Orí 3 — Wíwá Irú-ọmọ Tí A Ṣèlérí
GSAM 57.1“NÍgbà tí àkókò kún, Ọlọ́run rán Ọmọ rẹ̀ jáde, ... tí a bí lábẹ́ òfin, láti rà àwọn tí ó wà lábẹ́ òfin padà, kí a lè gba ìsọdọmọ.”1
GSAM 57.2“Báyìí, fún ẹni tí ó lágbára láti mú yín dúró gẹ́gẹ́ bí ìhìn rere mi àti ìwàásù Jésù Kristi, gẹ́gẹ́ bí ìfihàn ohun ìjìnlẹ̀ tí a fi pamọ́ láti ìbẹ̀rẹ̀ ayé, ṣùgbọ́n tí a ti fi hàn nísinsìnyí, àti nípasẹ̀ àwọn ìwé àwọn wòlíì, gẹ́gẹ́ bí àṣẹ Ọlọ́run ayérayé, tí a sọ di mímọ̀ fún gbogbo orílẹ̀-èdè fún ìgbọràn ìgbàgbọ́: fún Ọlọ́run ọlọ́gbọ́n nìkan, ògo nípasẹ̀ Jésù Kristi títí ayérayé.”2
GSAM 57.3“Nípasẹ̀ ìfihàn ni ó fi ohun ìjìnlẹ̀ náà hàn mí; gẹ́gẹ́ bí mo ti kọ ṣáájú ní ọ̀rọ̀ díẹ̀, ... èyí tí a kò fi hàn fún àwọn ọmọ ènìyàn ní àwọn ìran mìíràn, gẹ́gẹ́ bí a ti fi hàn nísinsìnyí fún àwọn àpọ́sítélì àti wòlíì mímọ́ rẹ̀ nípasẹ̀ Ẹ̀mí.... Fún èmi, ẹni tí ó kéré ju ẹni tí ó kéré jù lọ nínú gbogbo àwọn ẹni mímọ́, a fún mi ní oore-ọ̀fẹ́ yìí, kí n lè wàásù láàrín àwọn Kèfèrí ọrọ̀ Kristi tí a kò lè ṣàwárí, kí n sì jẹ́ kí gbogbo ènìyàn rí ìbáṣepọ̀ ohun ìjìnlẹ̀ náà, èyí tí a fi pamọ́ nínú Ọlọ́run láti ìbẹ̀rẹ̀ ayé, ẹni tí ó dá ohun gbogbo nípasẹ̀ Jésù Kristi.”3
GSAM 57.4A ti sọ pé nínú Májẹ̀mú Láéláé ìhìn rere wà ní ìpamọ́; nínú Májẹ̀mú Tuntun ni a ti ṣí i payá. Gẹ́gẹ́ bí ẹlòmíràn ṣe sọ, “Nígbà tí àwọn Júù yà kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run, wọ́n pàdánù ìmọ̀ púpọ̀ nípa ẹ̀kọ́ iṣẹ́ ìsìn àṣà. Kristi fúnra rẹ̀ ni ó dá iṣẹ́ náà sílẹ̀. Nínú gbogbo apá rẹ̀, ó jẹ́ àpẹẹrẹ rẹ̀; ó sì kún fún ìyè àti ẹwà ẹ̀mí. Ṣùgbọ́n àwọn Júù pàdánù ìyè ẹ̀mí nínú àwọn ààtò wọn, wọ́n sì dì mọ́ àwọn ìlànà tí kò ní ìyè. Wọ́n gbẹ́kẹ̀ lé àwọn ẹbọ àti ìlànà fúnra wọn, dípò kí wọ́n sinmi lórí ẹni tí wọ́n ń tọ́ka sí.”
GSAM 58Wíwá Ìjọba Ayé
GSAM 58.1“Nígbà tí àwọn Júù fẹ́ wíwá Mèsáyà, wọn kò lóye iṣẹ́ rẹ̀. Wọn kò wá ìràpadà kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀, ṣùgbọ́n ìtúsílẹ̀ kúrò lọ́wọ́ àwọn Róòmù. Wọ́n retí pé Mèsáyà yóò wá bí jagunjagun, kí ó fọ́ agbára aninilára, kí ó sì gbé Ísírẹ́lì ga sí ìṣàkóso gbogbo ayé. Báyìí ni a ṣe pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún wọn láti kọ̀ Olùgbàlà sílẹ̀.
GSAM 58.2“Àwọn ènìyàn, nínú òkùnkùn àti ìnilára wọn, àti àwọn olùṣàkóso tí òùngbẹ agbára ń gbẹ, ń fẹ́ kí ẹni kan wá tí yóò ṣẹ́gun àwọn ọ̀tá wọn kí ó sì dá ìjọba padà fún Ísírẹ́lì. Wọ́n kẹ́kọ̀ọ́ àwọn àsọtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n láìsí òye ẹ̀mí. Nítorí náà wọ́n kọjá lórí àwọn ìwé mímọ́ tí ń tọ́ka sí ìrẹ̀sílẹ̀ wíwá àkọ́kọ́ Kristi, wọ́n sì lo àwọn tí ń sọ̀rọ̀ ògo wíwá kejì rẹ̀ ní àṣìṣe. Ìgbéraga bo ojú wọn; wọ́n túmọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ ara wọn.
GSAM 58.3“Fún ohun tó ju ẹgbẹ̀rún ọdún lọ, àwọn Júù ti ń dúró de wíwá Olùgbàlà. Wọ́n gbé ìrètí wọn tó mọ́lẹ̀ jù lọ lé ìṣẹ̀lẹ̀ yìí. Nínú orin àti àsọtẹ́lẹ̀, nínú iṣẹ́ ìsìn tẹmpili àti àdúrà ilé, wọ́n fi orúkọ rẹ̀ sípò mímọ́. Síbẹ̀, nígbà tí ó dé, wọn kò mọ̀ ọ́n. Olùfẹ́ Ọ̀run jẹ́ fún wọn ‘gẹ́gẹ́ bí gbòǹgbò tí ń jáde láti ilẹ̀ gbígbẹ;’ ‘kò ní ìrísí tàbí ẹwà;’ wọn kò sì rí ẹwà kankan nínú rẹ̀ tí yóò mú kí wọ́n fẹ́ ẹ. ‘Ó wá sí ti ara rẹ̀, àwọn tirẹ̀ kò sì gbà á.’”4
GSAM 58Nínú Ìran Dáfídì
GSAM 58.4Bí àkókò tí Dáníẹ́lì sọtẹ́lẹ̀ ṣe ń súnmọ́, nígbà tí “Mèsáyà Ọmọ-aládé”—Ẹni tí a fòróró yàn—yóò farahàn, àwọn Júù lè ti ronú, ó sì dájú pé wọ́n ronú báyìí: Mèsáyà gẹ́gẹ́ bí ènìyàn yóò jẹ́ ti ilé àti ìran Dáfídì; nítorí náà ìbí rẹ̀ gbọ́dọ̀ wá láti inú ìlà náà; àti gẹ́gẹ́ bí òfin àti àṣà Júù, a gbọ́dọ̀ fòróró yàn án fún iṣẹ́ gbogbo ènìyàn nígbà tí ó bá pé ọgbọ̀n ọdún; bí ó bá sì farahàn gẹ́gẹ́ bí ẹni tí a fòróró yàn ní ọjọ́-orí yẹn, ìbí rẹ̀ gbọ́dọ̀ jẹ́ ọgbọ̀n ọdún ṣáájú ìparí ọ̀sẹ̀ ọdún mọ́kàndínláàádọ́rin, tí yóò dé sí wíwá Mèsáyà.
GSAM 59Àwọn Àsọtẹ́lẹ̀ Síméónì àti Ánà
GSAM 59.1Ní àkókò yìí gbogbo Ísírẹ́lì wà nínú ìfojúsọ́nà. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Ìwé Mímọ́ tí wọ́n jẹ́ olóòótọ́ àti olùfọkànsìn ń retí ìbí ẹni tí yóò jẹ́ Alákóso àti Olùṣàkóso wọn. Fún Síméónì arúgbó àti olùbẹ̀rù Ọlọ́run, a fi hàn “nípasẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ pé kò ní rí ikú kí ó tó rí Kristi Olúwa.”5
GSAM 59.2Nígbà tí wọ́n mú Olùgbàlà ọmọ ọwọ́ wá sí tẹmpili, Síméónì mọ̀ pé ọmọ yìí ni ẹni tí a ń tọ́ka sí—Kristi. “Ó gbé e sókè sí apá rẹ̀, ó sì súre fún Ọlọ́run, ó ní, Olúwa, nísinsìnyí jẹ́ kí ìránṣẹ́ rẹ lọ ní àlàáfíà gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ rẹ; nítorí ojú mi ti rí ìgbàlà rẹ, tí o ti pèsè níwájú gbogbo ènìyàn: ìmọ́lẹ̀ láti tan àwọn Kèfèrí, àti ògo àwọn ènìyàn rẹ Ísírẹ́lì....
GSAM 59.3“Síméónì sì súre fún wọn [Jósẹ́fù àti Màríà], ó sì wí fún Màríà ìyá rẹ̀ pé, Kíyè sí i, a ti yàn ọmọ yìí fún ìṣubú àti ìdìde padà ọ̀pọ̀lọpọ̀ ní Ísírẹ́lì, àti fún àmì tí a ó sọ̀rọ̀ lòdì sí (nítòótọ́, idà yóò gún ọkàn rẹ pẹ̀lú), kí a lè ṣí èrò ọkàn ọ̀pọ̀ ènìyàn payá.
GSAM 59.4“Ẹnìkan kan sì wà tí a ń pè ní Ánà, wòlíìbìnrin, ọmọ Fánúẹ́lì, ti ẹ̀yà Áṣérì.... Ní wákàtí yẹn ó dé, ó dúpẹ́ lọ́wọ́ Olúwa pẹ̀lú, ó sì sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ fún gbogbo àwọn tí ń retí ìràpadà ní Jerúsálẹ́mù.”6
GSAM 59Àwọn Áńgẹ́lì Ṣèbẹ̀wò Sí Àwọn Olùṣọ́ Àgùntàn
GSAM 59.5Ṣáájú èyí, àwọn áńgẹ́lì ti kéde ìròyìn ayọ̀ ìbí Olùgbàlà fún àwọn olùṣọ́ àgùntàn ní pẹ̀tẹ́lẹ̀ Bẹ́tílẹ́ẹ̀mù. Nínú etí àwọn olùṣọ́ àgùntàn tí ń gbọ́, àwọn áńgẹ́lì kọ orin alárinrin wọ̀nyí:—
GSAM 60Àwọn Ọkùnrin Ọgbọ́n Ṣèbẹ̀wò Sí Bẹ́tílẹ́ẹ̀mù
GSAM 60.2Nígbà náà ni àwọn ọkùnrin ọlọ́gbọ́n láti Ìlà-oòrùn wá, tí wọ́n ti rí “ìràwọ̀ náà tí ń yọ,” gẹ́gẹ́ bí Báláámù ti sọtẹ́lẹ̀. Wọ́n tẹ̀lé ìtọ́sọ́nà rẹ̀ dé Jerúsálẹ́mù, níbi tí ó ti pọn dandan láti béèrè ibi tí Ọba tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ bí wà. Nígbà tí a sọ fún wọn pé Bẹ́tílẹ́ẹ̀mù ni ibi ìbí Ẹni tí a fẹ́, wọ́n tẹ̀síwájú; ìràwọ̀ náà sì tún farahàn, ó tọ́ wọn lọ sí ibi kékeré tí Olùgbàlà dùbúlẹ̀ sí. Níbẹ̀ wọ́n jọ́sìn fún Ọmọ mímọ́ náà, wọ́n sì fún un ní ẹ̀bùn wúrà, tùràrí, àti òjìá, lẹ́yìn náà wọ́n rìn ìrìn àjò gígùn padà sí ilé.
GSAM 60Olùgbàlà Ní Ọjọ́-ori Méjìlá
GSAM 60.3Láti ìgbà ewe títí di ọdún méjìlá, ohun díẹ̀ ni a kọ nípa Kristi Olùgbàlà, àyàfi pé ó pọ̀ sí i nínú ọgbọ́n àti gíga, ó sì tẹríba fún àwọn òbí rẹ̀. Ṣùgbọ́n nígbà tí ó pé ọdún méjìlá, ó bá Jósẹ́fù àti Màríà lọ sí Jerúsálẹ́mù fún àjọyọ̀ ọdọọdún; níbẹ̀ ó ya àwọn àlùfáà lẹ́nu pẹ̀lú ìmọ̀ tí ó fi hàn nínú àwọn ìbéèrè rẹ̀ àti àwọn ìdáhùn sí àwọn ìṣòro líle wọn. Láti àkókò yìí títí di ìgbà tí ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ gbangba rẹ̀, iṣẹ́ onígbẹ̀nà onírẹ̀lẹ̀ ni ó bọ̀wọ̀ fún, bí ó ti ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Jósẹ́fù, ọkọ Màríà.
GSAM 60Iṣẹ́ Jòhánù Oníbatisí
GSAM 60.4Fún oṣù mẹ́fà ṣáájú iṣẹ́ ìránṣẹ́ gbangba rẹ̀, Jòhánù Oníbatisí kéde iṣẹ́ Kristi. Àwọn ènìyàn wá ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ láti gbọ́ Jòhánù àti láti rí ìbatisí lọ́wọ́ rẹ̀. Bí wọ́n ṣe “ń retí [ń retí wíwá Mèsáyà], gbogbo ènìyàn sì ń ronú [“ń jíròrò tàbí ń ṣe àríyànjiyàn,” ní etí ìwé] nínú ọkàn wọn nípa Jòhánù bóyá Kristi ni tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́; Jòhánù dá wọn lóhùn pé, Èmi ń fi omi batisí yín; ṣùgbọ́n ẹni tí ó lágbára ju èmi lọ ń bọ̀, ẹni tí èmi kò yẹ láti tú okùn bàtà rẹ̀: òun ni yóò fi Ẹ̀mí Mímọ́ àti iná batisí yín; àtẹ̀ rẹ̀ wà ní ọwọ́ rẹ̀, yóò sì wẹ ilẹ̀ ìpakà rẹ̀ mọ́ pátápátá, yóò kó àlìkámà sínú àká rẹ̀; ṣùgbọ́n ó máa fi iná tí kò lè kú jó ìyàngbò.”7
GSAM 61A Batisí Jésù
GSAM 61.1Bí Jòhánù ṣe ń ṣe ààtò ìbatisí, ó rí Jésù ń bọ̀ wá sọ́dọ̀ rẹ̀ láti gba ìbatisí, ó sì wí pé, “Kíyè sí Ọ̀dọ́-àgùntàn Ọlọ́run, ẹni tí ń mú ẹ̀ṣẹ̀ ayé kúrò.... Jòhánù sì jẹ́rìí pé, Mo rí Ẹ̀mí ń sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run bí àdàbà, ó sì dúró lórí rẹ̀. Èmi kò mọ̀ ọ́n; ṣùgbọ́n ẹni tí ó rán mi láti fi omi batisí, òun náà ni ó sọ fún mi pé, Ẹni tí ìwọ bá rí Ẹ̀mí ń sọ̀kalẹ̀ sí, tí ó sì dúró lórí rẹ̀, òun ni ẹni tí ń fi Ẹ̀mí Mímọ́ batisí. Mo sì rí i, mo sì jẹ́rìí pé, Ọmọ Ọlọ́run ni èyí.”8
GSAM 61Ohùn Láti Ọ̀run
GSAM 61.2Kì í ṣe ìsọ̀kalẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ tí a fojú rí, ní ìrísí ara bí àdàbà, nìkan ni ó jẹ́rìí sí ìjẹ́ Mèsáyà Kristi; ohùn kan láti ọ̀run pẹ̀lú jẹ́rìí sí i. Nínú Ìhìn rere Mátíù a kà pé, “Nígbà tí a batisí Jésù, ó jáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ kúrò nínú omi; sì wò ó, àwọn ọ̀run ṣí sí i, ó sì rí Ẹ̀mí Ọlọ́run ń sọ̀kalẹ̀ bí àdàbà, tí ó sì bà lé e; sì wò ó, ohùn kan láti ọ̀run wí pé, Èyí ni Ọmọ mi olùfẹ́, ẹni tí inú mi dùn sí gidigidi.”9
GSAM 61.3Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé “Jòhánù kò ṣe iṣẹ́ ìyanu kankan,” àwọn ènìyàn, nígbà tí wọ́n rí agbára ńlá tí ó bá iṣẹ́ ìránṣẹ́ Kristi lọ, fi dandan sọ pé, “Gbogbo ohun tí Jòhánù sọ nípa ọkùnrin yìí jẹ́ òtítọ́.”10
GSAM 61A Fòróró Yàn Kristi Gẹ́gẹ́ Bí Òfin
GSAM 61.4Nínú ìtàn Lúùkù nípa ìbatisí àti fífóróró yàn náà pẹ̀lú Ẹ̀mí Mímọ́ ní ìrísí àdàbà, a kà pé, “Jésù fúnra rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ nígbà tí ó jẹ́ ẹni bí ọgbọ̀n ọdún.”11
GSAM 62.1Lẹ́yìn ààwẹ̀ gígùn ọjọ́ ogójì ti Olúwa wa, àti àwọn ìdánwò líle èṣù nínú aṣálẹ̀ tí ó tẹ̀lé ìbatisí rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ó “wá sí Násárétì, ibi tí a ti tọ́ ọ dàgbà; gẹ́gẹ́ bí àṣà rẹ̀, ó wọ inú sínágọ́gù ní ọjọ́ Ìsinmi, ó sì dìde láti kà.... Ẹ̀mí Olúwa wà lórí mi, nítorí ó ti fòróró yàn mí láti wàásù ìhìn rere fún àwọn aláìní.... Ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í wí fún wọn pé, Lónìí ni a ti mú ìwé mímọ́ yìí ṣẹ ní etí yín.”12
GSAM 62Àkókò Ti Kún
GSAM 62.2Mákù ń kọ ìṣẹ̀lẹ̀ kan náà pé, “Àkókò ti kún, ìjọba Ọlọ́run súnmọ́lé: ẹ yípadà, kí ẹ sì gba ìhìn rere gbọ́.”13 Àkókò tí a sọtẹ́lẹ̀ fún ìfarahàn Ẹni tí a fòróró yàn ti dé. A ti fòróró yàn án pẹ̀lú Ẹ̀mí Mímọ́ ní ìbatisí rẹ̀, ó sì ń wọ iṣẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀ nísinsìnyí, gan-an ní àkókò àti ọ̀nà tí àwọn wòlíì mímọ́ àtijọ́ sọtẹ́lẹ̀.
GSAM 62Ẹ̀rí Tí A Rí Nípa Ìjẹ́ Mèsáyà Kristi
GSAM 62.3Iṣẹ́ ìránṣẹ́ Kristi bá iṣẹ́ ìyanu tí ń ṣẹlẹ̀ nígbà gbogbo lọ; fún àwọn ènìyàn, bí wọ́n tilẹ̀ kò lóye gbogbo àwọn àkàwé àti ọ̀rọ̀ rẹ̀, èyí jẹ́ ẹ̀rí tí a rí pé òun ni Immanuẹli, tàbí pé “Ọlọ́run wà pẹ̀lú rẹ̀.”14 Nínú àwọn iṣẹ́ ìyanu wọ̀nyí Kristi ń fi hàn fún ayé kì í ṣe ẹ̀rí agbára Ọlọ́run nínú ara rẹ̀ nìkan, ṣùgbọ́n àfihàn gbígbéṣẹ́ ti ìwà Ọlọ́run àti inú-rere rẹ̀ pẹ̀lú. Nígbà tí Fílípì, lẹ́yìn ọdún mẹ́ta tí ó bá Kristi wà nígbà gbogbo tí ó sì ń rí àwọn iṣẹ́ ìyanu rẹ̀, sọ pé, “Olúwa, fi Baba hàn wá, ó sì tó fún wa,” Jésù wí fún un pé, “Ṣé mo ti wà pẹ̀lú yín fún àkókò pípẹ́ bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n ìwọ kò tíì mọ̀ mí, Fílípì? Ẹni tí ó bá ti rí mi ti rí Baba; báwo ni o ṣe ń wí pé, Fi Baba hàn wá? ... Ẹ gbà mí gbọ́ pé mo wà nínú Baba, Baba sì wà nínú mi; bí bẹ́ẹ̀ kọ́, ẹ gbàgbọ́ nítorí àwọn iṣẹ́ náà fúnra wọn.”15
GSAM 63Jòhánù Nínú Ìdàrúdàpọ̀
GSAM 63.1Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní ìbatisí Kristi Jòhánù ti fojú rí ìsọ̀kalẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́, ó sì ti gbọ́ ohùn láti ọ̀run tí ń kéde pé Ọmọ Ọlọ́run ni, ó sì ti kéde fúnra rẹ̀ pé ó jẹ́ “Ọ̀dọ́-àgùntàn Ọlọ́run tí ń mú ẹ̀ṣẹ̀ ayé kúrò,” síbẹ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ń lọ ní ọ̀nà tí ó yàtọ̀ sí ìrètí rẹ̀, nítorí náà nínú ẹ̀wọ̀n òkùnkùn rẹ̀ ó dààmú, ọkàn rẹ̀ sì dàrú.
GSAM 63.2“Gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Olùgbàlà, Jòhánù Oníbatisí kò lóye irú ìjọba Kristi. Ó retí pé Jésù yóò jókòó lórí ìtẹ́ Dáfídì; bí àkókò ṣe ń kọjá tí Olùgbàlà kò sì béèrè àṣẹ ọba, Jòhánù dààmú ó sì ní ìṣòro.”16 “Ó pè méjì nínú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀, [ó] rán wọn sí Jésù, ó ní, Ṣé ìwọ ni ẹni tí yóò wá, tàbí kí a máa retí ẹlòmíràn?” “Ní wákàtí yẹn, ó [Jésù] wo ọ̀pọ̀ ènìyàn sàn kúrò nínú àìlera àti àjàkálẹ̀-àrùn wọn, àti kúrò lọ́wọ́ ẹ̀mí búburú; ó sì fún ọ̀pọ̀ àwọn afọ́jú ní ìríran. Jésù sì dáhùn pé, Ẹ lọ, kí ẹ sì sọ fún Jòhánù ohun tí ẹ ti rí àti tí ẹ ti gbọ́.”17
GSAM 63.3Ó ṣòro fún àwọn Júù, àti fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn pàápàá, láti rí ọ̀pọ̀ òtítọ́ tí Olùgbàlà sọ ní kedere, nítorí wọ́n ti fìdí gbàgbọ́ múlẹ̀ pé nígbà tí Mèsáyà bá dé, yóò já àjàgà Róòmù tí ó ń dun wọn gan-an, yóò sì dá ìjọba Dáfídì padà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, yóò sì jọba gẹ́gẹ́ bí ọba ayé.
GSAM 63.4Jésù bẹ̀rẹ̀ ìwàásù rẹ̀ nípa sísọ pé, “Ẹ yípadà, nítorí ìjọba ọ̀run ti sún mọ́lé.”18 Nígbà tí a rán àwọn àpọ́sítélì méjìlá jáde, wọ́n gbé ìhìn kan náà, “Ìjọba ọ̀run ti sún mọ́lé.”19 Lẹ́yìn náà nínú iṣẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀, nígbà tí a rán àádọ́rin jáde, ọ̀rọ̀ náà ni, “Ìjọba Ọlọ́run ti sún mọ́ yín.”20
GSAM 64Àwọn Ènìyàn Yà Lẹ́nu Nítorí Iṣẹ́ Kristi
GSAM 64.1Àwọn ọ̀rọ̀ àti ẹ̀kọ́ àgbàyanu Kristi mú kí àwọn ènìyàn sọ pé, “Kò sí ènìyàn tí ó sọ̀rọ̀ rí bí ọkùnrin yìí.”21 Nígbà tí ó wo afọ́jú àti odi sàn, “ẹnu ya gbogbo ènìyàn, wọ́n sì ní, Ṣé èyí kì í ṣe ọmọ Dáfídì?”22 Tàbí ní ọ̀rọ̀ mìíràn, Ṣé èyí kì í ṣe irú-ọmọ Dáfídì, Olùgbàlà tí a ṣèlérí? “Nígbà tí ó dé sí ìlú rẹ̀, ó kọ́ wọn nínú sínágọ́gù wọn, tóbẹ́ẹ̀ tí ẹnu fi yà wọ́n, wọ́n sì ní, Níbo ni ọkùnrin yìí ti rí ọgbọ́n yìí àti àwọn iṣẹ́ ńlá wọ̀nyí? Ṣé èyí kì í ṣe ọmọ onígbẹ̀nà? Ṣé a kò ń pè ìyá rẹ̀ ní Màríà? Àwọn arákùnrin rẹ̀ sì ni Jákọ́bù, Jósẹ̀sì, Símónì àti Júdásì?”23
GSAM 64.2Ní ọdún kẹta tàbí bẹ́ẹ̀ẹ̀ lọ ti iṣẹ́ ìránṣẹ́ Kristi, nígbà tí ó wà nínú tẹmpili fún àjọyọ̀ ìyàsímímọ́, àwọn Júù yí i ká, wọ́n sì wí fún un pé, “Títí di ìgbà wo ni ìwọ yóò máa jẹ́ kí a ṣiyèméjì? Bí ìwọ bá jẹ́ Kristi, sọ fún wa ní kedere.”24 Ní ọdún tó ṣáájú, nígbà tí ó ṣe iṣẹ́ ìyanu ńlá láti fi bọ́ ẹgbẹ̀rún márùn-ún ènìyàn pẹ̀lú “ìṣù àkàrà barle márùn-ún àti ẹja kékeré méjì,” ó “mọ̀ pé wọ́n fẹ́ wá mú un ní agbára kí wọ́n lè ṣe é ní ọba, [nítorí náà] ó tún lọ sí òkè.”25
GSAM 64Kristi ń Kọ́ Àwọn Ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ Nípa Ikú Rẹ̀
GSAM 64.3Nínú kíkọ́ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀, Kristi ka ó sí ohun pàtàkì láti mú èrò pé ìjọba ayé yóò bẹ̀rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ kúrò nínú ọkàn wọn, kí ó sì fi hàn pé ó gbọ́dọ̀ kú kí ó sì tún jí, lọ kúrò kí ó sì tún wá. Nítorí náà ó béèrè lọ́wọ́ wọn pé, “Kí ni yóò ṣẹlẹ̀ bí ẹ bá rí Ọmọ ènìyàn ń gòkè sí ibi tí ó wà tẹ́lẹ̀?”26 Lẹ́yìn tí ó ti pàṣẹ fún wọn “pé kí wọn má sọ fún ẹnìkan pé òun ni Jésù Kristi,” a kà pé: “Láti ìgbà yẹn ni Jésù ti bẹ̀rẹ̀ sí í fi hàn fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ pé ó gbọ́dọ̀ lọ sí Jerúsálẹ́mù, kí ó sì jìyà ohun púpọ̀ lọ́wọ́ àwọn àgbà, àti àwọn olórí àlùfáà àti àwọn akọ̀wé, kí a sì pa á, kí a sì jí i dìde ní ọjọ́ kẹta. Pétérù sì mú un, ó bẹ̀rẹ̀ sí í bá a wí, ó ní, Kí Ọlọ́run dá ààbò, Olúwa; èyí kò gbọ́dọ̀ ṣẹlẹ̀ sí ọ.”27
GSAM 65.1Ní àkókò kan náà ó sọ fún wọn pé àwọn kan wà níbẹ̀ tí wọn kò ní kú títí tí wọn yóò fi rí Ọmọ ènìyàn ń bọ̀ nínú ìjọba rẹ̀.28 Ní nǹkan bí ọjọ́ mẹ́jọ lẹ́yìn náà, àsọtẹ́lẹ̀ yìí ṣẹ; Pétérù àpọ́sítélì sì tọ́ka sí “ìran” yẹn ti Kristi ń bọ̀ nínú ìjọba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí wíwá kejì Kristi gidi tí ó ṣì wà ní ọjọ́ iwájú.29
GSAM 65.2Nígbà kan, nígbà tí Kristi àti àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ wà ní Gálílì, Jésù sọ fún wọn pé, “A ó fi Ọmọ ènìyàn lé àwọn ènìyàn lọ́wọ́; wọn yóò sì pa á, ní ọjọ́ kẹta a ó sì jí i dìde. Wọ́n sì bàjẹ́ ọkàn gidigidi.”30 Síbẹ̀ wọ́n kò lóye ìtumọ̀ rẹ̀, nítorí nígbà tí ó ń gbìyànjú láti fi òtítọ́ mímọ́ nípa ikú àti àjíǹde rẹ̀ sínú ọkàn wọn, wọ́n ń jiyàn láàrín ara wọn nípa ẹni tí yóò tóbi jù lọ nínú ìjọba ọ̀run.31
GSAM 65.3Ní àkókò mìíràn Pétérù sọ fún Jésù pé, “A ti fi ohun gbogbo sílẹ̀, a sì tẹ̀lé ọ; kí ni yóò jẹ́ tiwa nítorí náà? Jésù sì wí fún wọn pé, Lóòótọ́ ni mo wí fún yín, ẹ̀yin tí ẹ ti tẹ̀lé mi, nígbà àtúnṣe, nígbà tí Ọmọ ènìyàn bá jókòó lórí ìtẹ́ ògo rẹ̀, ẹ̀yin náà yóò jókòó lórí ìtẹ́ méjìlá, ẹ ó sì máa dá ẹ̀yà Ísírẹ́lì méjìlá lẹ́jọ́.”32 Síbẹ̀ èrò ìjọba tí a ó dá sílẹ̀ láìpẹ́ ni ó kún ọkàn wọn; wọ́n sì, bí ènìyàn, bẹ̀rẹ̀ sí í wá ipò gíga jù lọ nínú ìjọba.
GSAM 65.4Lẹ́yìn náà ni ìyá Jákọ́bù àti Jòhánù, ọmọ Sébédè, wá pẹ̀lú ìfẹ́ ipò, ó bẹ̀ Jésù pé kí a fún àwọn ọmọ rẹ̀ ní ipò gíga—ọ̀kan ní ọwọ́ ọ̀tún àti èkejì ní ọwọ́ òsì ìtẹ́ rẹ̀; bóyá ọ̀kan di Alákóso Àgbà ìjọba, èkejì sì di Akọ̀wé Ìjọba. Ṣùgbọ́n Kristi sọ ní kedere pé, “Ẹ kò mọ ohun tí ẹ ń béèrè.”33
GSAM 66Wíwọ̀ Pẹ̀lú Ìṣẹ́gun Sí Jerúsálẹ́mù
GSAM 66.1Kò jìn sí àkókò yìí ni ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá àti ẹ̀rùjẹ̀jẹ̀ kan ṣẹlẹ̀. Ó jẹ́ àjíǹde Lásárù kúrò nínú ibojì, ẹni tí ó ti kú fún ọjọ́ mẹ́rin. Iṣẹ́ ìyanu ńlá bẹ́ẹ̀ ru àwọn ènìyàn sókè, ó sì ya wọn lẹ́nu débi pé àwọn Fáríṣíì bẹ̀rù; wọ́n àti àwọn àlùfáà pè ìgbìmọ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Nínú ìjíròrò wọn wọ́n béèrè pé, “Kí ni a ó ṣe? Nítorí ọkùnrin yìí ń ṣe iṣẹ́ ìyanu púpọ̀. Bí a bá fi í sílẹ̀ báyìí, gbogbo ènìyàn yóò gba a gbọ́, àwọn Róòmù yóò sì wá gba ibi wa àti orílẹ̀-èdè wa.”34 Nígbà tí agbára Sátánì láti abẹ́ ń gbá àwọn tí ń wá ọ̀nà láti pa Kristi mú, agbára láti òkè ń ru ọ̀pọ̀ ènìyàn sókè láti yin ín, kí ó sì mú ohun tí a sọtẹ́lẹ̀ nípa rẹ̀ ṣẹ.
GSAM 66.2Nínú ìṣẹ̀lẹ̀ tí a mẹ́nuba lókè, àwọn ènìyàn jáde ní ọ̀pọ̀lọpọ̀, kì í ṣe láti rí Jésù nìkan, ṣùgbọ́n láti rí Lásárù pẹ̀lú, ẹni tí ó jí dìde kúrò nínú òkú. Ní báyìí ó dá wọn lójú pé Jésù ni ọba tí wọ́n ti ń retí fún ìgbà pípẹ́; bí wọ́n ṣe pàdé rẹ̀ tí ó ń bọ̀ sí Jerúsálẹ́mù, tí ó jókòó lórí ọmọ kékeré kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́, ọ̀rọ̀ Ìwé Mímọ́ wá sí ọkàn wọn pẹ̀lú agbára pé, “Má bẹ̀rù, ọmọbìnrin Siónì: wò ó, Ọba rẹ ń bọ̀, ó jókòó lórí ọmọ kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́.”35 Ìkígbe ìṣẹ́gun ńlá kan gòkè láti ọ̀dọ̀ ogunlọ́gọ̀ yẹn, ó sì dá àwọn Fáríṣíì aláìláàánú àti olùṣírò lójú rú gidigidi. Wọ́n sọ láàrín ara wọn pé, “Ṣé ẹ kò rí i pé ẹ kò lè ṣe ohunkóhun? Wò ó, gbogbo ayé ń tẹ̀lé e.”36 Nígbà tí wọ́n bẹ̀ Jésù pé kó dá ìkígbe náà dúró, ó dáhùn pé, “Mo sọ fún yín pé, bí àwọn wọ̀nyí bá dákẹ́, àwọn òkúta yóò ké lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.”37 Olúwa ti sọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ yìí pé, “Ké,” bí àwọn ènìyàn kò bá mú ọ̀rọ̀ rẹ̀ ṣẹ, yóò fi ohùn sínú àwọn òkúta ojú pópó, wọ́n á sì ké; nítorí ọ̀rọ̀ rẹ̀ gbọ́dọ̀ ṣẹ.
GSAM 66Kristi Yóò Lọ Kúrò Kí Ó sì Padà Wá
GSAM 66.3Kì í ṣe pé Olùgbàlà wa fẹ́ darí èrò àwọn ọmọ-ẹ̀yìn sí òtítọ́ pé òun yóò kú, kí ó sì jí dìde nìkan, ṣùgbọ́n ó tún fẹ́ kọ́ wọn pé ìjọba kò ní wá títí tí yóò fi lọ kúrò kí ó sì padà wá. Nípa kíkàn mọ́ àgbélébùú rẹ̀, ó wí pé, “Bí a bá gbé mi sókè kúrò lórí ilẹ̀, èmi yóò fa gbogbo ènìyàn sí ọ̀dọ̀ mi. Ó sọ èyí láti fi hàn irú ikú tí òun yóò kú. Àwọn ènìyàn dá a lóhùn pé, A ti gbọ́ nínú òfin pé Kristi ń gbé títí láéláé; báwo ni ìwọ ṣe ń sọ pé, A gbọ́dọ̀ gbé Ọmọ ènìyàn sókè? Ta ni Ọmọ ènìyàn yìí?”38
GSAM 67.1Láti fi òtítọ́ náà jinlẹ̀ sí ọkàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn pé òun yóò lọ kúrò, kí ó sì padà wá, kí ìjọba rẹ̀ tó fìdí múlẹ̀ lórí ilẹ̀, ó wí pé, “Ẹ̀yin ọmọ kékeré, díẹ̀ péré ni mo tún wà pẹ̀lú yín. Ẹ ó wá mi; bí mo sì ti sọ fún àwọn Júù pé, Ibi tí mo ń lọ, ẹ kò lè wá sí, bẹ́ẹ̀ ni mo ń sọ fún yín báyìí.... Símónì Pétérù béèrè pé, Olúwa, ibo ni ìwọ ń lọ? Jésù dá a lóhùn pé, Ibi tí mo ń lọ, o kò lè tẹ̀lé mi báyìí; ṣùgbọ́n ìwọ yóò tẹ̀lé mi lẹ́yìn náà.”39 Lẹ́yìn náà ó fi ọ̀rọ̀ wọ̀nyí gba ọkàn wọn tí ó ń ṣàníyàn tí ó sì ń banújẹ́ níyànjú pé: “Ẹ má ṣe jẹ́ kí ọkàn yín dàrú: ẹ gba Ọlọ́run gbọ́, ẹ sì gbà mí gbọ́. Nínú ilé Baba mi àwọn ibùgbé púpọ̀ wà: bí kò bá rí bẹ́ẹ̀, èmi ì bá ti sọ fún yín. Mo ń lọ pèsè ibi fún yín. Bí mo bá lọ pèsè ibi fún yín, èmi yóò tún padà wá, èmi yóò sì gbà yín sí ọ̀dọ̀ ara mi; kí ibi tí mo wà, kí ẹ̀yin náà lè wà níbẹ̀.”40
GSAM 67Àkàwé Ọkùnrin Ọlọ́lá
GSAM 67.2Olùgbàlà tún ṣe àtúnṣe sí èrò àṣìṣe pé ìjọba yóò farahàn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, nípa àkàwé yìí nígbà tí òun àti àwọn ọmọ-ẹ̀yìn ń gòkè lọ sí Jérúsálẹ́mù: “Ọkùnrin ọlọ́lá kan lọ sí ilẹ̀ jíjìn láti gba ìjọba fún ara rẹ̀, kí ó sì padà wá. Ó pè àwọn ìránṣẹ́ mẹ́wàá rẹ̀, ó sì fi ìwọ̀n owó mẹ́wàá fún wọn, ó sì wí pé, Ẹ máa ṣòwò títí tí màá fi dé.... Ó sì ṣẹlẹ̀ pé, nígbà tí ó padà dé lẹ́yìn tí ó ti gba ìjọba, ó pàṣẹ kí a pè àwọn ìránṣẹ́ wọ̀nyí tí ó ti fi owó fún sí ọ̀dọ̀ rẹ̀, kí ó lè mọ iye tí olúkúlùkù ti jèrè nípa òwò.”41 Nínú àkàwé yìí, Olúwa fi ara rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ọkùnrin ọlọ́lá náà. Ó ní láti lọ sí ilẹ̀ jíjìn—sí ọ̀dọ̀ Baba rẹ̀—kí ó sì gba ìjọba níbẹ̀, kí ó tó padà wá jọba.
GSAM 68.1Ní ìdáhùn sí ìbéèrè àwọn ọmọ-ẹ̀yìn pé, “Kí ni yóò jẹ́ àmì wíwá rẹ àti òpin ayé?”42 Olùgbàlà fún wọn ní àtòjọ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí yóò ṣẹlẹ̀ láti ìgbà náà lọ àti jálẹ̀ ìpọ́njú ńlá tí yóò dé bá ìjọ, àti àwọn àmì pàtó tí yóò ṣẹlẹ̀. Nígbà tí wọ́n bá farahàn, wọ́n lè mọ̀ pé wíwá rẹ̀ sún mọ́lé, ó sì wà ní ẹnu-ọ̀nà, àti pé ìran tí ó rí wọn kò ní kọjá títí tí yóò fi dé.43
GSAM 68Àwọn Ọmọ-ẹ̀yìn Gbogbo Kúrò Lọ́dọ̀ Rẹ̀
GSAM 68.2Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Kristi ti fún àwọn àpọ́sítélì ní gbogbo ẹ̀kọ́ náà nípa ikú rẹ̀ àti bí a ó ṣe rẹ̀ ẹ́ sílẹ̀, wọn kò lóye òtítọ́ tí ó kọ́ wọn nípa ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ àti bí a ó ṣe kàn án mọ́ àgbélébùú rárá. Òye wọn nípa òtítọ́ náà kéré tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi jẹ́ pé nígbà tí ìgbẹ́jọ́ dé, ìrètí wọn kú, gbogbo wọn sì “fi í sílẹ̀, wọ́n sì sá.”44 Pétérù pàápàá, Pétérù onítara nígbà gbogbo, ẹni tí ó fi ìdánilójú sọ pé bí gbogbo ènìyàn bá fi í sílẹ̀ òun kò ní ṣe bẹ́ẹ̀, wà ní wákàtí díẹ̀ lẹ́yìn náà ń sẹ́ Olúwa rẹ̀, ó sì fi ìbúra sọ pé òun kò mọ ọkùnrin náà. Wọ́n lọ́ra láti lóye ọ̀rọ̀ Olúwa pé ní ọjọ́ kẹta lẹ́yìn àgbélébùú rẹ̀ òun yóò jí dìde; wọ́n sì ń béèrè pé “kí ni jíjí dìde kúrò nínú òkú túmọ̀ sí.”45 Nítòótọ́, wọ́n jẹ́ aláìnígbàgbọ́ tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi jẹ́ pé lẹ́yìn ikú rẹ̀, nígbà tí a ti fi ara rẹ̀ sínú ibojì tuntun Jósẹ́fù, wọ́n pèsè láti fi òróró sin ín. Nígbà tí ìrètí ti lọ—tí a sì sin ín pẹ̀lú Kristi nínú ibojì—ọjọ́ Ìsinmi wo ni èyí jẹ́ fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn! Pẹ̀lú ọkàn tí ìbànújẹ́ àti ìjákulẹ̀ kún fún, láìsí Olùgbàlà aláánú àti oníyọ̀ọ́nú, ẹni tí ìgbésí ayé rẹ̀ kún fún iṣẹ́ inú rere àti àánú, nítòsí láti tù wọ́n nínú kí ó sì fún wọn lókun, ipò wọn ṣòfò tó!
GSAM 69Àwọn Ìṣẹ̀lẹ̀ Amóríyá Ní Àárọ̀ Àjíǹde
GSAM 69.1Àárọ̀ Ọjọ́ kìíní ọ̀sẹ̀ ń yọ! Ìrúkèrúdò wo ló wà ní ọ̀run àti ní ayé! Áńgẹ́lì alágbára kan sọ̀kalẹ̀ láti àwọn ilẹ̀ ògo sí ibojì Jósẹ́fù, pẹ̀lú ìhìn tí ń pàṣẹ fún Ọmọ Ọlọ́run láti dìde. “Kíyè sí i, ìmìtìtì ilẹ̀ ńlá kan ṣẹlẹ̀; nítorí áńgẹ́lì Olúwa sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run, ó sì yí òkúta náà kúrò ní ẹnu-ọ̀nà, ó sì jókòó lé e. Ojú rẹ̀ dàbí mànàmáná, aṣọ rẹ̀ funfun bí yìnyín; nítorí ìbẹ̀rù rẹ̀, àwọn olùṣọ́ náà mì, wọ́n sì di bí òkú.”46 “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ara àwọn ẹni mímọ́ tí wọ́n sùn dìde, wọ́n sì jáde kúrò nínú ibojì lẹ́yìn àjíǹde rẹ̀, wọ́n wọ ìlú mímọ́, wọ́n sì fara hàn fún ọ̀pọ̀ ènìyàn.”47 Ronú nípa irú àwọn àlejò bẹ́ẹ̀ ní Jérúsálẹ́mù, ní ẹnu-ọ̀nà àwọn ọ̀rẹ́ wọn, pẹ̀lú ìhìn pé Kristi tí a kàn mọ́ àgbélébùú ti jí dìde, àti pé àwọn náà ni a mú padà sí ìyè nípa agbára rẹ̀ láti jẹ́ ẹlẹ́rìí nípa àjíǹde rẹ̀. Ìṣe ńlá wo láàárín àwọn ọmọ-ẹ̀yìn àti àwọn obìnrin mímọ́—wọ́n ń sáré sí ibí àti sí ibòmíràn láti sọ pé, “Ó ti jí dìde kúrò nínú òkú, nítorí a ti rí i, a sì ti bá a sọ̀rọ̀!”
GSAM 69Jésù Rìn Sí Ìgbèríko
GSAM 69.2“Kíyè sí i, méjì nínú wọn lọ ní ọjọ́ kan náà sí abúlé kékeré kan tí a ń pè ní Émáúsì, tí ó jìnà sí Jérúsálẹ́mù tó ìwọ̀n ọgọta [máìlì méje àti ìdajì]. Wọ́n ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ nípa gbogbo nǹkan wọ̀nyí. Ó sì ṣẹlẹ̀ pé, nígbà tí wọ́n ń ronú, Jésù fúnra rẹ̀ sún mọ́ wọn, ó sì bá wọn rìn. Ṣùgbọ́n ojú wọn di mọ́ kí wọ́n má bà a mọ̀. Ó sì wí fún wọn pé, Kí ni irú ọ̀rọ̀ tí ẹ ń bá ara yín sọ̀rọ̀ yìí, bí ẹ ti ń rìn tí ẹ sì ń bàjẹ́ ọkàn? Ọ̀kan nínú wọn, ẹni tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Kílópà, dá a lóhùn pé, Ṣé ìwọ nìkan ni àlejò ní Jérúsálẹ́mù tí kò mọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ níbẹ̀ ní àwọn ọjọ́ wọ̀nyí? Ó sì wí pé, Kí ni? Wọ́n sì wí fún un nípa Jésù ará Násárétì, wòlíì alágbára nínú ìṣe àti ọ̀rọ̀ níwájú Ọlọ́run àti gbogbo ènìyàn; àti bí àwọn olórí àlùfáà àti àwọn olórí wa ṣe fi í lé wọn lọ́wọ́ láti dá a lẹ́bi ikú, wọ́n sì kàn án mọ́ àgbélébùú. Ṣùgbọ́n a gbẹ́kẹ̀lé pé òun ni ẹni tí yóò rà Ísírẹ́lì padà; pẹ̀lú gbogbo èyí, òní ni ọjọ́ kẹta láti ìgbà tí àwọn nǹkan wọ̀nyí ti ṣẹlẹ̀. Bẹ́ẹ̀ ni, àwọn obìnrin kan nínú ẹgbẹ́ wa tún yà wá lẹ́nu, àwọn tí wọ́n wà níbi ibojì ní kùtùkùtù; nígbà tí wọn kò rí ara rẹ̀, wọ́n padà wá, wọ́n sì sọ pé àwọn tún ti rí ìran àwọn áńgẹ́lì tí wọ́n sọ pé ó wà láàyè. Àwọn kan nínú wa lọ sí ibojì, wọ́n sì rí i gẹ́gẹ́ bí àwọn obìnrin ti sọ; ṣùgbọ́n òun wọn kò rí.”
GSAM 70.1“Nígbà náà ó wí fún wọn pé, Ẹ̀yin aṣiwèrè, tí ọkàn yín sì lọ́ra láti gba gbogbo ohun tí àwọn wòlíì ti sọ gbọ́! Ṣé kò yẹ kí Kristi jìyà àwọn nǹkan wọ̀nyí, kí ó sì wọ inú ògo rẹ̀? Ó sì bẹ̀rẹ̀ láti Mósè àti gbogbo àwọn wòlíì, ó ṣàlàyé fún wọn nínú gbogbo Ìwé Mímọ́ àwọn nǹkan tí ó kan ara rẹ̀.”48 Nígbà tí ó fẹ́ bá wọn jẹun, ó bu búrẹ́dì, ó dúpẹ́, “ojú wọn sì ṣí, wọ́n sì mọ̀ ọ́n.... Wọ́n sì ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ pé, Ṣé ọkàn wa kò jó nínú wa nígbà tí ó ń bá wa sọ̀rọ̀ lójú ọ̀nà, tí ó sì ń ṣí Ìwé Mímọ́ fún wa?”49
GSAM 70.2Ní báyìí, níkẹyìn, lẹ́yìn tí a ti fi ọ̀ràn náà hàn wọ́n ní kíkún, àwọn ọmọ-ẹ̀yìn lè rí pé ikú àti àjíǹde wà nínú iṣẹ́ Olùgbàlà. Ṣùgbọ́n báwo ni wọn yóò ṣe wo ọ̀ràn ìjọba rẹ̀?
GSAM 70.2“Ó fi ara rẹ̀ hàn láàyè lẹ́yìn ìjìyà rẹ̀ nípa ẹ̀rí tí kò ṣeé sẹ́ púpọ̀, wọ́n sì rí i fún ogójì ọjọ́, ó ń sọ̀rọ̀ nípa ìjọba Ọlọ́run; nígbà tí ó sì péjọ pẹ̀lú wọn, ó pàṣẹ pé kí wọ́n má lọ kúrò ní Jérúsálẹ́mù, ṣùgbọ́n kí wọ́n dúró de ìlérí Baba, èyí tí ó ní, ‘Ẹ ti gbọ́ láti ọ̀dọ̀ mi.’ Nítorí Jòhánù fi omi batisí, ṣùgbọ́n a ó batisí yín pẹ̀lú Ẹ̀mí Mímọ́ láìpẹ́.
GSAM 71Ṣé Wàá Tún Ìjọba Padà Fún Ísírẹ́lì Báyìí?
GSAM 71.1“Nígbà tí wọ́n péjọpọ̀, wọ́n béèrè pé, Olúwa, ṣé ní àkókò yìí ni ìwọ yóò tún ìjọba padà fún Ísírẹ́lì? [èyí dà bí ẹni pé wọ́n ń sọ pé, A ti kọ́ pé ó pọndandan kí a kàn ọ́ mọ́ àgbélébùú, kí o sì jí dìde kúrò nínú òkú gẹ́gẹ́ bí Ìwé Mímọ́ ti sọ, ṣùgbọ́n ṣé ìwọ kò ní tún ìjọba padà báyìí?] Ó sì wí pé, Kì í ṣe ti yín láti mọ àkókò tàbí àsìkò tí Baba ti fi sínú agbára ara rẹ̀. Ṣùgbọ́n ẹ ó gba agbára nígbà tí Ẹ̀mí Mímọ́ bá dé sórí yín; ẹ ó sì jẹ́ ẹlẹ́rìí mi ní Jérúsálẹ́mù, ní Jùdíà, ní Samáríà, àti títí dé òpin ayé. Nígbà tí ó ti sọ nǹkan wọ̀nyí, bí wọ́n ti ń wò, a gbé e sókè, àwọsánmà sì gbà á kúrò ní ojú wọn. Bí wọ́n sì ti ń tẹjú mọ́ ọ̀run, ọkùnrin méjì dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ wọn nínú aṣọ funfun; wọ́n sì wí pé, Ẹ̀yin ará Gálílì, èé ṣe tí ẹ fi ń wò sókè sí ọ̀run? Jésù yìí tí a gbé kúrò lọ́dọ̀ yín sí ọ̀run yóò tún wá ní irú ọ̀nà kan náà gẹ́gẹ́ bí ẹ ti rí i tí ó ń lọ sí ọ̀run.”50
GSAM 71Jésù Yóò Kù Ní Ọ̀run Títí Di Àtúnṣe Gbogbo Nǹkan
GSAM 71.2Ní báyìí tí Olùgbàlà ti fi wọ́n sílẹ̀, tí wọ́n sì ti rí i “tí ó gòkè lọ sí ibi tí ó wà tẹ́lẹ̀,” wọ́n ní ìdánilójú pé Ẹ̀mí Mímọ́ yóò kọ́ wọn nípa àkókò tí ìjọba yóò wá. Nítorí náà, nínú ẹ̀kọ́ tí Pétérù fi kọ́ àwọn ènìyàn lẹ́yìn tí ó ti gba Ẹ̀mí Mímọ́, ó wí pé, “Òun yóò rán Jésù Kristi, ẹni tí a ti wàásù fún yín tẹ́lẹ̀; ẹni tí ọ̀run gbọ́dọ̀ gba títí di àkókò àtúnṣe gbogbo nǹkan, èyí tí Ọlọ́run ti sọ ní ẹnu gbogbo àwọn wòlíì mímọ́ rẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ ayé.”51
GSAM 71.3Ẹ̀mí Mímọ́ tún fún àpọ́sítélì Pétérù ní òtítọ́ nípa ayé mẹ́ta: àkọ́kọ́, ayé tó wà ṣáájú ìkún-omi, tí omi pa run; èkejì, ayé òní tí a pa mọ́ fún iná—iná tí a kó sínú ilẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Ẹ̀dà Àtúnyẹ̀wò ṣe kà—tí yóò mú ìparun àwọn ènìyàn aláìṣòdodo ṣẹ; ẹ̀kẹta ni ayé tuntun, “níbi tí òdodo ń gbé”; tàbí, gẹ́gẹ́ bí àwọn kan ṣe túmọ̀ rẹ̀, “níbi tí àwọn olódodo yóò máa gbé.”52
GSAM 72.1Àpọ́sítélì Pọ́ọ̀lù ṣàlàyé àjíǹde àwọn ènìyàn Ọlọ́run, àti ìyípadà àwọn ẹni mímọ́ rẹ̀ láti ara tí ń kú sí ara tí kò lè kú, “ní ìpajú, ní ìró kàkàkí ìkẹyìn.” Ó sọ fún àwọn ará Kọ́ríńtì pé Kristi wà lórí ìtẹ́ Baba rẹ̀, yóò sì wà níbẹ̀ títí gbogbo àwọn ọ̀tá rẹ̀ yóò fi tẹríba fún un—títí Baba yóò fi fi ìjọba rẹ̀ sínú ọwọ́ rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì 7:13, 14 àti Sáàmù 2:8, 9 ṣe sọ. Fún ìjọ ní Tẹsalóníkà, ó fi wíwá Kristi àti àjíǹde hàn gẹ́gẹ́ bí ìrètí wọn kan ṣoṣo àti ìtùnú tòótọ́ nígbà tí ikú yà àwọn olólùfẹ́ wọn kúrò.53
GSAM 72Àkókò Ìpadà Wá Ọ̀gá Kò Tíì Di Mímọ̀
GSAM 72.2Títí di ìgbà náà, ìjọ kò tíì mọ̀ dájú àkókò tí Ọ̀gá náà yóò padà wá. Nígbà tí àpọ́sítélì sọ nínú lẹ́tà àkọ́kọ́ rẹ̀ sí àwọn ará Tẹsalóníkà pé, “Àwa tí a wà láàyè tí a sì kù ni a ó gbé lọ sókè,” àwọn ará lóye rẹ̀ sí pé Kristi yóò dé nígbà tí àwọn kan nínú wọn ṣì wà láàyè. Nínú lẹ́tà kejì, ó ṣàtúnṣe èrò àṣìṣe wọn, ó sì sọ pé “ọjọ́ náà kò ní wá, bí ìṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́ kò bá kọ́kọ́ dé, tí a kò sì fi ènìyàn ẹ̀ṣẹ̀ hàn, ọmọ ìparun; ẹni tí ó ń tako ohun gbogbo tí a ń pè ní Ọlọ́run tàbí tí a ń jọ́sìn, tí ó sì ń gbé ara rẹ̀ ga ju gbogbo rẹ̀ lọ.”54
GSAM 72Ìṣubú Kúrò Nínú Ìgbàgbọ́
GSAM 72.3Ìjọ ṣì wà nínú òkùnkùn nípa àkókò Wíwá Kejì Kristi. Àwọn ará ti kọ́ pé ìṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́ yóò wà; ṣùgbọ́n iye àkókò rẹ̀ ni ìbéèrè. Lẹ́yìn náà a fún Jòhánù ní ìdáhùn nínú ìran ní erékùṣù Pátímọ́sì, nínú àwọn àmì inú orí kejìlá àti kẹtàlá Ìfihàn—“àkókò, àwọn àkókò, àti ìdajì àkókò,” “oṣù méjìlélógójì,” “ọjọ́ ẹgbẹ̀rún ó lé igba àti ọgọ́ta” (ọdún); ṣùgbọ́n ìṣẹ̀lẹ̀ tí yóò sàmì sí ìbẹ̀rẹ̀ àkókò gígùn náà kò tíì ṣẹlẹ̀. Nítorí náà ìjọ ṣì ń retí wíwá Kristi láìmọ̀ dájú àkókò pàtó; lẹ́yìn ìpọ́njú náà, àkókò kékeré ìjà àti ìṣẹ́gun yóò ṣì kù fún ìjọ Àṣẹ́kù.55
GSAM 73.1Pẹ̀lú ìparí àwọn àkọsílẹ̀ Májẹ̀mú Tuntun, a ti gbé kókó Wíwá Kejì Kristi kalẹ̀ ní kedere. Nǹkan bí ẹsẹ̀ kan nínú gbogbo ọgbọ̀n ni ó mẹ́nu kan Wíwá Kejì Olúwa wa Jésù Kristi lọ́nà kan. Nípa èyí àti ipò ìjọ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìrètí náà jálẹ̀ àwọn ọ̀rúndún títí dé òde-òní, Robert Patterson, D.D., sọ nínú ìwé ìròyìn kan tí a ń pè ní Interior, lábẹ́ àkọlé “Ìrètí Alábùkún,” báyìí:—
GSAM 73Ẹgbẹ̀rún Ọdún Ayé—Patterson
GSAM 73.2“Nígbà tí Olúwa wa fi ìjọ rẹ̀ sílẹ̀ lórí ayé láti lọ sí ọ̀dọ̀ Baba, ó fi í sí ipò ìbànújẹ́. Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta ni gbogbo ayé àwọn ọ̀tá rẹ̀ yí ká, àwọn tí ọ̀kan lára àwọn ẹ̀dá ọlọ́gbọ́n jù lọ ṣètò sí àwọn ẹ̀sìn àti ìjọba tí ó lòdì sí Kristi, tí ìkórìíra olóró jù lọ ń sún wọn, tí ìrírí ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún sì ti kọ́ wọn ní àwọn ọ̀nà ìparun tí ó múná dóko jù lọ. Olúwa mọ̀ ewu wa; nínú àwọn ọ̀rọ̀ ìkẹyìn rẹ̀ kò dín un kù, kò sì ṣèlérí pé ìkórìíra ayé àti ìpọ́njú ìjọ yóò dín kù. Ṣùgbọ́n ó ṣèlérí pé òun yóò padà wá láti ṣẹ́gun àwọn ọ̀tá rẹ̀, yóò sì gbé wa ró títí di ọjọ́ alábùkún náà. ‘Ayé kórìíra yín. Nínú ayé ẹ ó ní ìpọ́njú. Ẹ ó sunkún, ṣùgbọ́n ayé yóò yọ̀. Ẹ ó ní ìbànújẹ́, ṣùgbọ́n ìbànújẹ́ yín yóò di ayọ̀.... Nísinsìnyí ẹ ní ìbànújẹ́, ṣùgbọ́n èmi yóò tún rí yín, ọkàn yín yóò sì yọ̀, kò sì sí ẹni tí yóò gba ayọ̀ yín lọ́wọ́ yín. Bí mo bá lọ kúrò, èmi yóò tún padà wá, èmi yóò sì gbà yín sí ọ̀dọ̀ ara mi, kí ibi tí mo wà, kí ẹ̀yin náà lè wà níbẹ̀.’”
GSAM 74.1“Irú èyí ni ìrètí alábùkún ti ìpadà wá òun fúnra rẹ̀, èyí tí ó fi tù ìjọ rẹ̀ nínú nígbà tí òun kúrò. Ní gbogbo àkókò àìsí rẹ̀, ó sọ pé a gbọ́dọ̀ fara da ìpọ́njú; bẹ́ẹ̀ sì ni ó ti ṣẹlẹ̀. Bí a bá máa gbádùn àkókò àlàáfíà òde kankan nígbà àìsí rẹ̀, bí a bá máa dá ìjọ rẹ̀ sílẹ̀ kúrò nínú ìkọlù ayé, bí àkókò ìwà mímọ́ kankan bá máa wà nígbà tí èpò kì yóò hù láàárín àlìkámà, tàbí bí àwọn olùgbé ayé tí ó kún fún ògo Olúwa bá máa kí i káàbọ̀ nígbà wíwá rẹ̀, tàbí bí ó tilẹ̀ máa lè rí ìgbàgbọ́ lórí ayé, èyí yóò jẹ́ ìyàlẹ́nu tí kò retí rárá fún un. Jésù kò mọ̀ nípa ẹgbẹ̀rún ọdún yìí, nítorí kò sọ fún wa nípa rẹ̀; ó sì sọ pé, ‘Mo ti pè yín ní ọ̀rẹ́, nítorí gbogbo ohun tí mo gbọ́ lọ́dọ̀ Baba mi ni mo ti sọ fún yín.’ Nínú gbogbo ọ̀rọ̀ àti àkàwé rẹ̀, kò sí àmì pé a gbọ́dọ̀ retí àkókò àlàáfíà tàbí ògo kí ó tó wá. Àwọn àpọ́sítélì náà kò mọ̀ nípa ẹgbẹ̀rún ọdún tí Kristi kò sí. Fún ọ̀ọ́dúnrún ọdún lẹ́yìn ìlọ́kúrò Olúwa wa, ìrètí ìjọ ni ìrètí wíwá rẹ̀.
GSAM 74.2“Nígbà tí, nínú ìlọsíwájú ìṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́ tí a ti sọ tẹ́lẹ̀, ìyàwó Kristi bẹ̀rẹ̀ sí fi ìbáṣepọ̀ àwọn ọba ayé tù ara rẹ̀ nínú, ó yí ojú rẹ̀ kúrò sí ọ̀run ìlà-oòrùn àti sí ìpadà Olúwa rẹ̀, èyí tí yóò fòpin sí ọlá ayé rẹ̀. Nígbà tí Àwọn Alàtúnṣe fi kàkàkí ìhìn rere sí ẹnu wọn ... àlá ẹgbẹ̀rún ọdún tí Kristi kò sí ni a gbá lọ, ... ìjọ sì tún bẹ̀rẹ̀ sí wòde wíwá Olúwa láti pa aṣòdì sí Kristi run.... Nínú àwọn lẹ́tà, ìwàásù àti ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ wọn, Àwọn Alàtúnṣe kéde ìrètí pé Kristi yóò wá ṣáájú ẹgbẹ̀rún ọdún.
GSAM 74.3“Àpéjọ Westminster parí ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ wọn pẹ̀lú ìkéde ìgbàgbọ́ nínú Wíwá Kejì Olúwa, pẹ̀lú ọ̀rọ̀ tí ó fi ìgbàgbọ́ àwọn tí ń retí Kristi ṣáájú ẹgbẹ̀rún ọdún hàn kíkún. Wọ́n kéde pé: ‘Bí Kristi ṣe fẹ́ kí a ní ìdánilójú pé ọjọ́ ìdájọ́ yóò wà, láti dá ènìyàn dúró kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀ àti láti fún àwọn olódodo ní ìtùnú púpọ̀ sí i nínú ìpọ́njú wọn, bẹ́ẹ̀ ni ó fẹ́ kí ọjọ́ náà jẹ́ ohun tí ènìyàn kò mọ̀, kí wọ́n lè kọ gbogbo ìfọkànbalẹ̀ èké nínú ara sílẹ̀, kí wọ́n sì máa ṣọ́ra, nítorí wọn kò mọ̀ wákàtí tí Olúwa yóò wá; kí wọ́n sì múra tán láti sọ pé, Wá, Olúwa Jésù; wá kíákíá!’56
GSAM 75.1“Àwọn baba wa tí wọ́n ṣe àtúnṣe fún ìgbàgbọ́ mú ọkàn wọn lágbára nípa wíwo wíwá Olúwa, wọ́n sì fún ara wọn ní ìgboyà pẹ̀lú igbe pé, ‘Ẹ di pápá mú! Nítorí ó ń bọ̀ pẹ̀lú ẹgbẹẹgbẹ̀rún ìrànlọ́wọ́,’ ọ̀rọ̀ tí a ti fi sínú orin ìsọjí tí ó gbajúmọ̀ láìpẹ́, ṣùgbọ́n tí àwọn Covenanter ará Scotland àtijọ́ ti mọ̀.
GSAM 75.2“Ṣùgbọ́n kò pẹ́ tí ìṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́ kejì fi bẹ̀rẹ̀ láàárín àwọn ìjọ tí a ti ṣe àtúnṣe. Ní Scotland, a ń pè é ní Moderatism; ní England, Arianism, àti ní àkókò tó sún mọ́ òde-òní sí i, Broad Churchism; ní America, Unitarianism; ní Germany, Rationalism. Wọ́n gbé ọgbọ́n ènìyàn kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí adájọ́, wọ́n sì fi àkíyèsí wa òde-òní tí ó ní ààlà púpọ̀ ṣe ẹ̀rí, wọ́n sì sẹ́ pé ìṣẹ̀lẹ̀ kankan lè ṣẹlẹ̀ bí kò ṣe gẹ́gẹ́ bí àwọn òfin ẹ̀dá tí a ti ṣàkíyèsí. Èyí sọ Jésù di ẹni tí ó dàbí rábì Júù, ẹni tí ó ṣáájú ọjọ́ rẹ̀ díẹ̀, ṣùgbọ́n tí kò mọ̀ nípa sáyẹ́ǹsì òde-òní rárá. Èrò pé irú ẹni bẹ́ẹ̀ lè padà wá láti ayé tí a kò lè rí, kí ó sì jọba lórí ilẹ̀, ni a dá padà sí ìtàn àròsọ àwọn Hébérù.
GSAM 75Dáníẹ́lì Whitby Nípa Ẹgbẹ̀rún Ọdún
GSAM 75.3“A túmọ̀ àwọn ìlérí wíwá kejì àti ìjọba rẹ̀ lórí ilẹ̀ sí kíkànkálẹ̀ ìhìn rere rẹ̀ àti ìtẹríba apá ńlá ayé sí Kristiẹniti fún ẹgbẹ̀rún ọdún kan, tàbí, gẹ́gẹ́ bí àwọn kan ṣe rò, ọdún 360,000; ní àkókò náà ènìyàn yóò tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ ọ̀làjú, wọ́n yóò sì gbádùn àlàáfíà àti ọrọ̀ tí kò tíì rí. Ní òpin àkókò gígùn yẹn, tí ó gùn ju bí ọkàn ènìyàn lásán ṣe lè fojú inú rí òpin rẹ̀ lọ, bóyá ìdàrúdàpọ̀ ńlá nínú ẹ̀dá yóò ṣẹlẹ̀, a sì lè sọ pé Olúwa yóò wá pa ayé run, kí ó sì pe ìran ènìyàn sí ìdájọ́. Ọ̀mọ̀wé asọye ọmọ ilẹ̀ England tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Whitby [Dáníẹ́lì Whitby kú ní 1726] ló ṣe àgbékalẹ̀ àti ìtànkálẹ̀ ẹ̀kọ́ yìí; lẹ́tà rẹ̀ fi hàn pé ó jẹ́ Arian, ṣùgbọ́n àwọn asọye rẹ̀ gbajúmọ̀ láàárín àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn olùgbà owó ìtọ́jú àti àwọn ọ̀rẹ́ àwọn ìjọ ìjọba ní Yúróòpù tí wọ́n rọ̀ mọ́ ẹ̀kọ́ ìjọ sì fi inú rere gba ẹgbẹ̀rún ọdún àròsọ rẹ̀ nítorí ó ṣèlérí àkókò gígùn ti ìdámẹ́wàá àti ọlá fún wọn. Nípasẹ̀ ipa wọn ni a fi gbé e wá sí America, níbi tí a ti lò ó gẹ́gẹ́ bí ohun èlò fún ọ̀rọ̀ asán lórí pèpéle àti ọ̀rọ̀ ìparí àsọyé.”
GSAM 76.1Bẹ́ẹ̀ ni àwọn ẹ̀kọ́ wọ̀nyí wà ní onírúurú apá ayé bí a ṣe ń sún mọ́ àkókò tí Olúwa rán ìkìlọ̀ pàtàkì pé wíwá rẹ̀ ti sún mọ́lé, ó tilẹ̀ wà “ní ẹnu-ọ̀nà.”
Notes
- Galatia 4:4, 5. ↩
- Romu 16:25-27. ↩
- Efesu 3:3-9. ↩
- The Desire of Ages, ojú-ìwé 29, 30-34. ↩
- Lúùkù 2:26. ↩
- Lúùkù 2:28-38. ↩
- Lúùkù 3:15-17. ↩
- Jòhánù 1:29-34. ↩
- Mátíù 3:16, 17. ↩
- Jòhánù 10:41. ↩
- Lúùkù 3:23. ↩
- Lúùkù 4:16-21. ↩
- Mákù 1:15. ↩
- Ìṣe Àwọn Àpọ́sítélì 10:38; Jòhánù 3:2. ↩
- Jòhánù 14:8-11. ↩
- The Desire of Ages, ojú-ìwé 215. ↩
- Lúùkù 7:19-22; Mátíù 11:4. ↩
- Mátíù 4:17. ↩
- Mátíù 10:7. ↩
- Lúùkù 10:9. ↩
- Jòhánù 7:46. ↩
- Mátíù 12:23. ↩
- Mátíù 13:54, 55. ↩
- Jòhánù 10:24. ↩
- Jòhánù 6:15. ↩
- Jòhánù 6:62. ↩
- Mátíù 16:20-22; Mákù 9:31. ↩
- Mátíù 16:28; Lúùkù 9:27. ↩
- 2 Pétérù 1:16-19. ↩
- Mátíù 17:22, 23. ↩
- Mátíù 18:1; Mákù 9:33, 34. ↩
- Mátíù 19:27, 28; Lúùkù 22:28-30. ↩
- Mátíù 20:20-24. ↩
- Jòhánù 11:47, 48. ↩
- Jòhánù 12:15. ↩
- Jòhánù 12:19. ↩
- Lúùkù 19:40. ↩
- Jòhánù 12:32-34. ↩
- Jòhánù 13:33-36. ↩
- Jòhánù 14:1-3. ↩
- Lúùkù 19:11-15. ↩
- Mátíù 24:3, ↩
- Mátíù 24: Lúùkù 21; Máàkù 13. ↩
- Máàkù 14:50. ↩
- Máàkù 9:10. ↩
- Mátíù 28:2-4. ↩
- Mátíù 27:52, 53. ↩
- Lúùkù 24:13-27. ↩
- Lúùkù 24:31, 32. ↩
- Ìṣe Àwọn Àpọ́sítélì 1:6-11. ↩
- Ìṣe Àwọn Àpọ́sítélì 3:20, 21. ↩
- 2 Pétérù 3:5-13. ↩
- 1 Tẹsalóníkà 4:13-18. ↩
- 2 Tẹsalóníkà 2:3, 4. ↩
- Ìfihàn 12:17. ↩
- Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́, Orí 33, apá 3. ↩