Orí 10 — Ìkígbe Ọ̀gànjọ́
GSAM 160.1“Ní ọ̀gànjọ́, ìkígbe kan dún pé, Wò ó, ọkọ ìyàwó ń bọ̀; ẹ jáde lọ pàdé rẹ̀. Nígbà náà ni gbogbo àwọn wúńdíá wọ̀nyí dìde, wọ́n sì tún fìtílà wọn ṣe.”1
GSAM 160.2A ti sọ̀rọ̀ tẹ́lẹ̀ nípa Àkókò ìdúró tí a fi hàn nínú òwe “àwọn wúńdíá mẹ́wàá” yìí, a ó sì fi àfiyèsí pàtàkì sí apá rẹ̀ tí ẹsẹ Ìwé Mímọ́ òkè yìí mú wá, èyí tí àwọn Adventisti ń pè ní “Ìkígbe ọ̀gànjọ́.” Òǹkọ̀wé pàtàkì kan lórí ọ̀rọ̀ yìí, nínú ìwé ìròyìn kan tí a ń pè ní Ìkígbe Ọ̀gànjọ́, ti ọjọ́ 3 Oṣù Kẹwàá, 1844, sọ pé:—
GSAM 160.3“Ṣùgbọ́n báwo ni a ṣe wọ inú òru ìdúró yìí? Nítorí a bẹ̀rẹ̀ ìṣirò ìran náà [ìran Ọjọ́ 2300] ní àsìkò ìrúwé, dípò àsìkò ìrẹ̀wé, ọdún 457 ṣáájú Kristi. Oṣù mẹ́fà àti ọjọ́ díẹ̀ sí i ni ó kù kí a tó dé èbúté tí a ń lọ. Èyí sọ wá sínú òru ìdúró, oṣù mẹ́fà.”
GSAM 160.4Òǹkọ̀wé mìíràn, S. S. Snow, nínú Ìkígbe ti ọjọ́ 22 Oṣù Kẹjọ, 1844, sọ̀rọ̀ nípa Ọjọ́ 2300, ó ní:—
GSAM 160.5“Wọ́n bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àṣẹ jáde láti tún Jerúsálẹ́mù padà kí a sì kọ́ ọ. Kírúsì ni ó kọ́kọ́ pa àṣẹ náà, Dáríúsì tún un fi ìdí múlẹ̀, Artasásítà Longimanus sì parí rẹ̀ ní ọdún keje ìjọba rẹ̀. A kéde rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ ní àsìkò ìrẹ̀wé ọdún 457 ṣáájú Kristi, nígbà tí Ẹsira, lẹ́yìn tí ó ti dé Jerúsálẹ́mù nípasẹ̀ ọwọ́ rere Olúwa, tún ìṣàkóso àwọn Júù gbé kalẹ̀, yan àwọn aláṣẹ àti onídàájọ́, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ odi náà.”2
GSAM 160.6Níwọ̀n bí àkókò ìran náà ti jẹ́ odindi ọdún 2300, gbogbo ọdún 457 àti gbogbo ọdún 1843 ni a ó nílò láti pé 2300; bí àṣẹ náà kò bá sì jáde títí di oṣù keje ọdún 457 ṣáájú Kristi, a kọ́ni pé àkókò náà kì yóò dópin títí di oṣù keje ọdún 1844. Bí pípa ọjọ́ kẹwàá oṣù keje mọ́ ṣe dà bí ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó sàmì sí ìbẹ̀rẹ̀ àkókò náà, bẹ́ẹ̀ ni a fi hàn kedere pé ní ọjọ́ kẹwàá oṣù keje (gẹ́gẹ́ bí ìṣirò àkókò àwọn Júù), ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá, 1844, Ọjọ́ 2300 yóò dópin, àkókò yóò sì tó fún ìwẹ̀nù Ibi mímọ́. Gbogbo ẹ̀rí tí a lò fún òpin àkókò náà ní 1843 tún ṣe atilẹyin ìṣirò fún 1844 pẹ̀lú agbára kan náà, ó sì mú ìdánilójú wá pé wọ́n ti rí ohun tí ó dà bí ojútùú tí ó dájú sí ohun tí ó fa ìjákulẹ̀ wọn. Kò sí ọ̀nà tí a lè gbà ṣàpèjúwe bí àwọn Adventisti ṣe kéde “Ìkígbe ọ̀gànjọ́ tòótọ́,” bí a ṣe ń pè é nígbà náà, dáadáa ju kí a fa ọ̀rọ̀ yọ láti inú ìwé àwọn tí wọ́n kó ipa pàtàkì nínú iṣẹ́ náà ní àkókò yẹn.
GSAM 161“Ẹ Jáde Lọ Pàdé Rẹ̀”
GSAM 161.1Nínú Ìkígbe ti ọjọ́ 3 Oṣù Kẹwàá, 1844, àpilẹ̀kọ kan wà tí George Storrs kọ, lábẹ́ àkọlé “Ẹ Jáde Lọ Pàdé Rẹ̀,” nínú èyí tí ó sọ pé:—
GSAM 161.2“Mo gbé kalamu mi pẹ̀lú ìmọ̀lára tí èmi kò tíì ní rí tẹ́lẹ̀. Kò sí iyèméjì nínú ọkàn mi pé ọjọ́ kẹwàá oṣù keje ni a ó rí ìfarahàn Olúwa wa Jésù Kristi nínú àwọsánmà ọ̀run. Ọjọ́ díẹ̀ péré ló kù sí ìṣẹ̀lẹ̀ náà—ìṣẹ́jú ẹlẹ́rù fún àwọn tí kò múra, ṣùgbọ́n ológo fún àwọn tí ó ti múra.
GSAM 161.3“‘Wò ó, Ọkọ Ìyàwó ń bọ̀’ ní ọdún yìí; ‘ẹ jáde lọ pàdé rẹ̀.’ A ti parí iṣẹ́ wa pẹ̀lú àwọn ìjọ tí wọ́n jẹ́ ìjọ lásán ní orúkọ àti gbogbo àwọn ènìyàn búburú, àfi bí ìkígbe yìí bá lè kàn wọ́n tó. Iṣẹ́ wa nísinsìnyí ni láti jí ‘àwọn wúńdíá tí wọ́n mú fìtílà wọn, tí wọ́n sì jáde lọ pàdé ọkọ ìyàwó.’ Ibo ni a wà nísinsìnyí? ‘Bí ìran náà bá pẹ́, dúró dè é.’ Ṣé ìyẹn kọ́ ni ìdáhùn wa láti Oṣù Kẹta tàbí Oṣù Kẹrin tó kọjá?—Bẹ́ẹ̀ ni. Kí ló ṣẹlẹ̀ nígbà tí Ọkọ Ìyàwó pẹ́?—Gbogbo àwọn wúńdíá tòògbé, wọ́n sì sùn, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́? Ọ̀rọ̀ Kristi kò kùnà; ‘a kò sì lè rú Ìwé Mímọ́.’ Kò wúlò fún wa láti díbọ́n pé a ti wà lójúfò; a ti ń tòògbé, kì í ṣe lórí òtítọ́ pé Kristi ń bọ̀, ṣùgbọ́n lórí àkókò náà. A wọ Àkókò ìdúró; a kò mọ ‘bí yóò ṣe pẹ́ tó,’ lórí ọ̀rọ̀ yẹn ni a sì ti ń tòògbé. Àwọn kan lára wa sọ nínú oorun wa pé, ‘Ẹ má ṣe yan àkókò mìíràn!’ bẹ́ẹ̀ ni a sùn. Nísinsìnyí, ìṣòro ni láti jí wa. Olúwa, ràn wá lọ́wọ́, nítorí asán ni ìrànlọ́wọ́ ènìyàn. Ìwọ fúnra rẹ sọ̀rọ̀, Olúwa. À bá ṣe pé ‘Baba’ yóò ‘fi’ àkókò náà ‘hàn’ nísinsìnyí.
GSAM 162Ọ̀gànjọ́ Ìhìn náà
GSAM 162.1“Báwo ni Àkókò ìdúró ṣe gùn tó?—Ìdajì ọdún. Báwo ni o ṣe mọ̀?—Nítorí Olúwa wa sọ pé, ‘ní ọ̀gànjọ́,’ nígbà tí Ọkọ Ìyàwó pẹ́. Ìran náà jẹ́ ti ‘ìrọ̀lẹ́-àárọ̀ 2300,’ tàbí ọjọ́. ‘Ìrọ̀lẹ́,’ tàbí òru, jẹ́ ìdajì ọ̀kan nínú àwọn ọjọ́ àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyẹn, nítorí náà ó jẹ́ oṣù mẹ́fà. Ìyẹn ni gbogbo gígùn Àkókò ìdúró. Ìkígbe líle nípa àkókò tí ń lọ lọ́wọ́ yìí bẹ̀rẹ̀ ní àárín Oṣù Keje, ó sì ti tàn kálẹ̀ pẹ̀lú ìyára àti agbára ńlá, ìfihàn Ẹ̀mí sì ń bá a lọ, irú èyí tí èmi kò rí nígbà tí ìkígbe náà jẹ́ ‘1843.’ Nísinsìnyí, ó jẹ́ ní ti gidi, ‘Ẹ jáde lọ pàdé rẹ̀.’ Fífi ohun gbogbo sílẹ̀ kan wà tí èmi kò lá àlá pé a lè rí. Nígbà tí ìkígbe yìí bá di ọkàn mú, àwọn àgbẹ̀ fi oko wọn sílẹ̀, pẹ̀lú àwọn irè oko wọn. Ẹkún líle pẹ̀lú omijé wà, àti yíya ohun gbogbo sí mímọ́ fún Ọlọ́run, irú èyí tí èmi kò rí rí. Ìgbẹ́kẹ̀lé nínú òtítọ́ yìí wà tí a kò ní ní ìwọ̀n kan náà nígbà ìkígbe ti tẹ́lẹ̀, ògo kan sì wà nínú rẹ̀ tí ń mú ẹkún wá tàbí tí ń rọ ọkàn, tí ó rékọjá gbogbo òye àfi ti àwọn tí wọ́n ti ní ìrírí rẹ̀.
GSAM 162.2“Lórí Òtítọ́ òní yìí, èmi, nípa oore-ọ̀fẹ́, ní ìgboyà láti fi gbogbo ohun tí mo ní lé e, mo sì ní ìmọ̀lára pé fífàyè gba iyèméjì nípa rẹ̀ yóò jẹ́ dídẹ́ṣẹ̀ sí Ọlọ́run àti mímú ‘ìparun òjijì’ wá sórí ara mi. Ó dá mi lójú pé nísinsìnyí, ‘ẹnikẹ́ni tí yóò bá wá ọ̀nà láti gba ẹ̀mí rẹ̀ là,’ níbi tí a ti kéde ìkígbe yìí ní kedere, nípa fífàyè gba ọ̀rọ̀ pé ‘bí kò bá ṣẹlẹ̀,’ tàbí nípa bíbẹ̀rù láti fi ara lé òtítọ́ yìí, ‘yóò pàdánù ẹ̀mí rẹ̀.’ Ó béèrè fún ìgbàgbọ́ kan náà tí ó mú Ábúráhámù rú Ísákì, tàbí Nóà kọ́ ọkọ̀ áàkì, tàbí Lọ́ọ̀tì jáde kúrò ní Sódómù, tàbí kí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì dúró ní gbogbo òru ní ìdúró fún jíjáde wọn kúrò ní Íjíbítì, tàbí kí Dáníẹ́lì wọ ihò kìnnìún lọ, tàbí kí àwọn Hébérù mẹ́ta wọ iná ìléru lọ. A ti rò pé a ó wọ ìjọba náà láìsí irú ìdánwò ìgbàgbọ́ bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n ó dá mi lójú pé kì yóò rí bẹ́ẹ̀. Òtítọ́ ìkẹyìn yìí mú irú ìdánwò bẹ́ẹ̀ wá, kò sì sí ẹni tí yóò fi ara lé e àfi àwọn tí ó ní ìgboyà láti jẹ́ kí a kà wọ́n sí òmùgọ̀, aṣiwèrè, tàbí ohunkóhun mìíràn tí àwọn ará Sódómù ṣáájú ìkún omi, ìjọ tí ó lọ́wọ́ọ́wọ́, tàbí àwọn wúńdíá tí ń sùn bá fẹ́ pè wọ́n. Lẹ́ẹ̀kan sí i, èmi yóò kígbe pé, ‘Sá àsálà fún ẹ̀mí rẹ;’ ‘Má ṣe wo ẹ̀yìn rẹ;’ ‘Rántí aya Lọ́ọ̀tì.’”
GSAM 163Àpáta Pẹlẹbẹ Storrs
GSAM 163.1Nínú Ìkígbe Ọ̀gànjọ́ ti ọjọ́ 10 Oṣù Kẹwàá, 1844, ọ̀rọ̀ wọ̀nyí jáde láti inú kalamu George Storrs, lábẹ́ àkọlé “Ìparí,” ṣùgbọ́n àwọn Adventisti pè é ní “Àpáta Pẹlẹbẹ Storrs”:—
GSAM 163.2“Báwo ni a ó ṣe múra de ọjọ́ náà?—Ẹ gba òtítọ́ Ọlọ́run gbọ́, kí ẹ sì fi ara yín lé e, nípa ìgbàgbọ́ líle tí ń fi ògo fún Ọlọ́run. A gbọ́dọ̀ ní ipò ọkàn kan náà tí a ó ní bí a bá mọ̀ pé a ó kú ní ọjọ́ náà, yíya ara wa sí mímọ́ fún Ọlọ́run pátápátá àti jíjẹ́ òkú sí ayé bákan náà.
GSAM 163.3“N kò lè ṣàlàyé ohun tí mo ní lọ́kàn dáadáa ju kí a ronú nípa àpáta pẹlẹbẹ ńlá kan ní àárín òkun. Ọmọ ọba ológo àti alágbára kan ṣe ìlérí pé ní àkókò kan tí a ti yàn, òun yóò rán ọkọ̀ òkun ẹlẹ́wà kan tí agbára èéfín ń gbé ṣiṣẹ́ láti gbé gbogbo ènìyàn tí òun bá rí níbẹ̀ pẹ̀lú ẹ̀rí pé wọ́n gba ọ̀rọ̀ òun gbọ́ pátápátá, lọ sí orílẹ̀-èdè ológo kan. Ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ìgboyà lọ sí orí àpáta náà. Àwọn kan, nígbà tí wọ́n ti dé orí àpáta náà láìléwu, gé okùn náà, ọkọ̀ kékeré tí wọ́n fi dé ibẹ̀ sì léfòó lọ kúrò lọ́dọ̀ wọn; wọn kò sì tún wo ẹ̀yìn sí i mọ́, ṣùgbọ́n wọ́n ń ṣọ́nà fún dídé ọkọ̀ òkun èéfín náà. Wọn kò ní iyèméjì nípa òtítọ́ ìlérí náà, wọ́n sì fi gbogbo ohun tí wọ́n ní lé e. Àwọn mìíràn tí wọ́n wá síbẹ̀ rò pé ó tó kí wọ́n wà lórí àpáta náà. Ṣùgbọ́n wọ́n fẹ́ jẹ́ ‘ọlọ́gbọ́n,’ kí wọn má sì fi ara wọn sínú ewu tí ó pọ̀ jù.
GSAM 164.1“A ti kéde pé, ‘Kí ó rí fún ọ gẹ́gẹ́ bí ìgbàgbọ́ rẹ,’ ṣáájú àkókò tí a ń retí ọkọ̀ òkun èéfín náà. Ọjọ́ náà dé. Àwọn olóye wọ̀nyí, bóyá, ní èrò láti gé àwọn ọkọ̀ wọn sílẹ̀, kí wọ́n sì jẹ́ kí wọ́n léfòó lọ, bí wọ́n bá rí ọkọ̀ òkun náà tí ń bọ̀. Ó fara hàn lójú; ṣùgbọ́n nísinsìnyí ó ti pẹ́ jù láti tú àwọn ọkọ̀ wọn sílẹ̀ láìjẹ́ kí a rí wọn; àti pẹ̀lú, ọgbọ́n kan náà yóò sọ fún wọn nísinsìnyí pé kí wọn má jẹ́ kí àwọn ọkọ̀ wọn léfòó lọ títí ó fi dá wọn lójú pé wọn kò ṣàṣìṣe nípa ọkọ̀ tí ń sún mọ́lé náà. Nísinsìnyí ó sún mọ́ wọn débi pé kò ṣeé ṣe fún wọn láti gé àwọn ọkọ̀ wọn sílẹ̀ láìjẹ́ kí a rí wọn.
GSAM 164.2“Ọkọ̀ òkun èéfín náà dé ibi àpáta náà. ‘Kí ni ẹ̀rí pé ẹ ní ìgbẹ́kẹ̀lé pátápátá nínú ìlérí dídé ọkọ̀ òkun èéfín náà?’—‘A ti gé àwọn ọkọ̀ wa sílẹ̀, wọ́n sì ti léfòó lọ kúrò lọ́dọ̀ wa, débi pé kò ṣeé ṣe fún wa láti dé ilẹ̀, a ó sì ti ṣègbé bí ọkọ̀ òkun náà kò bá dé, nítorí àpáta yìí jẹ́ ibi tí ọkọ̀ mìíràn kò kọjá rí.’ ‘Ìyẹn tó,’ ni olórí ọkọ̀ òkun èéfín náà kígbe; ‘ẹ wọlé sínú ọkọ̀; irú ìgbẹ́kẹ̀lé bẹ́ẹ̀ kì yóò já sí ìjákulẹ̀.’
GSAM 164.3“Àwọn tí wọ́n ti so ọkọ̀ wọn mọ́ àpáta náà ṣì ń kóra jọ yí i ká nísinsìnyí, wọ́n sì ń gbìyànjú láti wọ ọkọ̀ òkun èéfín náà. Olórí ọkọ̀ béèrè pé, ‘Kí ni ìtumọ̀ àwọn ọkọ̀ wọ̀nyí tí mo rí tí a so mọ́ àwọn àpáta lọ́hùn-ún, tàbí tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ gé okùn wọn lẹ́yìn tí mo ti fara hàn lójú?’ Wọ́n dáhùn pé, ‘A rò pé a ó fi ọgbọ́n ṣe é, kí ó lè jẹ́ pé bí ọkọ̀ òkun èéfín náà kò bá dé, a ó ní ohun tí a ó fi padà dé ilẹ̀.’ ‘Ẹ ṣe ìpèsè fún ẹran ara, nígbà náà,’ ni olórí ọkọ̀ kígbe, ‘àbí bẹ́ẹ̀ kọ́, ẹ sì tipa bẹ́ẹ̀ ṣiyèméjì sí ọ̀rọ̀ mi? Kí ó rí fún ọ gẹ́gẹ́ bí ìgbàgbọ́ rẹ. Ẹ̀rí náà tako yín. Ẹ ṣe ìpèsè láti padà, nísinsìnyí ẹ gbọ́dọ̀ ká èso àìgbàgbọ́ yín.’ ‘Bẹ́ẹ̀ ni wọn kò lè wọlé nítorí àìgbàgbọ́.’ Háà, ipò àìnírètí tí ó burú jáì!
GSAM 164.4“Ẹ gé okùn yín nísinsìnyí, ará; ẹ jẹ́ kí ọkọ̀ yín léfòó lọ kúrò ní ojú; bẹ́ẹ̀ ni, ẹ yára kí ‘àmì Ọmọ ènìyàn’ tó ‘fara hàn.’ Nígbà náà, yóò ti pẹ́ jù. Ẹ fi ìgboyà tẹ̀ síwájú nísinsìnyí, kí ẹ sì fi gbogbo ohun tí ẹ ní lé e. Háà, ọkàn mi ń dùn mí nítorí yín; ẹ má ṣe fà á lọ́ra; ẹ ti ọkọ̀ yẹn kúrò, bí bẹ́ẹ̀ kọ́ ẹ ṣègbé; nítorí ‘ẹnikẹ́ni tí yóò bá wá ọ̀nà láti gba ẹ̀mí rẹ̀ là yóò pàdánù rẹ̀,’ bẹ́ẹ̀ ni Jésù Kristi, Olúwa àti Onídàájọ́ wa, wí. Ẹ yára, nígbà náà, lẹ́ẹ̀kan sí i ni mo bẹ̀ yín, háà, ẹ yára! Ẹ tú gbogbo ọkọ̀ sílẹ̀ tí ẹ ń gbèrò nísinsìnyí láti fi sá padà sí ilẹ̀ ‘bí kò bá ṣẹlẹ̀.’ Ọ̀rọ̀ ‘bí’ yẹn yóò pa yín run. Ìdánwò àti ìdẹwò ìkẹyìn ni èyí nísinsìnyí. Ẹ ṣe bí Olúwa wa ti ṣe sí ìdẹwò ìkẹyìn Èṣù—ó sọ pé, ‘Kúrò níhìn-ín, Sátánì.’ Nígbà náà ni Èṣù fi í sílẹ̀, ‘sì wò ó, àwọn áńgẹ́lì wá, wọ́n sì ń ṣe ìránṣẹ́ fún un.’ Bẹ́ẹ̀ ni yóò rí fún yín nígbà tí ẹ bá ti ṣẹ́gun yìí.”
GSAM 165Iṣẹ́ Kíákíá ti Ìkígbe Ọ̀gànjọ́
GSAM 165.1Nípa ìyára, agbára, àti ipa ìhìn “Ìkígbe ọ̀gànjọ́,” a rí òye tí ó tọ́ gbà láti inú ọ̀rọ̀ N. Southard, olóòtú ìwé ìròyìn tí a ti fa ọ̀rọ̀ yọ láti inú rẹ̀ tẹ́lẹ̀—Ìkígbe Ọ̀gànjọ́. Nínú ẹ̀dà tí ó ní ọjọ́ 31 Oṣù Kẹwàá, 1844, ó sọ pé:—
GSAM 165.2“Ní ìbẹ̀rẹ̀, ọ̀pọ̀ ènìyàn tako àkókò tí a sọ ní pàtó náà; ṣùgbọ́n ó dà bí ẹni pé agbára tí a kò lè dènà ń bá ìkéde rẹ̀ lọ, tí ó sì tẹ gbogbo ènìyàn ba níwájú rẹ̀. Ó gba gbogbo ilẹ̀ náà kọjá pẹ̀lú ìyára ìjì líle, ó sì dé ọkàn àwọn ènìyàn ní onírúurú ibi jíjìnnà síra fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ lẹ́ẹ̀kan náà, àti ní ọ̀nà tí kò ṣeé ṣàlàyé àfi bí a bá gbà pé Ọlọ́run wà nínú rẹ̀. Ní ibi gbogbo, ó mú àyẹ̀wò ọkàn tí ó jinlẹ̀ jù àti ìrẹ̀sílẹ̀ ọkàn wá níwájú Ọ̀run Gíga. Ó mú kí ìfẹ́ ènìyàn yà kúrò nínú àwọn nǹkan ayé yìí, kí ìjà àti ìkórìíra yanjú, kí a jẹ́wọ́ àṣìṣe, kí a rẹ ara wa sílẹ̀ níwájú Ọlọ́run, kí a sì bẹ̀ ẹ́ fún ìdáríjì àti ìtẹ́wọ́gbà pẹ̀lú ìrònúpìwàdà àti ìròbìnújẹ́ ọkàn. Ó mú ìrẹ̀sílẹ̀ àti ìtẹríba ọkàn wá, irú èyí tí a kò rí rí tẹ́lẹ̀. Bí Ọlọ́run ti pa á láṣẹ nípasẹ̀ Jóẹ́lì, nígbà tí ọjọ́ ńlá Ọlọ́run bá sún mọ́lé, ó mú fífa ọkàn ya wá dípò fífa aṣọ ya, àti yíyípadà sí Olúwa pẹ̀lú ààwẹ̀ àti ẹkún àti ọ̀fọ̀. Bí Ọlọ́run ti sọ nípasẹ̀ Sekaráyà, a tú ẹ̀mí oore-ọ̀fẹ́ àti ẹ̀bẹ̀ jáde sórí àwọn ọmọ rẹ̀; wọ́n wo ẹni tí wọ́n ti gún lọ́kọ̀, ọ̀fọ̀ ńlá sì wà ní ilẹ̀ náà, ìdílé kọ̀ọ̀kan lọ́tọ̀, àti àwọn aya wọn lọ́tọ̀; àwọn tí ń retí Olúwa sì pọ́n ọkàn ara wọn lójú níwájú rẹ̀.”
GSAM 166Agbára Tí Ó Ju Ti Ẹ̀dá Lọ Ru Àwọn Ènìyàn Sókè
GSAM 166.1Lẹ́ẹ̀kan sí i, nípa ìkéde amúnilára yìí, ó sọ pé:—
GSAM 166.2“Lójú wa, ó dà bí ẹni pé ó ṣẹlẹ̀ láìgbára ènìyàn débi pé a kò lè ṣe àìkà á sí ìmúṣẹ ‘Ìkígbe ọ̀gànjọ́,’ lẹ́yìn ìdúró Ọkọ Ìyàwó, àti títòògbé àti sísùn àwọn wúńdíá, nígbà tí gbogbo wọn yóò dìde, tí wọn yóò sì tún fìtílà wọn ṣe. Ó sì dà bí ẹni pé a ti ṣe iṣẹ́ ìkẹyìn náà; nítorí kò sí àkókò kan rí tẹ́lẹ̀ tí àwọn ẹgbẹ́ Adventi kọ̀ọ̀kan wà ní ipò ìmúrasílẹ̀ tí ó dára tó bẹ́ẹ̀ fún wíwá Olúwa.”
GSAM 166Fífi Ohun Ìní Ayé Sílẹ̀
GSAM 166.3Lábẹ́ ìkéde amúnilára ti ẹ̀kọ́ Adventi, ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ohun ìní ayé wọn sílẹ̀, wọ́n ń lo ọrọ̀ wọn láti gbọ́ bùkátà àwọn agbẹnusọ ní gbangba nínú iṣẹ́ wọn, tàbí láti pín ìwé ìròyìn àti ìwé kékeré tí a tẹ̀ jáde kálẹ̀, tàbí láti pèsè ohun tí àwọn aláìní ń fẹ́, wọ́n sì tipa bẹ́ẹ̀ fi ẹ̀rí tí ó dára jù lọ ti òtítọ́ inú àti ìtara wọn hàn fún ayé; nígbà tí àwọn tí ó di ohun ìní ayé wọn mú, tí wọn kò sì ṣe ẹbọ pàtàkì fún iṣẹ́ náà, jẹ́ àwọn tí ènìyàn ayé kà sí ẹni tí kò gba ohun tí wọ́n jẹ́wọ́ gbọ́ ní tòótọ́. Láti ṣàpèjúwe rẹ̀, èmi yóò sọ àpẹẹrẹ méjì, ọ̀kan ní ìhà kọ̀ọ̀kan ọ̀rọ̀ náà.
GSAM 166Oko Ọ̀dùnkún Kan
GSAM 166.4Èyí àkọ́kọ́ jẹ́ ti onígbàgbọ́ kan tí ó ń gbé ní New Ipswich, N.H., tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Hastings, ẹni tí ó ní oko ńlá kan tí ọ̀dùnkún dáradára wà nínú rẹ̀, tí ó sì fi wọ́n sílẹ̀ láìwú wọn. Àwọn aládùúgbò rẹ̀ ń ṣàníyàn nípa wọn, wọ́n sì tọ̀ ọ́ wá láti wú wọn, kí wọ́n sì kó wọn sínú iyàrá abẹ́ ilẹ̀ fún un lọ́fẹ̀ẹ́ bí yóò bá gbà wọ́n láàyè, “nítorí,” ni wọ́n wí, “o lè nílò wọn.” “Rárá!” ni Ọ̀gbẹ́ni Hastings sọ, “èmi yóò jẹ́ kí oko ọ̀dùnkún yẹn wàásù ìgbàgbọ́ mi nínú ìfarahàn Olúwa láìpẹ́.”
GSAM 167.1Ní àsìkò ìrẹ̀wé yẹn, bí a ṣe lè mọ̀ láti inú Idì ti Claremont (N.H.), Oòrùn Òtítọ́ ti New York, àti onírúurú ìwé ìròyìn gbogbogbò mìíràn, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo èso ọ̀dùnkún ni ó ṣòfò nítorí “àrùn jíjẹrà ọ̀dùnkún.” Bí a ṣe sọ ọ́ nínú Oòrùn, “Ó bani nínú jẹ́ gidigidi láti gbọ́ pé gbogbo èso ewéko oúnjẹ tí ó níye lórí yìí ni àrùn jíjẹrà ti pa run. Akọ̀ròyìn ìwé ìròyìn kan ní Philadelphia sọ pé gbogbo èso ọ̀dùnkún ní Ìpínlẹ̀ náà ti bàjẹ́. Ẹkùn kan ṣoṣo tí a ti ń gbọ́ ẹ̀dùn díẹ̀ ni Maine, ṣùgbọ́n níbẹ̀ pàápàá èso náà kò bọ́ lọ́wọ́ àrùn náà.”
GSAM 167.2Nítorí pé àsìkò ìrẹ̀wé náà tutù níwọ̀ntúnwọ̀nsì, tí a sì fi ọ̀dùnkún Ọ̀gbẹ́ni Hastings sílẹ̀ nínú ilẹ̀ títí di Oṣù Kọkànlá, kò sí èyíkéyìí nínú wọn tí ó jẹrà. Nítorí náà, ó ní ọ̀pọ̀ yanturu fún ara rẹ̀ àti fún àwọn aládùúgbò rẹ̀ tí àjálù bá, àwọn tí wọ́n ti ṣàníyàn gidigidi fún àlàáfíà rẹ̀ ní Oṣù Kẹwàá tó ṣáájú, tí ó sì di dandan fún wọn ní àsìkò ìrúwé láti ra ọ̀dùnkún ìrúgbìn lọ́dọ̀ rẹ̀, tí inú wọn sì dùn láti san owó rere fún wọn. Ohun tí wọ́n rò pé yóò jẹ́ àjálù ńlá fún Ọ̀gbẹ́ni Hastings ni Ọlọ́run yí padà sí ìbùkún fún ìgbésí ayé yìí, kì í ṣe fún òun nìkan, ṣùgbọ́n fún àwọn aládùúgbò rẹ̀ pẹ̀lú.
GSAM 167Ó Sẹ́ Ìgbàgbọ́ Rẹ̀
GSAM 167.3Àpẹẹrẹ kejì ṣẹlẹ̀ ní ibi tí èmi fúnra mi ń gbé. Ó jẹ́ ti ọmọ ìjọ kan tí ó máa ń sọ̀rọ̀ púpọ̀ ní ìpàdé nípa wíwá Olúwa ní àsìkò ìrẹ̀wé ọdún 1844. Ó jẹ́ ọkùnrin tí ó ní ohun ìní púpọ̀, lára àwọn nǹkan mìíràn, ó ní ọ̀pọ̀ ẹlẹ́dẹ̀ tí wọ́n wà ní ọjọ́ orí tí ó yẹ gan-an láti tọ́jú wọn sílẹ̀ fún ọjà àsìkò ìrúwé. Ẹ̀gbọ́n bàbá mi kan, tí kò sọ pé òun jẹ́ ẹlẹ́sìn, tí iṣẹ́ rẹ̀ sì jẹ́ ríra àti títà ẹran ọ̀sìn, tọ ẹni tí ó jẹ́wọ́ pé òun jẹ́ Adventisti yìí lọ láti ra àwọn ẹlẹ́dẹ̀ rẹ̀, ṣùgbọ́n ó gbọ́ láti ẹnu rẹ̀ pé òun kò fẹ́ tà wọ́n, nítorí òun yóò tọ́jú wọn sílẹ̀ títí di àsìkò ìrúwé tí ń bọ̀ gẹ́gẹ́ bí “ẹlẹ́dẹ̀ fún títọ́ síwájú.” Ẹ̀gbọ́n bàbá mi wá sọ fún bàbá ńlá mi, tí ó jẹ́ onígbàgbọ́ Adventisti, pé, “Ọkùnrin yẹn kò gba ohun tí ó jẹ́wọ́ gbọ́.” “Èé ṣe?” ni bàbá ńlá mi béèrè. “Nítorí,” ni ẹ̀gbọ́n bàbá mi sọ, “ó ní Olúwa ń bọ̀, ayé yóò sì dópin ní àsìkò ìrẹ̀wé yìí, ṣùgbọ́n ó fẹ́ tọ́jú àwọn ẹlẹ́dẹ̀ rẹ̀ sílẹ̀ títí di àsìkò ìrúwé tí ń bọ̀. Kò nílò láti bá mi sọ̀rọ̀; kò gba ọ̀rọ̀ kan nínú rẹ̀ gbọ́.”
GSAM 168Owó Tí A Mú Wá Nígbà Tí Ó Ti Pẹ́ Jù
GSAM 168.1Àwọn ọkùnrin kan di owó wọn mú, tí wọ́n ń jìjàkadì ní gbogbo àkókò náà pẹ̀lú ìdánilójú inú pé ó yẹ kí wọ́n lò ó láti mú iṣẹ́ náà tẹ̀ síwájú, títí ó fi pẹ́ jù láti lò ó fún un. Irú àwọn bẹ́ẹ̀ tọ àwọn tí ń tẹ Ìhìn náà jáde wá, wọ́n ń fi omijé rọ̀ wọ́n láti gba owó wọn, ṣùgbọ́n ìdáhùn náà ni pé, “Ẹ ti pẹ́ jù! A ti sanwó fún gbogbo ìwé tí a lè pín ká kí òpin tó dé. A ti gba ọ̀pọ̀ ẹ̀rọ ìtẹ̀wé alágbára láti máa ṣiṣẹ́ tọ̀sán-tòru; a kò nílò owó sí i.” Ẹlẹ́rìí ojú kan jẹ́rìí fún mi pé òun rí àwọn ọkùnrin tí wọ́n fi ẹgbẹẹgbẹ̀rún dọ́là sí orí tábìlì níwájú olùtẹ̀jáde Ohùn Òtítọ́, tí wọ́n sì fi ìrora ọkàn bẹ̀ ẹ́ pé kí ó gbà á, kí ó sì lò ó. Ìdáhùn náà ni pé, “Ẹ ti pẹ́ jù! A kò nílò owó yín nísinsìnyí! A kò lè lò ó!” Nígbà náà ni wọ́n béèrè pé, “Ṣé a kò lè fi í fún àwọn tálákà?” Ìdáhùn náà sì rí bákan náà pé, “A ti pèsè fún àìní ojú ẹsẹ̀ ti gbogbo irú àwọn bẹ́ẹ̀ tí a lè dé ọ̀dọ̀ wọn.” Pẹ̀lú ìdààmú ọkàn ni àwọn ọkùnrin náà mú owó wọn lọ, wọ́n ń sọ pé ìbínú Ọlọ́run wà lórí àwọn nítorí àìní ìgbàgbọ́ wọn, àti nítorí ojúkòkòrò tí ó mú kí wọ́n fa owó sẹ́yìn kúrò nínú iṣẹ́ Ọlọ́run nígbà tí a nílò rẹ̀, tí a ó sì ti fi ayọ̀ lò ó.
GSAM 168A Yan Àwọn Alábòójútó
GSAM 168.2Ìwà àti ìlànà àwọn tí wọ́n fi irè oko wọn sílẹ̀ láìkórè àti ilé iṣẹ́ wọn ní ahoro, láti pín ìwé tí a tẹ̀ jáde ká tàbí láti bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀ àti gbàdúrà láti ilé dé ilé, jẹ́ èyí tí kò sí àbùkù lára rẹ̀. Àwọn ènìyàn kò ṣiyèméjì pé irú àwọn ọkùnrin àti obìnrin bẹ́ẹ̀ gba gbogbo ọ̀rọ̀ tí wọ́n sọ gbọ́; pẹ̀lú èyí, irú agbára bẹ́ẹ̀ ń bá wọn lọ débi pé àwọn tí ọkàn wọn jẹ́ olóòótọ́ kò lè tako ọ̀rọ̀ wọn tàbí kọjú sí i. Nípasẹ̀ èyí ni a mú ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn gba òtítọ́ gbọ́, wọ́n sì wá àánú Ọlọ́run, wọ́n sì rí i.
GSAM 169.1Ṣùgbọ́n ẹlẹ́ṣẹ̀ ẹlẹ́gàn àti ẹni tí ó jẹ́wọ́ ẹ̀sìn ṣùgbọ́n tí ó fẹ́ràn ayé pinnu pé a gbọ́dọ̀ dá iṣẹ́ pípín àwọn ìwé Adventi ká yìí dúró. Wọ́n ní àwọn ọkùnrin wọ̀nyí tí wọ́n ń gba agbègbè ìlú kan tàbí odindi ẹkùn kan, tí wọ́n sì ń lọ láti ilé dé ilé pẹ̀lú ẹ̀kọ́ Adventi yìí, tí wọ́n ń pa iṣẹ́ àti ìdílé wọn tì, gbọ́dọ̀ jẹ́ aṣiwèrè, nítorí náà a gbọ́dọ̀ fi àwọn alábòójútó lé wọn lórí. Àwọn ohun tí wọ́n pè ní ẹ̀rí àìlera ọpọlọ tí àwọn onígbàgbọ́ fi hàn (tí ó kàn jẹ́ ṣíṣiṣẹ́ fún ìgbàlà àwọn ènìyàn bí wọn, láìsí ẹ̀rí pé àwọn ìdílé ń jìyà nítorí fífi iṣẹ́ wọn sílẹ̀), kò tó láti fi wèrè múlẹ̀; nítorí náà, ènìyàn díẹ̀ péré ni a fi sábẹ́ àbójútó. Bí a bá wo bí àwọn alátakò òde òní ṣe ń sọ̀rọ̀ nípa ọ̀rọ̀ náà pẹ̀lú ìrọ̀rùn láìronú jinlẹ̀, ènìyàn yóò rò pé ọ̀pọ̀ irú ìṣẹ̀lẹ̀ bẹ́ẹ̀ ló wà; síbẹ̀ nínú gbogbo iṣẹ́ mi gẹ́gẹ́ bí òjíṣẹ́ Adventisti, tí ó gba àkókò tí ó ju ọdún 56 lọ, ẹjọ́ “Mílẹ́rìtì” méjì péré tí a fi sábẹ́ àwọn alábòójútó ni mo ti pàdé. Kí a sọ díẹ̀ nípa wọ́n lè má ṣe àìbójúmu.
GSAM 169Alábòójútó Ara Rẹ̀
GSAM 169.2Èyí àkọ́kọ́ ṣẹlẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ New York, ní ibi tí kò tó ọgbọ̀n máìlì sí ibi tí mo ń gbé. Ọkùnrin kan gba ẹ̀kọ́ Adventi, tí ohun ìní rẹ̀ tó nǹkan bí $100,000. Ó fi nǹkan bí ìdajì iye yìí fún aya àti àwọn ọmọ rẹ̀, tí wọn kò bá a ṣọ̀kan nínú ìgbàgbọ́. Èyí tí ó ṣẹ́kù, ó kà á sí tirẹ̀ láti lò bí ó ṣe fẹ́; nígbà tí díẹ̀ nínú rẹ̀ sì lọ sínú iṣẹ́ Adventi, àwọn ọmọ rẹ̀ tako ó, wọ́n sì bá onídàájọ́ kan sọ̀rọ̀, wọ́n ń bẹ̀ ẹ́ pé kí a yan alábòójútó lé bàbá wọn lórí. Lẹ́yìn tí onídàájọ́ ti ṣàlàyé ojúṣe àti àṣẹ alábòójútó nínú ṣíṣàkóso ohun ìní fún wọn, ó ní kí wọ́n dárúkọ ẹni tí wọ́n fẹ́ kí òun yàn. Lẹ́yìn tí wọ́n ti gbìmọ̀ pọ̀ fún ìgbà díẹ̀, wọ́n pinnu pé àwọn kò mọ ọkùnrin kankan tí àwọn ní ìgboyà láti fi ohun ìní náà sí ìkáwọ́ rẹ̀, wọ́n sì sọ fún onídàájọ́ pé àwọn ti yan bàbá wọn gẹ́gẹ́ bí alábòójútó ara rẹ̀. Onídàájọ́ yíjú sí ọkùnrin náà, ó sì sọ pé, “Ọ̀gbẹ́ni _____, àwọn ọmọ rẹ ti yàn ọ́ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó yẹ láti ṣàkóso ohun ìní tìrẹ fúnra rẹ. Ọ̀rọ̀ rẹ wà bí ó ti rí kí a tó mú ọ wá sí ilé ẹjọ́.”3
GSAM 170Ipò Tí Ó Fa Ẹ̀rín
GSAM 170.1Ẹjọ́ kejì jẹ́ ti Stockbridge Howland, ti Topsham, Me. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn oníṣẹ́ ọwọ́ tí ó dára jù lọ ní gbogbo ẹkùn orílẹ̀-èdè yẹn, ọ̀gá oníṣẹ́ ní kíkọ́ ilé ọlọ àti afárá. Nínú ìgbésẹ̀ “Ìkígbe ọ̀gànjọ́” yìí, Ọ̀gbẹ́ni Howland gun ẹṣin gba ọ̀pọ̀ agbègbè ìlú kọjá, ó ń pín ìwé ìròyìn àti ìwé kékeré Adventi láti ilé dé ilé, èyí tí ó bí àwọn alátakò àti ẹlẹ́gàn nínú gidigidi, tí wọ́n ń ráhùn pé ó pa iṣẹ́ rẹ̀ tì nínú pípín ìwé kékeré yìí. Nítorí náà, kíákíá ni wọ́n rí i pé a yan alábòójútó kan fún un, ẹni tí ó rí iṣẹ́ púpọ̀ sí i ju bí ó ti rò lọ, nítorí Ọ̀gbẹ́ni Howland rán gbogbo agbowó-orí sí i, àti ní ti tòótọ́, gbogbo ẹni tí ó mú àkọsílẹ̀ gbèsè wá láti san; “nítorí,” ni ó wí, “a kò kà mí sí ẹni tí ó tó láti ṣe iṣẹ́ èyíkéyìí.” Láìpẹ́ lẹ́yìn náà, ẹkùn náà fẹ́ kọ́ afárá kan lórí Odò Kennebec,—afárá tí yóò lè dúró ṣinṣin nínú ìṣàn omi líle àti yìnyín tí ń léfòó nígbà ìkún omi àsìkò ìrúwé. Àwọn kọmíṣọ́nà ẹkùn àti àwọn aláṣẹ ìlú pinnu pé Stockbridge Howland ni ẹni tí ó yẹ fún iṣẹ́ náà. Nígbà tí wọ́n mú àlàyé iṣẹ́ àti àdéhùn wá fún un láti kọ́ afárá náà, ó sọ pẹ̀lú ẹ̀gàn pé, “Ẹ̀yin ọ̀gbẹ́ni, ẹ ó ní láti lọ sí ọ̀dọ̀ alábòójútó mi. Ẹ mọ̀ pé a kò kà mí sí ẹni tí ó tó láti bójú tó iṣẹ́ tèmi fúnra mi, ẹ sì tún tọ̀ mí wá láti kọ́ afárá!” Ipò náà fa ẹ̀rín jù fún àwọn ènìyàn tí ó ní òye, àbójútó náà sì dópin lójijì. Ó tó láti sọ pé àwọn tí ó ṣe inúnibíni sí i jẹ́wọ́ pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ jù lọ lẹ́yìn náà fún ọ̀nà àìṣòdodo àti aláìnídìí tí wọ́n ti gbà.