Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
06 / 29

Chapit 5 — Mesaj Dezyèm Vini an

John Norton Loughborough

GSAM 93.1"KOUNYE a, aprann yon parabòl sou figye a: Lè branch li a toujou sansib, epi li pouse fèy, nou konnen ete a toupre; menm jan an tou, lè n ap wè tout bagay sa yo, nou konnen li [nan maj, li] toupre, li menm devan pòt la. Mwen di nou laverite, jenerasyon sa a pap pase jiskaske tout bagay sa yo akonpli. Syèl la ak tè a ap pase, men pawòl mwen yo pap pase."1

GSAM 93.2Nan ekriti sa a, atansyon nou vire sou moman kote li posib pou nou aprann ke vini Kris la "devan pòt la" avèk menm asirans nou genyen lè nou konnen ete a toupre lè nou wè premye fèy jèn ki frajil yo kòmanse parèt. Nou ka konnen tou ke nou rive nan jenerasyon ki pap disparèt sou sèn aksyon an jiskaske Kris la li menm vini. Lè moman an rive pou nou aprann parabòl la, se verite toutbonvre ke se tan Senyè a pou l leve moun k ap anseye parabòl la. Kesyon apot la te poze yon lòt fwa a apwopriye menm jan an isit la: "Kòman y ap fè tande san yon moun k ap preche? Epi kòman y ap fè preche si yo pa voye yo?"2

GSAM 93Tan pou Siy yo

GSAM 93.3Nan chapit anvan an nou te wè kijan konesans te jwenn konsènan fen peryòd ven-twa san jou a, e ke li te pwolonje jiska "lè jijman li a." Nan parabòl yo prezante isit la, nou mennen nan tan Senyè a pou parabòl sa a ak mesaj "jijman" an pou pwoklame bay lemonn. Apre li te fin pale de gwo "tribilasyon" ki t ap vini sou pèp li a, ki ta dwe "vin pi kout", Sovè a te di, "Tousuit apre tribilasyon jou sa yo, solèy la ap fènwa, lalin nan pap bay limyè li, zetwal yo ap tonbe sot nan syèl la, epi pouvwa ki nan syèl yo ap tranble: epi lè sa a, siy Pitit Lòm nan ap parèt nan syèl la."3

GSAM 94.1Remake, li pa di sou dènye siy ki mansyone a ke se yon siy pou vini li; men se yon siy ke Pitit Lòm nan la, yo wè l ap vini. Evènman ki bay nan tèks sa a kòm siy pou baze lafwa nan pwòch vini li se siy ki nan solèy la, lalin nan ak zetwal yo. Lòt evènman ki vin apre yo fèt an rapò ak vini reyèl li nan nyaj syèl la. Kidonk, touswit apre twazyèm siy sa yo—siy ki nan zetwal yo—se lè Seyè a leve pwofesè li yo pou anseye ke vini Kris la la nan pòt la.

GSAM 94.2Kounye a, konsènan lè siy sa yo t ap parèt: se te imedyatman apre tribilasyon an ke solèy la t ap fènwa.4 Jan Mak ekri l, se te "nan jou sa yo, apre tribilasyon sa a."5 Sovè nou an te di ke jou yo t ap vin pi kout. Pa dekrè Maria Theresa ak Lwa Tolerans yo soti 1773 rive 1776, kòlè pèsekisyon kont legliz la te vin pi kout. Malgre pouvwa pèsekisyon an te kenbe kontwòl branch sivil la jiska 1798, pèsekisyon li yo te fini anviwon 1773. Konpare deklarasyon Sovè a ta mete premye siy sa yo ant 1773 ak 1798.

GSAM 94Jounen ak Nwit Fènwa

GSAM 94.3Nan dat 19 me 1780, solèy la te fènwa yon fason sipènatirèl. Se pa t yon eklips, paske lalin nan te plen jou anvan an. Malgre sa, te gen yon fènwa ki te kouvri tout zòn nòdès Etazini an soti 11 è nan maten rive 11 è nan aswè. Nan okazyon sa a, se pa sèlman solèy la ki te vin fènwa, men lalin nan te refize reflete limyè solèy la. Se te yon fènwa ki te anpeche solèy la klere sou disk lalin nan. Epi, jan Noah Webster te di sa plizyè ane apre, "Yo pa janm bay okenn rezon ki satisfè pou esplike fènwa sa a."

GSAM 95.1Sou jou fènwa sa a, Herschel, astwonòm nan, te di: "Jou Fènwa nan Amerik di Nò se te youn nan fenomèn mèvèye lanati sa yo y ap toujou li ak enterè, men filozofi pa jwenn esplikasyon pou yo."

GSAM 95.2Moun ki t ap dekri fènwa swa 19 me 1780 la te di, malgre te gen yon lalin plen, ke "si tout kò ki klere nan linivè a te disparèt, fènwa a pa t ap ka pi nwa pase sa."

GSAM 95Etwal k ap Tonbe yo

GSAM 95.3Twazyèm siy sa a, tonbe zetwal yo, te akonpli nan dat 13 novanm 1833. Nan nwit sa a, oswa pito depi senk èdtan anvan jounen an kòmanse, te gen yon lapli meteò kèk moun te konpare ak rivyè dife k ap desann sot nan syèl la; gen lòt ki te konpare l ak etensèl dife k ap vole soti nan yon gwo pyès fedatifis. Fenomèn sa a te kouvri tout Amerik di Nò, soti nan Gòlf Meksik nan sid rive nan Bè Hudson nan nò, epi soti nan Zile Sandwich yo nan lwès rive nan kèk santèn mil bò Liverpool nan lès. Kèlkeswa kote yo te obsève l, se te menm lapli zetwal kontinyèl la, ki t ap tonbe epè tankou flokon nèj nan yon tanpèt nèj.

GSAM 95.4Konsènan lapli zetwal sa a an 1833, nou site ankò sa ki soti nan jounal Connecticut Observer dat 25 novanm 1833 la:—

GSAM 95.5"Editè Old Countryman an pran 'zetwal k ap tonbe' yo kòm yon bagay ki trè serye. Li di, 'Nou deklare lapli dife a, ke nou te wè mèkredi maten pase a, se yon tip terib, yon siy davans ki sèten, yon siy mizèrikòd, pou gwo jou terib sa a ke abitan latè yo pral temwen lè sizyèm so a ap louvri. Tan an rive sou nou, jan yo dekri l non sèlman nan Nouvo Testaman an, men nan Ansyen Testaman an tou; e li pa t posib pou moun te wè yon pi bon deskripsyon pase yon pye figye k ap lage fwi l lè yon gwo van soufle sou li.'"

GSAM 96Prediksyon Thomas Burnett

GSAM 96.1Pèp la te aprann nan men moun tan lontan yo pou yo t ap tann yon akonplisman literal siy sa a. Thomas Burnett, nan liv li a ki rele Theory of the Earth, ki te enprime nan Lond an 1697, te di konsènan Matye 24:29:—

GSAM 96.2"San dout, pral gen tout kalite meteò dife nan epòk sa a; e pami lòt yo, sa yo yo rele zetwal k ap tonbe, ki, menm si yo pa enpòtan youn pa youn, si yo te miltipliye an gran kantite, k ap tonbe, jan pwofèt la di a, tankou fèy pye rezen oswa fig nan pye figye, yo t ap fè yon sèn etonan.... Nou pa bezwen konsidere bagay sa yo kòm ekspresyon egzajere ak powetik, men pito kòm pwofesi klè, ak bagay ki pral rive literalman."

GSAM 96Temwayaj Pwofesè Olmstead

GSAM 96.3Pwofesè Olmstead, ki soti nan Kolèj Yale, Massachusetts, yo te rele "pi gwo meteyològ Amerik la," te di konsènan zetwal k ap tonbe 13 novanm 1833 la:—

GSAM 96.4"Dimansyon lapli zetwal 1833 la te tèlman gwo ke li te kouvri yon gwo pati nan sifas latè, soti nan mitan Oseyan Atlantik la nan lès rive nan Pasifik la nan lwès; epi soti nan kòt nò Amerik di Sid rive nan rejyon ki pa defini pami posesyon Britanik yo nan nò. Espektak zetwal k ap tonbe yo pa t sèlman vizib, men yo te prezante menm aparans lan toupatou."

GSAM 96.5Men sa pwofesè a di sou espektak sa a, ki te kòmanse ozanviwon 11 è diswa, 12 novanm, epi ki te kontinye jiska ozanviwon 4 è nan maten jou 13 novanm nan:—

GSAM 96.6"Moun ki te gen chans wè espektak zetwal k ap tonbe yo nan maten 13 novanm 1833 la, pwobableman te wè pi gwo espektak fedatifis ki janm gen sou syèl la depi Bondye kreye mond lan, oswa omwen nan sa istwa anrejistre."

GSAM 97Yo te Wè Yon Lapli Zetwal an Ewòp tou

GSAM 97.1Nan yon liv Leonard Heinrich Kelber te pibliye nan Stuttgart, an Almay, nan ane 1835, nou aprann siy sa a te repete sou lòt bò Atlantik la, nan menm mwa a, men kèk jou apre. Men sa l di:—

GSAM 97.2"Nan dat 25 novanm 1833, te gen yon bèl espektak zetwal k ap tonbe sou kontinan Ewòp la," epi "nan Minsterburg, Silèzi, zetwal te tonbe tankou yon lapli dife. Te gen boul dife ki te tonbe avèk yo, sa ki te fè lannwit lan tèlman klere ke moun yo te panse kay ki te toupre yo te dwe an dife.
GSAM 97.3"An menm tan nan Prin, nan peyi Otrich, te gen yon tonbe zetwal ki te kouvri yon espas ki gen plis pase senk san mil kare. Gen moun ki te dekri l tankou rivyè dife k ap desann sot nan syèl la. Gen moun ki te rele l yon lapli dife. Chwal yo te pè, epi yo te tonbe atè. Anpil moun te vin malad akoz laperèz."

GSAM 97Aplikasyon Parabòl la

GSAM 97.4Lè nou desann nan liy pwofesi sa a, apre akonplisman twazyèm siy la,—zetwal k ap tonbe yo,—Sovè nou an di, "Kounye a, aprann yon parabòl nan pye figye a." Langaj sa a pa aplike pou jenerasyon ki t ap viv lè Senyè nou an te bay diskou sa a, men pou jenerasyon ki t ap gen pou wè bagay sa yo akonpli—pa k ap akonpli, men ki akonpli. Bagay ki dwe akonpli kòm siy ke Kris la devan pòt la pa gen ladan l tranbleman syèl la kote y ap wè l ap vini toutbon. Siy sa yo ki montre li prèske rive gen ladan l twazyèm siy sa a, siy ki nan zetwal yo a. Tan Senyè a fikse pou pèp la aprann parabòl pye figye a se apre lane 1833. Men tan Senyè a pou mond lan reveye sou gwo verite ke vini li a devan pòt la, e ke vini li a ap fèt anvan jenerasyon ki tande parabòl sa a ap pase. Konsa nou wè kijan tan an make nan pwofesi sa a kote gwo pwoklamasyon sou vini Kris la dwe fèt pou mond lan.

GSAM 98Yon Pwoklamasyon Mondyal

GSAM 98.1Nan akonplisman prediksyon sa a, nou jwenn ke nan menm moman sa a, an 1833, Senyè a t ap leve mesaje oswa minis li yo nan divès kote nan mond lan, ki soti 1833 rive 1844 te fè tande rèl sou pwoche Kris la, "menm devan pòt la;" e yo te anseye parabòl figye a, yo t ap montre siy sa yo konsènan vini li a, menm jan li te ba yo enstriksyon pou yo fè sa. Mesaj sa a, swa pa moun k ap anseye a an pèsòn oswa atravè paj ki te enprime yo, te rive nan tout estasyon misyonè nan lemonn, ak nan tout pò maren sou latè.

GSAM 98.2Editè jounal Voice of Truth ki soti Rochester, N.Y. a te esplike klèman ki kantite mesaj la te gaye nan yon nimewo janvye 1845:—

GSAM 98.3"Bon nouvèl etènèl la, jan yo dekri l nan Revelasyon 14:6, 7, te preche bay chak nasyon, chak ras, chak lang, ak chak pèp; li t ap rele byen fò, 'Gen krentif pou Bondye, epi bay li glwa; paske lè jijman l la rive: epi adore li ki fè syèl la, ak tè a, ak lanmè a, ak sous dlo yo.' Pa gen okenn ka ki ka pi byen pwouve ak reyalite pase mesaj sa a ki te pote bay chak nasyon ak chak lang anba syèl la, nan yon ti kantite ane ki sot pase yo, nan predikasyon sou vini Kris la an 1843 [1843, tan jwif—tan pa nou, 1844], oswa byento. Atravè konferans ak piblikasyon, son an te ale nan lemonn antye, epi pawòl yo rive jis nan bout mond lan."

GSAM 98.4Gen kèk moun, ki pa konnen reyalite yo, ki te konsidere mouvman dezyèm vini an kòm yon mouvman ki te limite a yon sèten lokalite, yo te panse se te yon travay ki te gen rapò ak William Miller ak kèk santèn pastè ki te asosye avè l nan pati nò Etazini. Pou moun sa yo, sa ka yon sipriz pou yo aprann ke mouvman an Ozetazini, kote Pastè Miller ak Himes te lidè enpòtan, se te sèlman yon ti pati nan yon gwo mouvman ki, jan nou te di sa pi wo a, te ale "jiska bout latè."

GSAM 99KIJAN MOUVMAN AN TE KÒMANSE NAN DIVÈS NASYON

GSAM 99.1Lè Bondye te fikse pou pwoklamasyon sa a ale nan lemonn, nan ven oswa plis kote diferan sou latè, apeprè nan menm moman an, te gen moun ki te leve kanpe, ki, san yo pa t konnen travay youn lòt, te ale pou pwoklame mesaj sa a nan tout kwen latè. Moun nou mansyone nan chapit 4 yo, ki te resevwa limyè konsènan fen peryòd ven-twa san jou a, ak yon sèl eksepsyon,—A. Campbell,—te santi yo pouse pou yo patisipe nan pwoklamasyon mesaj premye zanj nan Revelasyon 14 la; sa te fèt tou pa entèvansyon dirèk Lespri Bondye a, e non pa paske yo te pataje limyè a youn ak lòt.

GSAM 99Konpare ak Refòm nan

GSAM 99.2Si nou aplike menm règ sa a pou mouvman sa a jan D'Aubigné te aplike l pou kòmansman gwo Refòm sèzyèm syèk la, se sèten fòk nou konsidere l kòm mesaj Senyè a e nan tan Senyè a. Pou Refòm sa a an jeneral, istoryen an te di:—

GSAM 99.3"Almay pa t kominike laverite bay Laswis, ni Laswis bay Lafrans, ni Lafrans bay Angletè. Tout peyi sa yo te resevwa li nan men Bondye, menm jan yon pati nan mond lan pa transmèt limyè a bay yon lòt pati; men se menm boul k ap klere a ki kominike li dirèkteman bay tout tè a. Kris, limyè douvanjou ki soti anwo a, ki egzalte san limit anlè tout limanite, te, nan epòk Refòm nan, menm jan ak nan etablisman Krisyanis la, dife divin ki te bay mond lan lavi. Nan sèzyèm syèk la, yon sèl doktrin te etabli an menm tan nan kay ak legliz nasyon ki te pi lwen ak pi divèsifye yo. Rezon an se, ke menm Lespri a t ap travay toupatou pou pwodui menm lafwa a.
GSAM 99.4"Refòm Almay la ak sa ki nan Swis la demontre verite sa a. Zwingle pa t gen okenn kontak ak Luter. San dout, te gen yon lyen ant de mesye sa yo; men nou dwe chèche l anwo tè a. Li menm ki te bay Luter verite a sot nan syèl la, se li menm ki te bay Zwingle li. Se Bondye ki te sèvi kòm mwayen kominikasyon ant yo. 'Mwen te kòmanse preche levanjil la,' se sa Zwingle di, 'nan ane gras 1516, sa vle di, nan yon tan kote pèsonn pa t janm tande non Luter nan peyi nou. Mwen pa t aprann doktrin Kris la nan men Luter, men nan pawòl Bondye a. Si Luter preche Kris la, li fè menm bagay mwen fè a; se tout sa.'"6

GSAM 100.1Pandan l ap pale de travay Farel ak Lefèvre nan peyi Lafrans, istoryen an di:—

GSAM 100.2"Refòm nan an Frans, kidonk, pa t yon enpòtasyon etranje. Li te fèt sou tè fransè a; li te pouse nan Pari; li te jwenn premye rasin li nan inivèsite a li menm, ki te fòme dezyèm pouvwa nan mond kretyen Women an. Bondye te mete prensip travay la nan kè onèt moun Pikadi ak Dauphiné anvan li te kòmanse nan nenpòt lòt peyi.
GSAM 100.3"Nou wè ke Refòm Swis la te endepandan de Refòm Alman an. Refòm Franse a, bò kote pa l, te endepandan de toulede. Travay la te kòmanse an menm tan nan peyi sa yo ki diferan, san okenn kominikasyon youn ak lòt; menm jan, nan yon batay, tout fòs diferan ki fòme lame a deplase an menm tan, menm si youn pa di lòt la pou l mache, paske yo tout tande yon sèl kòmandman, ki soti nan men menm Chèf Lame a. Tan an te rive, pèp la te pare, epi Bondye te kòmanse Refòm legliz li a nan tout peyi yo an menm tan. Fè sa yo demontre ke gwo Refòm sèzyèm syèk la se te yon zèv divin."7

GSAM 100.4Konsènan Refòm nan Angletè, anba lidèchip Thos. Bilney, Fryth, Tyndale, ak lòt moun, D'Aubigné di ankò:—

GSAM 100.5"Reformasyon Angletè a te kòmanse, kidonk, yon fason endepandan de Luter ak Zwingle, li te baze sèlman sou Bondye. Te gen nan tout peyi Kretyenn sa yo yon aksyon an menm tan nan pawòl divin nan. Orijin Reformasyon an nan Oxford, Cambridge, Lond, se te Nouvo Testaman an grèk Erasmus te pibliye a. [Tyndale ak Thomas Bilney te kite Cambridge nan ane 1519.] Te rive yon jou kote Angletè te fyè de gwo orijin Refòm nan."8

GSAM 101.1Pwoklamasyon adven an te leve nan yon fason ki sanble ak sa nou te trase pi wo a nan Refòm nan. Moun yo te mobilize an menm tan nan plis pase kat fwa plis kote nan mond lan, san yo pa t gen okenn konesans youn de lòt, ni okenn kominikasyon santiman youn ak lòt, epi yo te kòmanse pwoklame menm verite biblik yo, non sèlman nan kat nasyon sou tè a, men pou tout mond sivilize a.

GSAM 101Travay Joseph Wolff

GSAM 101.2Li ta ka bon nan pwen sa a pou nou atire atansyon sou kèk reyalite konsènan dimansyon pwoklamasyon vini an:—

GSAM 101.3"Nan lane 1831, Joseph Wolff, D.D., te voye kòm yon misyonè soti Grann Bretay pou l te travay pami Jwif yo nan Palestin. Li menm, daprè jounal li yo, jiska lane 1845, te pwoklame vini rapid Senyè a nan Palestin, Lejip, sou rivaj Lanmè Wouj la, Mezopotami, Krime, Pèsi, Jòji, toupatou nan Anpi Otoman an, nan Grès, Arabi, Tiki, Bokhara, Afganistan, Kachmiri, Endostan, Tibèt, nan Peyi Ba, Ekòs, Ilann, nan Konstantinòp, Jerizalèm, Sen Helena, epitou sou bato nan Mediterane, ak nan vil Nouyòk, pou tout denominasyon. Li deklare ke li te preche pami Jwif, Tik, Mohameden, Parsi, Endou, Kaldeyen, Yesed, Siryen, Sabyen, bay pasha, cheik, chah, wa Organtsh ak Bokhara, rèn Lagrès, elatriye."9

GSAM 101.4Nan Yemenn, nan rejyon kote desandan Obab, bòpè Moyiz la, rete, Joseph Wolff te wè yon liv li pale de li konsa: "Arab yo nan zòn sa a gen yon liv yo rele 'Seera,' ki pale de 'Dezyèm Vini Kris la, ak Rèy Li nan Glwa!'"10

GSAM 102.1Nan Yemenn, li te pase sis jou ak Rekabit yo, sou yo li di: "Yo pa bwè diven, yo pa plante jaden rezen, yo pa simen grenn, yo viv nan tant, epi yo sonje pawòl Jonadab, pitit Rekab la. Avèk yo te gen pitit pèp Izrayèl la, ki soti nan tribi Dan an, ki rete toupre Terim nan Hatramawt, ki t ap tann, menm jan ak pitit Rekab yo, arive prese Mesya a nan nyaj syèl la."

GSAM 102.2Nou wè, dapre sa ki anwo a, ke pandan katòz ane sa yo, se Wolff li menm ki te pwoklame nouvèl ke Kris la prèt pou l vini nan plis pase ven nasyon diferan. Pandan menm peryòd la, doktrin nan te gaye anpil anpil an Almay, sitou nan Sid pami Moravyen yo.

GSAM 102Mesaj la nan Almay ak Larisi

GSAM 102.3Yon ekriven angle, Mourant Brock, fè nou konnen ke "nan Wurtemberg te gen yon koloni kretyen ki te gen plizyè santèn moun, ki t ap tann vini rapid Kris la." Doktrin nan te pwoklame nan lòt zòn Almay pa Hengstenberg, ki nan epòk sa a yo te di ki te teyolojyen ki pi talan nan peyi a.

GSAM 102.4Nan jounal Review and Herald, 13 Desanm 1892, Pastè L. R. Conradi ki soti Almay di:—

GSAM 102.5"Bengel, an Almay, te limen lanmou pou parèt Senyè nou an nan kè anpil moun, sa ki te mennen dè milye moun etidye pawòl pwofetik la yon fason yo potko janm fè anvan.... Limyè a te klere an Almay, epi yo te distribye piblikasyon ki te montre aplikasyon pèryòd ven-twa san jou a. Yon reveye relijye te swiv, sitou nan Wurtemberg, e pandan pèsekisyon te kòmanse, dè santèn fanmi te ale nan Sid Larisi, epi la yo te gaye l pami pwòp konpatriyòt yo ki te demenaje la plizyè ane anvan sa. Pandan pastè yo t ap fèmen legliz yo, avèk kèk ti eksepsyon, yo te konn fè 'stunden' yo, oswa 'èdtan' reyinyon yo, nan kay prive, e dè santèn moun te konvèti. Menm nan epòk sa a, yo te konn diskite sou Saba a pami yo, men kòm pèsonn pa t pran inisyativ, sijè a te rete anba. Yon kiltivatè ris te konvèti nan 'stunden' an, epi li te kòmanse menm travay la pami Ris yo. Sa te finalman mennen nan gwo mouvman 'Stundist' jodi a, ki gen enfliyans li rive nan kwen ki pi lwen nan Siberia ak Trans-Kawkaz la."

GSAM 103.1Nan jounal Review and Herald, 31 Jiyè 1891, gen yon deklarasyon Pastè Conradi fè konsènan Frè Schäche ki soti Ostrali, ki, nan epòk li pale a, te abite Silèzi, epi ki te travay pandan yon tan pou enterè misyon lokal Pè Gosner, yon evanjelis teyolojyen Alman ki te gen gwo renome. Nan men Frè Schäche, li bay sa ki annapre a konsènan liv Kelber la:—

GSAM 103.2"Apre 1836, oswa lè Kalkil Bengel la te ekspire, te parèt nan jounal konte Schweidnitz la yon avi ki soti nan libreri Mesye Sommerfeldt la, konsènan yon liv L. Henry Kelber te ekri, sou gwo evènman ak bèl evènman ki te dwe fèt nan ane 1843 ak 1844. Mwen pa sonje tit egzak liv la. Nou te jwenn liv sa a, epi nou te li l ak yon bann moun ki te enterese, ak pòt fèmen, nan ane 1839-40. Liv la te montre apati de liv Danyèl, Revelasyon, ak Matye 24, ke fen an te pwòch, epi li te genyen tou yon tablo kalkil ki te montre kijan yo te rive jwenn dat sa a."

GSAM 103Mesaj la nan Grann Bretay

GSAM 103.3Nan yon piblikasyon an Anglè ki rele The Millennium, yo deklare ke "sèt san minis Legliz Angletè t ap fè kri retou Delivransè a." Pami kèk nan minis ki te gen plis talan nan epòk la, te genyen sila yo ki te pwoklame doktrin vini an an Angletè soti 1840 rive 1844. Pami yo, n ap mansyone non Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Doktè Nisbett, Reveran A. Dallas, M.A. [nan liv li a, Look to Jerusalem, paj 114, li aplike parabòl Matye 24 la pou jenerasyon sa a], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry, elatriye.

GSAM 104Mesaj la nan Peyiba

GSAM 104.1Doktrin dezyèm vini an te pwoklame nan Peyiba pa Hentzepeter, yo te di se te, nan epòk sa a, minis ki te pi kapab nan peyi a. Li te gadyen Mize Wayal la nan Laey, sou nonmen wa a. Li di de tèt li, nan yon lèt li te ekri bay editè Midnight Cry la, nan mwa jen 1844, ke atansyon li te atire sou sijè a pou premye fwa pa yon rèv ki te enpresyonan anpil. Li te fè rechèch nan Ekriti yo sou sijè a, epi an 1830 li te pibliye yon ti liv ki te prezante doktrin nan. An 1841 li te pibliye yon lòt ti liv sou fen mond lan. Nan menm lèt la, li di premye enfòmasyon li te resevwa konsènan William Miller ak lòt moun ki t ap pwoklame doktrin vini Jezi a ki toupre a piblikman, se te an 1842, lè l t ap pale ak yon moun ki te soti Amerik pou vin Oland.

GSAM 104Mesaj la nan Tartari

GSAM 104.2Depi nan lane 1821, doktrin sou vini Senyè a te deja kwè e t ap anseye nan Tartari. Nan menm epòk sa a, yo te voye yon misyonè Ilandè nan peyi sa a, epi yon prèt Tartar te poze l kesyon an, "Ki lè Kris la ap vini pou dezyèm fwa?" Li te reponn ke li pa t konnen anyen ditou sou sa, lè sa a, prèt la te montre li sezi anpil devan yon repons konsa ki soti nan bouch yon misyonè ki te vini pou anseye yo doktrin Bib la, epi li te fè remake ke li te panse "tout moun ki gen yon Bib ta dwe konnen sa." Apre sa, prèt la te bay opinyon pa l, li te di li panse Kris la t ap vini anviwon ane 1844. Nou jwenn enfòmasyon sa a nan jounal Irish Magazine, an 1821.

GSAM 104Mesaj la an Amerik, nan peyi End, ak sou Kontinan an

GSAM 104.3Nan liv Advent Tracts, Volim 2, paj 135, an 1844, Mourant Brock ki soti Angletè di:—

GSAM 105.1"Se pa sèlman nan Grann Bretay moun ap tann Retou Delivransye a byento, epi k ap leve vwa avètisman, men tou nan Amerik, End, ak sou kontinan Ewòp la. Nan Amerik, gen anviwon twasan minis pawòl la k ap preche 'evanjil wayòm sa a;' tandiske nan peyi sa a, gen anviwon sèt san minis Legliz Angletè k ap leve menm rèl la."

GSAM 105Pou Chak Pò Maren sou Latè

GSAM 105.2E. R. Pinney, ki soti Seneca Falls, N.Y., yon pastè batis devwe ki te bay lavi li pou pwoklamasyon doktrin vini an, nan liv li a Exposition of Matthew 24, paj 8, 9, te di:—

GSAM 105.3"Depi 1842, yo te gentan voye piblikasyon sou dezyèm vini an nan tout estasyon misyonè nan Ewòp, Azi, Afrik, ak Amerik, sou toude bò Mòn Wòch yo.... Kòmandan bato nou yo ak maren yo di nou ke yo pa rive nan okenn pò kote yo pa jwenn pwoklamasyon sa a te rive anvan yo, e yo souvan fè yo kesyon sou sa."

GSAM 105Twa Mil Moun k ap Pwoklame Mesaj la

GSAM 105.4Pastè G. W. Mitchel, ki soti Zanesville, Ohio, yon lòt minis ki te pwoklame doktrin nan li menm, te di moun k ap ekri a nan yon konvèsasyon nan Newark, Ohio, 8 Out 1894, ke Pastè William Miller te di l, nan yon konvèsasyon nan McConnellsville, Ohio, nan mwa septanm 1844, ke li te genyen "non ak adrès twa mil minis nan divès kote sou latè ki t ap pwoklame, 'Gen krentif pou Bondye, epi bay li glwa; paske lè jijman l la rive,' pifò ladan yo te nan Amerik di Nò ak Grann Bretay."

GSAM 105.5William Miller, pandan l t ap pale de gwo pwopagasyon "kri" sa a, te di:—

GSAM 105.6"Youn oubyen de moun nan chak kwen mond lan pwoklame nouvèl la, e yo tout dakò sou lè a,—Wolff nan Azi; Irving, ki te nan Angletè; Mason nan Ekòs; Davis nan Kawolin disid; ak yon bon kantite moun nan rejyon sa a, ap, oubyen te konn, bay kri sa a."11

GSAM 106Voice of Elijah Hutchinson Voye lajman

GSAM 106.1Pastè R. Hutchinson, an 1837, yo te voye l soti Angletè kòm yon misyonè Wesleyen pou Kanada. Finalman, li te vin rete Monreyal. Li te gen anpil kontak nan peyi etranje. Nan ane 1843 ak 1844, li te pibliye yon jounal ki te rele Voice of Elijah, kote li te pale sou doktrin adven an. Kòm li te gen aksè fasil ak bato pou peyi etranje, epi li te gen privilèj pou l voye gwo pakè dokiman li yo san okenn frè pou lapòs, li te voye yo an gwo kantite nan tout kote sou latè. Li te di konsènan pwòp travay li, ke li te voye yo gratis nan Nouvèl Skosy, New Brunswick, New Foundland, Angletè, Ilann, Ekòs, Peyi Gal, Lafrans, Almay, Konstantinòp, Wòm, ak nan tout zòn wayòm Britanik la ak koloni li yo.

GSAM 106Nan Zile Sandwich yo

GSAM 106.2Nan jounal Midnight Cry dat 12 Oktòb 1843, te gen yon lèt Madan O. S. Burnham, ki te soti Kaloa, sou zile Kaui, nan Zile Sandwich yo. Li menm ak mari li te pwofesè lekòl nan zòn sa a. Yo te aksepte doktrin adven an, e yo t ap pwoklame l la, epi te gen yon gwoup kretyen ki t ap adore avèk yo sou zile yo.

GSAM 106Mesaj la Konpare ak Mesaj Jan Batis la

GSAM 106.3Konsa nou wè ke doktrin vini an te pwoklame nan yon mezi ki te byen ase pou akonpli prediksyon ekriti yo konsènan li.

GSAM 106.4Mesaj ki te pou anonse premye vini Kris la te deklare pa pwofèt Ezayi nan pawòl sa yo: "Vwa moun k ap rele nan dezè a: Prepare wout Senyè a, fè yon gran chemen dwat nan dezè a pou Bondye nou an. Tout vale yo ap leve, e tout mòn ak ti mòn yo ap bese: e sa ki koube yo ap vin dwat, e sa ki rèd yo ap vin plat: e glwa Senyè a ap revele, e tout moun ap wè li ansanm: paske bouch Senyè a pale l."12 Pwofesi sa a te akonpli nan travay "Jan Batis la, ki t ap preche nan dezè Jide a, epi ki t ap di: Fè repantans nou: paske wayòm syèl la toupre."13

GSAM 107.1Nonm sa a, poukont li, pandan sis mwa travay nan yon sèl peyi, Jide, te akonpli prediksyon mèveye sa a. Pandan pwofesi sa a te limite travay Jan la nan tan ak kote, se pa menm bagay la pou pwofesi ki gen rapò ak anons dezyèm vini an, paske travay la te dwe fèt ak yon "gwo rèl," e li te dwe mondyal nan echèl li.

GSAM 107.2Konsa, lè nou konsidere reyalite yo prezante, nou wè ak ki presizyon pwofesi sou mesaj vini an te akonpli. Tan Bondye te rive pou parabòl pye figye a te anseye, pou premye anons mesaj premye zanj lan te fèt, epi li te leve mesaje li yo pou pwononse kri a bay tout nasyon, pèp, ak lang.

Notes

  1. Matye 24:32-35. ↩
  2. Women 10:14, 15. ↩
  3. Matye 24:29, 30. ↩
  4. Matye 24:29. ↩
  5. Mak 13:24. ↩
  6. History of the Reformation, Liv 8, chapit 1, paragraf 2, 3. ↩
  7. Ibid., Liv 12, chap. 3, par. 10. ↩
  8. Ibid., Liv 18, chapit 2, paragraf 12. ↩
  9. Voice of the Church, p. 343. ↩
  10. Mission to Bokhara pa Wolff. ↩
  11. Lectures pa William Miller, p. 238, 1843. ↩
  12. Ezayi 40:3-5. ↩
  13. Matye 3:1, 2. ↩

Note

Back