Orí 8 — Àsè Alẹ́ Ìgbéyàwó Ọ̀dọ́-àgùntàn
GSAM 134.1“Ọkùnrin kan ṣe àsè alẹ́ ńlá, ó sì pe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn; nígbà tí àkókò àsè alẹ́ sì tó, ó rán ìránṣẹ́ rẹ̀ láti sọ fún àwọn tí a ti pè pé, Ẹ wá; nítorí ohun gbogbo ti ṣe tán báyìí.”1
GSAM 134.2“Alábùkún fún ni àwọn tí a pè sí àsè alẹ́ ìgbéyàwó Ọ̀dọ́-àgùntàn.”2
GSAM 134.3Oúnjẹ alẹ́ ni oúnjẹ ìkẹyìn lójúmọ́. Nínú òwe yìí, ìpè mẹ́ta ni a ṣe sí oúnjẹ alẹ́. A kò gbọdọ̀ da òwe yìí pọ̀ mọ́ àwọn ìpè sí “oúnjẹ ọ̀sán” tí a sọ nípa rẹ̀ nínú Mátíù 22:1-7. “Oúnjẹ ọ̀sán” ni oúnjẹ àárín ọjọ́. Nínú òwe nípa àwọn ìpè sí oúnjẹ ọ̀sán, a kọ́ pé a “hùwà ìkà sí” àwọn tí ó mú ìpè náà wá, a sì pa wọ́n, àti pé a tilẹ̀ pa ọmọ ọba náà. Ọba tí ó rán ìpè náà jáde “pa àwọn apànìyàn wọ̀nyẹn run, ó sì fi iná sun ìlú wọn.”
GSAM 134.4Òwe yìí nípa àwọn ìpè sí “oúnjẹ ọ̀sán,” tí ó fi àyànmọ́ àwọn tí ó kọ́kọ́ kọ ìpè náà hàn, ṣàpẹẹrẹ dáradára ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní ti gidi sí àwọn tí ó kọ ìhìnrere Kristi, tí wọ́n sì pa òun àti àwọn àpọ́sítélì rẹ̀. Olúwa rán àwọn ọmọ ogun sí orílẹ̀-èdè náà, wọ́n sì “pa àwọn apànìyàn wọ̀nyẹn run, wọ́n sì fi iná sun ìlú wọn”—Jerúsálẹ́mù.
GSAM 134Ìpè sí Oúnjẹ Alẹ́
GSAM 134.5Láìsí àní-àní, ìpè sí oúnjẹ alẹ́ nínú òwe yìí tọ́ka sí “àsè alẹ́ ìgbéyàwó Ọ̀dọ́-àgùntàn.” A kéde ìbùkún fún àwọn tí a pè sí “àsè alẹ́ ìgbéyàwó” náà. Àsè alẹ́ ìgbéyàwó máa ń tẹ̀ lé ìgbéyàwó. Ìgbéyàwó Ọ̀dọ́-àgùntàn yóò wáyé kí ó tó dé; nítorí, gẹ́gẹ́ bí a ti rí tẹ́lẹ̀, nígbà tí Kristi bá dé níkẹyìn, yóò “padà láti ibi ìgbéyàwó.”3
GSAM 135.1Nítorí náà, ìpè sí àsè alẹ́ ìgbéyàwó yìí gbọdọ̀ jẹ́ ohun kan náà pẹ̀lú Ìhìn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ nínú Ìfihàn 14, àti ìkéde àkókò nínú orí kẹwàá, tí a ti sọ nípa rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Lúùkù ṣe kọ ọ́ sílẹ̀, ìpè àkọ́kọ́ sí oúnjẹ alẹ́ yìí lọ sí “àwọn tí a ti pè.” Ta ni àwọn tí a ti pè wọ̀nyẹn?—Àwọn tí ó ti gbọ́ ìhìnrere Kristi, tí wọ́n sì ti gbà á. Wọ́n jẹ́wọ́ pé àwọn fẹ́ràn Kristi, àti pé àwọn fẹ́ràn ìfarahàn rẹ̀ kejì, gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ pípé ìrètí wọn. Èé ṣe tí ìpè náà kò fi ní kọ́kọ́ lọ sí wọn? Bí ó ti pọndandan pé kí a kọ́kọ́ sọ ìhìnrere fún àwọn Júù tí wọ́n ní Ìwé Mímọ́, tí wọ́n sì sọ pé àwọn ń retí wíwá Mèsáyà,4 bẹ́ẹ̀ náà ni a kọ́kọ́ mú ìhìn Wíwá Kejì Kristi tọ àwọn tí ó sọ pé ọmọlẹ́yìn rẹ̀ ni àwọn, tí àwọn sì fẹ́ràn ìfarahàn rẹ̀.
GSAM 135Ìpè sí Àwọn Tí A Ti Pè Tẹ́lẹ̀
GSAM 135.2Ìpè àkọ́kọ́ sí oúnjẹ alẹ́, nítorí pé ó lọ sí àwọn tí a ti pè tẹ́lẹ̀, gbọdọ̀ lọ sí àwọn ìjọ. Ní ti gidi, láti ọdún 1833 títí dé ìgbà ìrúwé 1844, inú àwọn ìjọ ni a ti kéde pé wíwá Kristi sún mọ́lé, àwọn òjíṣẹ́ ìjọ wọ̀nyẹn sì ṣe àtìlẹ́yìn fún un lọ́pọ̀lọpọ̀. Ìgbà àkọ́kọ́ tí William Miller tẹ èrò rẹ̀ nípa wíwá Kristi tí ó sún mọ́lé jáde, inú ìwé ìròyìn àwọn Onítẹ̀bọmi kan ní Brandon, Vt., ni. Iṣẹ́ òun àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ títí dé oṣù Kẹrin, 1844, wà ní pàtàkì nínú àwọn ilé ìjọ tàbí àwọn gbọ̀ngàn tí àwọn ìjọ ìgbà náà pèsè.
GSAM 135.3Báyìí ni Alàgbà Himes sọ nípa iṣẹ́ Alàgbà Miller títí dé ìgbà ìrúwé 1844:
GSAM 135.3“Ó ṣiṣẹ́ láàárín gbogbo ẹgbẹ́ àti ẹ̀ya ìsìn, láìdá sí ètò tàbí ìlànà ìbáwí wọn, nítorí ó gbàgbọ́ pé àwọn ọmọ onírúurú ìjọ lè pa ipò wọn mọ́, kí wọ́n sì tún máa múra sílẹ̀ fún wíwá Ọba wọn ní àkókò kan náà.”
GSAM 135.4Nígbà tí Alàgbà Himes ń sọ nípa iṣẹ́ tí òun àti Alàgbà Miller jọ ṣe, ó tún sọ pé: “Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn òjíṣẹ́ àti àwọn ìjọ tí wọ́n ṣí ilẹ̀kùn wọn sílẹ̀ fún wa àti àwọn ará wa tí wọ́n ń kéde ẹ̀kọ́ Wíwá Kejì, bá wa ṣiṣẹ́ títí di ọdún ìkẹyìn”—ọdún 1844.
GSAM 136Àwọn Ilẹ̀kùn Tí Ó Ṣí sílẹ̀ fún Ìhìn Náà
GSAM 136.1Nípa iṣẹ́ rẹ̀ àti irú iṣẹ́ tí ó jẹ́, Wm. Miller sọ pé:
GSAM 136.1“Àwọn ilẹ̀kùn ti ṣí sílẹ̀ fún mi láti kéde ẹ̀kọ́ Wíwá Kejì Kristi yìí láàárín ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gbogbo ẹ̀ya ìsìn, tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi jẹ́ ìwọ̀nba díẹ̀ péré nínú àwọn ìpè náà ni mo ti lè dáhùn sí.... Ní gbogbo ibi tí mo ti dé, àwọn ọmọ ìjọ tí wọ́n bẹ̀rù Ọlọ́run jù lọ, tí wọ́n fi ara wọn fún un, tí ìgbàgbọ́ wọn sì wà láàyè, ni wọ́n fi ìmúratán jù lọ gba àwọn èrò tí a ń kéde wọ̀nyí; nígbà tí àwọn tí wọ́n jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ ṣùgbọ́n tí wọ́n fẹ́ràn ayé, àwọn Farisí, àwọn agbawèrèméṣìn, àwọn agbéraga, àwọn onírera àti àwọn onímọtara-ẹni-nìkan ń fi ẹ̀kọ́ Wíwá Kejì Kristi ṣẹ̀sín, wọ́n sì ń fi í ṣe ẹlẹ́yà.”
GSAM 136.2Nípa irú ìhìn Wíwá Kejì, a lè sọ ohun kan náà nípa rẹ̀ tí D’Aubigné sọ nípa Àtúnṣe Ìsìn,—pé a “ṣe é ní orúkọ ìlànà ẹ̀mí kan. Ó ti kéde ọ̀rọ̀ Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ rẹ̀; ìgbàgbọ́, gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìgbàlà rẹ̀; Ẹ̀mí Mímọ́, gẹ́gẹ́ bí ohun ìjà rẹ̀: nípa àwọn ọ̀nà wọ̀nyí gan-an ni ó sì ti kọ gbogbo ohun ti ayé sílẹ̀.”
GSAM 136Ìṣàn Ńlá ti Àwọn Ìsọjí Ẹ̀mí
GSAM 136.3Báyìí ni L. D. Fleming, pásítọ̀ ìjọ Kristẹni ní òpópónà Casco, ní Portland, Maine, ṣe ṣàpèjúwe irú àwọn ìsọjí ẹ̀mí tí ó tẹ̀ lé ìkéde ìhìn Wíwá Kejì:—
GSAM 136.4“Ìfẹ́ tí àwọn ìwàásù rẹ̀ [Wm. Miller] ru sókè jẹ́ èyí tí ó ní ìrònú jinlẹ̀ àti ìfọkànbalẹ̀ jù lọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jẹ́ ìsọjí ẹ̀mí tí ó tóbi jù lọ tí mo tíì rí, ìtara tí ó dá lórí ìmọ̀lára kéré jù lọ nínú rẹ̀. Ó dà bí ẹni pé ó nípa jù lọ lórí àwọn ọkùnrin láàárín àwọn ènìyàn. Ohun tí ó ń mú àbájáde yìí wá nìyí: Arákùnrin Miller kàn mú idà Ẹ̀mí, tí a ti yọ nínú àkọ̀ rẹ̀, tí kò ní ìbòrí, ó sì fi ẹnu rẹ̀ tí ó mú kan ọkàn tí kò ní ìbòrí, ó sì gé e! Ìyẹn ni gbogbo rẹ̀. Níwájú ẹnu ohun ìjà alágbára yìí, àìgbàgbọ́ ṣubú, ẹ̀kọ́ pé gbogbo ènìyàn ni yóò rí ìgbàlà sì rọ. Àwọn ìpìlẹ̀ èké pòórá, ẹnu sì ya àwọn oníṣòwò Bábélì. Ó dà bí ẹni pé, nínú gbogbo ohun tí àwọn ìgbà òde òní ti rí, èyí sún mọ́ irú àwọn ìsọjí ẹ̀mí ní ìgbà àwọn àpọ́sítélì jù lọ.”
GSAM 137Ìrírí Kan ní Richmond, Me.
GSAM 137.1Láti ṣàpẹẹrẹ iṣẹ́ ìsọjí ẹ̀mí tí ó bá ìwàásù ẹ̀kọ́ Wíwá Kejì lọ, a ó fa ọ̀rọ̀ yọ láti inú ìròyìn ẹni kan tí ó kópa gidigidi nínú Ìgbésẹ̀ Adventi náà. Nígbà tí ó ń sọ nípa ìpàdé tí a máa ń ṣe ní oṣù mẹ́ta mẹ́ta ní Richmond, Me., níbi tí a ti ṣojú ọgbọ̀n ìjọ Onítẹ̀bọmi Ìfẹ́ Òmìnira, ó sọ pé:—
GSAM 137.2“Bí mo ṣe wọ ibi ìjọsìn, Alàgbà Rollins, tí ó jókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ àga ìwàásù ní ìkángun kejì ilé náà, dìde, ó sì sọ pé, ‘Arákùnrin White, ìwọ yóò rí àyè ìjókòó níbí lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi.’ Lẹ́yìn ìwàásù, a fún àwọn ènìyàn láyè láti sọ̀rọ̀, mo sì sọ̀rọ̀ láìsí ìdènà nípa ìgbésí ayé Kristẹni, àti ìṣẹ́gun àwọn olódodo ní Wíwá Kejì Kristi. Ọ̀pọ̀ ohùn kígbe pé, ‘Àmín! Àmín!’ omijé sì wà lójú ọ̀pọ̀ jù lọ nínú ìjọ ènìyàn ńlá náà.... Nígbà tí ìpàdé náà fẹ́rẹ̀ẹ́ parí, lẹ́yìn tí ó ti rí ìfọwọ́sí mi gbà, Alàgbà Rollins dìde, ó sì sọ pé: ‘Arákùnrin White, tí ó jókòó ní apá ọ̀tún mi, yóò sọ̀rọ̀ ní ilé ìpàdé Reed ní alẹ́ yìí, nípa Wíwá Kejì Olúwa wa Jésù Kristi. Ẹ wá, ẹ̀yin ará, kí ẹ sì gbọ́ fúnra yín. A ní àyè tí ó tó láti gba gbogbo yín lálejò. Ẹ wá, ẹ̀yin ará, kò ní ṣe ẹnikẹ́ni nínú yín níbi láti gbọ́ nípa kókó yìí.... Ó mọ̀ dáadáa pé ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn ará òun yóò fi ìpàdé wọn nínú abúlé sílẹ̀, kí wọ́n sì rìn máìlì mẹ́ta láti gbọ́ ọ̀rọ̀ mi, àti pé ìpàdé ìṣàkóso tí wọ́n ti yàn àkókò fún yóò tú ká. Bẹ́ẹ̀ sì ni ó rí. Ìdá mẹ́ta nínú mẹ́rin àwọn òjíṣẹ́ àti ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gbogbo aṣojú ló lọ, ilé ìpàdé Reed sì kún fún ènìyàn láti kùtùkùtù. Kókó ọ̀rọ̀ mi ni Mátíù 24. Ẹ̀mí Ọlọ́run fún mi ní òmìnira ńlá láti sọ̀rọ̀. Ìfẹ́ tí àwọn ènìyàn ní pọ̀ lọ́nà ìyanu.
GSAM 137.3“Bí mo ṣe parí pẹ̀lú ìyànjú sí àwọn Kristẹni láti ya ara wọn sí mímọ́ pátápátá, kí wọ́n sì múra tán, àti sí àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ láti wá Kristi, kí wọ́n sì múra sílẹ̀ fún wíwá Ọmọ ènìyàn, agbára Ọlọ́run bà lé mi débi pé mo ní láti di àga ìwàásù mú pẹ̀lú ọwọ́ méjèèjì láti dúró ṣinṣin. Àkókò tí ó kún fún ìbẹ̀rù mímọ́ ni. Bí mo ṣe wo ipò àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, tí wọ́n ṣègbé láìsí Kristi, mo pè wọ́n pẹ̀lú ẹkún, mo sì tún ọ̀rọ̀ yìí sọ lọ́pọ̀ ìgbà pé, ‘Wá sọ́dọ̀ Kristi, ìwọ ẹlẹ́ṣẹ̀, kí o sì rí ìgbàlà nígbà tí ó bá farahàn nínú ògo rẹ̀. Wá, ẹlẹ́ṣẹ̀ aláìní, kí àkókò tó kọjá. Wá, ẹlẹ́ṣẹ̀, ẹlẹ́ṣẹ̀ aláìní, wá.’
GSAM 138.1“Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ àti ìbẹ̀rù mímọ́ tó jinlẹ̀ bo gbogbo ibẹ̀. Àwọn òjíṣẹ́ àti àwọn ènìyàn ń sunkún, àwọn kan sì ń sunkún sókè. Ní òpin ìpè kọ̀ọ̀kan sí ẹlẹ́ṣẹ̀, a gbọ́ ìmí ẹ̀dùn lápapọ̀ káàkiri gbogbo àpéjọ náà. Mo ti fi ẹsẹ̀ mi dúró láti ṣàlàyé orí náà, tí mo sì ń gba àwọn ènìyàn níyànjú fún ohun tí ó lé ní wákàtí méjì, ohùn mi sì ń ha. Mo dá ọ̀rọ̀ sísọ dúró, mo sì sunkún sókè lórí àwọn ènìyàn ọ̀wọ́n wọ̀nyẹn pẹ̀lú ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ tí ẹni tí Ọlọ́run pè láti wàásù òtítọ́ rẹ̀ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ nìkan lè mọ̀. Agogo mẹ́sàn-án alẹ́ ni, láti sì fún àwọn mìíràn láyè láti sọ̀rọ̀ yóò túmọ̀ sí pé ìpàdé yóò máa bá a lọ títí di ọ̀gànjọ́ òru. Ó dára jù láti parí nígbà tí ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ yìí ṣì wà, ṣùgbọ́n kì í ṣe títí gbogbo ènìyàn yóò fi ní àǹfààní láti yan ẹ̀gbẹ́ Olúwa. Nígbà náà ni mo pe gbogbo àwọn tó wà nínú ìjọ tí wọ́n fẹ́ darapọ̀ mọ́ mi nínú àdúrà, àti àwọn tí wọ́n fẹ́ kí a gbé wọn lọ síwájú ìtẹ́ àánú, kí wọ́n lè múra sílẹ̀ láti fi ayọ̀ pàdé Olùgbàlà ní Wíwá Kejì rẹ̀, láti dìde. Gbogbo ènìyàn nínú ilé ńlá náà ló dìde, gẹ́gẹ́ bí àwọn tó wà ní onírúurú apá inú rẹ̀ ṣe sọ fún mi lẹ́yìn náà. Lẹ́yìn àkókò àdúrà ṣókí, ìpàdé náà parí.
GSAM 138.2“Ní òwúrọ̀ ọjọ́ kejì, mo padà sí abúlé náà, ó kéré tán ìdá méje nínú mẹ́jọ àwọn tó wà ní ìpàdé oṣù mẹ́ta mẹ́ta àwọn Onítẹ̀bọmi Ìfẹ́ Òmìnira náà sì bá mi lọ. Olúkúlùkù ń sọ bí ìpàdé tí wọ́n lọ ní alẹ́ ọjọ́ tí ó ṣáájú ti kún fún ògo tó.
GSAM 138Àwọn Ìpè fún Ìhìn Náà ní Àwọn Ibi Mìíràn
GSAM 138.3“Ní àkókò ìsinmi láàárín ìpàdé, àwọn aṣojú àti àwọn òjíṣẹ́ pè mí láti bá wọn jọ ṣètò àkókò tí mo lè wàásù fún àwọn onírúurú ìjọ tí wọ́n wà nínú ìpàdé oṣù mẹ́ta mẹ́ta náà, tí wọ́n sì ní àwọn ilé ìjọsìn aláyè gbígbòòrò. Àárín oṣù Kejì ni nígbà náà, a sì pinnu pé kò ju ọ̀sẹ̀ mẹ́fà lọ tí yìnyín yóò ṣì dára fún lílo ọkọ̀ tí a ń fà lórí rẹ̀, èyí tí yóò fún àwọn ènìyàn ní àǹfààní rere láti wá sí àwọn ìpàdé. A yan ibi méjìlá tí ó ṣe pàtàkì jù lọ fún iṣẹ́ mi ní ọ̀sẹ̀ mẹ́fà. Mo ní láti ṣe ìwàásù mẹ́wàá, èyí tí yóò béèrè pé kí n sọ̀rọ̀ ní ogún ìgbà lọ́sẹ̀. Èyí fún mi ní ìdajì ọjọ́ péré lọ́sẹ̀ kọ̀ọ̀kan, èyí tí mo sì máa ń rí pé ó pọndandan gan-an láti rìn máìlì mẹ́ẹ̀ẹ́dógún tàbí ogún sí ibi ìpàdé tí ó kàn.”5
GSAM 139Ọgọ́rọ̀ọ̀rún Yí Padà
GSAM 139.1Àwọn ìsọjí ẹ̀mí àti ìyípadà ọgọ́rọ̀ọ̀rún ènìyàn tẹ̀ lé ìwàásù ẹ̀kọ́ Wíwá Kejì níbi gbogbo, pàápàá bí wọ́n ṣe ń sún mọ́ òpin ọdún 1843 àwọn Júù (oṣù Kẹta 21, 1844). Nígbà òtútù ọdún náà ni òǹkọ̀wé yìí kọ́kọ́ gbọ́ nípa kókó ọ̀rọ̀ náà nínú abúlé ìbílẹ̀ rẹ̀—Victor, N.Y.—bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọmọ ọdún méjìlá péré ni, ó gba ìgbàgbọ́ Wíwá Kejì dé ìwọ̀n tí òye rẹ̀ mọ. Ní tòótọ́, ipa tí ó ní lórí àwọn ènìyàn kún fún ìbẹ̀rù mímọ́, kì í ṣe nínú àwọn ìpàdé nìkan, ṣùgbọ́n níbi gbogbo. Abúlé tí ó ní nǹkan bí igba olùgbé péré ni Victor nígbà náà, ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn tẹ̀dó sí àwọn agbègbè tó yí i ká lọ́pọ̀lọpọ̀. Nítorí ọ̀wọ́ ìpàdé tí a ṣe nínú abúlé kékeré náà, a ròyìn pé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta ènìyàn ni ó yí padà.
GSAM 139Ẹ̀rí Ìwé Ọdọọdún ti Ìjọ Mẹ́tọ́díìsì
GSAM 139.2Nípa ìṣàn ńlá ti àwọn ìsọjí ẹ̀mí tí ó tẹ̀ lé ìkéde Wíwá Kejì, a rí nínú Ìwé Ọdọọdún ti Ìjọ Mẹ́tọ́díìsì pé “ní ọdún mẹ́rin láti 1840 sí 1844, ìyípadà 256,000 wáyé ní Amẹ́ríkà.” Ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní Amẹ́ríkà ṣẹlẹ̀ bákan náà ní àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn tí a ti ṣe ìpè náà. “Agbára ńlá bá ìwàásù náà lọ, àwọn ọkàn sì yí padà níbi gbogbo.” Bí ìpè àkọ́kọ́ sí àsè alẹ́ ìgbéyàwó ṣe lọ sí àwọn ìjọ,—“àwọn tí a ti pè,”—nípasẹ̀ wọn ni a fi gbòòrò dé gbogbo àwọn tí wọ́n fẹ́ wá, kí wọ́n sì ní ìpín nínú ìgbàlà tí ó ń dúró de àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Yálà a wàásù ìhìn náà, a sọ ọ́ nínú àdúrà, tàbí a kọ ọ́ nínú “àwọn orin Wíwá Kejì,” ìṣiṣẹ́ alágbára Ẹ̀mí Ọlọ́run bá iṣẹ́ náà lọ.
GSAM 140Àwọn Ọmọdé Ń Wàásù ní Sweden
GSAM 140.1Ní ìsopọ̀ pẹ̀lú èyí, a ó kíyè sí bí Olúwa ṣe ṣiṣẹ́ láti mú ìkéde náà wọ àwọn orílẹ̀-èdè tí òfin ti fòfin de wíwàásù ohunkóhun tí ó lòdì sí “ìjọ tí ìjọba fìdí rẹ̀ múlẹ̀.” Sweden jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn orílẹ̀-èdè wọ̀nyẹn. Níbẹ̀, Olúwa lo àwọn ọmọdé kéékèèké láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà. Ìfarahàn àkọ́kọ́ èyí wáyé ní ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn 1843, ní Eksjö, ní gúúsù Sweden. Ọmọbìnrin kékeré kan, tí ó jẹ́ ọmọ ọdún márùn-ún péré, tí kò tíì kọ́ kíkà tàbí kíkọrin rí, kọ orin ìjọ Lútérì gígùn kan lọ́nà tí ó tọ́ ní ọjọ́ kan, pẹ̀lú ìbẹ̀rù mímọ́ púpọ̀, lẹ́yìn náà ó fi agbára ńlá kéde pé “wákàtí ìdájọ́ rẹ̀ dé,” ó sì gba ìdílé náà níyànjú láti múra sílẹ̀ láti pàdé Olúwa; nítorí ó ń bọ̀ láìpẹ́. Àwọn tí kò tíì yí padà nínú ìdílé náà ké pe Ọlọ́run fún àánú, wọ́n sì rí ìdáríjì gbà. Ìgbésẹ̀ yìí tàn láti ìlú dé ìlú, àwọn ọmọdé mìíràn sì ń kéde Ìhìn náà. Irú ìgbésẹ̀ kan náà láàárín àwọn ọmọdé farahàn dé ìwọ̀n kan ní Norway àti Germany.
GSAM 140“Bẹ́ẹ̀ni! Mo ní láti Wàásù”
GSAM 140.2Ní ọdún 1896, nígbà tí mo ń ṣe àwọn ìpàdé ní ibi mẹ́tàdínlógún ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní Sweden, mo kọjá ní àwọn ibi díẹ̀ tí àwọn ọmọ ti wàásù ní 1843, mo sì rí àǹfààní láti bá àwọn tí wọ́n ti gbọ́ wàásù náà sọ̀rọ̀, àti pẹ̀lú àwọn ọkùnrin tí wọ́n ti wàásù nígbà tí wọ́n jẹ́ ọmọ. Mo bi ọ̀kan nínú wọn pé, “Ṣé o wàásù ìhìn Wíwá náà nígbà tí o jẹ́ ọmọkùnrin?” Ó dáhùn pé, “Wàásù! Bẹ́ẹ̀ni, mo ní láti wàásù. Èmi kò ṣe àgbékalẹ̀ ọ̀rọ̀ náà fúnra mi. Agbára kan bà lé mi, mo sì sọ ohun tí agbára náà fi dè mí láti sọ.”
GSAM 140Boquist àti Walbom ní Örebro, Sweden
GSAM 140.3Ní Örebro Län (ìpínlẹ̀), iṣẹ́ yìí tàn débi tí àwọn àgbàlagbà fi ní ìmísí láti kéde ìhìn náà. Nígbà náà, àwọn aláṣẹ ìjọba, tí àwọn àlùfáà ti “ìjọ tí a fọwọ́ sí” rú wọn sókè, mú ọmọkùnrin méjì—Walbom, ẹni ọdún méjìdínlógún, àti Ole Boquist, ẹni ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún—wá, wọ́n sì sọ pé wọ́n máa fi wọ́n ṣe àpẹẹrẹ ní gbangba. Wọ́n fi ọ̀pá igi nà ẹ̀yìn wọn tí kò bo, wọ́n sì fi wọ́n, pẹ̀lú ọgbẹ́ tí ń dàjẹ̀, sínú ẹ̀wọ̀n Örebro. Nígbà tí ọgbẹ́ wọ̀nyí sàn, wọ́n mú wọn jáde, wọ́n sì béèrè pé, “Ṣé ẹ ó dáwọ́ wàásù ẹ̀kọ́ yìí dúró?” Bí wọ́n tilẹ̀ tún fi ọ̀pá lù wọ́n, tí wọ́n sì tún ṣí ọgbẹ́ wọn, gbogbo ìdáhùn tí wọ́n rí ni pé, “A ó wàásù wàásù tí Olúwa bá wa láṣẹ.” Nípasẹ̀ ẹ̀bẹ̀ obìnrin olókìkí kan tí ó jẹ́ ọmọ ìjọ ní Örebro, Ọba Oscar Kìíní sọ fún àwọn aláṣẹ pé kí wọ́n tú àwọn ọmọkùnrin náà sílẹ̀, kí wọ́n sì fi àwọn ènìyàn náà sílẹ̀. Bẹ́ẹ̀ ni a ṣe ṣẹ́gun fún òtítọ́ ní Sweden.
GSAM 141Ẹ̀rí Boquist
GSAM 141.1Nínú ìwé ìròyìn Review and Herald ti ọjọ́ 7 Oṣù Kẹwàá, 1890, ìtàn kan tí ó dùn mọ́ni gan-an wà nípa wàásù àwọn ọmọ; O. Boquist fúnra rẹ̀ ni ó kọ ọ́. Ó sọ pé—
GSAM 141.2“Ní ọdún 1843, ìgbésẹ̀ ìsìn kan ṣẹlẹ̀ láàárín àwọn ènìyàn ní ìjọ Karlskoga, ní Örebro Län. Àwọn olùdarí ìgbésẹ̀ yìí jẹ́ àwọn ọmọ àti àwọn ọ̀dọ́kùnrin, tí a ń pè ní ‘rapare.’ Àwọn wọ̀nyí wàásù pẹ̀lú agbára àtọ̀runwá, wọ́n sì kéde níwájú àwọn ènìyàn, pẹ̀lú ìpinnu tó lágbára, pé wákàtí ìdájọ́ Ọlọ́run ti dé.”
GSAM 141.3“Ní ìgbà ìwọ̀wé ọdún kan náà, èmi, O. Boquist, tí mo jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún nígbà náà, àti ọ̀dọ́kùnrin mìíràn, Erik Walbom, ẹni ọdún méjìdínlógún, ni agbára tí a kò rí yìí nípa bẹ́ẹ̀ ní ipa débi pé a kò lè kọ́jú ìjà sí i rárá. Kété tí agbára ọ̀run yìí mú wa, a bẹ̀rẹ̀ sí í bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀, a sì kéde ní ohùn gíga pé wákàtí ìdájọ́ ti dé, a ń tọ́ka sí Joeli 2:28-32 àti Ìfihàn 14:6, 7.”
GSAM 141Àwọn Ọmọ Nínú Ìran
GSAM 141.4Àwọn ènìyàn sọ fún mi pé àwọn tí agbára ọ̀run yìí ní ipa lórí bẹ́ẹ̀ ni ohun gbogbo tó yí wọn ká pàdánù sí wọn. Ní tòótọ́, wọ́n wà nínú Ìran wòlíì láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, wọ́n sì ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú agbára tí ó ń mú ìdálẹ́bi tó lágbára wá. Wọ́n sọ pé àwọn ọmọ kéékèèké wọ̀nyí, nígbà tí agbára náà bá wà lórí wọn, máa ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú agbára àti ọlá tí ó dà bí ti àwọn ọkùnrin àti obìnrin tí wọ́n ti dàgbà dénú. Nítorí náà, àwọn tí ó rí i yọrí sí ìpinnu pé Olúwa ń lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí wòlíì láti sọ àwọn òtítọ́ mímọ́ wọ̀nyí. Onkọ̀wé náà ń bá a lọ pé—
GSAM 142.1“Àwọn ènìyàn kóra jọ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ láti gbọ́ wa, àwọn ìpàdé wa sì ń bá a lọ ní ọ̀sán àti lálẹ́, ìsọjí ìsìn ńlá sì jẹ́ èso rẹ̀. Ẹ̀mí Ọlọ́run kan àwọn ọ̀dọ́ àti àgbà, wọ́n sì ké pe Olúwa fún àánú, wọ́n ń jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wọn níwájú Ọlọ́run àti ènìyàn.
GSAM 142.2“Ṣùgbọ́n nígbà tí àlùfáà nínú ìjọ gbọ́ nípa èyí, ọ̀pọ̀ ìsapá ni a ṣe láti pa ohùn wa lẹ́nu, kí ìtara ìsìn tí ń tàn káàkiri lè dáwọ́ dúró; ṣùgbọ́n gbogbo ìsapá náà kò já mọ́. Nígbà náà ni a béèrè lọ́wọ́ olórí ọlọ́pàá agbègbè kí ó mú wa, fún ọ̀sẹ̀ mẹ́fà ni a sì wá wa láìsí èso nínú igbó tí a sá lọ sí fún ààbò.
GSAM 142.3“Nígbẹ̀yìn, a pè wá láti wá síwájú pásítọ̀ ìjọ. Ìye wa ti pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí ọ̀dọ́kùnrin àti ọ̀dọ́bìnrin ogójì fi fara hàn ní ilé pásítọ̀, níbi tí wọ́n ti ṣe ìwádìí gígùn fún wa. Gbogbo wọn yàtọ̀ sí èmi àti Walbom ni wọ́n jẹ́ kí wọ́n padà sí ilé; ṣùgbọ́n a mú wa, ní ọjọ́ kejì sì fi wa sí àbójútó nínú ẹ̀wọ̀n Örebro, níbi tí wọ́n ti fi wa pọ̀ mọ́ àwọn olè nínú sẹ́ẹ̀lì 14, bí ẹni pé a ti ṣe ẹ̀ṣẹ̀ ńlá kan.”
GSAM 142Ẹ̀rí Arábìnrin Boquist
GSAM 142.4Ní ọjọ́ 22 Oṣù Kẹsán, 1896, arábìnrin Boquist, ẹni ọdún méjìléláàádọ́rin, wá sí ìpàdé wa ní Örebro, ó sì sọ fún wa nípa ìrírí arákùnrin rẹ̀; nítorí pé ó jẹ́ ẹlẹ́rìí sí bí wọ́n ṣe nà án, fi í sẹ́wọ̀n, àti tú u sílẹ̀. Ó kọrin orin ìjọ tí Boquist àti Walbom kọrin bí wọ́n ṣe ń jáde kúrò nínú ẹ̀wọ̀n lọ sí afárá tó wà lórí kòtò omi tí ó yí ilé olódi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún náà ká, ilé tí a lò gẹ́gẹ́ bí ẹ̀wọ̀n ní 1843. Agbára ìgbésẹ̀ 1843 wà pẹ̀lú ẹ̀rí àti orin náà. Bí a ṣe túmọ̀ orin náà sí èdè Gẹ̀ẹ́sì ni èyí—
GSAM 143Orin Tí Boquist àti Walbom Kọrin
GSAM 144Ọmọkùnrin Oníwàásù Ní Karlskoga
GSAM 144.4Ọkùnrin ọlọ́lá kan ní Örebro sọ fún mi nípa ìṣẹ̀lẹ̀ kan ní Karlskoga, ibi tí ó ń gbé ní 1843. Ó sọ pé—
GSAM 144.5“Ọmọkùnrin kékeré kan tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́jọ, tí kò tíì kọ́ bí a ṣe ń kà lẹ́tà, bẹ̀rẹ̀ sí í wàásù ìhìn náà, ó ń fa ọ̀pọ̀ Ìwé Mímọ́ yọ. Àwọn ènìyàn sọ pé, ‘Ọmọkùnrin yẹn kún fún Bíbélì.’ Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn tí Ọba Oscar ti sọ̀rọ̀ ní ìtìlẹ́yìn àwọn tí a ń ṣe inúnibíni sí; nítorí náà àlùfáà ibẹ̀ kò lè mú ọmọkùnrin náà lọ sí ilé ẹjọ́ láti dá iṣẹ́ náà dúró. Ṣùgbọ́n ó sọ fún àwọn ènìyàn pé kí wọ́n mú ọmọkùnrin náà wá síwájú rẹ̀, òun yóò sì tú àṣírí rẹ̀, ó sì máa fi àìmọ̀ rẹ̀ nípa Bíbélì hàn wọ́n.
GSAM 144.6“Níwájú ọ̀pọ̀ ènìyàn, àlùfáà náà ṣí ìwé orin ìjọ rẹ̀, ó sì béèrè lọ́wọ́ ọmọkùnrin náà pé kí ó kà fún un. Ọmọkùnrin náà dáhùn pé, ‘Èmi kò lè kà’; ṣùgbọ́n ó yí ẹ̀yìn rẹ̀ sí àlùfáà náà, ó sì kọ orin náà dáadáa láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin, nígbà tí àlùfáà náà ń wo ìwé náà pẹ̀lú ìyàlẹ́nu. Àlùfáà náà sọ fún ọmọkùnrin náà pé, ‘Ó dàbí ẹni pé o mọ ohun gbogbo.’ Ọmọkùnrin náà dáhùn pé, ‘Rárá. Kì í ṣe gbogbo ìgbà ni a máa ń jẹ́ kí a sọ gbogbo ohun tí a mọ̀.’”
GSAM 145.1“Nígbà náà ni àlùfáà náà ṣí Májẹ̀mú Tuntun, ó sì sọ fún ọmọkùnrin náà pé, ‘Kà fún mi nínú èyí.’ Ọmọkùnrin náà dáhùn pé, ‘Èmi kò lè kà.’ Àlùfáà náà béèrè pé, ‘Kí ni o mọ̀ nípa Bíbélì rárá?’ Ó dáhùn pé, ‘Mo mọ ibi tí ẹsẹ̀ kan wà tí ọ̀rọ̀ “àti” wà nínú rẹ̀ lẹ́ẹ̀mẹ́rìnlá.’ Àlùfáà náà sọ pé, ‘Rárá! Irú ẹsẹ̀ bẹ́ẹ̀ kò sí nínú Bíbélì.’ Ọmọkùnrin náà sọ pé, ‘Jọ̀wọ́, ka Ìfihàn 18:13 fún mi.’ ‘Bẹ́ẹ̀ni,’ ni àlùfáà náà sọ. Bí ó ṣe ń kà á, àwọn ènìyàn ka iye náà, ó sì dájú pé ọ̀rọ̀ “àti” wà níbẹ̀ lẹ́ẹ̀mẹ́rìnlá, nínú àwọn ìgbà mẹ́rìnlá náà sì wà “dídè ọkàn àwọn ènìyàn.” Àwọn ènìyàn ké pé, ‘Wọ̀! wọ̀! ọmọkùnrin náà mọ̀ nípa Bíbélì ju àlùfáà lọ!’ Àlùfáà náà tìjú gidigidi, ó fi ọ̀rọ̀ náà sílẹ̀, lẹ́yìn náà ó sì fi àwọn ènìyàn náà sílẹ̀ láìsí inúnibíni.”
GSAM 145.2Bẹ́ẹ̀ ni Olúwa fi ẹnu àwọn ọmọ fìdí ọ̀rọ̀ rẹ̀ múlẹ̀, ó sì mú òtítọ́ rẹ̀ dé etí àwọn ènìyàn lọ́nà àgbàyanu yìí, àwọn ènìyàn tí òfin wọn kọ̀ láti jẹ́ kí a wàásù ẹ̀kọ́ kankan yàtọ̀ sí ti “ìsìn tí a fọwọ́ sí.”
GSAM 145Àwọn Ẹ̀bùn Ẹ̀mí Tí Ó Jẹ́mọ́ Ìhìn Náà
GSAM 145.3Kì í ṣe ní Sweden nìkan ni Olúwa, ní ìsopọ̀ pẹ̀lú Ìgbésẹ̀ Adventi, ti bá àwọn ènìyàn rẹ̀ sọ̀rọ̀ nípasẹ̀ àwọn ẹ̀bùn Ẹ̀mí rẹ̀. Ní Scotland, England, àti America pẹ̀lú, Olúwa ti kọ́ àwọn ènìyàn rẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ìfihàn pàtàkì.
GSAM 145Àwọn Ìran William Foy
GSAM 145.4Ní ọdún 1842, ọkùnrin kan tí ó kẹ́kọ̀ọ́ dáadáa, tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ William Foy, ń gbé ní Boston, Massachusetts; ó sì jẹ́ agbẹnusọ tó jáfáfá. Ó jẹ́ Bàptísì, ṣùgbọ́n ó ń múra sílẹ̀ láti gba àṣẹ mímọ́ gẹ́gẹ́ bí òjíṣẹ́ Episkopali. Olúwa fi oore-ọ̀fẹ́ fún un ní Ìran wòlíì méjì ní ọdún 1842, ọ̀kan ní ọjọ́ 18 Oṣù Kínní, èkejì ní ọjọ́ 4 Oṣù Kejì. Àwọn ìran wọ̀nyí fi ẹ̀rí kedere hàn pé wọ́n jẹ́ ìfarahàn tòótọ́ ti Ẹ̀mí Ọlọ́run. A pè é láti ibi dé ibi láti sọ̀rọ̀ lórí pèpéle ìjọ, kì í ṣe àwọn Episkopali nìkan, ṣùgbọ́n àwọn Bàptísì àti àwọn ẹ̀ka ìjọ Kristẹni mìíràn pẹ̀lú. Nígbà tí ó bá ń sọ̀rọ̀, ó máa ń wọ aṣọ òjíṣẹ́, irú èyí tí àwọn òjíṣẹ́ ìjọ náà máa ń wọ̀ nínú iṣẹ́ ìjọ wọn.
GSAM 146.1Àwọn ìran Ọ̀gbẹ́ni Foy ní í ṣe pẹ̀lú Wíwá Kristi tí ó sún mọ́lé, ìrìn àwọn ènìyàn Ọlọ́run lọ sí ìlú ọ̀run, ayé tuntun, àti ògo ipò àwọn tí a rà padà. Níwọ̀n bí ó ti mọ èdè dáadáa, tí ó sì ní agbára àpèjúwe tó dára, ó máa ń fa ìyàlẹ́nu ní gbogbo ibi tí ó bá lọ. Nípa ìkésíni, ó ń lọ láti ìlú dé ìlú láti sọ ohun àgbàyanu tí ó ti rí; láti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí ń kóra jọ láti gbọ́ ọ, wọ́n máa ń wá gbọ̀ngàn ńlá, níbi tí ó ti ń sọ fún ẹgbẹẹgbẹ̀rún ohun tí a ti fi hàn án nípa ayé ọ̀run, ẹwà Jerusalẹmu Tuntun, àti àwọn ogun áńgẹ́lì. Nígbà tí ó bá ń sọ̀rọ̀ nípa ìfẹ́ onífẹ̀ẹ́ àti aláàánú Kristi sí àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ talaka, ó máa ń rọ àwọn tí kò tíì yí padà láti wá Ọlọ́run, ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì dáhùn sí ẹ̀bẹ̀ onífẹ̀ẹ́ rẹ̀.
GSAM 146Ìran Wòlíì Àwọn Ìgbésẹ̀ Mẹ́ta
GSAM 146.2Iṣẹ́ rẹ̀ tẹ̀síwájú títí di ọdún 1844, ní sún mọ́ òpin Ọjọ́ 2300. Nígbà náà, ó gba ìfarahàn Ẹ̀mí Mímọ́ mìíràn—Ìran wòlíì kẹta, èyí tí kò yé e. Nínú ìran yìí, a fi ọ̀nà àwọn ènìyàn Ọlọ́run hàn án títí dé ìlú ọ̀run. Ó rí pèpéle ńlá kan, tàbí ìgbésẹ̀ kan, tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kóra jọ lórí rẹ̀. Lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, ẹnìkan máa ń ṣubú kọjá pèpéle náà, ó sì sọnù lójú; nípa irú ẹni bẹ́ẹ̀ ni a sọ fún un pé, “Ó yí padà kúrò nínú ìgbàgbọ́.” Lẹ́yìn náà ó rí àwọn ènìyàn náà gòkè sí ìgbésẹ̀ kejì, tàbí pèpéle kejì, àwọn kan sì ṣubú kọjá pèpéle náà níbẹ̀ pẹ̀lú. Nígbẹ̀yìn, pèpéle kẹta farahàn, ó sì gùn dé ẹnu-ọ̀nà ìlú mímọ́. Àwùjọ ńlá kan kóra jọ pẹ̀lú àwọn tí wọ́n ti gòkè sí pèpéle yìí. Bí ó ti ń retí pé Olúwa Jésù máa wá láìpẹ́ gan-an, kò mọ̀ pé Ìhìn áńgẹ́lì kẹta yóò tẹ̀lé Ìhìn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti Ìhìn áńgẹ́lì kejì ti Ìfihàn 14. Nítorí náà, ìran náà kò ṣeé ṣàlàyé fún un, ó sì dáwọ́ sísọ̀rọ̀ ní gbangba dúró. Lẹ́yìn tí àkókò àsọtẹ́lẹ̀ náà parí, ní ọdún 1845, ó gbọ́ tí ẹlòmíràn ń sọ Ìran wòlíì kan náà, pẹ̀lú àlàyé pé “a ti fún ní ìhìn àkọ́kọ́ àti ìhìn kejì, ìhìn kẹta sì máa tẹ̀lé.” Kété lẹ́yìn náà, Ọ̀gbẹ́ni Foy ṣàìsàn, ó sì kú.
GSAM 147.1Pẹ̀lú irú àwọn ìfarahàn agbára Ọlọ́run bẹ́ẹ̀ ní ìsopọ̀ pẹ̀lú wàásù wíwá rẹ̀ “ní ẹnu-ọ̀nà,” àti pẹ̀lú ayọ̀ ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn tí ń yí padà kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀ láti sin Olúwa àti láti retí wíwá rẹ̀, a mú àwọn ènìyàn náà dájú lẹ́ẹ̀mejì pé èyí ni ìhìn Olúwa sí ayé ní tòótọ́.
GSAM 147.2Ṣùgbọ́n ọjọ́ 21 Oṣù Kẹta, 1844, dé, ó sì kọjá, Olúwa kò sì wá. Síbẹ̀, ìdánilójú àwọn olùfọkànsìn àti àwọn olùronú jinlẹ̀ ni pé wọ́n ti rìn ní ìbámu pẹ̀lú èrò Olúwa, àti pé ní àkókò tí ó yẹ, gbogbo rẹ̀ ni a ó mú kedere.