Kapitulo 27 — Saray Arum a Testimonya ya Kinompirma

GSAM 442.1“INMALAGEY si JEHOSAPAT tan inkuan to, Dengelen yo ak, O Juda, tan sikayo ran manaayam ed Jerusalem; manisia kayo ed Katawan a Dios yo, pian magmaliw kayon mapekder; manisia kayo ed saray propeta to, pian onaligwas kayo.”¹

GSAM 442.2Nen dakel ya taon so apalabas, walay testimonian inter diad panamegley na regalo na propesiya ya antis na kasumpalan, saray akasulat a pahina na sayan katuaan et “nibuyak a singa saray bulong no kalgasan.” No panon ya nagawa iya no ag napan-organisa odino tinipon iray totoon manisia ed katuaan pian gawaen so kimey, et say tepet ya linma ed isip na dakel. Diad panangasikaso na Dios, saray baleg a resulta et mabetbet ya nagagawa manlapud saray sankababaan ya gapoan; ontan met so agawa ed impan-develop na sistema na panagkimey ya linma ed limog tayo.

GSAM 442Say Sosyedad na Saray Trakto tan Misyonaryo

GSAM 442.3Nen manga taon na 1870, say ideya na sakey a sosyedad na saray traktado tan misyonaryo et unonan insuhesti na pigaran deboton agi a bibii diad South Lancaster, Mass. Sinubok na sarayan agi a bibii, ed loob na pigaran panaon, so plano ya ipa-koreo iray denominasyonal a papel tan traktado tayo ed nanduruman totoo ya aliwan kabiangan na pananisia tayo, insan da isusulat na sulat iratan. Saya so nagresulta ed panangawat na pigaran indibidual ed katuaan, ya angiyan na tepet ed isip nen Pastor S. N. Haskell, “Akin et ag nayarin amin a kabaleyan tayo so manggawa ed ginawa na pigaran bibii?” Lalo la nen taon 1871, sayan tema so mas pinatalimukoy ed panamegley na saray kolum na Review. Diad espesyal a sesyon na Heneral a Komperensya ya ginawa nen Disyembre 29, 1871, legan a wadtan si Pastor Haskell tan impaliwawa to so praktikal a kaabigan na sayan kimot, sakey a resolusyon so apitibay ya manrerekomenda na pangiletneg na saray sosyedad na traktado. Saray Pastor S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner, tan I. D. Van Horn so aturo bilang komite pian perpektoen iray plano para ed pangiletneg na sarayan sosyedad.

GSAM 443.1Sayan kimkimot so angigapo na balon panaon ed panagituloy na kimey na mensahe. Anggad natan, say panagbangat na katuaan et halos eksklusibo labat ed saray sagpot na mabilay a managpulong. Diad pigaran taon, si Pastor Haskell et nansagpot a maong ed panag-aral tan panangipresenta na saray plano pian magmaliw a matalona so sosyedad na traktado tan misyonaryo. Makana labat ya ipasabi ya sikatoy talagan manunaan ed satan a linya. Aliwa labat ya tua iya ed nipaakar ed saray sosyedad na traktado tan misyonaryo na Estado, noagta sikatoy angipresenta nen 1878 ed Heneral a Komperensya ya nantitipon ed Battle Creek na plano para ed sakey a pangkabilugan (ya tinawag ya International) a Tract Society, ya say sakop na kimey to et saray teritoryo ed paway na saray komperensya tayo, aliwa labat ed Amerika, noagta pati met ed arum ya bansa.

GSAM 443Saray Epektibon Sekretaryo—Maria Huntley

GSAM 443.2Say Katawan diad panangasikaso to et angipangato na saray epektibon sekretaryo, ya baleg so nitulong da ed Pastor Haskell ed sayan kimotan. Si Agi Maria Huntley et sakey ed saray nansagpot ya anggapoy panduaruwa, anggan diad (ed saray tinmumbok ya taon) baleg ya irap na laman, tan inatey ed serbisyo to manga labin-apat taon lay apalabas. Diad panamegley na saray sagpot to, dakel ed saray natan ya pankanawnawa ed saray dayon lugar so unonan adiskubre. Saray arum ya sekretaryo so akilaok ed parehon kimey, tan legan ya linmaknab so lugar na kimey, ginmapo so pankaukolan na saray sekretaryo ya makapansalita na nanduruman lenguahe.

GSAM 444Say Epekto ed Saray Lokal ya Iglesia

GSAM 444.1Balet say sankaimportantian ya resulta na impangiletneg na kimey na sosyedad na traktado ed limog tayo et say impluwensya ya inter to ed panamegley na panamalsa tan panagparakel na espiritu na misyonaryo ed saray lokal ya organisasyon na iglesia. Angiter iya ed balang sakey na pankanawnawa ya manggawa na bengatla panamegley na korrespondensya tan panag-waras na saray babasaen, tan pian nalikna so inspirasyon na direktan kimey para ed kaligtasan na saray kamarerwa.

GSAM 444Testimonian Nipaakar ed Trabahon Trakto

GSAM 444.2Pian nipanengneng so klase na bilin ya inter, diad panamegley na espiritu na propesiya, nipaakar ed gawa na traktado tan misyonaryo, mangikokot kami manlapud Testimonies Nos. 29 and 30:—

GSAM 444.3“No walay sakey a kimey a mas importante nen say arum, et say pangiyakar na saray publikasyon tayo ed publiko, pian mangitonton ed sikara a man-usisa ed Kasulatan. Say kimey na misyonaryo—say pangiyakar na saray publikasyon tayo ed saray pamilya, say pantotongtong, tan panagdasal a kaiba tan para ed sikara—et maong a kimey, tan sakey a mangibangat ed saray lalaki tan bibii a manggawa na kimey na pastor.

GSAM 444.4“Aliwan amin a too so angay ed sayan kimey. Saray walaan na sankamaungan a talento tan abilidad, ya mangalap ed sayan kimey a walaan na pakatalos tan sistema, tan ituloy ya walaan na agnapakesawan a biskeg, so nepeg a pilien. Nepeg a walaan na sankaperpektoan ya organisadon plano; tan saya so nepeg a matoor a gawaen. Saray iglesia ed amin a pasen so nepeg a walaan na sankaralem a interes ed kimey na panag-tracto tan misyonaryo.”

GSAM 444.5“Say trabaho na panag-tract tan misyonaryo et maong a trabaho. Trabaho iya na Dios. Ag nepeg ya balot ya pababaen; balet walay naynay a peligro ya ilisi ed tuan gagala to. Kailangan iray managlako na libro ya mantrabaho ed misyonaryon uma. Saray totoon magasal et ag akapara ed sayan trabaho. Saray lalaki tan bibii ya walaan na dunong ed panag-asikaso, maong ya panagsalita, malinew ya pakanengneng ed arapen, tan makapandumaan ya kanonotan, tan saramay makapalikna ed kabaloran na saray kamarerwa, so saramay makapansumpal.”

GSAM 445.1Say impangilako na masulok ya $8,000,000 a kantidad na saray libro, pamphlet, tan traktado, diad loob na labinduan taon, na saray iglesia tan managlako na libro tayo, et baleg a paneknek na praktikal a kabaloran na kimey na Sosyedad na Saray Trakto tan Misyonaryo.

GSAM 445Propesiya Kontra ed Kakabatan na Mundo

GSAM 445.2Walay sakey a salita na propesiya ya inter nipaakar ed trabaho ed Europa, ya literal a nagagawa natan kanian manepeg ya itanda ed sayan punto. Inkuan na saray manag-obra tan totoo ya ag nayarin ituloy so trabaho diman, lalo la ed Scandinavia, singa ed Amerika. Si Mrs. White, ed pankelaw da, et inkuan to ya aliwa labat ya nayarin magmaliw ya mauswag, noag ingen et nayari met ya mansiansia ed parehon paraan ya singa ed Amerika, tan impanengneng na Katawan ed sikato ya no onggapo iran manbayar na ikapulo da, anggan manlapud daiset ya nanaalmo da, et ipaliguas ira na Dios ya mas abalbaleg ni nen say iilaloan da. Inkuan to met ed sikara ya saray managlako na libro et makapaglako na libro diad panamegley na panagpa-order diad Scandinavia, tan magmaliw itan ya mauswag. Inkuan na saray manager na saray opisina na panangipalapag ed saraman ya bansa, “Ag nayarin gawaen;” “Ag kami ni balot akalako na libro ed ontan ya paraan.” Say sinmublay ya agawa so angipanengneng ya say impanengneng na anghel na Katawan ed sikato nipaakar ed sayan bengatla et mas atagey ni nen say kakabatan na saray managlako tan manag-imprenta na libro ed mundo. Say tagumpay so tinmulong ed trabaho na panaglako na libro diman manlapud mismon gapo to. Saray arum ed saramay nambayad na kapulo na daiset ya kita ra para ed sayan gagala et nagmaliw ya managlako na libro, tan aliwa labat ya nasusuportaan da so sarili da, noagta mas dakel ni so nanaalmo ra nen say dati, kanian nagawaan dan manbayar na mas baleg ya ikapulo.

GSAM 445.3Masulok ya $40,000 so alako na saray managlako na libro nen taon 1895 ya libro ya imprenta ed opisina mi na panangipalapag ed Christiana, Norway. Itandaan yo ya sakey lamet ya propesiya ya asumpal, tan saya et diad arapan na saray panagkontra ed amin a dapag, diad loob tan paway na iglesia, ya ag-itan nayarin nagawa.

GSAM 445.4Nipaakar ed kimey na saray sosyedad na traktado ya inletneg nen 1871 tan diad sinmublay, makaseguro ya halos parehon karakel na totoo so naitonton ed katuaan lapud saray sagpot na sarayan managkimey a singa met ed personal a sagpot na ministeryo. Diad panamegley na sayan ahensya, say mensahe et ipapalapag ed amin a nasyon tan lenguahe na mundo.

GSAM 446Alahas tan say Trabaho na Trakto

GSAM 446.1Sakey ya makapainteres ya impormasyon so inreport na Sosyedad na Saray Trakto tan Misyonaryo ed California nen Abril, 1873. Saya et say alahas ya indonasyon ed samay sosyedad na saramay anawat ed katuaan ed satan ya Estado, anggad satan ya petsa, et tinunaw, sinuri so kalidad, tan nilako ed mismon balor to bilang balitok tan pilak parad kantidad ya $200; ya sayan kuarta et amin ya pinan-invest ed saray traktado, pamphlet, tan periodiko, ya impan-waras, tan say sosyedad et walaan la na seguradon impormasyon nipaakar ed duwamplo ya atulak ed pan-awat ed katuaan panamegley na saray literatura ya sinaliw manlapud pinanlakoan na alahas. Kaiba ed saramay atulak ed pikakabat ed katuaan panamegley na panagbasa si John I. Tay, ya taga Oakland, Cal.

GSAM 446San Francisco sakey a Puwesto na Misyonaryo

GSAM 446.2Nen 1875, sakey ya importantin testimonya so inter ed iglesia na San Francisco, ya natan et ituturo so atensyon lapud makapakelaw so impankumpleto to. Sayan iglesia manlapu la nen unaan et kinaukolan ton man-arkila na saray bulwagan para ed saray serbisyo, tan satan ni et baleg so gastos tan medyo makapairap, lapud anggapoy serye na miting so nayarin gawaen diman ta maslak ya oras et kaukolan iratan para ed arum ya gagala.

GSAM 446.3Diad labi na Abril 14 tan 20, 1875, saray manunan miyembro na iglesia na San Francisco so tinawag a nantitipon diad abung nen Mrs. J. L. James, diad Fifth Street, ya asingger ed Market Street, tan inistorya nen Mrs. White ed sikami so impanengneng ed sikato diad pakanengneng nipaakar ed sayan situasyon, ya say San Francisco et naynay a magmaliw a sentro na misyonaryo, no iner so trabaho et nayarin ituloy; tan saray kamarerwa et, no say bengatla et maingat ya imaneho, et ituloy dan awaten so katuaan. No nipaalagey so sakey a baley na panagdayew ya pangimbitaan ed saray totoo, tan no iner so nayarin gawaen so kimey, ondakel so kamarerwa ed bilang da, ya sikara met so ontulong a manbayar ed gastos tan manbayar ed utang ya kaukolan ya gawaen diad panparaan na baley na panagpulongan.

GSAM 447.1Intuloy nen Mrs. White ya imbaga to ya anengneng to ya no ipilit to ed iglesia na San Francisco so importansya na pangipaalagey na abung na panagdayew, singa itan ed satan ya mairap a iglesia et sakey a gawa ed kabilungetan; balet inbilin ed sikato ya ibaga ya legan iran onggagalaw et nanengneng da so probidensya na Dios ya mangilulukas na dalan ed arapan da, kada-kada, tan walay saray kaaro ya ombangon ed interon dalan, anggad diad sampot et nabayaran ya amin so utang.

GSAM 447.2Bilang sakey ed saray daiset ya akitipon ed saray miting ya abitla la, nibagak ya say ideya na satan a grupo, ya halos amin da et mairap ed sayan mundo, ya manggawa na baley-pantitiponan ya 35 x 80 a piye, tan diad sakey a syudad ya say sankainomayan ya gastos parad lote et mankaukolan na gastos ya ag onbaba ed $6,000, et talagan singa “sakey a galaw ed kabilungetan.” Apakiwas iran manggawa na satan a gawa lapud say sigpot a panagtiwala ra ya say testimonya ya inter nen Mrs. White ed sikara et nanlapud Katawan, tan seguradon nagawa.

GSAM 447.3Lapud akilaok ak ed sayan gawa ed dakel odino daiset a paraan manlapud gapo anggad natan, labay kon ibaga dia ya say abitlan testimonya et asumpal ed amin a detalye. Nen ginmapo kamin mananap na lote, nagawaan min makala na lote ya $6,000 ed presyon $4,000. Inkuan na sakey ya agi a bii ya mangiter na $1,000 no nalako toy pasen to. Tampol ton inter so propyedad ed sakey a ahente na saray lote tan abung, ya angibaga ed sikato ya abeba so presyo. Diad loob na duaran simba, alako so pasen to ed presyon $1,000 ya mas atagey nen say inmunan pinresyo to, tan asumpal so sipan to. Sakey ni, sakey ya mairap ya agi ya agto anengneng no panon ya nipaalagey so simbaan, balet inkuan to, “No imbaga na Katawan ya nepeg ya gawaen, lukasan to so dalan anggan panon,” et, diad pankelaw to, asolbar so mana na sakey ed saray kakanayon to, tan sikatoy nagmaliw ya akankayarian na $20,000. Angiter na $1,000 para ed panagpaalagey, tan sinaliw to so sakey ed taloran parte na lote na simbaan pian pangipaalageyan na abung to, kanian diad duaran paraan et akatulong ed sosyedad.

GSAM 448Sakey a Makabaliksan a Pabor ed San Francisco

GSAM 448.1Kanian nayarin abitlaen so dakel a donasyon tan pabor ya naawat na komite legan dan itutuloy so panagpaalagey na bilding. Sapat la ya ibaga ya say bilding na simbaan et impaalagey ed gastos, kaiba so lote, na manga $14,000, ya say masulok ya kapaldua ed satan et nanlapud saray donasyon antis ni ya asumpal so bilding. Say Laguna Street, ya pinangipaalageyan na bilding, et sakey a parte na syudad ya kulang so bilding para ed eskwelaan, kanian say school board et nan-upa na saray silong a kuarto pian gawaen ya eskwelaan antis ni ya atakloban so bilding. Say upa ya pitomplo tan liman dolyar kada bulan, ya naawat ed loob na ngalngali duaran taon, et asaklang to so interes tan saray gastos ed panagpatuloy, kanian say sosyedad et inusar to so naala to parad pambayar ed nakekeran utang.

GSAM 448Sakey a Dispensaryo na Panagtambal Panamegley na Danum

GSAM 448.2Diad natan, melag a parte na utang nen saman so atilak, tan diad silong na simbaan et walay kompleton kagamitan a dispensaryo na panagtambal panamegley na danum, ya anggapoy problema ed pinansyal, a mas baleg so balor to nen say atilak ya utang, ya agnabayag et magmaliw lan apalabas.

GSAM 448.3Say parte na testimonya nipaakar ed saray kamarerwa ya mangaawat na katuaan et makapakelaw ya asumpal. Aliwa labat ya sinamplo, noagta nilasus, so akaawat na liwawa na katuaan ed satan a syudad, tan natan et akawarasan la ed nanduruman parte na mundo. Kada bisita ko ed San Francisco, makanengneng ak na duara anggad samploran totoo ya inawat da so katuaan manlapud unor min impantongtong; tan agni asumpal.

GSAM 449Kamatayan nen Pastor White

GSAM 449.1Nen manga taon 1880, si Mrs. White et inikdan na instruksyon diad panamegley na espiritu na propesiya ya ibaga ed asawa ton si Pastor James White, ya nepeg ton ibawas so dakel ed saray kapagaan tan responsibilidad ya inawit to, tan ipasa iratan ed arum ya mas kalangweran, legan ya sikatoy “manparaan para ed unor ton pananguman”—ya say labay ton ibaga et say panagbilay to ed dalin et magano lan manampot. Ginapoan ton unoren iyan bilin, tan duga labat so panaon, ta nen taon 1881 et tinmunda la ray kimey to, tan sikatoy naugip ed si Jesus. Nen Hulyo 31 et inatak ed malerya. Nen Agosto 3 et inyakar manlapud abung da paonlad Sanitarium na Battle Creek, no iner et inikdan na amin a panangasikaso tan atensyon ya posible ya iter, balet anggapoy epekto. Lalon kinmapoy so kipapasen to. Manlapud gapo na sakit to, walay pakalikna to ya say “sampot ya pananguman” to et sinmabi la.

GSAM 449Pahayag nen Pastor Smith

GSAM 449.2Nen sasalitaen to so nipaakar ed sayan agawa, kuan nen Pastor Uriah Smith: “Saray sirkumstansya na ipatey to et mairap la ya mas nagmaliw ya paborable. Legan ya makabat ni ed loob na sampot ya taloy agew na sakit to, tinestigo to ya ag sikatoy akalikna na antokaman a sakit. Sakey a baleg a grupo na saray sinsero tan manlua a kakaaro so akaalagey ed loob tan kaliber-liber na bilding legan na satan a makapaliket ya ngarem na Sabado ya kalkalna ya inmekes so bilay to. Singa onleletew ed mareen ya ugip, ontan so impatey to; tan sanen asumpal la so amin, sakey a masamit a kareenan so singa akapirmi ed balang itsura to. Singa inebatan so sayan pikakasi:

GSAM 449.4Diad panaon na impatey to, sikatoy anem a pulo a taon tan duaran agew so edad to. Say respeto ya inter ed sikato diad Battle Creek et napatunayan ed katuaan ya ag onbaba ed duaran libo tan liman lasus a totoo so dinmalo ed ponpon to nen Agosto 13, tan sinmubay ed sikato paonlad unor a panag-ereman to diad Oak Hill Cemetery so prosisyon na siam a pulo tan limaran karwahe tan amayamay a totoon manaakar.

GSAM 450.1Manlapud saray dakel a testimonya ya inter kayari na impatey to, tan impalapag ed Review, kuan mi so onggendan manlapud panagsulat nen Pastor S. N. Haskell:—

GSAM 450.2“No nononoten ko so maong a panaghusga to ed halos amin ya emerhensya, say kalemew na puso tan inkamarangal na kamarerwa to ya impanengneng to ed saray makasalanan, tan anggan ed saramay nan-abuso ed sikato, kada nanenengneng to so ebidensya na panagbabawi ra, tan say panangaro to ed no antoy papanisiaan ton duga, nayari kon ibaga a, Sakey ya ama ed Israel so inatey. Tan legan ya man-iinawa, say gawa, pati saray dakel a totoo, so makalikna ed kakulangan na panag-unaan to tan panangasikaso to bilang ama.”

GSAM 450.3Nen sikatoy inatey, imbaga na saray kalaban tayo ya say mensahe et nepeg lan ontunda la. Aliwa; saray institusyon ya, diad silong na makapanyarin lima na Dios, et impaalagey to, et aturoan ya onbaleg ni na mas baleg, ya magmaliw ya singa “kakiewan ya intanem na Katawan,” ya manlapud saraya et onkalat so dakel tan mabungan sanga.

GSAM 450Impasakbay a Relihiyoson Ganggan

GSAM 450.4Limamplo tan waloy taon so linmabas manlapud impangibaga na saray mangibabangat na mensahe na komatlon anghel ya onsabi so panaon, unong ed propesiya na Apocalipsis 13, ya saray totoo et napersekuta, diad Estados Unidos tan diad arum a pasen, lapud panagtulok da ed saray ganggan na Dios. Diad sakey a libro ya insulat nen Mrs. White, a nampamagat na Early Writings, nabasa tayo so onggendan nipaakar ed sayan bangat:—

GSAM 450.5“Inkuan na anghel, ‘Nengneng yo!’ Say atensyon ko et nitalaga ed saray mauges, odino saray ag mananisia. Sikara so amin et alibang. Say sigasig tan pakayari na saray totoo na Dios so amabangon tan amapasnok ed sikara. Kalirongan, kalirongan so walad amin a dapag. Anengneng ko ray gagawaen a paraan kontra ed grupo ya walaan na liwawa tan pakayari na Dios. Linmabeg so kabilungetan ed kaliber-liber da; balet nan-alagey iran matibay, inabobonan na Dios, tan manmamalek ed sikato. Anengneng ko ran nalilito; insan ko ra nadngel ya man-iiyakis ed Dios na maseet. Ag-inmepes so eyak da ed agew tan labi: ‘Say linawa mo, O Dios, so nagawa! No nayarian ton idayew so ngaran mo, manggawa ka na dalan na takasan para ed saray totoon mo! Ikaliktar mo kami ed saray Hentil ya akapaliber ed sikami. Inikdan da kami na sentensya na patey; balet say taklay mo so makapangiter na kaligtasan.’”²

GSAM 451.1“Insan anengneng ko ray manunaan a totoo na mundo ya mantotongtong, tan si Satanas tan saray anghel to et abala ed kaliber-liber da. Anengneng ko so sakey a sulat, ya saray kopya to et impakayat ed nanduruman parte na dalin, ya mangiiter na ganggan ya no ag isuko na saray santo so nikaduman pananisia da, itunda so Sabado, tan unoren so unonan agew na simba, saray totoo et malaya, kayari na sakey a panaon, ya pateyen ira.”³

GSAM 451Pamagpairap ed Amerika

GSAM 451.2Inkuan na saray kalaban tayo ya ag balot makasabi so panag-persekuto ed sayan bansa, lapud ibabaga na Konstitusyon na Estados Unidos ya “Say Kongreso et ag manggawa na antokaman a ley nipaakar ed pangiletneg na relihyon, odino mangibawal ed malayang panag-usar to.” Tan, kaiba ni ed saya, say “Bill of Rights” na maslak ed saray Estado et mangibawal ed panag-gawa na ley nipaakar ed relihyon. Anggano ontan iray ibabaga ra, intuloy na saray totoo tayo so panangiyabawag na mensahe na panag-abiso tan say kaukolan a panag-paraan pian arapen so labanan.

GSAM 451.3Nen 1863, sakey ya organisasyon so niletneg a say gagala to et say pananguman ed Konstitusyon na Estados Unidos tan saray ley na bansa, pian magmaliw ya epektibo para ed panagpatungpal na relihyon. Maples so inkalaknab na sarayan ideya tan say prinsipyo na pamipilit ed totoo ya manggawa na duga, lalo la ed panumpal ed Simba, kanian say peteg a panag-persekuta et ginmapo la ed dakel a Estado, anggan saramay say ley da ed Simba et mangiiter na probisyon para ed saramay matuan manunumpal ed sananey ya agew, tan wala ray totoon apriso lapud agda sinumpal so Simba.

GSAM 452Sanlasus tan Labin-anem a Panagdakep

GSAM 452.1Diad arapan ko et walay listaan na sanlasus tan labin-anem ya inaresto ya Adbentista na Komapito ya Agew diad Amerika, manlapud taon 1878 anggad Marso, 1896. Diad saraya, sanlasus tan siam so akombikta. Dakel ed sikara so aprisoan na duamplo anggad anemaplon agew, tan manga sakey dosena ed sikara so apilit ya mantrabaho ed “grupo na saray priso ya akakadena” a kaiba ray managpatey, matakew, tan saray sankakolkolan a klase na kriminal. Diad balang kaso, inamin na saramay angisentensya ed sikara ya sikara so sankamaungan a klase na mamamayan.

GSAM 452Say Religious Liberty Association

GSAM 452.2Nen Hulyo 21, 1889, niletneg ed Battle Creek, Mich., so sakey ya asosasyon a tinawag a National Religious Liberty Association, a say gagala to et kontraten so relihyoson lehislasyon, mangipalaknab na impormasyon ed karaklan nipaakar ed tuan relasyon na relihyon tan sibil a gobyerno, tan ontulong ed saramay napepersigir lapud konsensya. Sayan asosasyon et nanggawa na baleg a kimey ed panangibunog na saray literatura, tan ed panangipaliwawa ed saray totoo nipaakar ed saray responsabilidad tan peligro na panaon diad dilin bansa tayo. Diad katuaan, nanggawa iya na baleg a kimey ed panangipalaknab na saray patanir ya akasulat ed mensahe na Apocalipsis 14:9-12.

GSAM 452Say Tulong na Saray Sekular a Peryodiko

GSAM 452.3Saray panag-persekuta ya grabe ed saman kontra ed saray Adbentista na Komapito ya Agew et in-usar ed saray editorial column na saray dyaryo a singa say New York Sun, New York World, Chicago Inter Ocean, tan arum ni. Wala ray linma ya artikulo, ya malayang nansalita nipaakar ed ag-makatunongan ya ginawa kontra ed sakey ya mamamayan na Estados Unidos lapud impan-unor to ed dilin konsensya to, tan lapud impan-unor to ed mismon agew ya tinukoy ed ganggan. Diad panamegley na saray artikulo ed dyaryo ya ontan so klase, sayan tema et naipabasa ed minilyon ya managbasa. Diad loob na sakey a bulan, say sentral a katuaan na mensahe na komatlon anghel et naipabidbir ed mas dakel a totoo nen say naabot mi ed masulok a duamplo a taon.

GSAM 453Say Pasnok na Too ya Nagmaliw ya Panangidayew ed Katawan

GSAM 453.1Kanian nanenengneng ya saray sagpot na totoo ya patundaen so kimey na Dios, tan mangala na saray ganggan parad suporta na sakey ya Simba ya kalaban na samay agew ya ingangan ed komapat a ganggan, et akatulong ya nilukasan so dalan parad mas maples ya pan-abante na katuaan.

GSAM 453.2Diad panagnunot-nunot ed saray agawaan ed loob na pigaran bulan panamegley na sarayan paraan, walay duaran kasulatan ya biglan onloob ed isip. Say sakey et oniay basa, “Anggapoy nagawaan tayo ya kontra ed katuaan, noag ingen para ed katuaan;”⁴ tan say sakey balet, “Seguradon say pasnok na too et idayew to ka: say nakeraan ya pasnok et pugeran mo.”⁵

GSAM 453Prediksyon Nipaakar ed Saray Ley na Simba

GSAM 453.3Diad Testimony No. 32, ya imprenta nen 1885, walay sakey ya balikas nipaakar ed no panon ya naaprobaan iray ley na Simba diad Estados Unidos. Say kabaliksan to: “Pian makalay popularidad tan suporta, onabobon iray mambabatas ed kerew para ed sakey a ley nipaakar ed Simba.”⁶ Nengnengen tayo ed magano no panon ya agawa la iya.

GSAM 453Batas Nipaakar ed World's Fair

GSAM 453.4Nen 1892, walay kerew ed Kongreso ya ipawal so panaglukas na World's Fair ya gawaen ed Chicago, Illinois, manlapud Mayo anggad Oktubre ed satan a taon, ya aglukasan no Simba. Sayan ley et apasa nen Hulyo 19, 1892, diad silong na ontan a panagpilit ya singa samay impikto ed tagey. Tan tandaan ya saya so unonan pankanawnawa ya say Kongreso na Estados Unidos na North America et nanggawa na ley nipaakar ed isyu na Sabado.

GSAM 453.5Saray iglesia et angibaki na saray andukey a listaan na ngaran tan petisyon, tan saray telegram, aliwa labat ya manpepetisyon ed Kongreso, noag ingen maabig (?) ya impaamta ed saray kongresista “ya diad saya et ipangako mi ed sarili mi tan ed balang sakey ed sikami, ya manlapud natan et ag kami la manboto o mansuporta, para ed antokaman a katungkulan odino posisyon ya pangitalekan, ed anggan siopan membro na Kongreso, senador man o representante, ya manboto para ed anggan anton kaaruman ya tulong para ed World's Fair, noag ingen unong ed saray kondisyon ya abitla ed sarayan resolusyon.” Say kondisyon et nepeg ya isara so Fair no Simba.

GSAM 454Saray Pibitla ed Kongreso, 1892

GSAM 454.1Bilang alimbawa na tongtongan ed loob na Kongreso, nen apasa so ley, basaen so onggendan:

GSAM 454.1“Labay kon nanengneng ya say panangitanggi et isulat ed amputi tan andeket, tan insuhesti na Kongreso na Estados Unidos. Isulat yo. Panon yon isulat? ... I-balikas yo, no makpel kayo; itandoro yo, no makpel kayo; pigara ed saray namboto para ed saya so ompawil ni dia? Anggapo, ilaloan ko. Ipapepeligro yo so sarili yo ed panagsupak yo ed saya.”

GSAM 454Panangibantog na Iglesia

GSAM 454.2Ya saramay nandemanda tan anseguro ed Kongreso na impangipasa na sayan panukalan ganggan et tinuring da itan ya importantin tagumpay ed plano dan relihyoson lehislasyon, et malinew manlapud katuaan ya sakey ed sarayan kabkabat a ministro, diad sakey a sermon ed Pittsburg, Penn., kayari ton agano, et inkuan to:—

GSAM 454.3“Say inkamabiskeg na iglesia ed saray angkakabaleg ya politikal odino mankokontrol ya grupo et masanting ya apaneknekan ed agano ni ya isyu na World's Fair, nen say Senado na Estados Unidos, say sankatageyan ya grupo ed bansa, et dinengel to so boses na relihyon, tan inaprobaan to so panukalan ley para ed pondo na World's Fair ya $5,000,000 a kaiba so probisyon ya impaalagey na iglesia ya ag nepeg ya lukasan iray puerta na baleg ya eksposisyon no Simba. Satan a baleg tan maong a katuaan so mangipapanonot ed isip na Kristiano ya no nagawa iya, nayari met so arum a kaparehon kaukolan a gawaen. Say iglesia et tuloy-tuloy a mankakakayari, tan say boses to et mas mabetbet a narengel ed arapen nen say diad apalabas.”

GSAM 454.3Kanian nanenengneng tayo no panon ya say testimonian inter nen 1885 et asumpal la tan sumpal-sumpal nin nasusumpal.

GSAM 455Panakey na Katoliko tan Protestante

GSAM 455.1Nipaakar ed saya, itukoy tayo so sananey nin prediksyon ya ginawa nen 1885, tan naromog met ed Testimony No. 32:—

GSAM 455.2“No say Protestantismo et iyunat toy lima to ed tapew na kalarangan pian kapeten so lima na pakayari na Romano; no sikatoy onabot ed tapew na kalarangan pian mikapet ed Spiritualismo; no, diad impluensya na sayan taloran pankakasakey, say bansa tayo et isian to so amin a prinsipyo na Konstitusyon to bilang sakey a Protestante tan republikan a gobyerno, tan manggawa na saray probisyon para ed panagkalat na saray tila tan panaglimbo na Papa, kanian naamtaan tayo ya sinmabi la so panaon para ed makapakelaw a kimey nen Satanas, tan say sampot et asingger la.”⁷

GSAM 455.3Pian ipanengneng no panon ya nagagawa la so unonan parte na sayan prediksyon, kaukolan labat tayon ituro so nagagawa ed kaliber-liber tayo. Nengnengen yo ray Protestante, parehon ministro tan totoo, ya aanapen so pabor na saray Katoliko, ya iimbitaan da ran onla ed saray asosasyon da, tan arum ni. Tandaan yo ya ngalngali anggapo ni so anengneng natan ed sayan bengatla nen 1885, sanen inter so testimonya ya abitla ed tagey.

GSAM 455.4Pian ipanengneng no panon ya aaboten na saray Protestante so lima tan tulong na saray papista, mangala ak na sipi manlapud Kansas City (Mo.) Star na Marso 18, 1896.

GSAM 455Saray Metodista tan say Agew nen San Patricio

GSAM 455.5Walay impangibaga ya diskurso ed Coates Opera House, Kansas City, Mo., nen Agew nen San Patricio, Marso 17, 1896, nen Dr. Mitchell, pastor na manunan iglesia na Methodist ed Kansas City. Inkuan na Star ya say sakey a parte na diskurso et sakey a “dramatiko tan melag a eksena.” Si Dr. Mitchell et masiglat ya pinakpakawan sanen imbaga to ya:—

GSAM 455.6“Say kakitid na kanonotan et anak na inkamangmang. Makitid so kanonotan tayo lapud agtayo kabat a maong iray kapara tayo. Sikatayon Protestante et tinuroan a manisia na saray bengatlan agnasalita nipaakar ed saray Katoliko. Saray Katoliko et tinuroan a manisia na saray bengatlan agnasalita nipaakar ed saray Protestante. Natan et nadidiskubre tayo so saray lingo ya isip tayo nipaakar ed balang sakey no mas onapit tayo pian nengnengen so mata na balang sakey tan mikapetan iray lima; no mas kabat tayo labat so balang sakey et mas onabig so panangaro tayo ed balang sakey. Nansiansia itayon akasiyan tan nankritika. Makababain para ed saray sumusunor ed bendisyonan Kristo. Amin a Kristiano et tinubos na parehon mablin dala; sikatayo et papasilien na parehon diosnon grasya, tan iilaloan tayon makasabi ed parehon tawen. Agagi, mas maong no manpikabat-kabatan tayo la dia ed dalin.”

GSAM 456.1Intuloy na The Star:—

GSAM 456.2“Insan nalingaw si Dr. Mitchell ed si Padre Dalton [Katolikon pari] ya akayurong ed beneg to, tan, inyarap toy lima to, inkuan to, ‘Aya, Agi Dalton, so limak.’ Inmalsá si Padre Dalton tan inepel to so inyarap a lima, tan legan ya kikipaten nen Dr. Mitchell itan, inkuan to, ‘Makatakes ya maong no, kayari tayon manayam na abayag ed parehon syudad diad dalin, kaukolan ni tayon mangala na anghel ya mangipakabat ed sikatayo ed tawen. Manpakabat tayo la dia ed dalin.’ Nampalakpak iray dumerengel, tan kayari ya yinmurong si Padre Dalton, intuloy nen Dr. Mitchell so diskurso to.”

GSAM 456Sakey a Baleg tan Desisibo

GSAM 456.3I-quote mi so nanlapud sananey a komunikasyon, ya petsado na Melbourne, Australia, Pebrero 18, 1892:

GSAM 456.3“Say interon tawen et nipapanengneng ed siak a manbabantay ed panag-usbong na saray agawa. Walay krisis ya nipanengneng ed baleg tan abayag a kontrobersiya nipaakar ed panag-gobierno na Dios ed dalin. Walay baleg tan desisibon bengatla ya nagawa, tan satan et diad agano ni.”

GSAM 456Say “Kristyanon Bansa” nen Ukom Brewer

GSAM 456.4Labing-sakey ya agew kayari na impansulat na sayan dokumento, tan antis ya akasabi ed Estados Unidos, walay agawa ya tinukoy na saray Protestante tan Katoliko bilang desisibo ed kapalaran na sayan bansa. Say tutukoyen ko et say desisyon na Korte Suprema na Estados Unidos, ya “Sayan bansa et Kristiyano,” ya imbalikas nen Pebrero 29, nen Kaiba ya Huwes Brewer. Unong ya impanengneng la, nen ika-19 na Hulyo na parehon taon, apasa so Sunday Closing Bill para ed World's Fair. Saray ministro ya maseseg ya nankerew na panag-aproba to, et nankerew na masimoon base ed rason ya lapud indeklara na Korte Suprema ya sayan bansa et Kristiyano, sirin, nepeg ya protektaan so Kristiyanon Simba manlapud panag-insulto. Tan ontan so rason na partido na National Reform. Lapud saya et sakey a Kristyanon bansa, nepeg ton kilalaen so Dios tan saray ganggan to bilang basiyan na gobyerno, tan arum ni. Tua ya walay agawaan a baleg tan makapandesisyon ed sayan kaunoran a kontrobersiya, “tan satan et diad kagapo ni labat.”

GSAM 457Saray Daan a Propeta

GSAM 457.1Diad saray pakanengneng ya inter ed saray aripen na Dios, saray propeta, singa walay duaran klase—say sakey et tatawagen ya “akalukas a pakanengneng,” odino saramay inter no iner nanenengneng so too legan na pakanengneng; tan say sakey balet et tatawagen ya “pakanengneng ed labi.” Nisalita so nipaakar ed saray inmunan pakanengneng diad 1 Samuel 3:1, no iner naromog so eksperiensya na ugaw a si Samuel ed sarayan salita: “Mabli so salita na Katawan ed saraman ya agew; anggapoy akalukas a pakanengneng.”

GSAM 457Saray Akalukas a Pakanengneng

GSAM 457.2Sakey ya pakanengneng ya onia so klase to (sakey ya akalukas a pakanengneng) ya say lima na Katawan et walad propeta Ezequiel. Legan ya akayurong iray maedad na Juda ed arapan to, anengneng da sikato legan ya walad akalukas a pakanengneng.⁸ Diad sananey a pankanawnawa, say propeta Daniel et inala ed pakanengneng diad pegley na saray pinon Chaldeo. No nansiansia ra, nayarin anengneng da met ed pakanengneng, balet imbes, “sakey a baleg a panagkigtel so sinmabi ed sikara, kanian tinmakas ira pian manamot.”⁹

GSAM 457Saray Pakanengneng ed Labi nen Mrs. White

GSAM 457.3Saray datin pakanengneng nen Mrs. White et puro bukas a pakanengneng. Manlapud 1884, say klase na saray pakanengneng et nan-uman ed sayan aspeto, ta natan et saraya so tatawagen ed Biblia a “pakanengneng na labi,” aliwan simplin kugip labat, noag ingen say parehon maliwawan anghel so ompapaway, a mangiiter na instruksyon ed sikato, singa ed saray datin taon ed saray bukas a pakanengneng. Dakerakel ya insidente na “pakanengneng ed labi” so akasulat ed Biblia, a singa mainomay ya nanenengneng ed panagbasa na Genesis 46:2; Daniel 2:19; 7:13; Gawa 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25.

GSAM 458.1Diad sarayan pakanengneng ed labi nen Mrs. White, dakel ya importantin prediksyon so ginawa, ya eksakton-eksakto so inkakumpleto da, unong ya abitla la. Saray arum a pakanengneng ya nanlapud mas naudi so tatalakayen ko natan.

GSAM 458Say Pan-akar ed Washington

GSAM 458.2Nen 1893, inkuan nen Mrs. White:

GSAM 458.2“Napakadakel ya interes so nantitipon natan ed Battle Creek. No sarayan interes et nibiig tan ni-lugar ed arum ya syudad, no iner so liwawa tan kakabatan et makapabindisyon ed arum ya lugar, satan so unong ed plano na Dios. Ag labay na Katawan so komaduan Jerusalem ed Battle Creek. Kaukolan so mabiskeg ya reporma tan pananguman tan pan-iyalis na saray pasilidad tan institusyon no say linawa na Dios et gawaen.”

GSAM 458.3Diad Heneral a Komperensya ed Oakland, Cal., nen Marso, 1903, inkuan to:

GSAM 458.3“Pigaran taon lan iiter so pasakbay ed saray totoo tayo, Paway kayo ed Battle Creek. Balet lapud dakel ya interes ya impaalagey diman, mas mainomay so mansiansia, tan ag natalosan na saray totoo no akin et nepeg iran onalis.”

GSAM 458.4“Bilang ebat ed tepet nipaakar ed panayam ed arum a lugar, say ebat ko et, On. Ekalen la ray opisina na Heneral a Komperensya tan say trabaho na panag-imprenta manlapud Battle Creek. Agko amta no iner so lugar, diad Baybay na Atlantic manaya odino diad arum a lugar. Balet saya so ibagak, Ag balot mangiyan na bato odino ladrilyo diad Battle Creek pian ipaalagey lamet so opisina na Review diman. Say Dios et walay mas maong a lugar para ed satan.”

GSAM 458.5Kayari dan nadngel iyan bilin, namboto so komperensya na saray mananisia ya “iyalis iray opisina na Heneral a Komperensya manlapud Battle Creek, Mich., paonlad sakey a lugar ed Baybay na Atlantic.”

GSAM 459.1Diad konseho na Heneral a Komperensya ya ginawa ed Battle Creek, kayari na sesyon na Heneral a Komperensya, binmoto ra ya “pabor kami ya ikarga so headquarters na opisina na Heneral a Komperensya diad kaliber-liber na Siyudad na New York.” Kanian, pinili so sakey a baleg a komite pian mananap na sakey a lugar ya nayarin pangikargaan. Impasabi na komite so plano da ed si Mrs. White, tan tinepet da no wala ni arum a liwawa ya iter to ed sikara. Diad ebat to, inkuan to:—

GSAM 459.2“Komon ta tulongan itayo na Katawan ya onkiwas na walaan na pakatalos tan pikakasi. Segurado ak ya labay to ya naamtaan tayo, tan diad masakbay ni, no iner so nepeg ya pangipasenan na opisina tayo na panangipalapag. Segurado ak ya say saksakey ya ligtas ya gawaen tayo et say magmaliw ya akaparaan ya onkiwas no kapigan onkiwas so lurem. Manpikasi tayo ya itonton to itayo. Impabidbir to diad panamegley na probidensya to ya labay to ya taynanan tayo so Battle Creek....

GSAM 459.3“Kaukolan ya gawaen so New York, balet no kasin nepeg ya ipaalagey diman so opisina tayo na panangipalapag et agko nibaga. Agko ituring ya say liwawa ya naawat ko et seguradon magenap pian paboran so pan-akar.”

GSAM 459.4Kayari na ngalngali duaran simba ya manaanap ed New York City tan saray kaliber-liber ya baley, ag-akabiruk so komite na manepeg a lugar para ed opisina na panangipalapag. Diad sayan punto, walay sinmabi a sulat, ya petsado na Mayo 30, ya angibaga si Mrs. White:—

GSAM 459.5“Legan ya manaanap iray agagi tayo na lokasyon para ed imprenta na Review and Herald, nepeg dan anapen a maong so Katawan. Nepeg dan onkiwas a walaan na baleg a pan-alwar, panagbantay, tan pikakasi, tan lawas dan nonoten so sarili dan inkakapoy. Ag tayo nepeg ya man-asa ed panaghusga na too. Nepeg tayon anapen so kakabatan ya iter na Dios....

GSAM 459.6“Nipaakar ed pangipaalagey na sayan institusyon ed New York, nepeg kon ibaga, Man-ingat kayo. Agak pabor ya magmaliw ya asingger ed New York. Agko ni nayarin ibaga natan so amin a rason ko, balet segurado ak ya antokaman a lugar ya walad loob na talomploy milya manlapud satan a syudad et masyadon asingger. Aralen yo so kaliber-liber na arum a lugar. Segurado ak ya say kaabigan na Washington, D.C., et nepeg ya maong ya usisaen.

GSAM 460.1“Ag tayo nepeg ya ipaalagey iyan institusyon ed syudad odino ed saray suburbio na syudad. Nepeg ya ipaalagey ed sakey a rural a distrito, ya napaliberan na dalin.”

GSAM 460Pangipikto na Maabig ya Iter

GSAM 460.2Lapud sayan impormasyon, say komite et nampikasi ya ginmapo ya anapen so paliber na Washington, sanen sinmabi so komatlon sulat ya akakarga na sayan bilin:

GSAM 460.2“Manpipikasi kami para ed liwawa nipaakar ed lokasyon na kimey mi ed East, tan sinmabi ed sikami so liwawa ed malinew a paraan. Positibon liwawa so inter ed siak ya walay iyopresi ed sikami ya ilako iray lugar ya dakel so kuartan inusar ed saratan na saray totoon walay kuartan malayang usaren. Saray akankayarian na sarayan palasyo et ompapatey, odino say atensyon da et naala na arum ya bengatla, tan say kayarian et iyopresi ya ilako ed mababan presyo....

GSAM 460.3“Manlapud liwawa ya inter ed siak, amtak ya, ed natan, say headquarters na Review and Herald et nepeg ya asingger ed Washington.”

GSAM 460Say Impikton Lokasyon et Naromog

GSAM 460.4Lapud sayan komunikasyon ya walad lima ra, nampanap so komite na lugar diad District of Columbia, balet anggapoy nalmo ran dalin ya mas mababa nen sanlibon dolyar kada akre. Diad kaunoran, naitawag so atensyon da ed Takoma Park. Say onsublay et say report na komite:—

GSAM 460.5“Akalmo kami na sakey a lote na manga limamplo ya akre diad paway labat na Distrito, balet diad loob na sakop na syudad na Takoma Park, ya sarag min saliwen ed presyon anem a libon dolyar, odino ed kantidad ya sanlasus tan duamplo a dolyar kada akre. Inusisa min maong iyan lugar. Adiskubre mi ya pigaran taon lay apalabas, apili iya na sakey a doktor a taga-Boston bilang pasen na sanitarium. Kuan da, nanggastos na manga anemaplon libon dolyar ed presyo na panaliw tan ed panlinis ed saya manlapud amin ya makapal a dika, troso, tan basura. Lapud kairapan ed pinansyal, agto atuloy so plano to, tan say dalin et naala na sakey a laki ya akamortgage ed saya, ed kantidad ya labinliman libon dolyar.

GSAM 461.1“Saray mamamayan na Takoma Park, diad impangirepresenta na mayor tan arum ed saray manunaan a totoo, et masimoon da kamin inawat ed lugar, tan inikdan da kami na panananduro na maong a pankakasakey diad pangitonton ed saray plano mi.

GSAM 461.2“Diad amin a biahe tan pananap mi, anggapo so arom a lugar a nankumpleto ed saray espisipikasyon na saray testimonya a singa sayan lugar. Manisia kami a say probidensya na Dios so angitonton ed sikami ed lugar a labay ton panayaman mi.”

GSAM 461.3Lapud dakel a panumpal na saray testimonya ya impresenta ed sayan kapitulo tan saray apalabas, “manisia tayo ed Katawan a Dios tayo, pian mansiansia tayon malet; tan manisia ed propeta to, pian onaligwas tayo,” pian makaparaan tayo para ed saray nagawa ni ed arapen, tan agtayo nabigla.