Orí 14 — Ilẹ̀kùn Títì
GSAM 214.1“Nígbà tí wọ́n lọ rà á, ọkọ ìyàwó dé; àwọn tí ó sì múra tán bá a wọlé sí ìgbéyàwó: a sì ti ilẹ̀kùn.”1
GSAM 214.2Wíwá Ọkọ Ìyàwó tí a sọ nínú òwe yìí kì í ṣe wíwá Kristi sí ayé, bí kò ṣe sí ìgbéyàwó. Ìgbéyàwó náà jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ ṣáájú wíwá Olúwa. A sọ ọ́ báyìí nínú Ìhìnrere tí Lúùkù kọ: “Ẹ di àmùrè yín mọ́ ìbàdí, kí fìtílà yín sì máa jó; kí ẹ̀yin fúnra yín sì dàbí àwọn ènìyàn tí ń dúró de Olúwa wọn, nígbà tí yóò padà láti ibi ìgbéyàwó; kí wọ́n lè ṣí i fún un lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nígbà tí ó bá dé tí ó sì kànkùn.”2
GSAM 214Gbígba Ìjọba Tí A Pè ní Ìgbéyàwó
GSAM 214.3A fi wíwá Ọkọ Ìyàwó sí ìgbéyàwó hàn nínú Dáníẹ́lì 7:13, 14, níbi tí Kristi ti wá sọ́dọ̀ Baba láti gba ìjọba rẹ̀. Ní ayé àtijọ́, wíwá ọba sí olú ìlú rẹ̀ láti gba ìtẹ́ àti ìjọba rẹ̀ ni a ń pè ní ìgbéyàwó. A ń ṣe ayẹyẹ ìṣẹ̀lẹ̀ yìí—gbígba olú ìlú bí ìyàwó—pẹ̀lú ọlá àti ọ̀ṣọ́ ìgbéyàwó gidi. Nítorí náà, nígbà tí Kristi bá gba ìjọba rẹ̀ lọ́wọ́ Baba ní ọ̀run, a sọ pé ó fẹ́ ìyàwó rẹ̀—Jerúsálẹ́mù Tuntun (Ìfihàn 21:9); èyí ni a sì pè ní “ìgbéyàwó” nínú òwe náà.
GSAM 214.4Lẹ́yìn òpin Ọjọ́ 2300, ní Ọkítóbà 22, 1844, àwọn ènìyàn Adventi, tí wọ́n fi àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n ti nírìírí wé àwọn ohun tí ó jẹ mọ́ ìgbéyàwó ní Ìlà Oòrùn, sọ pé, “Kristi ti wọlé sí ìgbéyàwó.” Bí wọ́n ṣe ń rí ìmọ́lẹ̀ tí ó túbọ̀ ṣe kedere gbà nípa irú ìṣẹ̀lẹ̀ tí yóò ṣẹlẹ̀ ní òpin Ọjọ́ 2300, ìgbàgbọ́ wọn tẹ̀lé Kristi nínú iṣẹ́ tí ó ti bẹ̀rẹ̀; bẹ́ẹ̀ ni, nípa ìgbàgbọ́, wọ́n “bá a wọlé sí ìgbéyàwó.”
GSAM 215“Èmi Yóò Padà”
GSAM 215.1Nínú Ìran wòlíì tí a fi fún Ọmọbìnrin Harmon ní 1845, nípa Kristi tí ó ń kọjá láti yàrá àkọ́kọ́ sí yàrá kejì ti Ibi mímọ́ ọ̀run, a rí àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí: “‘Ẹ dúró níhìn-ín; èmi ń lọ sọ́dọ̀ Baba mi láti gba ìjọba; ẹ pa aṣọ yín mọ́ láìní àbàwọ́n, ní ìgbà díẹ̀ èmi yóò padà láti ìgbéyàwó, èmi yóò sì gbà yín sọ́dọ̀ ara mi.’ Nígbà náà ni kẹ̀kẹ́ ẹṣin àwọsánmà kan, tí àwọn àgbá rẹ̀ dàbí iná tí ń jó, tí àwọn áńgẹ́lì yí ká, wá sí ibi tí Jésù wà. Ó wọ inú kẹ̀kẹ́ ẹṣin náà, a sì gbé e lọ sí ibi mímọ́ jùlọ, níbi tí Baba jókòó sí.”3
GSAM 215Àánú Lẹ́yìn Títì Ilẹ̀kùn
GSAM 215.2Ilẹ̀kùn títì inú òwe yìí dàbí ẹni pé ó ń tọ́ka sí ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí ó ṣẹlẹ̀ ṣáájú wíwá Ọmọ ènìyàn gan-an nínú àwọsánmà ọ̀run; nítorí lẹ́yìn títì ilẹ̀kùn, àwọn wúńdíá yòókù wá, wọ́n sì kànkùn, a sì sọ fún wọn pé kí wọ́n “ṣọ́ra,” nítorí wọn kò mọ ọjọ́ tàbí wákàtí wíwá rẹ̀. Pẹ̀lú èyí, a ti ilẹ̀kùn yìí lẹ́yìn tí àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n bá Ọkọ Ìyàwó wọlé sí ìgbéyàwó.
GSAM 215.3Láti inú ọ̀rọ̀ tí a lò nínú òwe àwọn wúńdíá yìí, ó dàbí ẹni pé lẹ́yìn wíwọlé sí ìgbéyàwó, àyè ṣì wà fún àwọn wúńdíá “aláìgbọ́n” pàápàá láti ṣe ìmúrasílẹ̀ tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà láti pàdé Ọkọ Ìyàwó. A pàṣẹ fún wọn pé kí wọ́n “ṣọ́ra.” Ṣíṣọ́ra àti dídúró jẹ́ apá kan ìmúrasílẹ̀ tòótọ́ láti pàdé Olúwa. Nítorí náà, ó dàbí ẹni pé a kò mú àánú kúrò nígbà tí a ti ilẹ̀kùn inú òwe yìí.
GSAM 215Kì í Ṣe Ilẹ̀kùn Inú Lúùkù 13:25-28
GSAM 215.4Ní ìgbà àtijọ́, àwọn ènìyàn ti ṣe àṣìṣe nípa dídàpọ̀ ilẹ̀kùn tí a sọ nínú òwe yìí mọ́ ilẹ̀kùn tí a mẹ́nu kàn nínú Lúùkù 13:25-28, tí ó kà pé, “Nígbà tí baálé ilé bá dìde, tí ó sì ti ilẹ̀kùn, tí ẹ̀yin bá sì bẹ̀rẹ̀ sí dúró lóde, tí ẹ ń kànkùn, tí ẹ ń wí pé, Olúwa, Olúwa, ṣí i fún wa; òun yóò sì dáhùn, yóò sì sọ fún yín pé, Èmi kò mọ ibi tí ẹ ti wá.... Ẹ kúrò lọ́dọ̀ mi, gbogbo ẹ̀yin oníṣẹ́ ẹ̀ṣẹ̀. Ẹkún àti ìpayínkeke yóò wà níbẹ̀, nígbà tí ẹ ó rí Ábúráhámù, àti Ísákì, àti Jákọ́bù, àti gbogbo àwọn wòlíì, nínú ìjọba Ọlọ́run, tí a sì tì ẹ̀yin fúnra yín síta.” Ó hàn kedere nínú ọ̀rọ̀ òkè yìí pé nígbà tí a bá ti ilẹ̀kùn yìí, a ti pinnu ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí àwọn tí a tì síta. Ìjọba Ọlọ́run ti dé nígbà náà; nítorí wọn yóò rí àwọn tí a gbà là nínú ìjọba. Ṣùgbọ́n nínú òwe àwọn wúńdíá, Olúwa kò tíì wọ inú ìjọba rẹ̀, ó ti lọ sọ́dọ̀ Baba rẹ̀ láti gba ìjọba rẹ̀.
GSAM 216Ilẹ̀kùn Títì Nínú Iṣẹ́ Ìsìn Àpẹẹrẹ
GSAM 216.1Àwọn tí ó fi ìgbàgbọ́ tẹ̀lé Kristi nínú iṣẹ́ rẹ̀, lẹ́yìn òpin àkókò Ọjọ́ 2300—Ọkítóbà 22, 1844—rí i pé nígbà tí ọjọ́ ètùtù dé nínú iṣẹ́ ìsìn àpẹẹrẹ, olórí àlùfáà ti ilẹ̀kùn yàrá òde, ó sì ṣí ilẹ̀kùn ibi mímọ́ jùlọ, láti ṣe iṣẹ́ pípa àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí a jẹ́wọ́ nínú Ibi mímọ́ rẹ́ níbẹ̀; àti pé bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ ni Kristi, olórí àlùfáà wa, ti ti ilẹ̀kùn yàrá òde ti tẹ́ńpìlì ọ̀run, tí ó sì ti ṣí yàrá tí a ti rí “àpótí májẹ̀mú rẹ̀.”4
GSAM 216Àwọn Wo Ni Ó Ṣe Àṣìṣe?
GSAM 216.2Ní àkókò yìí, àwọn kan wà láàárín àwọn onígbàgbọ́ Adventisti tí wọn kò tíì gba ìmọ́lẹ̀ tí ó ṣe kedere nípa iṣẹ́ ìsìn Kristi nínú Ibi mímọ́, a kò tíì pe àfiyèsí wọn sí Ìhìn áńgẹ́lì kẹta. Àwọn wọ̀nyí ṣe àṣìṣe nípa dídàpọ̀ ilẹ̀kùn òde ti Ibi mímọ́ yìí mọ́ Ilẹ̀kùn títì inú Lúùkù 13:25-28. Síbẹ̀, àwọn wọ̀nyí kì í ṣe Àwọn Adventisti Ọjọ́ Keje. Ṣùgbọ́n a ó gbìyànjú láti fi hàn ẹni tí wọ́n jẹ́, bí ẹ̀kọ́ yẹn ṣe bẹ̀rẹ̀, àti àwọn ipò tí ó mú wọn dé ìpinnu bẹ́ẹ̀.
GSAM 217.1Àwọn ènìyàn tí ó ya ara wọn sọ́tọ̀ kúrò nínú àwọn ìjọ tí ó jẹ́ ìjọ ní orúkọ lásán nípasẹ̀ ìkéde ìhìn wíwá Olúwa, àti àwọn tí àwọn wọ̀nyí yà kúrò lọ́dọ̀ wọn, ni a bá sọ̀rọ̀ nínú ẹ̀rí sí ìjọ karùn-ún àti ìjọ kẹfà nínú àwọn ìjọ méje ti Ìfihàn. Ìkìlọ̀ sí ìjọ karùn-ún, ìjọ Sádísì, kà pé, “Nítorí náà rántí bí ìwọ ti gbà àti bí ìwọ ti gbọ́, dì í mú ṣinṣin, kí o sì ronúpìwàdà. Nítorí náà bí ìwọ kò bá ṣọ́ra, èmi yóò wá bá ọ bí olè, ìwọ kì yóò sì mọ wákàtí tí èmi yóò wá bá ọ.”5 Ó hàn nínú ọ̀rọ̀ yìí pé àwọn tí a bá sọ̀rọ̀ báyìí ti gbọ́ ìkéde wíwá Olúwa. Wọ́n ti sọ pé àwọn gbà á, ṣùgbọ́n wọ́n fẹ́ kọ̀ ọ́ sílẹ̀ báyìí.
GSAM 217Ìjọ Filadẹ́lfíà
GSAM 217.2Ìjọ Filadẹ́lfíà, ipò kẹfà ti ìjọ ìhìnrere, ni a mẹ́nu kàn lẹ́yìn náà. Ìjọ yìí dúró fún àwọn ènìyàn tí a ti mú jáde nípasẹ̀ ìkéde ìhìn àkọ́kọ́ àti ìhìn kejì inú Ìfihàn 14. Olúwa sọ fún ìjọ yìí pé, “Kíyèsi i, èmi ń bọ̀ kánkán: di ohun tí ìwọ ní mú ṣinṣin, kí ẹnikẹ́ni má bàa gba adé rẹ.”6 A tún bá wọn sọ̀rọ̀ nínú àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí: “Nǹkan wọ̀nyí ni ẹni mímọ́, ẹni òtítọ́, ẹni tí ó ní kọ́kọ́rọ́ Dáfídì sọ, ẹni tí ń ṣí, tí ẹnikẹ́ni kò sì lè tì; tí ń tì, tí ẹnikẹ́ni kò sì lè ṣí: Èmi mọ iṣẹ́ rẹ: kíyèsi i, èmi ti fi ilẹ̀kùn ṣíṣí síwájú rẹ, kò sì sí ẹni tí ó lè tì í; nítorí ìwọ ní agbára díẹ̀, ìwọ sì ti pa ọ̀rọ̀ mi mọ́, ìwọ kò sì ti sẹ́ orúkọ mi.”7
GSAM 217Kí Ni Ilẹ̀kùn Títì Inú Òwe Yìí?
GSAM 217.3Kí ni a ó fi ilẹ̀kùn ṣíṣí àti Ilẹ̀kùn títì nínú ẹsẹ Ìwé Mímọ́ tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ fà yọ yìí túmọ̀ sí? A rò pé a lè rí ìdáhùn tí ó tẹ́ni lọ́rùn nínú àlàyé tí ó tẹ̀lé yìí: Nígbà tí àwọn kan láàárín àwọn Adventisti ti gba ìmọ́lẹ̀ tí ó tẹ̀síwájú, tí wọ́n sì ń kọ́ni pé Olùgbàlà ti yí iṣẹ́ ìsìn rẹ̀ padà láti yàrá àkọ́kọ́ sí yàrá kejì ti Ibi mímọ́ ọ̀run, tí wọ́n sì ń ṣàlàyé ọ̀ràn ilẹ̀kùn ṣíṣí àti Ilẹ̀kùn títì lọ́nà tí ó tọ́ fún àwọn tí yóò gbọ́, ẹgbẹ́ mìíràn tako òtítọ́ yìí, wọ́n sì ń gbìyànjú láti fìdí ìgbàgbọ́ múlẹ̀ nínú ẹ̀kọ́ pé ilẹ̀kùn ṣíṣí ti di títì, àti pé Ilẹ̀kùn títì ti di ṣíṣí. Nípa ṣíṣe èyí, wọ́n ń dí ọ̀nà, tàbí wọ́n ń ṣèdíwọ́ fún iṣẹ́ àwọn ìránṣẹ́ Olúwa níhìn-ín lórí ayé. Agbára Kristi ni a fi ń ṣí àti tì àwọn ilẹ̀kùn Ibi mímọ́ ọ̀run—“Ẹni tí ń ṣí, tí ẹnikẹ́ni kò sì lè tì.” Nínú ọ̀rọ̀ sí ìjọ Filadẹ́lfíà, àwọn ènìyàn tí ó dì í mú ṣinṣin, tí ó pa ọ̀rọ̀ náà mọ́, tí wọn kò sì sẹ́ orúkọ rẹ̀, ní ìṣẹ́gun tí ó ṣí ilẹ̀kùn kan tí ẹnikẹ́ni kò lè tì. Láìsí iyèméjì èyí ń tọ́ka sí ilẹ̀kùn àyè láti dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn, ilẹ̀kùn tí ó dàbí ẹni pé àwọn ènìyàn ti tì pátápátá (bí a ó ṣe rí); ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ìtẹ́wọ́gbà ìdúróṣinṣin wọn, Olúwa fi “ilẹ̀kùn ṣíṣí” tí ẹnikẹ́ni kò lè tì síwájú àwọn olóòótọ́.
GSAM 218Ilẹ̀kùn fún Sísọ Ọ̀rọ̀
GSAM 218.1Ọ̀pọ̀ àpẹẹrẹ wà nínú Ìwé Mímọ́ tí a ti lo ilẹ̀kùn ní ìtumọ̀ yìí. Pọ́ọ̀lù, nígbà tí ó ń kọ̀wé sí àwọn ará Kọ́ríńtì, sọ pé, “Nítorí a ti ṣí ilẹ̀kùn ńlá tí ó sì ní èso fún mi, àwọn ọ̀tá sì pọ̀.”8 Bákan náà, nínú lẹ́tà kejì rẹ̀ sí àwọn ará Kọ́ríńtì, ó sọ pé, “Nígbà tí mo dé Tróásì láti wàásù ìhìnrere Kristi, tí a sì ṣí ilẹ̀kùn fún mi nínú Olúwa, èmi kò ní ìsinmi nínú ẹ̀mí mi, nítorí èmi kò rí Títù arákùnrin mi.”9 Ó tún bẹ àwọn ará Kólósè báyìí: “Ẹ máa tẹ̀síwájú nínú àdúrà, kí ẹ sì máa ṣọ́ra nínú rẹ̀ pẹ̀lú ọpẹ́; kí ẹ sì tún máa gbàdúrà fún wa, kí Ọlọ́run lè ṣí ilẹ̀kùn sísọ ọ̀rọ̀ fún wa, láti sọ ohun ìjìnlẹ̀ Kristi, nítorí èyí tí èmi pẹ̀lú fi wà ní ìdè.”10
GSAM 218.2Láti inú àwọn ẹsẹ Ìwé Mímọ́ wọ̀nyí, ó hàn pé àwọn àyè fún ìkéde òtítọ́ ni a ń pè ní àwọn ilẹ̀kùn ṣíṣí; láti inú ọ̀rọ̀ tí a sọ sí ìjọ Filadẹ́lfíà, ó sì dàbí ẹni pé ní àkókò tí a pe àwọn ènìyàn yìí jáde, àwọn ènìyàn ń sapá gidigidi láti ti ilẹ̀kùn sísọ ọ̀rọ̀ mọ́ wọn. Bí ìjọ Filadẹ́lfíà ṣe ń la àdánwò náà kọjá, tí wọ́n di “ọ̀rọ̀” àti “orúkọ” rẹ̀ mú ṣinṣin, ọ̀rọ̀ Olúwa sí wọn ni pé òun yóò fi ilẹ̀kùn ṣíṣí síwájú wọn tí ẹnikẹ́ni kò lè tì.
GSAM 219Ipò Nǹkan Lẹ́yìn Ọkítóbà 22, 1844
GSAM 219.1Níwọ̀n bí a ti rí ọ̀ràn náà gẹ́gẹ́ bí a ṣe sọ ọ́ nínú ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀, ẹ jẹ́ kí a bojú wo ẹ̀yìn sí ipò nǹkan bí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ṣe ń ṣẹlẹ̀. Bí a ti ṣàlàyé tẹ́lẹ̀, títí di oṣù Épírì, 1844, àwọn ìjọ ṣí sílẹ̀ fún ìkéde ìhìn wíwá Olúwa, ìbéèrè fún àwọn òṣìṣẹ́ sì pọ̀ ju ohun tí àwọn oníwàásù tí ó wà láàyè lè pèsè lọ. Lẹ́yìn ìjákulẹ̀ ìgbà ìrúwé 1844, àwọn tí kò fi òtítọ́ inú gba ẹ̀kọ́ náà yí padà sí àtakò rẹ̀. Nígbà tí a kéde Ìhìn áńgẹ́lì kejì inú Ìfihàn 14 àti “Ìkígbe ọ̀gànjọ́” (Mátíù 25), ní àsìkò ẹ̀ẹ̀rùn 1844, inúnibíni kíkorò jùlọ dìde sí àwọn tí ó ṣì ní ìgboyà láti jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ wọn pé wíwá Olúwa sún mọ́lé. Àwọn alátakò wọ̀nyí lo ọ̀nà oríṣiríṣi láti pa ọ̀ràn náà mọ́lẹ̀, àti gbogbo ọ̀nà tí ó ṣeé ṣe láti dí iṣẹ́ àwọn tí ó ṣì ń kéde pé “wákàtí ìdájọ́ rẹ̀ dé” lọ́wọ́. William Miller sọ nípa àtakò yìí pé, “Ó lòdì sí ìwà ènìyàn jùlọ, kò sì ṣeé ṣàlàyé.” Àtakò náà le tó bẹ́ẹ̀ nígbà tí òpin Ọjọ́ 2300 ń sún mọ́lé, tí Geo. Storrs fi sọ nípa rẹ̀ pé, “A ti parí pẹ̀lú àwọn ìjọ tí ó jẹ́ ìjọ ní orúkọ lásán àti gbogbo àwọn ènìyàn búburú, àyàfi níwọ̀n bí ìkígbe yìí ṣe lè kàn wọ́n.”
GSAM 219.2Lẹ́yìn òpin àkókò náà, bí àtakò àti ẹ̀gàn àwọn ènìyàn búburú ṣe di ìlọ́po méjì àti ìlọ́po mẹ́ta, William Miller sọ nípa ipò nǹkan pé, “A ti ṣe iṣẹ́ wa nípa kíkìlọ̀ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, àti nípa gbígbìyànjú láti jí ìjọ tí ń tẹ̀lé àṣà lásán dìde. Ọlọ́run nínú ìtọ́jú rẹ̀ ti ti ilẹ̀kùn.”11
GSAM 219Líle Ọkàn Gbogbogbo Àwọn Ẹlẹ́ṣẹ̀
GSAM 219.3Ìwà ayé ẹlẹ́gàn yìí mú kí àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ sé ọkàn wọn sí ẹ̀kọ́ wíwá Olúwa; kì í ṣe èyí nìkan, ṣùgbọ́n ẹ̀rí àwọn tí ó wà nínú àwọn ìjọ tí ó jẹ́ ìjọ ní orúkọ lásán ni èyí: “Nígbà tí a bá rántí bí ìyípadà ọkàn tòótọ́ ṣe ‘kéré, tí ó sì ṣọ̀wọ́n,’ àti àìtìjú àti líle ọkàn àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má ní àfiwé, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé a ń kígbe láìmọ̀ọ́mọ̀ pé, ‘Ǹjẹ́ Ọlọ́run ti gbàgbé láti ṣàánú? tàbí ilẹ̀kùn àánú ti di títì?’”12
GSAM 220.1Lọ́dọ̀ òṣìṣẹ́ mìíràn, a tún kà nípa ipò nǹkan lẹ́yìn òpin àkókò àsọtẹ́lẹ̀ pé: “Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má ṣeé ṣe nígbà náà láti rí àyè dé ọ̀dọ̀ àwọn aláìgbàgbọ́; ìjákulẹ̀ ní 1844 ti da ọkàn ọ̀pọ̀lọpọ̀ rú tó bẹ́ẹ̀, tí wọn kò fi fẹ́ gbọ́ àlàyé kankan nípa ọ̀ràn náà.”13
GSAM 220Gbogbo Ilẹ̀kùn Láti Dé Ọ̀dọ̀ Àwọn Aláìgbàgbọ́ Di Títì
GSAM 220.2Irú ipò bẹ́ẹ̀ dàbí ẹni pé, fún àkókò náà, ó ti ilẹ̀kùn láti dé ọ̀dọ̀ ẹnikẹ́ni, àyàfi àwọn tí ó ṣì di ìgbàgbọ́ àti ìrètí wọn mú ṣinṣin nípa wíwá Kristi láìpẹ́. Bí ilẹ̀kùn sísọ ọ̀rọ̀ ṣe dàbí ẹni pé ó ti di títì pátápátá, tí àwọn ènìyàn Adventisti sì rí i pé Ilẹ̀kùn títì kan wà nínú òwe náà tí ó bá ìrírí wọn mu, ó rọrùn láti rí bí wọ́n ṣe dé ìpinnu pé kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀: tàbí, bí àwọn kan ṣe sọ ọ́, pé “ilẹ̀kùn àánú ti di títì,” pàápàá bí wọ́n bá rò pé Ilẹ̀kùn títì inú òwe yìí àti Ilẹ̀kùn títì inú Lúùkù 13 jẹ́ ọ̀kan náà. Bí àwọn ènìyàn bá kọ̀ pátápátá láti gbọ́, tí wọ́n sì tipa bẹ́ẹ̀ sé ọkàn wọn, báwo ni wọ́n ṣe lè yí padà?
GSAM 220Ta Ni Ó Kọ́kọ́ Kọ́ni ní Ẹ̀kọ́ Èké Ilẹ̀kùn Títì?
GSAM 220.3Ìbéèrè wá dìde báyìí pé, Ta ni ó bẹ̀rẹ̀ sí kọ́ni ní ẹ̀kọ́ pé “kò sí àánú fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀”? Àwọn wo ni ó gbà á gbọ́? Àwọn wo ni ó sì kọ̀ ọ́? Láti dá ìbéèrè àkọ́kọ́ lóhùn, a ó pe àfiyèsí sí ìròyìn ìbẹ̀wò tí J. V. Himes ṣe sí Ìpínlẹ̀ Maine ní àsìkò ìrúwé 1845. Ó sọ pé:—
GSAM 220.4“Arákùnrin Joseph Turner àti àwọn mìíràn gbé ìpìlẹ̀ lé e pé a wà nínú Ọjọ́ Ìsinmi ńlá—pé ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́fà ti parí—nítorí náà, Adventisti kankan kò gbọ́dọ̀ ṣe iṣẹ́ ọwọ́ mọ́. Lójú wọn, ṣíṣe bẹ́ẹ̀ yóò dájú pé ó yọrí sí ìparun wọn ní ìkẹyìn.
GSAM 220.5“Nígbà tí wọ́n ń dúró nínú àìṣiṣẹ́ ọwọ́ ayé yìí, ìmọ́lẹ̀ tuntun kan, bí wọ́n ṣe rò, tàn sí ọkàn Arákùnrin Turner, èyí ni pé Ọkọ Ìyàwó TI DÉ—pé ó dé ní ọjọ́ kẹwàá oṣù keje ti ọdún àwọn Júù tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ kọjá—pé ìgbéyàwó náà ṣẹlẹ̀ nígbà náà—pé gbogbo àwọn wúńdíá nígbà náà, ní ìtumọ̀ kan, bá a wọlé sí ìgbéyàwó, a sì ti ilẹ̀kùn!—kò sí èyíkéyìí nínú àwọn wọ̀nyí tí ó lè ṣègbé, kò sì sí ẹnìkan lóde tí a lè gbà là. Báyìí ni gbogbo ọ̀ràn ẹ̀mí ti ayé ńlá yìí ṣe parí.”14
GSAM 221Ta Ni Ó Tako Ẹ̀kọ́ Èké Náà Tínútínú?
GSAM 221.1Alàgbà Turner bẹ̀rẹ̀ sí kọ́ni ní ẹ̀kọ́ rẹ̀ pé “kò sí àánú mọ́” ní Paris, Maine, fún ìgbà díẹ̀ ó sì ní àwọn ọmọlẹ́yìn tí ó pọ̀ ní agbègbè yẹn. Níwọ̀n bí ilẹ̀kùn láti dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn tí kì í ṣe Adventisti ti di títì pátápátá bẹ́ẹ̀, yálà ẹni tí ń jẹ́wọ́ ẹ̀sìn tàbí ẹni tí kò jẹ́wọ́ rẹ̀, ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ìrọ̀rùn ṣí lọ sínú èrò Turner nípa ọ̀ràn náà.
GSAM 221.2Kí a má bàa ṣì ọ̀rọ̀ náà Adventisti lóye, láti ìsinsìnyí lọ a ó máa pè àwọn ènìyàn yìí ní Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀; ọ̀pọ̀ nínú ẹgbẹ́ yìí sì ni ó ń gba èrò Ọ̀gbẹ́ni Turner. Wọn kò tíì rí tàbí gbọ́ òtítọ́ Ọjọ́ Ìsinmi, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò tíì gbọ́ Ìhìn áńgẹ́lì kẹta. Nípa àwọn wọ̀nyí ni Ìyáàfin White sọ báyìí nínú ọ̀kan lára àwọn ìwé rẹ̀:—
GSAM 221.3“Lẹ́yìn tí àkókò tí a ń retí ní 1844 ti kọjá, àwọn Adventisti ṣì gbàgbọ́ pé wíwá Olùgbàlà sún mọ́lé gidigidi; wọ́n gbà pé àwọn ti dé àkókò pàtàkì kan tí nǹkan ti yí padà, àti pé iṣẹ́ Kristi gẹ́gẹ́ bí alágbàwí ènìyàn níwájú Ọlọ́run ti dópin. Níwọ̀n bí wọ́n ti kìlọ̀ pé ìdájọ́ sún mọ́lé, wọ́n rò pé iṣẹ́ wọn fún ayé ti parí, ẹrù ọkàn fún ìgbàlà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ sì kúrò lọ́kàn wọn, nígbà tí ẹ̀gàn onígboyà àti ọ̀rọ̀ òdì àwọn aláìwà-bí-Ọlọ́run dàbí ẹ̀rí mìíràn lójú wọn pé a ti mú Ẹ̀mí Ọlọ́run kúrò lọ́dọ̀ àwọn tí ó kọ àánú rẹ̀. Gbogbo èyí fìdí ìgbàgbọ́ wọn múlẹ̀ pé àkókò àǹfààní láti ronúpìwàdà ti parí, tàbí, bí wọ́n ṣe sọ ọ́, pé ‘ilẹ̀kùn àánú ti di títì.’ Bí a ti sọ, àwọn Adventisti wà ní ìṣọ̀kan fún ìgbà díẹ̀ nínú ìgbàgbọ́ pé ilẹ̀kùn àánú ti di títì.”15
GSAM 222.1Nínú àyọlò yìí, Ìyáàfin White sọ ìpinnu tí àwọn Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀ gbà. Kò tilẹ̀ fi hàn díẹ̀ pé òun gbà á gbọ́. Bí a ti fi hàn lókè, Joseph Turner ni ó kọ́kọ́ kọ́ni ní ẹ̀kọ́ náà, ní Paris, Maine. Ìyáàfin White (tí ó jẹ́ Ọmọbìnrin Harmon nígbà náà) pàdé Joseph Turner ní ibi tí a dárúkọ lókè ní ìbẹ̀rẹ̀ àsìkò ìrúwé 1845, ó sì gbọ́ bí ó ṣe ń kéde ẹ̀kọ́ rẹ̀ pé “kò sí iṣẹ́ ọwọ́ mọ́ fún àwọn Adventisti, kò sì sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀,” ó sì sọ fún un ní kedere pé ó ń “kọ́ni ní ẹ̀kọ́ èké; pé àánú ṣì wà fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, àti fún àwọn tí kò mọ̀ọ́mọ̀ kọ òtítọ́ sílẹ̀ pẹ̀lú òye.”
GSAM 222Àtakò sí Ẹ̀kọ́ “Kò Sí Àánú”
GSAM 222.2J. N. Andrews, tí ó ń gbé ní Paris, Maine, ní 1844 àti 1845, tí ó sì mọ ìwà àwọn ènìyàn ibẹ̀ dáadáa, àti ti Joseph Turner, tí ó kọ́ni pé kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, sọ nípa ìpinnu Ọmọbìnrin Harmon lórí ọ̀ràn náà ní àkókò yẹn pé, “Dípò kí àwọn Ìran wòlíì mú wọn gba èrò yìí, wọ́n tún àwọn tí ó ṣì dì í mú ṣe nípa rẹ̀.”16
GSAM 222.3Ọmọbìnrin Harmon ṣe ìbẹ̀wò kejì sí Paris, Maine, ní àsìkò ẹ̀ẹ̀rùn 1845. Nípa ìbẹ̀wò yìí, èmi yóò fa ọ̀rọ̀ yọ láti ọ̀dọ̀ Ìyáàfin Truesdail, tí ó ń gbé ní Paris nígbà náà. Ó sọ pé:—
GSAM 222.4“Nígbà ìbẹ̀wò Ọmọbìnrin Harmon sí Paris, Maine, ní àsìkò ẹ̀ẹ̀rùn 1845, mo sọ fún un ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ nípa ọ̀rẹ́ mi ọ̀wọ́n kan tí baba rẹ̀ ti dí lọ́wọ́ láti máa wá sí àwọn ìpàdé wa, nítorí náà kò kọ ìmọ́lẹ̀ sílẹ̀. Ó rẹ́rìn-ín músẹ́, ó sì dáhùn pé, ‘Ọlọ́run kò tíì fi hàn mí rí pé kò sí ìgbàlà fún irú àwọn ènìyàn bẹ́ẹ̀. Àwọn tí a ti fi ìmọ́lẹ̀ òtítọ́ hàn, tí wọ́n sì mọ̀ọ́mọ̀ kọ̀ ọ́ nìkan ni.’”17
GSAM 222.5Ó tún sọ nípa ìbẹ̀wò kẹta Ọmọbìnrin Harmon sí Paris, ní 1846, báyìí:—
GSAM 222Ìbáwí Mìíràn fún Ẹ̀kọ́ Èké Náà
GSAM 222.6“Ìṣẹ̀lẹ̀ mìíràn tí ó yẹ kí a mẹ́nu kàn ni Ìran wòlíì tí a fi fún un ní 1846, ní Paris, Maine. A fi hàn Ọmọbìnrin Harmon pé nígbà tí Sátánì kò bá lè dí àwọn olóòótọ́ ọkàn lọ́wọ́ láti ṣe gbogbo ojúṣe wọn, yóò lo ẹ̀tàn rẹ̀ láti tì wọ́n rékọjá ojúṣe. Arábìnrin rere kan ti ń sọ fún àwọn ìjọ pé Ọlọ́run ti kọ̀ wọ́n sílẹ̀ nítorí wọ́n ti kọ Ìhìn náà tí a rán láti ọ̀run láti gbà wọ́n là. A fi hàn Arábìnrin Harmon pé kò sí òtítọ́ nínú ìhìn rẹ̀, nítorí ọ̀pọ̀ ènìyàn ṣì wà nínú àwọn ìjọ tí yóò gba òtítọ́; pé àwọn áńgẹ́lì rere yóò tún lọ ṣiṣẹ́ fún àwọn ọkàn nínú àwọn ìjọ wọ̀nyẹn, àti pé nígbà tí wọ́n bá ṣe bẹ́ẹ̀, àwọn [áńgẹ́lì] yóò fi arábìnrin yìí, pẹ̀lú ìhìn rẹ̀ [tí ó túmọ̀ sí ìhìn rẹ̀ pé “kò sí àánú”], sílẹ̀ lẹ́yìn ilẹ̀kùn lóde.”18
GSAM 223Kò Sí Ìtakora
GSAM 223.1Níwọ̀n bí àwọn kan ti ń sapá gidigidi láti fi hàn pé Ìyáàfin White ti kọ́ni ní ẹ̀kọ́ pé “kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀” nígbà kan, ṣùgbọ́n ó ń kọ́ni ní òdìkejì báyìí, èmi yóò fi àwọn ẹ̀rí láti ọ̀dọ̀ àwọn tí ó mọ iṣẹ́ rẹ̀ láti 1845 hàn, nípa iṣẹ́ rẹ̀ fún ìyípadà ọkàn àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀. Ọ̀rọ̀ tí ó tẹ̀lé yìí wá láti ọ̀dọ̀ Ira Abbey, ti Brookfield, Agbègbè Madison, Ìpínlẹ̀ New York:—
GSAM 223.2“Láàárín ọdún 1846 àti 1850, Arákùnrin àti Arábìnrin White wá sí ilé wa, wọ́n sì ní ìtara gidigidi fún àwọn ọmọ àti àwọn tí kò tíì kọ òtítọ́ sílẹ̀. Wọ́n ṣiṣẹ́ fún àwọn ọkàn tí kò tíì yí padà, èmi kò sì rántí ìgbà kankan tí mo gbọ́ tí Arábìnrin White sọ pé kò sí ìrètí fún àwọn tí ó padà sẹ́yìn àti àwọn tí kò tíì kọ òtítọ́ sílẹ̀.”19
GSAM 223Ẹ̀rí Àwọn Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀
GSAM 223.3Ní ti ohun tí àwọn Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀ ní New England mọ̀ nípa ẹ̀kọ́ Ilẹ̀kùn títì tí a gbé dé òpin jù, ẹ jẹ́ kí lẹ́tà tí ó tẹ̀ lé yìí jẹ́rìí:—
GSAM 223.4“Ní Oṣù Kẹjọ 5 sí 9, 1891, mo bá Alàgbà Miles Grant ṣe àríyànjiyàn ní Brookston, ìlú kan tí àwọn olùgbé rẹ̀ tó 30,000. Nínú àgọ́ ńlá ni àríyànjiyàn náà ti wáyé, Ọ̀gbẹ́ni John Barbour, ẹni tí ó ti jẹ́ ààrẹ ìgbìmọ̀ ìlú rí, sì ṣe alága rẹ̀. Ìlú yìí jìnnà sí Boston ní nǹkan bí ogún máìlì. Ọ̀ràn Ọjọ́ Ìsinmi ni àríyànjiyàn náà dá lé, ṣùgbọ́n Ọ̀gbẹ́ni Grant gbìyànjú láti fa ọ̀ràn ìrírí Arábìnrin White nínú iṣẹ́ yìí sínú rẹ̀. Ó fi ẹ̀sùn kàn án pé ‘a ti fi hàn án láti ọdún 1844 pé àkókò ànfàní ìrònúpìwàdà ti kọjá, kò sì sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀.’”
GSAM 224.1“Ní ìdáhùn, mo sọ fún un pé àwọn Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gbogbo wọn, ló di èrò yẹn mú ní àkókò kan kí a tó yapa kúrò lọ́dọ̀ wọn; pé dípò kí Mrs. White fara mọ́ èrò náà rárá, ọ̀kan nínú àwọn ohun àkọ́kọ́ tí a fi hàn án ni pé èrò náà jẹ́ ‘irọ́,’ àti pé àánú ṣì wà fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀. Mo sọ pé, ‘Bẹ́ẹ̀ ni ọ̀ràn rí, Alàgbà Grant sì mọ̀ pé bẹ́ẹ̀ ni.’ Bí mo ti ń sọ èyí, ọ̀pọ̀ àwọn Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀ tí ó wà níwájú mi [àwọn wọ̀nyí jẹ́ apá púpọ̀ nínú àwọn tí ó kún àgọ́ ńlá náà] mi orí wọn láti fi ìdánilójú àti agbára fara mọ́ ọ̀rọ̀ náà. Kí ó tó fún wa láti sọ pé Alàgbà Grant kò tún mẹ́nu kan kókó yẹn nínú àríyànjiyàn náà.” Ẹni tí ó fọwọ́ sí i ni “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Oṣù Kejìlá 6, 1895.”
GSAM 224Mrs. White Ń Wá Ìgbàlà Àwọn Ẹlẹ́ṣẹ̀ Nígbà Gbogbo
GSAM 224.3Àwọn òtítọ́ wọ̀nyí tún fi hàn pé Mrs. White ti ṣiṣẹ́ fún ìyípadà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ láti 1844 títí di àkókò yìí: Òun àti Alàgbà White ṣe ìpàdé ní ilé Albert Belden ní Rocky Hill, Conn., tí ó bẹ̀rẹ̀ ní Oṣù Kẹrin 20, 1848. Nínú ìpàdé yìí a ṣiṣẹ́ fún àwọn kan tí ó wá láti inú ayé. Alàgbà White àti aya rẹ̀ fi àníyàn pàtàkì hàn fún irú àwọn ọkàn bẹ́ẹ̀. Lórí ọ̀ràn yìí, a óò fúnni ní ẹ̀rí ọ̀kan lára àwọn wọ̀nyí tí ó gba ìrìbọmi lọ́wọ́ Alàgbà White. John Y. Wilcox, nígbà tí ó kọ̀wé láti Kensington, Conn., ní Oṣù Kejì 22, 1891, sọ pé:—
GSAM 224.4“A mú mi wá sínú òtítọ́ ní àkókò tí a ń ṣe ìpàdé nínú yàrá tí a kò tíì parí ní òkè ilé Arákùnrin A. Belden, Rocky Hill, Conn. Nípasẹ̀ iṣẹ́ Arákùnrin àti Arábìnrin White ni mo gba ìmọ́lẹ̀ Òtítọ́ òní. Láìpẹ́ lẹ́yìn náà, Arákùnrin White ṣe ìrìbọmi fún mi. Bí kò bá ṣe ìṣírí àti agbára tí mo rí gbà lọ́dọ̀ wọn, èmi kò mọ̀ bóyá èmi ìbá ti lè láyà láti ronú tàbí láti ní ìmọ̀lára pé Olúwa tẹ́wọ́ gbà mí. Wọ́n ní àníyàn jíjinlẹ̀ fún mi, wọ́n sì ṣiṣẹ́ láti ràn mí lọ́wọ́.”
GSAM 225.1Nínú lẹ́tà kan sí Stockbridge Howland, Topsham, Maine, Alàgbà White sọ nípa ìpàdé náà pé, “Arákùnrin Bates gbé àwọn àṣẹ kalẹ̀ lọ́nà tí ó ṣe kedere gidigidi, àwọn ẹ̀rí tí ó lágbára púpọ̀ sì mú ìjẹ́pàtàkì wọn wọ ọkàn àwọn ènìyàn. Ọ̀rọ̀ náà mú kí àwọn tí ó ti wà nínú òtítọ́ fìdí múlẹ̀, ó sì jí àwọn tí kò tíì pinnu dáadáa dìde.”
GSAM 225Iṣẹ́ Fún Àwọn Ẹlẹ́ṣẹ̀ ní Oswego, N.Y.
GSAM 225.2Ní 1849 Alàgbà James White àti aya rẹ̀ ṣiṣẹ́ ní Oswego, N.Y. Nínú àwọn ìpàdé wọ̀nyẹn, Hiram Patch àti ọ̀dọ́bìnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Benson, tí wọ́n ti ṣe ìlérí ìgbéyàwó fún ara wọn, yí padà sí Ọlọ́run àti Òtítọ́ òní.
GSAM 225.3Ní Oṣù Kẹta, 1850, a tún ṣe àwọn ìpàdé ní Oswego. Nínú Òtítọ́ Òní ti Oṣù Kẹrin, Alàgbà White sọ nípa àwọn ìpàdé wọ̀nyẹn pé:
GSAM 225.3“Iṣẹ́ kan tí ó ń mú inú dùn gidigidi ń lọ lọ́wọ́ báyìí láàárín àwọn ọmọ Àṣẹ́kù ní ìlú yìí. Ìgbàlà wọn ni ó ti jẹ́ kókó ọ̀rọ̀ pàtàkì nínú àwọn ìpàdé wa ní Ọjọ́ Ìsinmi méjì tó kọjá, Ọlọ́run sì ti bù kún wa lọ́nà ìyanu. Òtítọ́ náà ti ṣe iṣẹ́ rere lára àwa àti àwọn ọmọ wa pẹ̀lú. Ní ìrọ̀lẹ́ lẹ́yìn Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀ tó kọjá, a ṣe ìpàdé kan fún àǹfààní wọn ní pàtàkì, a sì tú Ẹ̀mí Olúwa jáde láàárín wa. Gbogbo àwọn ọmọ náà tẹrí ba níwájú Olúwa, ó sì dà bí ẹni pé wọ́n mọ ìjẹ́pàtàkì pípa àwọn àṣẹ mọ́, pàápàá jù lọ èyí karùn-ún, àti wíwá ìgbàlà nípasẹ̀ Jésù Kristi. Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìpàdé tí ó mú inú dùn jù lọ tí mo ti rí rí.”
GSAM 225.4Nínú Òtítọ́ Òní ti Oṣù Kọkànlá, 1849, Alàgbà White tẹ ìròyìn àwọn kan tí wọ́n yí padà tí wọ́n sì gba ìrìbọmi jáde; nínú ẹ̀dà ìkẹyìn ìwé ìròyìn yìí ní 1850, ìròyìn ìpàdé kan tí a ṣe ní Waitsfield, Vt., wà, àti ti Heman Churchill tí ó wá sí i, ẹni tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ yí padà láti inú ayé. A pè é ní “arákùnrin” nínú àpilẹ̀kọ náà. Báwo ni èyí ṣe lè rí bẹ́ẹ̀ bí kò bá sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀?
GSAM 226Ẹ̀rí Ẹlẹ́rìí Mọ́kànlélógún
GSAM 226.1Ní ìbámu pẹ̀lú èyí, a gbé ẹ̀rí kan kalẹ̀ tí ènìyàn mọ́kànlélógún fọwọ́ sí ní 1888; ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn wà nínú Ìgbésẹ̀ Adventi ní ọdún 1844, wọ́n sì mọ ìbẹ̀rẹ̀ Ìhìn áńgẹ́lì kẹta dáadáa. Gbogbo wọn wà nínú Ìhìn náà ṣáájú 1851, ọ̀pọ̀ jù lọ wọn sì ti darapọ̀ mọ́ Àwọn Adventisti Ọjọ́ Keje láti ìgbà tí Ìhìn náà ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀:—
GSAM 226.2“Àwa tí a fọwọ́ sí ìsàlẹ̀ yìí, tí a mọ Ìgbésẹ̀ Adventi ní 1844 dáadáa nígbà tí àkókò náà kọjá, tí a sì tún ti tẹ́wọ́ gba òtítọ́ Ìhìn áńgẹ́lì kẹta láti ọdún 1850, fi ayọ̀ kọ orúkọ wa sí ọ̀rọ̀ tí ó tẹ̀ lé yìí nípa ẹ̀kọ́ Ilẹ̀kùn títì tí àwọn tí ó gba Ìhìn áńgẹ́lì kẹta gbọ́ dì mú láti ìgbà tí ó ti bẹ̀rẹ̀ títí di ọdún tí a mẹ́nu kàn gbẹ̀yìn àti lẹ́yìn náà.
GSAM 226.3“Wọ́n gbà gbọ́, ní ìbámu pẹ̀lú Ìfihàn 3:7, 8 àti àwọn ẹsẹ Ìwé Mímọ́ mìíràn, pé ní òpin Ọjọ́ 2300 ti Dáníẹ́lì 8:14, Kristi parí iṣẹ́ rẹ̀ nínú yàrá àkọ́kọ́ ti Ibi mímọ́ ọ̀run, ó sì kó iṣẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀ lọ sí ibi mímọ́ jù lọ, ó sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìdájọ́, ó yí ipò rẹ̀ nínú ètò ìgbàlà padà nípa èyí. Níhìn-ín ni a ti ṣí ilẹ̀kùn kan tí a sì ti ilẹ̀kùn kan.
GSAM 226.4“Wọ́n gbà gbọ́ pé Ọlọ́run kọ àwọn tí wọ́n ti rí ìmọ́lẹ̀ tí ó ṣe kedere lórí Ìhìn áńgẹ́lì àkọ́kọ́, tí wọ́n sì kọ̀yìn sí i, tí wọ́n ń fi ìkorò tako ó, sílẹ̀. Ṣùgbọ́n wọn kò gbà gbọ́ pé a óò kọ àwọn tí kò rí ìmọ́lẹ̀ náà tàbí àwọn tí kò tíì pé ọjọ́ orí láti jíhìn fún ìṣe ara wọn ṣáájú 1844 sílẹ̀, bí wọ́n bá fi ọkàn òtítọ́ wá Ọlọ́run.
GSAM 226.5“Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n gbà gbọ́ pẹ̀lú William Miller àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Adventisti, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí àkókò náà kọjá, pé iṣẹ́ wọn fún ayé ti parí, àti pé Olúwa yóò dé láìpẹ́, síbẹ̀ lẹ́yìn tí ìmọ́lẹ̀ lórí Ibi mímọ́ àti Ìhìn áńgẹ́lì kẹta ṣàlàyé ìjákulẹ̀ wọn, wọn kò gbà gbọ́ pé àánú ti kọjá, bí kò ṣe fún àwọn tí ó ti kọ ìmọ́lẹ̀ náà sílẹ̀.”
GSAM 227.1Àwọn tí ó fọwọ́ sí i ni: “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Ìyáàfin R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Ìyáàfin Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Ìyáàfin L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Ìyáàfin Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Ìyáàfin F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Ìyáàfin Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Ìyáàfin Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Ìyáàfin Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Ìyáàfin Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Ìyáàfin Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Ìyáàfin R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Ìyáàfin Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”
GSAM 227Ìran Wòlíì Tí A Tùmọ̀ Lọ́nà Àìtọ́
GSAM 227.2A ti gbìyànjú láti túmọ̀ Ìran wòlíì tí a fi fún Mrs. White ní Topsham, Maine, ní Oṣù Kẹta 24, 1849, bí ẹni pé ó ń kọ́ ẹ̀kọ́ àṣìṣe yìí—pé kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀. A fi ìran yìí fún un nígbà tí “ìró kíkàn ní Rochester” (ìgbàgbọ́ nínú bíbá àwọn ẹ̀mí sọ̀rọ̀) ṣẹ̀ṣẹ̀ ń wọlé. Mrs. White rí i pé àwọn àmì àti iṣẹ́ ìyanu àràmàǹdà àti àwọn àtúnṣe èké yóò pọ̀ sí i tí wọn yóò sì tàn káàkiri. Àwọn àtúnṣe wọ̀nyí kì í ṣe àtúnṣe láti inú àṣìṣe sí òtítọ́ (kò sọ pé irú àtúnṣe bẹ́ẹ̀ kò ní sí láé, ṣùgbọ́n pé irú èyí tí a fi hàn án, níbi tí wọ́n ti ń lo agbára ènìyàn, rí bẹ́ẹ̀), bí kò ṣe láti búburú sí búburú jù bẹ́ẹ̀ lọ; nítorí àwọn tí ó jẹ́wọ́ ìyípadà ọkàn kàn wọ aṣọ ẹ̀sìn bò ara wọn, èyí tí ó bo àìṣedéédé ọkàn búburú mọ́lẹ̀. Ó dà bí ẹni pé àwọn kan ti yí padà ní tòótọ́, èyí sì jẹ́ kí wọ́n lè tan àwọn ènìyàn Ọlọ́run jẹ; ṣùgbọ́n bí a bá lè rí ọkàn wọn, wọn ìbá dúdú bíi ti tẹ́lẹ̀.
GSAM 227.3Lẹ́yìn náà ó sọ pé: “Áńgẹ́lì tí ó ń bá mi lọ ní kí n wá ìrọbí ọkàn fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ bí ó ti máa ń wà tẹ́lẹ̀. Mo wò, ṣùgbọ́n n kò lè rí i; nítorí àkókò ìgbàlà wọn ti kọjá.”20
GSAM 228.1A ti sọ pé ìran yìí kọ́ni pé kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, ṣùgbọ́n a béèrè pé, Báwo ni èyí ṣe lè rí bẹ́ẹ̀ nígbà tí ó ti tako ẹ̀kọ́ yẹn láti ìgbà tí Joseph Turner kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ sí kọ́ni nípa rẹ̀ ní ìgbà ìrúwé 1845, tí ó sì ti ń ṣiṣẹ́ takuntakun ní gbogbo àkókò fún ìyípadà àti ìgbàlà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀?
GSAM 228.2Nínú Àfikún sí Ìrírí àti Àwọn Ìran, tí a tẹ̀ jáde ní 1854, Mrs. White sọ pé, “A óò ṣì rí ‘àwọn àtúnṣe èké’ tí a mẹ́nu kàn ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ sí i. Ìran yìí kan àwọn tí ó ti gbọ́ tí wọ́n sì kọ ìmọ́lẹ̀ ẹ̀kọ́ Wíwá Kejì sílẹ̀ ní pàtàkì jù lọ. A ti fi wọ́n sílẹ̀ fún àwọn ẹ̀tàn tí ó lágbára. Irú àwọn bẹ́ẹ̀ kì yóò ní ‘ìrọbí ọkàn fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀’ bíi ti tẹ́lẹ̀.”21
GSAM 228.3Àwọn alátakò sọ pé àwọn mọ ohun tí Mrs. White ń wò nínú ìran yìí ju bí òun fúnra rẹ̀ ti mọ̀ lọ. Ẹ jẹ́ kí a gbé e yẹ̀ wò fún ìṣẹ́jú kan ní ìbámu pẹ̀lú ìtumọ̀ tiwọn; èyí ni pé ó ń wo ipò àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ dípò àwọn tí ń darí ìmúsọjí. Nítorí náà ó wo àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ láti wá “ìrọbí ọkàn fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, ṣùgbọ́n kò lè rí i.” Ta ni ó ti rí ìrọbí ọkàn fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ rí nípa wíwo àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ nìkan? Ṣùgbọ́n a béèrè pé, àwọn ènìyàn tí a mẹ́nu kàn nínú ẹ̀rí òkè ńkọ́, tí wọ́n kàn ń lo agbára ènìyàn àti fífi ènìyàn sí abẹ́ agbára ọkàn ẹlòmíràn láti jèrè àwọn tí yóò yí padà, tí wọ́n sì ń pè é ní iṣẹ́ Ẹ̀mí Ọlọ́run? Ṣé àwọn alátakò wọ̀nyí, tí ó hára gàgà láti fi hàn pé Mrs. White kọ́ ẹ̀kọ́ “Ilẹ̀kùn títì” tí a gbé dé òpin jù, ti múra láti gbà pé mímọ́ ni àwọn olùdarí ìmúsọjí wọ̀nyí, àti pé àwọn ẹni tí wọ́n ń mú yí padà jẹ́ ojúlówó?
GSAM 228.4Ó ṣe kedere sí gbogbo ẹni tí ó bá ní ọkàn òtítọ́ pé àwọn ènìyàn tí ọ̀rọ̀ yìí ń bá wí ni àwọn tí wọ́n sọ pé àwọn ní ìrọbí ọkàn yìí, nígbà tí wọ́n ti kọ ìmọ́lẹ̀ àti òtítọ́ sílẹ̀, tí wọ́n sì ń fi ènìyàn sí abẹ́ agbára ọkàn ẹlòmíràn láti jèrè àwọn tí yóò yí padà. Irú àwọn bẹ́ẹ̀ kò lè ní ìrọbí ọkàn tòótọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ nígbà tí àwọn fúnra wọn wà lábẹ́ ìdálẹ́bi; nítorí “àkókò ìgbàlà wọn [tiwọn fúnra wọn] ti kọjá.”
GSAM 229.1Láti inú ìran Mrs. White ti Oṣù Kẹta 24, 1849, àwọn kan ti gbìyànjú láti pinnu pé ó kọ́ni pé kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀; ṣùgbọ́n a ti fi hàn tẹ́lẹ̀ pé ní 1845, ní Paris, Maine, ó kọ́ni pé àánú wà fún gbogbo àwọn tí kò mọ̀ọ́mọ̀, pẹ̀lú òye ohun tí wọ́n ń ṣe, kọ ìmọ́lẹ̀ àti òtítọ́ sílẹ̀. Nínú Ìran wòlíì tí a fi fún un ní ibẹ̀ kan náà ní 1846, a fi hàn pé Olúwa ní “àwọn ènìyàn nínú àwọn ìjọ́ tí kò kọ òtítọ́ sílẹ̀.” A bá àwọn tí ó rò lọ́nà mìíràn wí, a sì sọ pé àwọn áńgẹ́lì Ọlọ́run yóò ṣì ṣiṣẹ́ fún irú àwọn bẹ́ẹ̀, àti pé nígbà tí wọ́n bá ṣiṣẹ́, a óò fi àwọn tí ń dá wọn lẹ́bi sílẹ̀ lóde.
GSAM 229.2Pẹ̀lú, ní Oṣù Kẹrin, 1848, Alàgbà White àti aya rẹ̀ ń ṣiṣẹ́ ní Rocky Hill, Conn., fún ìyípadà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀. Gbogbo èyí ń fi hàn pé ìran ti Oṣù Kẹta 24, 1849, bá èyí tí a fi fún un ní Paris, Maine, ní 1846 mu, àti pẹ̀lú ọ̀nà tí àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run wọ̀nyí gbà ní Oṣù Kẹrin, 1848.
GSAM 229A Ṣẹ́gun Olùdarí Ìmúsọjí Èké Kan
GSAM 229.3Ní Connecticut ni a ti kọ́kọ́ tẹ ìran yìí jáde, ní ọdún 1849. Òjíṣẹ́ kan ń ṣiṣẹ́ takuntakun níbẹ̀ láti rí àwọn tí yóò yí padà, ó tilẹ̀ sọ pé òun ní ẹ̀bùn èdè. Ó ń làkàkà láti ní agbára lórí ẹgbẹ́ kékeré àwọn Olùpa Ọjọ́ Ìsinmi mọ́ ní Rocky Hill. Ó pe ọ̀kan lára wọn ní “ẹni mímọ́ ọ̀wọ́n ti Olúwa.” Níwájú rẹ̀, Mrs. White rí Ìran wòlíì tí ó fi ẹ̀tàn tí ó wà nínú iṣẹ́ rẹ̀ hàn, àti pé “ẹni mímọ́ ọ̀wọ́n” rẹ̀ ń gbé ìgbésí ayé tí kò bá àṣẹ keje mu. “Ẹni mímọ́” obìnrin yìí sẹ́ ẹ̀sùn náà, òjíṣẹ́ náà sì fi gbogbo agbára bẹ̀bẹ̀ fún un, ó ń wá àánú fún “ẹni mímọ́ òtòṣì ti Olúwa,” gẹ́gẹ́ bí ó ti pè é. Ní òru tí ó tẹ̀ lé e, àìsàn ìgbẹ́ gbuuru àti èébì líle mú ọ̀dọ́bìnrin yìí, ó sì rò pé òun ń lọ kú. Ó ránṣẹ́ pe Mrs. White, ó sì jẹ́wọ́ pé ohun tí a fi hàn nípa òun jẹ́ òtítọ́; pé òun jẹ̀bi ohun tí Mrs. White sọ gan-an. Nítorí náà òṣìṣẹ́ èké yìí kùnà láti tan ẹgbẹ́ náà jẹ, a sì tú irú iṣẹ́ rẹ̀ síta, èyí tí ó mú kí iṣẹ́ rẹ̀ níbẹ̀ parí lójijì.
GSAM 230Olùdarí Ìmúsọjí Èké Mìíràn ní Oswego, N.Y.
GSAM 230.1Gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ mìíràn ti ìlànà tí a gbé kalẹ̀ nínú ẹ̀rí òkè, àti láti fi hàn bí Alàgbà White àti aya rẹ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́ síbẹ̀ ní 1849-50 fún ìyípadà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, a gbé àwọn òtítọ́ tí ó tẹ̀ lé yìí kalẹ̀, èyí tí Elias Goodwin àti àwọn mìíràn lára àwọn ọmọ ìjọ́ ìbẹ̀rẹ̀ ní Oswego, Ìpínlẹ̀ New York, sọ fún mi:—
GSAM 230.2Nígbà náà (1849), ọ̀dọ́kùnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Hiram Patch ń gbé ní ibẹ̀. Ó ti ṣe ìlérí ìgbéyàwó fún ọ̀dọ́bìnrin kan tí ó sì fẹ́ láìpẹ́ lẹ́yìn náà. Wọn kò tíì yí padà, ṣùgbọ́n wọ́n ń wá sí àwọn ìpàdé tí Alàgbà White àti aya rẹ̀ ń ṣe, wọ́n sì ti fẹ́rẹ̀ẹ́ gbà láti di Kristẹni. Ní àkókò yìí, ìmúsọjí kan bẹ̀rẹ̀ nínú ọ̀kan lára àwọn ìjọ́ ní Oswego; ẹni tí ó bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ kì í ṣe òjíṣẹ́ ìjọ́, bí kò ṣe ọmọ ìjọ́ olókìkí kan, tó jẹ́ olùtọ́jú owó agbègbè náà. Ọkùnrin yìí fara hàn bí ẹni tí ó ní ìtara púpọ̀, ó sì sọ pé òun ní ẹrù ọkàn ńlá fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀. Ó máa ń ra ọwọ́ rẹ̀ pọ̀ bí ó ti ń gbàdúrà fún àwọn tí kò tíì yí padà, ó ń fi hàn bí ẹni tí ó wà nínú ìdààmú títóbi jù lọ nítorí ipò ìṣègbé wọn.
GSAM 230.3Ọ̀gbẹ́ni Patch àti àfẹ́sọ́nà rẹ̀ lọ sí àwọn ìpàdé ìmúsọjí wọ̀nyí, wọn kò sì mọ ìpinnu tí àwọn yóò ṣe. Wọ́n wà níbẹ̀ ní ọjọ́ kan nígbà tí Mrs. White rí Ìran wòlíì kan, tí a tọ́ka sí Hóséà 5:6, 7 fún un nínú rẹ̀, tí ó kà pé, “Wọn yóò lọ pẹ̀lú agbo àgùntàn àti agbo màlúù wọn láti wá Olúwa; ṣùgbọ́n wọn kì yóò rí i; ó ti yọ ara rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ wọn. Wọ́n ti ṣe àdàkàdekè sí Olúwa; nítorí wọ́n ti bí àwọn ọmọ àjèjì: nísinsìnyí oṣù kan yóò jẹ wọ́n run pẹ̀lú ìpín wọn.” A fi hàn án pé àwọn tí ó ń darí ìmúsọjí yìí kò dúró ṣinṣin pẹ̀lú Ọlọ́run, àti pé wọn kò ní ẹrù ọkàn tòótọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀.
GSAM 231Àsọtẹ́lẹ̀ Ìkùnà Kan
GSAM 231.1Lẹ́yìn náà ó sọ fún Ọ̀gbẹ́ni Patch pé, “A ní kí n sọ fún ọ pé nínú ọ̀ràn yìí, ọ̀rọ̀ ẹsẹ Ìwé Mímọ́ náà yóò ṣẹ gẹ́gẹ́ bí a ti kọ ọ́ gan-an. Dúró fún oṣù kan, ìwọ fúnra rẹ yóò sì mọ ìwà àwọn ènìyàn tí ó ń kópa nínú ìmúsọjí yìí, tí wọ́n sì ń sọ pé àwọn ní ẹrù ọkàn ńlá bẹ́ẹ̀ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀.” Ọ̀gbẹ́ni Patch sọ pé, “Èmi yóò dúró.”
GSAM 231.2Kí ọ̀sẹ̀ méjì tó pé láti ìgbà tí a fi ìran yìí fún un, olùtọ́jú owó náà, tí ó sọ pé òun ní ìrora ọkàn ńlá bẹ́ẹ̀ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, nínú ìrora àgàbàgebè rẹ̀, mú kí iṣan ẹ̀jẹ̀ kan fọ́ nínú ikùn rẹ̀, a sì ní láti gbé e lọ sí ibùsùn nítorí ẹ̀jẹ̀ tí ó sọnù. Olórí ọlọ́pàá agbègbè náà ní láti gba àbójútó ọ̀ràn ọ́fíìsì olùtọ́jú owó náà; òun àti ọ̀kan lára àwọn ọlọ́pàá wo iye owó tí ó yẹ kí ó ṣẹ́ kù gẹ́gẹ́ bí ìwé ìṣirò olùtọ́jú owó náà, wọ́n sì ka owó náà ní ìmúrasílẹ̀ láti gba àbójútó iṣẹ́ náà; sì kíyèsi i, wọ́n rí i pé owó tí ó kù dín ní $1,000 pérépéré.
GSAM 231.3Lójú olórí ọlọ́pàá àti ọlọ́pàá kejì, kò ṣeé ṣe kí ọkùnrin tí ó ní ìtara tó bẹ́ẹ̀ nínú ìmúsọjí jẹ̀bi gbígba owó náà. Wọ́n rò pé ó ní láti ti san án jáde, tí ó sì gbàgbé láti kọ ọ́ sínú ìwé bí ó ti yẹ; tàbí bóyá ó ti fi í pamọ́ sí báńkì, kò sì fara hàn nínú àkọsílẹ̀ tí ó wà nínú àpótí ìpamọ́. Ohun yòówù kí ó rí, wọ́n gbọ́dọ̀ béèrè àlàyé tí ó tẹ́ni lọ́rùn lọ́dọ̀ rẹ̀, ṣùgbọ́n wọ́n gbọ́dọ̀ ṣe é pẹ̀lú ìṣọ́ra; nítorí bí owó náà bá wà lọ́wọ́ rẹ̀, ó dájú pé yóò gbìyànjú láti fi í pamọ́. Nítorí náà, wọ́n ṣètò pé ọ̀kan nínú wọn yóò kọ́kọ́ lọ fara pamọ́ sínú àgọ́ tí ó wà lẹ́yìn ilé, kí ó lè ṣọ́ ilẹ̀kùn ẹ̀yìn bí ohunkóhun bá ṣẹlẹ̀, nígbà tí olórí ọlọ́pàá yóò gba ilẹ̀kùn iwájú wọlé. Nígbà tí olórí ọlọ́pàá dé ilé náà tí ó sì gba ilẹ̀kùn iwájú wọlé, ó rí aṣọ obìnrin kan tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń gba ilẹ̀kùn ẹ̀yìn jáde. Ọkùnrin tí ó wà nínú àgọ́ rí obìnrin náà tí ó yára lọ sí òkìtì yìnyín kan, tí ó gbẹ́ ihò sínú yìnyín náà, tí ó fi ohun kan sínú rẹ̀, tí ó bò ó pẹ̀lú yìnyín, tí ó sì padà sínú ilé.
GSAM 232.1Olórí ọlọ́pàá wá sí ẹ̀gbẹ́ ibùsùn olùtọ́jú owó náà, lẹ́yìn tí ó béèrè nípa ìlera rẹ̀, ó tọ́ka sí ìdààmú wọn ní ọ́fíìsì, ó sì dábàá pé bóyá ó lè ṣàlàyé ìṣòro náà. Ọkùnrin náà, tí ara rẹ̀ ru gidigidi, gbé ọwọ́ rẹ̀ sókè sí ọ̀run, ó sì pe Ọlọ́run ní ẹlẹ́rìí, ó sọ pé òun kò mọ nǹkan kan nípa owó náà. Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni aya rẹ̀ wọlé, ó fẹ́ mọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ àti ìdí tí ara ọkọ rẹ̀ fi ru tó bẹ́ẹ̀. Ọkùnrin náà dáhùn pé, “Wọ́n rò pé owó wọn wà lọ́wọ́ wa.” Nígbà náà ni obìnrin náà gbé ọwọ́ rẹ̀ sókè bákan náà, ó sì pe Ọlọ́run ní ẹlẹ́rìí pé owó náà kò sí lọ́wọ́ àwọn, àti síwájú sí i, pé àwọn kò mọ nǹkan kan nípa rẹ̀. Bí ó ti parí gbólóhùn yìí, ọlọ́pàá kejì, tí ó ti yára láti ibi ìfarapamọ́ rẹ̀ lọ sí òkìtì yìnyín nígbà tí obìnrin náà wọlé, dá sí ọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí pé, “Ìyáàfin, kí ni èyí? Mo rí ọ tí o sáré jáde kúrò nínú ilé, tí o sì fi èyí sínú òkìtì yìnyín, èyí sì ni í ṣe, àpò owó tí ó sọnù, tí a kọ $1,000 sí lára.”
GSAM 232.2Bí a ti lè retí, ìmúsọjí náà dáwọ́ dúró lójijì. Ọ̀gbẹ́ni Patch àti àfẹ́sọ́nà rẹ̀, lẹ́yìn tí wọ́n mọ ìwà ẹni tí ó ń darí ìmúsọjí náà, dúró fún òtítọ́, wọ́n sì darapọ̀ mọ́ Àwọn Adventisti Ọjọ́ Keje, wọ́n sì jẹ́ ọmọ ìjọ́ náà tí ó yẹ títí di ọjọ́ ikú wọn.
GSAM 232.3Ìran yìí, bí a ti rí i kedere, ni a fi fún un nítorí ìtọ́jú àti àǹfààní pàtàkì àwọn tí kò tíì yí padà, ó sì yọrí sí ìyípadà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, nígbà tí ó kan àwọn tí àwọn fúnra wọn jẹ́ ẹlẹ́ṣẹ̀, tí Olúwa sì kọ̀ sílẹ̀ nítorí àgàbàgebè wọn, ní tààràtà. Wọ́n ti “ṣe àdàkàdekè sí Olúwa;” nígbà tí wọ́n sọ pé àwọn ní ìrọbí ọkàn ńlá fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, wọ́n kàn bí “àwọn ọmọ àjèjì.”
GSAM 232Òṣìṣẹ́ Alágàbàgebè Kan ní Camden, N.Y.
GSAM 232.4Lára àwọn ibòmíràn tí Alàgbà White àti Mrs. White bẹ̀ wò ní ìgbà òtútù 1849-50 ni ìlú Camden, N.Y., tó jìnnà ní nǹkan bí ogójì máìlì sí Oswego, níbi tí wọ́n ṣì ń gbé. Nípa ìpàdé yìí, Mrs. White sọ pé:
GSAM 232.4“Kí n tó lọ, a fi ẹgbẹ́ kékeré àwọn tí ó jẹ́wọ́ òtítọ́ níbẹ̀ hàn mí, láàárín wọn mo sì rí obìnrin kan tí ó sọ pé òun ní ìfọkànsìn púpọ̀, ṣùgbọ́n tí ó jẹ́ alágàbàgebè, tí ó sì ń tan àwọn ènìyàn Ọlọ́run jẹ.”22
GSAM 233.1Ní Oṣù Kìíní, 1884, nígbà tí mo ń ṣiṣẹ́ ní Ìpínlẹ̀ New York, mo kọ́ àwọn kókó tí ó tẹ̀ lé yìí lọ́dọ̀ Ọ̀gbẹ́ni Preston, ẹni tí ó ń gbé ní Camden ní àkókò àpéjọ tí a mẹ́nu kàn lókè, àti ẹni tí Alàgbà White àti aya rẹ̀ dé sí lọ́dọ̀ ní àkókò ìpàdé náà:—
GSAM 233.2“Obìnrin yìí kọ́ àwọn èrò tí ó kọjá ààlà lórí ọ̀ràn ìsọdimímọ́, ó ń sọ pé ipò pípé kan wà tí ènìyàn lè dé tí yóò fi wà lókè òfin Ọlọ́run pátápátá; ó sì sọ pé òun ti dé ipò pípé náà. Ó ń fi ẹ̀kọ́ ìwà mímọ́ yìí da ọkàn àwọn kan lára àwọn ènìyàn wa ní Camden rú. A fi hàn Arábìnrin White pé pẹ̀lú gbogbo ìwà mímọ́ àgàbàgebè obìnrin yìí, ọkàn rẹ̀ dúdú fún ẹ̀ṣẹ̀, ó sì bàjẹ́ nínú ìgbésí ayé rẹ̀.
GSAM 233.3“Nígbà tí wọ́n wà ní ibẹ̀ yìí, a fi Ìran wòlíì mìíràn fún Arábìnrin White, níwájú obìnrin yìí, tí ó dà bí ẹni pé ó ní ẹrù ọkàn ńlá fún àwọn tí kò tíì yí padà; ṣùgbọ́n Arábìnrin White sọ fún un pé kì í ṣe ìrọbí ọkàn tòótọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, nítorí ọ̀nà ìgbésí ayé tirẹ̀ rí bẹ́ẹ̀ tí òun fúnra rẹ̀ kò dúró ṣinṣin ní ojú Ọlọ́run. ‘Nítorí náà,’ ni Ọ̀gbẹ́ni Preston sọ, ‘ohun tí a ń pè ní ìran Camden kan ọ̀ràn obìnrin yẹn ní pàtó àti ní pàtàkì, kì í ṣe ipò àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ lápapọ̀, bẹ́ẹ̀ sì ni a lóye rẹ̀ ní àkókò náà.’”
GSAM 233.4Lẹ́yìn tí Mrs. White sọ ìran rẹ̀, obìnrin náà dìde, ó sì sọ pé, “Ọlọ́run mọ ọkàn mi, bí ẹ̀yin bá sì lè rí i, ẹ óò rí i pé ó mọ́, ó sì funfun.” Báyìí ni ìpàdé náà parí. Ṣùgbọ́n kò pẹ́ lẹ́yìn náà, àìsàn líle mú obìnrin náà, ó sì rò pé òun ń kú lọ. Ó sọ pé, “Mo gbọ́dọ̀ rí Arábìnrin White; mo ní ohun tí mo fẹ́ jẹ́wọ́ fún un. Mo sọ fún un pé obìnrin rere ni mí, pé mo mọ́. Kò rí bẹ́ẹ̀. Obìnrin búburú ni mí. Ọkùnrin tí mo ń gbé pẹ̀lú yìí kì í ṣe ọkọ mi. Mo fi ọkọ rere kan àti ọmọ kékeré kan sílẹ̀ ní England, mo sì sá lọ pẹ̀lú ọkùnrin yìí. A kò ṣe ìgbéyàwó rí. Mo ti ń sọ pé oníṣègùn ni mí, mo sì ti ń ta oògùn tí mo búra ní ilé ẹjọ́ pé ó ná mi ní $1 fún ìgò kan, ṣùgbọ́n kìkì owó sẹ́ǹtì méjìlá ni ó ná mi fún ìgò kan. Mo tún búra pé màlúù abo kan tí a tà fún ọkùnrin òtòṣì kan ná wa ní $30, nígbà tí kìkì $20 ni ó ná wa.”23
GSAM 234.1Irú àwọn alágàbàgebè tí ń díbọ́n bẹ́ẹ̀ ni ọ̀rọ̀ Mrs. White nípa “ìrọbí ọkàn fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀” kan, kì í ṣe àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ lápapọ̀. Bí a bá ṣe àgbéyẹ̀wò àwọn òtítọ́ tí a gbé kalẹ̀ lókè, tí ó fi hàn pé a dá ẹ̀kọ́ “kò sí àánú mọ́” fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ lẹ́bi pátápátá láti ìgbà tí a kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ sí í wàásù rẹ̀ ní ìgbà ìrúwé 1845; àti pé Mrs. White ti ṣiṣẹ́ takuntakun fún ìyípadà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ ní gbogbo àkókò láti ọdún náà, ta ni ó lè gbà gbọ́ pé ní 1851, nígbà tí a tẹ iṣẹ́ rẹ̀ tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ Ìrírí àti Àwọn Ìran jáde, ó ní lọ́kàn láti kọ́ni pé “kò sí ìgbàlà mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀”?
GSAM 234Ọkùnrin Kan Tí Ó Sọ Pé Kò Sí Àánú Mọ́
GSAM 234.2Kódà ní ọdún 1848, ènìyàn kọ̀ọ̀kan ṣì wà níhìn-ín àti lọ́hùn-ún tí ó di èrò pé kò sí àánú mọ́ fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ mú. Ṣùgbọ́n àwọn wọ̀nyí kì í ṣe Àwọn Adventisti Ọjọ́ Keje. Ọ̀kan lára wọn, tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Sweet, ń gbé ní ìlú Rochester, N.Y. Ní kété lẹ́yìn tí mo jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ mi ní gbangba, tí mo sì gba ìrìbọmi láàárín àwọn Adventisti Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀, mo ń lọ sí Ìpàdé àgọ́ kan ní Canandaigua, N.Y., tí àwọn Alàgbà J. C. Bywater àti Geo. W. Burnham ń darí. Ọkùnrin yìí, Sweet, wà níbẹ̀, ó sì fi iyèméjì ńlá hàn nípa bóyá ìrírí ìgbàgbọ́ mi jẹ́ òtítọ́, nítorí ó “rò pé kò ṣeé ṣe mọ́ báyìí fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ láti yí padà.”
Notes
- Mátíù 25:10. ↩
- Lúùkù 12:35, 36. ↩
- Àwọn Ìwé Àkọ́kọ́, ojú ìwé 55. ↩
- Ìfihàn 11:19. ↩
- Ìfihàn 3:3. ↩
- Ìfihàn 3:11. ↩
- Ìfihàn 3:7, 8. ↩
- 1 Kọ́ríńtì 16:9. ↩
- 2 Kọ́ríńtì 2:12, 13. ↩
- Kólósè 4:2, 3. ↩
- Akéde Adventi, Désẹ́ńbà 11, 1844. ↩
- Awòjíjìn Ẹ̀sìn, Circleville, Ohio, 1844. ↩
- Ìyáàfin E. G. White, nínú Àyẹ̀wò Adventi, Nọ́vẹ́ńbà 20, 1883. ↩
- Ìròyìn Alàgbà Himes nípa iṣẹ́ rẹ̀ ní Maine, nínú Ìṣọ́ Òwúrọ̀, Ìlú New York, Júùnù 6, 1845. ↩
- Ẹ̀mí àsọtẹ́lẹ̀, ìdìpọ̀ 4, ojú ìwé 268, 271. ↩
- Lẹ́tà J. N. Andrews, Sẹ̀tẹ́ńbà, 1874. ↩
- Lẹ́tà Ìyáàfin Truesdail ti Ọ́gọ́sítì 17, 1875. ↩
- Lẹ́tà Ìyáàfin Truesdail ti Jánúárì 27, 1891. ↩
- Lẹ́tà Ira Abbey, Máàṣì, 1885, tí a fà yọ nínú Àyẹ̀wò àti Ìkéde ti Épírì 7, 1885. ↩
- Àwọn Ìwé Ìbẹ̀rẹ̀, ojú ìwé 45. ↩
- Wo àlàyé nínú Àwọn Ìwé Ìbẹ̀rẹ̀, ojú ìwé 45. ↩
- Àwọn Àkọsílẹ̀ Ìgbésí Ayé Ellen G. White, ojú ìwé 129. ↩
- Ìtàn tí Ọ̀gbẹ́ni Preston sọ nípa ìpàdé Camden fi ọ̀rọ̀ tí a sọ nínú Àwọn Àkọsílẹ̀ Ìgbésí Ayé Ellen G. White, ojú ìwé 129-130, múlẹ̀, ó sì tún fúnni ní àwọn kókó òkè wọ̀nyí tí a kò mẹ́nu kàn níbẹ̀. ↩