Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
19 / 29
19 / 29

Kapitulo 18 — Panangasikaso na Dios ed Gawa na Panag-imprenta

John Norton Loughborough

GSAM 281.1“INSAN et naamtaan tayo, no ituloy tayon man-amta ed Katawan; say pampaway to et akaparaan a singa kabuasan.”1

GSAM 281.2Anggad nen bulan na Hunyo, 1849, say kimey nen Pastor White tan say asawa to tan si Pastor Bates et akasentro labat ed saray Estado na New England. Diad sayan panaon, akila si Miss Clarissa Bonfoey, a taga Middletown, Conn., ed pamilya nen Pastor White. Antikey ya panaon antis na saya, inatey so ina to, ya intilak to ed sikato so amin a kaukulan para ed panag-asikaso na abung ed melag a sukat. Diad saya a paraan, si Pastor White et akapangiletneg lamet na panag-asikaso na abung; tan saya et ginawa to ed sakey a parte na abung nen Mr. Belden ed Rocky Hill, Conn.

GSAM 281Gapo na Modernon Espiritualismo

GSAM 281.3Nen Marso 24, 1849, sakey a pankakatipon so ginawa ed Topsham, Maine. Diad satan a Sabado, si Mrs. White et akaawat na sakey a pakanengneng; say tema na saya et sankaimportantian. Nayarin mas natalosan a maong so bista no nonoten nin unona so pangkabilugan ya ideya na situasyon ed saman a panaon.

GSAM 281.4Diad sampot na Marso, 1848, diad Hydesville, Wayne Co., N.Y., ginmapo so “misteryoson tanol,” odino say diad saginonor et nagmaliw ya “saray panagkatok na espiritu.” Unona ya agawa iya ed abung na pamilyan Fox. Diad sampot na kaleldo, say pamilya et inmalis ed Rochester, N.Y., no iner, diad Corinthian Hall, ginawa ray pampublikon demonstrasyon, tan saray bibii et sinubok ed sankasiketan ya pan-usisa na saray komite ya binuo na saray bibii tan lalaki ya pinili manlapud saray sankamaungan ya mamamayan para ed satan a gagala. Anggano say karaklan ed saray totoo et tinuring da ray kaletket bilang panloloko, odino antokaman ya panagdaya na lima, saray mas mainomay a manisia et daiset labat so ideya da ya onbaleg iya ed anggan anton baleg a sukat.

GSAM 282Saray Hula Nipaakar ed Spiritualism

GSAM 282.1Diad samay pakanengneng ya abitla ed tagey, anengneng nen Mrs. White ya say misteryoson panagkatok ed Rochester tan arum niran lugar et say pakayari nen Satanas, tan saray ontan a bengatla et lalon ondakel; tan saraya et isulong da so kawes na relihyon, pian napaugip so saray naliliwa ed mas baleg a seguridad, tan pian naala so isip na saray totoo na Dios, no posible, ed saratan a bengatla, tan pian walay duwa-duwa ra ed saray bangat na Espiritu Santo.

GSAM 282.2Balet daiset, no wala man, ed saman a panaon so anggan daiset labat ya amta da ya say Spiritualism et onkalat ed interon mundo unong ed impropesiya, odino magmaliw ya sakey a relihyon, a walaan na saray regular ya organisadon iglesia tan pastor.

GSAM 282Asumpal a Prediksyon

GSAM 282.3Say katuparan na propesiya, balet, et malinew no isipen tayo so bilang na saray miyembro da, ya unong ed report et 10,000,000 diad Estados Unidos labat. Nipaakar ed say natan ya kawes dan pangrelihyon, iter mi so onggendan manlapud Review and Herald, Washington, D.C., Nobyembre 12, 1903:—

GSAM 282.4“Diad agano nin kombensyon na National Association of Spiritualists, ya ginawa ed sayan syudad, inaprobaan so sakey a balon ritual. Nanggawa na probisyon para ed ‘ordinasyon’ na saray pastor odino ministro, tan sakey a grupo na saray mananisia ed Spiritualism so kinabirbir bilang sakey a ‘iglesia.’ Napatnagan iya diad panagbasa ed onsublay a seksyon manlapud balon ritual:—
GSAM 282.5“‘Anggapoy pastor o ministro so nayarin ipasen ed sakey a iglesia o sosyedad no agni sikatoy pormal ya niletneg ed pwesto diad panamegley na samay kabat la manlapud saray inmunan panaon na historya na relihyon bilang serbisyo na ordinasyon. Anggapoy too so nayarin magmaliw a kandidato para ed ordinasyon anggad agni sikatoy akaawat na tawag para magmaliw a pastor na sakey a iglesia o sosyedad, o aturo bilang misyonaryo na sakey a State Spiritualist Association, ya akarehistro bilang relihyoson grupo ed Estado no iner so kawalaan to, o na National Spiritualist Association of the United States of America. Amin a totoo a kandidato para ed pastorado o para ed trabahon misyonaryo et nepeg a nagmaliw ya anggan labat taloy taon a walad interon pankakasakey ed sakey ya iglesia o sosyedad na Spiritualist, tan anggan labat duay taon a sakey a lisensyadon ministro, a inautorisa na Estado o na National Association bilang sakey a managsalita ya walad panagsubok. Saray pastor a niletneg ed mas antikey nen sakey a interon taon et ag-nabalor para ed ordinasyon.’”

GSAM 283Si Pastor White ed Oswego, N.Y.

GSAM 283.1Lapud say trabaho na panag-imprenta et walad Oswego, N.Y., inyalis nen Pastor White so panayaman to manlapud Connecticut paonla ed sayan lugar nen kalgasan na 1849, tan diad saya et ginawa, ed parehon taon, nen Nobyembre 3, so sakey a komperensya na saray mananisia. Nipaakar ed saray sinmublay a kimey da, kuan nen Mrs. White:—

GSAM 283.2“Nansumpal kamin nandesisyon nen saman ya katungkulan mi so manlingkor ed Estado na New York. Alikna na asawak so pabigat ya isulat tan ipalapag. Nangarkila kami na abung ed Oswego, nangutang kami na gamit ed saray agagi mi, tan nampan-asikaso kami la na abung. Diman et nansulat, nan-publish, tan nan-ebanghelyo so asawak. Kailangan ton lawas ya isulong so baluti, ta mabetbet ya kaukolan ton milaban ed saray mangibabagan Adbentista ya mangibabalang na lingo, man-eebanghelyo na espisipikon panaon, tan manaanap na paraan pian napauges so amin ya nayarian da kontra ed pananisia mi.”2

GSAM 283Impalapag so Second Advent Review

GSAM 283.3Nen panaon na panag-ani nen 1850, napanonot ya maong so manggawa lamet na pananguman; kanian si Pastor White et yinmalis ed Paris, Maine, no iner so inmunan tomo na Second Advent Review and Sabbath Herald et impalapag ya amidua kada bulan, a walaan na labintalon numero, a balang sakey et walaan na waloran pahina a duaray kolumna, a say sukat na imprentan pahina et pitoran pulgada tan sakey-ka-walo ed sakey a dapag, tan samploran pulgada tan sakey-ka-apat ed sananey a dapag. Say unonan numero et nida-date nen onsublay ya Nobyembre, tan say unor a numero, nen Hunyo 9, 1851.

GSAM 284.1Say impabaleg na papel kumpara ed Present Truth et sakey a maong a paneknek ed suston panlalaknab na katuaan, say indakel na saray manag-obra ed sayan gawa, tan saray sumusuporta ed sayan kimey. Lapud libre so papel, iilaloan ya ontulong iray kakaaro na sayan gawa ed impangipaway to, tan ginawa da itan. Anggano saray mananisia et maslak ya ordinaryo labat so kabibilay da, tinmulong ira unong ed impan-prosperar na Katawan ed sikara, tan ginawa da unong ed pakayari da pian itulak so karwahe na katuaan.

GSAM 284Ginapo nen J. N. Andrews so Panangasaba

GSAM 284.2Diad sayan panaon, si J. N. Andrews, ya manaayam ed Paris, Maine, so nampisa na pampublikon kimey to bilang sakey a ministro na ebanghelyo tan sakey a manunulat nipaakar ed saray relihyoson topic. Diad Review para ed Mayo, 1851, walay artikulo to ya an-okupa na masulok ya limaran pahina nipaakar ed tema na taloran mensahe. Diad saya, in-aplika to so propesiya na duaran-sungay ya ayep na Apocalipsis 13 ed Estados Unidos, ya inala to so posisyon, base labat ed biskeg na propesiya, ya say pamipilit ed saray totoo ya sumpalen da so Simba bilang Sabado so magmaliw ya punto no iner so pankakasakey na iglesia tan estado so diad kaunoran ya itatag diad sayan bansa. Say argumento to et akabase ya intero ed propesiya, lapud anggapoy grupo ed saman a panaon ya maseseg ya onkikimey ed satan a direksyon, say sankamasesegan ya balikas ya naromog ya pabor ed satan et say imbaga nen Dr. Durbin, ya inala ed Christian Advocate and Journal, ya angibaga na:—

GSAM 284.3“No say Kristianismo et magmaliw ya moral tan espiritual a bilay na estado, say estado et obligado, diad panamegley na saray magistrado to, ya sebelen so malinew a panaglabag ed sagradon Simba, bilang paraan na pansalimbeng ed sarili to.”

GSAM 285Panaglako na Saray Uma Pian Tulongan so Gawa

GSAM 285.1Nen saman a panaon, saray totoo a singa di Hiram Edson, a taga New York, tan si Cyrenius Smith, a taga Jackson, Mich., et nainspirasyon a ilako so saray uma da, a say balang sakey et manbili na $3,500, tan man-upa na uma para ed sarili dan usaren, pian walay pundo dan makatulong ed nanduruman gawa ya ompaway ed panag-ituloy na kimey na mensahe.

GSAM 285Pan-akar na Trabaho na Panag-imprenta ed Saratoga

GSAM 285.2Nen 1851, si Pastor White et inmalis manlapud Paris, Maine, paonlad Saratoga Springs, N.Y., tan dia et nampan-abong lamet, a kaiba so inabulon gamit, tan impalapag to so komaduan bolyum na Advent Review, a say unonan isyu et nampetsa na Agosto 5 na satan met a taon. Sayan bolyum et walaan na labin-apat ya isyu, tan impalapag mamindua ed sakey bulan. Say unor ya isyu et impalapag nen Marso 23, 1852. Say ngaran na dyaryo et medyo binaliw manlapud Second Advent Review, singa ed Vol. 1, ya nagmaliw ya Advent Review and Sabbath Herald, say ngaran ya anggad natan et itatagar to ed kawalon pulu tan duaran bolyum to. Say sukat na dyaryo et pinalaknab ya nagmaliw ya taloran kolumna tan waloran pahina, ya say imprentan pahina et walay sukat ton walora tan sakey-ka-apat ed labinsakey tan talo-ka-apat ya pulgada.

GSAM 285.3Napatnagan manlapud impabaleg na say datin tan natan nin journal na denominasyon, ya amin ya pananguman et para ed pankaabigan, ya mangipapanengneng na makatunongan ya panag-asenso, tan mangiiter na malinew ya ebidensya ya say kimey na komatlon anghel et “niletneg la pian mansiansia.”

GSAM 285Panag-imprenta ed Rochester—Pankikiyarian na Hand-Press

GSAM 285.4Nen Mayo 6, 1852, say unonan numero na Volume 3 na Advent Review and Sabbath Herald so impalapag ed Rochester, N.Y., tan in-imprenta ed sakey a press tan tipo ya kayarian na saray Adbentista na Komapito ya Agew. Si Hiram Edson so angipautang na pundo pian makasaliw na sakey a prensa na imprenta ya Washington ya paandaren na lima, kaiba so tipo tan materyales para ed panag-ayos na opisina. Say bayar to et naawat to no ondateng la ray donasyon manlapud saray kakaaro na katuaan. Satan ya prensa na imprenta ya paandaren na lima et walad opisina na Review and Herald ed Battle Creek, Mich., anggad naderal ed apoy nen Disyembre 30, 1902. Diad saman a panaon, itan so tinuring a sankamaungan a proof-press ed opisina. Diad Numero 12, Vol. 3, Oktubre 14, 1852, impaamta ya say gastos ed panag-ayos na opisina ed sayan press tan materyales et $652.93, tan say naawat para ed satan a gagala anggad satan a petsa et $655.84. Diad sarayan labinduan numero na papel, 2,000 a kopya na balang numero so in-imprenta tan impalapag ya libre.

GSAM 286Nampisa so Youth’s Instructor

GSAM 286.1Nen Agosto, ginapoan ed opisina na Review so publikasyon na Youth’s Instructor, a sakey a bulan so pansusulatan. Natan et sakey simba la, a mamipat a beses so karakel na babasaen ed kada isyu nen say dati.

GSAM 286Si Uriah Smith, Akilaok ed Opisina

GSAM 286.2Nen 1853, ginapoan nen Pastor Uriah Smith so kimey to ed opisina na Review and Herald, no iner et nansiansia ed sakey a responsable a posisyon ed loob na kapalduan siglo. Nen saman a taon (1853), unonan impaamta ed Review and Herald a saramay labay da et makasaliw na saray publikasyon mi diad pambayar na gastos a presyo. Para ed amin ya arum, libre so saray imprentan materyal, lapud say kakulangan et sinumpal na saray donasyon na saray maabig tan malabay a puso. Nen 1854, impaamta ya say presyo na Review a mamindua ed sakey bulan et $1.00 ed sakey taon. Diad satan met a taon, diad sakey a miting ed tolda ya ginawa ed Macomb County, Michigan, nen bulan na Hulyo, ginawa so sagpot ya ilako iray publikasyon tayo. Legan na sayan miting, $50 a kantidad na libro so alako. Si Pastor White, nen pinansalita to nipaakar ed sayan sagpot, et inkuan to, diad panamegley na Review, “Ipapanengneng na saya ya saray libro tayo et nayarin ilako.”

GSAM 286Panawagan para ed $500 a Pondo na Trakto

GSAM 286.3Diad Review na Oktubre 12 tan Disyembre 24, 1854, nampawag para ed $500 a pundo para ed saray traktado pian makapangiter so opisina ed saray ministro na saray traktado para ed libre iran panag-waras kaiba na kimey da, tan ontan met para ed “pundo na tulong a $500 para ed opisina, pian say Review et regular ya naipablaak kada simba, imbes ya no maminsan et ag naipablaak so sakey a simba lapud kakulangan na pundo.”

GSAM 287Inlako di J. P. Kellogg tan Henry Lyon so Saray Uma da

GSAM 287.1Diad sayan panaon, si J. P. Kellogg na taga Tyrone, tan si Henry Lyon ya manaayam ed abay na Plymouth, Mich., et inlako da ray uma da, ya say balang sakey et manbili na manga $3,500, parad saksakey ya gagala ya mangiter na pundo ya usaren ed panangipaalagey na trabaho; tan ontan, duara nin agagi ya taga Michigan so nansulong ed dugan panaon, ya walaan na akaparaan ya pundo tan malabay ya puso pian ontulong no iner so sankakaukolan na tulong. Say una et nankimey ed panaggawa na walis ed Jackson, Mich., legan a say komadua et yinmalis ed Battle Creek, tan nankimey bilang karpintero pian pambilayen so pamilya to.

GSAM 287Amin ya Papeles tan Libro Mi ed $3.00

GSAM 287.2Diad sampot na Volume 6, Hunyo, 1855, makala so sakey na Review tan Instructor para ed sakey taon, kaiba so kompleton set na amin ya pamphlet, traktado, tan sakey a libro na himno, a singa samay uusaren ed saman,—duwamplo tan anem a pampleto tan traktado, amin ya nibilang,—ed kantidad na $3.00. Say niletneg a presyo na Instructor et duwamplo tan liman sentimos para ed labinduan isyu.

GSAM 287Inimbitaan so Opisina na Review ed Michigan

GSAM 287.3Nen bulan na Abril, 1855, si Pastor White tan say asawa to et pinmawil ya binmisita ed Michigan, tan nanggawa na saray miting ed nanduruman lugar. Nen ika-28 tan ika-29 na satan met a bulan, walay komperensya ya ginawa ed Battle Creek, ya legan na satan et binotosan na saray agagi ed Battle Creek ya imbitan si Pastor White ya iyalis so opisina na Review manlapud Rochester paonlad Battle Creek. Si Dan Palmer, Cyrenius Smith, J. P. Kellogg, tan Henry Lyon et nankasakey ya mangiter na $300 so balang sakey, ya anggapoy interes, pian makagawa na kabuuan ya $1200, pian makasaliw na lote tan mangipaalagey na opisina na panag-imprenta. Kanian, akaseguro ira na sakey a lote diad abagatan-bukig a suyok na West Main tan Washington Streets, tan nampaalagey ira diman na sakey a duaran-pisos a kiew a bilding ya 20 x 30 a piye so sukat to, ya walaan na 20-a-piye ya poste.

GSAM 288Unan Abung-Panitiponan ed Battle Creek

GSAM 288.1Diad satan met a panaon, impaalagey so unonan abung-panlilimog na Adbentista na Komapito ya Agew diad Battle Creek, a 18 x 24 a piye so sukat to. Sayan simplin bilding, a pinankaluban na tabla manlapud dalem anggad tagey tan pinankaluban na batten, so akatindek ed abay na amianen-sagor a suyok na Karsada na Van Buren tan Cass.

GSAM 288Diad Unan Opisina mi na Panag-imprenta

GSAM 288.2Say unonan isyu na Review ya impalapag ed Battle Creek diad sakey ya opisina ya kayarian na saray Adbentista na Komapito ya Agew et nida-date na Disyembre 4, 1855. Say presyo na papel ed saman et in-establisa ed $1.00 kada tomo ya walay duwamplo tan anem ya isyu; balet nankolekta na saray donasyon pian ipawit ya libre so papel ed saray mairap ya manepeg. Manlapu la'd satan ya panaon, si Pastor Waggoner tan Cottrell et halos naynay ya kontribyutor ed saray kolum na Advent Review.

GSAM 288.3Diad Review na Disyembre 18, 1855, say komite na panag-imprenta et nanggawa na sakey a balikas ya para ed saray trabahador natan ed opisina et singa makapakelaw. Oniay kuan to: “Agmi nanenengneng no akin ya saramay mantratrabaho ed opisina et ag dapat makaawat na makatunongan a bayar para ed serbisyo da. Say editor et manga-awat labat na kapaldua na nayarin naala to ed arum a lugar.” Maong ya ibaga ya say kaslakan ya sueldo nen saman et aliwan kapaldua na natan, tan say kapaldua ya sueldo nen saman et aliwan masulok nen katlo o kapat na ibabayar na opisina parad parehon trabaho natan. Saray trabahador ed opisina nen saman ya panaon et inikdan da na regalo so kapaldua na balor na serbisyo da pian say ebanghelyo na katuaan natan et naipabasa.

GSAM 288Panawagan para ed Power-Press tan Engine

GSAM 288.4Diad Review nen Marso 19, 1857, unonan insuhesti ya kaukolan so sakey a power-press tan makina tan nepeg ya alaen para ed pan-imprenta na saray papel, trakta, tan libro. Unong ed report nen Abril 2, ginawa so desisyon ya manaliw na sakey ya Adams power-press, tan pitoran lalaki so nansipan na $100 so balang sakey para ed panaliw to. Diad tinmumbok ya isyu, walay impaamta ya say imprenta tan makina et magastos na manga $2,500, tan saray sipan et akatipon la na $1,700.

GSAM 289.1Diad sakey ya editorial nen Pastor White diad Review nen Agosto 13, 1857, narumog iyan makapaseseg ya balikas: “Anggapoy utang na opisina mi. Wala so pangkabilugan ya pundo na libro ya $1,426, ya natan et in-invest ed saray libro. Say balon power-press et manaandar la tan marakep so pan-andar to, tan maong so pakanengneng ya magano lan onandar panamegley na pakayari na singaw, tan amin et abayaran la. Saray operasyon mi ed tolda et mas maong so suporta nen say dati.”

GSAM 289Unonan Rapor na Panaglako na Libro

GSAM 289.2Nen Oktubre 29, 1857, nireport ed Review ya say lako na libro ed apalabas ya duaran taon et $1,287.91, ya sikato so unonan report na onyan klase ya ginawa anggad ed sayan petsa. Sikato so sakey a tanda na pan-uswag na gawa, kanian sakey a panlalapuan na panamaseseg, lapud impanengneng to ya say katuaan et onkikibang, tan “singa saray ilog na liwawa ya mankikayat ed intiron mundo.”

GSAM 289Opisina na Review, Sakey a Ligtas a Panag-iponan

GSAM 289.3Diad Review nen Agosto 13, 1858, inmunan impresenta ed saray totoo tayo so ideya ya gawaen so opisina ya panag-iponan na sobra-sobran pondo. Saray totoon walay kuarta da ya agda kaukolan ed tampol et nayarin gawaen dan panag-iponan so opisina, ya naala da ed anggan anton oras base ed order no kapigan da kaukolan, tan diad onia et naikdan na benepisyo so opisina ed panamegley na panggamit ed satan. Lapud impang-aplika ed sayan suhestiyon, lalon pinabiskeg to so pinansyal ya biskeg na sayan kimey.

GSAM 289.4Manlapud saman ya panaon anggad natan (1905), anggapo ni so siopaman ya abalang so anggan sakey a dolyar ya impa-utang ed saray imprentaan tayo, odino ag akabawi na kuarta to sanen tinawag la. Saray matua tan maingat et tinuring da la ray opisina tayo na publikasyon ya mas maligen a panag-idulinan na sobra ran kuarta nen say saray bangko, ya mabetbet a nabangkarote. Saray bangko et walay kredito ed mundo, legan a saray imprentaan tayo et walay biskeg na interon denominasyon bilang “suporta” da.

GSAM 290Impangiletneg na Seventh-day Adventist Publishing Association

GSAM 290.1Say Seventh-day Adventist Publishing Association et niletneg nen Mayo 3, 1861, tan nampawit na saray sirkular ya mankikerew na saray subskripsyon para ed kapital ya stock ed presyon $10 kada parte. Diad loob na duaran simba, impaamta ya $4,080 ya stock so akasubskribe la.

GSAM 290.2Manlapud Hunyo 11 na satan a taon, say Review et impalapag na Seventh-day Adventist Publishing Association. Say unonan bilding na opisina ya impaalagey na asosasyon et walad abagatan-bukig a suyok na Main tan Washington Streets, diad pasen ya inekal so daan a bilding a kiew paonlad Kalamazoo Street. Sayan istraktura et duaran-pisos so katagey to, a gawa ed solidon padir a ladrilyo. Say itsura to et singa Griyegon krus, tan say arapan to et diad norte diad Main Street. Say sukat to ed bandad bukig tan sagur et 44 a piye, tan ed bandad norte tan abagatan et 72 a piye.

GSAM 290Unonan Impalapag ed Arum a Lenguahe

GSAM 290.3Unong-unong ya in-uswag so mensahe, tan balang maples ya galaw et nampabiskeg tan nampatibay ed trabaho. Diad sayan panaon, say imprentaan mi et angipaway na limaran pamphlet ed saray dayon lenguahe, talo ed Danish-Norwegian tan duara ed French; kanian ginapoan so pan-imprenta para ed saray dayon bansa.

GSAM 290.4Lapud tuloy-tuloy ya indarakel na saray miyembro, walay tuloy-tuloy met ya indarakel na pinansyal. Napatnagan iya ed report diad Review nen Mayo 16, 1863, no iner say sekretaryo na asosasyon et angiter na listaan na kabilangan na amin ya naawat a singa onia:—

GSAM 290
Naawat ed saray shares tan donasyon para ed Asosasyon anggad natan$10,374.13
Naawat manlapud opisina na Rochester700.00
Naawat para ed kaaruman a materyales300.00
Naawat ed pundo na libro1,355.00
Naawat para ed power-press tan makina2,500.00
Kabuuan$15,229.13

GSAM 291.1Intuloy ya imbaga na sekretaryo:

GSAM 291.1“Diad maingat ya pan-estima ed kayarian na asosasyon, say balor to et nidesisyonan ya ag onabeba ed $20,000, ya ngalngali $5,000 ya mas atagey nen say ginastos na saray kaaro na sayan gagala. Saya et mangipapatnag na kamaongan na integridad tan katapatan nen Agi White tan saramay akilaok ed sikato diad opisina na Review. “E. S. Walker, Sekretaryo.”

GSAM 291Pan-iyalis na Review ed Asosasyon

GSAM 291.2Lapud say trabahon panag-imprenta et asabi to irayan resulta panamegley na mairap iran trabaho tan sakripisyo nen Pastor White, say tubo ya nanlapud satan et singa la kien to; ta say pinanaloan et talagan nanlapud panag-nega to ed sarili, say dunong to ed negosyo, tan maingat ya panangasikaso to. Balet imbes ya inangken to, odino anggan antoy parte to, maliket ton inter ya amin ed iglesia; tan mas ni, nen binmoto so asosasyon, kayari na impangiorganisa ed sikato, ya dapat sikatoy makaawat na $6 kada simba para ed serbisyo to, $4 labat kada simba so inawat to.

GSAM 291Sakey a Papel ed Pacific Coast

GSAM 291.3Diad Review nen Abril 21, 1874, walay artikulo ya nanlapud si Pastor White, ya ditan, legan ton ibabaga so nipaakar ed trabaho diad Pacific Coast, imbaga to ya agmanbayag et kaukolan so pangiletneg na sakey a dyaryo ya ipapalapag kada simba, ya dedikado ed saray interes na sayan gawa diad satan a baybay. Kayari na antikey a panaon, nankalukas so dalan pian makasaliw na daiset a tipo tan materyales ed Oakland, ya panamegley na saratan, nen bulan na Hunyo, ginapoan so sakey a publikasyon a mamindua ed sakey bulan, a tinawag a Signs of the Times.

GSAM 291Panag-alap na Pundo

GSAM 291.4Kayari na impangipaimprenta na anemiran isyu na Signs, si Pastor White et pinmawil ed Bukig, ya kinerew to ed Komperensya na California ya mangitarya para ed publikasyon na say papel. Diad Heneral a Komperensya, nen Agosto 15, 1874, walay ginawan suhestiyon ed saray agagi ed Bukig ya mangipon na $6,000 pian makasaliw na press, makina, tan tipo para ed opisina na Signs, no saray agagi ed Pacific Coast et makapangipon met na $4,000 pian makala na lote tan mangipaalagey na angayan a bilding para ed opisina.

GSAM 292.1Si Pastor Geo. I. Butler, ya ed saman a panaon et sakey a miyembro na Komite na Heneral a Komperensya, et linma ed kampo-panagtipon ed Yountville, Cal., tan impresenta to so proposisyon ed saray agagi. Nen Oktubre 11, 1874, tinmubang ira ed pananawag diad impangipromisa ra na kantidad a $19,414 a kuarta.

GSAM 292Niletneg so Pacific Press

GSAM 292.2Nen Pebrero 2, 1875, si Pastor James White tan say asawa to, a kaiba ra di Pastor J. H. Waggoner tan arum niran epektibon trabahador, so sinmabi ed Oakland. Nen ika-12 na parehon bulan, tinawag so sakey a espesyal a sesyon na Komperensya na California, pian ikonsidera so sakey a lokasyon a pangipaalageyan na saray bilding para ed opisina na Signs of the Times. Kayari na maingat a panag-isip, nandesisyon iran mangala na saray lote diad sagur a dapag na Castro St., diad pegley na 11th tan 12th Sts. Diad satan met lan agew, sinaliw nen Pastor White tan John Morrison irayan lote, tan impangaran da ed sarili da so titulo, diad pakatalos ya no naporma la so Asosasyon, iyalis da ed satan so kabaleg na dalin ya napanonotan dan kaukolan para ed panguusar na korporasyon.

GSAM 292.3Nen Abril 1, 1875, niletneg so Pacific Seventh-day Adventist Publishing Association diad Oakland, ya say kapital to et tinakda ed $28,000. Say pegley a parte na saray lote ed Castro St. et, unong ed pinagkasunduan, impasa ed asosasyon, tan tampol ya impaalagey so sakey a bilding nen O. B. Jones, a taga Battle Creek, Mich., a say itsura tan sukat to et pareho ed opisina ya impaalagey ed Battle Creek, maliban labat ta say diad Oakland et gawa ed kiew imbes ya ladrilyo. Lapud akaparaan la iyan bilding ya usaren, inyalis so Signs of the Times ed balon opisina to nen Biernes, Agosto 27, 1875.

GSAM 293Pan-akar ed Mountain View

GSAM 293.1Diad sayan bilding, matagumpay ya intuloy so panag-imprenta na saray peryodiko tan libro anggad 1904, sanen ginawa so areglo ya iyalis so imprenta diad probinsya. Say rason na impangawa na sayan pananguman et inter na manager na Pacific Press diad sarayan salita:

GSAM 293.1“Diad pigaran taon, alikna na management na Pacific Press Publishing Company ya say dalin ya natan ya kawalaan na opisina ra na panangipalapag et masyadon mabli, tan say kalaknab na dalin et masyadon makipet, diad sentro na sakey a baleg a syudad diad sakey a distrito na panayaman, para ed saray gawaing pabrika, tan karunongan ed dakel a paraan so mananap na sakey a lugar ed probinsya no iner say dalin et mas mura, no iner saray empleyado et makala na saray abung ed makapabiskeg a kaliberliber, a walaan na espasyo ya magenap para ed saray hardin, kiew na prutas, tan pan-ingas; tan no iner saray bentahe ed panagpadala et maong. Satan a lugar et aromog tan aseguro diad baryo na Mountain View, Santa Clara County, talumplo tan siam a milya paabagatan na San Francisco, sakey a lugar ya akakombinan dakel a bentahe na syudad tan saray pankaabigan na makapabiskeg a bilay ed probinsya.”

GSAM 293Impan-gapo na Panag-imprenta ed Saray Dayon Bansa

GSAM 293.2Manpapanengneng na panlalaknab na katuaan, nanengneng tayo ya manlapud 1875 anggad 1878 so ginmapo so trabaho na panag-imprenta diad Basel, Switzerland, tan diad Christiana, Norway.

GSAM 293.3Nen kalgasan na 1875, walay report ya inter ed Review nipaakar ed lako na libro diad opisina labat na Review and Herald, diad loob na pitoran taon, manlapud 1868 anggad 1875, ya umabot ed $85,644.54, ngalngali anem a beses ya inmatagey kumpara ed pitoran taon ya apalabas, tan say benta para ed apatiran opisina (Michigan, California, Switzerland, tan Norway), diad loob na taloy taon, manlapud 1875 anggad 1878, et $98,163.73.

GSAM 293.4Walay impaamta ed Review nen Oktubre 17, 1878, ya amin ya libro, pamphlet, tan traktado ya imprenta na opisina na Review antis na 1864 et umabot ed 50,058,000 ya pahina. Manlapud 1864 anggad 1878 so bilang na saray pahina et 158,130,951, odino kabuuan ya 208,188,951 a pahina.

GSAM 294Say Youth’s Instructor et Nagmaliw ya Simba-simba

GSAM 294.1Anggad Enero 1, 1879, say Youth’s Instructor et im-publish ya binulan, balet diad sayan petsa, nen sinmublay ed koma-27 ya taon to, et im-publish ya simba-simba; tan sirin, say kausaran to et dinmakel na apat a beses.

GSAM 294Saray Inyalis nen Pastor White ed Asosasyon

GSAM 294.2Diad Review na Enero 23, 1879, walay pigaran balikas nen Pastor White nipaakar ed koneksyon to ed say gawa, ya manepeg ya ipresenta dia, lapud mas lalon mangipalinew ed saray sakripisyo ya ginawa ed trabaho na panag-imprenta. Say balikas et oniay kuan to:—

GSAM 294.3“Nen 1861, san impaalagey so Publishing Association ed Battle Creek, Mich., inter mi so listaan na saray subscribers mi tan say kanepegan ya mangipalapag lamet na amin ya gawa mi (ya nadesidi ya manbili na $10,000) ed samay asosasyon, ya $1,000 labat so natilak ed sikami; tan intuloy mi so trabaho mi bilang editor, manager, tan managpulong ed bayar ya $6 kada simba.
GSAM 294.4“Nen 1866, sanen pinmawil kami ed opisina na Review, kayari na graben sakit, aromog mi ran saray manager et manbabayar na samploran porsyento ed saray libo-libo, tan say kapital ya stock et abawasan ed $32,000;3 balet ed loob na apatiran taon, diad bendisyon na Dios, abayaran iray utang, say stock et inmatagey ed $75,000, tan sikami [say asosasyon] et walay $5,000 ed saray bangko.”

GSAM 294Say Kipapasen na Publishing House nen 1880

GSAM 294.5Diad Review nen Enero 15, 1880, kuan nen Pastor Butler:—

GSAM 294.6“Say imprentaan mi (Battle Creek) et agano nin pinalaknab diad impangipaalagey na sentral a parte ed leet na duaran bilding ed bandad bukig, kanian baleg so inyarum ed kapasidad tan kaginawaan na interon pasilidad. Wala ray pasilidad para ed electrotyping tan stereotyping, tan panggawa na sankamaungan a panagdayit tan panagtakob na saray libro. Diad katuaan, ibabaga na saramay nepeg a makaamta, ya sikato so sankaperpektoan tan sankakumpletoan a imprentaan ed Estado na Michigan.”

GSAM 295.1Anggano walay sayan impangpalaknab, nagmaliw ya kaukolan, antis ya manampot so tiagew, so mangipaalagey na balon bilding diad abagatan na manunan bilding, para ed kuarto na panag-imprenta. Diad sayan kuarto so inyalis so limaran prensa na imprenta ya paandaren na makina na asosasyon. Sakey ed sarayan press et mas baleg nen say antokaman ya datin inusar ed opisina. Sakey ya kapareho na sukat tan istilo et kapapangikarga met labat ed opisina na Signs of the Times, diad Oakland, Cal.

GSAM 295.2Diad Review nen Mayo 17, 1881, a nipaakar ed tagumpay na trabahon panag-imprenta diad sentral a panag-imprentaan ed Battle Creek, inkuan nen Pastor White:—

GSAM 295.3“No ekalen so kantidad na saray utang na Seventh-day Adventist Publishing Association manlapud maingat ya imbentaryo na saray kayarian, wala ni so niterak ya ag naiyalis tan personal a kayarian ya ag onkulang ed $105,000. Diad saya, amin ya kabaleyan tayo et angiter la na $34,432.17 diad panamegley na saray shares, donasyon, tan legado, tan pigaran matoor a lalaki tan bibii ya angiter na bilay da ed sayan kimey so nandaragdag na $70,567.83 [aliwan diad panamegley na donasyon, noag ingen diad panamegley na sakripisyo tan maingat a panangasikaso].”

GSAM 295Impangigapo na Gawa na Panaglako na Libro

GSAM 295.4Manlapud taon 1881, nanggawa na balon gawa so saray totoo tayo, tan linmoob ed trabaho na panaglako na libro para ed panaglako na saray publikasyon tayo. Lapud anggapoy sakton report ya ginawa na saray managlako na libro nipaakar ed saray lako da, anggad nen taon 1884, say report mi para ed satan a panaon et ginawa manlapud saray inreport a lako na apatiran imprentaan. Unong ed saray bilang da, say lako ed loob na limaran taon et $221,248.69. Legan ya onlalaknab so impluensya na sayan kimey manlapud saray misyon mi ed Central Europe tan saray bansa na Scandinavian, dinmakel so pankaukolan na saray publikasyon ed arum a lenguahe.

GSAM 296Panaglako na Libro ed loob na Sampulon Taon

GSAM 296.1Manlapud 1884 anggad 1894, sakey a peryodo na samploran taon, say panaglako na saray angkakabaleg ya libro mi ya adayit tan atakoban et maslak ya agawa na saray managlako na libro. Say benta ra ed sayan peryodo et $4,031,391.26. Legan na sayan panaon, say kimey mi et lalon pinalaknab diad impangipaalagey na saray imprentaan ed Australia; Tahiti, Saray Isla na Pacifico; Helsingfors, Finland; Hamburg, Alemanya; tan ed arum niran lugar. Say benta na saray managlako na libro para ed taon 1895, anggano mairap so panaon ed satan a taon, et, unong ed report, kabuuan a $357,467.23, kanian say kabilugan a total, kaiba la ray benta ya abitla tayo la, et $4,816,773.73.

GSAM 296Benta ed Limam Pulon Taon $11,000,000

GSAM 296.2Pian naamtaan so interon kantidad na lako manlapud 1854 anggad Enero 1, 1896, kaukolan nin isumlang iray numero na lako na saray libro para ed komersyo, pamphlet, traktado, tan tsart, unong ed impan-report na amin ya imprentaan para ed samay samploran taon ya abitla, ya say kantidad to et $3,458,278.23; a mangiter na kabilugan a total para ed panaglako na libro na denominasyon ed loob na duamplo tan duaran taon na $8,275,051.96. Pian ibaga ed sananey a paraan: Say benta ed loob na talomploy taon (1854 anggad 1884) et $424,915.24, tan para ed onsublay ya labinduan taon, anggad Enero 1, 1896, et $7,850,136.72. Anggano binmaba so bilang na saray managlako na libro ed loob na apalabas ya waloy taon, segurado ya ibaga ya manlapud 1854 anggad natan (1905) et masulok ya $11,000,000 so balor na saray publikasyon na Adbentista na Komapito ya Agew ya alako.

GSAM 296Panag-imprenta ed Manga Apataplo a Lenguahe

GSAM 296.3Say progreso na mensahe ed imporma na imprenta et malinew no isipen tayo ya say gapo et agawa la ed manga apataplo ed saray manunan lenguahe, singa say Arabic, Armenian, Basuto, Bohemian, Bulgarian, Bengali-India, Chinese, Danish, English, Esthonian, Finnish, French, Fijian, Greek, German, Dutch, Hungarian, Hawaiian, Italian, Icelandic, Japanese, Kaffir, Lettish, Lavonian, Maori, Polish, Portuguese, Roumanian, Russian, Servian, Spanish, Swedish, Tahitian, Tongan, Welsh, tan arum ni. Diad sarayan nanduruman bansa tan nasyonalidad et wala ray aktibon managkimey ya ipapaalagey da ray katuaan na komatlon mensahe.

GSAM 297.1Say bilang na saray libro, pamphlet, tan traktado ya imprenta ed nanduruman lenguahe et masulok ya sakey libo, sakey lasus walomplo tan pito. Pian makala na kopya na balang sakey, tan say walomplo tan pitoran peryodiko na denominasyon ya4 ed nanduruman lenguahe para ed sakey taon, et mankaukolan na manga $340.

GSAM 297Lokasyon na Saray Duamplo ya Imprentaan

GSAM 297.2Duamplo a imprentaan na saray Adbentista na Komapito ya Agew so walad sarayan lugar: Avondale, Australia; Battle Creek, Mich. (2); Basel, Switzerland; Christiana, Norway; Copenhagen, Denmark; Cape Town, South Africa; Calcutta, India; College View, Nebraska; Hamburg, Alemanya; Helsingfors, Finland; London, Inglatera; Melbourne, Australia; Montreal, Canada; Nashville, Tennessee; Oakland, California; South Lancaster, Massachusetts; Stockholm, Sweden; Tocubaya, Mexico; Washington, D.C. Maliban ed sarayan imprentaan, saray totoo tayo et man-iimprenta na saray papel tan trakta ed Hong Kong, China; Tokio, Hapon; Cairo, Ehipto; South America; tan diad saray Isla na Fiji.

GSAM 297Impangipaway na Unonan Pamphlet

GSAM 297.3Diad sakey a bekta, nengnengen tayo paonla ed saray pasilidad ya inusar na saray manunaan. Nen kalgasan na 1853, legan na panggagawa na unonan libro ya imprenta ed Washington press—“The Sanctuary,”—kayari na impamipikep tan impantitipon na sakey a “pantitipon” na saray agi a bibii ed saray signature bilang panparaan ed panagdayit da, tinusok na manunulat iratan na panusok na panagdayit; tan kayari ya inkabitan na takob, pinutot ira nen Uriah Smith na sakey a patad a panisukat tan matdem a kutsilyo. Ginawa iya lapud kakulangan na dugan makinarya pian gawaen itan a parte na trabaho.

GSAM 298.1Anggad nen 1861, amin ya literatura na denominasyon et impaimprenta ed saksakey ya Adams power-press, ya papagalaw na makinan duaran kabayo so biskeg to. Natan, ed nanduruman opisina na publikasyon, walay masulok ya apataplo ya imprenta ya de-singaw so biskeg ya tuloy-tuloy ya man-iimprenta na katuaan natan. Sarayan opisina et mangi-empleyo na kabilangan ya masulok ya liman lasus a totoo pian ituloy so trabaho, legan a nilasus a managlako na libro so walad lawak ya manlalako na saray libro ed saray totoo.

GSAM 298.2Nen taon 1862, say sakey a kompleton set na amin ya publikasyon ya in-gawa na saray Adbentista na Komapito ya Agew et nasaliw ed kantidad ya $7.50; nen 1904, unong ya impanengneng, kaukolan so $340 pian makala na kompleton set. Seguradon walay mas abig nen say gawa na too so nanggawa ed sarayan resulta.

GSAM 298.3Say isasangal na trabaho na panag-imprenta ed limog na saray Adbentista na Komapito ya Agew, unong ya impikto nen 1848, et talagan singa say panag-abanti na agew, “On-petang—mangi-ibaki na sinag to”—“Itutuloy toy dalan to a singa say agew, balet ag balot onselek.”

GSAM 298Onkiwas ed Pananisia—Say Testimonya nen Pastor Stone

GSAM 298.4Say sigasig tan inkamaseset na saramay nansulong ed kimey na mensahe na komatlon anghel et maong ya impaliwawa ed Review nen Pebrero 5, 1884, nen Pastor Albert Stone, sakey ed saray manunaan ed sayan gawa, ya nambilay anggad siyamaplon taon:—

GSAM 298.5“Say inmunan historya na sayan gawa et sakey ya agew na angkekelag iran bengatla, tan saray paraan ya inusar et singa ag-akakanaan para ed sayan gawa. Balet saray lalaki tan bibii ya walaan na pananisia et amta da la manlapud gapo ya say mabiskeg ya taklay na Katawan et akibiang ed sayan kimey. Amta da ya sinmabi la so panaon ya impasen pian paboran so Sion, tan impasen na Katawan so lima to pian tiponen iray totoo to. Anengneng da ya say Katawan so mankokontrol, tan say Barkon Ebanghelyo, ya akakarga na iglesia ya apalabi tan say karga ton apasimbalo ya katuaan, subok ya pananisia, tan perpekton aro, et makasabi ya maligen ed daungan.”

Notes

  1. Oseas 6:3. ↩
  2. Life Sketches of Ellen G. White, p. 128. ↩
  3. $3,000 ya kulang ed bayar na stock, tan saray donasyon. ↩
  4. Nengnengen so listaan na 87 diad General Conference Year Book na 1904. ↩

Note

Back