

GSAM 415.41882 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Haskellас Скандинавиялъул улкабазе гьабураб щвараб нухалъ хӀалтӀи кӀудияб квербакъи кьуна. 1884 соналъ гьелъул хӀалтӀи кӀудияб квербакъи кьуна ЖамагӀаталъул кӀудиял Джордж И. Батлер, B. L. Whitney, A. B. Oyen ва E. G. Olsenас.

GSAM 416Уайт ханумас Скандинавиялъе кӀудияб квербакъи

GSAM 416.11885 соналъ Уайт ханум ва гьелъул вас W. C. White Скандинавиялде щвана. Гьеб хӀалтӀул майданалъе гьеб щолеб квербакъи къадруяб букӀана. Цо-цо чиязда кколеб букӀана: гьел улкаялда мискинал чияз анцӀабилеб бутӀа кьезе кӀоларилан ва чиязухъе унаго тӀахьал ричизе хӀаракат бахъиялъ пайда гьечӀилан. Уайт ханумас гьабураб нугӀлъи заманалда кьуна ва халкъалъ гьеб къабул гьабуна. Халкъалъ кьураб жавабалда гьеб бихьана: «Аллагьас бицараб кинабго гьабила нилъ, ва гьесда мутӀигӀлъила». Гьелъул визиталъ Скандинавиялъул майданалда кинабго хиса-баси ккана, гьеб хиса-баси цӀикӀкӀун Уайт ханумас свакаларого гьабураб хӀалтӀиялдаса ккана.

GSAM 416Норвегиялда басмаялъул идараялъе цӀияб мина бана

GSAM 416.21886 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудиял O. A. Olsen ва N. Clausen Скандинавиялъул улкабазде щвана, гьелъул кӀиясдаса N. Clausen гьелда цӀикӀкӀун чӀвана. 1885 соналъ Christianaлда басмаялъул идараялъе цӀияб мина бана. 1 сентябрь 1886 соналде лъугӀараб соналъ идарадаса тӀахьал ва брошюраби ричиялдаса 5386.68 доллар щвана, журналазе подпискаялдаса 3146.03 доллар.

GSAM 416Скандинавиялда 25 жамагӀат

GSAM 416.31889 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялде кьураб рапорталъ бицана: Скандинавиялъул майданалда 25 жамагӀат буго, гьезул чиял 926, ва гьез анцӀабилеб бутӀа 2548.75 доллар кьуна; гьелда хадуб 6 диналъул хъулухъчи, ункъо лицензиялъул хъулухъчи ва 52 тӀахьал ричулел миссионерал руго. Норвегиялъ ва Шведиялъул тӀахьал ричиялъул гӀарац лъабго моцӀалда 2161.26 доллар букӀана.

GSAM 416Christianaлда школа

GSAM 416.4Гьел заманалда Christianaлда школа хӀалтӀулаан, гьелда 50 цӀалдохъан вукӀана. 1891 соналъ Christianaлда Библиялъул институт ЖамагӀаталъул кӀудияв O. A. Olsen ва E. J. Waggonerас гӀуцӀана; гьелда 100 тӀалъиялъул студент рати. Гьел институталъулъ тӀахьал ричиялъул хӀалтӀи тӀубанго малъана.

GSAM 4171895 соналъ Скандинавиялда 40 жамагӀат

GSAM 417.1Анлъго соналъул хадуб, 1895 соналъ, къватӀисел майданазул нухмалъулев ЖамагӀаталъул кӀудияв D. A. Robinsonас кьураб рапорталъ гьеб заманалда жаниб хӀалтӀул кӀудияб цебетӀей цӀакъго баян гьабун бихьизабуна, гьединлъидал нижеца гьеб гьадин рехсола: «Скандинавиялда 40 жамагӀат буго, гьезул чиял 1458. Гьеб соналъул анцӀабилеб бутӀа 5585.55 доллар букӀана. Кверал тӀад лъун тӀамурав диналъул хъулухъчи 15, лицензиялъул хъулухъчи 11, ва гьеб соналъул тӀахьал ричиялъул гӀарац 40000 доллар буго. Гьеб кӀудияб гӀарацалъул кӀудияб бутӀа тӀахьал ричулел миссионеразул хӀалтӀиялдаса ккана; гьединго гьеб улкаялда, 1885 соналъ тӀахьазул туккаразги нилъер диналъул хъулухъчазцин гьадин бицана: тӀахьал рокъоса рокъоре ун ричизе кӀоларо.»

GSAM 417Скандинавиялъул лъабго конференция

GSAM 417.2Гьанжесеб заманалда Скандинавиялъул майданалда лъабго ЖамагӀатазул конференция буго; гьезул гӀуцӀи гьадин букӀана: Дания — 30 май 1880; Шведия — 12 март 1882; Норвегия — 10 июнь 1887. Скандинавиялъул миссия тӀоцебе рагьарав, гьеб хӀалтӀи кӀудияб натижалгун бачунев ва гьел халкъалъул хайиралъе ракӀ-ракӀалъ ва жиндирго жо къурбан гьабун хӀалтӀулев ЖамагӀаталъул кӀудияв John Matteson, чиясул гӀумру тӀагӀинабулеб каранзул унтиялъ унтана ва 30 март 1896 соналъ El Monte, Cal.алда хвана. Гьесул гӀумруялъул 61 сон букӀана.

GSAM 417Британиялъул миссия

GSAM 417.3William Ings Англияраса Hampshireалъул чи вукӀаниги, гьелъул рухӀ ва лъай Америкаялъул букӀана; гьел гӀолилав чи вукӀиналдаса Америкада чӀвараб. 23 май 1878 соналъ гьел Швейцариялъул Базельдасан Southamptonалде вачӀана. Гьелъул чӀей къокъаб букӀана: кӀиго анкь, ва гьелъул хадуб гьел континенталде къайтадан къокъаб заманалъ къайтана. Гьелъул хадуб Southamptonалде къайтадан вачӀана; гьелдаса хадуб ункъо моцӀалъ цо рокъоса цоги рокъове ун брошюраби тӀибитӀана ва цогидаб миссиялъул хӀалтӀи гьабуна. Гьес бицана, 10 чи Шамат къо цӀунаилан. Гьел соналъул 30 декабралъ дун ва дир лъади Southamptonалде рачӀана; гьелда гьел хӀалтӀи ЖамагӀаталъул кӀудияв Ingsасул хӀалтӀигун цадахъ лъугьана, хасало данделъаби гьаруна Shirley Hallалда ва нижерго арендаялъ босараб рокъоб. 1879 соналъул риидал нилъ Southamptonалъ чадиралда жаниб данделъаби гьаруна. Гьел заманалда Maud Sisley йикӀараб (гьанжесеб Бойд ханум) хӀалтӀилде лъугьана, Библиялъул цӀалдар гьаруна ва чиязул ругудалде хӀалтӀи гьабуна. Гьелъул натижалда цо чангияз хӀакъикъат къабул гьабуна. Хадусеб хасало нилъ Ravenswood Villaлда бугеб залалда данделъаби гьаруна; гьеб нижеца гӀумру гьабулеб ва нижер тӀахьазул склад бугеб мина букӀана.

GSAM 418Англиялда чадиралда данделъи

GSAM 418.11880 соналъул риидал, сахлъиялда хӀал дагь букӀаниги ЖамагӀаталъул кӀудияв Andrews Switzerlandалдасан вачӀана, Romseyалда чадиралда данделъиялъе квербакъизе; гьелда хадуб цогидалъги хабар къабул гьабуна.

GSAM 418.211 январь 1880 соналъ диниял брошюрабазул ва миссионеразул жамгӀият гӀуцӀана. Гьеб хӀалтӀиялде жамгӀияталъул членазул кӀудияб интерес букӀана ва гӀемерал адабиял тӀибитӀана.

GSAM 418.38 февраль 1880 соналъ нилъер тӀоцебесеб гьамадалъул къабул гьабиялъул къоя ккана, ва гьелда лъалкӀарал кандидатал 6 ратӀана. 2 июль 1881 соналде Southamptonалъ 29 кандидат гьамадалъулъ лъалкӀарана.

GSAM 418Англиялда хӀалтӀулел чиял цӀикӀкӀана

GSAM 418.41881 соналъул хасалихъе гьабураб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул къотӀиялдасан ЖамагӀаталъул кӀудияв A. A. John ва гьелъул лъади, Geo. R. Drew ва Jennie Thayer миссиялъул хӀалтӀилде Англиялде ана. 1882 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Haskell Европа майданалде щвана ва Англиялъул миссиялъул хӀалтӀулел чиязгун гӀемерал къоял чӀвана; гьесул нухмалъиялъ ва гӀакълу кьезел хӀалтӀи кӀудияб квербакъи букӀана.

GSAM 418.5Март 1882 соналъ Заманалъул гӀаламаталъул Британиялъе хасаб кӀиго гьумералъул тӀаде жубараб басма байбихьана. Гьеб Америкадасан ритӀарал гӀаламаталъул 1000 нусхаялде лъуна. Гьез Британиялда миссиялъул хӀалтӀиде пайда гьабуна. 1 октябрь 1883 соналъул рапорталъ бицана, гьелъул заманалда 100 Шамат къо цӀунулев чи вукӀин. Миссия байбихьараб къоялдаса кьураб анцӀабилеб бутӀа 2078.71 доллар букӀана.

GSAM 419Корабазда миссиялъул хӀалтӀи

GSAM 419.1Корабазул нухмалъулел чиязул къабул гьабиялъул хӀисабалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Ingsас тӀахьал ва брошюраби гӀарац бачӀиналдаса хӀалкъун ритӀизе къадир букӀана “Peninsular and Oriental Steam Ship Company”ялъул 80 кӀудияб порталде: Югалъул Африка, Ост-Индия ва Вест-Индия, Гьоркьохъеб Америка ва Бей чӀинкӀиллъаби. Гьел ритӀарал тӀахьазул цӀалиялъул къуваталъул натижалъ Demarara чӀинкӀиллъиялда тӀоцебе хӀакъикъаталде интерес бижана. Гьаб хабар нилъеда чӀинкӀиллъиялдасан ритӀарал хатӀабаздаса щвана.

GSAM 419«Шамат къоялъул тарих» инглисиялъул библиотекабазда

GSAM 419.2ЖамагӀаталъул кӀудияв Andrewsасул Шамат къоялъул тарихалъул нусха Британиялъул халкъиял библиотекабазул ва гӀарац гьечӀого цӀализе залазул 60 бакӀалда лъун букӀана. Гьел тӀахьал гьанжеги гьелда руго, цӀализе хӀадураб чиязда тарих бицунеб.

GSAM 419.31884 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Butler Англиялде щвана, гьелгун гьел майданалъе цогидал хӀалтӀулел чиял рати. ЖамагӀаталъул кӀудиял S. H. Lane ва Robert Andrews Британиялъул миссиялде цолъизе 9 май 1885 соналъ Bostonалдасан корабалда ана. Уайт ханумас Англиялде гьабураб визиталъ хӀалтӀулел чиязда къуват ва къуватлъи кьуна. Уайт ханум ва гьелъул вас Европа майданалдаса Америкаде къайтадан рачӀиналъул цебе гьенир чанго анкь чӀана.

GSAM 419«Гьанжесеб хӀакъикъат» байбихьана

GSAM 419.41884 соналъул байбихьуда, ЖамагӀаталъул кӀудияв Butler Англиялде вачӀиналдаса хадуб къокъго, Grimsbyалда M. C. Wilcox редакторлъун, моцӀида кӀиго нухалъ бахъулеб 8 гьумералъул журнал байбихьизе къотӀана; гьеб “Гьанжесеб хӀакъикъат” цӀаргун букӀана. Гьеб гьанже Лондоналъ, Англиялъ, 16 гьумералъул анкьида нухалъ бахъулеб журналлъун буго, анкьида 18000-ялде гӀагараб нусха къватӀибе бахъулеб.

GSAM 420.11889 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Holserас Британиялъул миссиялъул рапорт кьуна: гьелда 8 жамагӀат ва 200 Шамат къо цӀунулев чи буго, гьездаса 65 Лондоналъ руго. Цебесеб соналъул анцӀабилеб бутӀа 1244.58 доллар букӀана. Гьелда кӀиго кверал тӀад лъун тӀамурав диналъул хъулухъчи, кӀиго лицензиялъул хъулухъчи, кӀиго корабалъул миссионер ва анкьго Библиялъул хӀалтӀулев чи вукӀана. Гьел заманалда ЖамагӀаталъул кӀудиял Wm. Hutchinson ва Francis Hope Англиялъул миссиялде рачӀана.

GSAM 420Лондоналъул Пасифик басма

GSAM 420.21890 соналъ Окленд, Калифорниялъул Пасифик басмаялъул компанияс Лондоналъ 48 Paternoster Rowалда филиал, ва London, N.алда 451 Holloway Roadалда басмаялъул идара гӀуцӀана. ТӀоцебесеб соналъ идарадаса тӀахьал ричиялъул гӀарац, оптовиял къиматазда рекъон, 9556.89 доллар букӀана.

GSAM 420.3Февраль 1895 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Robinsonас гьадин рапорт кьуна:

GSAM 420.3«Британиялда 11 жамагӀат буго, 363 чиял, 5 диналъул хъулухъчи ва 1 лицензиялъул хъулухъчи. Цебесеб соналъул анцӀабилеб бутӀа 5077.20 доллар букӀана, яги чиясда 13.98 доллар. Басмаялъул идараялъул боцӀи гьанже Англиялъул International Tract Society, Limited корпорациялъул буго ва гьелъ гьелда нухмалъи гьабулеб буго.»

GSAM 420.4Декабрь 1895 соналъ къватӀисел миссиязул секретарас Британиялъе рапорт кьуна: гьенир 560 член буго. Гьел соналъ анцӀабилеб бутӀа 1000 долларгун цӀикӀкӀана. Гьелъул заманалда Лондоналъул цогидал бакӀабазда Шамат къоялъ данделъулеб 8 жамагӀат букӀана.

GSAM 420.5Гьедин гьеб миссиялъул майданалда хӀалтӀи цебе ана, цо-цо мехалъ бихьулареб гӀадин. Хьон цо-цо тайпаялъул ракьалда цогидал тайпабазул ракьалда гӀадин хехго тӀирщуларо. Гьеб тӀирщулеб буго дагь-дагьккун, амма гьелъул цӀикӀкӀин цӀакъаб ва щулияб буго. Гьедин букӀана гьаб пачалихъалда лъабабилеб хабаралъул хӀакъикъатгун: гьелъул хьон бекьана, гьелъ кьабал рачана ва гьеб дагь-дагьккун цӀикӀкӀана, гьанже гьеб кӀудияб къадарде щвана.

GSAM 421Австралазиялъул миссия

GSAM 421.110 май 1885 соналъ ЖамагӀаталъул кӀудиял S. N. Haskell, J. O. Corliss гьелъул хъизан, M. C. Israel гьелъул хъизан, Wm. E. Arnold ва Henry Scott San Franciscoалдасан Австралия майданалда миссия рагьизе корабалда лъугьана. Гьелъул цебе 11 соналъ, 1874 соналъ Батл-Крикалда данделъиялда, Уайт ханумас бицана: гӀемерал улкабаз хӀакъикъат къабул гьабила, гьелда батӀи-батӀиял улкабазда басмаялъул машинал хӀалтӀулел ва тӀахьалгун газетал басмаялде рахъулел рихьана. Кинал улкабазул бицунеб бугебилан гьикъараб мехалъ, гьелъ жавабалъ бицана: жиндир ракӀалде щвезе кӀолеб цо цӀар Australia гурони гьечӀилан.

GSAM 421Bible Echo

GSAM 421.2ЖамагӀаталъул кӀудияв Haskell ва гьелгун ругел чиязул хӀел-мугӀрукӀ хӀалтӀиялъул къуваталъ хабар Австралиялда гьедин хехго цебе ана, гьелъулъ басмаялъул журнал хӀажатаб ккана. Гьелъул хӀисабалда басмаялъе хӀажатал гӀуцӀана ва 1 январь 1886 соналъ Melbourneалда 16 бетӀералъул моцӀалъул журнал бахъана, Bible Echo and Signs of the Times цӀаргун. ТӀоцебесеб нусхаялъул къадар 6000 букӀана, амма гӀадатаб нусха 3000 букӀана.

GSAM 421Австралиялда тӀоцебесеб жамагӀат гӀуцӀана

GSAM 421.3Анкьил тӀоцебесеб къо, 10 апрель 1886 соналъ Австралиялда тӀоцебесеб Анкьабилеб къоялъул адвентисталъул жамагӀат гӀуцӀана. Гьенив къотӀи-къасамалда гъоркь гъолбасарав 18 чи вукӀана, ва цоги 7 чи гьамадалъулъ лъугьине тӀаде къотӀана. Гьез хадусеб Шамат къоялъ гьамадалъулъ лъугьана, ва хадусеб гӀемер Шамат къоязда цӀикӀкӀун чиял жамагӀаталде лъугьана, гьелъул къадар 55 чиялде щвана. Май 1886 соналде кинабго росписьалда 90 чи букӀана. Гьелда хадуб цогидал бакӀабазда 35-ялъул гьоркь Шамат къо цӀунулел ругоан.

GSAM 421.4Басмаялъул идарада кӀиго лъикӀаб пресс ва машина букӀана; кинабго гӀарац кьун буго ва гьел Австралияги Анкьабилеб къоялъул адвентисталъул хъулухъалъул букӀана. Гьеб къватӀисеб улка нилъер Oaklandалъул кӀудияб идараялдаса 7000 милалъ рехун буго.

GSAM 422.11886 соналъ хабар ЦӀияб Зеландиялде тӀибитӀана. Австралия майданалдасан кьураб рапорталъ бицана, ЦӀияб Зеландиялда 50 чи Шамат къо цӀунаилан. Идарада тӀахьал ричиялдаса щвараб гӀарац 700 доллар букӀана. Гьелда хадуб тӀахьал ричулел миссионераз ЦӀияб Зеландиялда Great Controversy тӀехьалъул 400 нусха, ва Австралиялда Даниилалъул пикраби тӀехьалъул 1000 нусха ричана.

GSAM 422Басмаялъул идара Австралиялда

GSAM 422.21889 соналъул июль 19 къоялъ гьабураб хабардаса гьал хӀакъикъатал лъала: Мельбурналда басмаялъул идарабазе рукъ гьабун лъугӀизабуна, гьелда жамагӀаталъул ибадаталъе капелла (данделъизе бакӀ) буго.

GSAM 422Тасманиялде хӀалтӀи бачӀана

GSAM 422.3Австралиялдаги Нова Зеландиялдаги конференция гӀуцӀана, ва ЖамагӀаталъул кӀудиял Израилица ва Стидица хӀалтӀи Тасманиялдеги щвезабуна. Гьеб бакӀалда гьанже лъабго жамагӀат гӀуцӀун буго, гьезда тӀолго 136 член вуго. Гьелдаса гӀайри, цо-цо бакӀалда Шамат къо цӀунулел, амма гӀуцӀиялде рахинчӀел чи руго.

GSAM 422.4Австралиялъул хӀалтӀиялда гьеб сонил анцӀабилеб бутӀа $9,371 букӀана. Гьениб тӀахьал ричулел миссионерал 15 вукӀана; гьезул тӀахьазул ричиялъул гӀарцул къадар $19,500 щвана.

GSAM 422.5ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаскеллил дуньялде кӀиабилеб нухалъ гӀезегӀан, гьес цоги Австралия бихьана, 1889 соналъул августалда гьезда конференциялде щвана ва гӀемер нухалъ щулаяб квер кьуна; гьеб цӀияб гӀуцӀиялъ гьеб цӀакъ къадир гьабуна. Америкаялдаса цо-цо хӀалтӀухъаби заман-заманалда Австралиялде ана, цо кӀудияб къасд — Аллагьасул хӀалтӀи тӀадеги щулаги гьабиялъул — пайдаялъе.

GSAM 422Уайт ханум Австралиялда

GSAM 422.61891 соналъул хасалихъе, Уайт ханум, гьелъул вас В. К. Уайт, ЖамагӀаталъул кӀудияв Джордж Б. Старр ва цогидал Калифорниясан Австралиялде ана; гьенире декабралда щвана — гьеб континенталда риидалил бакьулъ. Уайт ханумалъул нугӀлъиялъ, гьей гьенир тӀамурал 9 соналъ чорхол загӀиплъиялда хӀалтӀун йикӀаниги, хӀалтӀи лъабабилев малаикасул хабаралъул рухӀгун ва къагӀидагун рекъон лъезе цӀикӀкӀун квер кьуна. Гьел Австралиялда ругеб мехалъ ЖамагӀаталъул кӀудияв Дж. О. Корлис цоги гьанир хӀалтӀиялде щвана; В. А. Колкорд ва цогидал диналъул хъулухъчагӀи, малъулел ва цогидал хӀисабалда хӀалтӀизе рахъана.

GSAM 423ЖамагӀаталъул кӀудияв Олсен Австралиялда

GSAM 423.1ЖамагӀаталъул кӀудияв О. А. Олсен ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул президентлъун вукӀараб мехалъ, гьес улкаялъул кинабго бакӀалда нилъер кӀудиял идараби бихьана. Гьелъе гӀемер нух гьабизе кколаан — дуньялде гӀезегӀан. Гьес гьеб нух гьабуна гьезул хӀажатал ва миссиязул хӀал лъазе, ва гьедин гьезие цоялъулги рахъ кколарого хъулухъ гьабизе хӀадурлъизе. Гьеб нухалда, 1893 соналъ, гьес Австралиялда цо-цо анкь тӀамуна.

GSAM 423Австралия-Нова Зеландиялъул цолъараб конференция

GSAM 423.2Гьеб заманалда Австралиялъулги Нова Зеландиялъулги конференциябиги Австралиялъул миссиябиги цолъизарун, Австралия-Нова Зеландиялъул цолъараб конференция гӀуцӀана. Гьеб конференция кӀиго соналда цо нухалъ данделъула ва цогидал улкабазул цолъарал конференциябазул къагӀидаялда рекъон хӀалтӀула. 1893 соналда гьел хӀалтӀиялда ругеб дагьал тӀахьал ричулез «Христосухъе нух» абураб тӀехьалъул 5000 нусха рицана, ва гьелго къадар цоги нухалъ басмаялда бахъана. 1894-95 соналъул риидал гьез ункъо моцӀалда жаниб подпискаялъул тӀахьазе 4000 заказ босана.

GSAM 423ЖамагӀаталъул кӀудияв Прескотт Австралиялда

GSAM 423.31895 соналда деноминациялъул лъайкьеялъул секретарь ЖамагӀаталъул кӀудияв В. В. Прескотт гьеб конференциялда гӀемер моцӀ тӀамуна; гьес гьаб хӀалтӀул бутӀаялъе гӀемер заман ва пикру кьуна. Гьебго заманалда гьес лъайкьеялъул институт тӀобитӀана, гьелъ гьезие гӀемер пайда кьуна.

GSAM 424.1Гьеб сонил хӀалтӀиялъул хӀакъалъулъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялде кьураб хабар ЖамагӀаталъул кӀудияв В. К. Уайт кьуна; гьеб гьадин буго:

GSAM 424.1«Австралиялъул цолъараб конференциялда 17 жамагӀат ва 1074 чи руго; гьез цебесеб сонил анцӀабилеб бутӀа $9,810.10 кьуна. Гьаб конференциялда кверал тӀад лъун тӀамурал диналъул хъулухъчи 12, лицензия бугел 2, Библия малъулел 3 ва тӀахьал ричулел миссионерал 50 руго; гьез гьеб сонил $28,731.11 гӀарцул тӀахьал рицана. Гьеб сонил Новый Южный Уэльсалъул колония — 6 жамагӀат ва 321 чи — Австралиялъул конференциядаса рахъизаруна ва Новый Южный Уэльсалъул конференциялъун лъуна.»

GSAM 424КЪИЛБА РАХЪАЛЪУЛ АФРИКАЛЪУЛ МИССИЯ

GSAM 424.21886 соналда Батл-Крикалда тӀобитӀараб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда къилба рахъалъул Африкада миссия рагьизе кколищ абураб масъала халгьабуна. Гьеб хӀалтӀи къабул гьабун хӀукму бахъидал, 1887 соналъул рии байбихьудал гьеб рикӀкӀадал улкаялда хӀалтӀи гӀуцӀизе къасд гьабуна; гьениб дагьал чи Шамат къо цӀунизе байбихьун, хӀалтӀухъабазе ахӀи гьабулел рукӀана.

GSAM 424ЖамагӀаталъул кӀудиял Бойд ва Робинсон къилба рахъалъул Африкада

GSAM 424.3Гьеб къасдалъе май 11 къоялъ ЖамагӀаталъул кӀудияв К. Л. Бойд жиндирго хъизамгун, ЖамагӀаталъул кӀудияв Д. А. Робинсон жиндирго лъадигун ва цогидал хӀалтӀухъабигун Нью-Йорк шагьараса кемеялда рахъана; гьез Ливерпул ва Лондон бачун Африкаде нух гьабуна. Лъабго сондаса хадуб, ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда П. В. Б. Весселс абуна: гьел хӀалтӀухъаби Африкаде щвараб мехалъ, гьениб 40-ялде къанагӀат чи цебего тӀехьал цӀалиялъул ва Мукъадасал ТӀахьазул тӀадчӀейялъул натижалда ункъабилеб амруялъул Шамат къо цӀунулел рукӀанин.

GSAM 424.4ЖамагӀаталъул кӀудиял Робинсон ва Бойд миссиялъул хӀалтӀи Кейптаунда байбихьана; гьениса гьеб север-бакъбаккудехун 800-ялде гӀагар миляялда Кимберлиялде, алмазал рихьулел бакӀазде, тӀибитӀана.

GSAM 424.51889 соналде щвезегӀан гьениб диналъул хъулухъчи 2, лицензия бугев чи 1, жамагӀат 4 ва 80 чи рукӀана; гьез $2,798.36 анцӀабилеб бутӀа кьуна. Гьеб сонилан Америкаса ЖамагӀаталъул кӀудияв Айра Дж. Хэнкинс Кейптаунда лъикӀал натижабигун хӀалтӀана; Небраскаса мистер ва миссис Друиллард гьанире рачӀана, цӀияб хӀалтӀиялда байбихьи гьабулезул захӀматал ва къварилъаби цадахъ босизе. Друиллард ханумалъул хӀалтӀи цӀикӀкӀун тӀахьазул складалда букӀана; гьениб гьелъ идара гьабуна. Друиллард чи миссиялъул умумияб хӀалтӀиялда вукӀана. Гьеб сониб гьес гьаб портаялде щолел кемеязда $750 къадарида тӀахьал рицана.

GSAM 425ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаскелл Африкада

GSAM 425.1Гьебго сонил августалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Хаскелл Кейптаунда щвана. Гьес щуго моцӀ цӀакъ пайдаялда тӀамуна, къилба рахъалъул Африкалъул цо-цо жамагӀаталде щун ва гьезул цадахъ хӀалтӀун. Гьелъул натижалда хӀалтӀи щулалъана ва цебе ана; гьес жиндирго хӀалтӀиялъул пихъ бихьидал, гьесул ракӀги рохана. Лъайкьеялъул хӀалтӀиялде гӀемер гъира лъугьана, гьединлъидал Африкаса 12 студент Америкаде нилъер деноминациялъул школазда цӀализе ана.

GSAM 425.2Гьеб заманалда тӀахьал ричиялъул хӀалтӀиялъе рекъараб тӀадчӀей кьуна. Кейптаунда гьеб хӀалтӀиялъул пайдаялъе институт тӀобитӀана; гьеб мистер Е. М. Моррисоница бачунаан, ва гьелъ гьаб хабарлъул гьаб кӀудияб бутӀаялъе цӀияб гӀумру ва гуч кьуна. Гьеб институталда малъиялъул хадубго 13 тӀахьал ричулез анлъго моцӀалда жаниб $5,621.28 къадарида тӀахьал рицана ва кьуна. Заказал гьедин гӀемер щвана, Лондоналъул идараялъ гьел тӀубазабизе кӀвечӀо; хӀажаталда рекъон тӀахьал хехго хӀадур гьаризе кӀолароан.

GSAM 425.31892 соналда ЖамагӀаталъул кӀудияв А. Т. Робинсон къилба рахъалъул Африкада хӀалтӀизе щвана. Гьеб мехалъ хӀалтӀи гьедин цебе ана, цебесеб складалъул бакӀалда цӀияб склад хӀажатлъана. Гьедин цӀияб рукъ гӀуцӀана, гьелда жамагӀат данделъизе бакӀ букӀине къадаралъулъ.

GSAM 426Африкада колледжалъул рукъ

GSAM 426.1Гьедин хӀалтӀи цо кадамалъул хадуб цо кадамалъул цебе ана; ахиралда Кейптауналъул аскӀор бугеб Кларемонталда $35,000 къадарида колледжалъул рукъ гӀуцӀана. Америкаса вацаздаса гьез хьулаан лъай кьолезул къуват витӀизе — колледжалъул курс малъизе къваригӀарал муаллимал; харжал гьезго жидедаго тӀаде росизе рукӀана. Гьеб тӀалаб къабул гьабидал, школа 1893 соналъул февраль 1 къоялъ рагьана.

GSAM 426Къилба рахъалъул Африкалъул конференция

GSAM 426.2Къилба рахъалъул Африкалъул конференция 1892 соналда гӀуцӀана. 1893 соналъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда гьеб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялде къабул гьабизе хӀукму бахъана. Гьеб мехалъ гьелда 5 жамагӀат ва 138 чи рукӀана; гьез цебесеб сонил анцӀабилеб бутӀа $34,077.32 кьуна. Гьеб конференциялда къилба рахъалъул Африкалъул конференциялъул вакил Питер Весселс вукӀана; гьес ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъе сахавалъиялда $16,000 сайигъат гьабуна — гьеб гьениб хӀалтӀи байбихьизе ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул кьураб гӀарцудаса цӀикӀкӀун букӀана. Гьеб сайигъаталдаса гӀайри, гьесги жиндирго вацазул цоясги Чикаго шагьаралда гӀарац босичӀого унтаразе дару кьолеб хӀалтӀи байбихьизе $40,000 кьуна.

GSAM 426.31895 соналъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда къватӀисел миссиязул секретаряца Африкалъул хӀалтӀиялъул хӀакъалъулъ гьадин абуна:

GSAM 426.3«Къилба рахъалъул Африкалъул конференция гӀуцӀун кӀиго сон гурони гьечӀо, амма гьеб заманалда ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ гьеб хӀалтӀиялде 12 хӀалтӀухъан витӀана. Гьелъул кӀиго чи жидерго харжалда хӀалтӀулел миссионерлъун улкаялъул жанисел бакӀазде ана, цогидалги хӀалтӀиялъул цо-цо бутӀабазде рахъана. Гьеб конференциялда цебетӀураб школа ва ятимазул рукъ руго, санаторийги гӀуцӀулеб буго. Статистикица гьезул жамагӀаталда 184 чи вугин бихьизабула.»

GSAM 426Къилба рахъалъул Африкада басмаялда рахъарал газетал

GSAM 426.4Къилба рахъалъул Африкада диналъул эркенлъиялъул хӀакъалъулъ масъалаялъ нилъер гӀадамазул ракӀ цӀана; ахирал моцӀазда гьез кӀиго газет басмаялда бахъизе байбихьана. Цоялъул мацӀ Голландиялъул буго, гьелъул цӀар «Де Вахтер»; цоги инглисизаб буго, гьелъул цӀар «Къилба рахъалъул Африкалъул гвардиячи ва Рохалил хабар». Гьеб кӀиабилеб газеталъул ричиялъул къадар 4000 буго.

GSAM 427Къилба рахъалъул Африкалъул цолъараб конференция

GSAM 427.11903 соналъул январь моцӀалда Къилба рахъалъул Африкалъул цолъараб конференция гӀуцӀана. Гьелда Кейп колониялъулги Натал-Трансваалилъул конференциябиги, ва цолъараб конференциялъул нухмалъиялда Базутоленд ва Матабелелендалъул миссиябиги руго. Конференциялда 15 гӀуцӀарал жамагӀат, 595 чи, гӀуцӀичӀел 9 жамагӀат, 90 чи, ва цо-цо бакӀалда ругел Шамат къо цӀунулел 30 чи руго — тӀолабго 715; гьез $7,850 анцӀабилеб бутӀа кьуна. ХӀалтӀухъаби 39 рукӀана, гьездаса 21 чияс конференциябаздаса хӀакъ босулаан.

GSAM 427ПОЛИНЕЗИЯЛЪУЛ ХӀАЛТӀИ

GSAM 427.21876 соналда ЖамагӀаталъул кӀудияв Джеймс Уайт ва дица «Заманалъул гӀаламатал» тӀехьалъул цо нусха ва брошюрабиги, кагъатгун цадахъ, Питкэрн гӀотӀолде витӀана. Гьал хъвай-хъвагӀаял Нью-Йоркде Кейп Хорналъул аскӀоб унеб кемеялда лъуна. Нилъее абун букӀана кеме Питкэрналда чӀезе бугин ва гьениб гьеб пакет кьезе бугин. Нилъеда гӀотӀолда цо чи лъалароан, гьелъул хӀакъалъулъги щибго лъалароан, гьениб ругел гӀадамазе Аллагьасе хасаб рокьи бугин абураб цӀар гурони. Гьел тӀахьал нилъ жиндирго къадарде кьун витӀана.

GSAM 427Питкэрналде щвана

GSAM 427.31886 соналда, анцӀго сондаса хадуб, мистер Джон И. Тэй гӀотӀолде щвезегӀан, гьенир ругел гӀадамазул яги нилъер тӀахьазул хӀакъалъулъ нилъее хабар щвечӀо. Гьеб мехалъ нижеда лъана: «Заманалъул гӀаламатал» тӀехь ва брошюрабиги цӀалиялъул натижалда, гӀотӀолъул тӀолалго гӀадамаз цо заманалда жиде-жидер хъулухъалъул къо анкьил тӀоцебесеб къоялдаса анкьабилеб къоялде хисизе ва БетӀергьанасул Шамат къо цӀунизе къасд ккана. Амма гьез гьеб гьабичӀо мистер Тэй щвезегӀан. Гьев гӀемер заманалдасан гӀотӀолде ине ракӀалде лъун вукӀана, амма гӀадамазул хӀакъикъияб хӀалги гьезул хӀакъикъаталде гъираги щибго лъалароан.

GSAM 428.1Америкаде вуссиндал, гьес цӀакъ гъираялда кеме гӀуцӀизе гьарана, гьелда миссионерал Тихий океаналъул гӀотӀолазда гьоркьоб цо гӀотӀолдаса цоги гӀотӀолде бачиналъе. 1889 соналда тӀобитӀараб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялде гьев гьеб пикру ракӀалда ккунив щвана ва гьениб Полинезиялъул гӀотӀолазе квербакъи гъираялда гьарана. Конференциялъ хӀалтӀиялъул пайда бихьидал, садакъабаздалъун $12,000 цолъизе хӀукму бахъана, гьелдаса Тихий океаналъул гӀотӀолазда гьоркьоб хӀалтӀизе кеме гӀуцӀизе яги босизе.

GSAM 428Питкэрн кеме гӀуцӀана

GSAM 428.2Гьеб хӀукмуялъул рекъон Питкэрн кеме 1890 соналъул рии Бенисиалъул аскӀоб, Оклендалдаса 30 миляялда, $12,035.22 къадарида гӀуцӀана. ИчӀго моцӀалъулъ гьеб гӀарцул къадар цолъизабуна ва гьеб кинабго гьаб къасдалъе Шамат къоялъул школаз садакъалъун кьуна; кидаго гӀадамаз гьедин рохалида ва гъираялда сайигъат кьун букӀинчӀо. Кеме Оклендалда 1890 соналъул сентябрь 25 къоялъ Аллагьасе хас гьабуна. Гьеб церемония бихьизе кемелъулги портаялъулги тӀад 1500 чи данделъана.

GSAM 428Питкэрнилъул тӀоцебесеб нух

GSAM 428.3Кеме октябрь 20 къоялъ Сан-Францискоса жиндир рикӀкӀадал хӀалтӀиялъул бакӀалде тӀоцебесеб нухалъ рахъана. Гьелда миссионерал хӀисабалда ЖамагӀаталъул кӀудияв Е. Х. Гейтс ва гьесул лъади, ЖамагӀаталъул кӀудияв А. Дж. Рид ва гьесул лъади, Джон И. Тэй ва гьесул лъади, капитан Маршил нухмалъиялда миссионерал-кемечагӀи рукӀана. Кеме тӀоцебесеб нухалъ Питкэрн гӀотӀолде ана; гьеб Сан-Францисколдаса 4000 миля къилба рахъалда бугоан ва ноябрь 25 къоялъ гьенире щвана. Декабрь 17 къоялъ кеме гӀотӀолдаса рахъидал 82 кӀудияв чияс баптизм къабул гьабун, Анкьабилеб къоялъул адвентистазул жамагӀатлъун гӀуцӀун рукӀана. Хадуб кеме Сосайети, Хервей, Самоа, Френдли ва Фиджи гӀотӀолазде ана, ингилис мацӀалда гаргадулел гӀадамазе диниял тӀахьал ва сахлъиялъул ва гӀаракъи гьекъечӀого рукӀиналъул брошюрабиги лъун. 1891 соналъул сентябрь моцӀалде щвезегӀан 8 моцӀалда миссионераз $1,900 къадарида тӀахьал рицана, гьелдаса гӀайри гӀемераб цӀалилаб гӀарцул кьечӀого рехана.

GSAM 429.1Миссионерал гьадин лъуна: ЖамагӀаталъул кӀудияв Рид Таитиялда; ЖамагӀаталъул кӀудияв Гейтс Питкэрналда хутӀана гьениб байбихьараб хӀалтӀи тӀубазабизе; мистер Тэй Фиджи гӀотӀолда хӀалтӀизе бищана. 1904 соналъул апрель 14 къоялъул «Халгьаби ва чапар» басмаялда ЖамагӀаталъул кӀудияв Фултоница Фиджиялъул хӀалтӀиялъул хӀакъалъулъ абуна: «Гьанже гьаб миссиялъул хӀалтӀиялда 150-ялдаса цӀикӀкӀун Шамат къо цӀунулел чи руго». Фиджиса кеме Нова Зеландиялъул Оклендде ана, ремонт ва цогидал хиса-басиял гьабизе, ва тӀахьалги босизе.

GSAM 429Миссионеразул хварал

GSAM 429.2Цо сон, 11 моцӀ ва 18 къо нухда ккун хадуб, Питкэрн Сан-Францискоде вуссана; гьеб 1892 соналъул октябрь 9 къоялъ щвана. Гьеб заманалда капитан Марш хварана ва Нова Зеландиялъул гӀотӀолда ракьулъ лъуна. Мистер Тэй пневмонияялъул къварилъиялде ккана ва гьебса цӀорорароан. Гьевги рахӀаталда хварана ва рикӀкӀадал Фиджи ракьулъ лъуна; гьедин Полинезиялъул миссиялъе хехго кӀиго хирияб рухӀ кьуна.

GSAM 429.3Таитиялда, Папаэтелда, лъунарал миссионерал жидер хӀалтӀиялъул пихъ хехго бихьун рохана. Гьез гьеб заманалда ватаналде рохел кьолеб хабар витӀана: 40 чи руссана ва Анкьабилеб къоялъул адвентистазул жамагӀатлъун гӀуцӀана.

GSAM 429Питкэрнилъул кӀиабилеб нух

GSAM 429.4Кеме Сан-Францискоса кӀиабилеб нухалъ 1893 соналъул январь 17 къоялъ рахъана; гьелда гьал миссионерал рукӀана: Б. Дж. Кэйди ва гьесул лъади, Дж. М. Коул ва гьесул лъади, Е. К. Чэпмен ва гьесул лъади, ва доктор М. Г. Келлогг. Огайоса мисс Хэтти Андре гьезгун цадахъ Питкэрн гӀотӀолъул муаллимлъун ана. 1893 соналъул хасалихъе мистер Кэйди Сосайети гӀотӀолазул Раиатеялда 60 гӀолилал ругел школа рагьана. ТӀоцебесеб семестралъул ахиралда гьел 105 ккана; кӀиабилеб семестралъул байбихьуда 120 гӀолилал данделъана.

GSAM 430Питкэрнилъул лъабабилеб нух

GSAM 430.1Кемелъул лъабабилеб нух 1893-94 соналда букӀана. Гьелда миссионерал Мичиганса Г. О. Веллман ва гьесул лъади, ва Лиллиан Уайт рукӀана; гьел Раиатеялде хъван рукӀана, гьениб ЖамагӀаталъул кӀудияв Кэйдие хӀалтӀиялда квербакъизе. Мистер Стрингер ва гьесул лъади жидерго харжалда хӀалтӀулел миссионерлъун ана. Гьел Рурутуялда чӀана. Раратонгалда (гьенир гӀадамаз АхӀад къоялъул бакӀалда Шамат къо цӀунулаан) доктор Колдуэлл ва гьесул лъади лъуна; Калифорнияса ЖамагӀаталъул кӀудияв Бакнер ва гьесул лъади Питкэрналда хутӀана. Гьел гӀадамазул цадахъ девлъараб заманалда гӀемерал цӀиял хӀалтӀаби байбихьана, гьез гӀемер нухалъ гӀотӀолъул гӀадамазе пайда кьуна. ТӀоцебе гӀотӀолда гьанже гьенир бекьулеб цӀоросаролъ хине гьурол гьобо гӀуцӀана; гьебго гьурол гучалдалъун гӀитӀинаб машина бачуна, гьелъ гьенир цебеккун лъалареб цогидаб хӀалтӀиги байбихьизабуна.

GSAM 430Питкэрнилъул ункъабилеб нух

GSAM 430.21895 соналъул декабрь 15 къоялъ къватӀисел миссиязул секретаряца гьадин абуна:

GSAM 430.3«Питкэрн ункъабилеб нухалдаса хадуб гьанже портаялда буго.... ХӀалтӀи гӀотӀолазул 9 батӀи-батӀиял къокъабазда гӀуцӀун буго, ва гьезда гьал хӀалтӀухъаби руго:—

GSAM 430.4«Питкэрн гӀотӀолда муаллимал Е. С. Буц ва гьесул лъади, ва Хэтти Андре руго. Норфолк гӀотӀолда Австралияса рачӀарал жидерго харжалда хӀалтӀулел миссионерал руго. Сосайети гӀотӀолазда диналъул хъулухъчи Б. Дж. Кэйди; дарманчагӀи-миссионерал мистер ва миссис Р. А. Прикетт. Раратонгалда дарманчагӀи-миссионерал доктор Дж. Е. Колдуэлл ва гьесул лъади, миссал Лиллиан Уайт ва Мод Янг; муаллимал Г. О. Веллман ва гьесул лъади, ЖамагӀаталъул кӀудияв Дж. Д. Райс ва гьесул лъади. Фиджиялда ЖамагӀаталъул кӀудияв Дж. М. Коул ва гьесул лъади. Френдли гӀотӀолазда ЖамагӀаталъул кӀудияв Е. Хиллиард ва гьесул лъади. Рурутуялда мистер ва миссис Стрингер, жидерго харжалда хӀалтӀулел миссионерал. Гавайида ЖамагӀаталъул кӀудияв Е. Х. Гейтс ва гьесул лъади; муаллимал Х. Х. Бранд ва гьесул лъади. Самоаялда доктор Ф. Е. Браухт ва гьесул лъади. ЖамагӀаталъул кӀудияв Д. А. Оуэн жиндир васгун ва ясгун, жиндирго харжалда хӀалтӀулев миссионер.»

GSAM 431.1«Питкэрница жиндир ункъо нухалда гӀемераб тӀехь ва брошюра рицана, цогидазе садакъалъун кьуна. Гьелъул натижалда гӀемерал бакӀазда Шамат къо цӀунулел чи лъугьана. Питкэрн, Норфолк ва Таитиялда жамагӀатал гӀуцӀана.»

GSAM 431«Питкэрн» бичана

GSAM 431.2Гама гьабулеб заманалда гьечӀел рукӀарал, Полинезиялде щвеялъе ресал гьанже рукӀиналъ, гьеб гама бичана, ва хӀалтӀи цебетӀезабизе цогидал ресал хӀалтӀизаруна. Гьанже Полинезиялъул хӀалтӀул нухмалъулев вуго жамагӀаталъул кӀудияв Э. Х. Гейтс; гьес батӀи-батӀиял чӀинкӀиллъабазул къокъабазда бугеб цебетӀеялъул хабар кьола.

GSAM 431ВЕСТ-ИНДИЯ

GSAM 431.31889 соналъул хасало Америкалдаса Уильям Арнольдица Вест-Индиялда тӀахьал ричулев миссионерасул хӀалтӀи байбихьана. Гьедин хӀалтӀулеб мехалъ гьесда 1200 чиясул цӀаралги адресалги ратизе кӀвана; гьел миссионеразул хӀалтӀуда хӀалтӀизаризе Халкъазда гьоркьосеб диниял брошюрабазул жамгӀияталде ритӀана. Кагътал хъваялдалъун ва гьел адресазде цӀализе тӀахьал ритӀиялдалъун хӀакъикъаталде рокьи бижана. Гьедин, РагӀи вагӀза гьабиялдалъун Рохалил хабар тӀибитӀизабизе нух рагьана.

GSAM 431.4Диналъул хъулухъ гьабизе гьарураб ахӀиялде жаваб кьун, 1890 соналъул ноябралда жамагӀаталъул кӀудияв Д. А. Болл Барбадосалде ва цогидал бакӀазде хӀалтӀизе ана. Гьесул хӀаракаталъул хӀасилалда цо чанго чияс хӀакъикъат къабул гьабуна. 1892 соналъ Калифорнияса Паттерсоница чӀинкӀиллъабазда «Библиялдаса цӀалиял» абураб тӀехь лъикӀаб хӀасилгун бичана. 1893 соналъ Б. Б. Ньюман Флоридаса Ямайкаялде ана: Арнольд гьечӀеб мехалъ тӀахьал ричиялъул хӀалтӀул нухмалъи гьабизе. Гьебго соналъ Эвансги Хакеттги Вест-Индиялде ана гьаб хӀалтӀул бутӀаялда хӀалтӀизе. Маялда жамагӀаталъул кӀудияв Хейсмер ва гьесул чӀужу гьенире рачӀана, рес щвараб къагӀидаялда хӀалтӀизе. Гьелдаса хадуб хехго Арнольд тӀадвуссана; гьаб нухалда гьес сахлъиялъул хӀакъалъулъ тӀахьал ричизе байбихьана. 1895 соналъул июлалде щвезегӀан, гӀицӀго Ямайкаялда гьединал тӀахьал $8,200 къиматалъе ричун рукӀана, диниял тӀахьал — $7,654 къиматалъе; тӀолго гьеб $15,854 букӀана. Гьадин гӀемерал тӀахьал тӀиритӀизариялъ Кингстоналда 75 членасул лъикӀ гӀуцӀараб жамагӀат гӀуцӀизе ва чӀинкӀиллъиялъул цогидал бутӀабазда диналъул хъулухъалъе нухал рагьизе кӀудияб кумек гьабуна.

GSAM 432Тринидад

GSAM 432.1Гьаниб хӀалтӀи байбихьана Ямайкаялда гӀадинаб къагӀидаялда. 1889 соналъ Ф. Б. Грант ва гьесул чӀужу чӀинкӀиллъиялде ахӀана, нижер динияб цолъиялъул тӀахьал гьенир тӀиритӀизаризе. АхӀиялда рекъон, жамагӀаталъул кӀудияв Флауэрс ва гьесул чӀужуги, рес рагьараб къагӀидаялда хӀалтӀизе, гьезул хадур хехго рачӀана. Гьезул хӀалтӀиялъ лъикӀал хӀасилал кьолел рукӀана, амма жамагӀаталъул кӀудияв Флауэрс лихорадкаялда унтана ва гьеб унтиялъ 1894 соналъул июналъул 29 къоялъ гьесул рухӀ босана. Гьесул бакӀалде жамагӀаталъул кӀудияв Э. У. Уэбстер вищана; 1895 соналъул августалда гьев Нью-Йоркалдаса гамида рекӀун ана.

GSAM 432.21896 соналъ Вест-Индиялда хӀалтӀулел гьал рукӀана: Ямайкаялда — жамагӀаталъул кӀудияв А. Дж. Хейсмер ва У. У. Истман; Багам чӀинкӀиллъабазда — цо чанго тӀахьал ричулев миссионер. ГьитӀичал Антил чӀинкӀиллъабазда — жамагӀаталъул кӀудияв Э. Ван Дьюзен ва гьесул чӀужу, Библиялъул малъи тӀибитӀизабулеллъун С. Ф. Пармли ва гьесул чӀужу, тӀахьал ричулел миссионераллъун Бин ва Хакетт. Тринидадалда — жамагӀаталъул кӀудияв Э. У. Уэбстер ва гьесул чӀужу, сахлъиялъул миссионер Стелла Колвин ясгун цадахъ. ХӀасилал гьадин рукӀана: Ямайкаялда 110 Шамат къо цӀунулев чи, Тринидадалда Куваялъул сверухъ 50 Шамат къо цӀунулев чи; Барбадосалда цо жамагӀат, ГьитӀичал Антил чӀинкӀиллъабазул Антигуаялда цо божулезул къокъа.

GSAM 432ЦЕНТРАЛИЯБ АМЕРИКА

GSAM 432.3ЖамагӀаталъул кӀудияв Ф. Дж. Хатчинс ва гьесул чӀужу 1891 соналъул ноябралъул 16 къоялъ Цолъарал Штатаздаса Бей чӀинкӀиллъабазде ана. Гьеб мехалъ гьенир, цӀикӀкӀун Роатаналда, 20 гӀанасеб гӀадамал рукӀана; АнцӀго амруялда рекъон, гьез ункъабилеб амруялъул Шамат къо цӀунулаан. Почтаялдалъун гьезухъе ритӀарал тӀахьаз тӀоцебе гьезул кӀвар гьаб хӀакъикъаталде буссинабун букӀана. Лъабго соналдаса, 1894 соналъ, У. А. Миллер ва гьесул чӀужу Калифорнияса Бонаккаялде ана. Гьенир гьел мугӀалимзабилъун лъайкьеялъул хӀалтӀуда цолъана: Анкьабилеб къоялъул адвентистаз бараб школалъул рукъалда 1894 соналъул июлалъул 4 къоялъ рагьараб школалда гьел хӀалтӀизе лъугьана. ТӀоцебесеб цӀалул заманалда гьенире гьоркьохъеб рикӀкӀеналда 34 цӀалдохъан щолаан. ЦӀалдохъабазул рикӀкӀен 45-алде бахиналъ, 1895 соналъ школа жиндирго харжал ратӀизаризе кӀолеблъун лъазабуна.

GSAM 433.11895 соналъ тӀобитӀараб ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда жамагӀаталъул кӀудияв Хатчинсица чӀинкӀиллъабазда Хабаралъе мутӀигӀлъулел 100 чи вугилан хабар кьуна. Гьединго, Анкьабилеб къоялъул адвентистазул кверщелалда ругел кӀиго данделъиязул рукъ бан бугин гьес абуна. Хурзабахъ хӀалтӀизе ракь дагьабги гьелъул къимат цӀикӀкӀарабги букӀиналъ, гьел ибадаталъул рукъзалазул цояб лъеда тӀад бана. Гьел кӀиго рукъги школалъул рукъги ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул ассоциациялъул кверщелалде кагътаздалъун кьуна. ЧӀинкӀиллъиялда бугеб конференциялъул боцӀул къимат $1,789.60-лъун рикӀкӀана. 1895 соналде щвезегӀан ричарал тӀахьазул къимат $2,243 букӀана.

GSAM 433Централияб Америкаялъе гьитӀинаб гама

GSAM 433.2Миссионерал цо чӀинкӀиллъиялдаса цогиялде рачине гьитӀинаб гама бугони букӀинаб бигьалъиялде ва пайдаялде конференциялъул кӀвар буссана. Гьединлъидал, Бей чӀинкӀиллъабазда хӀалтӀиялъе, къимат $3,000-алдаса цӀикӀкӀун гьечӀеб гьединаб гама гьабизе хӀукму гьабуна.

GSAM 433.31896 соналъ Централияб Америкаялда ункъо хӀалтӀухъан гурони вукӀинчӀо: жамагӀаталъул кӀудияв Ф. Дж. Хатчинс ва гьесул чӀужу, Испаниялъул Гондурасалда жамагӀаталъул кӀудияв Дж. А. Морроу ва гьесул чӀужу. Британиялъул Гондурасалъул бетӀераб шагьар Белизалда, ункъабилеб амруялда рекъон анкьабилеб къо цӀунулел божулезул къокъа букӀана. Гьаб ракьалда хӀалтӀул цӀикӀкӀараб бутӀа Кариб ралъдал чӀинкӀиллъабазда тӀубана. Гьенир чанго азар доллар къиматалъе тӀахьал ричун рукӀана, ва 60 чияс Лъабабилев малаикасул хабаралъул хӀакъикъаталдаса рохел босулеб букӀана.

GSAM 434ЖамагӀаталъул кӀудияв Хатчинс хвеялъул

GSAM 434.112 гӀанасеб соналъ жамагӀаталъул кӀудияв Ф. Дж. Хатчинс Централияб Америкаялда цӀакъго ритӀухъго ва рекӀел гъираялдалъун хӀалтӀана. Ахир-къадги гьесул хӀал къотӀана, ва гьев унтиялъ хун ана. Гьанже гьев кьижун хӀалхьулев вуго, БетӀергьанасул ахӀиялъухъ, божулел рорчӀизарулеб ахӀиялъухъ, хьул лъун.

GSAM 434КЪИБЛА АМЕРИКА

GSAM 434.2Анкьабилеб къоялъул адвентистазул пикраби Къибла Америкаялда тӀоцебе лъазе ккана басмаялде рахъарал тӀахьаздалъун. 1891 соналъул октябралда Снайдер, Стауффер ва Ноулин Аргентинаялда тӀахьал ричулел миссионераллъун хӀалтӀизе байбихьана. 1893 соналъ, ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул хӀукмуялда рекъон, Иллинойсалдаса немцазул диналъул хъулухъчи, жамагӀаталъул кӀудияв Ф. Х. Уэстфал, гьаб миссиялъул хӀалтӀуда цолъана. 1894 соналъ Калифорнияса Фрэнк Келли жиндирго харжалда хӀалтӀулев миссионерлъун Колумбиялъул Цолъарал Штатазде ана. Чанго моцӀалдаса гьезул хадур цогидал хӀалтӀухъабиги рачӀана, ва гьедин гьаб цӀияб миссиялъул байбихьи лъуна. 1896 соналъ гьаб ракьалда бугеб хӀалтӀул гьадинаб хабар кьуна: Чилиялда цо диналъул хъулухъчи вуго — 1895 соналъул октябралъул 19 къоялъ вачӀарав жамагӀаталъул кӀудияв Г. Х. Бейбер; ва кӀиго тӀахьал ричулев миссионер — Ф. У. Ричардс ва Ф. Х. Дейвис. Аргентинаялдаги кӀиго диналъул хъулухъчи вуго — Ф. Х. Уэстфал ва Жан Вюйёмье; ва кӀиго тӀахьал ричулев миссионер — О. Оппегард ва С. А. Ноулин. ГьезегӀан гьечӀого, Библиялъул малъи тӀибитӀизабулел ункъо хӀалтӀухъан вуго: Люси Пост, Снайдер ва гьесул чӀужу, ва Джон Маккарти. Бразилиялда кӀиго диналъул хъулухъчи вуго — жамагӀаталъул кӀудияв У. Х. Тёрстон ва Х. Ф. Граф; ва лъабго тӀахьал ричулев миссионер — А. Б. Стауффер, Дж. Ф. Бергер ва Дж. А. Бергер. Британиялъул Гвианаялда кӀиго диналъул хъулухъчи вуго — жамагӀаталъул кӀудияв У. Г. Ниленд ва жамагӀаталъул кӀудияв П. Гиддингс; ва кӀиго сахлъиялъул миссионер — тохтур Б. Дж. Феркойт ва гьесул чӀужу.

GSAM 435.11896 соналде Чилиялда 1000 доллар къиматалъе тӀахьал ричун рукӀана. ТӀахьал ричулел миссионеразухъа росарал тӀахьал цӀалиялдалъун 30 Шамат къо цӀунулев чияс Шамат къо ва гьелда бухьен бугел хӀакъикъатал къабул гьаруна. Бразилиялда ва Аргентинаялда 10 000 доллар къиматалъе тӀахьал ричун рукӀана; гьелдасаги лъикӀаб жо — 100 чияс Шамат къо цӀунулеб букӀана. Цо жамагӀат ва щуго Шамат къоялъул школа гӀуцӀун букӀана. Аргентинаялда лъабго гӀуцӀараб жамагӀат букӀана: Буэнос-Айресалда, Креспоялда ва Сан-Кристобалалда. Британиялъул Гвианаялдаги цо гӀуцӀараб жамагӀат ва 50 Шамат къо цӀунулев чи вукӀана. Гьедин Къибла Америкаялда тӀолго 150 Анкьабилеб къоялъул адвентист вукӀана.

GSAM 435КЪИБЛАЯЛЪУЛ МИССИОНЕРАЗУЛ ЖАМГӀИЯТ

GSAM 435.2ХӀакъикъат бицунеб бугони, гьаб жамгӀият къватӀисел улкабазул жамгӀиятилан абизе бегьуларо, нилъерго улкада гьелъ цоги халкъалъул гӀадамазда (африказда) Рохалил хабар лъазабулеб бугониги. ГьанжегӀан щварал хӀасилазухъ кӀудияб баркалаялъе мустахӀикъал руго Аллагьасул баракаталда гъоркь гьарурал, жамагӀаталъул кӀудияв Дж. Э. Уайтил хӀалхьи гьечӀел хӀаракатал.

GSAM 435.31893 соналъул хасало, дун Иллинойсалъул жамагӀатазул конференциялъул президентлъун хӀалтӀулеб мехалъ, жамагӀаталъул кӀудияв Уайт дихъе вачӀана. Къиблаялъул Штатазда ругел чӀегӀерал гӀадамазул хӀалалъ гьесул ракӀ цӀакъго хӀинкъизабулеб букӀана. Чанго анкьалъ Чикагоялда вукӀиналъ, гьес гьеб шагьаралда ругел чӀегӀерал гӀадамазе хъулухъ гьабизе ихтияр гьарана. Дица гьесул гьари цӀакъго рохун къабул гьабуна; хӀакъикъаталда гьениб байбихьана гьаб талихӀ къадараб халкъалъе гьесул хӀалтӀи.

GSAM 435ЖамагӀаталъул кӀудияв Уайтил миссионеразул пароход

GSAM 435.4Гьеб мехалдаса гьес Къиблаялъул хӀалтӀиялъе дугӀабиги гьарулаан, планалги гӀуцӀулаан. Гьес гьеб ишалъул пикру гьабулаго, планалги хӀадурлъана. Ахир-къадги Мичиган хӀоралъул аскӀоб «Радалил цӀва» абураб пароход бана. Гьаб лъеда хьвадулеб «Бетел» жиндихъ бугеблъун, гьев Чикагоялде ана; гьениса Иллинойс ва Миссисипи гӀораздаса гъоркьехун лъедон, 1895 соналъул январалъул 10 къоялъ Миссисипи штаталъул Виксбургалде щвана. Гьаниб, жиндирго цо чанго гьалмагъгун цадахъ, цебе хӀалтӀи гьабичӀеб ракьалда гьес хӀалтӀи байбихьана.

GSAM 436Къиблаялъул миссионеразул жамгӀияталъул хӀалтӀи

GSAM 436.11903 соналъул апрелалъул 9 къоялъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялда жамагӀаталъул кӀудияв Уайтица кьураб хабаралдаса гьаниб рагӀаби рачӀуна. Гьеб хабаралъ хӀалтӀул хӀасилалги, гьеб къоялде Къиблаялъул миссионеразул хӀалтӀул хӀалги бихьизабула:—

GSAM 436.2«Нижер жамгӀияталъ Миссисипиялда щуго школа бана ва гьанже гьел хӀалтӀизарулел руго.... Гьел школал Виксбургалда, Язу-Ситиялда, Колумбусалда ва Джексоналда руго.... Нижер хӀалтӀухъабаз Теннесси штаталъул Нашвиллалда, Мемфисалда ва Эджфилд-Джанкшналда, гьединго Кентукки штаталъул Луисвиллалда ва Боулинг-Гриналдаги хӀалтӀи цебетӀезабуна.

GSAM 436Къиблаялда хӀалтӀулел

GSAM 436.3«Гьанжесеб заманалда жамгӀияталъул батӀи-батӀиял бутӀабазда 27 хӀалтӀухъан вуго. Къиблаялъул миссионеразул жамгӀияталъул хӀалтӀуда жанир щуго кверал тӀад лъун тӀамурав диналъул хъулухъчи хӀадур гьавуна.... 13 школалъул мугӀалим батӀи-батӀиял нухаздалъун жидерго хӀалтӀиялъе хӀадур гьавуна.... Цо гӀолохъанчи жамгӀияталъ Нашвиллалда бугеб Мехарри тохтурлъиялъул колледжалда тохтурлъун цӀализавулев вуго, цоги гӀолохъанчиясеги гьебго школалда цӀализе кумек гьабулеб буго.... Библиялъул малъи тӀибитӀизабулел чанго лъикӀав хӀалтӀухъанги хӀадур гьавуна. МугӀалимзабазул цо чанго чиги гьаб бутӀаялда махщел бугел хӀалтӀухъабазулъе лъугьунел руго.

GSAM 436«Радалил цӀва» пароход

GSAM 436.4«„Радалил цӀва“ дирго хасал гӀарцухъ бараб дирго боцӀи буго. Гьединлъиялдаса цадахъ, гьаб гамил хӀалтӀул тӀолалго харжалги дирго хайиралдаса тӀуразаруна. Гамида рукӀиналъул харжалги кидаго дицаго ратӀизарулаанилан абила. ГӀемераб мехалъ цадахъ хӀалтӀулезул рикӀкӀен 10-алдаса 18-алде букӀунаан.... ЖамгӀияталъ соналъ-соналъ хӀалтӀизе росарал тӀолалго хӀалтӀухъабазе мусадалги садакъабаздаса гуреб, дирго хасал хайиралдаса кьолаан.

GSAM 437Къиблаялъул миссиялъе гӀарац кинаб къагӀидаялда щвараб

GSAM 437.1«„Гьаб гӀарац нужеда киса щвараб?“ — абураб суал ккезе бегьула. БетӀергьанас гьеб нижее кьуна. Чанго гьитӀинаб тӀехь басмаялде бахъана. ТӀоцебе — „Рохалил хабаралъул алифба“; гьелъул тӀоцебесеб мурад чӀегӀерал гӀадамазе лъай кьей букӀана. Чанго азар нусха бичизе хьул букӀана, амма ниж цӀакъго гӀажаиб гьарун, ричарал нусхабазул рикӀкӀен цо миллионалда гӀагарлъана.

GSAM 437.2«Эбелалъ [Эллен Дж. Уайт ханум] „МасихӀ — нилъер Хвасар гьарулев“ абураб тӀахьалдалъун нижее кумек гьабуна; гьелъул 300 000 яги 400 000 нусха бичана. „Бищун лъикӀал хабарал“ абураб тӀахьалъул 200 000 яги 300 000 нусха бичун буго. РикӀкӀараб къагӀидаялда, „ВачӀунев Пача“ абураб тӀахьалъул тӀибитӀараб рикӀкӀен цоцазда тӀад лъуни, ункъо миля борхалъиялъул гӀантӀа гьабизе гӀолеб буго. Гьел тӀахьазул авторлъиялъухъ щвараб гӀарцудалъун, цогидалги гӀемерал ишалгун хӀалтӀабиги церетӀезариялда цадахъ, „Радалил цӀва“ бана».

GSAM 437ГӀЕМЕРАЛ УЛКАБАЗДА

GSAM 437Мексика

GSAM 437.3Гьаб улкада нижер хӀалтӀи 1894 соналъ Гвадалахараялда сахлъиялъул миссия гӀуцӀиялдалъун байбихьана. 1896 соналъ хӀалтӀухъабазул къокъаялъул гьадин хабар кьуна: миссиялъул нухмалъи гьабулел жамагӀаталъул кӀудияв Д. Т. Джонс ва гьесул чӀужу. МугӀалимзаби рукӀана Ора А. Осборн, А. Купер ханум, Кейт Росс ва гьел ракьазул цо кумекчи. Сахлъиялъул миссионерал рукӀана тохтур Дж. А. Нил, А. Купер, А. Дж. Райс ханум, Бартлетт ханум ва Рейчел Флауэрс ханум. Къойида 40 унтарав миссиялде щолаан, ва 40 цӀалдохъан миссиялъул школалде щолаан. Гьеб заманалда $12,000 къиматалъул цӀияб санаторий балеб букӀана.

GSAM 437Централияб Африка

GSAM 437.41893 соналъ Лъабабилев малаикасул хабаралъул иш гьадин цебетӀун букӀана, ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул комитеталда Централияб Африкаялда миссия гӀуцӀизе хӀукму гьабиялъе къваригӀарал ресал ругин бихьана. Гьединлъидал, «рес щварабго мехалъ Матабелелендалда миссия рагьизе» абураб хӀукму гьабуна. Гьеб хӀукмуялда рекъон, Анкьабилеб къоялъул адвентистазул цо къокъа 1894 соналъ гьеб улкаялде щвана ва 12,000 акр ракьалъул магӀишат тӀаса бищана. 1895 соналъул конференциялда гьаб рикӀкӀадаб ракьалъе миссионераллъун жамагӀаталъул кӀудияв С. Б. Трипп ва гьесул чӀужу, У. Х. Андерсон ва гьесул чӀужу, ва тохтур А. С. Кармайкл рищана. Гьез гьабго сагӀаталда халатаб сапаралъе хӀадурлъи гьабизе байбихьана, ва лъикӀаб нух битӀун, 1895 соналъул июлалъул 26 къоялъ жидерго мурадалъул бакӀалде щвана.

GSAM 438Меседил рагӀал

GSAM 438.1Чанго соналъ, Африкаялъул бакътӀерхьул рагӀалдаса Анкьабилеб къоялъул адвентистазухъе Македониялдаса гӀадин кумек гьарулеб ахӀи бачӀунеб букӀана. Адвентистазул басмаялде рахъарал тӀахьал цӀалиялдалъун хӀакъикъаталде рокьи бижун букӀана, амма 1894 соналда яги гьелда гӀагараб заманалда гурони кумек битӀичӀо. Гьеб мехалъ ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъул комитеталъ жамагӀаталъул кӀудияв Сэнфорд ва Рудольф ахӀана, гьадин халатаб заманалъ хьул лъун букӀараб хӀалтӀи къабул гьабизе. Гьел гъираялдалъун ва бахӀарчилъиялдалъун хӀалтӀизе лъугьана. Амма дагьаб заманалдаса жамагӀаталъул кӀудияв Сэнфорд лихорадкаялда унтана; гьеб унти гьенир гьадин тӀибитӀун буго, улкаялда «хъахӀав чиясул хоб» абула. Гьесда лъабго нухалда унти тӀадккун, гӀумру цӀунизе гӀоло, гьев Америкаялде тӀадвуссине тӀамуна. Цогидалги бакътӀерхьул рагӀалде ритӀана; гьезул гьоркьор жамагӀаталъул кӀудияв Д. У. Хейл, Джордж Ф. Керр ва гьесул чӀужу, ва Г. П. Риггс рукӀана. Амма ахирияв унтиялъ гьадин лъахӀлъизавуна, гьесул гӀумруялъул хьул къотӀана. Гьава-бакъ хисиялъ кумек гьабизе хьул лъун, гьев Англиялде ана. Гьаб ишалда гьевги гьесул гьудулзабиги хьулкъотӀарал хутӀана: гьев дагь-дагьккун лъахӀлъулев вукӀана, ахиралда хун ана, ва гьенив вукъана. Гьевги ГӀумру кьолев вачӀиналъухъ хьул лъун вуго.

GSAM 438Индия

GSAM 438.21890 соналъул январалъул 12 къоялъ жамагӀаталъул кӀудияв Хаскелл Африкаялъул къибла-бакъбаккул рагӀалда бугеб Дурбан порталдаса гамида рекӀун Индиялъул Калькуттаялде, Китайалде ва Япониялде ана. Гьеб къоялдаса цебе гьесул секретарь Перси Т. Мэген гьесда цолъун вукӀана. Индиялде гьаб сапаралъул мурад «халгьаби» букӀана: Анкьабилеб къоялъул адвентистаз гьениб миссионеразул хӀалтӀи жигарго байбихьулеб мехалъ малъиялги гӀакълабиго кьезе кӀолеб къагӀидаялда баян бакӀаризе. Индиялда миссия гӀуцӀиялъул пикруялдалъун, ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ 1893 соналъ Уильям Ленкер гьеб улкаялде тӀахьал ричулев миссионерлъун ине малъана. Гьаб малъиялда рекъон, гьев Индиялде ана ва Анкьабилеб къоялъул адвентистазул тӀахьал тӀиритӀизаруна. ЦӀидасан кьураб хабаралда Ленкерица гьевги цогидал ункъо чиги 1896 соналде щвезегӀан Индиялъул батӀи-батӀиял бутӀабазда тӀахьал ричулел рукӀанин ва $10,000 къиматалъе басмаялде рахъарал тӀахьал ричанин абуна. Ричарал тӀахьаз бижизабураб рокьи бихьизабизе, гьесги абуна: Индиялъул бакътӀерхьул рагӀалда бугеб Мадрасалъул сверухъ тӀахьал ричулаго, «цо гьел ракьазул вагӀзаял гьарулев чияс „Даниялил ва Загьир гьабиялъул хӀакъалъулъ пикраби“ абураб тӀахьалъул нусха босизе 60 миля лъелго нух тӀубана».

GSAM 439Джорджия Бёррус Индиялда

GSAM 439.11895 соналъ Джорджия Бёррус яс Калифорнияса Индиялде ана. Гьенире щварабго гьелъ бенгал мацӀ лъазабизе байбихьана ва хехго миссиялъул хӀалтӀуда цолъана. 1896 соналде щвезегӀан нижер хӀалтӀухъабазда бухьен гьабиялдалъун цо чанго чияс БетӀергьанасул Шамат къо цӀунизе байбихьун букӀана.

GSAM 439.21896 соналъ гьениб хӀалтӀулел рукӀана жамагӀаталъул кӀудияв Д. А. Робинсон ва гьесул чӀужу. Мэй Тейлор яс ва Джорджия Бёррус яс Библиялъул малъи тӀибитӀизабулел рукӀана. Ленкер ва Мастерс тӀахьал ричулел миссионерал рукӀана. Миссиялъул рукӀелалъе рекъараб рукъ босун букӀана; гьезул гӀемерлъулел хӀажатал тӀуразаризе тохтурзабиги, унтаразухъ балагьулел хъулухъчагӀиги, цогидаб кумекги битӀизе гьарун жидерго улкаялде хабар битӀун букӀана. Гьаб ахӀиялде жамагӀаталъул кӀудияв Браун цогидазда цадахъ жаваб кьезе вачӀана. Гьевги жамагӀаталъул кӀудияв Д. А. Робинсонги 1899 соналъул декабралъул ахиралда Индиялъул Бенгалалда, Карматаралда хун ана.

GSAM 439Гавайи, Сандвич чӀинкӀиллъаби

GSAM 439.31884 соналъ Ла Рю ва Генри Скотт жидерго харжалда миссионераллъун Гавайиялде ана. Гьез хӀалтӀи байбихьана гӀадамазда цо-цо гьабураб миссионеразул гара-чӀвариялдалъун ва тӀахьал ричиялдалъун. Гьелъ чӀинкӀиллъиялда гьадинаб рокьи бижизабуна, 1885 соналъул ноябралда ТӀолабго жамагӀаталъул конференциялъ жамагӀаталъул кӀудияв Уильям Хили хадусеб сезоналъ Гавайиялде хӀалтӀизе ине хӀукму гьабуна. Гьединго, гьаб мурадалъе Калифорниялъул жамагӀатазул конференциялда заманалъе чадир кьезе гьаризе хӀукму гьабуна. Гьедин хӀадурлъун, жамагӀаталъул кӀудияв Хилица ва цебеккун чӀинкӀиллъиялда рукӀараз 1886 соналъул рии чадиралда жаниб данделъи тӀобитӀана. Гьаб хӀаракаталъул хӀасилалда цо чанго чияс Хабар къабул гьабуна. Ла Рю Гонолулуялда 1889 соналде щвезегӀан вукӀана; гьеб соналъ гьев гамида рекӀун Китайалъул Гонконгалде ана.

GSAM 440Гавайиялда китайазул гьоркьоб хӀалтӀи

GSAM 440.11895 соналъул марталда ТӀолабго жамагӀаталъул конференция дандебакӀаризегӀан, чӀинкӀиллъиялда диналъул хъулухъчагӀазул кумек дагьаб букӀана. Гьеб конференциялда гьадинаб хӀукму гьабуна: «ЖамагӀаталъул кӀудияв Гейтс ва гьесул чӀужу, китайазул мугӀалимзабилъун Бранд ва гьесул чӀужугун цадахъ, миссионеразул хӀалтӀи гьабизе Гонолулуялде ине». Лъай кьеялъул хӀалтӀи гьабго сагӀаталда байбихьана. ЖамагӀаталъул кӀудияв Гейтсица, жиндир сахлъи лъахӀаб бугониги, жиндие кӀвараб къагӀидаялда хӀалтӀи цебетӀезабуна. Миссионеразул хадур хехго тохтурги унтаразухъ балагьулел хъулухъчагӀиги рачӀана, ва Хабаралъул гьаб бутӀаялъул хӀалтӀи лъикӀго байбихьана.

GSAM 440Миссиязул къокъаб хабар, 1903 соналъул январалъул 1 къо

GSAM 440.21902 соналъул декабралъул 31 къоялъ къватӀисел улкабазул миссиязул секретарас кьураб хабаралда, Цолъарал Штатаздаса къватӀиб цебетӀезабулеб Хабаралъул хӀалтӀи гьадин бихьизабун буго:—

GSAM 440.3Австралиялъул цолъиялъул жамагӀатазул конференция; гьелда жаниб Викториялъул, ЦӀияб Къибла Уэльсалъул, ЦӀияб Зеландиялъул, Квинслендалъул, Къибла Австралиялъул, Тасманиялъул ва БакътӀерхьул Австралиялъул жамагӀатазул конференциял руго.

GSAM 440.4Европаялъул ТӀолабго жамагӀаталъул конференция; гьелда жаниб Германиялъул цолъиялъул жамагӀатазул конференция, БакътӀерхьул Германиялъул, Бакъбаккул Германиялъул, Къибла Германиялъул, Голландиялъул ва Фламандазул Бельгиялъул, Австро-Венгриялъул ва Балканалъул пачалихъазул, Немцазул Швейцариялъул, Къибла Россиялъул, Север Россиялъул ва Гьоркьохъеб Россиялъул бутӀаби руго.

GSAM 440.5Скандинавиялъул цолъиялъул жамагӀатазул конференция; гьелда жаниб Дания, Норвегия, Швеция, Финляндия ва Исландия руго.

GSAM 441.1Британиялъул цолъиялъул жамагӀатазул конференция; гьелда жаниб Север Англия, Къибла Англия, Ирландия, Шотландия ва Уэльс руго.

GSAM 441.2Француз-латинияб цолъиялъул жамагӀатазул конференция; гьелда жаниб Французазул Швейцария, Франция ва Италия руго.

GSAM 441.3Бакъбаккул миссия; гьелда жаниб Мисри, Шам ва Туркия руго.

GSAM 441.4Къибла Африкаялъул цолъиялъул жамагӀатазул конференция; гьелда жаниб Кап колония, Натал-Трансваал, Басутоленд ва Матабелеленд руго.

GSAM 441.5Цогидал бакӀал: Бермуд чӀинкӀиллъаби, Бразилия, Британиялъул ва Голландиялъул Гвиана, Централияб Америка (къибла), Китай, Фиджи, Индия, Ямайка, Япония, ГьитӀичал Антил чӀинкӀиллъаби, Мексика, Ньясаленд, Питкэрн, Порто-Рико, Ривер-Плейт, Раротонга, Самоа, ЖамгӀияталъул чӀинкӀиллъаби, Суматра, Тонга, Тринидад, бакътӀерхьул рагӀал (Къибла Америка) ва бакътӀерхьул рагӀал (Африка).

GSAM 441.6Гьел батӀи-батӀиял ракьазда жигарго хӀалтӀулезул рикӀкӀен 754 буго; гьезул гьоркьор диналъул хъулухъчагӀи, вагӀза гьабизе ихтияр щварал, Библиялъул малъи тӀибитӀизабулел, тӀахьал рачун ричулел миссионерал ва гӀадамазухъе ун тӀахьал ричулел миссионерал руго.

GSAM 441КӀвар бугел бакӀазда кьучӀ лъуна

GSAM 441.7Нижер миссиязул хӀакъалъулъ гьал къокъал баяназдаса нилъеда, 1896 соналъ къватӀисел улкабазул миссиязул секретарас гӀадин, абизе бегьула:

GSAM 441.7«Гьанже, тӀолабгоялде гӀунтӀун дунялалда гьадинал кӀвар бугел бакӀал Хабаралъ росараб мехалъ, Аллагьасда Жиндирго гӀорхъи гьечӀеб къуваталдалъун цӀакъ къокъаб заманалъ кӀудияб ва къуватаб хӀалтӀи тӀубазе кӀола. Гьес Жиндирго иш ритӀухълъиялда заман къокъ гьабун тӀубала».

Notes

  1. Рималдеразде 15:21. ↩

Note

Back